განჩინება/გადაწყვეტილება

სა-მე № 330210-1500-152969

სა-მე №2ბ/96-17

თბილისის სააპელაციო სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

სა-ართველოს სახელით

 

29 მარტი 20-8 წ. თბილისი

 

სამოქალა-ო სა-მეთა პალატა

 

თავმჯდომარე, მომხსენებელი მოსამართლე - ეკატერინე ცისკარიძე

მოსამართლეები - დიანა ბერეკაშვილი, ვანო წიკლაური

 

სხდომის მდივანი – ნატო მახარაშვილი

 

აპელანტი _ სა---------–---------–------ი

წარმომადგენელი - ბა-------------–---ი

 

მოწინააღმდეგე მხარე – ფი------------------

 

დავის საგანი _ თანხის დაკისრება

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სა-ალა-ო სასამართლოს სამოქალა-ო სა-მეთა კოლეგიის 20-6 წლის 07 დეკემბრის გადაწყვეტილება

 

აპელანტის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

 

1. მოსარჩელე სა---------–---------–------ის სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა. მოპასუხე ფი------------------ს დაეკისრა მხარეთა შორის 2----------–-–------ საიჯარო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 2--- წლის თებერვლის თვის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანების 5--- ლარის, 2--- წლის მარტის თვის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანების 1---- ლარის, 2--- წლის აპრილის თვის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანების 1---- ლარის და 2--- წლის მაისის თვის ოთხი დღის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანების 1547.36 ლარის გადახდა მოსარჩელე სა---------–---------–------ის სასარგებლოდ.

 

2. მოსარჩელე სა---------–---------–------ის სასარჩელო მოთხოვნა ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მოპასუხე ფი------------------ს დაეკისრა მხარეთა შორის 2----------–-–------ საიჯარო ხელშეკრულებიდან გასვლის გამო მიუღებელი შემოსავლის სახით 2------- ლარის გადახდა მოსარჩელე სა---------–---------–------ის სასარგებლოდ.

 

3. მოსარჩელე სა---------–---------–------ს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე მოპასუხე ფი------------------სათვის მხარეთა შორის 2----------–-–------ საიჯარო ხელშეკრულებიდან გასვლის გამო მიუღებელი შემოსავლის სახით 12------- ლარის გადასახდელად მოსარჩელე სა---------–---------–------ის სასარგებლოდ დაკისრებაზე ეთქვა უარი.

 

4. მოსარჩელე სა---------–---------–------ის სასარჩელო მოთხოვნა ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს მოპასუხე ფი------------------ს დაეკისრა მხარეთა შორის 2----------–-–------ საიჯარო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საიჯარო გადასახადის 31------ ლარის მხარეთა მიერ შეთანხმებულ ვადაში გადაუხდელობისათვის პირგასამტეხლოს 827.45 ლარის გადახდა მოსარჩელე სა---------–---------–------ის სასარგებლოდ.

 

5. მოპასუხე ფი------------------ს დაეკისრა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის სახით 1804.06 ლარის გადახდა.

 

6. ძალაში დარჩა თბილისის სა-ალა-ო სასამართლოს სამოქალა-ო სა-მეთა კოლეგიის 1----------–-–------------- და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალა-ო სა-მეთა კალატის 12---------–-–-------------- განჩინებებით სა-მეზე გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძება.

 

2. დასკვნები ფა-ტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით

 

2.1 უდავო ფა-ტობრივი გარემოებები

 

2.1.1. 1----------–-–--------- ე-–------------–---უქციონის შედეგების შესაბამისად 2--------- წელს მხარეებს შორის დაიდო საიჯარო ხელშეკრულება #--, რომლითაც მოპასუხემ იჯარით მოსარჩელისაგან აიღო ქ-------–--–--------------–------------------–- მდებარე სა---------–---------–------ის ს-----–-–- კ----- ბლოკის ფუნქციონირებისათვის 3-- კვ.მ. საიჯარო ფართი, ხელშეკრულება დაიდო 2-–-–--------------------- წლამდე, იჯარის ხელშეკრულებით იჯარით აღებული ქონების სარგებლობისათვის საიჯარო ქირამ აუქციონის შედეგების გათვალისწინებით წელიწადში შეადგინა 14----- ლარი, რომელიც უნდა გადახდილიყო ნაწილ-ნაწილ ყოველთვიურად, ყოველი მომდევნო თვის არაუგვიანეს 15 რიცხვისა, თვეში 11---- ლარის ოდენობით. ხელშეკრულებით გათვალისწინებული იქნა პირგასამტეხლო ვალდებულების ვადაში შეუსრულებლობისათვის საიჯარო ქირის გადაუხდელობის შემთხვევაში ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე გადასახდელის 0.1%-ის ოდენობით, ასევე მოიჯარის მხრიდან ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე უარის თქმის შემთხვევაში პირგასამტეხლო ერთი წლის საიჯარო ქირის ოდენობით.

 

2.1.2. მხარეთა შორის დადებული იჯარის ხელშეკრულების შესაბამისად მოსარჩელემ ჩააბარა, ხოლო მოპასუხემ ჩაიბარა იჯარით აღებული ფართი, რაზედაც მხარეთა შორის 2--------- წელს გაფორმდა მიღება-ჩაბარების ა-ტი.

 

2.1.3. მოპასუხემ ბოლოს საიჯარო ქირის სახით გადახდა 6 000 ლარი, რითაც დაფარა 2--- წლის თებერვლის თვის საიჯარო ქირის ნაწილი ნაცვლად 11---- ლარისა 6 000 ლარი და დარჩა გადასახდელი 2--- წლის თებერვლის თვის საიჯარო ქირის ნაწილი 5---- ლარი, მას შემდგომ გადახდები აღარ უწარმოებია.

 

2.1.4. მოპასუხე მხარემ საიჯარო ხელშეკრულებიდან გასვლის შესახებ წერილობით აცნობა მოსარჩელე მხარეს 2--------- წლის წერილით, რაც იმავე დღეს ჩაბარდა მოსარჩელე მხარეს. მოსარჩელემ ხელშეკრულების შეწყვეტაზე თანხმობა განუცხადა მოპასუხე მხარეს 0----.2--- წლიდან და განისაზღვრა ვადა 10.05.2--- წლამდე დაკავებული საიჯარო ფართის განთავისუფლებისათვის. მოპასუხე მხარემ გააგრძელა ფუნქციონირება 2--------- წლიდან 0----.2--- წლამდე საიჯარო ფართში, ვინაიდან ვერ შესთავაზა სხვა მოიჯარე თავის სანაცვლოდ ასევე, რომ არ შეფერხებულიყო სა---------–---------–------ის კვებითი უზრუნველყოფა.

 

2.1.5. მოპასუხესთან იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის შემდგომ ახალ მოიჯარესთან იჯარის ხელშეკრულება კ----- ბლოკის ფუნქციონირებაზე დაიდო 02.07.2--- წლიდან.

 

2.2. დადგენილი სადავო ფა-ტობრივი გარემოებები

 

2.2.1. მხარეებს შორის დადებული იჯარის ხელშეკრულება შეწყდა 0----.2--- წლიდან.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 3-5-ე მუხლით ხელშეკრულებიდან გასვლა ხდება ხელშეკრულების მეორე მხარისათვის შეტყობინებით.

 

ამავე კოდექსის 3-6-ე მუხლით თუ ხელშეკრულებიდან გასვლის ვადა არ არის დადგენილი, მაშინ შეიძლება გამსვლელ პირს ხელშეკრულების მეორე მხარისაგან განესაზღვროს ასეთი ვადა. ვადა უნდა იყოს გონივრული. ხელშეკრულებიდან გასვლის უფლება ქარწყლდება, თუ უარი ვადის გასვლამდე არ იქნება გაცხადებული.

 

უდავოა, რომ მხარეები იმყოფებოდნენ სახელშეკრულებო ურთიერთობებში და მათ შორის 2--------- წლიდან დადებული იყო 2 წლით იჯარის ხელშეკრულება. ასევე უდავოა, რომ იჯარის ხელშეკრულებაში სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გასვლისათვის სპეციალური ვადა დაწესებული არ ყოფილა. ასევე უდავოა, რომ მოპასუხემ მოსარჩელეს საიჯარო ურთიერთობიდან გასვლის შესახებ აცნობა 2--------- წელს, ხოლო მოსარჩელემ საიჯარო ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ თანხმობა განცხადა 0----.2--- წლიდან, რა პერიოდშიც მოპასუხე კვლავ იმყოფებოდა საიჯარო ფართში.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 581.2 მუხლით იჯარის ხელშეკრულების მიმართ გამოიყენება ქირავნობის ხელშეკრულების წესები, თუ 581-606-ე მუხლებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული.

 

ამავე კოდექსის 561-ე მუხლით ქირავნობის ხელშეკრულების მოშლის ვადა შეადგენს სამ თვეს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა სა-მის გარემოებებიდან ან მხარეთა შეთანხმებიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 399.1 მუხლით ხელშეკრულების ნებისმიერ მხარეს შეუძლია, პატივსადები საფუძვლიდან გამომდინარე, უარი თქვას გრძელვადიან ვალდებულებით ურთიერთობაზე ხელშეკრულების მოშლისათვის დაწესებული ვადის დაუცველად. პატივსადებია საფუძველი, როცა ხელშეკრულების მომშლელ მხარეს კონკრეტული ვითარების, მათ შორის, დაუძლეველი ძალისა და ორმხრივი ინტერესების გათვალისწინებით, არ შეიძლება მოეთხოვოს სახელშეკრულებო ურთიერთობის გაგრძელება შეთანხმებული ვადის ან ხელშეკრულების მოშლისათვის დაწესებული ვადის გასვლამდე.

 

სასამართლო განმარტავს, რომ მხარეები იმყოფებოდნენ 2 წლის ვადით დადებულ საიჯარო ურთიერთობებში, მათ იჯარის ხელშეკრულებაში საიჯარო ურთიერთობიდან გასვლისათვის სპეციალური ვადა არ დაუწესებიათ. საიჯარო ხელშეკრულების შეწყვეტისათვის სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსით დადგენილია 3 თვიანი ვადა, რომელიც აითვლება მეორე მხარისათვის საიჯარო ურთიერთობიდან გასვლის შესახებ შეტყობინებიდან. საიჯარო ურთიერთობა მხარეთა შორის შეწყვეტილად ითვლება აღნიშნული ვადის გასვლის შემდგომ და არა შეტყობინების მომენტიდან, როგორც მოპასუხე მხარე განმარტავს ან მოწინააღმდეგე მხარის მიერ 3 თვიანი ვადის გასვლამდე საიჯარო ურთიერთობის შეწყვეტაზე თანხმობის განცხადების დროიდან. მოპასუხე მხარემ მოსარჩელეს საიჯარო ურთიერთობიდან გასვლის სურვილის შესახებ აცნობა 2--------- წელს, ხოლო მოსარჩელემ თანხმობა განუცხადა საიჯარო ურთიერთობის შეწყვეტაზე 0----.2--- წლიდან კანონით დაწესებული 3 თვიანი ვადის გასვლამდე, რაც სასამართლოს გონივრულ ვადად მიაჩნია, საიჯარო ურთიერთობის სპეციფიკიდან გამომდინარე.

 

სასამართლო ასევე განმარტავს, რომ მიუხედავად იმისა, მხარეები გაითვალისწინებენ თუ არა საიჯარო ხელშეკრულებაში დებულებებს საიჯარო ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ, ხელშეკრულების მხარეს სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსით გარანტირებული ა-ვს უფლება ნებაყოფლობით დადოს ან შეწყვიტოს ხელშეკრულება. სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსი უშვებს ისეთ შემთხვევას, როდესაც ხელშეკრულების მხარეს უფლება ეძლევა პატივსადები მიზეზის არსებობის შემთხვევაში გავიდეს სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან კანონით დაწესებული ხელშეკრულებიდან გასვლის ვადის დაუცველად. პატივსადები მიზეზი შეიძლება იყოს მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობის ისე დაძაბვა, რა დროსაც შეუძლებელი შეიძლება გახდეს მათი სახელშეკრულებო ურთიერთობაში ყოფნა და უფლება-მოვალეობათა განხორციელება, ასევე დაუძლეველი ძალა, რასაც ამ კონკრეტულ შემთხვევაში ადგილი არ ქონია, ვინაიდან მოპასუხე მხარე საიჯარო ურთიერთობიდან გასვლის საფუძვლად უთითებს ქ-------–--–- მდებარე სა---------–---------–------ის ს-----–-- არასრული დატვირთვით ფუნქციონირებას, რაც ხელშეკრულებიდან გასვლის პატივსადებ მიზეზად არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს, ვინაიდან ს-------–--------–------–---------------–------–---------------------------------------–----------------–----------------------------------------------------–----------–---------------------------------–---- ამასთან იჯარის ხელშეკრულება დაიდო ქ-------–--–- მდებარე სა---------–---------–------ის ს-----–-- შენობაში არსებულ ფართზე და ხელშეკრულებაში პირობა სა---------–---------–------ის ქ-------–--–- სრული დატვირთვის ფუნქციონირების შესახებ არ ყოფილა ჩადებული. აღნიშნულ ფა-ტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებიდან გამომდინარე სასამართლოს მიაჩნია, რომ მხარეებს შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობა შეწყდა მოპასუხის ინიციატივით 0----.2--- წლიდან.

 

2.2.2. მოპასუხის საიჯარო ქირის დავალიანება შეადგენს: 2--- წლის თებერვლის თვის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანებას 5---- ლარს, 2--- წლის მარტის თვის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანებას 11---- ლარს, 2--- წლის აპრილის თვის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანებას 11---- ლარს და 2--- წლის მაისის თვის ოთხი დღის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანებას 1547.3- ლარს.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 581.1 მუხლით იჯარის ხელშეკრულებით მეიჯარე მოვალეა გადასცეს მოიჯარეს განსაზღვრული ქონება დროებით სარგებლობაში და საიჯარო დროის განმავლობაში უზრუნველყოს ნაყოფის მიღების შესაძლებლობა, თუ იგი მიღებულია მეურნეობის სწორი გაძღოლის შედეგად შემოსავლის სახით. მოიჯარე მოვალეა გადაუხადოს მეიჯარეს დათქმული საიჯარო ქირა. საიჯარო ქირა შეიძლება განისაზღვროს როგორც ფულით, ისე ნატურით. მხარეებს შეუძლიათ შეთანხმდნენ საიჯარო ქირის განსაზღვრის სხვა საშუალებებზედაც.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 588-ე მუხლით თუ მოიჯარე საიჯარო ურთიერთობის შეწყვეტამდე ქონებას უკან აბრუნებს, იგი საიჯარო ქირის გადახდისაგან მხოლოდ მაშინ თავისუფლდება, თუ თავის სანაცვლოდ შესთავაზებს ახალ გადახდისუნარიან და მეიჯარისათვის მისაღებ მოიჯარეს. ახალი მოიჯარე თანახმა უნდა იყოს, იჯარის ხელშეკრულება მიიღოს იმავე პირობებით. თუ მოიჯარე ვერ შესთავაზებს ასეთ მოიჯარეს, მან საიჯარო ქირა უნდა იხადოს საიჯარო ურთიერთობათა დასრულებამდე.

 

სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ მხარეებს შორის საიჯარო ურთიერთობა შეწყდა 0----.2--- წლიდან. უდავოდ დადგენილია, რომ მოპასუხე მხარე 0----.2--- წლამდე იმყოფებოდა და სა-მიანობას ახორციელებდა საიჯარო ფართში. ასევე უდავოდ დადგენილია, რომ მოპასუხე მხარის მიერ გადასახდელი საიჯარო ქირა თვეში შეადგენდა 11---- ლარს. ასევე უდავოა, რომ მოპასუხე მხარემ ბოლო გადახდის დროს გადაიხადა მხოლოდ 2--- წლის თებერვლის თვის საიჯარო ქირის 11---- ლარის ნაწილი 6 000 ლარი და დარჩა გადასახდელი 2--- წლის თებერვლის თვის საიჯარო ქირის დავალიანება 5 992 ლარი. ასევე უდავოა, რომ მოპასუხეს არ გადაუხდია 2--- წლის მარტის თვის, აპრილის თვის და მაისის თვის 5 დღის საიჯარო გადასახადი, რაც ერთობლიობაში შეადგენს 31------ ლარს.

 

2.2.3. საიჯარო ქირის 31 523.3- ლარის ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვადაში გადაუხდელობის გამო დარიცხული პირგასამტეხლო შეადგენს 827.45 ლარს.

 

2.3. დასკვნები სამართლებრივ გარემოებებთან დაკავშირებით

 

2.3.1. სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 316.1 მუხლით ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება. შესრულება შეიძლება გამოიხატოს მოქმედებისაგან თავის შეკავებაშიც.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 361-ე მუხლის შესაბამისად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 581.1 მუხლით იჯარის ხელშეკრულებით მეიჯარე მოვალეა გადასცეს მოიჯარეს განსაზღვრული ქონება დროებით სარგებლობაში და საიჯარო დროის განმავლობაში უზრუნველყოს ნაყოფის მიღების შესაძლებლობა, თუ იგი მიღებულია მეურნეობის სწორი გაძღოლის შედეგად შემოსავლის სახით. მოიჯარე მოვალეა გადაუხადოს მეიჯარეს დათქმული საიჯარო ქირა. საიჯარო ქირა შეიძლება განისაზღვროს როგორც ფულით, ისე ნატურით.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 588-ე მუხლით თუ მოიჯარე საიჯარო ურთიერთობის შეწყვეტამდე ქონებას უკან აბრუნებს, იგი საიჯარო ქირის გადახდისაგან მხოლოდ მაშინ თავისუფლდება, თუ თავის სანაცვლოდ შესთავაზებს ახალ გადახდისუნარიან და მეიჯარისათვის მისაღებ მოიჯარეს. ახალი მოიჯარე თანახმა უნდა იყოს, იჯარის ხელშეკრულება მიიღოს იმავე პირობებით. თუ მოიჯარე ვერ შესთავაზებს ასეთ მოიჯარეს, მან საიჯარო ქირა უნდა იხადოს საიჯარო ურთიერთობათა დასრულებამდე.

 

სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1----------–-–--------- ე-–------------–---უქციონის შედეგების შესაბამისად 2--------- წელს მხარეებს შორის დაიდო საიჯარო ხელშეკრულება #--, რომლითაც მოპასუხემ იჯარით მოსარჩელისაგან აიღო ქ-------–--–--------------–------------------–- მდებარე სა---------–---------–------ის ს-----–-–- კ----- ბლოკის ფუნქციონირებისათვის 3-- კვ.მ. საიჯარო ფართი, ხელშეკრულება დაიდო 2-–-–--------------------- წლამდე, იჯარის ხელშეკრულებით იჯარით აღებული ქონების სარგებლობისათვის საიჯარო ქირამ აუქციონის შედეგების გათვალისწინებით წელიწადში შეადგინა 14----- ლარი, რომელიც უნდა გადახდილიყო ნაწილ-ნაწილ ყოველთვიურად, ყოველი მომდევნო თვის არაუგვიანეს 15 რიცხვისა, თვეში 11---- ლარის ოდენობით. ხელშეკრულებით გათვალისწინებული იქნა პირგასამტეხლო ვალდებულების ვადაში შეუსრულებლობისათვის საიჯარო ქირის გადაუხდელობის შემთხვევაში ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე გადასახდელის 0.1%-ის ოდენობით, ასევე მოიჯარის მხრიდან ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე უარის თქმის შემთხვევაში პირგასამტეხლო ერთი წლის საიჯარო ქირის ოდენობით.

 

სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია, რომ მხარეები იმყოფებოდნენ საიჯარო ურთიერთობებში 05.05.2--- წლის ჩათვლით. სასამართლოს ასევე დადგენილად მიაჩნია, რომ მოპასუხემ არ შეასრულა იჯარის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება და მისი მოსარჩელისადმი საიჯარო ქირის დავალიანება შეადგენს: 2--- წლის თებერვლის თვის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანებას 5---- ლარს, 2--- წლის მარტის თვის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანებას 11---- ლარს, 2--- წლის აპრილის თვის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანებას 11---- ლარს და 2--- წლის მაისის თვის ოთხი დღის გადაუხდელი საიჯარო ქირის დავალიანებას 1 547.3- ლარს. აღნიშნულიდან გამომდინარე სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნა საიჯარო ქირის დავალიანების დაკისრების შესახებ საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 417-ე მუხლით პირგასამტეხლო - მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხა - მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულებისათვის.

 

ამავე კოდექსის 418-ე მუხლით ხელშეკრულების მხარეებს შეუძლიათ თავისუფლად განსაზღვრონ პირგასამტეხლო, რომელიც შეიძლება აღემატებოდეს შესაძლო ზიანს. შეთანხმება პირგასამტეხლოს შესახებ მოითხოვს წერილობით ფორმას.

 

სასამართლო განმარტავს, რომ უდავოა, რომ მხარეებმა 2--------- წელს დადებულ იჯარის წერილობით ხელშეკრულების მე-4 პუნქტში გაითვალისწინეს დებულება პირგასამტეხლოს შესახებ, ვალდებულების ვადაში შეუსრულებლობისათვის საიჯარო ქირის დადგენილ ვადაში გადაუხდელობისათვის ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 0.1%-ის ოდენობით გადაუხდელი საიჯარო ქირიდან. ასევე უდავოა, რომ მოპასუხემ მხოლოდ 6 000 ლარი ფარგლებში ნაწილობრივ შეასრულა ვალდებულება 2--- წლის თებერვლის თვის საიჯარო ქირის გადახდის შესახებ, ხოლო 2--- წლის მარტის თვის, აპრილის თვის და მაისის თვის 5 დღის საიჯარო ქირა საერთოდ არ გადაუხდია, ერთობლიობაში საიჯარო ქირის დავალიანების ნაწილში მოპასუხის დავალიანება შეადგენს 31 523.3- ლარს რასაც დაერიცხა პირგასამტეხლო ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 0.1%-ის ოდენობით რაც სარჩელის შემოტანის დროისათვის ერთობლიობაში შეადგენდა 827.45 ლარს, ვინაიდან მოსარჩელემ სარჩელის შემოტანით სასამართლოში შეწყვიტა პირგასამტეხლოს დარიცხვა სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოპასუხის მხრიდან შეუსრულებელი ვალდებულების ოდენობის და მოთხოვნილი და დარიცხული პირგასამტეხლოს ვადის და ოდენობის გათვალისწინებით იგი არ წარმოადგენს შეუსაბამოდ მაღალ პირგასამტეხლოს და იგი გადასახდელად უნდა დაეკისროს მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 399.5 მუხლით ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის მიმართ შესაბამისად გამოიყენება 407-ე მუხლი.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 407-ე მუხლით ხელშეკრულებიდან გასვლისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს იმ ზიანის ანაზღაურება, რომელიც მას მიადგა ხელშეკრულების შეუსრულებლობით. ეს წესი არ გამოიყენება, როცა ხელშეკრულებიდან გასვლის საფუძველი მოვალის ბრალით არ არის გამოწვეული.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 411-ე მუხლით ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფა-ტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისთვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 414-ე მუხლით ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას მხედველობაშია მისაღები ის ინტერესი,რომელიც კრედიტორს ჰქონდა ვალდებულების ჯეროვანი შესრულების მიმართ. ზიანის ოდენობის დასადგენად გათვალისწინებულ უნდა იქნეს ხელშეკრულების შესრულების დრო და ადგილი.

 

სასამართლო განმარტავს, რომ უდავოა, რომ მხარეებს შორის იჯარის ხელშეკრულება დაიდო 2--------- წელს, 2-–-–--------------------- წლამდე ასევე უდავაო, რომ ხელშეკრულება შეწყდა ვადამდე მოპასუხის ინიციატივით 0----.2--- წლიდან, რაშიც მოსარჩელეს ბრალი არ მიუძღვის. ასევე უდავოა, რომ მოპასუხის მხრიდან არ მომხდარა ხელშეკრულებიდან გასვლის გამო ახალი დამქირავებლის შეთავაზება, ასევე უდავოა, რომ იჯარის ხელშეკრულება ახალ მოიჯარესთან დაიდო 02.07.2--- წელს. ასევე უდავოა, რომ მოპასუხე რომ არ გასულიყო სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან მოსარჩელე 27.10.20-6 წლამდე ხელშეკრულების შესაბამისად ყოველთვიურად მიიღებდა საიჯარო ქირის სახით 11---- ლარს. ასევე უდავოა, რომ მხარეებმა საიჯარო ხელშეკრულებაში გაითვალისწინეს დებულება მოპასუხის მხრიდან ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე უარის შემთხვევაში ერთჯერადი პირგასამტეხლოს სახით ერთი წლის განმავლობაში გადასახდელი საიჯარო ქირის 14----- ლარის ოდენობით.

 

სასამართლო განმარტავს, რომ პირგასამტეხლო თავისი ბუნებით წარმოადგენს ფინანსურ სანქციას, რომელსაც გააჩნია შემაკავებელი და პრევენციული ფუნქცია რათა მხარეებმა ვალდებულება კეთილსინდისიერად და ჯეროვნად შეასრულონ შეთანხმებულ ვადაში. პირგასამტეხლო როგორც ასეთი არ შეიძლება დაწესდეს მხარის მიერ ხელშეკრულებიდან გასვლისათვის, ვინაიდან ხელშეკრულებიდან გასვლის შემთხვევაში მეორე მხარეს წარმოეშობა ხელშეკრულებიდან ვადამდე მხარის გასვლით წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურების და არა პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლება. ვადამდე ხელშეკრულების შეწყვეტის გამო მიყენებული ზიანის ოდენობის მტკიცების ტვირთი ნაწილდება მოსარჩელეზე, რომელმაც უნდა დაასაბუთოს და დაამტკიცოს დამდგარი ზიანი-ქონებრივი დანაკლისი, რაც მან განიცადა მეორე მხარის ინიციატივით ვადამდე ხელშეკრულებიდან გასვლით. მოსარჩელე მოპასუხის მიერ ვადამდე ხელშეკრულებიდან გასვლით მიყენებულ ზიანს განსაზღვრავს ერთი წლის საიჯარო ქირის ოდენობით, რასაც იგი მიიღებდა ხელშეკრულებიდან მოპასუხე, რომ არ გასულიყო. სასამართლო განმარტავს, რომ მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხისათვის ხელშეკრულებიდან ვადაზე ადრე გასვლის გამო ერთი წლის საიჯარო ქირის 143 904 ლარის დაკისრების შესახებ ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, ვინაიდან მხარეებს შორის საიჯარო ხელშეკრულება შეწყდა 0----.2--- წლიდან ხოლო ახალ მეიჯარესთან იჯარის ხელშეკრულება დაიდო 02.07.2--- წელს შესაბამისად მოპასუხის მოქმედების შედეგად მოსარჩელემ განიცადა ზიანი მხოლოდ 57 დღის განმავლობაში, რის გამოც მოპასუხეს უნდა დაეკისროს მოსარჩელის სასარგებლოდ მხოლოდ 57 დღის საიჯარო ქირის ოდენობით ზიანი 2------- ლარის ოდენობით, ხოლო დარჩენილი ოდენობაზე მოსარჩელე მხარეს უარი უნდა ეთქვას სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის გამო.

 

სააპელაციო საჩივრის საფუძვლები

3.1. ფა-ტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები

 

3.1.1. აპელანტის განმარტებით, 2----–-–------------------- ჩატარდა ე-–------------–---უქციონი, სადაც გაიმარჯვა ფი------------------მ. საიჯარო ფართის საწყისი საიჯარო საფასურის განსაზღვრა მოხდა ექსპერტიზის დასკვნით. ე-–------------–---უქციონის შედეგად დაფიქსირდა საბოლოო ფასი - 14----- ლარი, რაზეც მოპასუხე მხარემ თანხმობა გამოხატა საიჯარო ურთიერთობაზე, რაც ხელშეკლრულების გაფორმებით გამოიხატა. მეიჯარის ვალდებულებას წარმოადგენდა მოიჯარისათვის უფლებრივად და საგნობრივად უნაკლო საიჯარო ფართის გადაცემა, რაც მისი მხრიდან კეთილსინდისიერად განხორციელდა, ხოლო მოიჯარემ დაარღვია ხელშეკრულების 2.4. მუხლის მოთხოვნა დროულად არ გადაიხადა საიჯარო ქირა და 4.2. პუნქტის შესაბამისად დაეკისრა პირგასამტეხლო - ყოველთვიური საიჯარო საფასურის 0.1% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე. სასამართლომ ამ შემთხვევაში მიიჩნია, რომ ამ შემთხვევაში დარიცხული პიორგასამტეხლო არ წარმოადგენდა შეუსაბამოდ მაღალ პირგასამტეხლოს და გაამართლა მისი მოპასუხისათვის დაკისრება, ხოლო 4.5. პუნქტის დარღვევისათვის დაწესებულ პასუხისმგებლობაზე, რაც გულისხმობს მოიჯარის მხრიდან ვალდებულების შესრულებაზე უარის თქმის შემთხვევაში - წლიური საიჯარო ღირებულების დაკისრებას, სასამართლომ განმარტა, რომ ხელშეკრულების გასვლისათვის მხარეს შეიძლება მოეთხოვოს არა პირგასამტეხლოს დაკისრება, არამედ მიყენებული ზიანის ანაზღაურება. აპელანტის მტკიცებით, მათი მხრიდან დაცულია ყველა პირობა, რაც პირგასამტეხლოს გამოყენებისას უნდა გაითვალისწინონ მხარეებმა. სასამართლოს მხრიდან იმის მტკიცება, რომ მხარის მიერ ხელშეკრულებიდან გასვლისათვის არ შეიძლება დაწესდეს პირგასამტეხლო, არის დაუსაბუთებელი და ეწინააღმდეგება პირგასამტეხლოს არსს. ხელშეკრულების 4.5. პუნქტის თანახმად მხარეები შეთანხმდნენ, რომ თუ მოიჯარე მხარე უარს განაცხადებდა ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე, მას დაეკისრებოდა პირგასამტეხლო წლიური საიჯარო ღირებულების - 14----- ლარის ოდენობით. ასეთი პირგასამტეხლოს მოთხოვნა თავისთავად გამორიცხავს ასევე ვალდებულების შესრულების დაკისრებასაც. კონკრეტულ შემთხვევაში მხარემ შეწყვიტა ხელშეკრულება, რაც დადასტურებულია სა-მეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით - მოიჯარის წარმომადგენლის 2--- წლის 20 მარტის #--------- წერილით. ერთიანი თანხის სახით პირგასამტეხლოს დაწესებაზე მხარეთა შეთანხმება იმ გარემოებითაც იყო გათვალისწინებული, რომ შეუძლებელი იქნებოდა ზუსტად განსაზღვრა იმ ზიანისა, რაც შეიძლება დამდგარიყო ხელშეკრულების შეუსრულებლობით. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ ხელშეკრულება დადებული იყო 2 წლის ვადით, ხოლო პირგასამტეხლოს ოდენობა განსაზღვრული იქნა ერთი წლის საიჯარო ქირის ოდენობით, რაც შეესაბამება სახელშეკრულებო სამართლიანობის პრინციპს.

 

3.1.2. აპელანტის განმარტებით, მხარეს პირგასამტეხლოს დაკისრების მიუხედავად შეიძლება დაეკისროს ზიანის ანაზღაურებაც, მათ მოთხოვნას კი წარმოადგენს ერთი წლის საიჯარო საფასურის ოდენობის პირგასამტეხლოს მოთხოვნა და არ მოითხოვეს ზიანის ანაზღაურებაც, რისი მოთხოვნის უფლებასაც უშვებს სამოქალა-ო კოდექსის 419-ე მუხლი. აღნიშნულიდან გამომდინარე აპელანტი ითხოვს თბილისის სა-ალა-ო სასამართლოს სამოქალა-ო სა-მეთა კოლეგიის 20-6 წლის 07 დეკემბრის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-3 პუნქტის გაუქმებას და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღებას, რომლითაც დაკმაყოფილდება მისი მოთხოვნა მოპასუხისადმი 121.119.20 ლარის დაკისრების თაობაზე.

 

4. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების ფა-ტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება

 

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 20-8 წლის 29 მარტის სხდომაზე არ გამოცხადდა მოწინააღმდეგე მხარე ფი------------------, რომელიც სა-მის განხილვაზე მოწვეული იყო სა-ართველოს სამოქალა-ო საპროცესო კოდექსის 70-ე-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით.

 

სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა მხარემ – აპელანტ სა---------–---------–------ის წარმომადგენელმა, მოწინააღმდეგე მხარის გამოუცხადებლობის გამო, მოითხოვა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანა და სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილება.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო საპროცესო კოდექსის 372-ე მუხლის თანახმად, სა-მის განხილვა სააპელაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რაც დადგენილია პირველი ინსტანციით სა-მეთა განხილვისათვის, ამ თავში მოცემული ცვლილებებითა და დამატებებით.

სამოქალა-ო საპროცესო კოდექსის 387-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ სა-მის განხილვაზე მოწინააღმდეგე მხარე არ გამოცხადდება, სააპელაციო საჩივრის შემტანი პირის თხოვნით სააპელაციო სასამართლო გამოიტანს დაუსწრებელ გადაწყვეტილებას, რომელიც შეიძლება დაემყაროს მომჩივნის ახსნა-განმარტებას. ხოლო მე-3 ნაწილის თანახმად, ყველა სხვა შემთხვევაში გამოიყენება ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული ნორმები პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის შესახებ.

 

სა-ართველოს სამოქალა-ო საპროცესო კოდექსის 230-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ სასამართლოს სხდომაზე არ გამოცხადდება მოპასუხე, რომელსაც გაეგზავნა შეტყობინება ამ კოდექსის 70-ე–78-ე მუხლებით დადგენილი წესით, და მოსარჩელე შუამდგომლობს დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანაზე, მაშინ სარჩელში მითითებული ფა-ტობრივი გარემოებები დამტკიცებულად ითვლება. ხოლო, მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ სარჩელში მითითებული გარემოებები იურიდიულად ამართლებს სასარჩელო მოთხოვნას, სარჩელი დაკმაყოფილდება. წინააღმდეგ შემთხვევაში სასამართლო უარს ეტყვის მოსარჩელეს მის დაკმაყოფილებაზე.

 

მოყვანილ ნორმათა შინაარსიდან გამომდინარე, სასამართლო ვალდებულია შეამოწმოს არსებობს თუ არა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის წინაპირობები. უპირველესად, სასამართლო უნდა დარწმუნდეს, რომ გამოუცხადებელი მხარე მოწვეული იყო სა-მის განხილვაში და მას დროულად და კანონით დადგენილი წესით ეცნობა სასამართლო სხდომის დღის შესახებ (სსკ-ის 233-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი). მოწვეულად ითვლება მხარე, რომელსაც სასამართლო უწყება გაეგზავნა და ჩაბარდა სსკ-ის 70-ე-78-ე მუხლების მოთხოვნათა დაცვით. ამასთან, სასამართლო გამოცხადებული მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე დაუსწრებელ გადაწყვეტილებას მხოლოდ იმ შემთხვევაში გამოიტანს, თუ დაადგენს, რომ მხარისათვის სასამართლო სხდომის თარიღის შეტყობინების მიუხედავად, იგი სასამართლო სხდომაზე არასაპატიო მიზეზით არ გამოცხადდა.

 

სასამართლოს 2----–-–------------- განცხადებით მიმართა ფი------------------ს წარმომადგენელმა და მოითხოვა სხდომის გადადება ო--------------------- გამო, ასეევ სა-მის მასალების გაცნობის მიზნით.

 

სასამართლომ მოწინააღმდეგე მხარის გამოუცხადებლობის მიზეზი საპატიოდ არ მიიჩნია და შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა (იხ.----------8წ. საოქმო განჩინება);

 

პალატა მიიჩნევს, რომ სამოქალა-ო საპროცესო კოდექსის 230-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, სასამართლო სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარის არასაპატიო მიზეზით გამოუცხადებლობის გამო დადგენილად უნდა ჩაითვალოს აპელანტის მიერ სააპელაციო საჩივარსა და ახსნა-განმარტებაში მითითებული შემდეგი ფა-ტობრივი გარემოებები:

 

2----–-–------------------ს მხარეებს შორის დაიდო საიჯარო ხელშეკრულება #--, რომლითაც მოპასუხემ იჯარით მოსარჩელისაგან აიღო ქ-------–--–--------------–------------------–- მდებარე სა---------–---------–------ის ს-----–-–- კ----- ბლოკის ფუნქციონირებისათვის 3-- კვ.მ. საიჯარო ფართი, ხელშეკრულება დაიდო 2-–-–--------------------- წლამდე, იჯარის ხელშეკრულებით იჯარით აღებული ქონების სარგებლობისათვის საიჯარო ქირამ აუქციონის შედეგების გათვალისწინებით წელიწადში შეადგინა 14----- ლარი, რომელიც უნდა გადახდილიყო ნაწილ-ნაწილ ყოველთვიურად, ყოველი მომდევნო თვის არაუგვიანეს 15 რიცხვისა, თვეში 11---- ლარის ოდენობით.

 

ხელშეკრულებით გათვალისწინებული იქნა პირგასამტეხლო ვალდებულების ვადაში შეუსრულებლობისათვის - საიჯარო ქირის გადაუხდელობის შემთხვევაში ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე გადასახდელის 0.1%-ის ოდენობით, ასევე მოიჯარის მხრიდან ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე უარის თქმის შემთხვევაში პირგასამტეხლო ერთი წლის საიჯარო ქირის ოდენობით.

 

იჯარის ხელშეკრულების თანახმად, მოიჯარე ვალდებული იყო უზრუნველეყო საიჯარო ფართზე კ----- ბლოკის ფუნქციონირება.

 

ხელშეკრულება ვადამდე შეწყდა მოპასუხის ინიციატივით 0----.2--- წლიდან, რაშიც მოსარჩელეს ბრალი არ მიუძღვის.

 

პალატა მიიჩნევს, რომ ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე ხელშეკრულების შეწყვეტა სწორედ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულებაზე უარის თქმას წარმოადგენს და ხელშეკრულების მოიჯარის ინიციატივით ვადამდე შეწყვეტის გამო სა---------–---------–------ს წარმოეშობა ხელშეკრილების 4.5 პუნქტით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლება.

 

ხელშეკრულების 4.5. პუნქტით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს ოდენობა შეადგენს წლიურ საიჯარო ღირებულებას - 14----- ლარს, საიდანაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მოპასუხეს მიუღებელი შემოსავლის სახით დაეკისრა 22 784.80 ლარი

 

პალატა მიიჩნევს, რომ არ არსებობს გასაჩივრებუილი გადაწყვეტილების (მოპასუხისათვის 12------- ლარის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილი) გაუქმების, სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და მოპასუხისათვის პირგასამტეხლოს სახით 12------- ლარის დაკისრების საფუძველი, რადგან პალატის აზრით, ზემოთ აღნიშნული, დამტკიცებულად ჩათვლილი, ფა-ტობრივი გარემოებები სა-ართველოს სამოქალა-ო კოდექსის 420-ე მუხლის თანახმად, იურიდიულად არ ამართლებს აპელანტის მოთხოვნას.

 

სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალა-ო კოდექსის 417-418-ე მუხლების შინაარსიდან გამომდინარე, პირგასამტეხლო წარმოადგენს სახელშეკრულებო მოთხოვნის შესრულების მიმართ მხარის შესაბამისი ინტერესის უზრუნველყოფის საშუალებას, რომლის გადახდის ვალდებულების წარმოშობა დაკავშირებულია სახელშეკრულებო ვალდებულების დარღვევასთან. სამოქალა-ო კოდექსის 420-ე მუხლის თანახმად, პირგასამტეხლოს შემცირებისას სასამართლო მხედველობაში იღებს მხარის ქონებრივ მდგომარეობასა და სხვა გარემოებებს, კერძოდ, იმას, თუ როგორია შესრულების ღირებულების, მისი შეუსრულებლობისა და არაჯეროვანი შესრულებით გამოწვეული ზიანის თანაფარდობა პირგასამტეხლოს ოდენობასთან. პირგასამტეხლოს შეუსაბამობის კრიტერიუმად, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, შეიძლება ჩაითვალოს ისეთი გარემოებები, როგორიცაა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს შეუსაბამოდ მაღალი პროცენტი, პირგასამტეხლოს თანხის მნიშვნელოვანი გადაჭარბება ვალდებულების შეუსრულებლობით გამოწვეულ შესაძლო ზიანზე, ვალდებულების შეუსრულებლობის ხანგრძლივობა და სხვა.

 

პირგასამტეხლოს ოდენობის განსაზღვრისას ყურადღება ექცევა რამდენიმე გარემოებას. მათ შორის: ა) პირგასამტეხლოს, როგორც სანქციის ხასიათის მქონე ინსტრუმენტის ფუნქციას, თავიდან აიცილოს დამატებით ვალდებულების დამრღვევი მოქმედებები; ბ) დარღვევის სიმძიმესა და მოცულობას და კრედიტორისათვის წარმოქმნილი საფრთხის ხარისხს; გ) ვალდებულების დამრღვევი პირის ბრალეულობის ხარისხს; დ) პირგასამტეხლოს ფუნქციას, მოიცვას თავის თავში ზიანის ანაზღაურება.

 

მოცემულ შემთხვევაში, როგორც აღინიშნა, მოსარჩელის მოთხოვნა პირგასამტეხლოს სახით 14----- ლარის დაკისრების ნაწილში დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და მოპასუხეს დაეკისრა 2------- ლარის, როგორ მიუღებელი შემოსავლის, გადახდა, რაც მოპასუხეს არ გაუსაჩივრებია.

 

სასამართლოს სსკ-ის 420-ე მუხლის საფუძველზე, უფლება ა-ვს, შეამციროს შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლო, რაც შეფასებითი კატეგორიაა და ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში სა-მის გარემოებების ერთობლივი ანალიზის შედეგად წყდება; დადგენილი სასამართლო პრა-ტიკის მიხედვით: პირგასამტეხლოს შემცირებისას სასამართლო მხედველობაში იღებს მხარის ქონებრივ მდგომარეობასა და სხვა გარემოებებს, კერძოდ, იმას, თუ როგორია შესრულების ღირებულების, მისი შეუსრულებლობისა და არაჯეროვანი შესრულებით გამოწვეული ზიანის თანაფარდობა პირგასამტეხლოს ოდენობასთან... პირგასამტეხლოს შეუსაბამობის კრიტერიუმად ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში შეიძლება, ჩაითვალოს ისეთი გარემოებები,~როგორიცაა: ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს შეუსაბამოდ მაღალი პროცენტი, პირგასამტეხლოს თანხის მნიშვნელოვანი გადაჭარბება ვალდებულების შეუსრულებლობით გამოწვეულ შესაძლო ზიანზე, ვალდებულების შეუსრულებლობის ხანგრძლივობა და სხვა (შდრ. სა-მე №ა--------------);

 

განსახილველ შემთხვევაში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილია და სააპელაციო საჩივრით სადავო არ არის, რომ იჯარის ხელშეკრულებით განსაზღვრული ფართზე 2--- წლის 2 ივლისიდან დაიდო ახალი ხელშეკრულება, სააპელაციო პალატა ამ გარემოების გათვალისწინებით მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დაკისრებული 2------- ლარი, უზრუნველყოფს ვალდებულების შეუსრულებლობით გამოწვეულ ზიანის ანაზღაურებას, შეესაბამება პირგასამტეხლოს ფუნქციას და არ არსებობს საფუძველი მოპასუხისათვის სააპელაციო საჩივრით სადავო თანხის დაკისრებისათვის.

 

5. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა

 

პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიან სამოქალა-ო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს, შესაბამისად, პალატა ეთანხმება გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას და ასკვნის, რომ იგი უცვლელად უნდა იქნეს დატოვებული.

 

6. საპროცესო ხარჯები

 

სამოქალა-ო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად აპელანტი განთავისუფლებულია სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

 

სააპელაციო სასამართლოს სამოქალა-ო სა-მეთა პალატამ

 

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

 

1. სა---------–---------–------ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

 

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სა-ალა-ო სასამართლოს სამოქალა-ო სა-მეთა კოლეგიის 20-6 წლის 07 დეკემბრის გადაწყვეტილება;

 

3. განჩინება შეიძლება გასაჩივრდეს სა-ართველოს უზენაეს სასამართლოში მისი სარეზოლუციო ნაწილის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით დასაბუთებული განჩინების ასლის ჩაბარებიდან 21 დღის ვადაში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალა-ო სა-მეთა პალატაში საკასაციო საჩივრის წარდგენის გზით.

 

4. განჩინების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება განჩინების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია განჩინების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია, განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს მე-20 და არა უგვიანეს 30-ე დღისა, გამოცხადდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოში და ჩაიბაროს განჩინების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება განჩინების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია.

 

5. ამ კოდექსის 46-ე მუხლით გათვალისწინებული პირებისათვის, ასევე პატიმრობაში მყოფი იმ პირებისათვის, რომლებსაც არ ჰყავთ წარმომადგენელი, გადაწყვეტილების ასლის გაგზავნასა და ჩაბარებას უზრუნველყოფს სასამართლო ამავე კოდექსის 70-ე–78-ე მუხლებით დადგენილი წესით

 

თავმჯდომარე: ეკატერინე ცისკარიძე

 

მოსამართლეები: დიანა ბერეკაშვილი

 

ვანო წიკლაური