ადგილობრივ თვითმმართველობისა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის მხარდამჭერი სახელმწიფო პროგრამის შესახებ

მიღების თარიღი 05.07.1998
გამომცემი ორგანო საქართველოს პრეზიდენტი.
ნომერი №402
სარეგისტრაციო კოდი 010.340.000.05.002.001.
გამოქვეყნების წყარო საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებების და განკარგულებების კრებული, 13, 15/07/1998
matsne.gov.ge 2,633 სიტყვა · ~13 წთ
დამატებითი მეტამონაცემები (9)
3 მომზადდეს და გამოიცეს ადგილობრივ თვითმმართველობისა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის შესახებ საზღვარგარეთის ქვეყნების გამოცდილების შესაბამისი სამეცნიერო-პოპულარული ხასიათის მასალები.
7 არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) და მართვის პროცესში ინფორმაციის შეგროვების, შენახვის, დამუშავებისა და გამოცემის ერთიანი ავტომატიზებული სისტემებისა და საინფორმაციო ბანკის შექმნა.
11 მოქალაქეთა მიერ ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოების მუშაობაში მონაწილეობისა და ამ ორგანოებიდან ინფორმაციის მიღების წესის დადგენა.
12 სახელმწიფო ხელისუფლების, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოების საქმიანობის გამჭვირვალობისა და ანტიკორუფციულ ღონისძიებებში მოქალაქეთა ჩართვის უზრუნველყოფის პროგრამის მომზადება.
13 ამომრჩეველთა აქტივობისა სოციოლოგიური და ფსიქოლოგიური კვლევის ორგანიზება; საარჩევნო კომპანიების მიმდინარეობის სოცილოგიური მონიტორინგი.
14 ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობასთან დაკავშირებული საქართველოს კანონებისა და სხვა ნორმატიული აქტების კომენტარების მომზადება და მათი გამოცემა.
16 ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის საკითხებზე სამეცნიერო კონფერენციების ორგანიზება და მოწყობა.
18 პარლამენტის, საკრებულოების წევრობის კანდიდატებისა და მათი ნდობით აღჭურვილი პირებისათვის კონსულტაციების ორგანიზება არჩევნების პროცედურასთან დაკავშირებულ საკითხებზე.
გასატარებელი ღონისძიება

დოკუმენტის ტექსტი

ადგილობრივ თვითმმართველობისა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის მხარდამჭერი სახელმწიფო პროგრამის შესახებ /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:SPGrotesk;} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:SPDumbadze;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h1 {margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; layout-grid-mode:line;} h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; letter-spacing:2.75pt; font-weight:normal;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:2.5pt;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; font-family:"SPGrotesk","sans-serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:SPAcademi;} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:12.0pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-before:always; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-style:italic;} p.MsoAutoSig, li.MsoAutoSig, div.MsoAutoSig {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.2in; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi {mso-style-name:chveulebrivi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data {mso-style-name:data; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti {mso-style-name:petiti; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident {mso-style-name:prezident; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni {mso-style-name:kanoni; margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Geo_dumM","serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.kitxva, li.kitxva, div.kitxva {mso-style-name:kitxva; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:5.65pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.pasuxi, li.pasuxi, div.pasuxi {mso-style-name:pasuxi; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.7pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-28.35pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.Style1, li.Style1, div.Style1 {mso-style-name:Style1; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi-wigni, li.chveulebrivi-wigni, div.chveulebrivi-wigni {mso-style-name:chveulebrivi-wigni; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:22.7pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.satauri, li.satauri, div.satauri {mso-style-name:satauri; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.tarigi, li.tarigi, div.tarigi {mso-style-name:tarigi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.muxliparl, li.muxliparl, div.muxliparl {mso-style-name:muxli_parl; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"SPDumbadze","serif"; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml {mso-style-name:tavi_satauri_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml {mso-style-name:tavi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karixml, li.karixml, div.karixml {mso-style-name:kari_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml {mso-style-name:kari_satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.petitixml, li.petitixml, div.petitixml {mso-style-name:petiti_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.cignixml, li.cignixml, div.cignixml {mso-style-name:cigni_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Arial","sans-serif";} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.5in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-.25in; font-size:12.0pt; font-family:"Arial","sans-serif";} p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} span.StylecxrilixmlSylfaenChar {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; font-family:"Sylfaen","serif";} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება №402 1998 წლის 5 ივლისი ქ. თბილისი ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის მხარდამჭერი სახელმწიფო პროგრამის შესახებ ადგილობრივი თვითმმართველობისა და სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების არჩევნებსა და მათ საქმიანობაში მოქალაქეთა აქტიური მონაწილეობისათვის, სახელმწიფო ხელისუფლების, ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებსა და მოქალაქეთა შორის სამართლებრივ ურთიერთობათა დამკვიდრებისა და ამომრჩეველთა სამართლებრივი დონის ამაღლების სისტემის შექმნის მიზნით: 1. დამტკიცდეს ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის მხარდამჭერი სახელმწიფო პროგრამა. 2. საქართველოს სამინისტროებმა და სხვა სამთავრობო დაწესებულებებმა უზრუნველყონ პროგრამის დანართით გათვალისწინებულ ღონისძიებათა შესაბამის ვადებში შესრულება. 3. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ (მ.ჭკუასელი) 1999 წლის საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის შედგენისას გაითვალისწინოს ამ პროგრამის ღონისძიებათა დაფინანსების ხარჯები. 4. საქართველოს პრეზიდენტის რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახურმა (ბ.ხატიძე) და საქართველოს სახელმწიფო კანცელარიის სახელმწიფო სამსახურის ბიურომ (შ.კოხრეიძე): ა) შექმნან სამუშაო ჯგუფი შესაბამისი სპეციალისტებისა და ექსპერტების მონაწილეობით; ბ) სამუშაო ჯგუფმა 1998 წლის 1 დეკემბრამდე მოამზადოს და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან შეთანხმებით წარმოადგინოს პროგრამის დანართით გათვალისწინებულ ღონისძიებათა განხორციელების ფინანსური, მატერიალურ-ტექნიკური და ორგანიზაციული უზრუნველყოფის დეტალური გეგმა. 5. ამ პროგრამის შესრულების საერთო ხელმძღვანელობას ახორციელებენ საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია და საქართველოს სახელმწიფო კანცელარია. ე. შევარდნაძე ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის მხარდაჭერის სახელმწიფო პროგრამა „ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის მხარდაჭერის სახელმწიფო პროგრამა“ (შემდგომში – პროგრამა) განსაზღვრას ამომრჩეველთა სამართლებრივი დონის ამაღლების სისტემის შექმნის, სახელმწიფო მართვის პროცესებში მოქალაქეთა მონაწილეობის მხარდამჭერ, სამოქალაქო პასუხისმგებლობათა ჩამოყალიბების ხელშემწყობ სახელმწიფო პოლიტიკას და სახელმწიფო დაწესებულებათა მიერ გასატარებელ შესაბამის ღონისძიებებს. თავი I ზოგადი დებულებანი 1.1. პროგრამის მიზანია შექმნას შესაბამისი პირობები: ა) საქართველოს მოქალაქეთა კონსტიტუციურ უფლებათა (აირჩიონ და არჩეულ იქნენ სახელმწიფო ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებში) განხორციელებისათვის; ბ) ადგილობრივი თვითმმართველობისა და სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების არჩევნებისათვის და ამ ორგანოთა საქმიანობაში მოქალაქეთა აქტიური მონაწილეობისათვის; გ) არჩევნების პროცესის მონაწილეთა (ამომრჩევლები, არჩევნების ორგანიზატორები, არბიტრები, პოლიტიკური და საზოგადოებრივი გაერთიანებები) სამართლებრივი კულტურის ამაღლებისათვის, მათ შორის, თანამშრომლობისა და მათი უფლებების დაცვისათვის; დ) სახელმწიფო ხელისუფლების, ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებსა და მოქალაქეთა შორის სამართლებრივ ურთიერთობათა დამკვიდრებისათვის; ე) მართვის პროცესის მონაწილეთა (მოქალაქეები, მათი გაერთიანებები, მმართველობისა და თვითმმართველობის ორგანოები) სამართლებრივი კულტურის ამაღლებისა და მათი უფლებების რეალიზაციისათვის; ვ) მმართველობის ცენტრალური, რეგიონალური და ადგილობრივი ორგანოების, მოქალაქეებისა და სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტებს შორის თანამშრომლობისა და დიალოგისათვის. 1.2. ამ მიზნებიდან გამომდინარე არჩევნების და მართვის პროცესებში მონაწილეთათვის პროგრამით იგეგმება და ხორციელდება მათი სამართლებრივი დახმარების, სწავლებისა და საინფორმაციო უზრუნველყოფის ორგანიზაციული, სამეცნიერო-პედაგოგიური და ტექნიკური ღონისძიებანი. 1.3. პროგრამას ახორციელებენ საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია, საქართველოს პრეზიდენტის რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახური და სხვა სახელმწიფო დაწესებულებები, რომლებიც იმავდროულად უზრუნველყოფენ პროგრამით გათვალისწინებული საკითხებით დაინტერესებულ არასამთავრობო ორგანიზაციათა მონაწილეობისათვის ხელშემწყობი პირობების შექმნას. 1.4. პროგრამით გათვალისწინებული ღონისძიებები ძირითადად ფინანსირდება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან. თავი II არჩევნების და მართვის პროცესის მონაწილეთა სამართლებრივი დახმარება და სწავლება 2.1. არჩევნების და მართვის პროცესის მონაწილეთა სამართლებრივი დახმარება და სწავლება ხორციელდება მათი უფლებების რეალიზაციის ხელშეწყობის, სამართლებრივი კულტურის ამაღლების მიზნით და გულისხმობს: ა) ამ უფლებებთან დაკავშირებული საკანონმდებლო და სხვა ნორმატიული აქტების კომენტირებას და კონსულტაციების ორგანიზებას; ბ) შესაბამისი სამეცნიერო, სასწავლო და პოპულარული ლიტერატურის მომზადებას და გამოცემას; გ) არჩევნების და მართვის პროცესის მონაწილეთა სწავლებასა და ტრენინგს. 2.2. არჩევნების და მართვის პროცესის მონაწილეთა სამართლებრივი დახმარება და სწავლება ხორციელდება საერთო და სპეციალური პროგრამების შესაბამისად. 2.3. სამართლებრივი დახმარებისა და სწავლების საერთო პროგრამა ითვალისწინებს საქართველოს მოქალაქეთა გათვითცნობიერებას: ა) სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოების კომპეტენციასა და საქმიანობის წესში, ამ ორგანოთა არჩევნების პროცედურაში; ბ) ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოების უფლებამოსილებებსა და საქმიანობის წესში, ადგილობრივი საკრებულოების არჩევნების პროცედურაში; გ) რეფერენდუმისა და პლებისციტის ჩატარების პროცედურასა და მათზე გასატან საკითხებში. 2.4. სამართლებრივი დახმარებისა და სწავლების სპეციალური პროგრამა არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) პროცესის ორგანიზატორთა (საარჩევნო, სარეფერენდუმო კომისიების), ამ პროცესში წამოჭრილი სადავო საკითხების განმხილველ ორგანოთა (საარჩევნო, სარეფერენდუმო კომისიებისა და სასამართლოების), მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებებისა და კანდიდატებისათვის ითვალისწინებს სამართლებრივ დახმარებასა და სწავლებას: ა) არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) ორგანიზების პროცედურის საკითხებზე; ბ) არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) პროცესის ორგანიზატორთა უფლება-მოვალეობების საკითხებზე; გ) არჩევნებთან (რეფერენდუმთან, პლებისციტთან) დაკავშირებულ საკითხებზე დავის გადაწყვეტის პროცედურის შესახებ; დ) წინასაარჩევნო კომპანიის ჩატარების პროცესისა და მასში მონაწილე კანდიდატებისა და მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებათა უფლება-მოვალეობების, ამ პროცესის ფინანსური და ორგანიზაციული უზრუნველყოფის საკითხებზე; ე) არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) პროცესში მონაწილეთა თანამშრომლობის, მათ კანონიერ უფლებათა დაცვის საკითხებზე; ვ) არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) პროცესში ამომრჩევლებთან,მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებთან და სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებთან მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებებისა და კანდიდატების ურთიერთობის საკითხებზე. 2.5. სამართლებრივი დახმარებისა და სწავლების სპეციალური პროგრამა სახელმწიფო ხელისუფლების, თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოების თანამდებობის პირთა და მოსამსახურეთა, მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებებისა, აგრეთვე მართვის პროცესში წამოჭრილი სადავო საკითხების განმხილველი ორგანოებისათვის ითვალისწინებს სამართლებრივ დახმარებას და სწავლების ორგანიზებას: ა) სახელმწიფო ხელისუფლების, თვითმმართველობისა და მართვის განხორციელების, ამ პროცესის მონაწილე ორგანოების, მოქალაქეებისა და მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების უფლება-მოვალეობების, ამ პროცესის ფინანსური და ორგანიზაციული უზრუნველყოფის საკითხებზე; ბ) მართვის პროცესის მონაწილეთა თანამშრომლობის, მათი კანონიერი უფლებების დაცვასთან დაკავშირებულ საკითხებზე; გ) მართვის პროცესში წარმოშობილი დავის გადაწყვეტის სამართლებრივ და ორგანიზაციულ საკითხებზე. თავი III არჩევნების და მართვის პროცესის მონაწილეთა საინფორმაციო უზრუნველყოფა 3.1. არჩევნების და მართვის პროცესის მონაწილეთა საინფორმაციო უზრუნველყოფა ხორციელდება არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) და მართვის პროცესის საჯაროობის, ამ პროცესებში მოქალაქეთა აქტიური მონაწილეობის პროპაგანდის მიზნით და გულისხმობს: ა) არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) და მართვის პროცესში ინფორმაციის შეგროვების, შენახვის, დამუშავების, გაცემისა და წარმოდგენის ერთიანი ავტომატიზებული სისტემების შექმნას; ბ) სახელმწიფო ხელისუფლების, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოების საქმიანობის შესახებ საინფორმაციო ბანკის შექმნასა და მის ხელმისაწვდომობას; ამ ორგანოებსა და მოქალაქეთა შორის კავშირურთიერთობათა ეფექტიანობასა და ოპერატიულობას; გ) არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) მიმდინარეობის ოპერატიულ მონაცემთა ბაზის ფორმირებასა და მონაცემთა ხელმისაწვდომობას; დ) სახელმწიფო მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებში სპეციალური რუბრიკების, სატელევიზიო და რადიო გადაცემების შემოღებას; ე) არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) და მართვის პროცესებთან დაკავშირებული შესაბამისი აუდიო-ვიდეო მასალების, საინფორმაციო ბიულეტენების, ბუკლეტებისა და ცნობარების გამოცემას. თავი IV ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის ინსტიტუციონალური უზრუნველყოფა 4.1. ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის ინსტიტუციონალური უზრუნველყოფა მოიცავს: ა) სახელმწიფო ხელისუფლების,ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოების, ამ ორგანოებში არჩეულ პირებსა და ამომრჩეველთა შორის ურთიერთობის სამართლებრივ რეგლამენტირებას; ბ) სახელმწიფო ხელისუფლების, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოების საქმიანობის გამჭვირვალობისა და ანტიკორუფციულ ღონისძიებებში მოქალაქეთა ჩართვის უზრუნველყოფას; გ) კადრების მომზადების შესაბამისი სისტემის ფორმირებას; დ) ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობასთან დაკავშირებულ სახელმწიფო და არასამთავრობო ორგანიზაციების თანამშრომლობის ფორმების დადგენას. თავი V პროგრამის განხორციელების ეტაპები 5.1. პროგრამა მიმდინარეობს უწყვეტ ციკლად და ხორციელდება ეროვნულ, რეგიონალურ (ტერიტორიულ ერთეულთა) და ადგილობრივ დონეებზე. 5.2. პროგრამის განხორციელების პირველი, საბაზისო ეტაპი მოიცავს სამწლიან (1998-2001 წლები) პერიოდს. ამ ეტაპზე უნდა ჩამოყალიბდეს მოქალაქეთა სახელმწიფო მართვასა და თვითმმართველობაში მონაწილეობის ძირითადი ინსტიტუციონალური გარემო – შეიქმნას მოქალაქეთა სახელმწიფო მართვასა და თვითმმართველობაში მონაწილეობის უფლებათა გარანტირების სამართლებრივი ბაზა, მომზადდეს შესაბამისი სამეცნიერო-მეთოდოლოგიური, სასწავლო და ანალიტიკური მასალები, ჩამოყალიბდეს ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოები. 5.3. პროგრამის პირველი ეტაპით გათვალისწინებულ ღონისძიებათა ნუსხა და მათი განხორციელების ვადები განისაზღვრება პროგრამის დანართით. თავი VI პროგრამის შემსრულებლები 6.1. პროგრამით გათვალისწინებულ ღონისძიებათა ძირითადი შემსრულებლები არიან: ა) საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია; ბ) საქართველოს სახელმწიფო კანცელარია; გ) საქართველოს პრეზიდენტის რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახური; დ) საქართველოს სახელმწიფო კანცელარიის სახელმწიფო სამსახურის ბიურო; ე) საქართველოს სამინისტროები და სხვა სამთავრობო დაწესებულებანი; ვ) რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სასწავლო ცენტრი. თავი VII. პროგრამის განხორციელება 7.1. პროგრამის დაფინანსება ხდება: ა) საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მიღებული ფინანსებით; ბ) საქართველოსა და უცხოეთის არასამთავრობო ორგანიზაციების შენატანებით; გ) საერთაშორისო ფინანსური ორგანიზაციებისაგან მიღებული კრედიტებითა და გრანტებით; ორმხრივი და მრავალმხრივი საერთაშორისო პროგრამებით; დ) საქველმოქმედო შენატანებით; ე) საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა წყაროებით. 7.2. ამ პროგრამის შესრულების საერთო ხელმძღვანელობას ახორციელებენ საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია და საქართველოს სახელმწიფო კანცელარია. დანართი ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის მხარდაჭერის პროგრამის ღონისძიებათა ნუსხა № გასატარებელი ღონისძიება შემსრულებელი შესრულების 1 2 3 4 1 საშუალო და უმაღლეს სასწავლებლებში ადგილობორივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის შესახებ სპეციალური დისციპლინის შემოღება; პედაგოგთა შესაბამისი კადრებისა და პროგრამების მომზადება. განათლების სამინისტრო ცენტრალური საარჩევნო კომისია 1999 წ. I კვარტალი 2 ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის საერთო სწავლების პროგრამის მომზადება: ა) სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოების არჩევნების პროცედურის, მათი კომპეტენციებისა და საქმიანობის წესის შესახებ; ბ) ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოების - საკრებულოების არჩევნების წესის, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოების უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ; გ) რეფერენდუმისა და პლებისციტის ჩატარების პროცედურისა და მათზე გასატანი საკითხების შესახებ. განათლების სამინისტრო ცენტრალური საარჩევნო კომისია იუსტიციის სამინისტრო რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სასმასხური რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სასწავლო ცენტრი 1999 წ. I კვარტალი 3 მომზადდეს და გამოიცეს ადგილობრივ თვითმმართველობისა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის შესახებ საზღვარგარეთის ქვეყნების გამოცდილების შესაბამისი სამეცნიერო-პოპულარული ხასიათის მასალები. იუსტიციის სამინისტრო ცენტრალური საარჩევნო კომისია რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სასწავლო ცენტრი 1998 წ. II კვარტალი 4 მომზადდეს საარჩევნო, სარეფერენდუმო კომისიის წევრისათვის სამეცნიერო-მეთოდური ხასიათის სპეციალური სასწავლო პროგრამები: ა) პარლამენტის არჩევნების ჩატარების პროცედურის შესახებ; ბ) პრეზიდენტის არჩევნების ჩატარების პროცედურის შესახებ; გ) ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოს – საკრებულოს არჩევნების ჩატარების პროცედურის შესახებ; დ) რეფერენდუმისა და პლებისციტის ჩატარების პროცედურის შესახებ. ცენტრალური საარჩევნო კომისია იუსტიციის სამინრსიტრო რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სასწავლო ცენტრი 1999 წ. IVკვარტალი 5 საარჩევნო, სარეფერენდუმო კომისიებისათვის კადრების მომზადების სისტემის ფორმირების მიზნით: ა) საარჩევნო, სარეფერენდუმო კომისიის წევრთათვის სწავლების, კვალიფიკაციის ამაღლებისა და გადამზადების ცენტრის შექმნა; შესაბამისი საბაზო სასწავლებლის შერჩევა და მისი მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის უზრუნველყოფა; ბ) საარჩევნო, სარეფერენდუმო კომისიის წევრთა სწავლების სპეციალური პროგრამების მომზადება; შესაბამისი სამეცნიერო მეთოდოლოგიური ლიტერატურის დამუშავება და გამოცემა. ცენტრალური საარჩევნო კომისა იუსტიციის სამინისტრო რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახური რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სასწავლო ცენტრი 1999 წ. III კვარტალი 6 საზღვარგარეთის ქვეყნის გამოცდილების შესწავლა ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის შესახებ; ამ მიზნით სპეციალისტების მივლინება საზღვარგარეთის ქვეყნებში; წინადადებების მომზადება გამოცდილების განზოგადოებისა და გამოყენების შესახებ. ცენტრალური საარჩევნო კომისია იუსტიციის სამინისტრო რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახური პერიოდულად წელიწადში ერთხელ მაინც 7 არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) და მართვის პროცესში ინფორმაციის შეგროვების, შენახვის, დამუშავებისა და გამოცემის ერთიანი ავტომატიზებული სისტემებისა და საინფორმაციო ბანკის შექმნა. ცენტრალური საარჩევნო კომისია რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახური 1999 წ. I კვარტალი 8 ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში, არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) პროცესში მოქალაქეთა აქტიური ჩართვის მიზნით მოქმედ არასამთავრობო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის, მათი საქმიანობის მხარდაჭერის მიზნით: ა) წინადადებების მომზადება ამ ორგანიზაციათა საქმიანობისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნის შესახებ; ბ) წინადადებების მომზადება ამ ორგანიზაციების იმ პროექტების დაფინანსებაში მონაწილეობის თაობაზე, რომელთა მიზანია დახმარება გაუწიონ მოქალაქეებს აქტიურად ჩაერთონ არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის), ადგილობრივი თვითმმართველობის ჩამოყალიბებისა და სახელმწიფო მართვის პროცესში; გ) წინადადებების მომზადება იმ პროფესიულ გაერთიანებათა, თვითმმართველობების ასოციაციათა და სხვა საზოგადოებრივ ორგანიზაციათა მატერიალური და ორგანიზაციული დახმარების შესახებ, რომლებიც საკუთარი მიზნებიდან გამომდინარე ხელს უწყობენ ადგილობრივი თვითმმართვეკლობის ინსტიტუციონალურ ჩამოყალიბებას, თვითმმართველობის იდეის პოპულარიზაციას, მოქალაქეთა აქტიობის ამაღლებას და მათ მონაწილეობას ადგილობრივი თვითმმართველობის ჩამოყალიბებისა და სახელმწიფო მართვის პროცესში; ე) თვითმმართველობის და ადგილობრივი მმართველობის პრობლემატური საკითხების დაინტერესებულ არასამთავრობო ორგანიზაციებთან ერთად მოქალაქეთა ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მონაწილეობის პრობლემებთან დაკავშირებული საკითხების საჯარო განხილვა; ამ მიზნით კონფერენციების, დისპუტების, სემინარების ორგანიზება და მოწყობა; ცენტრალური საარჩევნო კომისია რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახური რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სასწავლო ცენტრი 19998-1999 წლები 9 ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებთან დაკავშირებით საქართველოს ტელევიზიითა და რადიოთი გადაცემათა ციკლის მომზადება ადგილობრივი თვითმმართველობის განხორციელებისა და საკრებულოების არჩევნების პროცედურასთან დაკავშირებულ საკითხებზე ცენტრალური საარჩევნო კომისია იუსტიციის სამინისტრო ყოველთვი- ურად 10 პოპულარული და სპეციალური აუდიო-ვიდეო მასალების მომზადება და ტირაჟირება ადგილობრივ თვითმმართველობსა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთვა მონაწილეობის, სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი, რეგიონალური და ადგილობრივი ორგანოების კომპეტენციის, შექმნისა და საქმიანობის წესის შესახებ. ცენტრალური საარჩევნო კომისია რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სასწავლო ცენტრი პერიოდულად 11 მოქალაქეთა მიერ ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოების მუშაობაში მონაწილეობისა და ამ ორგანოებიდან ინფორმაციის მიღების წესის დადგენა. იუსტიციის სამინისტრო რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახური 1999 წ. I კვარტალი 12 სახელმწიფო ხელისუფლების, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოების საქმიანობის გამჭვირვალობისა და ანტიკორუფციულ ღონისძიებებში მოქალაქეთა ჩართვის უზრუნველყოფის პროგრამის მომზადება. ეროვნული უშიშროების საბჭოს აპარატი რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახური 1999 წ. II კვარტალი 13 ამომრჩეველთა აქტივობისა სოციოლოგიური და ფსიქოლოგიური კვლევის ორგანიზება; საარჩევნო კომპანიების მიმდინარეობის სოცილოგიური მონიტორინგი. ცენტრალური საარჩევნო კომისია სახელმწიფო კანცელარიის სოციოლოგიური სამსახური ყოველ კვარტალურად 14 ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობასთან დაკავშირებული საქართველოს კანონებისა და სხვა ნორმატიული აქტების კომენტარების მომზადება და მათი გამოცემა. იუსტიციის სამინისტრო 1999 წ. I კვარტალი 15 ადგილობრივ თვითმმართველობსა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის საკითხებთან დაკავშირებით ჟურნალისტებისა და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებების წარმომადგენელთათვის შეხვედრების, პრესკონფერენციებისა და ლექცია-სემინარების მომზადება და მოწყობა. ცენტრალური საარჩევნო კომისია რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახური პერიოდულად კვარტალში ერთხელ მაინც 16 ადგილობრივ თვითმმართველობასა და სახელმწიფო მართვაში მოქალაქეთა მონაწილეობის საკითხებზე სამეცნიერო კონფერენციების ორგანიზება და მოწყობა. ცენტრალური საარჩევნო კომისია რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახური პერიოდულად წელიწადში ორჯერ მაინც 17 საზოგადოებრივ ორგანიზაციათა და მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებათა ლიდერებისათვის კონსულტაციებისა და თათბირ-სემინარების ორგანიზება ადგილობრივი თვითმმართველობის განხორციელებისა და არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) პროცედურასთან დაკავშირებულ საკითხებზე. ცენტრალური საარჩევნო კომისია პერიოდულად არჩევნების წინ 18 პარლამენტის, საკრებულოების წევრობის კანდიდატებისა და მათი ნდობით აღჭურვილი პირებისათვის კონსულტაციების ორგანიზება არჩევნების პროცედურასთან დაკავშირებულ საკითხებზე. ცენტრალური საარჩევნო კომისია წინასაარჩევ- ნო კომპანიის დროს 19 ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის თანამდებობის პირებისა და მომსახურებისათვის ლექცია-სემინარების მოწყობა თვითმმართველობის კომპეტენციისა და საქმიანობის ორგანიზებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე. რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახური რეგიონალუპრი პოლიტიკისა და მართვის სასწავლო ცენტრი პერიოდულად წელიწადში ორჯერ მაინც 20 საარჩევნო (სარეფერენდუიო) კომისიისა და სასამართლო ორგანოების ერთობლივი თათბირ-სემინარების ჩატარების ორგანიზება არჩევნების (რეფერენდუმის, პლებისციტის) პროცედურასთან დაკავშირებული საჩივრებისა და განცხადებების განხილვისა და გადაწყვეტის შესახებ ცენტრალური საარჩევნო კომისია იუსტიციის სამინისტრო პერიოდულად არჩევნების წინ