# სამხედრო-სამედიცინო ექსპერტიზის დებულების დამტკიცების შესახებ

- სტატუსი: ძალაშია
- ოფიციალური წყარო: https://matsne.gov.ge/ka/document/view/112750/0
- წყარო: https://legali.ge/law/112750/

> ეს არის  მდგომარეობით მოქმედი კონსოლიდირებული ტექსტი.
> ოფიციალური წყაროა საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (matsne.gov.ge).

---

## მუხლი 1. დებულება სამხედრო-სამედიცინო ექსპერტიზის შესახებ ნორმატიული აქტია, რომელიც ადგენს საქართველოს სამხედრო ძალებში (თავდაცვის სამინისტროს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს, საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის დაცვ

_თავი I — ზოგადი დებულებანი_

ევი მოქალაქეებისა და სამხედრო მოსამსახურეთა სამედიცინო შემოწმების ორგანიზებასა და ჩატარების წესს

[https://legali.ge/law/112750/muxli-1/](https://legali.ge/law/112750/muxli-1/)

---

## მუხლი 2. სამხედრო-სამედიცინო ექსპერტიზა ტარდება საქართველოს სამხედრო ძალებში საქართველოს მოქალაქეთა და მოქალაქეობის არმქონე პირების, აგრეთვე სხვა ქვეყნის მოქალაქეების (შემდგომში – მოქალაქეების) ჯანმრთელობის მდ

_თავი I — ზოგადი დებულებანი_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-2/](https://legali.ge/law/112750/muxli-2/)

---

## მუხლი 3. სამხედრო-სამედიცინო ექსპერტიზის ჩასატარებლად საქართველოს სამხედრო ძალებში (თავდაცვის, შინაგან საქმეთა, საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის დაცვის სახელმწიფო დეპარტამენტის, სასაზღვრო ჯარებში, სახელმწიფო და

_თავი I — ზოგადი დებულებანი_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-3/](https://legali.ge/law/112750/muxli-3/)

---

## მუხლი 4. სამხედრო ძალების ცენტრალური სამხედრო-სამედიცინო საექსპერტო კომისია ვალდებულია:

_თავი I — ზოგადი დებულებანი_

ა) ყოველწლიურად თავდაცვის მინისტრის მიერ დამტკიცებული გეგმის შესაბამისად განახორციელოს დაქვემდებარებული სამხედრო-სამედიცინო საექსპერტო კომისიების მუშაობის კონტროლი;
ბ) განსაზღვროს მიზეზობრივი კავშირი იმ სამხედრო მოსამსახურეთა (მოქალაქეების) დაავადების, დასახიჩრების ან სიკვდილისა, რომლებიც გადიან ან გაიარეს სამხედრო სამსახური (სამხედრო შეკრება), მათ შორის, ყოფილი სსრკ-ის სამხედრო ძალებიდან დათხოვნილი მოსამსახურეების;
გ) დაუდგინოს პირველადი ინვალიდობის ჯგუფი თავდაცვის სამინისტროს თადარიგში მყოფ ოფიცერთა შემადგენლობას;
დ) დადგენილი წესით ჩაატაროს ძიებაში მყოფ სამხედრო მოსამსახურეთა სასამართლო-სამედიცინო და სასამართლო ფსიქიატრიული ექსპერტიზა;
ე) ყველა საჭირო და კონფლიქტურ შემთხვევაში გააკონტროლოს და მიიღოს საბოლოო გადაწყვეტილება სამხედრო სამსახურისათვის ვარგისიანობის კატეგორიის შესახებ;
ვ) განაზოგადოს სამხედრო-სამედიცინო ექსპერტიზის პრობლემების მეცნიერული დამუშავების საკითხები;
ზ) მოამზადოს სამხედრო-სამედიცინო ექსპერტიზის ექიმი-სპეციალისტები

[https://legali.ge/law/112750/muxli-4/](https://legali.ge/law/112750/muxli-4/)

---

## მუხლი 5. საქართველოს სამხედრო ძალების ცენტრალური სამხედრო-სამედიცინო საექსპერტო კომისია თავისი ფუნქციის განსახორციელებლად დამტკიცებულ მუშაკთა რიცხოვნობის ფარგლებში თავდაცვის მინისტრის ბრძანების შესაბამისად ქმნ

_თავი I — ზოგადი დებულებანი_

ა) სამხედრო მოსამსახურეთა ექსპერტიზის განყოფილება;
ბ) შევსებისა და სამხედრო სასწავლო დაწესებულებების კომპლექტაციის განყოფილება;
გ) სამხედრო სამსახურთან დაკავშირებულ (ჭრილობების, ტრავმების, კონტუზიების) დაავადებათა მიზეზობრივი კავშირისა და ინვალიდობის ჯგუფის დადგენის განყოფილება;
დ) დიაგნოსტიკური განყოფილება

[https://legali.ge/law/112750/muxli-5/](https://legali.ge/law/112750/muxli-5/)

---

## მუხლი 8. ცენტრალური გამწვევი კომისიის არასაშტატო მუდმივმოქმედ სამხედრო-საექიმო საექსპერტო კომისიას ევალება:

_თავი I — ზოგადი დებულებანი_

ა) საქართველოს რაიონებისა და ქალაქების სამხედრო კომისარიატებში საექიმო ექსპერტიზის ორგანიზაცია;
ბ) სამხედრო კომისარიატების საექიმო-საექსპერტო კომისიების მუშაობის ხელმძღვანელობა, მათი მუშაობის კონტროლი, მეთოდური და პრაქტიკული დახმარების აღმოჩენა;
გ) სავალდებულო სამხედრო სამსახურში გასაწვევ მოქალაქეთა სამე­დიცინო შემოწმება და საჭიროების შემთხვევაში დამატებითი სამედიცინო გამოკვლევების ჩატარება, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო სამხედრო სამსახურში გაწვევისაგან გადავადებულ მოქალაქეთა საკონტროლო გადამოწმება, საქალაქო და რაიონული გამწვევი კომისიების გადაწყვეტილების დამტკიცება;
დ) იმ მოქალაქეთა საკონტროლო სამედიცინო გამოკვლევა, რომლებიც არ ეთანხმებიან რაიონის, ქალაქის გამწვევი სამედიცინო-საექსპერტო კომისიის გადაწყვეტილებას მათი სამხედრო სამსახურისათვის ვარგისიანობის კატე­გორიის შესახებ;
ე) იმ მოქალაქეთა შემკრებ-გამანაწილებელი პუნქტიდან, რაიონების, ქალაქების გამწვევ სამედიცინო-საექსპერტო კომისიებში დაბრუნების მიზეზის აღრიცხვა, შესწავლა და ანალიზი, რომლებიც ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო არ ექვემდებარებოდნენ სავალდებულო სამხედრო სამსახურში გაწვევას

[https://legali.ge/law/112750/muxli-8/](https://legali.ge/law/112750/muxli-8/)

---

## მუხლი 9. საქართველოს თავდაცვის მინისტრი ამტკიცებს სამხედრო ძალების მფრინავთა შემადგენლობის სამედიცინო შემოწმების დებულებას, რომლის საფუძველზე მფრინავთა სამხედრო-სამედიცინო საექსპერტო კომისია ატარებს საქართველო

_თავი I — ზოგადი დებულებანი_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-9/](https://legali.ge/law/112750/muxli-9/)

---

## მუხლი 10. სამხედრო ძალების საშტატო ცენტრალური სამხედრო-სამედიცინო საექსპერტო კომისია ატარებს განმეორებით შემოწმებას, თუ არასაშტატო სამხედრო-სამედიცინო საექსპერტო კომისიების (საშტატო მფრინავთა სამხედრო-სამედიცინ

_თავი I — ზოგადი დებულებანი_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-10/](https://legali.ge/law/112750/muxli-10/)

---

## მუხლი 11. მოქალაქეს (სამხედრო მოსამსახურეს) უფლება აქვს სამხედრო-სამედიცინო საექსპერტო კომისიის (მფრინავთა სამხედრო-სამედიცინო საექსპერტო კომისიის) გადაწყვეტილება გაასაჩივროს საქართველოს სამხედრო ძალების ცენტრა

_თავი I — ზოგადი დებულებანი_

თავი II
მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დრო

[https://legali.ge/law/112750/muxli-11/](https://legali.ge/law/112750/muxli-11/)

---

## მუხლი 16. სამედიცინო გასინჯვების, გამოკვლევების (გულმკერდის ფლუ­ოროგრაფია, სისხლის და შარდის საერთო ანალიზი, სისხლის ჯგუფის დადგენა, სამკურნალო-პროფილაქტიკური ღონისძიებების და პროფილაქტიკური აცრების ჩატარება) ო

_თავი II — მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-16/](https://legali.ge/law/112750/muxli-16/)

---

## მუხლი 19. თუ სამხედრო სამსახურისათვის მოქალაქის ვარგისიანობის შესახებ სამედიცინო დასკვნის მიღება ადგილზე შეუძლებელია, გამწვევ კომისიას ამბულატორიული ან სტაციონარული სამედიცინო შემოწმებისათვის შეუძლია გააგზავნოს

_თავი II — მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-19/](https://legali.ge/law/112750/muxli-19/)

---

## მუხლი 20. სამედიცინო დაწესებულებები, სამხედრო კომისარიატების მოთხოვნათა შესაბამისად, 10 დღეში წარადგენენ სამედიცინო დოკუმენტებს (ამბულატორიულ ავადმყოფთა სამედიცინო ბარათებს, სტაციონარულ ავადმყოფთა სამედიცინო ბა

_თავი II — მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-20/](https://legali.ge/law/112750/muxli-20/)

---

## მუხლი 21. სამედიცინო კომისია სამხედრო სამსახურში გასაწვევ მოქალაქეთა შემოწმების შედეგების მიხედვით იძლევა სამხედრო სამსახურისათვის ვარგისიანობის დასკვნას შემდეგი კატეგორიების მიხედვით:

_თავი II — მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს_

ა) ვარგისია სამხედრო სამსახურისათვის, ვარგისია სამხედრო სასწავლებელში სწავლისათვის;
ბ) ვარგისია სამხედრო სამსახურისათვის უმნიშვნელო შეზღუდვებით (მოქალაქეებს სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანის ან სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს განესაზღვრებათ სამხედრო სამსახურისათვის განკუთვნის მაჩვენებელი, სამხედრო მოსამსახურეები გადიან სამხედრო სამსახურს);
გ) შეზღუდულად ვარგისია სამხედრო სამსახურისათვის (ჯარისკაცები, მეზღვაურები, სერჟანტები იცნობიან უვარგისებად სამხედრო სამსახურისათვის მშვიდობიანობის დროს და ჩაირიცხებიან თადარიგში. ოფიცრები, მიჩმანები, ზემსახურები იცნობიან უვარგისებად სამხედრო სამსახურისათვის მშვიდობიანობის დროს და ჩაირიცხებიან თადარიგში);
დ) დროებით უვარგისია სამხედრო სამსახურისათვის (მოქალაქეებს სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანის ან სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს მიეცემათ შვებულება ავადმყოფობის გამო, ან გათავისუფლდება სამხედრო სამსახურის მოვალეობათა შესრულებისაგან);
ე) უვარგისია სამხედრო სამსახურისათვის (ჯარისკაცები, მეზღვაურები, სერჟანტები იცნობიან უვარგისად სამხედრო სამსახურისათვის, სამხედრო აღრიცხვიდან მოხსნით. ოფიცრები, მიჩმანები, ზემსახურები დათხოვნილი იქნებიან სამხედრო სამსახურიდან გადადგომით, სამხედრო აღრიცხვიდან მოხსნით)

[https://legali.ge/law/112750/muxli-21/](https://legali.ge/law/112750/muxli-21/)

---

## მუხლი 22. მოქალაქის სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანის ან სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს, როდესაც მას ესაჭიროება ხანგრძლივი (3 თვეზე მეტი) სამედიცინო გამოკვლევა ან მკურნალობა, გამოიტანება დასკვნა მისი სამხედრო სამს

_თავი II — მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-22/](https://legali.ge/law/112750/muxli-22/)

---

## მუხლი 23. მოქალაქე, რომელიც სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანის ან სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს ცნობილი იყო დროებით უვარგისად სამხედრო სამსახურისათვის, ექვემდებარება განმეორებით შემოწმებას. თუ განმეორებითი

_თავი II — მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს_

შემოწმების დროს მოქალაქეს არ გამოუვლინდა ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესება ან არ აღენიშნება დასახიჩრების (ჭრილობის, ტრავმის, კონტუზიის) დაავადების ნიშნები, რომლებიც აბრკოლებდნენ სამხედრო სამსახურში გაწვევას, ის ცნობილ იქნება ვარგისად სამხედრო სამსახურისათვის ან ვარგისად სამხედრო სამსახურისათვის უმნიშვნელო შეზღუდვებით

[https://legali.ge/law/112750/muxli-23/](https://legali.ge/law/112750/muxli-23/)

---

## მუხლი 24. მოქალაქე სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანის ან სამხედრო სამსახურში გამწვევი კომისის გადაწყვეტილების საფუძველზე შეიძლება გაიგზავნოს ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს შესაბამის დაწესებულებაში ამბულატორიულ ან სტა

_თავი II — მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-24/](https://legali.ge/law/112750/muxli-24/)

---

## მუხლი 25. მოქალაქეებს, რომლებიც ცნობილ იქნენ ვარგისად სამხედრო სამსახურისათვის უმნიშვნელო შეზღუდვებით, დაავადებათა ცხრილის შესაბამისად განესაზღვრებათ სამხედრო სამსახურის გავლისათვის განკუთვნის მაჩვენებელი. ექიმ

_თავი II — მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-25/](https://legali.ge/law/112750/muxli-25/)

---

## მუხლი 27. მოქალაქეთა სამხედრო სამსახურისათვის მოსამზადებელი სამკურნალო-პროფილაქტიკური და გამაჯანსაღებელი ღონისძიებები, სამხედრო ძალებში გასაწვევად წვევამდელთა სამედიცინო გამოკვლევები და სამედიცინო კომისიების მი

_თავი II — მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-27/](https://legali.ge/law/112750/muxli-27/)

---

## მუხლი 28. სამხედრო სამსახურში გასაწვევი მოქალაქეები, სამსახურის ადგილზე გაგზავნამდე და ის მოქალაქეები, რომლებიც არ ეთანხმებიან რაიონის, ქალაქის, სამხედრო კომისარიატის სამხედრო საექიმო კომისიის მიერ გამოტანილ გა

_თავი II — მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-28/](https://legali.ge/law/112750/muxli-28/)

---

## მუხლი 29. თუ მოქალაქეს სამხედრო სამსახურის ადგილზე გაგზავნამდე საკონტროლო შემოწმებაზე გამოუვლინდა გადახრები ჯანმრთელობის მდგომარეობაში, რომლებიც ცვლიან მისი სამხედრო სამსახურისათვის ვარგისიანობის კატეგორიას, სა

_თავი II — მოქალაქეთა შემოწმება სამხედრო აღრიცხვაზე აყვანისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის დროს_

თავი III

კადეტთა კორპუსში, სამხედრო-სასწავლო დაწესებულებებში მისაღებ მოქალაქეთა შემოწმებ

[https://legali.ge/law/112750/muxli-29/](https://legali.ge/law/112750/muxli-29/)

---

## მუხლი 32. მოქალაქეს, რომელსაც გამოუვლინდა რაიმე დაავადების ნიშნები, სამხედრო კომისარიატის მიმართვით დიაგნოზის დასაზუსტებლად იგზავნება ამბულატორიული ან სტაციონარული სამედიცინო გამოკვლევისათვის ჯანმრთელობის დაცვი

_თავი III — კადეტთა კორპუსში, სამხედრო-სასწავლო დაწესებულებებში მისაღებ მოქალაქეთა შემოწმება_

თავი IV

საქართველოს სამხედრო მოსამსახურეთა სამედიცინო შემოწმებ

[https://legali.ge/law/112750/muxli-32/](https://legali.ge/law/112750/muxli-32/)

---

## მუხლი 33. სამხედრო მოსამსახურეთა ვარგისიანობის კატეგორიის შესახებ დასკვნა გამოაქვს სამხედრო-სამედიცინო საექსპერტო კომისიას ამ დებულების მეორე თავის მე-10 პუნქტის შესაბამისად, რომელიც მტკიცდება ცსსსკ-ის მიერ

_თავი IV — საქართველოს სამხედრო მოსამსახურეთა სამედიცინო შემოწმება_

მუხლის 34

შემოწმებისათვის გაგზავნა წარმოებს სამხედრო მოსამსახურეების, რომლებიც სამხედრო სამსახურს გადიან გაწვევით, სამხედრო ნაწილების მეთაურების, გარნიზონების უფროსების, საშტატო ცენტრალური სამხედრო-სამედიცინო საექსპერტო კომისიის უფროსის (თავმჯდომარის) მიერ, ხოლო ისინი, ვინც იმყოფებიან სტაციონარულ გამოკვლევაზე ან მკურნალობენ სამხედრო სამედიცინო დაწესებულებებში, სადაც შექმნილია სამხედრო-სამედიცინო კომისიები, შესაბამისად, ამ დაწესებულებების უფროსების მიე

[https://legali.ge/law/112750/muxli-33/](https://legali.ge/law/112750/muxli-33/)

---

## მუხლი 36. სამხედრო შეკრებებზე გაწვეული მოქალაქის მიერ სამხედრო შეკრების გავლის პერიოდში დასახიჩრების (ჭრილობის, ტრავმის, კონტუზიის) მიღების შემთხვევაში შემოწმება ტარდება მიუხედავად იმისა, იცვლება თუ არა მისი სა

_თავი IV — საქართველოს სამხედრო მოსამსახურეთა სამედიცინო შემოწმება_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-36/](https://legali.ge/law/112750/muxli-36/)

---

## მუხლი 38. იმ შემთხვევაში, თუ სამხედრო მოსამსახურის შემოწმების დროს სამხედრო სამედიცინო საექიმო კომისიას აქვს საფუძველი ჩათვალოს, რომ დაავადების დასახიჩრების (ჭრილობა, ტრავმა, კონტუზია) შედეგად, რომელთა მიხედვით

_თავი IV — საქართველოს სამხედრო მოსამსახურეთა სამედიცინო შემოწმება_



[https://legali.ge/law/112750/muxli-38/](https://legali.ge/law/112750/muxli-38/)

---

## მუხლი 39. სამხედრო სასწავლებლის კურსანტების მიმართ სამხედრო-სამედიცინო კომისიას გამოაქვს დასკვნა, მხოლოდ სამხედრო სამსახურისათვის ვარგისიანობის კატეგორიის შესახებ. დასკვნა მათი ვარგისიანობის შესახებ სამხედრო სა

_თავი IV — საქართველოს სამხედრო მოსამსახურეთა სამედიცინო შემოწმება_

კურსანტების ჯანმრთელობის მდგომარეობის ცვლილების დროს, რომლებიც ითვალისწინებენ სამხედრო სამსახურისათვის მათ დროებით უვარგისობას, სამხედრო-სამედიცინო კომისიას გამოაქვს დასკვნა სამსახურის მოვალეობათა შესრულებისაგან გათავისუფლების ან ავადმყოფობის გამო შვებულების საჭიროების შესახებ

[https://legali.ge/law/112750/muxli-39/](https://legali.ge/law/112750/muxli-39/)

---

## მუხლი 40. დასკვნა ავადმყოფობის გამო შვებულების ან სამხედრო სამსახურის მოვალეობათა შესრულებისაგან გათავისუფლების (შემდგომ – გათავისუფლება) საჭიროების შესახებ გამოიტანება იმ შემთხვევაში, როდესაც დაავადებათა ცხრილ

_თავი IV — საქართველოს სამხედრო მოსამსახურეთა სამედიცინო შემოწმება_

მშვიდობიანობის დროს სამხედრო-სამედიცინო კომისიას გამოაქვს დასკვნა ავადმყოფობის გამო შვებულების საჭიროების შესახებ. იმ შემთხვევაში, თუ სტაციონარული მკურნალობისა და რეაბილიტაციის (განყოფილება, რეაბილიტაციის ცენტრი, სანატორიუმი) ჩატარების შემდეგ, ვადა, რომლის დასრულებისას სამხედრო მოსამსახურეს შეუძლია შეუდგეს სამხედრო სამსახურის მოვალეობათა შესრულებას, შეადგენს არანაკლებ ერთი თვისა, დანარჩენ შემთხვევაში სამხედრო-სამედიცინო კომისიას გამოაქვს დასკვნა სამხედრო სამსახურის მოვალეობათა შესრულებისაგან სრული ან ნაწილობრივი გათავისუფლების შესახებ. სამხედრო მოსამსახურის გათავისუფლების ვადა 7-დან 15 დღემდეა.
სამხედრო-სამედიცინო კომისიას შეუძლია გამოიტანოს განმეორებითი დასკვნა იმის შესახებ, რომ სამხედრო მოსამსახურეს ესაჭიროება გათავისუფლება, მაგრამ საერთო ჯამში გათავისუფლების ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 30 დღე-ღამეს.
სამხედრო-სამედიცინო კომისია ავადმყოფობის გამო შვებულების ხანგრძლივობას ადგენს დაავადებების, დასახიჩრების (ჭრილობები, ტრავმები, კონტუზიები) სიმძიმის ხასიათის გათვალისწინებით.
მშვიდობიანობის დროს სამხედრო მოსამსახურის შვებულება ავადმყოფობის გამო განისაზღვრება 30-დან 60 დღემდე.
სამხედრო მოსამსახურეს, რომელიც სამხედრო სამსახურს გადის გაწვევით, ცალკეულ შემთხვევაში შვებულება ავადმყოფობის გამო შეიძლება გაუგრძელდეს არა უმეტეს 60 დღე-ღამისა. მისი სტაციონარული მკურნალობა და ავადმყოფობის გამო შვებულებაში ყოფნის საერთო განუწყვეტელი ხანგძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს 4 თვეს; ტუბერკულიოზით დაავადებული ავადმყოფებისათვის – 12 თვეს. აღნიშნული ვადის დამთავრების შემდეგ სამხედრო-სამედიცინო კომისია წყვეტს სამხედრო მოსამსახურის სამხედრო სამსახურისათვის ვარგისიანობის კატეგორიის საკითხს.
თუ სამხედრო მოსამსახურეს (ოფიცრები, მიჩმანები, ზემდეგები) სრული მკურნალობის და ავადმყოფობის გამო შვებულებაში საერთო განუწყვეტელი ყოფნის ვადის დასრულების შემდეგ ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო არ შეუძლია შეუდგეს სამხედრო სამსახურის მოვალეობათა შესრულებას და ესაჭიროება მკურნალობის გაგრძელება, რომლის დასრულების შემდეგ მას შეუძლია დაუბრუნდეს სამხედრო სამსახურის მოვალეობათა შესრულებას, მისი მკურნალობის ყოფნის ვადა შეიძლება გაგრძელდეს სარდლობის გადაწყვეტილებით, სამხედრო-სამედიცინო დაწესებულებების დასკვნის საფუძველზე. ამ შემთხვევაში სამხედრო-სამედიცინო დაწესებულების უფროსი სამხედრო ნაწილის მეთაურს უგზავნის სამხედრო მოსამსახურის მკურნალობის ვადის გაგრძელების მიმართვას, რომელშიც მიეთითება დიაგნოზი, სამხედრო მოსამსახურეების მკურნალობის ვადა და მკურნალობის გაგრძელების აუცილებლობა. სამხედრო ნაწილის მეთაური თავისი აზრის გამოხატვით სამხედრო მოსამსახურის შესახებ ამ მიმართვას წარუდგენს პირდაპირ უფროსს, რომელიც იღებს გადაწყვეტილებას სამხედრო მოსამსახურის მკურნა­ლობისათვის განუწყვეტელი ყოფნის ვადის გაგრძელების შესახებ, საჭიროების შემთხვევაში სამხედრო მოსამსახურის მკურნალობაზე განუწყვეტელი ყოფნის ვადა შეიძლება გაგრძელდეს ასეთივე წესით. მკურნალობასა და ავადმყოფობის გამო შვებულებაში განუწყვეტელი ყოფნის ზღვრული (გაგრძელების ჩათვლით) ვადის დასრულების შემდეგ სამხედრო მოსამსახურე ექვემდებარება შემოწმებას სამხედრო სამსახურისათვის ვარგისიანობის კატეგორიის განსაზღვრისათვის.
სამხედრო მოსამსახურეები, რომლებიც სამხედრო სამსახურს გადიან გაწვევით და ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო საჭიროებენ სამხედრო სამსახურის მოვალეობისაგან სრულ გათავისუფლებას, იგზავნებიან სამხედრო ნაწილის სამედიცინო პუნქტში (ხომალდის ლაზარეთში). თუ სამხედრო-სამედიცინო კომისიას გამოაქვს დასკვნა ნაწილობრივი გათავისუფლების საჭიროების შესახებ, დასკვნაში მიეთითება სამუშაოთა, მეცადინეობათა, განწესთა კონკრეტული სახეები, რომელთაგანაც ესაჭიროება გათავისუფლება სამხედრო მოსამსახურეს.
ომიანობის დროს დასკვნა ავადმყოფობის გამო შვებულების საჭიროების შესახებ არ გამოიტანება. სამხედრო მოსამსახურის მკურნალობა, როგორც წესი, უნდა დასრულდეს სამხედრო-სამედიცინო დაწესებულებებში ან გასაჯან­საღებელთა ბატალიონში.
იმ შემთხვევაში, როდესაც სამხედრო-სამედიცინო დაწესებულებაში მკურნალობის შემდგომი ვადა, რომლის დასრულების შემდეგ სამხედრო მოსამსახურეს შეუძლია სამხედრო სამსახურის მოვალეობათა შესრულება, არ აღემატება 3 თვეს, სამხედრო-სამედიცინო კომისიას გამოაქვს დასკვნა მისი გაგზავნის შესახებ გასაჯანსაღებელ ბატალიონში. თუ ეს ვადა აღემატება 3 თვეს, სამხედრო-სამედიცინო კომისიას გამოაქვს დასკვნა მისი სამსახურისათვის დროებით უვარგისობის შესახებ 6-12 თვის შემდეგ განმეორებითი შემოწმებით. სამხედრო მოსამსახურე ქალებს შვებულება ორსულობისა და მშობიარობის გამო მიეცემათ სამხედრო ნაწილის მეთაურის მიერ საქართველოს კანონმდებლობით დაწესებული წესითა და ვადით, სამედიცინო დაწესებულების ორსულობისა და მშობიარობის გამო დასკვნის შესაბამისად, სამხედრო-სამედიცინო კომისიის მიერ გაცემული ცნობის საფუძველზე.
სამხედრო მოსამსახურეები, რომლებიც გადიან სამხედრო სამსახურს გაწვევით და სამხედრო სამედიცინო დაწესებულებაში შეევსოთ ავადმყოფობის მოწმობა, რომლითაც ისინი ცნობილ იქნენ უვარგისად სამხედრო სამსახურისათვის ან შეზღუდულად ვარგისებად სამხედრო სამსახურისათვის, ცენტრალური სამხედრო-საექიმო საექსპერტო კომისიის მიერ ავადმყოფობის მოწმობის დამტკიცების შემდეგ სამხედრო ნაწილის მეთაურის ბრძანებით დათხოვნილ იქნებიან სავალდებულო სამხედრო სამსახურიდან

[https://legali.ge/law/112750/muxli-40/](https://legali.ge/law/112750/muxli-40/)

---

## მუხლი 41. საქართველოს სამხედრო ძალების ცენტრალური სამხედრო-საექიმო საექსპერტო კომისია გარნიზონის ან ჰოპიტალების სამხედრო-საექიმო კომისიების ავადმყოფების მოწმობების დამტკიცებიდან არა უგვიანეს 5 დღისა, იმ სამხედრ

_თავი IV — საქართველოს სამხედრო მოსამსახურეთა სამედიცინო შემოწმება_

რაიონის სამხედრო კომისარიატი ჯანმრთელობის დაცვის სამედიცინო დაწესებულებებთან ერთად შეისწავლის მოქალაქის სამხედრო სამსახურში ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო უსაფუძვლო გაწვევის მიზეზებს და ბარათის II დანაყოფის შევსების შემდეგ პირველ ეგზემპლარს უგზავნის ცენტრალურ გამწვევ კომისიას, ხოლო მეორეს –
სამხედრო ძალების ცსსსკ-ს. რაიონების, ქალაქების სამხედრო კომისარიატები აწარმოებენ ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო მოქალაქეთა სამხედრო სამსახურში უსაფუძვლო გაწვევის მიზეზების აღრიცხვას და ჯანმრთელობის დაცვის მმართველობის ორგანოებსა და სამედიცინო დაწესებულებებთან ერთად იღებენ ზომებს სამხედრო სამსახურში გასაწვევ მოქალაქეთა გამოკვლევისა და შემოწმების ხარისხის გასაუმჯობესებლად.
თავი V
შეიარაღებული ძალების რეზერვში მყოფ მოქალაქეთა შემოწმებ

[https://legali.ge/law/112750/muxli-41/](https://legali.ge/law/112750/muxli-41/)

---

## მუხლი 46. მოქალაქეები შეიძლება განმეორებით შემოწმდნენ, თუ ადრე ცნობილ იქნენ უვარგისად სამხედრო სამსახურისათვის. იმ შემთხვევაში, როდესაც მათ ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს სამედიცინო დაწესებულებებში გამოკვლევის

_თავი V — შეიარაღებული ძალების რეზერვში მყოფ მოქალაქეთა შემოწმება_

თავი VI

სამხედრო მოსამსახურეთა სამხედრო შეკრებებზე გაწვეულ მოქალაქეთა სამხედრო შეკრებებისა და სამხედრო სამსახურგავლილ მოქალაქეთა დასახიჩრების (ჭრილობების, ტრავმების, კონტუზიების) დაავადებათა მიზეზობრივი კავშირის განსაზღვრ

[https://legali.ge/law/112750/muxli-46/](https://legali.ge/law/112750/muxli-46/)

---

## მუხლი 47. სამხედრო მოსამსახურეთა, სამხედრო შეკრებაზე გაწვეულ მოქალაქეთა შემოწმების დროს, თუ მათ დაუდგინდათ დიაგნოზი, სამხედრო სამედიცინო საექსპერტო კომისია განსაზღვრავს ამ პირების მიერ მიღებული დაავადების, დასა

_თავი VI — სამხედრო მოსამსახურეთა სამხედრო შეკრებებზე გაწვეულ მოქალაქეთა სამხედრო შეკრებებისა და სამხედრო სამსახურგავლილ მოქალაქეთა დასახიჩრების (ჭრილობების, ტრავმების, კონტუზიების) დაავადებათა მიზეზობრივი კავში_

მიზეზობრივი კავშირი განესაზღვრება: სამხედრო სამსახურში, სამხედრო შეკრებებზე მყოფ და საქართველოს სამხედრო ძალებიდან დათხოვნილ მოქალაქეებს საკადრო ორგანოების, სამხედრო კომისრის და სამართალდამცავი ორგანოების მიმართვის საფუძველზე

[https://legali.ge/law/112750/muxli-47/](https://legali.ge/law/112750/muxli-47/)

---

## მუხლი 48. სამხედრო-სამედიცინო საექსპერტო კომისიის დასკვნები დაავადებების, დასახიჩრების (ჭრილობების, ტრავმების, კონტუზიების) მიზეზობრივი კავშირის შესახებ გამოიტანება შემდეგი ფორმულირებით:

_თავი VI — სამხედრო მოსამსახურეთა სამხედრო შეკრებებზე გაწვეულ მოქალაქეთა სამხედრო შეკრებებისა და სამხედრო სამსახურგავლილ მოქალაქეთა დასახიჩრების (ჭრილობების, ტრავმების, კონტუზიების) დაავადებათა მიზეზობრივი კავში_

სამხედრო ტრავმა;
სამხედრო ტრავმა (სხივური);
დაავადება მიღებულია სამხედრო სამსახურის პერიოდში;
დაავადება (რადიაციით განპირობებული) მიღებულია სამხედრო სამსახურის მოვალეობათა შესრულების დროს;
საერთო დაავადება

[https://legali.ge/law/112750/muxli-48/](https://legali.ge/law/112750/muxli-48/)