დაუშვებლად იქნა ცნობილი

6 მარტი, 2026 წელი

ქ.თბილისი

საქმე №ას-1230-2024

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: ამირან ძაბუნიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ლაშა ქოჩიაშვილი

გოჩა ჯეირანაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ზ.ჭ–ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ვ.ნ–ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 20 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანამესაკუთრედ ცნობა, საზიარო უფლების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. ზ.ჭ–ძემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას ვ.ნ–ის მიმართ, შემდეგი სასარჩელო მოთხოვნებით:

1.1. უძრავი ნივთი, მდებარე: თბილისში, ........., სართული 5, ბინა 10ა (ს.კ. .........), ფართით 69.90 კვ.მ. ცნობილ იქნეს ვ.ნ–ის და ზ.ჭ–ძის თანასაკუთრებად შემდეგი პროპორციით 41.4 კვ.მ. - ვ.ნ–ის საკუთრება, ხოლო 28.5 კვ.მ. - ზ.ჭ–ძის საკუთრება;

1.2. ქ. თბილისში, ......... სართული 5, ბინა 10ა (ს.კ. .........) გაუქმდეს ვ.ნ–ის და ზ.ჭ–ძის საზიარო უფლება უძრავი ნივთის იძულებით აუქციონზე რეალიზაციის გზით და ამონაგები თანხა განაწილდეს თანამესაკუთრეებს შორის თანასაკუთრებაში მათი წილების პროპორციულად.

სასარჩელო მოთხოვნები დაზუსტდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში, სარჩელზე ნაწილობრივ უარის თქმის გამო საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ 30.05.2024წ. განჩინებით.

სარჩელის საფუძვლები:

2.1. აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2017 წლის 24 ნოემბრის №A15025933-035/001 განკარგულებით ზ.ჭ–ძის საკუთრებაში აღირიცხა ქ. თბილისში, ........., მე-5 სართული, ბინა №9-ში 28.5 კვ/მ ფართი (ს/კ .........) და იგი ამ ქონების თანამესაკუთრედ დარეგისტრირდა კ.კ–ძესთან ერთად, თუმცა ფაქტობრივი მდგომარეობა ბინების ფართებთან დაკავშირებით არის სრულიად განსხვავებული, ზ.ჭ–ძის მიერ შეძენილი 28.5 კვ.მ. ფართი სივრცობლივად მოქცეულია არა ......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ №9 ბინაში, არამედ ......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ №10ა ბინაში, რომლის საერთო ფართიცაა 69.90 კვ.მ. და აქედან 41.40 კვ.მ. რეგისტრირებულია ვ.ნ–ზე, ხოლო დარჩენილი 28.50 კვ.მ. წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრებას. მოპასუხე, დღეის მდგომარეობით, ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობს ზ.ჭ–ძის საკუთრებაში რიცხულ 28.50 კვ.მ. ფართს.

2.2 ქ. თბილისში, ......... ასაშენებელი კორპუსის პროექტი შეიცავდა ტიპური სართულის გეგმას. აღნიშნული საცხოვრებელი კორპუსის მე-5 სართულიც უნდა აშენებულიყო ტიპური პროექტის შესაბამისად, რომლის თანახმადაც, მე-5 სართულზე, ლიფტიდან მარცხნივ, უნდა განთავსებულიყო №9 საცხოვრებელი ბინა საერთო ფართით 136.5 კვ.მ. და №10 საცხოვრებელი ბინა საერთო ფართით 198.4 კვ.მ.

2.3. კორპუსის აშენების შემდეგ, მეხუთე სართულზე, ლიფტის მარცხნივ გათვალისწინებული ორი საცხოვრებელი ბინა დაიყო სამ ფართად, შემდეგნაირად: №9 საცხოვრებელ ბინას ჩამოეჭრა 28.5 კვ.მ. ფართი და აღნიშნული ფართი შეუერთდა 198.4 კვ.მ. ბინიდან ჩამოჭრილ 41.40 კვ.მ ფართს, რამაც შეადგინა ერთ სივრცეში მყოფი 69.9 კვ.მ. ფართის მქონე დამოუკიდებელი ბინა. შესაბამისად, მე-5 სართულზე, ლიფტის მარცხნივ, ნაცვლად პროექტით გათვალისწინებული ორისა, წარმოიშვა სამი საცხოვრებელი ბინა 157 კვ.მ., 69.90 კვ.მ. და 108 კვ.მ. ფართებით.

2.4. ქ. თბილისში, ......... მდებარე №10 ბინა ფართით 198.4 კვ.მ. თანასაკუთრებით ირიცხებოდა ჰ.კ–ზე და ნ.ქ–აზე. თანამესაკუთრეებმა 2011 წლის 14 მარტს დადეს უძრავი ნივთის გამიჯვნის ხელშეკრულება, აღნიშნული ბინიდან ჰ.კ–მა სრულად საკუთრებაში დაირეგისტრირა 157 კვ.მ. ფართი, რომელსაც მიენიჭა საკადასტრო კოდი ........, ხოლო ნ.ქ–ას საკუთრებაში აღირიცხა გამომიჯნული 41.40 კვ.მ. ფართი, რომელსაც მიენიჭა საკადასტრო კოდი: ........, თუმცა ამ ფართთან ერთად ერთ სივრცეში არის მოქცეული №9 საცხოვრებელი ბინიდან გამოყოფილი 28.5 კვ.მ. ფართი, რომელიც იმ დროისათვის ფართი ირიცხებოდა ამხანაგობის სახელზე.

2.5. 2016 წლის 9 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით ნ.ქ–ამ თავის საკუთრებაში რიცხული 41.40 კვ.მ. ფართი გაასხვისა ფართის ახლანდელ მესაკუთრეზე, ვ.ნ–ზე. ამ დროისათვის ფართს მინიჭებული ჰქონდა ნომერი ბინა №10ა და, შესაბამისად, ახალი საკადასტრო კოდიც - ..........

2.6. აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2017 წლის 24 ნოემბრის №A15025933-035/001 განკარგულებით ზ.ჭ–ძის საკუთრებაში აღირიცხა ქ. თბილისში, ..........., მე-5 სართული, ბინა 9-ში 28.5 კვ.მ. ფართი (ს/კ .........) და იგი ამ ქონების თანამესაკუთრედ დარეგისტრირდა კ.კ–ძესთან ერთად. მართალია, საჯარო რეესტრის ჩანაწერის მიხედვით, ზ.ჭ–ძის მიერ შეძენილი 28.5 კვ.მ. ფართი აღრიცხულია, როგორც ......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ბინა №9-ის ნაწილი და თანასაკუთრება რეგისტრირებულია კ.კ–ძესთან ერთად, თუმცა არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობა სრულიად განსხვავებულია და ეს ფართი ერთ სივრცეშია მოქცეული ......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ №10ა ბინასთან. აღნიშნულ გარემოებას ასევე უდავოდ ადასტურებს ის ფაქტიც, რომ 2020 წლის 21 ოქტომბერს ვ.ნ–მა მიმართა საჯარო რეესტრს, წარადგინა №10ა ბინის შიდა აზომვითი ნახაზი და მოითხოვა მთლიანი ბინის ფართი მის საკუთრებად რეგისტრაცია, თუმცა საჯარო რეესტრის №882020785761-03 გადაწყვეტილებით უარი ეთქვა სარეგისტრაციო წარმოებაზე, ხოლო №882020785761-05 გადაწყვეტილებით სარეგისტრაციო წარმოება შეწყდა.

2.7. ქ. თბილისში, ი. ........., მე-5 სართული, ბინა №10 (ს/კ .........) საერთო ფართით 69.90 კვ.მ. არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობით ერთ სივრცეში აერთიანებს 41.40 კვ.მ. ფართს, რომლის მესაკუთრეცაა ვ.ნ–ი და 28.5 კვ.მ. ფართს, რომლის მესაკუთრეცაა ზ.ჭ–ძე. შესაბამისად, აღნიშნულ ბინაზე ვრცელდება ზ.ჭ–ძის და ვ.ნ–ის თანასაკუთრება. ვ.ნ–ი სრულად ფლობს №10ა ბინას, მათ შორის ყოველგვარი კანონიერი საფუძვლის გარეშე ზ.ჭ–ძის საკუთრებაში რიცხულ 28.5 კვ.მ. ფართსაც, რის გამოც მოსარჩელე ვერ ახერხებს თანასაკუთრების საგნით სარგებლობას.

2.8. გამომდინარე იქედან, რომ ქ. თბილისში, ........., მე-5 სართული, ბინა №10 (ს/კ .........), ფართით 69.90 კვ.მ., წარმოადგენს საცხოვრებელ ბინას (ინდივიდუალურ ბინას), დამკვიდრებული სასამართლო პრაქტიკიდან გამომდინარე დადგენილად მიიჩნევა, რომ მისი ნატურით გაყოფა შეუძლებელია, შესაბამისად, საზიარო უფლების გაუქმება უნდა მოხდეს იძულებით აუქციონზე რეალიზაციით და ამონაგები თანხის თანამესაკუთრეთა შორის პროპორციულად განაწილებით.

მოპასუხის პოზიცია:

3.1. მოპასუხემ მოთხოვნის ნამდვილობის გამომრიცხავი შესაგებელით სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ ქ. თბილისში,......... გამზ. 37ბ-ში კორპუსის მშენებლობის პროცესში, მე-5 სართულის გეგმა და ბინების გადანაწილების კონფიგურაცია შეიცვალა და საცხოვრებელი კორპუსის ფართების გადანაწილება-გადატიხვრა განხორციელდა სრულიად სხვაგვარად, ვიდრე ეს ტიპური გეგმით იყო განსაზღვრული. აღნიშნულს ადასტურებს ასევე 2017 წლის 30 ნოემბრის №892017139348 განაცხადით მომზადებული ამონაწერი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოდან და საკუთრების უფლების წარმოშობის შესაბამისი დოკუმენტაცია.

3.2. სააღსრულებო ბიუროს 2017 წლის 24 ნოემბრის №A15025933-035/001 განკარგულების საფუძველზე მოსარჩელეს საკუთრების უფლება წარმოიშვა 28.5 კვ.მ. ფართზე, რომლის კონკრეტული ადგილმდებარეობა განსაზღვრული არ არის და რომელიც მოქცეულია №9 ბინის (ს/კ .........) ფართში, რასაც არანაირი კავშირი არ აქვს №10ა ბინის შემადგენელ ფართთან, მეტიც, №9 და №10ა ბინები მდებარეობენ სართულის სხვადასხვა მხარეს.

3.3. ვ.ნ–მა 2016 წლის 9 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე შეიძინა №010ა ბინა, როგორც ერთიანი საცხოვრებელი ფართი და რომელიც წარმოადგენდა ინდივიდუალურ და არა საზიარო საკუთრებას. №010ა ბინის ფაქტობრივი ფართობი შეადგენდა 69.90 კვ.მ.-ს. მიუხედავად იმისა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში აღნიშნული ფართი სრულად არ არის ასახული, შეძენის მომენტისათვის ვ.ნ–ს შეძენილი და საკუთრებაში გადაცემული აქვს სართულზე განთავსებული №010ა ბინის სრული ფართი, რაც 69.90 კვადრატული მეტრია. მოპასუხე წინამდებარე საცხოვრებელ ფართს შეძენიდან მოყოლებული ფლობს, სარგებლობს ხსენებული ფართით და იგი ინდივიდუალური საკუთრების - საცხოვრებელი ბინის - კეთილსინდისიერ შემძენს წარმოდგენს. მოპასუხის საკუთრებაში და მფლობელობაში არსებული ფართი განთავსებულია იზოლირებულად, დამოუკიდებელი ბინის ქვეშ. ვ.ნ–ი ......... საკადასტრო კოდის მქონე ბინის შეძენის მომენტიდან ფაქტობრივად ფლობს ბინა №10ა მთლიან ფართს, რაც ინდივიდუალურ გამოყოფილ ბინად არის წარმოდგენილი და საზიარო საკუთრების ფართს არ შეიცავს. ვ.ნ–ი 2016 წლიდან მოყოლებული წარმოადგენს აღნიშნული ბინის მესაკუთრეს და ბინის შეძენის მომენტისათვის ფართი მას მოცემული მდგომარეობით გადაეცა საკუთრებაში.

3.4. რაც შეეხება მოსარჩელის თანასაკუთრების უფლებას ......... საკადასტრო კოდის მქონე რეგისტრირებულ ფართზე, მას მოპასუხის საკუთრებად რეგისტრირებულ ბინასთან შემხებლობა არ გააჩნია. მოპასუხის საკუთრებად რეგისტრირებული და მოსარჩელის თანასაკუთრებაში რეგისტრირებული ბინები ერთმანეთის მომიჯნავედ არ არიან განლაგებულნი. ზ.ჭ–ძის მიერ ......... საკადასტრო კოდის მქონე რეგისტრირებულ საცხოვრებელ ბინაზე თანასაკუთრების უფლება შეძენილ იქნა 2017 წლის 24 ნოემბრის განკარგულების საფუძველზე, რის შესაბამისადაც მოხდა მისი უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში. ამ დროიდან მოყოლებული მას შეცილება, ანდა რეესტრის ჩანაწერის შესახებ უზუსტობის თაობაზე ეჭვი არ გასჩენია და არ მიუმართავს შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოსთვის, ანდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობისათვის საკითხის გადასაჭრელად, თუკი არსებობდა ასეთი.

3.5. მოპასუხის მიერ მის საკუთრებაში არსებული სრული აზომვითი ნახაზის წარდგენა საჯარო რეესტრში და შესაბამისი უფლების რეგისტრირების მოთხოვნა ვერ ჩაითვლება ზ.ჭ–ძის საკუთრების უფლების დამადასტურებელ ფაქტად სადავო ქონებაზე. ვ.ნ–ის მიერ 2016 წელს დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში ნასყიდობის საგნის სრული ფართობი ასახული არ არის, რის გამოც მოპასუხეს ექმნება დაბრკოლება უფლების რეგისტრაციის პროცესში. ამ გარემოებას კი ბოროტად იყენებს მოსარჩელე და ცდილობს მოპასუხის ინდივიდუალურ საკუთრებაზე თანასაკუთრების უფლების მოპოვებას.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 20 ივლისის გადაწყვეტილებით ზ.ჭ–ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

5. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 20 ივნისის განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

6. ზ.ჭ–ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

7. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია დავისთვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

7.1. ზ.ჭ–ძემ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2017 წლის 24 ნოემბრის №A15025933-035/001 განკარგულების საფუძველზე შეიძინა საკუთრების უფლება ქ. თბილისში, ........., მე-5 სართული, ბინა №9, ფართი - 136.50 კვ.მ., ს/კ ......... უძრავი ქონების 28.5 კვ.მ. ფართზე, რის შემდეგაც აღნიშნული უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში აღირიცხა კ.კ–ძის და ზ.ჭ–ძის თანასაკუთრებად შემდეგი პროპორციით: კ.კ–ძე - 108 კვ.მ., ზ.ჭ–ძე - 28.5. კვ.მ..

7.2. პროექტის მიხედვით, ქ. თბილისში, ......... გამზ. №37ბ კორპუსში, მე-5 სართულზე, ლიფტის მარცხენა მხარეს, უნდა აშენებულიყო ორი ბინა: №9 ბინა ფართით - 136.5 კვ.მ. და №10 ბინა ფართით - 198.4 კვ.მ., თუმცა საცხოვრებელი კორპუსის აშენების შემდეგ, კორპუსის მე-5 სართულზე, ლიფტის მარცხნივ, ორი ბინის ნაცვლად აშენდა სამი ბინა, რომლებიც საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია შემდეგი მახასიათებლებით: 1) ბინა №9, ფართი - 136.5 კვ.მ., ს/კ .........; 2) ბინა №10ა, ფართი - 41.40 კვ.მ., ს/კ .........; 3) ბინა №10, ფართით - 157კვ.მ., ს/კ ........

7.3. 2016 წლის 2 ნოემბერს ვ.ნ–მა გ.გ–გან შეიძინა უძრავი ქონება, მდებარე: ქ. თბილისი, .........., მე-5 სართული, ბინა №10ა, ფართი 41.40 კვ.მ., (მშენებარე), ს/კ ......... და იმავე წლის 04 ნოემბერს საჯარო რეესტრში აღირიცხა აღნიშნული ბინის მესაკუთრედ.

7.4. უძრავი ქონების, მდებარე: ქ. თბილისი, ........, მე-5 სართული, ბინა №10ა, ს/კ ........., თავდაპირველ მესაკუთრეს წარმოადგენდა ნ.ქ–ა.

7.5. უძრავი ქონების, მდებარე: ქ. თბილისი, .........., მე-5 სართული, ბინა №10, ფართი - 157 კვ.მ., ს/კ ........., მესაკუთრეს 2005 წლიდან წარმოადგენს ჰ.კ–ი.

7.6. 2011 წლის 14 მარტს, №10 ბინის მესაკუთრე ჰ.კ–სა და №10ა ბინის მესაკუთრე ნ.ქ–ას შორის გაფორმდა უძრავი ქონების გამიჯვნის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ჰ.კ–ს მიეკუთვნა მის ფაქტობრივ ფლობაში არსებული, შპს „ო–ის“ ნახაზზე მწვანე ფერით აღნიშნული 157 კვ.მ. ფართის იზოლირებული №10 ბინა, ხოლო ნ.ქ–ას მიეკუთვნა მის ფაქტობრივ ფლობაში არსებული, შპს „ო–ის“ ნახაზზე ყვითელი ფერით აღნიშნული 41.40 კვ.მ. ფართის იზოლირებული №10ა ბინა.

7.7. ფაქტობრივი მდგომარეობით, ქ. თბილისში, ......... გამზ. №37ბ, მე-5 სართულზე მდებარე №10ა ბინის ფართია 69.9 კვ.მ., რასაც სრულად ფლობს მოპასუხე.

7.8. ქ. თბილისში, ........., მე-5 სართულზე მდებარე №9 და №10ა ბინები ერთმანეთს არ ემიჯნება.

7.9. ი.მ. კ.კ–ის მიერ 2021 წლის 11 თებერვალს შედგენილი აზომვითი ნახაზით დასტურდება, რომ უძრავი ქონების, მდებარე: ქ. თბილისი, ......, მე-5 სართული, ბინა №9, ს/კ ........., ფაქტობრივი ფართი შეადგენს 108 კვ.მ.-ს.

7.10. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 21 ოქტომბრის №882020785761-03 გადაწყვეტილებით, სადაც ვ.ნ–ი განცხადებით ითხოვდა ს/კ ......... უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციას იმგვარად, რომ მომხდარიყო მის საკუთრებაში რეგისტრირებული ფართის გაზრდა 71.72 კვ.მ.-მდე შპს „ა–ის“ მიერ შესრულებული შიდა აზომვითი ნახაზის მიხედვით, შეჩერდა სარეგისტრაციო წარმოება შემდეგი საფუძვლებით: ა) განცხადებას არ ერთვოდა შესაბამისი უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომლითაც დადასტურდებოდა ვ.ნახუცრიშვილის კუთვნილი ფართის ცვლილება; ბ) წარდგენილი შიდა აზომვითი ნახაზი კონფიგურაციულად შეესაბამება (მცირედი განსხვავებით) მანამდე წარდგენილ და რეგისტრირებულ შიდა აზომვით ნახაზს, სადაც ამავე ბინის ფართობი განსაზღვრულია 41.40 კვ.მ.-ით; გ) შეთანხმებული პროექტის სართულის გეგმაზე ვერ მოხდა №......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ნივთის იდენტიფიკაცია; დ) წარდგენილი არ იყო უფლებამოსილი ორგანოს მიერ შეთანხმებული საპროექტო დოკუმენტაცია და მის საფუძველზე შედგენილი ფართების განაწილების ოქმი. აღნიშნული გადაწყვეტილებით, სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების საფუძვლის აღმოფხვრის მიზნით განმცხადებელს დაევალა კორექტირებული საპროექტო დოკუმენტაციის წარდგენა მოთხოვნილი ცვლილებების გათვალისწინებით.

7.11. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 24 ნოემბრის №882020785761-05 გადაწყვეტილებით, ვ.ნ–ის განცხადებაზე შეწყდა სარეგისტრაციო წარმოება იმ საფუძვლით, რომ განმცხადებლის მხრიდან შეჩერების ვადაში არ იქნა წარდგენილი შეჩერების საფუძვლის აღმოფხვრის დამადასტურებელი დოკუმენტი/ინფორმაცია.

8. დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს სააპელაციო პალატამ შემდეგი სამართლებრივი შეფასება მისცა:

8.1. მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე თანამესაკუთრედ ცნობა იმ საფუძვლით, რომ მასზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იდეალური წილი (28.5 კვ.მ. ფართი) საზიარო საგნიდან უძრავი ქონება ს/კ .........-დან გასულია და მოპასუხის ინდივიდუალურ საკუთრებად რეგისტრირებულ №10ა ბინის ფართშია მოხვედრილი.

8.2. ნივთზე საერთო საკუთრების შეძენა შესაძლებელია გარიგების საფუძველზე ან კანონის ძალით. მოცემულ შემთხვევაში, აპელანტი საკუთრების უფლების წარმოშობის მიზეზად ასახელებს უძრავი ქონებების წინამორბედ მესაკუთრეებს შორის გაფორმებული უძრავი ქონების გამიჯვნის ხელშეკრულებას, რაც ვერ იქნება გაზიარებული, რადგან დღევანდელ მესაკუთრეთა შორის არანაირი გარიგების დადებას არ აქვს ადგილი, ამასთან, როგორც საქმის მასალებით დგინდება, თანამესაკუთრედ ცნობის კანონით გათვალისწინებული საფუძვლებიც არ არსებობს. შესაბამისად, აპელანტს მართებულად ეთქვა უარის მოპასუხის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე თანამესაკუთრედ ცნობის თაობაზე.

8.3. საქმის მასალებით დგინდება, რომ მოსარჩელის საკუთრებად რეგისტრირებულია ს/კ ......... უძრავი ქონების იდეალური წილი, შესაბამისად იმის მტკიცება ერთმნიშვნელოვნად, რომ მოსარჩელის კუთვნილი ფართი შეჭრილია სხვა მოწილის/მესაკუთრის ფართში, შეუძლებელია.

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა და საფუძვლები:

9. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ზ.ჭ–ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება, შემდეგი დასაბუთებით:

9.1. კასატორი სასარჩელო მოთხოვნას აფუძნებდა იმ გარემოებაზე, რომ რეალურად თანამესაკუთრეებს შორის თავის დროზე შედგა საკუთრებების გამიჯვნა, თუმცა აღნიშნულის რეგისტრაცია და ასახვა საჯარო რეესტრში არ მომხდარა. მოსარჩელის და მოპასუხის საზიარო უფლება წარმოიშვა სწორედ თანამესაკუთრეთა შორის გაფორმებული გამიჯვნის ხელშეკრულების შესაბამისად, სწორედ ამ გარემოების დადგენას ითხოვდა კასატორი სასამართლოს მიერ. უფრო კონკრეტულად, 2011 წლის 14 მარტს, №10 ბინის მესაკუთრე ჰ.კ–სა და №10ა ბინის მესაკუთრე ნ.ქ–ას შორის გაფორმდა უძრავი ქონების გამიჯვნის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ჰ.კ–ს მიეკუთვნა მის ფაქტობრივ ფლობაში არსებული, შპს „ო–ის" ნახაზზე მწვანე ფერით აღნიშნული 157 კვ.მ. ფართის იზოლირებული №10 ბინა, ხოლო ნ.ქ–ას მიეკუთვნა მის ფაქტობრივ ფლობაში არსებული, შპს „ო–ის“ ნახაზზე ყვითელი ფერით აღნიშნული 41.40 კვ.მ. ფართის იზოლირებული №10ა ბინა. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება დადგენილად მიიჩნია სააპელაციო სასამართლომაც, თუმცა ხსენებული ფაქტის დადგენას არ მოჰყოლია ასახვა სამოტივაციო ნაწილში წარმართულ მსჯელობაში.

9.2. კასატორის მითითებით, აღნიშნულ გარიგებას თან ერთვოდა საცხოვრებელი ბინის შიდა აზომვითი ნახაზი, რომლის შესაბამისადაც ხელშეკრულების მხარეები შეთანხმდნენ, რომ კ.კ–ძეზე რიცხულ და ამ უკანასკნელის მიერ დაკავებულ 108 კვ.მ. ფართთან დაკავშირებით მათ არანაირი პრეტენზია არ გააჩნდათ. მ–ძის მოსაზღვრედ ჰ.კ–ს მიეკუთვნა მასზე რიცხული და მის მიერვე დაკავებული 157 კვ.მ. ფართი, ხოლო ნ.ქ–ამ დაიკავა მის სახელზე რიცხული 41.40 კვ.მ. ფართი. ამასთან ერთად, ნ.ქ–მ ამავე გამიჯვნის ხელშეკრულებით დაიკავა მაშინ ამხანაგობა "......... 37ბ"-ზე რიცხული 28 კვ.მ. ფართი, ანუ აღნიშნული გამიჯვნის ხელშეკრულების საფუძველზე ......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ფართიდან გამოყოფილი 28 კვ.მ. ფართი და ნ.ქ–ას საკუთრებაში რიცხული 41.40 კვ.მ. ფართი მოექცა ერთ სივრცეში ბინა №10ა-ში. მოგვიანებით, ნ.ქ–ას უფლებამონაცველე (მისი ფართის შეძენით) გახდა ჰ.კ–ი, ხოლო ამხანაგობა "ჭ–ძე .."-ს უფლებამონაცვლე მისი ფართის შეძენით გახდა მოსარჩელე ზ. ჭ–ძე. სწორედ ამ მოცემულობის - სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში დამდგარი ფაქტობრივი გარემოების, ასახვა სურს ზ.ჭ–ძეს თავისი სარჩელის დაკმაყოფილებით საჯარო რეესტრში.

10. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

11. საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

12. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

13. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

14. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საგულისხმოა, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით კასატორი სადავოდ არ ხდის სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად მიჩნეულ, ამ განჩინების 7.1-7.11. პუნქტებში ასახულ არცერთ ფაქტობრივ გარემოებას, შესაბამისად, ისინი სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსთვისაც.

15.1. სააპელაციო სასამართლომ მართებულად შენიშნა, რომ წარმოდგენილი სარჩელით დასახული იურიდიული მიზნის გათვალისწინებით, მოთხოვნების დამფუძნებელ ნორმებს წარმოადგენს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე, 953-ე, 954-ე, 961-ე მუხლები.

15.2. განსხვავებით საზიარო უფლების გაუქმების შესახებ კლასიკური ვალდებულებითი დავებისგან, წინამდებარე საქმეში, პირველ ყოვლისა, დადგენას საჭიროებს, არსებობს თუ არა მოსარჩელისა და მოპასუხის საზიარო თანასაკუთრების უფლება სადავო უძრავ ნივთთან მიმართებით, ხოლო თუ ხსენებულ საკითხს გაეცემა დადებითი პასუხი, სასამართლომ უნდა განსაზღვროს მის მიერვე დადგენილი საზიარო უფლების გაუქმების საშუალებაც.

15.3. წარმოდგენილი სარჩელით სასარჩელო მოთხოვნას კასატორი აფუძნებდა იმ გარემოებაზე, რომ კორპუსის აშენების შემდეგ, მეხუთე სართულზე, ლიფტის მარცხნივ გათვალისწინებული ორი საცხოვრებელი ბინის მესაკუთრეებს შორის მიღწეული იქნა გამიჯვნის შეთანხმება, რომლითაც არსებული ორი ბინა დაიყო სამ ფართად, შემდეგნაირად: №9 საცხოვრებელ ბინას (ფართით 157 კვ.მ.) ჩამოეჭრა 28.5 კვ.მ. ფართი და აღნიშნული ფართი შეუერთდა №10 ბინიდან (ფართით 198.4 კვ.მ.) ჩამოჭრილ 41.40 კვ.მ ფართს, რის შედეგადაც შეიქმნა ერთ სივრცეში მყოფი 69.9 კვ.მ. ფართის მქონე დამოუკიდებელი ბინა, რომელიც მოიცავს ზ.ჭ–ძის საკუთრებაში არსებულ 28.5 კვ.მ. ფართსაც. აღნიშნული, მოპასუხის მოსაზრებით, ახლად წარმოქმნილ ფართზე მოსარჩელისა და მოპასუხის თანასაკუთრების წარმოშობის საფუძველია.

16.1. სასამართლოსათვის ამოსავალია ის კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სწორედ მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები და გარემოებები განსაზღვრავენ მისი მოთხოვნის შინაარსს. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსის განმსაზღვრელია სარჩელში მითითებული ფაქტები და გარემოებები.

16.2. საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში უთითებს, რომ ყოველი კონკრეტული სამოქალაქო საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში, დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოშობილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი, როგორც ეს ცნობილია, შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე. სწორედ მტკიცების ტვირთსა და მის სწორ განაწილებაზეა დამოკიდებული დასაბუთებული და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღება.

16.3. სსსკ-ის მე-3 მუხლის მიხედვით, მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს – ცნოს სარჩელი. ამავე კოდექსის მე-4 მუხლის მიხედვით სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული შესაგებლები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.

17. მტკიცების ტვირთს აწესრიგებს სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს ის გარემოებები, რომლებზედაც დაფუძნებულია სასარჩელო მოთხოვნა, ხოლო მოპასუხემ გარემოებები, რომლებსაც მისი შესაგებელი ემყარება. მტკიცების ტვირთი არის სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორედ გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა სათანადოდ არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი – ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს. მტკიცების ტვირთი დამოკიდებულია არა მხარის როლზე პროცესში, არამედ მოთხოვნის საფუძველზე. ის ვინც ითხოვს ვალდებულების შესრულებას, უნდა დაამტკიცოს მოთხოვნის საფუძვლის არსებობა არა მხოლოდ მაშინ, როდესაც იგი ითხოვს თავისი მოთხოვნის შესრულებას, ან აღიარებას, არამედ მაშინაც, როდესაც იგი თავს იცავს მოწინააღმდეგე მხარის ნეგატიური აღიარებითი სარჩელისაგან (მოთხოვნისაგან). მტკიცების ტვირთისაგან უნდა გაიმიჯნოს ფაქტების მითითების ტვირთი, როგორც მხარის ფაკულტატიური მოვალეობა. მხარეები სსსკ-ის მე-4 მუხლის თანახმად სრულიად თავისუფალი არიან მიუთითონ ნებისმიერ ფაქტზე. ეს მათი უფლებაა, მაგრამ მათ მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება, ე.ი. იმის დადგენა და გარკვევა, თუ რამდენად ასაბუთებენ ეს ფაქტები იურიდიულად მხარეთა მოთხოვნებს და შესაგებელს – ეს უკვე სასამართლოს პრეროგატივაა. ამასთან, საკმარისი არ არის, რომ მხარემ ზოგადად გამოთქვას მოსაზრება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებაზე, მაგალითად, განაცხადოს, რომ იგი მთლიანად უარყოფს მეორე მხარის მიერ მოხსენებულ საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს. მხარის მიერ წარმოდგენილი მოსაზრებები კონკრეტულად და დეტალურად უნდა ჩამოყალიბდეს და ეხებოდეს საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებას. მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებები უნდა იყოს დასაბუთებული და ეხებოდეს იმ გარემოებებს, რომლებსაც უშუალო კავშირი აქვს დავასთან. მოსარჩელემ, როგორც წესი, უნდა დაამტკიცოს ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის წარმოშობის საფუძველს, ხოლო მოპასუხემ კი – ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს (იხ. ჰაინ ბიოლინგი, ლადო ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, თბ., 2003, გვ.64; იხ. სუსგ. №ას-1298-2018; 22.03.2019წ; №ას-1329-2018, 22.02.2019წ; №ას-1610-2019, 07.02.2020წ; №ას-804-2019, 19.03.2021წ; №ას-1133-2019, 30.07.2021წ; №ას-754-2021, 02.12.2021წ.).

18. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

19. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საერთო (თანაზიარი და წილადი) საკუთრება წარმოიშობა კანონის ძალით ან გარიგების საფუძველზე. თითოეულ თანამესაკუთრეს შეუძლია მოთხოვნები წარუდგინოს მესამე პირებს საერთო საკუთრებაში არსებული ქონების გამო. ყოველ თანამესაკუთრეს აქვს ნივთის გამოთხოვის უფლება მხოლოდ ყველა თანამესაკუთრის სასარგებლოდ.

20. ამრიგად, სსკ 173-ე მუხლის პირველი ნაწილი საერთო საკუთრების წარმოშობის ორ საფუძველს იცნობს: 1. გარიგება ან 2. კანონი.

21. კასატორი სადავო ნივთზე თანასაკუთრების წარმოშობის საფუძვლად მიიჩნევს გარიგებას, კერძოდ მშენებარე კორპუსის მეხუთე სართულზე მდებარე ბინის მესაკუთრეთა ურთიერთშეთანხმებას, რომელმაც, სარჩელის თანახმად, სადავოდ ქცეული 69.9 კვ.მ.-ის ფართობის მქონე ბინა წარმოქმნა.

22.1. მტკიცების ტვირთის სამართლიანი და ობიექტური განაწილების პირობებში, იმგვარი გარიგების არსებობის დადასტურება, რომელიც პირის საკუთრების (თანასაკუთრების) უფლებას წარმოშობს, იმ მხარის საპროცესო ტვირთია, რომელიც მიუთითებს ამავე გარიგების არსებობაზე. შესაბამისად, №9 ბინიდან 28.5 კვ.მ-ის გამოყოფასა და 41.4 კვ.მ-ისთვის მიერთებაზე შეთანხმების არსებობის მტკიცება წარმოადგენდა მოსარჩელის ტვირთს.

22.2. საქმის მასალებში წარმოდგენილია ქ.თბილისში, ......... გამზ. №37ბ-ში მდებარე კორპუსის მე-5 სართულზე არსებული უძრავი ქონების გამიჯვნის ერთადერთი ხელშეკრულება, დათარიღებული 2011 წლის 14 მარტით და აღნიშნული ხელშეკრულების მონაწილეები არიან მარტოოდენ №10 ბინის თანამესაკუთრეები - ჰ.კ–ი და ნ.ქ–ა, რომლებმაც 198.4 კვ.მ. ფართობის მქონე ბინა გაინაწილეს მათი წილების პროპორციულად - 157 კვ.მ მიეკუთვნა ჰ.კ–ს, ხოლო 41.40 კვ.მ. - ნ.ქ–ას. ამავე ხელშეკრულების თანახმად, გამიჯვნის შედეგად წარმოშობილი ორივე ფართი იყო იზოლირებული და გააჩნდა დამოუკიდებელი შესასვლელი. დასახელებულმა ხელშეკრულებამ ასახვა ჰპოვა საჯარო რეესტრის მონაცემებშიც, თბილისში, .......... გამზირის №37ბ-ში მშენებარე კორპუსის მე-5 სართულზე წარმოიშვა ორი ინდივიდუალური საკუთრების ობიექტი: 1) ........ და 2) ........ (მოცემულ ეტაპზე, დასახელებული ქონების საკადასტრო კოდია .........) საკადასტრო კოდის მქონე უძრავი ნივთები.

22.3. რაც შეეხება №9 ბინიდან 28.5 კვ.მ.-ის გამოყოფაზე მოსარჩელის მითითებას, ამგვარი გარიგების არსებობის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმის მასალებში დაცული არ არის. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, საქმეშია ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომელიც მოწმობს, რომ ზ.ჭ–ძის კუთვნილი 28.5 კვ.მ. ფართობი ნაწილია ......... საკადასტრო კოდის მქონე უძრავი ნივთისა. ამრიგად, №9 ბინის გამიჯვნის (მისგან 28.5 კვ.მ-ის გამოყოფის) შესახებ თავდაპირველ მესაკუთრეებს შორის გარიგების დადების ფაქტი წინამდებარე საქმეში დამტკიცებული არ არის.

23. საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 323-ე მუხლზე, რომლის თანახმადაც, ხელშეკრულება, რომლითაც ერთი მხარე იღებს ვალდებულებას, უძრავ ნივთზე საკუთრება გადასცეს სხვას ან შეიძინოს იგი, მოითხოვს წერილობით ფორმას.

24. ციტირებული ნორმიდან გამომდინარე, ნებისმიერი შეთანხმება უძრავი ნივთის მესაკუთრეებს შორის, რომელიც საფუძველს უდებს ნივთ(ებ)თან მიმართებით საკუთრებითი რეჟიმის ცვლილებას, მოითხოვს სავალდებულო წერილობითი ფორმის დაცვას, შესაბამისად, დამტკიცებულადაც რომ ჩაითვალოს, რომ №9 ბინის ორ ნაწილად გამიჯვნის გარდა (რაც წერილობით არის განმტკიცებული), შეთანხმება მოიცავდა №10 ბინიდან 28.5 კვ.მ.-ის გამოყოფისა და მის 41.4 კვ.მ. ფართის მქონე უძრავ ნივთთან მიერთებას, ამგვარი შეთანხმების წერილობითი ფორმით არარსებობა თავად ამ შეთანხმებას ფორმის დაუცველ, და, შესაბამისად, ბათილ გარიგებად აქცევს სსკ 59-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, რაც გამორიცხავს მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი სამართლებრივი შედეგის - უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის შესახებ სასარჩელო მოთხოვნის პერსპექტივას.

25. მესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნისათვის სამართლებრივ წინაღობას წარმოადგენს ისიც, რომ საქმეში წარდგენილი, ძალაში მყოფი საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ......... საკადასტრო კოდის მქონე ბინა №10ა, რეგისტრირებული მონაცემების თანახმად, წარმოადგენს არა 69.9 კვ.მ. ფართის, არამედ 41.4 კვ.მ.-ის ფართობის მქონე უძრავ ნივთს.

26. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, 311-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საჯარო რეესტრი არის ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, ყადაღისა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის წარმოშობის, მათში ცვლილების და მათი შეწყვეტის, ასევე უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მიტოვების წარმოშობის და მასში ცვლილების შესახებ მონაცემთა ერთობლიობა. ამავე კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად კი, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე. ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.

27. რეგისტრირებული, ძალაში მყოფი სარეგიტრაციო მონაცემის თანახმად, ......... საკადასტრო კოდის ქვეშ სამართლებრივად არ არსებობს 69.9 კვ.მ.-ის ფართობის მქონე მქონე ბინა №10ა, რამეთუ აღნიშნული საკადასტრო ერთეულის რეგისტირებული ფართობი შეადგენს მარტოოდენ 41.4 კვ.მ.-ს. სარჩელის დაკმაყოფილება, თეორიულად, წარმოშობს იმგვარ მდგომარეობას, რომ მოსარჩელე ცნობილი იქნება სამართლებრივად არარსებული ფართის თანამესაკუთრედ, შესაბამისად, ამგვარი გადაწყვეტილება აღსრულების ეტაპზე უცილობლად დადგება აღუსრულებლობის მაღალი რისკის წინაშე; ასეც რომ არ მოხდეს, მესაკუთრედ ცნობის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილება გამოიწვევს იმას, რომ ზ.ჭ–ძეს თბილისში, .......... გამზირის №37ბ-ში მდებარე კორპუსის მე-5 სართულზე წარმოეშვება ორი ერთეული რეგისტირებული საკუთრება: 1) ......... საკადასტრო კოდის ქვეშ აღმასრულებლის განკარგულებით უკვე მიკუთვნებული 28.5 კვ.მ (რომლის რეგისტრაციის გაუქმებასაც თანამესაკუთრედ ცნობის სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების თანმდევ შედეგად მოსარჩელე სარჩელში არ ითხოვს) და 2) ......... საკადასტრო კოდის ქვეშ სასამართლო გადაწყვეტილების ძალით მიკუთვნებული 28.5 კვ.მ. ფართობი. აღნიშნული შედეგი კი, განაპირობებს უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოსთან შეთანხმებული მშენებლობის პროექტით მე-5 სართულზე განსათავსებელი ფართების საერთო მოცულობის გადაჭარბებას, აღნიშნულის დაშვება კი სამოქალაქო საქმის განმხილველი სასამართლოს უფლებამოსილების ფარგლებს სცდება.

28. უდავოდ დადგენილია, რომ საქმის განხილვის ეტაპზე, თბილისში, .......... გამზირის №37ბ-ში მდებარე კორპუსის მე-5 სართულზე, ზ.ჭ–ძის სახელზე თანასაკუთრების უფლებით უკვე რეგისტრირებულია 28.5 კვ.მ. ფართობი, რომელიც, სარეგისტრაციო მონაცემების თანახმად, მდებარეობს ......... საკადასტრო კოდის მქონე №9 ბინაში; კასატორის მტკიცებით, მის სახელზე აღრიცხული ფართობი, ფაქტობრივი მდგომარეობით, განთავსებულია არა №9 ბინაში, არამედ მიერთებულია №10ა ბინას, რის გამოც, მესაკუთრეს ჩამორთმეული აქვს თანასაკუთრებაში საკუთარი წილის ფლობის შესაძლებლობა და აღნიშნულ ფართობს სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობს მოპასუხე. ამგვარი ფაქტობრივი აღწერილობა, კი, აფუძნებს არა მესაკუთრედ ცნობის, არამედ სავინდიკაციო სარჩელის წანამძღვრებს, რაც სასარჩელო მოთხოვნის ფორმულირებისა და ფარგლების გათვალისწინებით, არ წარმოადგენს წინამდებარე დავაში განსახილველ საკითხს.

29. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის თანახმადაც, ქ. თბილისში, .........., მე-5 სართულზე მდებარე №9 და №10ა ბინები ერთმანეთს არ ემიჯნება. დასახელებული ფაქტი კასატორის მიერ შედავებული არ არის და დამტკიცებულად მიიჩნევა საკასაციო პალატისთვის. ხსენებული ფაქტის დადგენილად მიჩნევა კი თვითკმარი საფუძველია სარჩელის უარსაყოფად, რადგან თუკი გამიჯვნის შედეგად წარმოშობილი 41.4 კვ.მ. ფართობი (ბინა №10ა) არ მდებარეობს №9 ბინის მომიჯნავედ, მტკიცება იმისა, რომ №9 ბინიდან ფაქტობრივად გამოყოფილი 28.5 კვ.მ. მიერთებულია №10ა ბინის 41.4 კვ.მ.-ს, არალოგიკურია როგორც სამართლებრივი, ისე ფაქტობრივი მნიშვნელობით.

30. ვინაიდან პალატა უსაფუძვლოდ მიიჩნევს მოთხოვნას თანამესაკუთრედ ცნობის შესახებ, არ არსებობს საზიარო უფლების გაუქმების საფუძვლებზე სსკ 953-ე და შემდგომი მუხლების ფარგლებში მსჯელობის წინაპირობაც, ვინაიდან უფლება რამდენიმე პირს ერთობლივად არ ეკუთვნის, არამედ, მოპასუხე სადავო ნივთის ერთპიროვნული მესაკუთრეა.

31. სააპელაციო სასამართლოს საქმე არ განუხილავს მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით და ვერც კასატორმა მიუთითა რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. სააპელაციო სასამართლომ საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშე დაადგინა მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები და იურიდიულად სწორად შეაფასა ისინი, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მიერ გამოტანილი სამართლებრივი დასკვნები მართებულია.

32. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან.

33. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საქმის განხილვაზე.

34. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამრიგად, ზ.ჭ–ძეს უნდა დაუბრუნდეს 2024 წლის 7 ნოემბერს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 400 ლარის 70%, რაც შეადგენს 280 ლარს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ზ.ჭ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. ზ.ჭ–ძეს (პ/ნ .......) დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 400 ლარის (გადახდის თარიღი: 07/11/2024, საგადასახადო დავალება: №6037, გადამხდელის ბანკი: ს.ს. ,,თიბისი ბანკი“) 70% – 280 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი: TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი: 300773150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები: ამირან ძაბუნიძე

ლაშა ქოჩიაშვილი

გოჩა ჯეირანაშვილი