განაჩენი
გამოყენებული ნორმები
გადაწყვეტილების ტექსტი
საქმეN020-00-18002749331(1/613-20-8)
განაჩენი
საქართვე-–ოს სახე-–ით
20 დეკემბერი, 20-8 წე-–ი ქ. ზუგდიდი
ზ უ გ დ ი დ ი ს რ ა ი ო ნ უ ლ ი ს ა ს ა მ ა რ თ ლ ო
მოსამართლე - ნატრული აკობიამ
სხდომის მდივანი - მარიამ თოდუას
ბრა-–დების მხარე: პროკურორ - მა-----------
ადვოკატ -ბა------------–---–--
ბრა-–დებულ-ედ--------------
მონაწილეობით ღია სასამართლო სხდომაზე განიხილა სისხლის სამართლის საქმე
1.ბრა-–დებული: ედ-------------- მიმართ
მამის სახე-–ი: არ-----
დაბადებული: 3-.0-.1----–----
პირადი ნომერი:62---------
საქართვე-–ოს მოქა-–აქე
საშუა-–ო განათლების მქონე
დაოჯახებული
ნასამართლობა -არ მქონე
მისამართი: წა--------------------------------------
რეგისტრირებული: წა--------------------------------------
აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა შეფარდებული
დანაშაული გათვა-–ისწინებული საქართვე-–ოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილით
აღწერილობით-სამოტივაციო ნაწილი:
სასამართლომ დაადგინა:
ედ-------------- ჩაიდინა ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ ძა-–ადობა, სისტემატური შეურაცხყოფა, რამაც ფიზიკური ტკივილი და ტანჯვა გამოიწვია და რასაც არ მოჰყოლია სისხლის სამართლის კოდექსის 117-ე, 118-ე ან 120-ე მუხლით გათვა-–ისწინებული შედეგი.
იმ დანაშაულებრივი ქმედების აღწერა, რომე-–იც სასამართლომ დამტკიცებულად ცნო:
ედ------------- მეუღლესთან ლა------------------ ერთად ცხოვრობს წა-------------------------------------–-. ედ------------- სისტემატურად აყენებს სიტყვიერ შეურაცხყოფას მეუღლეს, რაც იწვევს დაზარა-–ებულ ლა-------------- ფსიქოლოგიურ ტანჯვას.
20-8 წლის 02 ნოემბერს დაახლოებით 15:00 საათზე ქ. ზუ------–---------------- ქუჩაზე მდებარე ცენტრა-–ური სუპერმარკეტის შიდა ტერიტორიაზე ლა------------- ეძებდა სახლიდან რამდენიმე დღის წინ წასულ მეუღლეს, რომე-–იც ნახა მთვრა-–ი და თხოვა გაყოლოდა სახლში, რაზეც გაბრაზებულმა ედ-------------- ლა-------------- ხე-–ი რამდენჯერმე დაარტყა მარცხენა ლოყაზე, რის შედეგად ლა-------------მ განიცადა ფიზიკური ტკივილი და მიიღო სხეულის მსუბუქი ხარისხის დაზიანება ჯანმრთე-–ობის მოუშლე-–ად.
საქმის არსებითი განხილვის სხდომაზე ბრა-–დებულის პოზიციიდან გამომდინარე, რომე-–მაც შერაცხულ ბრა-–დებაში თავი ცნო დამნაშავედ და სადავოდ არ გახადა ბრა-–დების მტკიცებულებები, ბრა-–დების და დაცვის მხარის შეთანხმებით საქმეზე წარმოდგენილ მტკიცებულებებს საქართვე-–ოს სსსკ-ის 73-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილის ,,დ’’ ქვეპუნქტის შესაბამისად მიენიჭა პრეიუდიციული ძა-–ა და არ იქნა გამოკვლეული.
საქართვე-–ოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 73-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილის ”დ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, გამოკვლევის გარეშე მტკიცებულებად მიიჩნევა ნებისმიერი ფაქტი თუ გარემოება, რომე-–ზედაც მხარეები შეთანხმდებიან. გამომდინარე აღნიშნულიდან, ვინაიდან მხარეებმა მტკიცებულება სადავოდ არ მიიჩნიეს, ისინი გამოკვლევის გარეშე მიღებული იქნა მტკიცებულებად, როგორც პრეიუდიცია.
საქმის არსებითი განხილვის უფლებაზე ბრა-–დებულის მიერ უარის თქმას ასევე ითვა-–ისწინებს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტული სამართა-–ი, რომლის თანახმად, იმ შემთხვევებში, როცა უფლებაზე უარის თქმა ხორციე-–დება აშკარა და არაორაზროვანი ფორმით, უზრუნვე-–ყოფილია დაცვის მინიმა-–ური გარანტიები და უფლებაზე უარი არ ეწინააღმდეგება საჯარო ინტერესს, ასეთი ფორმით გამოხატული უარი უფლებაზე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის ევროპულ კონვენციას (იხ. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებეები საქმეებზე: Natsvlishvili and Togonidze v. Georgia (08.09.20-4); Scoppola v. Italy (17.09.2009); Poitrimol v. France (23.11.1993); Hermi v. Italy (18.10.2006).
მტკიცებულებები, რომლებსაც ემყარება სასამართლოს დასკვნა:
ბრა-–დებულ ედ-------------- მიმართ შერაცხული ბრა-–ეული და მართლსა- წინააღმდეგო ქმედების ჩადენა სასამართლოს დადასტურებულად მიაჩნია პრეიუდი- ციული ძა-–ის მქონე ეჭვის გამომრიცხავი, რე-–ევანტური და უდავო მტკიცებულე- ბათა ერთობლიობით.
ბრა-–დებულ ედ-------------- აღიარებით.
ლა-------------- 20-8 წლის 02 ნოემბრის განცხადებით (ს.ფ.2)
ლევან სამხარაულის სახე-–ობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასავლეთ საქართვე-–ოს რეგიონული ექსპერტიზის დეპარტამენტის 20-8 წლის 05 ნოემბრის №00------- სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნით (ს.ფ.12-15 )
№00---- შემაკავებე-–ი ორდერით და შემაკავებე-–ი ორდერის ოქმით (ს.ფ. 27-33)
2008 წლის 25 მარტის ქორწინების №0------ სააქტო ჩანაწერით (ს.ფ 92)
ლევან სამხარაულის სახე-–ობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასავლეთ საქართვე-–ოს რეგიონული ექსპერტიზის დეპარტამენტის 20-8 წლის 04 დეკემბრის №00------- ამბულატორიული სასამართლო-ფსიქოლოგიური ექსპერ- ტიზის დასკვნით (ს.ფ.123-128 )
დაზარა-–ებულ ლა-------------- გამოკითხვის ოქმით
მოწმეების იზ---------------------------------------------------------------------------ს გამოკითხვის ოქმებით.
სამართლებრივი შეფასება:
სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებები, თავისუფლებები და ჯანმრთე- ლობა დაცულია საქართვე-–ოს კონსტიტუციით და საკანონმდებლო აქტებით და მისი ხე-–ყოფისათვის გათვა-–ისწინებულია სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა.
ოჯახი სახე-–მწიფოს საფუძვე-–ი და ერთ-ერთი ძირითადი შემადგენე-–ი ე-–ემენტია. სახე-–მწიფოს ვა-–დებულებაა უზრუნვე-–ყოს ადამიანის უფლება იცხოვროს ოჯახში ძა-–ადობის გარეშე, ოჯახის წევრთა თანასწორობის საფუძვე-–ზე შექმნას მათი უფლებების დაცვის საკანონმდებლო და სოცია-–ური გარანტიები, შეინარჩუნოს ოჯა- ხური ღირებულებები, დაიცვას ოჯახი ძა-–ადობისგან, საკანონმდებლო საფუძვე-–ზე უზრუნვე-–ყოს ოჯახში ძა-–ადობის მსხვერპლთათვის მართლმსაჯულების ხე-–მისა- წვდომობა.
პირის კონსტიტუციით აღიარებული უფლებები და თავისუფლებები არ შეიძლება შეიზღუდოს მისივე ოჯახის წევრის მიერ.
ოჯახში ძა-–ადობის აღკვეთის, ასევე ოჯახში ძა-–ადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ საქართვე-–ოს კანონის მესამე მუხლის შესაბამისად ოჯახში ძა-–ადობა გულისხმობს ოჯახის ერთი წევრის მიერ მეორის კონსტიტუციური უფლებებისა და თავისუფლებების დარღვევას უგულებე-–ყოფით, ან/ და ფიზიკური, ფსიქოლოგიური, ეკონომიკური, სექსუა-–ური ძა-–ადობით ან იძულებით.
ამავე კანონის შესაბამისად ოჯახის წევრად ითვლება დედა, მამა, პაპა, ბებია, მეუღლე, შვილი (გერი), შვილობილი, მშვილებე-–ი, მშვილებლის მეუღლე, ნაშვილები, მიმღები ოჯახი (დედობილი, მამობილი), შვილიშვილი, და, ძმა, მეუღლის მშობე-–ი, სიძე, რძა-–ი, ყოფილი მეუღლე, არარეგისტრირებულ ქორწინებაში მყოფი პირები და მათი ოჯახის წევრები, მეურვე, მზრუნვე-–ი;
საქართვე-–ოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილით გათვა-–ისწინებული დანაშაულის სუბიექტია დაზარა-–ებულის ოჯახის წევრი.
საქართვე-–ოს სსკ-ის 111-126-ე მუხლის შენიშვნის შესაბამისად ოჯახის წევრად ითვლება მეუღლე, დედა, მამა, პაპა, ბებია, შვილი (გერი), შვილობილი, მშვილებე-–ი, მშვილებლის მეუღლე, ნაშვილები, მიმღები ოჯახი (დედობილი, მამობილი), მეურვე, შვილიშვილი, და, ძმა, მეუღლის მშობლები, სიძე, რძა-–ი, ყოფილი მეუღლე, აგრეთვე პირები, რომლებიც მუდმივად ეწევიან ან ეწეოდნენ ერთიან საოჯახო მეურნეობას.
ედ------------- და ლა------------- 2008 წლიდან იმყოფებიან რეგისტრირებულ ქორწინებაში, ცხოვრობენ ერთ ოჯახად და ეწევიან ერთიან საოჯახო მეურნეობას.
ქა-–თა დისკრიმინაციის ყვე-–ა ფორმის აღმოფხვრის კონვენციის მესამე მუხლის შესაბამისად მონაწილე სახე-–მწიფოები ყვე-–ა სფეროში, სახე-–დობრ, პოლიტიკურ, სოცია-–ურ, ეკონომიკურ და კულტურის სფეროებში იღებენ ყვე-–ა საჭირო ზომას, მათ შორის საკანონმდებლოს, რათა უზრუნვე-–ყონ ქა-–თა ყოვე-–მხრივი განვითა- რება და პროგრესი, მათ მიერ ადამიანის უფლებათა და ძირითადი თავისუფლებათა განხორციე-–ება და გამოყენება მამაკაცებთან თანასწორობის საფუძვე-–ზე.
ქა-–თა მიმართ ძა-–ადობისა და ოჯახში ძა-–ადობის პრევენციისა და აღკვეთის შესახებ ევროპის საბჭოს კონვენციის შესაბამისად ოჯახში ძა-–ადობა გულისხმობს ფიზიკური, სექსუა-–ური, ფსიქოლოგიური თუ ეკონომიკური ძა-–ადობის ყვე-–ა აქტს, რომლებიც ხდება ოჯახში თუ შინაურ წრეში ან ყოფილ ან ამჟამინდე-– მეუღლეებსა თუ პარტნიორებს შორის, მიუხედავად იმისა, დამნაშავე პირი მსხვერპლთან ერთად ერთ საცხოვრებე-–ში ცხოვრობს თუ არა.
ქა-–თა მიმართ ძა-–ადობა აღიქმება, როგორც ადამიანის უფლებების დარღვევა და ქა-–თა მიმართ დისკრიმინაციის ერთ-ერთი ფორმა და გულისხმობს გენდერული ნიშნით ჩადენილი ძა-–ადობის ყვე-–ა იმ აქტს, რომლებსაც შედეგად მოჰყვება ან შეიძლება მოჰყვეს ქა-–ებისთვის ფიზიკური, სექსუა-–ური, ფსიქოლოგიური ან ეკონომიკური ზიანის, ან ტანჯვის მიყენება, მათ შორის, ასეთი აქტების ჩადენის მუქარა, იძულება ან თავისუფლების თვითნებური აღკვეთა, იმის მიუხედავად, თუ სად ხდება ეს-საზოგადოებრივ თუ პირად ცხოვრებაში.
საქართვე-–ოს სსკ-ის 1261-ე მუხლით გათვა-–ისწინებული არის პასუხისმგებლობა ოჯახში ძა-–ადობისათვის, რადგან ოჯახში ძა-–ადობის არსი ადამიანის პირადი უფლებებისა და თავისუფლებების შე-–ახვაში მდგომარეობს, რასაც შეიძლება მოჰყვეს ფიზიკური და ფსიქოლოგიური ზიანი. მოცემულ შემთხვევაში ბრა-–დებულის მიერ მეუღლის, ლა-------------- მიმართ ჩადენილია ძა-–ადობრივი ქმედება, რამაც ფიზიკური ტკივილი და ფსიქოლოგიური ტანჯვა გამოიწვია.
სუბიექტური მხრივ ედ-------------- მიერ დანაშაული ჩადენილია პირდაპირი განზრახვით. ქმედება პირდაპირი განზრახვითაა ჩადენილი, თუ პირს გაცნო- ბიერებული ჰქონდა თავისი ქმედების მართლწინააღმდეგობა, ითვა-–ისწინებდა მართლსაწინააღმდეგო შედეგის დადგომის შესაძლებლობას და სურდა ეს შედეგი, ანდა ითვა-–ისწინებდა ასეთი შედეგის განხორციე-–ების გარდაუვა-–ობას.
საქართვე-–ოს სსსკ-ის 259-ე მუხლის შესაბამისად სასამართლოს განაჩენი უნდა იყოს კანონიერი და დასაბუთებული.
სასამართლოს განაჩენი კანონიერია, თუ იგი გამოტანილია საქართვე-–ოს კონსტიტუ- ციის, ამ კოდექსისა და საქართვე-–ოს სხვა კანონების მოთხოვნათა დაცვით, რომე-–თა ნორმებიც გამოყენებული იყო სისხლის სამართლის პროცესში.
სასამართლოს განაჩენი დასაბუთებულია, თუ ის ემყარება სასამართლო განხილვის დროს გამოკვლეულ, გონივრული ეჭვის გამომრიცხავ მტკიცებულებათა ერთო- ბლიობას. სასამართლოს განაჩენში ჩამოყა-–იბებული ყვე-–ა დასკვნა და გადაწყვე- ტილება დასაბუთებული უნდა იყოს.
საქართვე-–ოს სსსკ-ის 82-ე მუხლის თანახმად მტკიცებულება უნდა შეფასდეს სისხლის სამართლის საქმესთან მისი რე-–ევანტურობის, დასაშვებობის და უტყუარობის თვა-–საზრისით, გამამტყუნებე-–ი განაჩენით პირის დამნაშავედ ცნო- ბისათვის საჭიროა გონივრულ ეჭვს მიღმა არსებულ შეთანხმებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობა.
პირის ბრა-–დების დასადასტურებლად და გამამტყუნებე-–ი განაჩენის დასადგენად გონივრული ეჭვის გამომრიცხავ მტკიცებულებათა ერთობლიობის აუცილე- ბლობასთან დაკავშირებით იგივე მიდგომა გააჩნია ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს: (გადაწყვეტილება Barbera, Messeguй and Jabardo v. Spain; Lavents v. Latvia; Melich and Beck v. The Czech Republic საქმეებზე)
სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების, ბრა-–დებულის მიერ ჩადენილი მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ანა-–იზით და სამართლებრივი შეფასე- ბით, მხარეთა შუამდგომლობის საფუძვე-–ზე დასაშვებად ცნობილი, ერთმანეთთან შეთანხმებული, აშკარა და დამაჯერებე-–ი (პრეიუდიციული ძა-–ის მქონე) მტკიცებულებათა ერთობლიობით გონივრულ ეჭვს მიღმა დადასტურებულია, რომ ედ-------------- ჩაიდინა ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ ძა-–ადობა, სისტემატური შეურაცხყოფა, რამაც ფიზიკური ტკივილი და ტანჯვა გამოიწვია და რასაც არ მოჰყოლია სისხლის სამართლის კოდექსის 117-ე, 118-ე ან 120-ე მუხლით გათვა-–ისწინებული შედეგი.
ამდენად, ბრა-–დებულ ედ-------------- ქმედება სწორად არის დაკვა-–იფიცირებული საქართვე-–ოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილით, რისთვისაც მას უნდა დაედოს მსჯავრი.
პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებე-–ი და დამამძიმებე-–ი გარემოებები:
ედ-------------- პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებე-–ი და დამამძიმებე-–ი გარემოება არ გააჩნია.
სასჯე-–ის დასაბუთება:
სასამართლოს მიერ სასჯე-–ის დანიშვნისას გათვა-–ისწინებული უნდა იქნას საქართვე-–ოს სისხლის სამართლის კოდექსის 39-ე მუხლით დადგენილი სასჯე-–ის მიზანი: სამართლიანობის აღდგენა, ახა-–ი დანაშაულის თავიდან აცილება და დამნაშავის რესოცია-–იზაცია.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილი ადგენს, რომ სასჯე-–ის მიზანი ხორციე-–დება მსჯავრდე- ბულსა და სხვა პირზე ზემოქმედებით, რათა ისინი განიმსჭვა-–ონ მართლწესრიგის დაცვისა და კანონის წინაშე პასუხისმგებლობის გრძნობით. ხოლო მე-3 ნაწილის თანახმად, სასჯე-–ის მიზანი არ არის ადამიანის ფიზიკური ტანჯვა ან მისი ღირსების დამცირება.
საქართვე-–ოს სისხლის სამართლის კოდექსის 53-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილის შესაბამისად, სასამართლო დამნაშავეს სამართლიან სასჯე-–ს დაუნიშნავს ამ კოდექსის კერძო ნაწილის შესაბამისი მუხლით დადგენილ ფარგლებში და ამავე კოდექსის ზოგადი ნაწილის დებულებათა გათვა-–ისწინებით. სასჯე-–ის უფრო მკაცრი სახე შეიძლება დაინიშნოს მხოლოდ მაშინ, როდესაც ნაკლებად მკაცრი სახის სასჯე-–ი ვერ უზრუნვე-–ყოფს სასჯე-–ის მიზნის განხორციე-–ებას.
საქართვე-–ოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილი სასჯე-–ად ითვა-–ისწინებს საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომას ვადით ოთხმოციდან ას ორმოცდაათ საათამდე ან თავისუფლების აღკვეთას ვადით ერთ წლამდე.
ედ-------------- მართა-–ია აღიარა და მოინანია ჩადენილი დანაშაული, დაეთანხმა და სადავოდ არ გახადა ბრა-–დების მტკიცებულებები, ნასამართლობა გაქარწყლებუ-
ლი აქვს, მაგრამ სამართლიანობის აღდგენის, ახა-–ი დანაშაულის თავიდან აცილებისა და დამნაშავის რესოცია-–იზაციის განსახორციე-–ებლად, აგრეთვე დანაშაულის მოტივისა და მიზნის, ქმედებაში გამოვლენილი მართლსაწინააღმდეგო ნების, მოვა-–ეობათა დარღვევის ხასიათისა და ზომის, ქმედების განხორციე-–ების სახის და ხერხის გათვა-–ისწინებით სასამართლოს მიზანშეწონილად მიაჩნია ბრა-–დებულ ედ-------------- მიმართ სასჯე-–ის სახით თავისუფლების აღკვეთის გამოყენება, რაც სრულად უზრუნვე-–ყოფს საქართვე-–ოს სსკ-ის 39-ე მუხლით გათვა-–ისწინებული სასჯე-–ის მიზნებს, რაც არის გამართლებული მისი შემდგომი რესოცია-–იზაციისათ-
ვის და სრულად შეესაბამება ევროპის ადამიანის უფლებათა სასამართლოს გადაწყვეტილებას საქმეზე Dudgeon v. the United Kingdom, სადაც იმსჯე-–ა დემოკრატიულ საზოგადოებაში კანონის უზენაესობის მნიშვნე-–ობაზე და განმარტა, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპულ კონვენციას მუდმივად გასდევს სამართლიანი ბა-–ანსის ძიება საზოგადოების ზოგადი ინტერესის მოთხოვნებსა და ინდივიდის ფუნდამენტური უფლებების დაცვას შორის.“
სარეზოლუციო ნაწილი:
სასამართლომ იხე-–მძღვანე-–ა საქართვე-–ოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 255-ე, 258-260-ე, 269-ე, 271-272-ე, 277-ე, 279-280-ე, 292-ე მუხლებით
დაადგინა:
1.ცნობილი იქნას დამნაშავედ ედ------------- (პირადი ნომერი 62---------) საქართვე-–ოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირვე-–ი ნაწილით და სასჯე-–ის სახედ და ზომად განესაზღვროს თავისუფლების აღკვეთა 06 (ექვსი) თვის ვადით.
2. ედ-------------- სასჯე-–ის ათვლა დაეწყოს დაკავების მომენტიდან, 20-8 წლის 03 ნოემბრის 00:19 საათიდან.
3.ედ-------------- მიმართ შერჩეული აღკვეთის ღონისძიება პატიმრობა გაუქმდეს.
4.განაჩენი კანონიერ ძა-–აში შევიდეს გამოცხადებისთანავე.
5.განაჩენი შეიძლება გასაჩივრდეს სააპე-–აციო წესით ქუთაისის სააპე-–აციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა სააპე-–აციო პა-–ატაში (ქ. ქუთაისი ნიუპორტის ქუჩა №32) გამოცხადებიდან ერთი თვის ვადაში ზუგდიდის რა----ული სასამართლოს მეშვეობით.
მოსამართლე: ნატრული აკობია