საკასაციო საჩივარი ცნობილია დაუშვებლად

საქმე №190100125010830057

საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის

შემოწმების შესახებ

საქმე №986აპ-25 ქ. თბილისი

კ. თ. 986აპ-25 25 თებერვალი, 2026 წელი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ლალი ფაფიაშვილი (თავმჯდომარე),მამუკა ვასაძე, ლევან თევზაძე

ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 24 სექტემბრის განაჩენზე რუსთავის რაიონული პროკურატურის პროკურორ – სალომე ქემაშვილისა და მსჯავრდებულ თ. კ–ის ინტერესების დამცველი ადვოკატის – ა. ც–ას საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

1. პირის ბრალდების შესახებ დადგენილებით თ. კ–ის, – პირადი ნომერი ......., – მიერ ჩადენილი ქმედებები გამოიხატა შემდეგში:

1.1. 2024 წლის 9 დეკემბერს, დაახლოებით 23:00 საათზე, გ–ს მუნიციპალიტეტის სოფელ ა–ში, მათ სახლში, ყოფით ნიადაგზე წარმოქმნილი კონფლიქტისას, რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 8 ივნისის განაჩენით ოჯახში ძალადობისთვის ნასამართლევმა, თ. კ–მა თავის არეში, კერძოდ, მარჯვენა საფეთქლის მიდამოში, დანის ქვის სალესის ერთხელ დარტყმით, ფიზიკურად იძალადა დედის – ნ. კ–ას მიმართ. თ. კ–ის ქმედების შედეგად, ნ. კ–ამ განიცადა ფიზიკური ტკივილი;

1.1.1. აღნიშნული ქმედებით თ. კ–მა ჩაიდინა ოჯახში ძალადობა, ე.ი. ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ ძალადობა, რამაც გამოიწვია ფიზიკური ტკივილი და რასაც არ მოჰყოლია საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის (შემდეგში – საქართველოს სსკ-ის) 117-ე, 118-ე ან 120-ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგი, ჩადენილი არაერთგზის, – დანაშაული, გათვალისწინებული საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ე’’ ქვეპუნქტით.

1.2. 2024 წლის 9 დეკემბერს, დაახლოებით 23:00 საათზე, გ–ს მუნიციპალიტეტის სოფელ ა–ში, მათ სახლში, ყოფით ნიადაგზე წარმოქმნილი კონფლიქტისას, რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 8 ივნისის განაჩენით ოჯახის წევრის მიმართ მუქარისთვის ნასამართლევი თ. კ–ი ჯერ დანის, შემდეგ კი –დანის ქვის სალესის დემონსტრირებით სიცოცხლის მოსპობით დაემუქრა დედას – ნ. კ–ას. კერძოდ, უთხრა, რომ თუ არ გაჩუმდებოდა, მოკლავდა. თ. კ–ის აღნიშნული მუქარა ნ. კ–ამ აღიქვა რეალურად და გაუჩნდა მუქარის განხორციელების საფუძვლიანი შიში;

1.2.1. აღნიშნული ქმედებით თ. კ–მა ჩაიდინა ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ სიცოცხლის მოსპობის მუქარა, როდესაც იმას, ვისაც ემუქრებიან, გაუჩნდა მუქარის განხორციელების საფუძვლიანი შიში, ჩადენილი არაერთგზის, ოჯახის წევრის მიმართ, – დანაშაული, გათვალისწინებული საქართველოს სსკ-ის 111,151-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ’’ და ,,დ’’ ქვეპუნტებით.

2. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2025 წლის 16 მაისის განაჩენით თ. კ–ი ცნობილი იქნა უდანაშაულოდ საქართველოს სსკ-ის 111,151-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ” და „დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში წარდგენილ ბრალდებაში და გამართლდა;

2.1. თ. კ–ი ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა – თავისუფლების აღკვეთა 2 წლით;

2.2. თ. კ–ს სასჯელის ვადა აეთვალა დაკავების მომენტიდან – 2024 წლის 10 დეკემბრიდან.

3. აღნიშნული განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ბრალდებისა და დაცვის მხარეებმა, კერძოდ:

3.1. რუსთავის რაიონული პროკურატურის პროკურორმა სალომე ქემაშვილმა მოითხოვა თ. კ–ის საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტითა და საქართველოს სსკ-ის 111,151-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით დამნაშავედ ცნობა და მისთვის მკაცრი სასჯელის განსაზღვრა;

3.2. მსჯავრდებულ თ. კ–ის ინტერესების დამცველმა ადვოკატმა – ა. ც–ამ მოითხოვა თ. კ–ის სრულად გამართლება.

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 24 სექტემბრის განაჩენით რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2025 წლის 16 მაისის განაჩენი დარჩა უცვლელად.

5. აღნიშნული განაჩენი საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ბრალდებისა და დაცვის მხარეებმა, კერძოდ:

5.1. რუსთავის რაიონული პროკურატურის პროკურორი სალომე ქემაშვილი ითხოვს თ. კ–ის საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტითა და საქართველოს სსკ-ის 111,151-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული დანაშაულების ჩადენაში დამნაშავედ ცნობას და მისთვის მკაცრი სასჯელის განსაზღვრას;

5.2. თ. კ–ის ინტერესების დამცველი ადვოკატი – ა. ც–ა – ითხოვს მსჯავრდებულ თ. კ–ის უდანაშაულოდ ცნობას.

6. სასამართლო ითვალისწინებს ზედა ინსტანციის სასამართლოების უფლებას, დაეთანხმონ ქვედა ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთებას, საფუძვლების გამეორების გარეშე (იხ. Hirvisaari v. Finland, no. 49684/99, par. 30, ECtHR, 25/12/2001).

7. საქართველოს სსსკ-ის 306-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი განიხილება საჩივრისა და მისი შესაგებლის ფარგლებში. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება გაასაჩივრეს ბრალდებისა და დაცვის მხარეებმა, კერძოდ, ბრალდების მხარე ითხოვს თ. კ–ის, მათ შორის, საქართველოს სსკ-ის 111,151-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით დამნაშავედ ცნობას და მისთვის მკაცრი სასჯელის განსაზღვრას, ხოლო დაცვის მხარე – თ. კ–ის სრულად გამართლებას.

8. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება გასაჩივრებული განაჩენის მოტივაციას, რომ ბრალდების მხარის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები არ არის საკმარისი თ. კ–ის, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით, საქართველოს სსკ-ის 111,151-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით დამნაშავედ ცნობისათვის და ითვალისწინებს, რომ ბრალდების მხარემ რუსთავის საქალაქო სასამართლოს განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრა იმავე (იდენტურ) არგუმენტებზე დაყრდნობით, რომლებიც საკასაციო საჩივარშია ჩამოყალიბებული. სააპელაციო სასამართლოს განაჩენში მითითებულია იმ ფაქტობრივ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე, რომლებმაც თ. კ–ის საქართველოს სსკ-ის 111,151-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით წარდგენილ ბრალდებაში გამართლება განაპირობა.

9. ვინაიდან სასამართლოში საქმის განხილვისას დაზარალებულმა ნ. კ–ამ (თ. კ–ის დედა) ისარგებლა საქართველოს სსსკ-ის 49-ე მუხლით მინიჭებული უფლებით და უარი განაცხადა ახლო ნათესავის – თ. კ–ის (შვილის) – წინააღმდეგ ჩვენების მიცემაზე, ხოლო ბრალდების მხარეს არ წარმოუდგენია სხვა არცერთი დამოუკიდებელი, პირდაპირი მამხილებელი მტკიცებულება, – საქმეში არსებული მტკიცებულებების ერთობლიობა არ არის საკმარისი, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით, საქართველოს სსკ-ის 111,151-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით წარდგენილ ბრალდებაში გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად.

10. უტყუარობის კონსტიტუციური პრინციპი მოითხოვს არა მხოლოდ იმას, რომ გამამტყუნებელი განაჩენი უტყუარ (სანდო, გაუყალბებელ) მტკიცებულებებს ეფუძნებოდეს, არამედ იმასაც, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ეჭვგარეშე დასტურდებოდეს პირის ბრალეულობა დანაშაულის ჩადენაში (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2020 წლის 25 დეკემბრის N 2/2/1276 გადაწყვეტილება „გიორგი ქებურია საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-77). ამასთან, მტკიცებულებების საკმარისი და დამაჯერებელი ერთობლიობით უნდა დასტურდებოდეს დანაშაულის თითოეული ელემენტის არსებობა ქმედებაში (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 22 იანვრის №1/1/548 გადაწყვეტილება „საქართველოს მოქალაქე ზურაბ მიქაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-41-43).

10.1. ოჯახური დანაშაულის სპეციფიკიდან გამომდინარე, დაზარალებულის ჩვენების არარსებობის ან საქმის მასალებში ბრალდებულის მიმართ დაზარალებულის პრეტენზიის არარსებობის დამადასტურებელი დოკუმენტის არსებობის შემთხვევაშიც, ბრალდებულის პასუხისმგებლობის საკითხი უნდა გადაწყდეს სისხლის სამართლის საქმეში არსებული სხვა მტკიცებულებების საფუძველზე, და უნდა შეფასდეს, რამდენად ქმნის აღნიშნული მტკიცებულებების ერთობლიობა საქართველოს სსსკ-ით გამამტყუნებელი განაჩენის დადგენისთვის საჭირო მტკიცებით სტანდარტს.

11. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს ბრალდების მხარის მტკიცებას, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები საკმარისია თ. კ–ის მიმართ საქართველოს სსკ-ის 111,151-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად.

12. სასამართლო კვლავაც აღნიშნავს, რომ:

12.1. მოწმეებმა რ. შ–მ დაზ. შ–მ მართალია დაადასტურეს, რომ ისინი შეესწრნენ კონფლიქტს, თუმცა თ. კ–ის მხრიდან დედის მიმართ მუქარა მათ არ დაუდასტურებიათ. კერძოდ:

12.1.1. მოწმე რ. შ– მა განმარტა, რომ მას შემდეგ, რაც ნ. კ–ამ სცადა აღელვებული თ. კ–ის დამშვიდება, ამ უკანასკნელმა ჩაიდანი დააგდო იატაკზე, რა დროსაც ნ. კ–ა, რომელსაც ხელი ჰქონდა თ. კ–ზე მოკიდებული, ფეხი აუცურდა და დაეცა დივანზე, მას ზემოდან დაეცა თ. კ–ი. იმავდროულად, თ. კ–ს ხელი მოუხვდა ჭურჭელზე, რომელიც დაიმტვრა. ამ მომენტში მის ხელში რაიმე საგანი, მათ შორის, დანა და არც დანის სალესი, არ დაუნახავს. თ. კ–ის მხრიდან დედის მიმართ მუქარას არ ჰქონია ადგილი.

12.1.2. მოწმე ზ. შ–მ განმარტა, რომ თ. კ–მა ისროლა ჩაიდანი, რა დროსაც დედისთვის – ნ. კ–ასათვის – არაფერი უთქვამს. ამის შემდეგ თ. კ–ს ხელი მოუხვდა დანა-ჩანგლის ჩასადებზე, რაც გადავარდა. თ. კ–მა დაიწყო ჩხუბი და დედას უთხრა, რომ დაეტოვებინა სახლი. ნ. კ–ას ფეხი დაუსრიალდა და დაეცა დივანზე, ხოლო თ. კ–ი ზემოდან დაეცა. ამ უკანასკნელმა ხელში აიღო დანა, რომელიც მალევე დადო.

12.2. მოწმეების – საქართველოს შსს-ოს თანამშრომლების, სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ექიმის, სამედიცინო ექსპერტის – გამოკითხვის ოქმები/ჩვენებები არის ირიბი, რადგან ისინი ინციდენტის – თ. კ–ის მიერ ნ. კ–ას მიმართ მუქარის/ძალადობის – შემსწრენი არ არიან, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, და მომხდარის შესახებ ინფორმაცია გადმოცემით იციან დაზარალებულისაგან. საკასაციო სასამართლო კი ამჯერადაც აღნიშნავს, რომ ირიბი ჩვენებების გამოყენება გამამტყუნებელი განაჩენის დადგენისთვის „შეიძლება დასაშვები იყოს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, კანონით გათვალისწინებული მკაფიო წესისა და სათანადო კონსტიტუციური გარანტიების უზრუნველყოფის პირობებში და არა მოქმედი სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით განსაზღვრული ზოგადი წესით“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 22 იანვრის N1/1/548 გადაწყვეტილება „საქართველოს მოქალაქე ზურაბ მიქაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“ , II-52);

12.3. სასამართლო ითვალისწინებს, რომ ბრალდებულს უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა/,,შეეძლოს მოწმეთა მიერ მიცემული ჩვენებების ჭეშმარიტებისა და სანდოობის შემოწმება, მისი თანდასწრებით მათი ზეპირი გამოკითხვის გზით, მოწმის მიერ ჩვენების მიცემის დროს ან საქმის წარმოების რომელიმე შემდგომ ეტაპზე“ (mutatis mutandis Okropiridze v. Georgia, nos. 43627/16, 71667/16, par. 81 (iv), ECtHR, 7/09/2023).

12.4. სსიპ საზოგადოებრივი მართვის ცენტრ 112-ში ინიციატორ ჩ– კ–ას (თ. კ–ის და) 2024 წლის 10 დეკემბრის შეტყობინებები შეეხება მხოლოდ ფიზიკური ძალადობის ფაქტს (მხოლოდ 00:24 საათის შეტყობინებაში მიუთითა ჩ– კ–ამ, რომ თ. კ–მა დანით მიაყენა დაზიანება ნ. კ–ას, – ,,ეს პიროვნება ყოველთვის ემუქრებოდა სიცოცხლის მოსპობით“). შესაბამისად, აღნიშნული მტკიცებულებით არ დგინდება უშუალოდ 2024 წლის 9 დეკემბერს დაემუქრა თუ არა მსჯავრდებული დაზარალებულს.

12.4.1. იმავდროულად, შეტყობინების ინიციატორმა ისარგებლა საქართველოს სსსკ-ის 49-50-ე მუხლებით გათვალისწინებული უფლებით და უარი განაცხადა ჩვენების მიცემაზე.

12.4.2. მოცემულ შემთხვევაში, აღნიშნული შეტყობინების პირველწყაროს დაკითხვის, მისი სანდოობის და მის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის სარწმუნოობის გამოკვლევის შესაძლებლობა არსებითი განხილვის ფარგლებში დაცვის მხარეს (მოწმე ჩ. კ–ამ ისარგებლა საქართველოს სსსკ-ის 49-ე მუხლით მინიჭებული უფლებით) არ მიეცა (მაგალითისთვის, იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებები: №1098აპ-24, №1099აპ-24). შესაბამისად, გამამტყუნებელი განაჩენი ვერ დაემყარება შეტყობინებას, როდესაც სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით (პირდაპირი/გარემოებითი) არ დასტურდება შეტყობინებაში მითითებული ინფორმაციის სისწორე/რეალურობა, შეტყობინების იმ პირის მიერ განხორციელება, ვინც არის ასეთად დასახელებული შეტყობინებაში და დაცვის მხარეს არ მიეცა შეტყობინების პირველწყაროს დაკითხვის შესაძლებლობა.

12.5. არ შეიძლება, საგამოძიებო ექსპერიმენტის ოქმი საფუძვლად დაედოს გამამტყუნებელ განაჩენს, თუ საგამოძიებო ექსპერიმენტის დროს პრაქტიკულად ადგილზე შემოწმდა დაზარალებულის ჩვენება. მოცემულ შემთხვევაში, საგამოძიებო ექსპერიმენტის ოქმი შინაარსობრივად არის დაზარალებულის (მოწმის) გამოკითხვის ოქმში მოწოდებული ინფორმაციის შემოწმება. მოწმის/დაზარალებულის ჩვენება და საგამოძიებო ექსპერიმენტის ოქმი, მართალია, ორი სხვადასხვა მტკიცებულებაა, მაგრამ ცალსახაა, რომ, ორივე შემთხვევაში, ინფორმაციის მომწოდებელი წყარო არის ერთი და იგივე პირი (მაგალითისთვის, იხ.: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს შემდეგი განჩინებები: 2020 წლის 7 ივლისის №315აპ-20, 2020 წლის 1 ივნისის №49აპ-20 და 2021 წლის 14 სექტემბრის №442აპ-21).

12.6. სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილ შემაკავებელ ორდერთან მიმართებით, სასამართლო ითვალისწინებს, რომ მართალია შემაკავებელი ორდერი უთითებს გამართლებულზე, როგორც დანაშაულის შესაძლო ჩამდენ პირზე (კერძოდ, თ. კ–ის მიერ ნ. კ–ას მიმართ შესაძლო მუქარასა და ძალადობაზე), თუმცა აღნიშნული მტკიცებულებების პირველწყაროც არის დაზარალებული, რომელმაც უარი განაცხადა ჩვენების მიცემაზე (იხ.: მაგალითად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2025 წლის 17 ოქტომბრის N661აპ-25 განჩინება).

12.7. გარდა აღნიშნულისა, ქმედების საქართველოს სსკ-ის 151-ე მუხლით კვალიფიკაციისათვის, სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით უნდა დასტურდებოდეს დაზარალებულის მიერ მუქარის რეალურობის აღქმა და მუქარის განხორციელების საფუძვლიანი შიში. დაზარალებულის მიერ საქართველოს სსსკ-ის 49-ე მუხლის საფუძველზე, ჩვენების მიცემაზე უარის თქმის პირობებში, წინამდებარე სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით, არ დასტურდება საქართველოს სსკ-ის 151-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის აუცილებელი კომპონენტი – დაზარალებულის მიერ შიშის განცდა, არც ობიექტური და არც სუბიექტური ტესტით.

13. ამდენად, იმის გათვალისწინებით, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, დაზარალებულმა ისარგებლა საქართველოს სსსკ-ის 49-ე მუხლით მინიჭებული უფლებით და უარი განაცხადა ახლო ნათესავის (შვილის) – თ. კ–ის – წინააღმდეგ ჩვენების მიცემაზე; სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილი მოწმეები არ ადასტურებენ თ. კ–ის მიერ დედის მიმართ მუქარის (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) ჩადენას; მოწმეთა გამოკითხვის ოქმებში/ჩვენებაში ასახული ინფორმაცია და წერილობითი მამხილებელი მტკიცებულებები სადავო ფაქტებთან დაკავშირებით, ეფუძნება მხოლოდ დაზარალებულის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას, ხოლო დაცვის მხარეს არსებით სასამართლო სხდომაზე არ ჰქონდა აღნიშნული მტკიცებულებების პირველწყაროს დაკითხვის და მის მიერ შესაბამისი საპროცესო და საგამოძიებო მოქმედებების ფარგლებში მიწოდებული ინფორმაციის სარწმუნოობის შემოწმების/შედავების შესაძლებლობა, – მტკიცებულებათა შეფასებისას წარმოშობილი ეჭვი ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა სამართლიანად გადაწყვიტეს ბრალდებულის სასარგებლოდ.

14. ამდენად, სისხლის სამართლის საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით, ვერ დასტურდება თ. კ–ის მიერ საქართველოს სსკ-ის 111,151-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ’’ და ,,დ’’ ქვეპუნტებით გათვალისწინებული დანაშაულების ჩადენა.

15. საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე მუხლის მე-7 პუნქტის იმპერატიულ დანაწესის, საქართველოს სსსკ-ის 269-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, მე-13 მუხლის მე-2 ნაწილისა და 82-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნების გათვალისწინებით, „ბრალდებულს არ უნდა შეერაცხოს დანაშაული მანამ, სანამ მტკიცებულებების საკმარისი და დამაჯერებელი ერთობლიობით არ დადასტურდება დანაშაულის თითოეული ელემენტის არსებობა მის ქმედებაში... დანაშაულებრივი ქმედება უნდა დადასტურდეს გონივრულ ეჭვს მიღმა, უნდა გამოირიცხოს ყოველგვარი გონივრული ეჭვი პირის მიერ დანაშაულის ჩადენასთან დაკავშირებით“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 22 იანვრის №1/1/548 გადაწყვეტილება „საქართველოს მოქალაქე ზურაბ მიქაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-41-43).

16. სასამართლო კვლავაც აღნიშნავს, რომ „ბრალდებულს არ უნდა შეერაცხოს დანაშაული მანამ, სანამ მტკიცებულებების საკმარისი და დამაჯერებელი ერთობლიობით არ დადასტურდება დანაშაულის თითოეული ელემენტის არსებობა მის ქმედებაში... დანაშაულებრივი ქმედება უნდა დადასტურდეს გონივრულ ეჭვს მიღმა, უნდა გამოირიცხოს ყოველგვარი გონივრული ეჭვი პირის მიერ დანაშაულის ჩადენასთან დაკავშირებით“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 22 იანვრის №1/1/548 გადაწყვეტილება „საქართველოს მოქალაქე ზურაბ მიქაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-41-43).

17. საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს დაცვის მხარის მტკიცებას, რომ სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით, არ დასტურდება თ. კ–ის მიერ საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა და ეთანხმება გასაჩივრებული განაჩენის მოტივაციას, რომ სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, გონივრულ ეჭვს მიღმა, (მათ შორის, მოწმეების რ. შ–ისა და ზ.შ–ს ჩვენებებით, სამედიცინო ექსპერტიზის 2025 წლის 26 აპრილის დასკვნით (ნ. კ–ას 2024 წლის 10 დეკემბრის ობიექტური შემოწმებით, აღენიშნება სისხლნაჟღენთი სახის მიდამოში, რაც მიყენებულია რაიმე მკვირივ ბლაგვი საგნის მოქმედებით, ხანდაზმულობით არ ეწინააღმდეგება საქმის გარემოებაში მითითებულ შემთხვევის თარიღს და მიეკუთვნება მსუბუქ ხარისხს, ჯანმრთელობის მოუშლელად) და სხვა მტკიცებულებებით) დასტურდება თ. კ–ის მხრიდან 2024 წლის 9 დეკემბერს დედის – ნ. კ–ას – მიმართ ფიზიკური ძალადობის განხორციელება, რამაც ფიზიკური ტკივილი გამოიწვია.

18. სასამართლო ითვალისწინებს, რომ საქართველოს სსსკ-ით გამამტყუნებელი განაჩენის დადგენისთვის განსაზღვრული გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტი გულისხმობს მტკიცებულებათა ერთობლიობას, რომელიც ობიექტურ პირს დაარწმუნებს პირის ბრალეულობაში, რაც არ გულისხმობს მტკიცებულებათა მხოლოდ რაოდენობრივ მახასიათებელს (იხ.: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2021 წლის 27 ოქტომბრის N400აპ-21 განჩინება). მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობა არ განსაზღვრავს, რომელი სახის და რა რაოდენობის მტკიცებულებების არსებობის შემთხვევაში დაიშვება გამამტყუნებელი განაჩენის დადგენა, მით უფრო არ ადგენს, რომ გამამტყუნებელი განაჩენი უნდა ემყარებოდეს მხოლოდ პირდაპირ გამამტყუნებელ მტკიცებულებებს (იხ.: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2022წლის 21 ივლისის N594აპ-22 განჩინება). საკითხი იმის შესახებ, თუ რა სახის და რა რაოდენობის მამხილებელი მტკიცებულების ერთობლიობაა საკმარისი გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად, წყდება ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში საქმის ინდივიდუალური გარემოებების გათვალისწინებით (იხ.: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2024 წლის 16 აგვისტოს N225აპ-24 განჩინება).

19. სასამართლო ასევე ითვალისწინებს, რომ მტკიცებულებების შეგროვება წარმოადგენს გამოწვევას საქმეებზე, სადაც ძალადობას ადგილი აქვს კერძო გარემოში, მოწმეების გარეშე და ზოგჯერ არ რჩება რაიმე ხელშესახები ნიშანი (Volodina v. Russia, no.41261/170, par.82, ECtHR, 9/07/2019). აღნიშნულის მიუხედავად, მოქმედი კანონმდებლობა ადგენს ერთნაირ მტკიცებით სტანდარტს გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად დანაშაულის კატეგორიის და საქართველოს სსკ-ით დაცული ობიექტის მიუხედავად.

20. საკასაციო სასამართლო ითვალისწინებს, რომ საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის მე-2 ნაწილი სასჯელის სახედ და ზომად ითვალისწინებს: საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომას ორასიდან ოთხას საათამდე ან თავისუფლების აღკვეთას ერთიდან სამ წლამდე, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან უამისოდ. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ თ. კ–ს სასჯელის სახედ და ზომად განუსაზღვრა შესაბამისი მუხლით განსაზღვრული ალტერნატიული სასჯელებიდან ყველაზე მკაცრი სახის სასჯელი – თავისუფლების აღკვეთა 2 წლით, რაც არ ეწინააღმდეგება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას, შეესაბამება საქართველოს სსკ-ის 53-ე მუხლის მე-3 ნაწილითა და 39-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილ სასჯელის დანიშვნის ზოგადსავალდებულო მოთხოვნებს, სასჯელის მიზნებს (სამართლიანობის აღდგენა, ახალი დანაშაულის თავიდან აცილება და დამნაშავის რესოციალიზაცია) და შესაბამისი მუხლით გათვალისწინებული სანქციის ფარგლებშია.

21. მოცემულ შემთხვევაში კასატორი არ უთითებს კონკრეტულ გარემოებებზე/არგუმენტებზე/მტკიცებულებებზე, რაც დაადასტურებდა დანიშნული სასჯელის ხანგრძლივობის უსამართლობას, პრევენციის ან რესოციალიზაციის მიზნებთან შეუსაბამობას.

22. სასამართლო კვლავაც აღნიშნავს, რომ „საქართველოს სსსკ-ის მე-300 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკასაციო წესით შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოტანილი განაჩენი, რომელიც კასატორის აზრით უკანონოა. ხოლო, განაჩენი უკანონოდ ითვლება მათ შორის იმ შემთხვევაში, თუ „გამოყენებულია სასჯელის ისეთი სახე ან ზომა რომელიც აშკარად არ შეესაბამება მსჯავრდებულის ქმედების ხასიათსა და პიროვნებას“ (საქართველოს სსსკ-ის მე-300 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი). შესაბამისად, კანონმდებელი არ ითვალისწინებს მხოლოდ მიზანშეწონილობის კრიტერიუმიდან გამომდინარე სასჯელის გადასინჯვის უფლებამოსილებას“ (იხ. მაგ., საქართველოს უზენაესი სასამართლოს შემდეგი განჩინებები: 2026წლის 26 იანვრის განჩინება N 987აპ-25, 2025 წლის 2 ოქტომბრის N 401აპ-25; 2025წლის 8 ოქტომბრის N631აპ-25, 2025წლის 26 სექტემბრის N 411 აპ-25).

22.1. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს სსსკ-ის მე-300 მუხლის პირველი ნაწილის და 303-ე მუხლის გათვალისწინებით, არ იკვეთება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

23. „საკასაციო ინსტანციის სასამართლოების მიერ დასაშვებობის კრიტერიუმის გამოყენება ემსახურება მართლმსაჯულების ჯეროვნად განხორციელების კანონიერ მიზანს“ (Kuparadze v. Georgia, no.30743/09, par. 76 ECtHR, 21/09/2017; იხ. ასევე Tchaghiashvili v. Georgia, no. 19312/07, par. 34, ECtHR, 2/09/2014; Borisenko and Yerevanyan Bazalt Ltd v. Armenia, no. 18297/08, ECtHR, 14/04/2009;).

24. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის შესწავლის შედეგად არ იკვეთება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, ასევე არ იკვეთება საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული სხვა რომელიმე საფუძვლის არსებობა. შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი.

25. საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3, მე-32, მე-33, მე-4 ნაწილებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დაუშვებლად იქნეს ცნობილი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 24 სექტემბრის განაჩენზე რუსთავის რაიონული პროკურატურის პროკურორ – სალომე ქემაშვილისა და მსჯავრდებულ თ. კ–ის ინტერესების დამცველი ადვოკატის –ა. ც–ას საკასაციო საჩივრები;

2. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ლ. ფაფიაშვილი

მოსამართლეები: მ. ვასაძე

ლ. თევზაძე