განაჩენი გაუქმდა და საქმე გადაეცა სასამართლოს ხელახლა განსახილველად

1198აპ-08 9 მარტი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

დავით სულაქველიძე (თავმჯდომარე),მაია ოშხარელი, პაატა სილაგაძე

სხდომის მდივნის – ო. დ.-ის

პროკურორ – ქ. ჩ-ის

ადვოკატების _ ქ. გ-ის, მ. გ-ს

მსჯავრდებულების _ გ. პ-ის, დ. ნ-ს

თარჯიმნების _ ზ. კ.-ს, ლ. ლ-ს

მონაწილეობით განიხილა მსჯავრდებულების _ დ. ნ-სა და გ. პ-ის დამცველი ადვოკატების _ ქ. გ-სა და მ. გ-ს საკასაციო საჩივრები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2008 წლის 18 ივლისის განაჩენზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 23 იანვრის განაჩენით: დ. ნ. _ დაბადებული .. .. .. წელს ქ. გ-ში, საქართველოს მოქალაქე, არასრული საშუალო განათლებით, დაოჯახებული, ნასამართლობის არმქონე, მცხოვრები თბილისში, გ-ის ქ. ¹..-ში, და გ. პ. _ დაბადებული .. .. .. წელს თბილისში, საქართველოს მოქალაქე, საშუალო განათლებით, უცოლშვილო, ნასამართლობის მქონე, მცხოვრები თბილისში, ო-ს ქ. ¹.., ბინა ¹..-ში, მსჯავრდებულ იქნენ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის საფუძველზე, რის გამოც მათ სასჯელის ზომად შეეფარდათ: დ. ნ-ს _ თავისუფლების აღკვეთა 5 (ხუთი) წლის ვადით, აგრეთვე _ ჯარიმა 3500 ლარის ოდენობით, როგორც დამატებითი სასჯელი; გ. პ-ს _ თავისუფლების აღკვეთა 5 (ხუთი) წლისა და 9 (ცხრა) თვის ვადით, ხოლო დამატებით სასჯელად _ ჯარიმა 4000 (ოთხი ათასი) ლარის ოდენობით. ამასთან, საქართველოს სსკ-ის 59-ე და 67-ე მუხლების შესაბამისად, მის მიმართ გაუქმდა წინა განაჩენით დანიშნული პირობითი მსჯავრი და მოუხდელი სასჯელი _ თავისუფლების აღკვეთა 4 (ოთხი) წლის, 9 (ცხრა) თვისა და 10 (ათი) დღის ვადით, რაც დაემატა ზემოაღნიშნული განაჩენით დანიშნულ სასჯელს, რის გამოც საბოლოოდ გ. პ-ს ძირითად სასჯელად განესაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 10 (ათი) წლის, 6 (ექვსი) თვისა და 10 (ათი) დღის ვადით, ხოლო დამატებით სასჯელად _ ჯარიმა 4000 (ოთხი ათასი) ლარის ოდენობით.

განაჩენის მიხედვით, დ. ნ-სა და გ. პ-ს მსჯავრი დაედოთ ქურდობისათვის, ჩადენილი საცავში უკანონო შეღწევით და წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია და რაც გამოიხატა შემდეგში:

გ. პ. 2007 წლის 8 იანვრის განაჩენით მსჯავრდებული იყო საქართველოს სსკ-ის 353-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის, რის გამოც მას მისჯილი ჰქონდა თავისუფლების აღკვეთა 5 (ხუთი) წლის ვადით, რაც ჩაეთვალა პირობით, 6 (ექვსი) წლის გამოსაცდელი ვადით. მიუხედავად ამისა, მან კვლავ ჩაიდინა დანაშაული.

2007 წლის 15 აპრილს გ. პ. დანაშაულებრივად დაუკავშირდა თავის ნათესავს _ დ. ნ-ს. მათ ერთად განიზრახეს, უკანონოდ შეეღწიათ ისნის ბაზრობის ტერიტორიაზე არსებულ რომელიმე სავალუტო ჯიხურში და მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრების მიზნით დაუფლებოდნენ სხვის მოძრავ ნივთს. აღნიშნული განზრახვის სისრულეში მოსაყვანად იმავე დღეს, ღამის საათებში, დ. ნ. და გ. პ. მივიდნენ დ. ხ-ის სავალუტო ჯიხურთან, გამოანგრიეს უკანა კედელი და შეაღწიეს ჯიხურში, სადაც მართლსაწინააღმდეგოდ დაეუფლნენ დ. ხ-ის კუთვნილ ნივთებს, კერძოდ: «დივიდის» ფირმის მაგნიტოფონს, ღირებულს 130 ლარად; ნოუთბუქის ტიპის «სიმენსი-ფუჯისტუს» ფირმის კომპიუტერს, ღირებულს 1800 ლარად; ე.წ. «ბიჟუტერიის» სამკაულებს, ღირებულს 80 ლარად; ათ ცალ ხუთლარიან მონობარათსა და ფულად თანხას _ 1930 ლარის ოდენობით, რითაც დაზარალებულ დ. ხ-ს სულ მიაყენეს 3940 ლარის მნიშვნელოვანი ზიანი.

განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მსჯავრდებულ დ. ნ-ს დამცველმა, ადვოკატმა თ. გ-მ და მსჯავრდებულ გ. პ-ის დამცველმა, ადვოკატმა მ. გ-მ. აპელანტი, ადვოკატი თ. გ. თავისი საჩივრით ითხოვდა მსჯავრდებულ დ. ნ-ს გამართლებას განაჩენით მისთვის საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის საფუძველზე შერაცხულ ბრალდებაში და მისი ქმედების დაკვალიფიცირებას საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა», «ბ» ქვეპუნქტებით, შემდეგი მოტივების საფუძველზე: განაჩენი არის დაუსაბუთებელი და უკანონო, სასამართლო გამოძიება ჩატარდა არასრულად და ცალმხრივად, ხოლო განაჩენში ჩამოყალიბებული დასკვნები არ შეესაბამება საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს; განაჩენი თავის დასკვნებს ამყარებს წინააღმდეგობრივ მტკიცებულებებს, არ გამოკვლეულა გარემოებები, რომლებსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა საქმისათვის; სასამართლომ დ. ნაყოფიას მსჯავრდებას საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტით საფუძვლად დაუდო ვარაუდი, რაც არ არის დადასტურებული უტყუარი მტკიცებულებებით; რაც შეეხება მოწმეების _ ე. დ-სა და გ. თ-ის ჩვენებებს, ისინი არ არიან დანაშაულის თვითმხილველნი, ამასთან, ისინი იყვნენ დაინტერესებული პირები, რომლებიც ცრუ ჩვენებებით ცდილობდნენ პასუხისმგებლობის თავიდან აცილებას.

აპელანტი, ადვოკატი მ. გ. თავისი საჩივრით ითხოვდა მსჯავრდებულ გ. პ-ის მიმართ გამამტყუნებელი განაჩენის გაუქმებასა და მის ნაცვლად გამამართლებელი განაჩენის დადგენას შემდეგი მოტივების საფუძველზე: ბრალდება აგებულია არასარწმუნო მტკიცებულებებზე, რომლებიც მოპოვებულია საპროცესო ნორმების დარღვევით; განაჩენის დადგენისას სასამართლო დაეყრდნო დაინტერესებული მოწმეების _ ე. დ-სა და გ. თ-ის არასწორ ჩვენებებს; საქმის სასამართლო განხილვისას დაცვის მხარეს უკანონოდ შეეზღუდა მისი უფლება _ სრულად გასცნობოდა საქმეში არსებულ ყველა მასალას, მას შეეზღუდა აგრეთვე სხვა უფლებებიც, ამასთან, დაცვის მხარეს უსაფუძვლოდ ეთქვა უარი შუამდგომლობების დაკმაყოფილებაზე, რამაც ხელი შეუშალა საქმეზე ჭეშმარიტების დადგენას; სასამართლო გამოძიება ჩატარდა ტენდენციურად და არაობიექტურად, რის გამოც გამამტყუნებელი განაჩენი არის უკანონო და დაუსაბუთებელი, რომლითაც მსჯავრდებულ იქნა გ. პ, ვისაც დანაშაული არ ჩაუდენია.

სააპელაციო საჩივრები განიხილა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სიხსლის სამართლის საქმეთა პალატამ, რომელმაც 2008 წლის 18 ივლისის განაჩენით თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 28 იანვრის განაჩენი მსჯავრდებულების _ დ. ნ-სა და გ. პ-ის მიმართ დატოვა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლოს განაჩენის თაობაზე მსჯავრდებულების _ დ. ნ-სა და გ. პ-ის დამცველებმა, ადვოკატებმა _ თ. გ-მ და მ. გ-მ საკასაციო საჩივრებით მიმართეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატას. კასატორები იმავე მოტივების საფუძველზე, რაზეც მათ მითითებული ჰქონდათ თავიანთ სააპელაციო საჩივრებში, ითხოვენ: გ. პ-ის მსჯავრდების ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2008 წლის 18 ივლისის განაჩენის გაუქმებასა და მის მიმართ სისხლის სამართლის საქმის იმავე სასამართლოში დაბრუნებას ხელახლა განსახილველად, ხოლო დ. ნ-ს მსჯავრდების ნაწილში _ მის სასიკეთოდ განაჩენში ცვლილების შეტანას, კერძოდ, საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტით შერაცხული ბრალდების ნაწილში მის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტას, ხოლო მის მიერ ჩადენილი ქმედების დაკვალიფიცირებას საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა» და «ბ» ქვეპუნქტებით.

საკასაციო პალატის სხდომაზე განხილვისას მსჯავრდებულმა გ. პ-მ და მისმა დამცველმა, ადვოკატმა მ. გ-მ მხარი დაუჭირეს თავიანთ საკასაციო საჩივარს. კასატორმა მ. გ-მ აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლომ სათანადო სამართლებრივი შეფასების გარეშე დატოვა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმის განხილვისას დაშვებული დარღვევები, არ აღმოფხვრა მტკიცებულებებს შორის წინააღმდეგობები, საფუძვლიანად არ გამოიკვლია ყველა მტკიცებულება, რომლებითაც დასტურდებოდა გ. პ-ის უდანაშაულობა, არ უზრუნველყო დაცვის მხარე საქმესთან დაკავშირებული ყველა მასალის გაცნობით, სრულყოფილად არ გამოიკვლია ყველა ფაქტობრივი გარემოება, რამაც განაპირობა გ. პ-ის უკანონო მსჯავრდება. საბოლოოდ ადვოკატმა მ. გ-მ ითხოვა სააპელაციო სასამართლოს განაჩენის გაუქმება გ. პ-ის მსჯავრდების ნაწილში და მის მიმართ სისხლის სამართლის საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოში ახალი განხილვისათვის, რასაც დაეთანხმა მსჯავრდებული გ. პ.

მსჯავრდებულმა დ. ნ-მ და მისმა დამცველმა, ადვოკატმა თ. გ-მა მხარი დაუჭირეს თავიანთ საკასაციო საჩივარს. კასატორმა, ადვოკატმა თ. გ-მა აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაასწორა ის დარღვევა, რაც პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაუშვა დ. ნ-ს ქმედების კვალიფიკაციის განსაზღვრისას. მას უსაფუძვლოდ შეერაცხა ქურდობის ჯგუფურად ჩადენა, მაშინ, როდესაც საქმის მასალებით არ დასტურდება დ. ნ-სთან ერთად გ. პ-ის მონაწილეობა დანაშაულის ჩადენაში. ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოც დაეყრდნო დაინტერესებულ მოწმეთა ცრუ ჩვენებებსა და წინააღმდეგობრივ მტკიცებულებებს, შედეგად უსაფუძვლოდ დასდო მსჯავრი დ. ნ-ს საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის საფუძველზე. საბოლოოდ ადვოკატმა თ. გ-მა ითხოვა დ. ნ-ს მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტა საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის საფუძველზე შერაცხული ბრალდების ნაწილში და მისი ქმედების დაკვალიფიცირება საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა» და «ბ» ქვეპუნქტებით, რასაც დაეთანხმა მსჯავრდებული დ. ნ.

პროცესში მონაწილე პროკურორმა ქ. ჩ-მა მხარი არ დაუჭირა საკასაციო საჩივრებს, რადგან ისინი მიიჩნია უსაფუძვლოდ. სახელმწიფო ბრალმდებელმა მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე: დაცვის მხარეს პროცესის ყველა სტადიაზე ჰქონდა შესაძლებლობა, გასცნობოდა საქმეში არსებულ ყველა მასალას; ბრალდების მტკიცებულებები კანონიერი გზით არის მოპოვებული და ამ მხრივ დაცვის მხარის მიერ გამოთქმული მოსაზრებები უსაფუძვლოა; საქმეში მოიპოვება საკმარისი მტკიცებულებები, რომლებითაც დამაჯერებლად დასტურდება, რომ დ. ნ-მ და გ. პ-მა ერთად ჩაიდინეს ქურდობა; დაცვის მხარე ვერ უთითებს, კონკრეტულად რომელი საპროცესო ნორმებით დადგენილი მოთხოვნები დაარღვია სააპელაციო სასამართლომ. საბოლოოდ პროკურორმა ქ. ჩ-მა საკასაციო პალატის წინაშე იშუამდგომლა: იმის გათვალისწინებით, რომ არ არსებობს გასაჩივრებული განაჩენის გაუქმების ან შეცვლის საფუძველი, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2008 წლის 18 ივლისის განაჩენი მსჯავრდებულების _ დ. ნ-სა და გ. პ-ის მიმართ დარჩეს უცვლელად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ, შეისწავლა რა სისხლის სამართლის საქმის მასალები მსჯავრდებულების _ გ. პ-ის, დ. ნ-ს მიმართ და შეამოწმა საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა, მიიჩნია, რომ მსჯავრდებულ გ. პ-ის დამცველის, ადვოკატ მ. გ-ს საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო მსჯავრდებულ დ. ნ-ს დამცველის, ადვოკატ თ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ გ. პ-სა და დ. ნ-ს ბრალდების საქმის განხილვისას არ დაიცვა სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის იმ ნორმებით დადგენილი მოთხოვნები, რომლებიც უზრუნველყოფენ საქმის ფაქტობრივი გარემოებების უტყუარად დადგენასა და დასაბუთებული სამართლებრივი დასკვნების გამოტანას პირის მიერ ჩადენილი ქმედების თაობაზე, მისი ბრალეულობისა თუ უდანაშაულობის თვალსაზრისით. საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ გ. პ-ის ბრალეულობის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღებისას ჯეროვანი ყურადღების გარეშე დატოვა იმ მტკიცებულებათა წინააღმდეგობრივი ხასიათი, რომლებსაც აღნიშნული გადაწყვეტილება ეყრდნობა. პალატას მხედველობაში აქვს მოწმეების _ გ. თ-სა და ე. დ-ის ჩვენებები. განაჩენში გ. პ-ის ბრალის დასადასტურებლად მტკიცებულების სახით წარმოდგენილია ერთი პატარა ამონარიდი სააპელაციო სასამართლოში გ. თ-ის მიერ მიცემული ჩვენებიდან, მაგრამ ბრალდების მოწმის ეს ჩვენება არ არის შემოწმებული მთლიანობაში მისი სარწმუნოობის თვალსაზრისით. მოწმე გ. თ-ის ჩვენება არ არის თანმიმდევრული, უფრო მეტიც, ის ურთიერთგამომრიცხავ გარემოებებზე მიუთითებს, რაც მის უტყუარობას არადამაჯერებელს ხდის. გ. თ. თავის ჩვენებაში თავდაპირველად აღნიშნავს, Hრომ იგი გ. პ-თან და დ. ნ-სთან ერთად საძინებელი ოთახიდან შემოსასვლელში გავიდა თანხაზე მოსალაპარაკებლად, ხოლო მოწმეები _ ე. დ. და ე. მ. ოთახში დარჩნენ კომპიუტერთან, რის გამოც მათ არ შეეძლოთ, გაეგონათ მათი საუბარი. შემდეგ გ. თ. აღნიშნავს, რომ ასე იმიტომ მოიქცა, არ უნდოდა ე. მ-ს გაეგო, კომპიუტერი მოპარული რომ იყო. ეს კი იმის საფუძვლიან ეჭვს ქმნის, რომ გ. თ-მა უკვე წინასწარ იცოდა, კომპიუტერი მოპარული რომ იყო. წინააღმდეგ შემთხვევაში მოწმე ე. მ-სგან მოშორებით გასვლა კომპიუტერის საყიდელ თანხაზე ვაჭრობისათვის, სრულიად გაუგებარი იქნებოდა.

მითითებული გარემოებების გამო ჩნდება კითხვა: თუკი გ. თ-მა წინასწარ იცოდა, რომ კომპიუტერი მოპარული იყო, მაშინ თანხაზე ვაჭრობისას მას რატომ უნდა ეკითხა გ. პ-სა და ნ. ნ-სათვის, კომპიუტერს რაიმე პრობლემა ხომ არა აქვსო. აქ იგულისხმებოდა მისი წარმომავლობის კანონიერება, თორემ კომპიუტერს ტექნიკური პრობლემა რომ არ ჰქონდა, მათ უკვე იცოდნენ მოწმე ე. მ-საგან. აღსანიშნავია, რომ მოწმე გ. თ. თავის ჩვენებაში აზუსტებს: ჩემი და ნ. _ პ-ის საუბრის შინაარსი არავის _ ჩვენს მეტს _ არ ეცოდინებაო, რაც აშკარად ეწინააღმდეგება მოწმე ე. დ-ის განცხადებას, რომლის მიხედვით, მან მოისმინა გ. თ-სა და გ. პ-ის საუბარი, როდესაც ამ უკანასკნელმა თქვა, რომ კომპიუტერი მათი მოპარული იყო.

აქვე უნდა აღინიშნოს იმის თაობაზეც, რომ გ. თ. ჩვენებაში ჯერ ამბობს _ ნ-ს (იგივე ე. დ.) არ უთქვამს, რომ კომპიუტერი მოპარული იყო და იცოდა თუ არა მან ამის შესახებ, არ ვიციო, მაგრამ შემდეგ იმავე ჩვენებაში მიუთითებს: «ნუკრიმ მითხრა, კომპიუტერი ალბათ მოპარულია, საბუთები არ აქვსო». თუკი ე. დ-მა ასეთი რამ ნამდვილად უთხრა გ. თ-ს, მაშინ ეს უნდა მომხდარიყო მანამდე, სანამ გ. თ-სა და მსჯავრდებულებს შორის ცალკე საუბარი შედგებოდა კომპიუტერის თაობაზე, რა დროსაც, ბრალდების ვერსიის მიხედვით, რასაც სააპელაციო სასამართლოც იზიარებს, დ. ნ-მ და გ. პ-მა გ. თ-ს უთხრეს, კომპიუტერი ჩვენი მოპარულიაო, თუმცა გ. თ-ის ჩვენებით არ ირკვევა, რომელმა მათგანმა უთხრა ეს მას.

საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს შემდეგ გარემოებაზეც: მნიშვნელოვანი წინააღმდეგობები არსებობს მოწმე გ. თ-ის მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოში მიცემულ ჩვენებასა და სააპელაციო სასამართლოში მიცემულ ჩვენებას შორის, ხოლო როდესაც სააპელაციო სასამართლოში ადვოკატმა მ. გ-მ ჰკითხა გ. თ-ს, რატომ იყო მითითებულ ჩვენებებს შორის ასეთი არსებითი სხვაობა, სხდომის თავმჯდომარემ გაუგებარი მიზეზით მოხსნა აღნიშნული შეკითხვა, ამასთან, ამ წინააღმდეგობების თაობაზე სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა თავის განაჩენში.

მეორე ძირითად მტკიცებულებად, რომლითაც, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, გ. პ. იმხილება დანაშაულის ჩადენაში, მიჩნეულია სააპელაციო სასამართლოში მოწმე ე. დ-ის ჩვენება. განაჩენში წარმოდგენილია ამ ჩვენების შინაარსი, რომლის მიხედვით, იგი ესწრებოდა დ. ნ-სა და გ. პ-თან გ. თ-ის მიერ გამართულ ვაჭრობას. ამ დროს ცალკე სალაპარაკოდ გავიდნენ მხოლოდ დ. ნ.ა და გ. პ, რათა კომპიუტერის გასაყიდ ფასზე შეთანხმებულიყვნენ. ისინი შეთანხმდნენ, შემდეგ დაბრუნდნენ და გ. თ.ს უთხრეს, რომ კომპიუტერს 450 ლარად მისცემდნენ, ხოლო გ. თ-ის შეკითხვაზე _ კომპიუტერთან დაკავშირებით რამე პრობლემა ხომ არ შეექმნებოდა, თვით გ. პ-მა უპასუხა, რომ კომპიუტერი მათი მოპარული იყო და არავითარი პრობლემა მას არ ექნებოდა. როგორც აღინიშნა, ამ ჩვენების მიხედვით, ე. დ. მხარეებს შორის მიმდინარე ყველა საუბარს ესწრებოდა, რასაც აშკარად ეწინააღმდეგება მოწმე გ. თ-ის ჩვენება.

გარდა ამისა, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ დ. ნ-სა და გ. პ-ის ბრალდების საქმის განხილვისას და განაჩენის დადგენისას არ დაიცვა საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 538-ე მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნები, რაც გამოიხატა შემდეგში: სააპელაციო სასამართლოში მსჯავრდებულ გ. პ-ის დაცვამ წარადგინა აუდიოფირი ფონოსკოპიური ექსპერტიზის დაკვნასთან ერთად, რომელზეც, დაცვის განმარტებით, ჩაწერილია მოწმე ე. დ-სა და მსჯავრდებულ გ. პ-ის მამის _ ლ. პ-ის საუბარი, რომლითაც ირკვევა გ. პ-ის უდანაშაულობა.

აღნიშნული მასალები სასამართლომ დაურთო საქმეს, როგორც მტკიცებულება. ამასთან, გ. პ-ის დამცველის შუამდგომლობით აღნიშნული მასალის თაობაზე სასამართლომ მოწმის სახით დაკითხა ექსპერტი ა. მ, რომელმაც დაადასტურა, რომ ხსენებული აუდიოჩანაწერი მონტაჟი არ იყო. დაცვა ითხოვდა ფონოსკოპიური ექსპერტიზის ჩატარებას მოწმე ე. დ-ის ხმის იდენტურობის დასადგენად, რაზედაც სააპელაციო სასამართლომ უარი უთხრა იმ მოტივით, რომ ამ გარემოების თაობაზე დაკითხავდა ე. დ-ს. ამით დაირღვა საქართველოს სსსკ-ის მე-15 მუხლით დადგენილი მოთხოვნები, რადგან დაცვის მხარე ექსპერტიზის ჩატარებას ითხოვდა ე. დ-ის ანუ ბრალდების მოწმის ჩვენების უტყუარობის შესამოწმებლად, რის გამოც სასამართლო არ შეიძლებოდა, ცალმხრივად დაყრდნობოდა მხოლოდ ე. დ-ის განმარტებას, რომელშიც იგი უარყოფს ლ. პ-თან მისი შეხვედრისა და საუბრის ფაქტს. მართალია, ექსპერტი ა. მ. დაცვის მხარის შუამდგომლობით დაიკითხა, მაგრამ იგი არ შეხებია ე. დ-ის ხმის იდენტურობას და ამ საკითხზე ექსპერტიზის გარეშე ვერც იმსჯელებდა.

საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევეს კიდევ ერთ გარემოებას: სააპელაციო სასამართლო თავის განაჩენში აღნიშნავს, რომ მოწმე ე. დ-ის ჩვენების რეალობა დასტურდება მოწმე გ. თ-ის ჩვენებით, მაშინ, როდესაც მათ ჩვენებებს შორის მნიშვნელოვან გარემოებებთან დაკავშირებით არის არსებითი წინააღმდეგობები, რაც სასამართლომ არ გაარკვია. ამავე დროს უნდა აღინიშნოს, რომ საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას, გაარკვიოს და ობიექტურად შეაფასოს, რამდენად თანმიმდევრული და სარწმუნო იყო მოწმე ე. დ-ის მიერ სააპელაციო სასამართლოში მიცემული ჩვენება, რადგან იგი არ არის შეტანილი სასამართლო სხდომის ოქმში, თუმცა, უეჭველია, რომ იგი სააპელაციო სასამართლოში ნამდვილად დაიკითხა. აღნიშნული გარემოება, საქართველოს სსსკ-ის 563-ე მუხლის თანახმად, განაჩენის გაუქმების უპირობო საფუძველს წარმოადგენს.

ასეთ პირობებში, როდესაც ფაქტობრივად ძირითად მტკიცებულებებს შორის არის არსებითი წინააღმდეგობები, რომლებიც სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვისას არ გაარკვია და არ აღმოფხვრა, ხოლო საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დადგენისას არსებითად დაირღვა საპროცესო კანონის მოთხოვნები, საკასაციო პალატა ვერ მიიღებს საბოლოო გადაწყვეტილებას მსჯავრდებულების _ გ. პ-სა და დ. ნ-ს ბრალეულობის, ნაკლები ბრალისა თუ უდანაშაულობის თაობაზე. ამის გამო, ვერ დაკმაყოფილდება მსჯავრდებულ დ. ნ-ს დამცველის, ადვოკატ თ. გ-ის მოთხოვნა დ. ნ-ს მიერ ჩადენილი ქმედების კვალიფიკაციის მის სასიკეთოდ შეცვლის თაობაზე, რადგან მისი ბრალის მოცულობა და, შესაბამისად, ქმედების კვალიფიკაციაც არსებითად არის დამოკიდებული მსჯავრდებულ გ. პ-ის ბრალეულობაზე.

ამრიგად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მსჯავრდებულების _ დ. ნ-სა და გ. პ-ს ბრალდების საქმის განხილვისას თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ არ დაიცვა საქართველოს სსსკ-ის მე-15, მე-18, მე-19, 496-ე და 538-ე მუხლებით დადგენილი მოთხოვნები, რამაც გავლენა მოახდინა საქმის შედეგზე, კანონიერი და დასაბუთებული განაჩენის დადგენის თვალსაზრისით, რაც წარმოადგენს არსებით საპროცესო დარღვევასა და განაჩენის გაუქმების საფუძველს, თანახმად საქართველოს სსსკ-ის 562-ე მუხლის «ა» ქვეპუნქტისა და 593-ე მუხლის პირველი ნაწილისა.

ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მივიდა შემდეგ დასკვნამდე: თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2008 წლის 18 ივლისის განაჩენი დ. ნ-სა და გ. პ-ის მსჯავრდების თაობაზე უნდა გაუქმდეს, ხოლო სისხლის სამართლის საქმე მათ მიმართ უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად. სააპელაციო სასამართლოში აღნიშნული საქმის ხელახლა განხილვისას საპროცესო ნორმების მოთხოვნათა სრული დაცვით უნდა ჩატარდეს სრულყოფილი სასამართლო გამოძიება, რომლის მეშვეობით უნდა გაირკვეს და აღმოიფხვრას მტკიცებულებებს შორის არსებული წინააღმდეგობები; საქმის ფაქტობრივი გარემოებები უნდა დადგინდეს სარწმუნოდ, რა დროსაც ბრალდებისა და დაცვის მხარეებისათვის უზრუნველყოფილი უნდა იყოს თანაბარი პირობები მტკიცებულებების წარმოდგენისა და გამოკვლევისათვის. ამასთან, საქმეზე საბოლოო სასამართლო გადაწყვეტილების მიღებისას სააპელაციო სასამართლომ მოპოვებული მტკიცებულებები უტყუარობასთან ერთად, ჯეროვნად უნდა შეაფასოს აგრეთვე მათი საკმარისობის თვალსაზრისით პირის მსჯავრდებისათვის, რაც კანონიერი და დასაბუთებული განაჩენის დადგენის აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ, იხელმძღვანელა რა საქართველოს სსსკ-ის 561-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტითა და 568-ე მუხლით,დ ა ა დ გ ი ნ ა:

მსჯავრდებულ დ. ნ-ს დამცველის, ადვოკატ თ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

მსჯავრდებულ გ. პ-ის დამცველის, ადვოკატ მ. გ-ს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2008 წლის 18 ივლისის განაჩენი დ. ნ-სა და გ. პ-ის მსჯავრდების თაობაზე, ხოლო სისხლის სამართლის საქმე მათ მიმართ გადაეგზავნოს იმავე სასამართლოს ახალი განხილვისათვის.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.