„საქართველოსა და უცხო ქვეყნებს შორის საერთაშორისო გადაზიდვებში სატრანსპორტო მომსახურების დაბეგვრის თაობაზე“ ინსტრუქციის დამტკიცების შესახებ
მიღების თარიღი 11.04.2011
ძალის დაკარგვა 17.07.2012
გამომცემი ორგანო საქართველოს ფინანსთა მინისტრი
ნომერი №208
სარეგისტრაციო კოდი 200230040.22.033.016159
გამოქვეყნების წყარო ვებგვერდი, 110412003, 12/04/2011
კონსოლიდირებული ვერსიები
🕸️ გრაფი — კავშირების ვიზუალიზაცია
📤 მითითებული ნორმატიული აქტები (7)
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი საქართველოს კანონი
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი საქართველოს კანონი
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი საქართველოს კანონი
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი საქართველოს კანონი
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი საქართველოს კანონი
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი საქართველოს კანონი
- საქართველოს საგადასახადო კოდექსი საქართველოს კანონი
დოკუმენტის ტექსტი
„საქართველოსა და უცხო ქვეყნებს შორის საერთაშორისო გადაზიდვებში სატრანსპორტო მომსახურების დაბეგვრის თაობაზე“ ინსტრუქციის დამტკიცების შესახებ
/* Font Definitions */ @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0in; line-height:115%; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {mso-style-link:"Header Char"; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0in; line-height:115%; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {mso-style-link:"Footer Char"; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0in; line-height:115%; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {mso-style-link:"Plain Text Char"; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0in; line-height:115%; font-size:10.0pt; font-family:"Courier New";} p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate {mso-style-link:"Balloon Text Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:8.0pt; font-family:"Tahoma","sans-serif";} p.MsoListParagraph, li.MsoListParagraph, div.MsoListParagraph {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:.5in; line-height:115%; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} p.MsoListParagraphCxSpFirst, li.MsoListParagraphCxSpFirst, div.MsoListParagraphCxSpFirst {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.5in; margin-bottom:.0001pt; line-height:115%; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} p.MsoListParagraphCxSpMiddle, li.MsoListParagraphCxSpMiddle, div.MsoListParagraphCxSpMiddle {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.5in; margin-bottom:.0001pt; line-height:115%; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} p.MsoListParagraphCxSpLast, li.MsoListParagraphCxSpLast, div.MsoListParagraphCxSpLast {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:.5in; line-height:115%; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif";} span.BalloonTextChar {mso-style-name:"Balloon Text Char"; mso-style-link:"Balloon Text"; font-family:"Tahoma","sans-serif";} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; mso-style-link:"abzaci_xml Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} span.abzacixmlChar {mso-style-name:"abzaci_xml Char"; mso-style-link:abzaci_xml; font-family:"Sylfaen","serif";} span.PlainTextChar {mso-style-name:"Plain Text Char"; mso-style-link:"Plain Text"; font-family:"Courier New";} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} span.HeaderChar {mso-style-name:"Header Char"; mso-style-link:Header;} span.FooterChar {mso-style-name:"Footer Char"; mso-style-link:Footer;} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin-top:1.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:1.0pt; margin-left:0in; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:595.35pt 842.0pt; margin:.5in .6in .3in .6in;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;}
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის
ბრძანება №208
2011 წლის 11 აპრილი
ქ. თბილისი
„საქართველოსა და უცხო ქვეყნებს შორის საერთაშორისო გადაზიდვებში სატრანსპორტო მომსახურების დაბეგვრის თაობაზე“ ინსტრუქციის დამტკიცების შესახებ
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილების საფუძველზე, ვბრძანებ:
1. დამტკიცდეს ინსტრუქცია საქართველოსა და უცხო ქვეყნებს შორის საერთაშორისო გადაზიდვებში სატრანსპორტო მომსახურების დაბეგვრის თაობაზე.
2. ეს ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე და მისი მოქმედება გავრცელდეს 2011 წლის 1 იანვრიდან წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებზე.
კ. ბაინდურაშვილი
ინსტრუქცია
საქართველოსა და უცხო ქვეყნებს შორის საერთაშორისო გადაზიდვებში სატრანსპორტო მომსახურების დაბეგვრის თაობაზე
მუხლი 1🔗. ინსტრუქციის მიზანი
ამ ინსტრუქციის მიზანია საქართველოსა და უცხო ქვეყნებს შორის საერთაშორისო გადაზიდვებში სატრანსპორტო მომსახურების დაბეგვრასთან დაკავშირებით საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ჟ“ ქვეპუნქტის, 166-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის და საგადასახადო კანონმდებლობის ცალკეული ნორმების ერთგვაროვანი განმარტება და აღნიშნულ საკითხზე ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბება.
მუხლი 2🔗. ტერმინების განმარტება
ამ ინსტრუქციაში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) ექსპედიცია – ტვირთის გადაზიდვის ორგანიზება, როგორც დამატებითი სატრანსპორტო მომსახურება, „საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის „სეკ 001-2004 „ეკონომიკური საქმიანობის სახეების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2004 წლის 22 დეკემბრის №1-1-/282 ბრძანების მიხედვით (სეკ – 63.40);
ბ) ექსპედიტორი – პირი, რომელიც ეწევა ტვირთის გადაზიდვის ორგანიზებას (ექსპედიციას).
მუხლი 3🔗. შემოსავლის წყაროს და მომსახურების გაწევის ადგილის განსაზღვრა
1. თუ ექსპედიტორმა განახორციელა ტვირთების საერთაშორისო გადაზიდვის ორგანიზება (ექსპედიცია), მის მიერ მიღებული შემოსავალი ითვლება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავლად საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ჟ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად.
2. თუ ტვირთის გადაზიდვის დაწყების ადგილი საქართველოა, ეს მომსახურება დღგ-ის მიზნებისთვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ითვლება საქართველოს ტერიტორიაზე გაწეულ მომსახურებად. ამასთან, საქართველოს ტერიტორიაზე გაწეულ მომსახურებად არ განიხილება ექსპედიცია, თუ ტრანსპორტირების დაწყების ადგილი მდებარეობს საქართველოს საზღვრებს გარეთ.
მაგალითი 1.
რეზიდ. საწარმო
არარეზიდენტი ექსპედიტორი
არარეზიდენტი, რომელსაც საქართველოში არ გააჩნია მუდმივი დაწესებულება, ექსპედიტორულ მომსახურებას უწევს საქართველოს საწარმოს. კერძოდ, ექსპედიტორმა ორგანიზება უნდა გაუკეთოს საქართველოს საწარმოს ტვირთის ჩამოტანას სტამბოლიდან თბილისში. ექსპედიტორის მომსახურების ღირებულება (საკომპენსაციო თანხა) შეადგენს 10000 ლარს, რომელიც მოიცავს ტვირთის გადაზიდვის და გადაზიდვებთან დაკავშირებულ ხარჯებს 8000 ლარის ოდენობით.
მოცემულ პირობებში:
1. საშემოსავლო/მოგების გადასახადი
სტამბოლიდან თბილისში ტვირთის გადაზიდვა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის 25-ე ნაწილის შესაბამისად, ითვლება საერთაშორისო გადაზიდვად. ექსპედიტორის მიერ გაწეული მომსახურებით მიღებული შემოსავალი, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ჟ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ჩაითვლება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავლად (საქართველოსა და უცხო ქვეყნებს შორის საერთაშორისო გადაზიდვებში სატრანსპორტო მომსახურებით მიღებული შემოსავალი), შესაბამისად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 134-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ექსპედიტორის მიერ გაწეული საერთაშორისო გადაზიდვების სატრანსპორტო მომსახურებისათვის გადასახდელი თანხის 10%-ს საქართველოს საწარმო დააკავებს გადახდის წყაროსთან.
ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 134-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად და „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დადგენილი წესით ექსპედიტორს უფლება აქვს, საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე წარადგინოს დეკლარაცია დაკავებული გადასახადის გადაანგარიშებისა და დაბრუნების მოთხოვნით.
შედეგი:
ექსპედიტორის საკომპენსაციო თანხა დაიბეგრება გადახდის წყაროსთან საქართველოს საწარმოს მიერ 10%-ით და 1000 ლარს (10000X10%) გადაიხდის ბიუჯეტში.
2. დამატებული ღირებულების გადასახადი
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მომსახურების გაწევის ადგილად ითვლება ტვირთების გადატანის ადგილსამყოფელი ტრანსპორტირების დაწყებისას, თუ მომსახურება დაკავშირებულია ამ გადაზიდვებთან. აქედან გამომდინარე, მომსახურება გაწეულად ჩაითვლება თურქეთში.
შედეგი:
ეს მომსახურება დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას არ წარმოადგენს. ამასთან, ექსპედიტორის მომსახურება (10000 ლარი) ჩაირთვება საქონლის სატარიფო ღირებულებაში.
მაგალითი 2.
რეზიდენტი ექსპედიტორი
რეზიდენტი საწარმო ექსპედიტორულ მომსახურებას უწევს რეზიდენტ საწარმოს. კერძოდ, ექსპედიტორმა ორგანიზება უნდა გაუკეთოს ტვირთის ჩამოტანას სტამბოლიდან თბილისში. ექსპედიტორის მომსახურების ღირებულება (ექსპედიცია) შეადგენს 10000 ლარს.
მოცემულ პირობებში:
1. მოგების გადასახადი
ექსპედიტორი ერთობლივ შემოსავალში აიღებს მისთვის გადახდილ საკომპენსაციო თანხას (10000 ლარს), გამოქვითავს გაწეულ ხარჯებს და დასაბეგრი მოგებიდან გადაიხდის მოგების გადასახადს (15%).
2. დამატებული ღირებულების გადასახადი
ვინაიდან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით მომსახურების გაწევის ადგილად ითვლება თურქეთი, ეს მომსახურება (ექსპედიცია) დღგ-ის დასაბეგრ ოპერაციას არ წარმოადგენს. ამასთან, ექსპედიტორის მომსახურება (10000 ლარი) ჩაირთვება საქონლის სატარიფო ღირებულებაში.
შენიშვნა: მე-2 მაგალითში აღწერილი წესის შესაბამისად, დაიბეგრება არარეზიდენტი ექსპედიტორი, რომელსაც მუდმივი დაწესებულება აქვს საქართველოში.
მაგალითი 3.
რეზიდენტი ექსპედიტორი
რეზიდენტი საწარმო, ექსპედიტორულ მომსახურებას უწევს საქართველოს რეზიდენტს. კერძოდ, რეზიდენტი საწარმოს ტვირთი უნდა ჩამოიტანოს სტამბოლიდან თბილისში. ექსპედიტორი ქირაობს ჯერ გემს სტამბოლიდან ფოთამდე და შემდეგ რკინიგზას ფოთიდან თბილისამდე. ექსპედიტორის მომსახურების ღირებულება შეადგენს 10000 ლარს, რომელიც მოიცავს გემის მომსახურებას 5000 ლარის და რკინიგზის მომსახურებას – 3000 ლარის ოდენობით.
მოცემულ პირობებში:
1. მოგების გადასახადი
ექსპედიტორი მისთვის გადახდილ საკომპენსაციო თანხას (10000 ლარს) აიღებს ერთობლივ შემოსავალში და გამოქვითავს გემზე და რკინიგზაზე გაწეულ ხარჯებს (5000+3000). ამასთან, დასაბეგრი მოგებიდან გადაიხდის მოგების გადასახადს (15%).
შედეგი:
ბიუჯეტში გადახდილი თანხა მოგების გადასახადის სახით იქნება 300 ლარი ((10000-8000)X15%).
2. დამატებული ღირებულების გადასახადი
ეს ექსპედიცია არ წარმოადგენს დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას. ამასთან, ექსპედიტორის მიერ შეძენილ რკინიგზის მომსახურებაზე (3000 ლარზე) დაერიცხება დღგ 18%-ის ოდენობით. მიუხედავად იმისა, რომ ექსპედიტორს არ აქვს დასაბეგრი ოპერაცია, მას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა.გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად შეუძლია ამ ოპერაციაში გამოყენებულ მომსახურებაზე (რკინიგზის მომსახურებაზე) გადახდილი დღგ-ის თანხა ჩაითვალოს, ვინაიდან რკინიგზის მომსახურება გამოიყენება საქართველოს ტერიტორიის გარეთ გაწეული მომსახურებისათვის.
შედეგი:
მიუხედავად იმისა, რომ ექსპედიტორის მიერ გაწეული მომსახურების გაწევის ადგილად ითვლება თურქეთი, მას უფლება აქვს რკინიგზის მომსახურებაზე გადახდილი დღგ-ის თანხა – 540 ლარი (3000X18%) ჩაითვალოს. გარდა ამისა, 10000 ლარი ჩაირთვება საქონლის სატარიფო ღირებულებაში.
შენიშვნა: მე-3 მაგალითში აღწერილი წესის შესაბამისად, დაიბეგრება არარეზიდენტი ექსპედიტორი, რომელსაც მუდმივი დაწესებულება აქვს საქართველოში და არის დღგ-ის გადამხდელი.
მაგალითი 4.
რეზიდენტი საწარმო „ა“ რეზიდენტი საწარმო „ბ“
რეზიდენტი საწარმო ტვირთის სტამბოლიდან თბილისამდე გადმოსაზიდად ქირაობს ორ ექსპედიტორულ საწარმოს (საწარმო „ა“ და საწარმო „ბ“), რომლებიც არიან დღგ-ის გადამხდელი რეზიდენტი საწარმოები. საწარმო „ა“-მ ტვირთი გადაზიდა სტამბოლიდან ფოთამდე დაქირავებული გემის მეშვეობით, ხოლო საწარმო „ბ“-მ – ფოთიდან თბილისამდე დაქირავებული რკინიგზის მეშვეობით. საწარმო „ა“-ს მომსახურების ღირებულებაა 6000 ლარი, ხოლო საწარმო „ბ“-ს 4000 ლარი. საწარმო „ა“-ს ექსპედიცია მოიცავს გემის მომსახურებას 5000 ლარის ოდენობით და საწარმო „ბ“-ს ექსპედიცია მოიცავს რკინიგზის მომსახურებას 3000 ლარის ოდენობით.
მოცემულ პირობებში:
1. მოგების გადასახადი
საწარმო „ა“ ერთობლივ შემოსავალში აიღებს 6000 ლარს და გამოქვითავს გემზე გაწეულ ხარჯს – 5000 ლარს. საწარმო „ბ“ აიღებს 4000 ლარს და გამოქვითავს რკინიგზაზე გაწეულ ხარჯს – 3000 ლარს. ამასთან, დასაბეგრი მოგებიდან ორივე კომპანია გადაიხდის მოგების გადასახადს (15%).
2. დამატებული ღირებულების გადასახადი
საწარმო „ა“-ს მომსახურების (ექსპედიციის) გაწევის ადგილად ითვლება თურქეთი, შესაბამისად არ წარმოადგენს დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას. ამასთან, საწარმო „ა“-ს მიერ შეძენილი გემის მომსახურების გაწევის ადგილი არ არის საქართველო, შესაბამისად, ამ მომსახურებაზე არ დაერიცხება დღგ-ის თანხა.
საწარმო „ბ“-ს მიერ მომსახურების გაწევის ადგილად ითვლება საქართველო. შესაბამისად, მის მიერ განხორციელებულ მომსახურებას (ექსპედიციას) დაერიცხება დღგ-ის თანხა 720 ლარის ოდენობით (4000X18%). ამასთან, მის მიერ შეძენილ რკინიგზის მომსახურებაზე გადაიხდის დღგ-ის – 540 ლარს (3000X18%), რომელიც შეუძლია ჩაითვალოს.
ამასთან, საწარმო „ა“-ს მიერ განხორციელებული გადაზიდვის მომსახურების ღირებულება შეიტანება სატარიფო ღირებულებაში.
მაგალითი 5.
არარეზიდენტი ექსპედიტორი
არარეზიდენტი, რომელსაც საქართველოში არ გააჩნია მუდმივი დაწესებულება, ექსპედიტორულ მომსახურებას უწევს საქართველოს საწარმოს. მარშრუტი არის შემდეგი: სტამბოლი – ბაქო (საქართველოს გავლით). გადაზიდვას დაქვემდებარებული ტვირთი იმყოფება ტრანზიტის სასაქონლო ოპერაციაში.
მოცემულ პირობებში:
1. საშემოსავლო/მოგების გადასახადი
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის 25-ე ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, აღნიშნული ოპერაცია არ მიეკუთვნება საერთაშორისო გადაზიდვას, ვინაიდან ტრანსპორტირების დაწყების და დამთავრების პუნქტები მდებარეობს საქართველოს საზღვრებს გარეთ. შესაბამისად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ჟ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, აღნიშნული ოპერაციით მიღებული შემოსავალი არ წარმოადგენს საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს.
2. დამატებული ღირებულების გადასახადი
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, აღნიშნული გადაზიდვა არ ითვლება საქართველოს ტერიტორიაზე გაწეულად, ვინაიდან, ოპერაციის დაწყების ადგილი არის თურქეთი. გარდა ამისა, ტრანზიტის სასაქონლო ოპერაციაში მოქცეული საქონელი გათავისუფლებულია დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით.
შედეგი
არც საშემოსავლო/მოგების გადასახადის და არც დღგ-ის მიზნებისთვის ეს ოპერაცია არ წარმოადგენს დაბეგვრის ობიექტს.
შენიშვნა: მე-5 მაგალითის პირობებში არარეზიდენტს, რომელსაც აქვს მუდმივი დაწესებულება საქართველოში და არის დღგ-ის გადამხდელი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა.გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად შეუძლია ჩაითვალოს იმ დღგ-ის თანხა, რომელიც გადახდილი/გადასახდელი ექნებოდა ამ გადაზიდვებში გამოყენებულ საქონელზე ან მომსახურებაზე. ამასთან, მე-5 მაგალითის შინაარსი არ შეიცვლება, თუ ტვირთი იცვლის სატრანსპორტო საშუალებას.
მაგალითი 6.
არარეზიდენტი ექსპედიტორი
რეზიდენტი საწარმო ტვირთის თბილისიდან ბაქომდე გადასაზიდად ქირაობს არარეზიდენტ ექსპედიტორულ საწარმოს, რომელსაც საქართველოში არ გააჩნიათ მუდმივი დაწესებულება. ტვირთი მოქცეულია ექსპორტის სასაქონლო ოპერაციაში.
მოცემულ პირობებში:
1. საშემოსავლო/მოგების გადასახადი
ექსპედიტორის მიერ განხორციელებული გადაზიდვა თბილისი – ბაქო ითვლება საერთაშორისო გადაზიდვად (ექსპედიციად), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის 25-ე ნაწილის მიხედვით. ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ჟ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, აღნიშნული საერთაშორისო გადაზიდვით მიღებული შემოსავალი წარმოადგენს საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს. ეს ოპერაცია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 134-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ექვემდებარება წყაროსთან დაკავებას მიღებული შემოსავლის 10%-ის ოდენობით.
2. დამატებული ღირებულების გადასახადი
ექსპედიტორის მიერ განხორციელებული საერთაშორისო გადაზიდვა ,,თბილისი – ბაქოს“ ტრანსპორტირების დაწყების ადგილი არის საქართველო და შესაბამისად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,გ“ ქვეპუნქტით, მომსახურების გაწევის ადგილად მიიჩნევა საქართველო. აქედან გამომდინარე, ეს ოპერაცია არის დღგ-ის დასაბეგრი ოპერაცია, მაგრამ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 168-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, აღნიშნული ოპერაცია გათავისუფლებულია დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში საქონელი გადაადგილდება ექსპორტის სასაქონლო ოპერაციაში.
მაგალითი 7.
არარეზიდენტი ექსპედიტორი
არარეზიდენტი, რომელსაც საქართველოში არ გააჩნია მუდმივი დაწესებულება, ექსპედიტორულ მომსახურებას უწევს საქართველოს რეზიდენტს. კერძოდ, რეზიდენტი საწარმოს ტვირთი უნდა ჩაიტანოს სტამბოლიდან თბილისში. ექსპედიტორმა სტამბოლიდან ფოთამდე გადასაზიდად დაიქირავა გემი, ხოლო ფოთიდან თბილისამდე გადაზიდვისთვის გააფორმა ხელშეკრულება რეზიდენტ საწარმოსთან (წარმომადგენელთან), რომელმაც ექსპედიტორის სახელით უნდა განახორციელოს ყველა საჭირო ქმედება ამ ტვირთის ფოთიდან თბილისამდე ჩასატანად. ექსპედიტორმა, ფოთიდან თბილისამდე ტვირთის გადასაზიდად წარმომადგენლის საშუალებით დაიქირავა რკინიგზა. ექსპედიტორმა წარმომადგენელს მისი მომსახურებისთვის გადაუხადა 1000 ლარი.
მოცემულ პირობებში:
1. მოგების გადასახადი:
წარმომადგენლის მიერ გაწეული მომსახურებისთვის გადახდილი საკომპენსაციო თანხა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ.ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად ითვლება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავლად, ვინაიდან წარმომადგენელი ემსახურება ტვირთს, რომელიც ჩაიტვირთება ფოთში და გადაიზიდება თბილისში.
შედეგი:
წარმომადგენელი 1000 ლარს აიღებს ერთობლივ შემოსავალში და დაიბეგრება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
2. დამატებული ღირებულების გადასახადი
ვინაიდან წარმომადგენელი ემსახურება ტვირთს, რომელიც გადაიზიდება ფოთიდან თბილისამდე, მის მიერ გაწეული მომსახურება წარმოადგენს დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად.
შედეგი:
წარმომადგენლის მიერ გაწეულ მომსახურებას დაერიცხება დღგ (18%), შესაბამისად დღგ-ის თანხა იქნება 180 ლარი (1000X18%).
მაგალითი 8.
რეზიდენტი საწარმო რეზიდენტ საწარმოს (ექსპედიტორ „ა“-ს) ავალებს ტვირთის გადაზიდვას ფოთიდან ალმაატის მიმართულებით. ამ გადაზიდვის შესასრულებლად ექსპედიტორი „ა“ აფორმებს ხელშეკრულებებს საქართველოს საწარმოსთან (ექსპედიტორი „ბ“), აზერბაიჯანის ექსპედიტორთან და ყაზახეთის ექსპედიტორთან. ექსპედიტორი „ბ“ ტვირთს გადაზიდავს ფოთიდან თბილისამდე, აზერბაიჯანის ექსპედიტორი გადაზიდავს თბილისიდან ბაქომდე და ყაზახეთის ექსპედიტორი გადაზიდავს ბაქოდან ალმაატამდე. ექსპედიტორი „ა“-ს საკომპენსაციო თანხა არის 10000 ლარი, ამასთან იგი თითოეულ დაქირავებულ ექსპედიტორს უხდის 3000 ლარს. ტვირთი მოქცეულია ექსპორტის სასაქონლო ოპერაციაში.
მოცემულ პირობებში
1. მოგების გადასახადი:
ექსპედიტორი „ბ“ 3000 ლარს აიღებს ერთობლივ შემოსავალში და დაიბეგრება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. აზერბაიჯანის ექსპედიტორი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ჟ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად შემოსავალს იღებს საქართველოში არსებული წყაროდან, აქედან გამომდინარე ექსპედიტორმა „ა“-მ წყაროსთან უნდა დაუკავოს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 134-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად (3000X10%). ყაზახეთის ექსპედიტორი არ იღებს შემოსავალს საქართველოში არსებული წყაროდან.
2. დამატებული ღირებულების გადასახადი:
ექსპედიტორ „ბ“-ს მიერ გაწეული მომსახურება და აზერბაიჯანის ექსპედიტორის მიერ გაწეული მომსახურება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 166-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად წარმოადგენს დღგ-ის დასაბეგრ ოპერაციას. ამასთან, მათ მიერ გაწეული მომსახურება გათავისუფლებულია ჩათვლის უფლებით საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 168-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით. ყაზახეთის ექსპედიტორის მიერ გაწეული მომსახურება არ წარმოადგენს დღგ-ის დასაბეგრ ოპერაციას.