ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების პროგრამის შესახებ

ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების პროგრამის შესახებ /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:LitNusx;} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:"Geo ABC";} @font-face {font-family:Geo_Times;} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:SPGrotesk;} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:SPDumbadze;} @font-face {font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:150%; page-break-after:avoid; font-size:15.0pt; font-family:"Geo_Times","serif";} h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; letter-spacing:2.75pt; font-weight:normal;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:2.5pt;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; font-family:"SPGrotesk","sans-serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:SPAcademi;} p.MsoBodyTextIndent, li.MsoBodyTextIndent, div.MsoBodyTextIndent {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; line-height:150%; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:12.0pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoBodyText3, li.MsoBodyText3, div.MsoBodyText3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} p.MsoBodyTextIndent2, li.MsoBodyTextIndent2, div.MsoBodyTextIndent2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:2.4pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Courier New";} p.MsoAutoSig, li.MsoAutoSig, div.MsoAutoSig {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi {mso-style-name:chveulebrivi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data {mso-style-name:data; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti {mso-style-name:petiti; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident {mso-style-name:prezident; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni {mso-style-name:kanoni; margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Geo_dumM","serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.kitxva, li.kitxva, div.kitxva {mso-style-name:kitxva; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:5.65pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.pasuxi, li.pasuxi, div.pasuxi {mso-style-name:pasuxi; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.7pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-28.35pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.Style1, li.Style1, div.Style1 {mso-style-name:Style1; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi-wigni, li.chveulebrivi-wigni, div.chveulebrivi-wigni {mso-style-name:chveulebrivi-wigni; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:22.7pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.satauri, li.satauri, div.satauri {mso-style-name:satauri; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigi, li.tarigi, div.tarigi {mso-style-name:tarigi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.muxliparl, li.muxliparl, div.muxliparl {mso-style-name:muxli_parl; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"SPDumbadze","serif"; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml {mso-style-name:tavi_satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml {mso-style-name:tavi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karixml, li.karixml, div.karixml {mso-style-name:kari_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml {mso-style-name:kari_satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.petitixml, li.petitixml, div.petitixml {mso-style-name:petiti_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.cignixml, li.cignixml, div.cignixml {mso-style-name:cigni_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} span.StylecxrilixmlSylfaenChar {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; font-family:"Sylfaen","serif";} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin-top:1.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:1.0pt; margin-left:0in; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gazette, li.gazette, div.gazette {mso-style-name:gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} p.muxligazette, li.muxligazette, div.muxligazette {mso-style-name:muxli_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} p.tavigazette, li.tavigazette, div.tavigazette {mso-style-name:tavi_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:70.9pt 70.9pt 70.9pt 70.9pt;} div.Section1 {page:Section1;} @page Section2 {size:11.0in 8.5in; margin:70.9pt 70.9pt 70.9pt 70.9pt;} div.Section2 {page:Section2;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება №282 2003 წლის 24 ივნისი ქ. თბილისი ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების პროგრამის შესახებ საქართველოში ჩრდილოვანი ეკონომიკის განვითარების ტენდენციების ანალიზი ადასტურებს, რომ მიუხედავად მისი მასშტაბების შემცირებისათვის ბოლო წლებში მიღებული არაერთი სამთავრობო გადაწყვეტილებისა, არსებითი პოზიტიური ძვრები არ შეინიშნება, პირიქით, ეკონომიკის ზოგიერთ დარგსა და სფეროში მდგომარეობა უარესდება. ამდენად, ჩრდილოვანი ეკონომიკისა და მასთან დაკავშირებული მავნე მოვლენის – კორუფციის მასშტაბების შემცირების ამოცანა განსაკუთრებულ აქტუალობას იძენს ქვეყნის განვითარების თანამედროვე ეტაპზე. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე და დროის მოთხოვნათა ადეკვატური კომპლექსური ღონისძიებების რეალიზაციის მიზნით: 1. დამტკიცდეს საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს მიერ წარმოდგენილი ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების თანდართული პროგრამა. 2. შეიქმნას ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების პროგრამის განხორციელების სამთავრობო კომისია თანდართული შემადგენლობით. 3. კომისიის უფლებამოსილების ვადად განისაზღვროს 2003-2005 წლები. 4. საქართველოს სამინისტროებმა და უწყებებმა, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების მინისტრთა საბჭოებმა, საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებულებმა, რაიონების (ქალაქის) გამგებლებმა (მერებმა) მიიღონ აქტიური მონაწილეობა კომისიის მუშაობაში და ქმედითი ზომები განახორციელონ პროგრამით გათვალისწინებული ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების ღონისძიებათა დადგენილ ვადებში შესრულებისათვის. 5. ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების პროგრამის განხორციელების სამთავრობო კომისიამ: ა) ყოველკვარტალურად განიხილოს ინფორმაცია პროგრამის რეალიზაციის მიმართულებით განხორციელებულ ღონისძიებათა თაობაზე; ბ) ქვეყანაში ჩრდილოვანი ეკონომიკის განვითარების ტენდენციების ანალიზისა და პროგრამით გათვალისწინებული ცალკეული ღონისძიებების განხორციელების მექანიზმების ეფექტიანობის ამაღლების მიზნით აუცილებლობის შემთხვევაში შეიმუშაოს ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების დამატებითი ღონისძიებები და განსახილველად წარუდგინოს საქართველოს პრეზიდენტს; გ) სამინისტროებმა და უწყებებმა, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების მინისტრთა საბჭოებმა, აგრეთვე საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებულებმა და რაიონების (ქალაქის) გამგებლებმა (მერებმა) კომისიის მოთხოვნათა შესაბამისად შეიმუშაონ და სამთავრობო კომისიას განსახილველად წარმოუდგინონ ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების კონკრეტული წინადადებები. 6. ეთხოვოთ არასამთავრობო და სამეცნიერო ორგანიზაციებს კომისიასთან თანამშრომლობა პროგრამით გათვალისწინებული ღონისძიებების რეალიზაციის პროცესში. 7. ეთხოვოს საქართველოს პარლამენტს მისი უფლებამოსილებების ფარგლებში, პროგრამით გათვალისწინებული ღონისძიებების განხორციელების ხელშეწყობის მიზნით საქართველოს მთავრობის მიერ წარდგენილი იმ კანონის პროექტების განხილვისა და მიღების დაჩქარება, რომლებიც შეიცავენ ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების ღონისძიებებს. 8. ბრძანებულების შესრულების კონტროლი უზრუნველყოს საქართველოს სახელმწიფო მინისტრმა ა. ჯორბენაძემ. ე. შევარდნაძე ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების პროგრამის განხორციელების სამთავრობო კომისიის შემადგენლობა ავთანდილ ჯორბენაძე – საქართველოს სახელმწიფო მინისტრი, კომისიის თავმჯდომარე გიორგი გაჩეჩილაძე – საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრი, კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე მირიან გოგიაშვილი – საქართველოს ფინანსთა მინისტრი, კომისიის თავმჯდომარე მერაბ ადეიშვილი – საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრი თეიმურაზ ბასილია – საქართველოს პრეზიდენტის თანაშემწე ეკონომიკური რეფორმების საკითხებში თეიმურაზ ბერიძე – საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარე ირაკლი ბოჭორიძე – საქართველოს პრეზიდენტის რეგიონალური პოლიტიკისა და მართვის სამსახურის უფროსი ნუგზარ გაბრიჩიძე – საქართველოს გენერალური პროკურორი ამირან გამყრელიძე – საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი როლანდ გილიგაშვილი – საქართველოს იუსტიციის მინისტრი ივანე ზოდელავა – თბილისის მერი ნათია თურნავა – საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრის პირველი მოადგილე, კომისიის მდივანი გიორგი ისაკაძე – საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის მოადგილე ალექსანდრე კარტოზია – საქართველოს განათლების მინისტრი დავით კირვალიძე – საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მინისტრი ირაკლი მანაგაძე – საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი ირაკლი მენაღარიშვილი – საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი დავით მირცხულავა – საქართველოს სათბობ-ენერგეტიკის მინისტრი კობა ნარჩემაშვილი – საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრი მერაბ ნიკოლაიშვილი – საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის პირველი მოადგილე კახა უგულავა – საქართველოს ანტიკორუფციული ბიუროს დირექტორი ნოდარ ჭითანავა – ვ. მელქაძის სახელობის სოციალურ-ეკონომიკური და რეგიონალური პრობლემების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი ვალერი ხაბურძანია – საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრი თედო ჯაფარიძე საქართველოს პრეზიდენტის თანაშემწე ეროვნული უშიშროების საკითხებში, ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივანი მიხეილ ჯიბუტი – ფასიანი ქაღალდების ეროვნული კომისიის თავმჯდომარე ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების პროგრამა ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირება და კორუფციასთან ბრძოლის ამოცანა საქართველოში თანამედროვე ეტაპზე განხორციელებული სახელმწიფო პოლიტიკის ერთ-ერთი უმთავრესი მიმართულებაა, ვინაიდან აღნიშნული ამოცანის გადაწყვეტაზე ბევრადაა დამოკიდებული ქვეყანაში სამოქალაქო საზოგადოების ჩამოყალიბება, ეკონომიკის შემდგომი განვითარება და ეკონომიკური უსაფრთხოების მყარი გარანტიების შექმნა. ჩრდილოვანი ეკონომიკისა და კორუფციის არსებული მაღალი დონე ხელს უშლის ეროვნული მეურნეობის ეფექტიან ფუნქციონირებას, სახელმწიფო საფინანსო სისტემის მენეჯმენტის გაუმჯობესებას, იწვევს ძირითადი მაკრო-ეკონომიკური პარამეტრების დამახინჯებას და სერიოზულ პრობლემებს უქმნის სახელმწიფოს სოციალურ-ეკონომიკური პოლიტიკის ჩამოყალიბებასა და განხორციელებას. ჩრდილოვანი ეკონომიკის ლეგალიზების გზების ძიებისას, უპირველეს ყოვლისა უნდა მოხდეს ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების ძირითადი პარამეტრების რეალური შეფასება, განისაზღვროს ჩრდილოვანი ეკონომიკისა და მისი თანმდევი კორუფციის გამომწვევი ძირითადი მიზეზები. ამ მიზეზთა შორის პირველ რიგში უნდა აღინიშნოს ისეთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი, როგორიცაა ქვეყანაში შექმნილი ეგრეთ წოდებული პოსტ-კონფლიქტური ზონების არსებობა და მთლიანობაში ეკონომიკური საზღვრების გაკონტროლების დაბალი ხარისხი, რის გამოც ქვეყნის შიდა სამომხმარებლო ბაზარზე აღწევს დიდძალი კონტრაბანდული პროდუქცია და ადგილობრივი მეწარმე არასამართლიანი კონკურენციის პირობებში იძულებული ხდება თავი აარიდოს გადასახადების გადახდას, რაც თავისთავად ხელს უწყობს კორუფციისა და ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების ზრდას. აგრეთვე, უნდა აღინიშნოს ტოტალიტარული სისტემის იდეოლოგიური მემკვიდრეობის იმ ნეგატიური ზემოქმედების ფაქტორის შესახებ, რის გამოვლენასაც ადგილი აქვს როგორც სახელმწიფო სტრუქტურებში, ისე კერძო სექტორში და მიუხედავად იმისა, რომ საბაზრო ეკონომიკურ ურთიერთობებზე გარდამავალ პერიოდში მოიშალა ადრე არსებული ეკონომიკური კავშირები და განხორციელდა ფართომასშტაბიანი პრივატიზაცია, ახალი ქონებრივი ურთიერთობის დამკვიდრების ფონზე ჯერ კიდევ შემორჩა ძველი მენტალიტეტით მოაზროვნე ბიუროკრატიული კადრების მნიშვნელოვანი ნაწილი, რაც ხელს უშლის დასავლური ტიპის მენეჯმენტის პრინციპების დანერგვას. არანაკლებ მნიშვნელოვანი ფაქტორია – საზოგადოებაში კორუფციის მიმართ გაბატონებული შემგუებლური განწყობა, ბიზნესმენთა მზადყოფნა, რომ გადასახადების თავიდან არიდების მიზნით გაიღონ ქრთამი. სათანადო გამოკვლევები ცხადყოფს, რომ კორუფციის გამო საწარმოების მიერ გაწეული ხარჯები მათი შემოსავლების დაახლოებით 9 პროცენტია. სხვადასხვა სამთავრობო სტრუქტურის დაბალი საშემსრულებლო დისციპლინისა და კორუფციის მიმართ საზოგადოებაში არაერთმნიშვნელოვანი დამოკიდებულების გამო დღემდე ვერ მოხერხდა ჩრდილოვანი ეკონომიკის ლეგალიზებისა და კორუფციასთან ბრძოლის თაობაზე მთავრობის მიერ დასახული კონკრეტული ღონისძიებების სრულფასოვანი განხორციელება. პოსტკომუნისტურ საქართველოში ჩრდილოვანი ეკონომიკისა და კორუფციის მასშტაბების შემცირების პრობლემა ხელისუფლების განსაკუთრებული პოლიტიკური ყურადღების საგანი 90-იანი წლების მეორე ნახევრიდან გახდა. კერძოდ, საეტაპო მნიშვნელობის გადაწყვეტილება იქნა მიღებული 1998 წელს, როცა საქართველოს პრეზიდენტის №282 ბრძანებულებით დამტკიცდა ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების ღონისძიებათა გეგმა. მაშინდელი ეკონომიკის სამინისტროს ცენტრალურ აპარატში ჩრდილოვანი ეკონომიკის ლეგალიზებისა და ანტიკორუფციული პოლიტიკის დეპარტამენტი, რომელიც დღესაც აგრძელებს ფუნქციონირებას, აანალიზებს და ამზადებს წინადადებებს ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირებისა და ანტიკორუფციული ღონისძიებების შესახებ. 2000 წელს საქართველოს პრეზიდენტთან ჩამოყალიბდა საქართველოს ანტიკორუფციული პოლიტიკის საკოორდინაციო საბჭო, შეიქმნა ეროვნული ანტიკორუფციული ბიურო, რომელთა მიერ საქართველოს სამინისტროებისა და უწყებების, აგრეთვე არასამთავრობო ორგანიზაციებისა და სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებების მონაწილეობით შემუშავდა ისეთი მნიშვნელოვანი ანტიკორუფციული ხასიათის დოკუმენტები, როგორიცაა „ეროვნული ანტიკორუფციული პროგრამა“ და ქვეყნის პრეზიდენტის მიერ დამტკიცებული „საქართველოს ეროვნული ანტიკორუფციული პროგრამის ძირითადი მიმართულებები“; აგრეთვე, „საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სისტემაში ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბებისა და კორუფციასთან ბრძოლის პირველი რიგის ღონისძიებების შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენ-ტის 2001 წლის 23 თებერვლის №69 ბრძანებულება, საქართველოს პრეზიდენტის 2001 წლის 15 მარტის №95 ბრძანებულებით დამტკიცებული დოკუმენტი „ზოგიერთი რიგის ანტიკორუფციული ღონისძიებების შესახებ“ და „ანტიკორუფციულ ღონისძიებათა გეგმის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს პრეზიდენტის 2002 წლის 17 აპრილის №430 განკარგულება. ამ პერიოდში მსოფლიო ბანკის მონაწილეობით საქართველოს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტთან ერთად განხორციელდა რამდენიმე საფუძვლიანი გამოკვლევა და შემუშავდა რეკომენდაციები ჩრდილოვანი ეკონომიკის ლეგალიზებისა და კორუფციის დაძლევის მიმართულებით. ზემოაღნიშნული სამთავრობო გადაწყვეტილებების შესაბამისად მიღებულ იქნა საქართველოს კანონები „სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ“,„საჯარო სამსახურში ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის შესახებ“, დაინერგა ფიზიკურ პირთა შემოსავლების დეკლარირების სისტემა; განხორციელდა სახელმწიფო შესყიდვების სისტემის რეფორმა; გაძლიერდა ვალუტის გადამცვლელ პუნქტებზე ზედამხედველობა, აიკრძალა ეგრეთ წოდებული ჩათვლების პრაქტიკა საბიუჯეტო შემოსავლების ფორმირებაში; დაიწყო რეალური ბრძოლა კონტრაბანდასთან და განხორციელდა სხვა მნიშვნელოვანი ღონისძიებები. გარდა ზემოაღნიშნული დოკუმენტებისა, მიღებულია აგრეთვე სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები, რომლებმაც უნდა უზრუნველყონ სამეწარმეო გარემოს გაჯანსაღება, სამართლიანი კონკურენტული პირობების შექმნა და საბოლოო ჯამში, ჩრდილოვანი ეკონომიკის ლეგალიზება და კორუფციის გამომწვევი თუ მასტიმულირებელი გარემოებების აღმოფხვრა. ამჟამად განხილვის პროცესშია საქართველოს მთავრობის მიერ მომზადებული საქართველოში ეკონომიკური განვითარებისა და სიღარიბის დაძლევის სტრატეგიის პროექტი, რომელიც, ასევე შეიცავს ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირებასა და სხვა მნიშვნელოვან ანტიკორუფციულ ღონისძიებებს. შემუშავდა მინიმალური ხელფასისა და საარსებო მინიმუმის თანაფარდობის გაუმჯობესების 2002-2005 წლების სახელმწიფო პროგრამა, რომელიც დამტკიცებულია საქართველოს პრეზიდენტის 2002 წლის 22 აპრილის №192 ბრძანებულებით. დაიწყო აღმასრულებელი ხელისუფლების სტრუქტურული და ფუნქციონალური ოპტიმიზაციის პროცესი. ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების მიზნით საქართველოს მთავრობის დღემდე განხორციელებული პოლიტიკის ანალიზი გვიჩვენებს, მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანაში ჩრდილოვანი ეკონომიკის ლეგალიზებისა და კორუფციასთან ბრძოლის სახელმწიფოებრივი სტრატეგია არსებითად და საკმაოდ სრულყოფილადაა განსაზღვრული ზემოთ დასახელებული დოკუმენტებით, მისი განხორციელებისათვის ჯერ კიდევ მნიშვნელოვანი ჩამორჩენა შეინიშნება. ჭიანურდება სახელმწიფო მართვის ეფექტიანობის ამაღლების პროცესი. ჯერ კიდევ ადგილი აქვს სახელმწიფო ორგანოებს შორის ფუნქციათა დუბლირებასა და პარალელიზმს, სრულყოფას მოითხოვს მაკონტროლებელი და ლიცენზიების გამცემი ორგანოების სტრუქტურა როგორც რაოდენობრივი, ისე თვისებრივი ოპტიმიზაციის მიმართულებით. გასაუმჯობესებელია ფისკალური ადმინისტრირების, ეროვნული მეურნეობის აღრიცხვიანობის, საბიუჯეტო სახსრების ეფექტიანი გამოყენების სისტემა. დასაჩქარებელია ცალკეული საკანონმდებლო აქტების ურთიერთშესაბამისობისა და ევროკავშირის კანონმდებლობასთან ჰარმონიზაციის პროცესი; ჯერ კიდევ ადგილი აქვს კონტრაბანდისა და ფალსიფიცირებული საქონლით ვაჭრობის ფაქტებს; სავაჭრო ორგანიზაციების უმეტესობაში არ არის უზრუნველყოფილი მოსახლეობასთან ფულადი ანგარიშსწორების სალარო-აპარატების დანერგვა; მოსაწესრიგებელია სამგზავრო ტრანსპორტის სფეროში აღრიცხვიანობის საკითხი; სასიცოცხლო აუცილებლობას წარმოადგენს საბიუჯეტო სფეროში შრომის ანაზღაურების (მათ შორის მაღალი რანგის სახელმწიფო მოხელეთა) სისტემის მოწესრიგება. ამასთან, პრიორიტეტული მნიშვნელობა ენიჭება საგადასახადო გარემოს ლიბერალიზაციისა და შესაბამისი ნორმატიული ბაზის შემდგომი სრულყოფის პროცესის დაჩქარებას, რაც ჩრდილოვანი ეკონომიკის შეზღუდვისა და კორუფციის დაძლევის ერთ-ერთი მთავარი ეკონომიკური ბერკეტია. როგორც ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური განვითარების ანალიზი გვიჩვენებს, მიუხედავად განხორციელებული ღონისძიებებისა, ჩრდილოვანი ეკონომიკის შემცირებისა და ლეგალური ბიზნესის წახალისების პრობლემა კვლავაც უაღრესად აქტუალურია. სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტის მონაცემებით ბოლო წლების მანძილზე, საქართველოში წარმოებულ მთლიან შიდა პროდუქტში აღურიცხავი წილი შემდეგი მონაცემებით ხასიათდება: 1996 წ. – 26,9 პროცენტი; 1997 წ. – 30,2 პროცენტი; 1998 წ. – 28,4 პროცენტი; 1999 წ. – 29,2 პროცენტი; 2000 წ. – 32,9 პროცენტი; 2001 წ. – 32,7 პროცენტი; 2002 წ. – 34,1 პროცენტი. ამასთან, მაღალია ჩრდილოვანი საქმიანობის წილი ისეთ დარ-გებში, როგორიცაა, მრეწველობა (39 პროცენტი), მშენებლობა (54 პროცენტი), ტრანსპორტი (44 პროცენტი), ვაჭრობა (67 პროცენტი), სასტუმროები და რესტორნები (70 პროცენტი). ამგვარი მდგომარეობა, დროის მოთხოვნათა ადეკვატურად, აღნიშნული პრობლემების დაძლევის ახალი ტაქტიკური მიდგომების ჩამოყალიბების აუცილებლობას მიუთითებს და დღის წესრიგში აყენებს საქართველოს ხელისუფლების მიერ შემდგომი დამატებითი ქმედითი ზომების მიღების საკითხს. ისინი მიმართულ იქნება ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირებისა და ანტიკორუფციული ღონისძიებების განხორციელებისათვის დასახული სტრატეგიული მიზნებისა და ამოცანების რეალიზაციის პროცესის სრულყოფილად წარმართვის უზრუნველსაყოფად. ამ მიმართულების რეალიზაციის კონკრეტული ღონისძიებებია ასახული საქართველოს პრეზიდენტის 2002 წლის 20 სექტემბრის დავალების შესაბამისად შემუშავებულ ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების პროგრამაში. ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების პროგრამა მოიცავს როგორც პირველ რიგში შესასრულებელი, გადაუდებელი (ეს პერიოდი უმთავრესად მოიცავს 2003 წლის პირველ ნახევარს), ისე საშუალოვადიან პერსპექტივაში განსახორციელებელი ღონისძიებების განხორციელებას, ხუთი ძირითადი პრიორიტეტული მიმართულებით: 1. სახელმწიფო მართვის ეფექტიანობის ამაღლებისა და კორუფციის შეზღუდვის ღონისძიებები. პროგრამის ეს ნაწილი ითვალისწინებს კონკრეტულ დავალებებს სამთავრობო დაწესებულებების სტრუქტურული რეორგანიზაციისა და ოპტიმიზაციის მიმართულებით, შრომის ანაზღაურების სისტემის რეფორმის დაჩქარებას, მოქმედი საკანონმდებლო აქტების ჰარმონიზაციას, კორუფციისა და ეკონომიკური დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის გამკაცრებას, განათლებისა და სახელმწიფო ქონების მართვის სფეროებში რეფორმის დაჩქარებას და სხვა ღონისძიებებს. 2. საბიუჯეტო ხარჯების რაციონალიზაციის ღონისძიებები, რომელიც ითვალისწინებს საბიუჯეტო ხარჯების სტრუქტურის ოპტიმიზაციას და პროგრამული დაფინანსების განვითარების ღონისძიებების შემუშავებას, სახელმწიფო შესყიდვების სისტემის შემდგომ სრულყოფას, განსაკუთრებით ძალოვანი სტრუქტურების შესყიდვების ოპტიმიზაციის მიმართულებით, სახელმწიფო შესყიდვების პროცესის გამჭვირვალობისა და საჯაროობის უზრუნველყოფას, სახელმწიფო მიზნობრივი პროგრამების შერჩევისა და დაფინანსების წესის სრულყოფას და სხვ. 3. ეროვნული მეურნეობის დარგებსა და სფეროებში აღრიცხვიანობის მოწესრიგების ღონისძიებები, რომლებიც ითვალისწინებს ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების განსაზღვრის მეთოდიკის სრულყოფას, ეროვნული ეკონომიკის სხვადასხვა სექტორსა და დარგში აღრიცხვიანობის გაუმჯობესებას, მათ შორის, საკუთრების ყველა ფორმის საწარმოს, ორგანიზაციის, დაწესებულების, ბუღალტრული ანგარიშების მოწესრიგებას და მოქმედ ახალ საერთაშორისო სტანდარტებთან („ბასს“-თან) მათი სრული შესაბამისობის უზრუნველყოფას, აგრეთვე მიგრაციული პროცესების სრულყოფილი აღრიცხვის მექანიზმების შემუშავებას და სხვ. 4. ფისკალური ადმინისტრირების გაუმჯობესების ღონისძიებები უმთავრესად საბაჟო და საგადასახადო კანონმდებლობაში დამატებებისა და ცვლილებების შეტანას გულისხმობს, რომლებიც საბაჟო რეჟიმების შემდგომ სრულყოფას, მცირე ბიზნესისათვის საგადასახადო დაბეგვრის რეჟიმის გამარტივებასა და საგადასახადო ადმინისტრირების გამკაცრებისაკენ იქნებიან მიმართული. დასახულია ღონისძიებები სამეწარმეო საქმიანობის ლიცენზირების სისტემის სრულყოფისა და კონტრაბანდის წინააღმდეგ ბრძოლის გაუმჯობესების უზრუნველსაყოფად და სხვ. 5. ლეგალური მეწარმეობის განვითარების სტიმულირებისა და სამართლიანი კონკურენციის დამკვიდრების ხელშეწყობის ღონისძიებები, რომლებიც ითვალისწინებს ვაჭრობისა და მომსახურების წესების სრულყოფას, პროდუქციის ფალსიფიკაციის წინააღმდეგ ბრძოლის გაძლიერებას, ანტიმონოპოლიური ზედამხედველობის გამკაცრებას, აღურიცხავი და არარეგისტრირებული პროდუქციის რეალიზაციის აღმოფხვრას, ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შემდგომ განვითარებას, ქვეყნის საბანკო სისტემის ფუნქციონირების ეფექტიანობის ამაღლებას და სხვა ღონისძიებებს. აღნიშნული პროგრამის განხორციელებით ქვეყანაში შეიქმნება საბაზრო ეკონომიკური ურთიერთობის ეფექტიანი დამკვიდრების წინაპირობები და საქართველოს მთავრობას მიეცემა მოსახლეობის წინაშე ნაკისრი სოციალური ვალდებულებების შესრულების რეალური შესაძლებლობები. ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების პროგრამის თანდართული გეგმით გათვალისწინებული ღონისძიებების განხორციელება ხელს შეუწყობს სახელმწიფო სტრუქტურების ფუნქციონირების ეფექტიანობის ამაღლებას, ეკონომიკური ურთიერთობის მარეგულირებელი საკანონმდებლო ბაზის მოწესრიგებას, საზოგადოებრივი ურთიერთობის სახელმწიფოებრივი რეგულირების მექანიზმების სრულყოფას, მოსახლეობის, მათ შორის, სახელმწიფო სტრუქტურებში დასაქმებულთა სოციალური პირობების გაუმჯობესებას, საბიუჯეტო ხარჯების რაციონალიზაციას და საფინანსო რესურსების მენეჯმენტის ეფექტიანობის ამაღლებას, ეროვნული მეურნეობის დარგებსა და სფეროებში აღრიცხვიანობის მოწესრიგებას, ლეგალური მეწარმეობის განვითარების სტიმულირებას, სამართლიანი კონკურენციის დამკვიდრებას და ქვეყანაში ეკონომიკური ზრდის სტაბილურად მაღალი ტემპების მიღწევის უზრუნველყოფას. საქართველოს სამინისტროებმა, უწყებებმა, ორგანიზაციებმა და ადგილობრივი მმართველობის ორგანოებმა უნდა უზრუნველყონ პროგრამით გათვალისწინებული ღონისძიებების დროული და უცილობელი შესრულება. პროგრამით გათვალისწინებული ღონისძიებების განხორციელების ეფექტიანობის შეფასებისათვის შემუშავებულია ინდიკატორთა სისტემა, რომელიც მოიცავს შემდეგ ძირითად მაჩვენებლებს და ორიენტირებს: 1. მთლიან შიდა პროდუქტში ჩრდილოვანი ეკონომიკის ხვედრითი წილი – 2005 წლამდე 3-5 პროცენტული პუნქტით შემცირება; 2. მთლიან შიდა პროდუქტში მობილიზებული გადასახადების წილი – ზრდა 2003 წელს 16 პროცენტამდე, 2004 წელს – 18 პროცენტამდე, 2005 წელს – 20 პროცენტამდე. 3. ძირითადი სახის საქონლის რეგისტრირებული იმპორტისა და ადგილობრივი წარმოების წილის ზრდა ფაქტობრივი მოხმარების მიმართ: ბენზინის წილი (2002 წელს შეადგენდა 44 პროცენტს) – ზრდა 2003 წელს 55 პროცენტამდე, 2004 წელს – 60 პროცენტამდე, 2005 წელს – 70 პროცენტამდე; დიზელის წილი (2002 წელს შეადგენდა 28 პრო-ცენტს) – ზრდა 2003 წელს 35 პროცენტამდე, 2004 წელს – 45 პროცენტამდე, 2005 წელს – 60 პროცენტამდე; თამბაქოს წილი (2002 წელს შეადგენდა 37 პროცენტს) – ზრდა 2003 წელს 50 პროცენტამდე, 2004 წელს – 60 პროცენტამდე, 2005 წელს – 70 პროცენტამდე; ხორბლისა და ფქვილის წილი (2002 წელს შეადგენდა 35 პროცენტს) – ზრდა 2003 წელს 50 პროცენტამდე, 2004 წელს – 70 პროცენტამდე, 2005 წელს – 90 პროცენტამდე; ერთ სულ მოსახლეზე გამომცხვარი პურის რაოდენობა (2002 წელს შეადგენდა 56 გრამს) – ზრდა 2003 წელს 150 გრამამდე, 2004 წელს – 200 გრამამდე, 2005 წელს – 250 გრამამდე. პროექტი ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების შემცირების პროგრამის რეალიზაციის ღონისძიებათა გეგმა № ღონისძიებათა ჩამონათვალი პასუხისმგებელი შემსრულებელი შესრულების ვადა მოსალოდნელი შედეგი 1 2 3 4 5 სახელმწიფო მართვის ეფექტიანობის ამაღლებისა და კორუფციის შეზღუდვის ღონისძიებები 1 2 3 სამთავრობო დაწესებულებების სტრუქტურული რეორგანიზაციისა და საბიუჯეტო სექტორში დასაქმებულთა რიცხოვნობის ოპტიმიზაციის პროცესის დაჩქარება. სახელმწიფო სექტორში დასაქმებულთა შრომის ანაზღაურების სისტემის რეფორმის დაჩქარების, მინიმალური ხელფასის საარსებო მინიმუმთან ეტაპობრივი დაახლოების უზრუნველყოფის მიზნით მოქმედ კანონმდებლობაში შესაბამისი ცვლილებების შეტანის დაჩქარება. სახელმწიფო მოხელეთა რანგირების მოქმედი სისტემის მოწესრიგების მიზნით შესაბამისი საკანონმდებლო-ნორმატიული ბაზის სრულყოფა. სახელმწიფო კანცელარია, ფინანსთა, იუსტიციის სამინისტროები, საქართველოს ანტიკორუფციული ბიურო სხვა დაინტერესებული სამინისტროები და ორგანიზაციები. შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის, ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, იუსტიციის სამინისტროები, დაინტერესებული სახელმწიფო უწყებებისა და არასამთავრობო ორგანიზაციების მონაწილეობით. შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის, ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, იუსტიციის სამინისტროები, სახელმწიფო კანცელარიის სახელმწიფო სამსახურის ბიურო, დაინტერესებული სახელმწიფო უწყებების მონაწილეობით. 2003 წელი  2003 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტით დადგენილი ვადების შესაბამისად 2003 წლის IV კვარტალი „სახელმწიფო მართვის ეფექტიანობის ამაღლებისა და კორუფციის შეზღუდვის ღონისძიებების” დადგენილ ვადებში განხორციელებით უზრუნველყოფილი იქნება ქვეყანაში მოქმედი საკანონონმდებლო ბაზის მოწესრიგება, საზოგადოებრივი ურთიერთობების სახელმწიფოებრივი რეგულირების მექანიზმების სრულყოფა, მოსახლეობის, მათ შორის სახელმწიფო სტრუქტურებში დასაქმებულთა, სოციალური პირობების გაუმჯობესება 1 2 3 4 5 4 5 6 7 8 9 ფარული დასაქმებისა და შრომის ანაზღაურების ლეგალიზების მიზნით შრომითი საქმიანობის მარეგულირებელი კანონმდებლობის მოწესრიგების წინადადებების მომზადება. არსებული საკანონმდებლო ბაზის ანტიკორუფციული ექპერტიზის განხორციელების მიზნით წინადადებების მომზადება. „ანტიმონოპოლიური რეგულირებისა და ფასების სახელმწიფო პალატის” შექმნასთან დაკავშირებით შესაბამის კანონებში ცვლილებებისა და დამატებების შესახებ კანონპროექტების განხილვის დაჩქარება. განათლების სფეროში ლიცენზირების სისტემის სრულყოფა. განათლების სისტემაში აკრედიტაციის მოსამზადებელი სამუშაოების დაჩქარება. ქვეყნის სატრანსპორტო დარგსა და კომუნიკაციების სფეროში სახელმწიფოებრივი რეგულირების ეფექტიანობის ამაღლების უზრუნველსაყოფად ინსტიტუციური რეფორმის გატარება. შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის, ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, იუსტიციის სამინისტროები, სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი. საქართველოს ანტიკორუფციული ბიურო, იუსტიციის სამინისტრო და სხვა დაინტერესებული უწყებები. ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, იუსტიციის სამინისტროები, სახელმწიფო ანტიმონოპოლიური სამსახური, ფასების სახელმწიფო ინსპექცია. განათლების, იუსტიციის, ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროები, სხვა დაინტერესებული ორგანიზაციები. განათლების სამინისტრო, სხვა დაინტერესებულ სამთავრობო დაწესებულებებთან ერთად. ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, საგარეო საქმეთა და იუსტიციის სამინისტროები. 2003 წლის IV კვარტალი 2003 წლის ივლისი 2003 წლის   ივლისი 2003 წლის აგვისტო 2003 წლის დეკემბერი 2003 წლის დეკემბერი სტრუქტურებში დასაქმებულთა, სოციალური პირობების გაუმჯობესება. 1 2 3 4 5 10 11 „საქართველოს სატრანზიტო პოტენციალის სისტემური განვითარების სახელმწიფო პროგრამის” პროექტის სამინისტროებთან და უწყებებთან შეთანხმების პროცესის დაჩქარება და სახელმწიფო კაცელარიაში წარდგენა. სახელმწიფოს წილობრივი მონაწილეობით მოქმედი საწარმოების მართვაში: – განსაკუთრებული მნიშვნელობის მქონე სტრატეგიულ ობიექტთა ნუსხის დადგენა, რომლებიც არ დაექვემდებარებიან პრივატიზაციას; – სახელმწიფოს კუთვნილი აქციებისა და წილების მართვის სისტემის ინსტიტუციონალური გარდაქმნას-რულყოფა; – სახელმწიფოს მართვაში დარჩენილი საწარმოების აღრიცხვა-ანგარიშგების მოწესრიგება და მათი პრივატიზების დაჩქარების უზრუნველყოფა; – საწარმოთა სამეთვალყურეო საბჭოებში სახელმწიფოს წარმომადგენელთა უფლება-მოვალეობების და პასუხისმგებლობის განსაზღვრა. ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების სამინისტრო.  ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, ფინანსთა და იუსტიციის სამინისტროები. 2003 წლის ივნისი 2003 წელი და შემდგომ სისტემატურად 1 2 3 4 5 12 სახელმწიფო ქონების პრივატიზების სფეროში: – სახელმწიფო ქონების პრივატიზების ფორმების დახვეწა და პრივატიზების პროცესის საჯაროობის მაქსიმალური უზრუნველყოფა; – მსხვილი სახელმწიფო ობიექტების პრივატიზებაში საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებისა და საინვესტიციო კომპანიების ფართოდ ჩაბმა; – პრივატიზებული ქონების მესაკუთრეთა მიერ ხელშეკრულებით აღებული ვალდებულებების შესრულებაზე კონტროლის გაძლიერება.  ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, ფინანსთა და იუსტიციის სამინისტროები. 2003 წელი  და შემდგომ სისტემატურად საბიუჯეტო ხარჯების რაციონალიზაციის ღონისძიებები 13 14 სახელმწიფო შესყიდვების დაგეგმვისას, შემსყიდველი ორგანიზაციების მიერ განსახორციელებელი შესყიდვების რაციონალიზაცია და მათ მიერ სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოში წარმოდგენლ გეგმებში ნებისმიერი შესყიდვის განხორციელების აუცილებლობის დასაბუთებული ასახვა.  ძალოვანი სტრუქტურების მიერ სახელმწიფო შეყიდვების ოპტიმიზაციისათვის წინადადებების შემუშავება, სახელმწიფო საიდუმლოებებთან დაკავშირებული შესყიდვების შესაბამისი ნუსხის გათვალისწინებით. სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტო, შესაბამისი სამინისტროები და უწყებები სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტო, შინაგან საქმეთა, უშიშროების, თავდაცვისა და იუსტიციის სამინისტროები, სახელმწიფო საზღვრის დაცვისა და დაზვერვის სახელმწიფო დეპარტამენტები დადგენილი წესით გათვალისწინე-ბული ვადების შესაბამისად 2003 წლის აგვისტო „საბიუჯეტო ხარჯების რა-ციონალიზაციის ღონისძიებების” განხორციელებით უზრუნველყოფილი იქნება სახელმწიფოს საფინანსო რესურსების მენეჯმენტის ეფექტიანობის ამაღლება. სახელმწიფო შესყიდვების პროცესის სრულყოფა, გამჭვირვალობის და საჯაროობის უზრუნველყოფა, პროგრამული 1 2 3 4 5 15 16 17 18 სახელმწიფო შესყიდვების პროცესის გამჭვირვალობისა და საჯაროობის უზრუნველყოფა, საინფორმაციო საშუალებათა შესაძლებლობების სრული გამოყენებით. სახელმწიფო მიზნობრივი პროგრამების შერჩევისა და დაფინანსების წესის სრულყოფის მიზნით შესაბამის ნორმატიულ აქტებში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის უზრუნველსაყოფად შესაბამისი პროექტების მომზადება. მიღებული კრედიტებისა და გრანტების მიზნობრივი გამოყენების საქმეში საჯაროობისა და გამჭვირვალობის პრინციპების დანერგვის მიზნით წინადადებების შემუშავება. საგადასახადო სამსახურების მიერ გადამხდელთაგან მიღებული ანგარიშების და ეკონომიკური მონაცემების (ეკონომიკური სუბიექტების კვარტალური და წლიური ბალანსების, დარიცხული გადასახადების) ერთიანი ბაზის შექმნა და მისი რეგულარული შევსება ახალი მონაცემებით. სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტო. ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, ფინანსთა სამინისტროები, დაინტერესებულ სახელმწიფო უწყებებთან ერთად. ფინანსთა სამინისტრო დაინტერესებულ სახელმწიფო უწყებებთან და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან ერთად. სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი, ფინანსთა სამინისტრო. დადგენილი წესით გათვალისწინე-ბული ვადების შესაბამისად 2003 წლის II ნახევარი 2003 წლი სექტემბერი 2003 წლის სექტემბერი და შემდგომ რეგულარულად დაფინანსების ამაღლება, ხელს შეუწყობს სახელმწიფო ბიუჯეტის საფინანსო რესურსების რაციონალურ გამოყენებას და მასში შემოსავლების გაზრდას. 1 2 3 4 5 ეროვნული მეურნეობის დარგებსა და სფეროებში აღრიცხვიანობის მოწესრიგების ღონისძიებები 19 20 21 22 23 სახელმწიფო საგარეო ვალების მომსახურების პროცესის ოპტიმიზაცია და სახელმწიფოს გარანტიით გაცემული სახსრების დაბრუნების პროცესის გააქტიურების მიზნით წინადადებების შემუშავება ჩრდილოვანი ეკონომიკის მასშტაბების განსაზღვრის მეთოდიკის სრულყოფა ეროვნული მეურნეობის დარგებისა და ქვედარგების მიხედვით. საანგარიშსწორებო-სალარო აპარატების გამოყენების უზრუნველყოფისათვის შესაბამისი ღონისძიებათა გეგმის შემუშავება და განხორციელება. საგარეო ვაჭრობასა და უცხოეთის ქვეყნებთან ეკონომიკურ ურთიერთობების აღრიცხვიანობის მოწესრიგება და ექსპორტ-იმპორტის ოპერაციების სრულყოფა მსოფლიოში აპრობირებული პრაქტიკის, სარკისებური ანალიზის მეთოდის გამოყენების გათვალისწინებით. საქართველოს საწარმოთა და ორგანიზანიზაციათა ერთიანი სახელმწიფო რეგისტრის სრულყოფა. ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროები დაინტერესებულ სახელმწიფო უწყებებთან ერთად. სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობისა და ფინანსთა სამინისტროები. ფინანსთა და იუსტიციის სამინისტროები, ეროვნული ბანკი. სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, იუსტიციის სამინისტროები. სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი, ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, იუსტიციის სამინისტროები, ადგილობრივი მმართველობის ორგანოები. 2003 წლის ივლისი 2003 წელი 2003 წლის ივლისი 2003-2005 წლები 2003 წლის ბოლომდე და შემდეგ სისტემატურად ეროვნული მეურნეობის დარგებსა და სფეროებში აღრიცხვიანობის მოწესრიგებით უზრუნველყოფილი იქნება ქვეყნის ეკონომიკის განვითარების ძირითადი პარამეტრების რეალური შეფასება, რაც ხელს შეუწყობს ჩრდილოვანი ეკონომიკის ლეგალიზების პროცესის გაღრმავებას და ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკის შემუშავებისა და განხორციელების ეფექტიანობის ამაღლებას. 1 2 3 4 5 24 25 26 27 28 ნავთობპროდუქტების შემოტანისა და რეალიზაციის აღრიცხვიანობის მოწესრიგების მიზნით წინადადებების შემუშავება. ხე-ტყის მორების ექსპორტისა და სათბობი შეშის მოხმარების აღრიცხვიანობის მოწესრიგების თაობაზე სათანადო წინადადებების მომზადება. სამშენებლო საქმიანობის აღრიცხვიანობის მოწესრიგებისათვის შესაბამისი წინადადებების შემუშავება, ამ სფეროში არსებული ნებართვებისა და ლიცენზიების გაცემის სისტემის ოპტიმიზაცია და გამარტივება. სატრანსპორტო ორგანიზაციებში (ნავსადგურები, რკინიგზის სადგურები, აეროპორტები, ავტოსადგურები და სხვა.) შესრულებელ სამუშაოთა აღრიცხვიანობის სრულყოფისათვის წინადადებების შემუშავება. ეროვნულ ეკონომიკაში დასაქმებულთა აღრიცხვიანობის სისტემის სრულყოფის მიზნით წინადადებების შემუშავება. ფინანსთა, სათბობ-ენერგეტიკის, სამინისტროები, სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი. სატყეო მეურნეობისა და სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტები, ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროები, მმართველობის ადგილობრივი ორგანოები. ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტრო, სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი, იუსტიციისა და ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროები ადგილობრივი მმართველობის ორგანოები. ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების, ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროები, სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი, სახელმწიფო ანტიმონოპოლიური სამსახური. შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, ფინანსთა სამინისტროები, სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი. 2003 წლის ივლისი 2003 წლის ივლისი 2003 წლის ივლისი 2003 წლის ივლისი 2003 წლის ბოლომდე 1 2 3 4 5 29 30 31 32 შრომითი რესურსების ბალანსის ახალი ფორმის შემუშავება. საბანკო სისტემის მეშვეობით ფულადი გზავნილების აღრიცხვიანობის სისტემის სტატისტიკური ინსტრუმენტარის სრულყოფა. დევნილთა აღრიცხვა-რეგისტრაციის სისტემის სრულყოფის წინადადებების შემუშავება. მიგრაციული პროცესების რეგულირების მექანიზმების შემუშავება. შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო, სტტისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი და ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტრო. ეროვნული ბანკი, სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი, ფინანსთა და ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროები. ლტოლვილთა და განსახლების, ფინანსთა სამინისტროები, სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი, ადგილობრივი მმართველობის ორგანოები. ლტოლვილთა და განსახლების, საგარეო საქმეთა, შინაგან საქმეთა და იუსტიციის სამინისტროები, საზღვრის დაცვის სახელმწიფო დეპარტამენტი. 2003 წლის სექტემბერი 2003 წლის ბოლომდე 2003 წლის ივლისი 2003 წლის დეკემბერი და შემდგომ სისტემატურად ფისკალური ადმინისტრირების გაუმჯობესების ღონისძიებები 33 „საგადასახადო კოდექსში” ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის პროექტის მომზადება, რომელიც გაითვალისწინებს: ა) საბაჟო რეჟიმების სრულყოფა-ჰარმონიზაციას, დროებითი საბაჟო რეჟიმის გამკაცრების და საბაჟო გადასახადების ტარიფების შემცირების გათვალისწინებით; ბ) მცირე ბიზნესისათვის საგადასახადო დაბეგვრის რეჟიმის გამარტივებას; გ) არაეფექტური გადასახადების გაუქმებას. ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის და იუსტიციის სამინისტროები. 2003 წლის III კვარტალი ქვეყანაში ფისკალური ადმინისტრირების გაუმჯობესების ღონისძიებათა გატარება უზრუნველყოფს საგადასახადო გარემოს ლიბერალიზაციას, ლეგალური 1 2 3 4 5 34 35 36 37 38 39 „სალიცენზიო და სანებართვო მოსაკრებლების შესახებ” საქართველოს კანონის პროექტის შეთანხმების დასრულება და სახელმწიფო კანცელარიაში წარდგენა. „სახელმწიფო სერტიფიკატის მოსაკრებლის შესახებ” საქართველოს კანონის პროექტის შეთანხმების დასრულება და სახელმწიფო კანცელარიაში წარდგენა. „საექსპერტიზო მოსაკრებლის შესახებ” საქართველოს კანონის პროექტის შეთანხმების დასრულება და სახელმწიფო კანცელარიაში წარდგენა. რეექსპორტისა და ფიქტიურ ტრანზინტულ ოპერაციებთან დაკავშირებული საკითხების მოწესრიგების მიზნით შესაბამისი ნორმატიული ბაზის სრულყოფა. ეროვნული ბანკის სისტემის ერთიან ქსელში „ბასას 5000” ტიპის ბანკნოტების დამხარისხებელი აგრეგატის ჩართვის პროგრამის განხორციელების დაჩქარება. ნავთობპროდუქტების არასპეციალური და არასტანდარტული ავზების მქონე სატრანსპორტო საშუალებებით ქვეყნის ტერიტორიაზე შემოტანის ამკრძალავი მექანიზმების სრულყოფა. ფინანსთა სამინისტრო. ფინანსთა სამინისტრო. ფინანსთა სამინისტრო. ფინანსთა, შინაგან საქმეთა, სახელმწიფო უშიშროებისა და იუსტიციის სამინისტროები, სახელმწიფო საზღვრის დაცვის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ეროვნული  ბანკი. ფინანსთა და შინაგან საქმეთა სამინისტროები, სახელმწიფო საზღვრის დაცვის სახელმწიფო დეპარტამენტი. 2003 წლის ივლისი 2003 წლის სექტემბერი 2003 წლის ივლისი 2003 წლის ივლისი 2003 წლის დეკემბერი 2003 წლის სექტემბერი მეწარმეობის განვითარებას და საბოლოო ჯამში, სახელმწიფო ბიუჯეტში ფინანსური რესურსების მობილიზების დონის ამაღლებას და მის ეტაპობრივ ზრდას. 1 2 3 4 5 40 41 42 საქართველოს მოსაზღვრე ქვეყნებთან სახელმწიფო საზღვრის დადგენის სადემარკაციო სამუშაოების დაჩქარება. ქვეყანაში ცენტრალური ხელისუფლების მიერ დროებით არაკონტროლირებად ტერიტორიებთან (აფხაზეთი, სამხრეთ ოსეთი), ასევე ზოგიერთ სასაზღვრო მონაკვეთებთან დროებითი საკონტროლო-გამშვები პუნქტების შექმნის თაობაზე წინადადებების მომზადება და კონკრეტული შემოვლითი მარშრუტების ოპტიმალური ნუსხის დადგენა, საიდანაც შემოედინება კონტრაბანდული საქონლის უმეტესი ნაწილი. ქვეყანაში გადამუშავების რეჟიმით შემოტანილი საქონლის გადამუშავების შედეგად მიღებული პროდუქციის რეალური გამოსავლიანობის ნორმების დადგენის მიზნით წინადადებების შემუშავება. საგარეო საქმეთა, სახელმწიფო უშიშროებისა, იუსტიციის სამინისტროები და სახელმწიფო საზღვრის დაცვის სახელმწიფო დეპარტამენტი. ფინანსთა, შინაგან საქმეთა, სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროები, საზღვრის დაცვისა და დაზვერვის სახელმწიფო დეპარტამენტები. ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, სამინისტროები 2003 წლის ბოლომდე 2003 წლის სექტემბერი 2003 წლის სექტემბერი ლეგალური მეწარმეობის განვითარების სტიმულირებისა და სამართლიანი კონკურენციის დამკვიდრების ხელშეწყობის ღონისძიებები 43 ფარმაცევტულ დაწესებულებებში არარეგისტრირებული, ფალსიფიცირებული მედიკამენტების გამოვლენისა და დადგენილი ფასწარმოქმნის დარღვევით არსებული სამკურნალო საშუალებების რეალიზაციის აღმოფხვრის უზრუნველყოფა. შრომის, ჯანმთელობისა და სოციალური დაცვის, ფინანსთა, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროები. სისტემატურად ლეგალური მეწარმეობის განვითარების სტიმულირებისა და სამართლიანი კონკურენციის დამკვიდრების ხელშეწყობის 1 2 3 4 5 44 45 46 47 მომხმარებელთა და მეწარმეთა წრეებში ანტიმონოპოლიური კანონმდებლობის პროპაგანდის გააქტიურება საბანკო საქმიანობის შემდგომი სრულყოფისა და გაუმჯობესებისათვის: – ბანკების კაპიტალიზაციის დონის ეტაპობრივი ამაღლება; – რისკების მართვისა და დივერსიფიკაციის მიზნით კომერციული ბანკების მიერ გაცემული კრედიტების კონცენტრაციის და მსხვილი რისკების რეგულირება. საბანკო სისტემაში ელექტრონული ანგარიშსწორებისა და პლასტიკური ბარათების ფართოდ დანერგვა-გამოყენების დაჩქარება, როგორც ხელფასებისა და პენსიების გაცემის, აგრეთვე კომუნალური გადასახადების, სავაჭრო და მომსახურების სფეროში. საქართველოში ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შემდგომი განვითარებისათვის: – მოხდეს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მსხვილი საწარმოების, უპირატესად სააქციო საზოგადოებების ორგანიზაციულ სამართლებრივი ფორმით ჩამოყალიბება; – საწარმოთა აქციების პრივატიზების წამყვან ფორმად დაინერგოს საბირჟო აუქციონი. სახელმწიფო ანტიმონოპოლიური სამ-სახური . ეროვნული ბანკი. ეროვნული ბანკი, ფინანსთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის, იუსტიციის სამინისტროები. ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტრო, ფასიანი ქაღალდების ეროვნული კომისია, ფინანსთა და იუსტიციის სამინისტროები. 2003-2005 წლებში სისტემატურად 2004 წლის აგვისტო 2004 წლის იანვარი 2003-2005 წლებში სისტემატურად ღონისძიებების გატარებით შეიქმნება საბაზრო ეკონომიკური ურთიერთობების წარმატებით დამკვიდრების რეალური გარანტიები, რაც საბოლოო ჯამში სტაბილური ეკონომიკური ზრდის უზრუნველყოფას განაპირობებს. 1 2 3 4 5 48 49 50 51 ხე-ტყის უკანონო ჭრების გამოვლენა და მათი აღკვეთისათვის კანონით განსაზღვრული პროფილაქტიკური ზომების გატარება. სასოფლო და არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწების არაკანონიერ მოსარგებლეთა გამოვლენა და მათ მიმართ შესაბამისი ღონისძიებების გატარება. ვაჭრობისა და მომსახურების სფეროში არსებული წესებისა და ნორმების გადა-სინჯვა და მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობაში მოყვანა. ადგილობრივი წარმოების პროდუქციის სამომხმარებლო ბაზარზე დაშვებისა და სავალდებულო ნიშანდების შესახებ ნორმატიული აქტის პროექტის შემუშავება. სატყეო მეურნეობის სახელმწიფო დეპარტამენტი, დაცული ტერიტორიების, ნაკრძალებისა და სამონადირეო მეურნეობის სახელმწიფო დეპარტამენტი, გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო, ადგილობრივი მმართველობისა და თვითმმართველობის ორგანოები. მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტი, ფინანსთა, შინაგან საქმეთა სამინისტროები, ადგილობრივი მმართველობისა და თვითმმართველობის ორგანოები. ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, ფინანსთა, იუსტიციის სამინისტროები, „საქსტანდარტი”, ადგილობრივი მმართველობისა და თვითმმართველობის ორგანოები. „საქსტანდარტი”, სახელმწიფო ანტიმონოპოლიური სამსახური, ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის, ფინანსთა და იუსტიციის სამინისტროები. სისტემატურად სისტემატურად 2003 წლის ივლისი 2003 წლის ნოემბერი