შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება "თბილისის საარბიტრაჟო სასამართლოს" დებულება

ჰკითხე AI-ს ამ კანონის შესახებ
მიღების თარიღი
ნომერი
№1/121
გამოქვეყნების წყარო
matsne.gov.ge , 110414001, 19/04/2011
🕸️ გრაფი — კავშირების ვიზუალიზაცია
← უკუმითითება ცვლილება → 🧬 სემანტიკური ეს აქტი
🧬 სემანტიკურად მსგავსი დოკუმენტები — 10

ეს დოკუმენტები ნაპოვნია ვექტორული ემბედინგების (AI) საშუალებით — მათი შინაარსი ყველაზე ახლოსაა ამ აქტის ტექსტთან.

დოკუმენტის ტექსტი

დამტკიცებულია შპს „თბილისის საარბიტრაჟო სასამართლოს“

პარტნიორთა კრების მიერ, 04 იანვარი, 2010 წელი

 

შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება

„თბილისის საარბიტრაჟო სასამართლოს“

 დ ე ბ უ ლ ე ბ ა

    მუხლი 1. დებულებაში გამოყენებული ტერმინების განმარტება:

1. ამ დებულებაში გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა:

ა) არბიტრაჟი – ერთი ან რამდენიმე წევრისაგან კანონით, მხარეთა შეთანხმებით და ამ დებულებით დადგენილი წესებით არჩეული (დანიშნული) ორგანო, რომელიც უფლებამოსილია განიხილოს მხარეთა შორის წამოჭრილი პირთა თანასწორობაზე დამყარებული კერძო ხასიათის ის ქონებრივი დავა, რომლის მოწესრიგებაც მხარეებს შეუძლიათ ერთმანეთს შორის;

ბ) მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო დაწესებულება – შპს „თბილისის საარბიტრაჟო სასამართლო“.

გ) არბიტრი – არბიტრაჟის წევრი;

დ) კანონი – საქართველოს კანონი „არბიტრაჟის შესახებ“;

ე) კორესპონდენცია – საქმესთან დაკავშირებული ნებისმიერი ხასიათის ინფორმაციის შემცველი წერილობითი დოკუმენტი;

ვ) საარბიტრაჟო განხილვის დაწყებად – მიიჩნევა, არბიტრაჟში ამ დავის გადაცემის შესახებ შეტყობინების საარბიტრაჟო მოპასუხის მიერ მიღების დღეს, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული;

ზ) საარბიტრაჟო სასამართლოს თავმჯდომარე – საარბიტრაჟო საქმეზე არბიტრთა შემადგენლობიდან არჩეული არბიტრი.

თ) საარბიტრაჟო წარმოება – პროცესი, რომელიც იწყება მოპასუხე მხარისათვის სააბრიტრაჟო პრეტენზიის ჩაბარებით და მთავრდება არბიტრაჟის მიერ საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების გამოტანით.

ი) სარჩელი – საარბიტრაჟო პრეტენზია.

კ)  ელექტრონული შეტყობინება – ნებისმიერი შეტყობინება, რომელსაც მხარეები გადასცემენ, საინფორმაციო შეტყობინების სახით. საინფორმაციო შეტყობინება არის ინფორმაცია, რომელიც მომზადებულია, გაგზავნილია, მიღებულია, ან შენახულია ელექტრონული, მაგნიტური, ოპტიკური ან მსგავსი საშუალებით, მათ შორის, მონაცემთა ელექტრონული გადაცემით, ელექტრონული ფოსტით, ტელეგრამით, ტელექსით ან ტელე-ფაქსით.

2. ფუნქციებს, რომლებიც ამ დებულების მიხედვით განეკუთვნება საარბიტრაჟო სასამართლოს კომპეტენციას, ახორციელებს არბიტრაჟის თავმჯდომარე ან მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო დაწესებულება.

    მუხლი 2. საარბიტრაჟო შეთანხმება

1. საარბიტრაჟო შეთანხმება არის მხარეთა წერილობითი შეთანხმება, რომლითაც მხარეები თანხმდებიან დავა გადაწყვიტონ საარბიტრაჟო წესით.

2. საარბიტრაჟო შეთანხმება წერილობითი ფორმით დადებულად ითვლება, თუ მისი შინაარსი დაფიქსირებულია რაიმე ფორმით.

3. საარბიტრაჟო შეთანხმება დადებულად ითვლება სასარჩელო განცხადებისა და შეპასუხების (შეგებებული სარჩელის) მეშვეობით, რომელშიც ერთი მხარე ადასტურებს საარბიტრაჟო შეთანხმების არსებობას, ხოლო მეორე მხარე ამას არ ეწინააღმდეგება.

4. ხელშეკრულებაში რაიმე დოკუმენტზე მითითება, რომელიც შეიცავს საარბიტრაჟო დათქმას, წარმოადგენს საარბიტრაჟო შეთანხმებას იმ პირობით, რომ მოცემული დათქმა ხდება ხელშეკრულების ნაწილი.

5. თუ ერთ და იმავე დავასთან (ხელშეკრულებასთან) დაკავშირებით დადებულია რამდენიმე საარბიტრაჟო შეთანხმება, ძალაშია ის საარბიტრაჟო შეთანხმება, რომელიც უფრო გვიან არის მიღებული. ადრე დადებული საარბიტრაჟო შეთანხმება ან შეთანხმების ცალკეული ნაწილი მოქმედებს, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება უფრო გვიან დადებულ შეთანხმებას.

6. საარბიტრაჟო შეთანხმება ავტონომიურია და არ არის დამოკიდებული იმ ხელშეკრულების პირობებზე, რომლის ნაწილსაც ის წარმოადგენს. ხელშეკრულების ბათილობა ავტომატურად არ იწვევს საარბიტრაჟო შეთანხმების ბათილობას.

7. თუ ხელშეკრულების ან საარბიტრაჟო შეთანხმების ერთ-ერთი მხარეა ფიზიკური პირი ან ადმინისტრაციული ორგანო, საარბიტრაჟო შეთანხმების წერილობითი ფორმით დადება კანონის აუცილებელი მოთხოვნაა.

    მუხლი 3. ზოგადი დებულებები

1. არბიტრაჟი თავისი კომპეტენციის ფარგლებში გა­ნი­ხი­ლა­ვს პირთა თანასწორობაზე დამყარებული კერძო ხასიათის იმ ქონებრივი დავას, რომლის მოწესრიგებაც მხარეებს შეუძლიათ ერთმანეთს შორის.

2. არბიტრაჟის კომპეტენციის საკითხს წყვეტს ამ დავის განმხილველი არბიტრაჟი. გადაწყვეტილებას თავისი კომპეტენციის და უფლებამოსილების შესახებ არბიტრაჟი იღებს დადგენილების სახით ან ეს საკითხი შეიძლება აისახოს საქმის არსებითად განხილვის შემდეგ საბოლოო საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებაში.

3. არბიტრაჟი ხელმძღვანელობს დებულების იმ რედაქციით, რომელიც მოქმედებს შესაბამისი საარბიტრაჟო-საპროცესო მოქმედების ჩატარების დროს.

4. თუ მხარეები სხვა რამეს არ დაადგენენ, მხარეთა შეთანხმება დავა განიხილონ ამ დებულების შესაბამისად გულისხმობს, რომ მხარეები შეთანხმებულნი არიან დავასთან დაკავშირებით არ მიმართონ არც ერთი ქვეყნის სასამართლოს ან სახელმწიფო ორგანოს არბიტრაჟის კომპეტენციას მიკუთვნებულ საკითხებზე.

5. მხარეთა შეთანხმება, რომელიც ადგენს დებულებით დადგენილი საქმის განხილვისა და სხვა საკითხების გადაწყვეტის განსხვავებულ წესს არბიტრაჟისათვის სავალდებულოა იმ შემთხვევაში, თუ ამგვარი შეთანხმების უფლება მხარეებს მინიჭებული აქვთ კანონით.

6. არბიტრაჟი და მხარეები მოქმედებენ ამ დებულების შესაბამისად. ამ დებულების რომელიმე წესის განმარტების, აგრეთვე ამ დებულებით მოუწესრიგებელი პროცედურული საკითხის გადაწყვეტის უფლებამოსილება აქვს არბიტრაჟს.

7. დავის სწრაფად და ობიექტურად გადაწყვეტის ინტერესებიდან გამომდინარე, არბიტრაჟი უფლებამოსილია განახორციელოს კანონით და დებულებით აუკრძალავი ან პირდაპირ გაუთვალისწინებელი ნებისმიერი მოქმედება.

8. თუ აღმოჩნდება, რომ ამ დებულების რომელიმე ნაწილი ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას ან იურიდიული ძალის არმქონეა, ეს ფაქტი გავლენას ვერ მოახდენს მისი დანარჩენი ნაწილებისა და მთლიანად დებულების იურიდიულ ძალასა და გამოყენებადობაზე.

    მუხ­ლი 4. არბიტრაჟის შე­მად­გენ­ლო­ბა, აცი­ლე­ბა

 

ნაწილი I

1. არბიტრთა რაოდენობა განისაზღვრება საარბიტრაჟო შეთანხმების შესაბამისად.

2. თუ საარბიტრაჟო შეთანხმება არ განსაზღვრავს არბიტრთა რაოდენობას, არბიტრაჟი შედგება სამი წევრისაგან.

3. თუ საარბიტრაჟო შეთანხმებით არბიტრთა რაოდენობა ლუწი რიცხვით განისაზღვრება, მაშინ უკვე დანიშნული არბიტრები ვალდებულნი არიან, დანიშვნიდან 10 დღის ვადაში დანიშნონ კიდევ ერთი არბიტრი, მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის მიერ დადგენილი არბიტრთა სიიდან, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

4. არბიტრის დანიშვნისა და უფლებამოსილების შეწყვეტის უფლება აქვს მხოლოდ არბიტრაჟს.

5. საარბიტრაჟო შეთანხმებაში პირდაპირ გათვალისწინებული მხარეთა ან მესამე პირის მიერ არბიტრის (არბიტრების) დანიშვნის (წარდგენის) უფლება გაიგება, როგორც არბიტრის (არბიტრების) კანდიდატურის წარდგენის უფლებამოსილება.

6. მხარეების მიერ არბიტრის (არბიტრების) წარდგენა უნდა მოხდეს წერილობით.

7. მხარეთა მიერ არბიტრის არჩევა ხდება, მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო დაწესებულების მიერ დამტკიცებული არბიტრთა სიიდან, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

8. თუ დავაში მონაწილეობს ორზე მეტი მხარე და არბიტრაჟის წევრთა რაოდენობა განისაზღვრება ერთზე მეტით, მოსარჩელეები და მოპასუხეები წარადგენენ არბიტრთა თანაბარ რაოდენობას არბიტრაჟის მიერ დადგენილ ვადაში და წესით.

9. მხარის ან მესამე პირის მიერ წარდგენილი არბიტრობის კანდიდატი უნდა აკმაყოფილებდეს კანონით, მხარეთა შეთანხმებითა და ამ დებულებით განსაზღვრულ პირობებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში არბიტრაჟის თავმჯდომარე უფლებამოსილია უარი თქვას წარმოდგენილი კანდიდატურის არბიტრად დანიშვნაზე.

10. ერთი არბიტრისაგან შემდგარი არბიტრაჟის შემთხვევაში, თუ მხარეები ვერ შეთანხმდებიან არბიტრის დანიშვნაზე, ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნის საფუძველზე არბიტრს ნიშნავს სასამართლო განცხადების წარმოებაში მიღებიდან 30 დღის ვადაში.

11. სამი ან მეტწევრიანი არბიტრაჟის შემთხვევაში მხარეები წარადგენენ არბიტრთა თანაბარ რაოდენობას არბიტრაჟის თავმჯდომარის მიერ განსაზღვრულ ვადაში, ხოლო დანიშნული არბიტრები დანიშვნიდან ხუთი დღის ვადაში ირჩევენ ერთ არბიტრს – არბიტრაჟის თავმჯდომარეს.

12. არბიტრობის კანდიდატი მის დანიშვნამდე ავსებს სპეციალურ ბლანკს, სადაც პირი წერილობით აცხადებს თანხმობას არბიტრად დანიშვნაზე და ვალდებულია მიუთითოს წერილობითი ინფორმაცია, განათლებისა და არბიტრად მუშაობის გამოცდილების შესახებ (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), ასევე ის გარემოებები, რომლებმაც შეიძლება საფუძვლიანი ეჭვი გამოიწვიოს მის მიუკერძოებლობაში, დამოუკიდებლობასა და ობიექტურობაში და ხომ არ არსებობს კანონითა და ამ დებულებით გათვალისწინებული რაიმე დამაბრკოლებელი გარემოება მის არბიტრად დანიშვნასთან დაკავშირებით.

13. არბიტრობის კანდიდატი ვალდებულია სრულად აცნობოს საარბიტრაჟო სასამართლოს იმ გარემოებათა შესახებ, რომლებიც ეჭვქვეშ აყენებენ მის მიუკერძოებლობასა და დამოუკიდებლობას ან გამოიწვიოს კანონის დარღვევა.

 14. დანიშნულ არბიტრთან საარბიტრაჟო სასამართლო შეხედულებისამებრ დებს ან არ დებს ხელშეკრულებას.

15. არბიტრაჟის თავმჯდომარე უფლებამოსილებას შეუწყვეტს დანიშნულ არბიტრს და დანიშნავს ახალ არბიტრს, თუ:

ა)არბიტრი გარდაიცვალა;

ბ)არბიტრი უარს აცხადებს არბიტრობაზე;

გ) არბიტრი დაავადდა ან სხვა მიზეზებით ვერ ახორციელებს თავის ფუნქციებს და მისი უფლებამოსილების შეწყვეტას წერილობით ითხოვს მხარე (მხარეები) ან დანარჩენი არბიტრები;

დ)არბიტრაჟის თავმჯდომარე მიიჩნევს, რომ არბიტრი განზრახ აჭიანურებს დავის განხილვას ან სისტემატურად არღვევს კანონის, საარბიტრაჟო შეთანხმებისა და ამ დებულების პირობებს, ან სამართლიანად და მიუკერძოებლად არ განიხილავს საქმეს ან ჯეროვნად არ ასრულებს თავის ფუნქციებს;

ე)არბიტრი არასაპატიო მიზეზით დატოვებს არბიტრაჟის სხდომას ან თუნდაც საპატიო მიზეზით ორჯერ არ გამოცხადდება არბიტრაჟის სხდომაზე;

  ვ)ამ დებულებით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

 16. მე-15 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ახალი არბიტრი ინიშნება (აირჩევა) იმავე წესითა და პირობებით, როგორითაც მისი წინამორბედი.

17. არბიტრის (არბიტრების) დანიშვნის და უფლებამოსილების შეწყვეტის შესახებ არბიტრაჟის თავმჯდომარე იღებს განკარგულებას.

18. მხარეს უფლება არა აქვს შეცვალოს თავისი დანიშნული არბიტრი, თუ მხარეთა მიერ სხვა რამ არ არის დადგენილი ან ეს პირდაპირ არ არის გათვალისწინებული დებულებით.

 

ნაწილი II

მხარეებს, ამ მუხლის მოთხოვნათა დაცვით, შეუძლიათ შეთანხმდნენ არბიტრის აცილების პროცედურაზე

1. მხარეს შეუძლია მოითხოვოს არბიტრის აცილება კანონით დადგენილი საფუძვლების არსებობისას, აგრეთვე იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს რაიმე ისე­თი გარემოებები, რო­მე­ლიც დასაბუთებულ ეჭვს იწ­ვევს არბიტრის მიუკერძოებლობასა და დამოუკიდებლობაში.

2. თუ განცხადებულ აცილებას ეთანხმება მეორე მხარეც, არბიტრაჟი ვალდებულია დააკმაყოფილოს იგი.

3. მხარეს უფლება აქვს მოითხოვოს თავისი დანიშნული არბიტრის აცილება მხოლოდ იმ გარემოებათა გამო, რომლებიც მისთვის ცნობილი გახდა არბიტრის დანიშვნის შემდეგ.

4. მხარეთა შეთანხმების არარსებობისას მხარე, რომელსაც განზრახული აქვს აცილება გამოუცხადოს არბიტრს, ვალდებულია აცილების შესახებ წერილობითი განცხადება წარუდგინოს არბიტრაჟს 15 დღის ვადაში იმ დღიდან, როდესაც მისთვის ცნობილი გახდა შესაბამისი არბიტრის დანიშვნა ან კანონით გათვალისწინებული რომელიმე გარემოება, რომელიც არბიტრის აცილების საფუძველია. განცხადებაში უნდა მიეთითოს აცილების საფუძველი და მოტივები. თუ არბიტრი, რომლის აცილების საკითხიც განიხილება, არ აცხადებს თვითაცილებას ან თუ მეორე მხარე არ ეთანხება აცილებას წერილობითი განცხადების წარდგენიდან 30 დღის ვადაში, მაშინ აცილების საკითხს გადაწყვეტს არბიტრაჟი ამ ვადის ამოწურვიდან 30 დღეში. თუ აცილების შესახებ მხარის განცხადება არბიტრაჟმა არ დააკმაყოფილა, მხარეს, რომელიც აცხადებს აცილებას, შეუძლია აცილებაზე უარის თქმის შესახებ არბიტრაჟის გადაწყვეტილების გამოტანიდან 30 დღის ვადაში მიმართოს სასამართლოს არბიტრის აცილების მოთხოვნით.

5. ერთი არბიტრისაგან შემდგარი არბიტრაჟის შემთხვევაში მხარეს უფლება აქვს არბიტრის დანიშვნიდან ან იმ დღიდან, როდესაც მისთვის ცნობილი გახდა კანონით გათვალისწინებული რომელიმე გარემოება, რომელიც არბიტრის აცილების საფუძველია, 30 დღის ვადაში მიმართოს სასამართლოს არბიტრის აცილების მოთხოვნით.

6. სასამართლოს ამ მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებულ საკითხებზე გამოაქვს გადაწყვეტილება განცხადების წარმოებაში მიღებიდან 14 დღის ვადაში. ეს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება. ასეთ შემთხვევაში არბიტრს უფლება აქვს, გამოაცხადოს თვითაცილება სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების გამოტანამდეც. აცილების შესახებ სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანამდე არბიტრაჟს შეუძლია გააგრძელოს საარბიტრაჟო განხილვა იმ არბიტრის მონაწილეობით რომლის აცილებასაც ითხოვს მხარე და გამოიტანოს საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება.

7. აცილების საფუძვლის არსებობისას არბიტრი ვალდებულია განაცხადოის თვითაცილება.

8. არბიტრაჟის მთელი შემადგენლობის ან არბიტრაჟის თავმჯდომარის შეცვლის შემთხვევაში მათ შეცვლამდე განხორციელებული ყველა საარბიტრაჟო მოქმედება უნდა განმეორდეს. ცალკეული არბიტრის შეცვლის შემთხვევაში საარბიტრაჟო მოქმედების განმეორების საკითხს წყვეტს არბიტრაჟი.

9. ექ­სპერ­ტის, თარ­ჯიმ­ნის, სპე­ცი­ა­ლის­ტის, სხდო­მის მდივ­ნის აცი­ლე­ბა და­საშ­ვე­ბია დებულებით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბუ­ლი საერთო სა­ფუძ­ვლით. აცი­ლე­ბის საკითხს წყვეტს არბიტრაჟი.

     მუხლი 5. არბიტრის უფლებამოსილების შეწყვეტა

1. მხარეს არ აქვს უფლება, ერთპიროვნულად შეცვალოს თავის მიერ დანიშნული არბიტრი.

2. მოვალეობის შესრულების შეუძლებლობის ან სხვა რაიმე მიზეზით უმოქმედობის შემთხვევაში არბიტრს შეიძლება შეუწყდეს უფლებამოსილება საკუთარი მოთხოვნის საფუძველზე ან მხარეთა შეთანხმებით. აღნიშნულ შემთხვევებში შეთანხმების მიუღწევლობისას ერთ-ერთ მხარეს შეუძლია არბიტრის უფლებამოსილების შეწყვეტის მოთხოვნის დაყენებიდან 30 დღის ვადაში მიმართოს სასამართლოს არბიტრის უფლებამოსილების შეწყვეტის მოთხოვნით. სასამართლოს აღნიშნულ საკითხზე გამოაქვს გადაწყვეტილება განცხადების წარმოებაში მიღებიდან 14 დღის ვადაში. ეს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

3. არბიტრის მიერ უარის თქმა თავისი მოვალეობის შესრულებაზე ან მხარის თანხმობა არბიტრის უფლებამოსილების შეწყვეტაზე არ გულისხმობს ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობა, ან აცილების კანონით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობას ან მათ აღიარებას.

      მუხლი 6. არბიტრაჟის კომპეტენცია

1. არბიტრაჟი იღებს დადგენილებას თავისი კომპეტენციის შესახებ, საარბიტრაჟო შეთანხმების არსებობის თუ ნამდვილობის დადგენის ჩათვლით. ამ მიზნით საარბიტრაჟო დათქმა, რომელიც ხელშეკრულების ნაწილია, განიხილება საარბიტრაჟო შეთანხმებად, რომელიც არ არის დამოკიდებული ხელშეკრულების სხვა პირობებზე. არბიტრაჟის მიერ ხელშეკრულების ბათილად ცნობა არ გამოიწვევს საარბიტრაჟო დათქმის ბათილობას.

2. განცხადება არბიტრაჟის კომპეტენციის შესახებ შეიძლება გაკეთდეს საარბიტრაჟო შესაგებლის წარდგენამდე. მხარის მიერ არბიტრის დანიშვნა ან არბიტრის დანიშვნაში მონაწილეობა არ ართმევს ამ მხარეს უფლებას, გააკეთოს ასეთი განცხადება.

3. განცხადება არბიტრაჟის კომპეტენციის შესახებ უნდა გაკეთდეს მხარის მიერ შესაბამისი გარემოებების შეტყობიდან 7 დღის ვადაში.

4. განცხადება არბიტრაჟის კომპეტენციის შესახებ შეიძლება გაკეთდეს ამ მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგაც, თუ აღნიშნული ვადის გასვლას არბიტრაჟი საპატიოდ მიიჩნევს.

5. თუ არბიტრაჟ ი განსაზღვრავს, რომ მას აქვს შესაბამისი კომპეტენცია, მხარეებს შეუძლიათ ეს გადაწყვეტილება გამოტანიდან 30 დღის ვადაში გაასაჩივრონ სასამართლოში. არბიტრაჟის კომპეტენციის შესახებ სასამართლოს გამოაქვს დასაბუთებული განჩინება განცხადების წარმოებაში მიღებიდან 14 დღის ვადაში. ეს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება. სასამართლოს მიერ ამ საკითხის გადაწყვეტამდე საარბიტრაჟო განხილვა შეიძლება დაიწყოს, გაგრძელდეს და გამოტანილ იქნეს საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება.

     მუხლი 7. საარბიტრაჟო განხილვის ენა

1. მხარეებს შეუძლიათ განსაზღვრონ საარბიტრაჟო წარმოების ენა ან ენები. ამგვარი შეთანხმების არარსებობისას საარბიტრაჟო წარმოების ენას ან ენებს ადგენს არბიტრაჟი ყველა შესაბამისი გარემოების, მათ შორის, ხელშეკრულების ენის ჯეროვანი გათვალისწინებით. მხარეთა შეთანხმება ან არბიტრაჟის გადაწყვეტილება, თუ მხარეთა მიერ სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ეხება აგრეთვე მხარეთა ნებისმიერ წერილობით განცხადებას, საბოლოო საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებას, დადგენილებასა და საარბიტრაჟო წარმოებაში გამოყენებულ სხვა ნებისმიერ საბუთს.

2. არბიტრაჟმა შეიძლება დაადგინოს, რომ ყოველგვარ დოკუმენტურ მტკიცებულებას თან უნდა ერთოდეს თარგმანი საარბიტრაჟო წარმოების ენაზე (ენებზე).

     მუხლი 8.  საარბიტრაჟო განხილვის ადგილი

1. საარბიტრაჟო განხილვის ადგილი განისაზღვრება მხარეთა შეთანხმებით. ასეთი შეთანხმების არარსებობისას საარბიტრაჟო განხილვის ადგილს განსაზღვრავს არბიტრაჟი საქმის გარემოებათა და იმის გათვალისწინებით, თუ რამდენად მოსახერხებელია ეს ადგილი მხარეთათვის.

2. არბიტრაჟს შეუძლია ნებისმიერ ადგილას მოიწვიოს სხდომა არბიტრთა შორის კონსულტაციების ჩასატარებლად, მოწმეების, ექსპერტების ან მხარეების მოსასმენად, მტკიცებულებათა შესამოწმებლად, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

 

    მუხლი 9. გამოსაყენებელი სამართალი

1. საარბიტრაჟო შეთანხმების იურიდიული ძალისა და არბიტრაჟის იურისდიქციის დადგენისას არბიტრაჟი გამოიყენებს მხარეთა მიერ მითითებულ სამართალს, ხოლო თუ ასეთი მითითებული არ არის, – საქართველოს სამართალს.

2. საარბიტრაჟო განხილვის პროცედურის მიმართ გამოიყენება საქართველოს სამართალი.

3. არბიტრაჟი საქართველოს კანონმდებლობის საფუძველზე ადგენს, თუ რომელი (ქვეყნის) მატერიალური სამართალი იქნეს გამოყენებული დავის გადაწყვეტისას.

      მუხლი 10. კონფიდენციალობა

1. არბიტრი და საარბიტრაჟო განხილვის მონაწილე ყველა პირი ვალდებულნი არიან სრული საიდუმლოებით შეინახონ ნებისმიერი ინფორმაცია, რაც მათთვის ცნობილი გახდა საარბიტრაჟო განხილვაში მათი მონაწილეობის შედეგად, თუ მხარეები სხვა რამეზე არ შეთანხმდებიან.

2. საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების გამხელა შეიძლება მხოლოდ სასამართლოსთვის, სხვა კომპეტენტური ორგანოებისა და პირებისთვის გადაწყვეტილების აღსრულების, მისი შედეგების დადასტურების აუცილებლობის და/ან კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

    მუხლი 11. ურთიერთობა საარბიტრაჟო სასამართლოს,  ა რბიტრაჟსა და მხარეებს შორის

1. არბიტრაჟო სასამართლოს, არბიტრაჟსა და მხარეებს შორის ურთიერთობა ხდება წერილობით საარბიტრაჟო წარმოების ენაზე.

2. საქმესთან დაკავშირებული ყველა წერილობითი ინფორმაცია მხარეებსა და არბიტრებს ეგზავნებათ მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო დაწესებულების მეშვეობით.

3. საჭიროების შემთხვევაში წერილობითი ინფორმაციის გადაცემა შესაძლებელია არბიტრაჟის მეშვეობით. ასეთ შემთხვევაში დოკუმენტაციის გაგზავნა ხორციელდება არბიტრაჟის თავმჯდომარის ან მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო დაწესებულების მიერ.

4. საარბიტრაჟო სასამართლოსათვის (არბიტრაჟისათვის) მხარის მიერ გაგზავნილ კორესპონდენციას უნდა ერთოდეს ასლები ყოველი არბიტრისა და საქმეში მონაწილე დანარჩენი მხარისათვის.

5. არბიტრაჟი ვალდებულია ერთი მხარისაგან შემოსული კორესპონდენციის ასლი გადაუგზავნოს მეორე მხარეს მიღებიდან ხუთი სამუშაო დღის ვადაში, თუ ამ დებულებით ან მხარეთა შეთანხმებით სხვა ვადა არ არის მითითებული.

6. შესაძლებელია ადრესატს კორესპონდენცია პირადად ჩაბარდეს, ან გაეგ­ზავ­ნოს ფოსტით ან ნებისმიერი ელექტრონული და ტექნიკური საშუალებით, რომე­ლიც იძლევა გაგზავნის დადასტურების ჩანაწერს. თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, წერილობითი შეტყობინება მიღებულად ჩაითვლება, თუ ადრესატს ჩაბარდა პირადად ამ თავის იურიდიულ მისამართზე, საცხოვრებელ ან უკანასკნელ სამუშაო ადგილას. თუ შეუძლებელია ასეთი ადგილის დადგენა, წერილობითი შეტყობინება ჩაბარებულად ითვლება, თუ ის გაგზავნილია ადრესატის უკანასკნელ ცნობილ იურიდულ მისამართზე, საცხოვრებელი ან სამუშაო ადგილის მისამართზე დაზღვეული წერილით ან სხვა საშუალებით, რომელიც ადასტურებს შეტყობინების მიწოდებისა და ჩაბარების მცდელობას.

7. მხარეს კორესპონდენცია ეგზავნება სარჩელში (განცხადებაში) ან ადრესატის მიერ მითითებულ მისამართზე. ასეთი მისამართის არარსებობის შემთხვევაში გამოიყენება ამ მუხლის მე-6 პუნქტში მითითებული წესები.

8. კორესპონდენცია ჩაბარებულად ითვლება იმ დღიდან, როდესაც ადრესატმა იგი მიიღო ან უნდა მიეღო.

    მუხლი 12. ვადები

1. საარბიტრაჟო-საპ­რო­ცე­სო მოქ­მე­დე­ბის შეს­რუ­ლე­ბის ვა­და გა­ნი­საზ­ღვრე­ბა ზუს­ტი კა­ლენ­დარუ­ლი თარი­ღით, იმ გარე­მო­ე­ბა­ზე მი­თი­თე­ბით, რო­მე­ლიც აუ­ცი­ლებ­ლად უნ­და დად­გეს, ან დრო­ის მო­ნაკ­ვე­თით.

2. საარბიტრაჟო-საპ­რო­ცე­სო ვა­და იწ­ყე­ბა იმ კა­ლენ­დარუ­ლი თარი­ღის ან იმ მოვ­ლე­ნის დად­გო­მის შემ­დგო­მი დღი­დან, რომ­ლი­თაც გან­საზ­ღვრუ­ლია მი­სი და­საწ­ყი­სი.

3. საარბიტრაჟო-საპ­რო­ცე­სო ვა­და გამოითვლება მხოლოდ დღეებით.

4. თუ ვა­დის უკა­ნას­კნე­ლი დღე ემ­თხვე­ვა უქ­მე და დასვენების დღეს, ვა­დის დამ­თავ­რე­ბის დღედ ჩა­ით­ვლე­ბა მი­სი მომ­დევ­ნო პირ­ვე­ლი სა­მუ­შაო დღე.

5. საარბიტრაჟო-საპ­რო­ცე­სო მოქ­მე­დე­ბა, რომ­ლის შე­სას­რუ­ლებ­ლადაც დად­გე­ნი­ლია ვა­და, შეი­ძლე­ბა შეს­რულ­დეს ვა­დის უკა­ნას­კნე­ლი დღის ოც­და­ოთხ სა­ა­თა­მ­დე. თუ სა­ჩი­ვარი, სა­ბუ­თე­ბი ან ფუ­ლა­დი თან­ხა ფოს­ტას ან ტე­ლეგ­რაფს ჩაჰ­ბარდა, ვა­დის უკა­ნას­კნე­ლი დღის ოც­და­ოთხ სა­ა­თამ­დე, ვა­და გა­სუ­ლად არ ჩა­ით­ვლე­ბა.

6. ყვე­ლა და­უმ­თავ­რე­ბე­ლი საარბიტრაჟო-საპ­რო­ცე­სო ვა­და შე­ჩერ­დე­ბა საქ­მის წარ­მო­ე­ბის შე­ჩე­რე­ბით. ვა­დე­ბის შე­ჩე­რე­ბა და­იწ­ყე­ბა იმ გარე­მო­ე­ბა­თა წარ­მო­შო­ბის დღი­დან, რომ­ლე­ბიც სა­ფუძ­ვლად და­ე­დო წარ­მო­ე­ბის შე­ჩე­რე­ბას. წარ­მო­ე­ბის გა­ნახ­ლე­ბის დღი­დან საარბიტრაჟო-საპ­რო­ცე­სო ვა­დის დე­ნა გა­ნახ­ლდე­ბა.

    მუხლი 13. საარბიტრაჟო განხილვის ხარ­ჯე­ბი

1. საარბიტრაჟო ხარ­ჯებია: მოსაკრებელი, არბიტრაჟის ხარჯი და მხარეთა ხარ­ჯი.

2. მოსაკრებელს შეა­დ­გენს სარეგისტრაციო მოსაკრებელი და საარბიტრაჟო მოსაკრებელი. საარბიტრაჟო მოსაკრებლიდან გაიცემა არბიტრთა ჰონორარი.

3. არბიტრაჟის ხარჯი არის კონკრეტული საქმის მიღების, განხილვისა და საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების ძალაში შესვლისათვის გაწეული დანახარჯი.

4. მხარეთა ხარჯი შედგება საარბიტრაჟო განხილვის დროს თავიანთი ინტერესების დასაცავად მხარეთა მიერ გაწეული ხარჯისაგან, გარდა მოსაკრებლისა და არბიტრაჟის ხარჯისა.

5. ამ დებულებაში მითითებული საარბიტრაჟო ხარჯების ოდენობა მოცემულია დამატებითი ღირებულების გადასახადის გარეშე.

6. სარეგისტრაციო მოსაკრებლის ოდენობა შეადგენს 70 ლარს.

7. არბიტრაჟის თავმჯდომარე უფლებამოსილია შე­ამ­ცი­როს სარეგისტრაციო მოსაკრებლის ოდე­ნო­ბა.

8. სარეგისტრაციო მოსაკრებელი გადახდილ უნდა იქნეს სარჩელის წარ­დგე­ნასთან ერთად. სარეგისტრაციო მოსაკრებელი არ ექვემდებარება დაბრუ­ნე­ბას, თუნდაც არბიტრაჟმა დავა არ მიიღოს წარმოებაში.

9. საარბიტრაჟო მოსაკრებელის გა­დახ­დე­ვი­ნე­ბა წარ­მო­ებს:

ა) სარჩელზე და შე­გე­ბე­ბულ სარჩელზე;

ბ) განცხადებაზე, აგრეთვე საჩივარზე სარჩელის უზრუნველყოფის შესა­ხებ.

10. სარჩელსა და შეგებებულ სარჩელზე საარბიტრაჟო მოსაკრებლის ოდენობა იანგარიშება დავის საგნის ღირებულებიდან და შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 1,5% -დან 2,5-მდე. განისაზღვრება არბიტრაჟის თავმჯდომარის განკარგულებით.

11. საარბიტრაჟო მოსაკრებლის მინიმალური ოდენობა განისაზღვრება 200 ლარით.

12. თუ კონკრეტულ დავაზე არბიტრთა რაოდენობა ერთზე მეტია, სარჩელსა და შეგებებულ სარჩელზე საარ­ბიტ­რა­ჟო მოსაკრებლის ოდენობა იზრდება ყოველ დამა­ტე­ბულ არ­ბიტრ­ზე 1 პროცენტით, მაგრამ არანაკლებ 200 ლარით.

13. განცხადებაზე, აგრეთვე საჩივარზე სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ საარბიტრაჟო მოსაკ­რებ­ლის ოდენობა შეადგენს სადავო საგნის ღირებულების 0,5 პროცენტს, მაგ­რამ არანაკლებ 100 ლარისა.

14. გადახდა უნდა მოხდეს მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო დაწესებულების საბანკო ანგარიშზე თანხის შეტანით.

15. საარბიტრაჟო მოსაკრებელი და არბიტრაჟის ხარ­ჯი ავანსის სახით წი­ნას­წარ შე­აქვს სარჩელის (თხოვნის) აღმძვრელ მხარეს ან ორივე მხარეს. არბიტრაჟის ხარჯის საავანსო თანხას განსაზღვრავს არბიტრაჟის თავმჯდომარე. არბიტრაჟის თავმჯდომარე უფლებამოსილია ერთ ან ორი­ვე მხარეს გა­და­უვადოს ან გა­უ­ნა­წილ­ვა­დოს თანხის გა­დახ­და და დაუდგინოს გადახდის კონკრეტული ვადა (ვადები) საავანსო თანხის მითითებით. საავანსო თანხის ნაცვლად არბიტრაჟს შეუძლია მიიღოს საბანკო ან სხვა სახის გარანტია. დადგენილი თანხის გადაუხდელობა ჩაითვლება სარჩელზე (თხოვნაზე) უარის თქმად და არბიტრაჟი (საარბიტრაჟო სასამართლო) შეწყვეტს საქმის წარმოებას ან არ განიხილავს შესაბამის თხოვნას.

16. არბიტრაჟის თავმჯდომარე უფლებამოსილია შე­ამ­ცი­როს საარბიტრაჟო მოსაკრებლის ოდე­ნო­ბა.

17. და­ვის საგ­ნის ღირებულებას მი­უ­თი­თებს მოსარჩელე. თუ მოსარჩელის მი­ერ მი­თი­თე­ბუ­ლი ფა­სი აშ­კარად არ შე­ე­სა­ბა­მე­ბა დავის საგნის ნამ­დვილ ღი­რე­ბუ­ლე­ბას, და­ვის საგ­ნის ფასს გან­საზ­ღვრავს არბიტრაჟი.

18. თუ ერთ სარჩელში სხვადასხვა ვალდებულებიდან (ხელშეკრულებიდან) მომდინარე რამდენიმე სხვადასხვა მოთხოვნაა ჩამოყალიბებული, დავის საგნის ღირებულება განისაზღვრება თითოეული მოთხოვნისათვის ცალ-ცალკე და შესაბამისად ცალ-ცალკე დგინდება საარბიტრაჟო მოსაკრებლის ოდენობა.

19. ექ­სპერ­ტების, სპე­ცი­ა­ლის­ტებისა და თარ­ჯიმ­ნების სა­მუ­შა­ო­სა და არბიტრაჟში გა­მოც­ხა­დე­ბი­სათვის საჭირო ხარ­ჯე­ბს წინასწარ გაიღებს მხარე, რომელმაც იშუამდგომლა ამის თაობაზე.

20. საარ­ბიტრაჟო მოსაკრებლის ოდენობა განისაზღვრება საარბიტრაჟო განკარგულებით, რომელსაც არბიტრაჟის თავმჯდომარე გამოსცემს პუნქტი 10-ში მოცემული საპროცენტო განაკვეთების მიხედვით.

21. თუ მხარე­ებ­მა საარბიტრაჟო შეთანხმებით ან მო­რი­გე­ბის დროს თვი­თონ გა­ით­ვა­ლის­წი­ნეს საარბიტრაჟო ხარჯების გა­ნა­წი­ლე­ბის წე­სი, არბიტრაჟი ამ სა­კითხს წყვეტს მა­თი შე­თან­ხმე­ბის შე­სა­ბა­მი­სად.

22. თუ მხარეები სხვა რამეზე არ შეთანხმებულან, იმ მხარის მიერ გაღებული საარბიტრაჟო ხარჯების გადახდას, რომ­ლის სა­სარ­გებ­ლო­დაც იქნა მიღებული გა­დაწ­ყვე­ტი­ლე­ბა, არბიტრაჟი აკისრებს მე­ო­რე მხარე­ს მხოლოდ მოგებული მხარის მოთხოვნის საფუძველზე. თუ სარჩელი და­კ­მა­ყო­ფი­ლე­ბუ­ლია ნა­წი­ლობ­რივ, თანხის დაკისრება მოხდება შედეგის პროპორციულად.

23. თუ მხარეები სხვა რამეზე არ შეთანხმებულან, სხვა კერძო არბიტრაჟის გა­დაწ­ყვე­ტი­ლე­ბის შეც­ვლის შემთხვევაში არბიტრაჟი შე­სა­ბა­მი­სად შეც­ვლის საარბიტრაჟო ხარ­ჯე­ბის გა­ნა­წი­ლე­ბასაც.

    მუხლი 14 მტკიცებულებები

1. თი­თო­ე­ულ­მა მხარემ უნ­და და­ამ­ტკი­ცოს გარე­მო­ე­ბა­ნი, რომ­ლებ­ზედაც იგი ამ­ყარებს თა­ვის მოთ­ხოვ­ნებ­სა და შე­სა­გე­ბელს.

2. საარბიტრაჟო განხილვისათვის საჭირო მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებს წარმოად­გე­ნენ მხარე­ე­ბი. არბიტრაჟს შე­უძ­ლია შეს­თა­ვა­ზოს მხარე­ებს წარ­მო­ად­გი­ნონ და­მა­ტე­ბი­თი მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბე­ბი და ამისათვის დაუწესოს გარკვეული ვადა.

3. თუ არბიტრაჟის მიერ დადგენილ ვადებში მხარე არასაპატიო მიზეზით არ წარმოადგენს არბიტრაჟის მიერ მოთხოვნილ საქმის გარჩევასთან დაკავშირებულ დოკუმენტებს, არბიტრაჟი უფლებამოსილია გადაწყვეტილება გამოიტანოს მის ხელთ არსებული მასალის საფუძველზე.

4. ნებისმიერი მოსმენის დაწყებამდე არბიტრაჟი უფლებამოსილია მოითხოვოს ნებისმიერი მხარისაგან იმ მოწმეთა შესახებ წინასწარი ინფორმაციის წარმოდგენა, რომლის გამოძახებასაც მხარე აპირებს. ინფორმაციაში უნდა აისახოს მათი ჩვენების საგანი და საარბიტრაჟო განხილვასთან მისი კავშირი.

5. არბიტრაჟს შეუძლია დაადგინოს დრო და ფორმა, რა დროშიც და რა ფორმითაც უნდა წარედგინოს ასეთი ინფორმაცია არბიტრაჟს, ასევე შეუძლია განსაზღვროს მოწმის (მოწმეთა) გამოსვლის დრო და ნებისმიერ დროს შეაწყვეტინოს მას ჩვენების მიცემა, თუ იგი სცილდება კონკრეტულ შემთხვევაში განსახილველ საკითხებს.

6. თუ არბიტრაჟი სხვაგვარად არ დაადგენს, მოწმის (მოწმეთა) ჩვენება ნებისმიერი მხარის მიერ შეიძლება წარმოდგენილ იქნას წერილობით. ამასთან, ნებისმიერ მხარეს შეუძლია შუამდგომლობით მიმართოს არბიტრაჟს, რათა მოწმე, რომლის ჩვენებაც წერილობით იყო წარმოდგენილი, გამოძახებულ იქნას საქმის ზეპირ მოსმენაზე. იმ შემთხვევაში, თუ გამოძახებული მოწმე არ გამოცხადდება საპატიო მიზეზების გარეშე, არბიტრაჟი თავისი შეხედულებისამებრ წყვეტს ამ მოწმის წერილობითი ჩვენების მტკიცებულებად მიღების საკითხს.

7. ნებისმიერი მოწმე, რომელიც ზეპირ ჩვენებას იძლევა, შეიძლება დაკითხულ იქნას ნებისმიერი მხარის მიერ. ამასთან, არბიტრაჟს ნებისმიერ დროს შეუძლია დაუსვას შეკითხვები მოწმეს ჩვენების მიცემის დროს.

8. თუ მხარეები სხვა რამეზე არ შეთანხმებულან, არბიტრაჟს შეუძლია თავისი ინიციატივით ან მხარის თხოვნის საფუძველზე დანიშნოს ერთი ან რამდენიმე ექსპერტი კონკრეტულ საკითხზე არბიტრაჟისათვის დასკვნის მისაცემად.

9. არბიტრაჟს შეუძლია ნებისმიერ მხარეს მოთხოვოს ექსპერტისათვის წარსადგენი აუცილებელი ინფორმაცია და დოკუმენტაცია, რომელიც მოცემულ მხარესთან ინახება და მხარე ვალდებულია არბიტრაჟის მიერ განსაზღვრულ დროში წარმოადგინოს ასეთი ინფორმაცია ან/და დოკუმენტაცია.

10. თუ მხარეები სხვა რამეზე არ შეთანხმებულან, ნებისმიერ მხარეს შეუძლია მოითხოვოს ექსპერტის (ექსპერტების) მოწვევა ზეპირ განხილვაზე. ექს­­პერ­ტის მიერ წარმოდგენილი დასკვნის გამო მხარეებსა და არბიტრაჟს უფ­ლე­ბა აქვთ ექსპერტს (ექსპერტებს) დაუსვან შეკითხვები მათთვის საინ­ტე­რე­სო საკითხებზე.

11. არბიტრაჟის მიერ დანიშნული ნებისმიერი ექსპერტის ჰონორარი და ხარ­ჯი ამ დებულების შესაბამისად გადაიხდება მხარეთა მიერ შემოტანილი ავანს­ებ­ის ხარჯზე, რომელიც შედის საარბიტრაჟო განხილვის ხარჯში.

12. მხარის განცხადება მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა­თა უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ სასა­მარ­თ­ლო­სათვის მიმართვის მოთხოვნით არბიტრაჟს წარედგინება წე­რი­ლო­ბი­თი ფორ­­მით.

13. არბიტრაჟს ან მხარეს არბიტრაჟის თანხმობით შეუძლია მოსთხოვოს სასამართლოს დახმარება მტკიცებულებათა მოპოვებაში საარბიტრაჟო განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე. აღნიშნული მტკიცებულებანი უნდა წარედგინოს მხარეს (მხარეებს) ან არბიტრაჟს განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე. არბიტრაჟი უფლებამოსილია მიმართოს სასამართლოს მოწმის დასწრების უზრუნველსაყოფად. სასამართლოს მიერ გამოძახებული მოწმის უფლება-მოვალეობები განისაზღვრება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით. 

14. შუ­ამ­დგომ­ლო­ბა­ში მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა­თა უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ უნ­და აისა­­­ხოს:

ა) მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა­ნი, რო­მელ­თა უზ­რუნ­ველ­ყო­ფაც აუ­ცი­ლე­ბე­ლია;

ბ) გარე­მო­ე­ბა­ნი, რო­მელ­თა დასა­დას­ტუ­რებ­ლადაც სა­ჭი­როა ეს მტკი­ცე­ბუ­­ლე­ბა­ნი;

გ) მი­ზე­ზე­ბი, რომ­ლებ­მაც აი­ძუ­ლა გან­მცხა­დე­ბე­ლი მი­ე­მარ­თა შუ­ამ­დგომ­ლო­ბით მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა­თა უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ.

15. მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა­თა უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის მოთხოვნით სასამართლოსათვის მიმართვის შესახებ არბიტრაჟი იღებს დადგენილებას. ასეთი დადგენილების მიღებით საარბიტრაჟო-საპროცესო ვადა ჩერდება შესაბამისი მტკიცებულებების მიღებამდე.

16. მხარე­ებს, იმი­სგან და­მო­უ­კი­დებ­ლად, მო­ნა­წი­ლე­ობ­დნენ თუ არა ისი­ნი მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა­თა უზ­რუნ­ველ­ყო­ფა­ში, უფ­ლე­ბა აქვთ გა­მო­თქ­ვან თა­ვი­ან­თი მო­საზ­რე­ბე­ბი და მი­უ­თი­თონ იმ ხარ­ვე­ზებ­ზე, რომ­ლებ­საც, მა­თი აზ­რით, ად­გი­ლი ჰქონ­და უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის დროს.

17. მხარის განცხადებით არბიტრაჟს შე­უძ­ლია მიმართოს სასამართლოს მტკიცებულებათა და­მა­ტე­ბი­თი ან გან­მე­ო­რე­ბი­თი უზრუნველყოფის შესახებ განჩინების გამოტანის მოთხოვნით.

18. მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა­თა უზ­რუნ­ველსა­ყო­ფად გა­წე­უ­ლ ხარ­ჯებს გა­და­იხ­დის პი­რი, რო­მელ­მაც იშუ­ამ­დგომ­ლა არბიტრაჟის წი­ნა­შე ასე­თი უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ. მო­წი­ნა­აღმდე­გე მხარეს უფ­ლე­ბა აქვს მო­ით­ხო­ვოს მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა­თა უზ­რუნ­ველ­ყო­ფა­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბი­სათ­ვის მის მი­ერ გა­წე­უ­ლი ხარ­ჯე­ბის ანაზ­ღა­უ­რე­ბა. სა­ბო­ლო­ოდ ამ ხარ­ჯე­ბის გა­ნა­წი­ლე­ბა მოხ­დე­ბა არბიტრაჟის მი­ერ საქ­მის არ­სე­ბი­თად გა­დაწ­ყვე­ტისას.

    მუხლი 15. საარბიტრაჟო სარჩელი და საარბიტრაჟო შესაგებელი

1. საარბიტრაჟო წარმოება იწყება მოპასუხე მხარისათვის სააბრიტრაჟო სარჩელის ჩაბარებით.

2. მხარეთა მიერ შეთანხმებულ ან არბიტრაჟის მიერ განსაზღვრულ ვადაში საარბიტრაჟო მოსარჩელემ წერილობითი ფორმით უნდა წარმოადგინოს საარბიტრაჟო სარჩელი, რომელშიც მიუთითებს:

ა)მხარეთა სრულ დასახელებას და მისამართებს;

ბ)დავის საგნის აღწერასა და მოთხოვნას;

გ) გარე­მო­ე­ბე­ბსა და მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებს, რომ­ლებ­ზედაც მოსარჩელე ამ­ყარებს თა­ვის მოთ­ხოვ­ნებს;

დ) სარჩელის ფა­სს, თუ შე­საძ­ლე­ბე­ლია მისი შე­ფა­სე­ბა;

ე)საარბიტრაჟო შეთანხმებას, თუ ასეთი არსებობს;

ვ)არბიტრობის კანდიდატის (კანდიდატთა) სახელს, გვარს, მისამართს, პროფესიას და სხვა მონაცემებს, თუ საარბიტრაჟო შეთანხმებით არბიტრის (არბიტრების) კანდიდატურის წარდგენის უფლება მინიჭებული აქვს მხარეს;

ზ) მოსაკრებლის გა­დახ­დის და­მა­დასტუ­რე­ბე­ლ დო­კუ­მენ­ტე­ბს;

თ) საარბიტრაჟო განხილვასთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებს, რასაც მნიშვნელობა აქვს საარბიტრაჟო წარმოებისათვის.

3. სარჩელში შე­იძ­ლე­ბა იყოს აგ­რეთ­ვე მოსარჩელის მოთ­ხოვ­ნა არბიტრა­ჟი­სა­დმი (საარბიტრაჟო სასამართლოსადმი), რათა მან:

ა) და­ა­ვა­ლოს მო­პა­სუ­ხეს იმ მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბათა წარ­მოდ­გე­ნა, რომ­ლე­ბიც მას­თან ინა­ხე­ბა და რომ­ლებ­ზედაც მოსარჩელე ამ­ყარებს თა­ვის მოთხოვნას;

ბ) გამოითხოვოს მტკიცებულებები და დაიბაროს მოწმეები;

გ) მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბა­თა უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ მიმართოს სასამართლოს.

4. თუ სარჩელი შეტანილია ამ მუხ­ლში მი­თი­თე­ბუ­ლი მოთხოვნების დარ­ღვე­ვით, არბიტრაჟის თავმჯდომარე მოსარჩელეს მისცემს ვადას ხარვეზის გამოსასწორებლად. თუ დანიშ­ნულ ვა­და­ში ხარვეზი არ იქნება შევსებული, სარჩელი შე­­ტან­ილად არ ჩა­ით­ვლე­ბა და და­უბ­რუნ­დე­ბა მოსარჩელეს.

5. არბიტრაჟის თავმჯდომარე ვალ­დე­ბუ­ლია სარჩელის მი­ღე­­ბი­­­დან სამი დღის გან­მავ­ლო­ბა­ში თავისი განკარგულებით მი­იღოს იგი წარმო­­ება­­ში ან უარი თქვას მის მიღებაზე.

6. წარმოებაში მიღებული სარჩელი თანდართულ დოკუმენტებთან ერთად უნდა გადაეგზავნოს მოპასუხეს 7 სამუშაო დღის ვადაში.

7. დავის საარბიტრაჟო გან­ხილ­ვი­სათ­ვის მომ­ზა­დე­ბის მიზ­ნით მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო დაწესებულების დირექტორი:

ა) გა­და­უგ­ზავ­ნის მო­პა­სუ­ხეს სარჩელს და თანდართული სა­ბუ­თე­ბის ას­ლებს;

ბ) და­უ­ნიშ­ნავს მო­პა­სუ­ხეს ვა­დას წე­რი­ლო­ბით შე­ად­გი­ნოს და წარმოად­გი­ნოს თა­ვი­სი პა­სუ­ხი სარჩელსა და მას­ში დას­მუ­ლ სა­კით­ხე­ბზე, აგ­რეთ­ვე თა­ვი­სი მო­საზ­რე­ბე­ბი სარჩელზე დარ­თუ­ლი სა­ბუ­თე­ბის შე­სა­ხებ;

გ) წინადადებას არბიტრის შერჩევის შესახებ.

8. მოპასუხე მხარემ სარჩელის მიღებიდან ერთი კვირის ვადაში საარ­ბიტრა­ჟო სასამართლოს (არბიტრაჟს) უნდა მიაწოდოს თავისი პასუხი სარჩელ­ზე. საარ­ბიტრა­ჟო სასამართლო (არ­ბი­­ტრაჟი) უფლებამოსილია მოპასუხე მხარის მოთხოვნის საფუძველზე გააგრძე­ლოს აღნიშნული ვადა მხოლოდ ერთხელ, არა უმეტეს ერთი კვირით.

9. მო­პა­სუ­ხის წე­რი­ლო­ბით პა­სუხ­ში მი­თი­თე­ბუ­ლი უნ­და იყოს:

ა) ცნობს თუ არა მო­პა­სუ­ხე სარჩელს;

ბ) თუ სარჩელს არ ცნობს, კომენტარებს მოსარჩელის მიერ მითითებულ გარემოებებზე და მოთხოვნაზე;

გ) შეგებებულ სარჩელს (მოთხოვნებს), თუ ასეთი არსებობს;

დ) გარე­მო­ე­ბე­ბსა და მტკი­ცე­ბუ­ლე­ბებს, რომ­ლებ­ზედაც მოპასუხე ამ­ყა­რებს თა­ვის მოთ­ხოვ­ნებს;

ე) არბიტრობის კანდიდატის (კანდიდატთა) სახელს, გვარს, მისამართს, პროფესიას და სხვა მონაცემებს, თუ საარბიტრაჟო შეთანხმებით არბიტრის (არბიტრების) კანდიდატურის წარდგენის უფლება მინიჭებული აქვს მხარეს;

ვ) საარბიტრაჟო განხილვასთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებს, რასაც მნიშვნელობა აქვს საარბიტრაჟო წარმოებისათვის.

10. შესაგებლის გაუგზავნელობა მოპასუხეს უფლებას არ ართმევს უარყოს სასარჩელო მოთხოვნები ან/და წარადგინოს შეგებებული სარჩელი საარბიტრაჟო განხილვის პერიოდში.

11. შე­გე­გე­ბუ­ლი სარჩელის წარ­დგე­ნა შე­იძ­ლე­ბა სარჩელის წარ­დგე­ნის შე­სა­ხებ არ­სე­ბუ­ლი წე­სე­ბის დაც­ვით.

12. თუ დებულების ან კანონის რომელიმე მოთხოვა, რომლისაგანაც მხარეებს შეუძლიათ გადაუხვიონ, ან/და საარბიტრაჟო შეთანხმების რომელიმე მოთხოვნა არ იქნა დაცული და მხარე აგრძელებს საარბიტრაჟო წარმოებაში მონაწილეობას ისე, რომ ამგვარი დარღვევის წინააღმდეგ დაუყოვნებლივ ან/და, თუ კანონით ან ამ დებულებით მხარეთა შეთანხმებით ან არბიტრაჟის მიერ განსაზღვრულია რაიმე ვადა, ამ ვადის განმავლობაში წერილობით არ წარადგენს თავის შესაგებელს, მაშინ ჩაითვლება, რომ მან უარი თქვა შეპასუხების უფლებაზე.

    მუხლი 16. სარჩელის უზრუნველყოფა

1. მოსარჩელეს შე­უძ­ლია მი­მარ­თოს საარბიტრაჟო სასამართლოს ან არბიტრაჟს გან­ცხა­დე­ბით სარჩელის უზრუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ. განცხადება უნ­და შე­ი­ცავ­დეს მი­თი­თე­ბას იმ გარე­მო­ე­ბებ­ზე, რო­მელ­თა გა­მოც უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის ღო­ნის­ძი­ე­ბათა მი­უ­ღებ­ლო­ბა გა­აძ­ნე­ლებს ან შე­უძ­ლე­ბელს გახ­დის საარბიტრაჟო გა­დაწ­ყვე­ტი­ლე­ბის აღსრუ­ლე­ბას, აგ­რეთ­ვე მი­თი­თე­ბას იმა­ზე, თუ უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის რო­მე­ლი ღო­ნის­ძი­ე­ბის გა­ტარე­ბა მი­აჩ­ნია მოსარჩელეს სა­ჭი­როდ.

2. გან­ცხა­დე­ბას სარჩელის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ გა­დაწ­ყვეტს არბიტრაჟის თავმჯდომარე, ან, თუ არბიტრაჟი არჩეულია სრული შემადგენლობით, არბიტრაჟის თავმჯდომარე გან­ცხა­დე­ბის შეტანიდან 5 დღის ვადაში.

3. საარბიტრაჟო განხილვის დაწყებამდე ან განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე, საბოლოო საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების გამოტანამდე, მხარეს შეუძლია შუამდგომლობით მიმართოს არბიტრაჟს საარბიტრაჟო სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებების გამოყენების შესახებ, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება საარბიტრაჟო შეთანხმებას.

4. მხარის მიმართვის საფუძველზე გონივრულ ვადაში, არბიტრაჟი წერილობითი საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებით ავალებს მხარეს:

ა) საბოლოო საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების გამოტანამდე პირვანდელი მდგომარეობის შენარჩუნებას ან აღდგენას;

ბ) ისეთი ზომების მიღებას, რომლებიც უკავშირდება მეორე მხარისათვის ან თვით სარბიტრაჟო წარმოებისათვის ზიანის მიყენების თავიდან აცილებას;

გ) ღონისძიებების განხორციელებას იმ აქტივების შესანარჩუნებლად, რომლებიდანაც აღსრულდება შემდგომი საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება;

დ)  მტკიცებულებების შენახვასა და შენარჩუნებას, რომლებიც შესაძლოა უკავშირდებოდეს საარბიტრაჟო დავასა და ამ დავის გადაწყვეტას.

5. მხარემ რომელიც შუამდგომლობით მიმართავს არბიტრაჟს საარბიტრაჟო სარჩელის ამ მუხლის მე-4 პუნქტის „ა”  – „გ” ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული უზრუნველყოფის ღონისძიებების გამოყენების შესახებ, უნდა დაასაბუთოს შემდეგი გარემოებები:

ა) საარბიტრაჟო სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებების გამოუყენებლობამ შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი ზიანი, რომლის თავიდან აცილება შეუძლებელი იქნება მეორე მხარისათვის ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების დაკისრებით;

ბ) საარბიტრაჟო სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებების გამოუყენებლობით გამოწვეული ზიანი მნიშვნელოვნად აღემატება იმ ზიანს, რომელიც შესაძლოა მიადგეს იმ მხარეს, რომლის წინააღმდეგაც მიმართულია საარბიტრაჟო სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებები, ამ ღონისძიებების გამოყენების შემთხვევაში;  

გ)  არსებობს საფუძვლიანი ვარაუდი იმის შესახებ, რომ მისი სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდება. აღნიშნული ვარაუდი გავლენას არ ახდენს არბიტრაჟის მიერ შემდგომი გადაწყვეტილების გამოტანაზე.

6. ამ მუხლის მე-4 პუნქტის „დ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული უზრუნველყოფის ღონისძიებების მიმართ ამ მუხლის მე-4 პუნქტის “ა”-“გ” ქვეპუნქტების მოთხოვნები გამოიყენება მხოლოდ იმ ფარგლებში, რომლებშიც არბიტრაჟი ამას მიზანშეწონილად მიიჩნევს.

7. არბიტრაჟი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მხარეს, რომელიც შუამდგომლობს საარბიტრაჟო სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებების გამოყენებაზე, აღნიშნულ უზრუნველყოფის ღონისძიებებთან დაკავშირებული შესაბამისი უზრუნველყოფის გარანტიის წარდგენა.

8. მხარეს, რომელიც შუამდგომლობს სარბიტრაჟო სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებების გამოყენებაზე, ეკისრება პასუხისმგებლობა ნებისმიერი ხარჯებისა და ზიანისათვის, რომლებიც გამოწვეულია მის მიერ მოთხოვნილი საარბიტრაჟო სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებების გამოყენებით, თუ არბიტრაჟი შემდგომ დაადგენს, რომ აღნიშნულ გარემოებებში საარბიტრაჟო სარჩელის უზრუნველყოფის მოცემული ღონისძიებები არ უნდა ყოფილიყო გამოყენებული. არბიტრაჟი უფლებამოსილია მოითხოვოს ხარჯებისა და ზიანის ანაზღაურება საარბიტრაჟო განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე.

 9. არბიტრაჟი უფლებამოსილია, თუ ამას საჭიროდ მიიჩნევს, შეცვალოს, შეაჩეროს ან გააუქმოს მის მიერ გამოყენებული საარბიტრაჟო სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებები ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით ან განსაკუთრებულ შემთხვევებში, მხარეთათვის წინასწარ შეტყობინების შემდეგ, თავისი ინიციატივით.

10. არბიტრაჟი უფლებამოსილია მხარეებს მოსთხოვოს იმ ინფორმაციის დაუყოვნებლივ განცხადება, რომელიც უკავშირდება იმ გარემოებათა არსებით ცვლილებებს, რომელთა საფუძველზეც მოხდა საარბიტრაჟო სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებების მოთხოვნა ან გამოყენება.

11. სარჩელის უზ­რუნ­ველ­სა­ყო­ფად გა­მო­ტა­ნილ გადაწყვეტილებაზე მო­პა­სუ­ხეს შე­უძ­ლია შე­­ი­ტა­ნოს სა­ჩი­ვარი, რო­მე­ლიც უნ­და შე­ი­ცავ­დეს:

ა) სარჩელის უზ­რუნ­ველ­სა­ყო­ფად გა­მო­ტა­ნი­ლი გადაწყვეტილების და ამ გადაწყვეტილების გამომტანი ორგანოს ზუსტ დასახელებას;

ბ) მი­თი­თე­ბას, თუ რა ზო­მით უნ­და გა­უქ­მდეს ან შე­იც­ვა­ლოს გადაწყვეტილება უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ;

გ) გარე­მო­ე­ბებს, რო­მელ­თა გა­მოც უნ­და გა­უქ­მდეს ან შე­იც­ვა­ლოს გადაწყვეტილება უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ.

12. სარჩელის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ გადაწყვეტილების გა­სა­ჩივ­რე­ბის ვა­და შე­ად­გენს ხუთ დღეს და მი­სი დე­ნა იწ­ყე­ბა უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ გადაწყვეტილების მო­პა­სუ­ხი­სათ­ვის გა­და­ცე­მის მო­მენ­ტი­დან.

13. საარბიტრაჟო სა­ჩივ­რის შე­ტა­ნა ვერ შე­ა­ჩე­რებს უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ გადაწყვეტილების აღსრუ­ლე­ბას, მაგ­რამ არბიტრაჟს შე­უძ­ლია გარ­კვე­უ­ლი დრო­ით შე­ა­ჩე­როს აღ­სრუ­ლე­ბა ან გა­ა­უქ­მოს უზ­რუნ­ველ­ყო­ფი­სათ­ვის უკ­ვე მი­ღე­ბუ­ლი ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი.

14. სარჩელის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის შე­სა­ხებ გადაწყვეტილების აღ­სრუ­ლე­ბა ხდება და­უ­ყოვ­ნებ­ლივ.

15. მხარის თხოვ­ნით და­საშ­ვე­ბია სარჩელის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის ერ­თი სა­ხის მე­ო­რი­თ შეც­ვლა.

16. ფუ­ლა­დი თან­ხე­ბის გა­დახ­დე­ვი­ნე­ბის შე­სა­ხებ სარჩელის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფი­სას მო­პა­სუ­ხეს შე­უძ­ლია მი­ღე­ბუ­ლ უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის ღო­ნის­ძი­ე­ბათა ნაც­ვლად მოსარჩელის მი­ერ მოთ­ხოვ­ნი­ლი თან­ხა შე­ი­ტა­ნოს საარბიტრაჟო სასამართლოს სა­დეპო­ზი­ტო ან­გარიშ­ზე.

17. სა­კითხს იმის შე­სა­ხებ, თუ სარჩელის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის რო­მე­ლი ღო­ნის­ძი­ე­ბა უნ­და იქ­ნეს გა­მო­ყე­ნე­ბუ­ლი, წყვეტს საარბიტრაჟო სასამართლოს (არბიტრაჟის) თავმჯდომარე.

18. სარჩელის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის ღო­ნის­ძი­ე­ბები შე­იძ­ლე­ბა იყოს:

ა) ყა­დაღის და­დე­ბა ქო­ნე­ბა­ზე, ფა­სი­ან ქაღალ­დებ­სა თუ ფუ­ლად სახ­სრებ­ზე, რომ­ლე­ბიც მო­პა­სუ­ხეს ეკუთ­ვნის და არის მას­თან ან სხვა პირ­თან;

ბ) მო­პა­სუ­ხი­სათ­ვის გარ­კვე­უ­ლი მოქ­მე­დე­ბის შეს­რუ­ლე­ბის აკ­რძალ­ვა;

გ) მო­პა­სუ­ხის და­ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა, გა­დას­ცეს მის მფლო­ბე­ლო­ბა­ში არ­სე­ბუ­ლი ნივ­თი სა­სა­მარ­თლო აღ­მას­რუ­ლებ­ელს სე­კვ­ეს­ტრის (ქო­ნე­ბის იძუ­ლე­ბი­თი მარ­თვა) სა­ხით;

დ) სხვა ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი, თუ ეს აუ­ცი­ლე­ბე­ლია სარჩელის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფი­სათ­ვის.

19. აუ­ცი­ლებ­ლო­ბის შემ­თხვე­ვა­ში შე­იძ­ლე­ბა დაშ­ვე­ბულ იქ­ნეს სარჩელის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის რამ­დე­ნი­მე სა­ხე.

20. არბიტრაჟის თავმჯდომარეს შე­უძ­ლია მო­სთ­ხო­ვოს მოსარჩელეს მო­პა­სუ­ხი­სათ­ვის მო­სა­ლოდ­ნე­ლი ზარა­ლის ანაზ­ღა­უ­რე­ბის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფა.

21. თუ სარჩელის უზ­რუნ­ველსა­ყო­ფად გამოყენებული ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი გა­უ­მარ­თლე­ბე­ლი გა­მოდ­გა იმის გა­მო, რომ მოსარჩელეს უარი ეთ­ქვა სარჩელზე და გა­დაწ­ყვე­ტი­ლე­ბა შე­ვი­და კა­ნო­ნი­ერ ძა­ლა­ში, ან­და იმის გა­მო, რომ საარბიტრაჟო სასამართლოს (არბიტრაჟის) თავმჯდომარემ გა­ა­უქ­მა სარჩელის უზ­რუნ­ველ­ყო­ფის ღო­ნის­ძი­ე­ბა, მა­შინ დაზარალებული მხარის მოთხოვნით შესაძლებელია არბიტრაჟმა დაადგინოს, რომ იმ მხარემ, რომ­ლის სა­სარ­გებ­ლოდაც მოხ­და უზ­რუნ­ველ­ყო­ფა, აუ­ნაზ­ღა­უ­როს მე­ო­რე მხარეს ზარა­ლი, რაც მას მი­ად­გა სარჩელის უზ­რუნ­ველ­საყოფად გატარებულ ღო­ნის­ძი­ე­ბათა შე­დე­გად.

    მუხლი 17. საარბიტრაჟო განხილვა

1. არბიტრაჟი დამოუკიდებლად წყვეტს თავისი მუშაობის წესს ამ დებუ­ლებ­ის შესაბამისად და მხარეთა ერთობლივ მოთხოვნათა გათვალისწი­ნებ­ით.

2. არბიტრაჟი გადაწყვეტილებებს იღებს ხმათა უმრავლესობით, ხოლო უმრავლესობის არარსებობის შემთხვევაში, საპროცესო საკითხებზე გადაწყვეტილებებს ერთპიროვნულად იღებს არბიტრაჟის თავმჯდომარე.

3. არბიტრაჟის სხდომები დახურულია, თუ ორივე მხარე წერილობით არ მოითხოვს ღია განხილვის გამართვას.

4. არბიტრაჟი ვალდებულია შეადგინოს საარბიტრაჟო სხდომის ან ცალკეული საარბიტრაჟო-საპროცესო მოქმედების ოქმი, თუ ამის შესახებ პირდაპირ მითითებულია საარბიტრაჟო შეთანხმებაში ან არბიტრაჟი ოქმის შედგენას მიიჩნევს აუცილებლად.

5. მხარეებს გონივრულ ვადაში უნდა ეცნობოთ მოსმენის გამართვის დრო და ადგილი, რათა მათ მოახერხონ ასეთ მოსმენაზე გამოცხადება.

6. თუ საარბიტრაჟო შეთანხმება პირდაპირ ითვალისწინებს და არბიტრაჟი ამას მისაღებად ჩათვლის, საარბიტრაჟო განხილვა შეიძლება წარიმართოს მხოლოდ წერილობითი მასალის საფუძველზე მხარეთა ზეპირი მოსმენის გარეშე.

7. არბიტრაჟს ზეპირი მოსმენის დაწყებამდე შეუძლია მხარეებს გადასცეს შეკითხვების სია, რომლებზეც მას განსაკუთრებულად და დაწვრილებით სურს მათგან პასუხის მოსმენა.

8. მხარეები საქმეებს აწარმოებენ უშუალოდ ან წარმომადგენლების მეშვეობით. მხარის გამოუცხადებლობა, თუ მას ამ დებულებით დადგენილი წესითა და ვადაში ეცნობა საქმის განხილვის დროისა და ადგილის თაობაზე, ხელს არ უშლის საქმის განხილვას და გადაწყვეტლების მიღებას, თუ გამოუცხადებელმა მხარემ წერილობით არ იშუამდგომლა განხილვის გადადება საპატიო მიზეზის მითითებით. მხარეს შეუძლია მოითხოვოს საქმის განხილვა მის დაუსწრებლად.

9. ნებისმიერ მხარეს შეუძლია საქმის განხილვის დამთავრებამდე შეცვალოს ან შეავსოს თავისი სარჩელის მოთხოვნები ან შესაგებელი, რომლის დასაშვებობის საკითხს წყვეტს არბიტრაჟი.

10. აუცილებლობის შემთხვევაში, არბიტრაჟის ან მხარეთა ინიციატივით შეიძლება გადაიდოს ან შეჩერდეს საქმის განხილვა. გადაწყვეტილებას საქმის გადადების ან შეჩერების შესახებ იღებს არბიტრაჟი დადგენილებით.

11. ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით შესაძლებელია საქმეში მესამე პირის ჩართვა. მესამე პირის ჩასართავად აუცილებელია ამ პირისა და დავის მონაწილე დანარჩენი მხარეების წერილობითი თანხმობები.

12. მხარეს უფლება აქვს საარბიტრაჟო განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე წარმოდგენილი იყოს ადვოკატის ან სხვა წარმომადგენლის მეშვეობით.

    მუხლი 18. არბიტრაჟის და მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო დაწესებულების დამატებითი უფლებამოსილებანი

ნაწილი I

თუ მხარეები სხვა რამეზე არ შეთანხმდებიან, არბიტრტაჟი უფლებამოსილია:

ა) გააგრძელოს ან შეამციროს ნებისმიერი ვადა, რომელიც გათვალისწინებულია საარბიტრაჟო შეთანხმებით, ამ დებულებით ან არბიტრაჟის გადაწყვეტილებით;

ბ) დაავალდებულოს ნებისმიერი მხარე წარმოადგინოს ექსპერტიზისათვის საჭირო ნივთი და დოკუმენტაცია, რომელიც ამ მხარის კონტროლის ქვეშ იმყოფება, აგრეთვე ყველა ის დოკუმენტი, რასაც კონკრეტული საქმის განხილვისას არბიტრაჟი საჭიროდ მიიჩნევს;

გ) მიიღოს გადაწყვეტილება მტკიცების ან სხვა წესების გამოყენების თუ გამოუყე­ნებლობის შესახებ, რომლებიც ეხება საქმისათვის ნებისმიერი დოკუმენტის დაშვებას, შემხებლობას და მნიშვნელობას, აგრეთვე ნებისმიერი ფაქტის, საკითხის და ექსპერტის აზრის შესახებ და განსაზღვროს მხარეთა შორის დოკუმენტების გაცვლის დრო და ფორმა;

დ) განსაზღვროს მხარეთა შორის დადებული ნებისმიერი კონტრაქტისა და საარბიტრაჟო შეთანხმების შესწორების პროცედურა, რომელიც აუცილებელია რაიმე შეცდომის გამოსასწორებლად, რომელსაც არბიტრაჟი მხარეთა საერთო ინტერესად მიიჩნევს, ოღონდ იმ ფარგლებში, რაც დაშვებულია ამ კონტრაქტისთვის ან/და საარბიტრაჟო შეთანხმებისათვის მარეგულირებელი კანონმდებლობით;

ე) აუცილებლობის შემთხვევაში, მხარის თხოვნით ან საკუთარი ინიციატივით, გადადოს ან შეაჩეროს საქმის განხილვა, აგრეთვე შეაჩეროს საპროცესო ვადა.

 

ნაწილი II

  თუ მხარეები სხვა რამეზე არ შეთანხმდებიან, მუდმივმოქმედი საარბიტრაჟო დაწესებულება უფლება­მოსი­ლია: განახორციელოს საქმის განხილვასთან დაკავშირებული ყველა საჭირო საქმიანობა. მათ შორის, გადაწყვიტოს ნებისმიერი საკითხი, რომელიც დაკავშირებულია ხარჯის განაწი­ლებასთან.

  

     მუხლი 19. საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება

1. საქმეზე არბიტრაჟს გა­მო­აქვს გა­დაწ­ყვე­ტი­ლე­ბა საარბიტრაჟო განხილვის დაწყებიდან 180 დღის ვადაში, თუ მხარეთა მიერ სხვა რამ არ არის დადგენილი.

2. საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება გამოტანილი უნდა იქნეს საარბიტრაჟო განხილვის დამთავრებიდან ერთი თვის ვადაში.

 3. თუ საარბიტრაჟო განხილვის რომელიმე ეტაპზე მხარეები მიაღწევენ სრულ შეთანხმებას ყველა სადავო საკითზე, არბიტრაჟი წყვეტს საარბიტრაჟო განხილვას და გამოაქვს შესაბამისი გადაწყვეტილება მორიგების შესახებ განცხადების შეტანიდან 30 დღის განმავლობაში.

4. რამდენიმე არბიტრისაგან შემდგარი არბიტრაჟის გა­დაწ­ყვე­ტი­ლე­ბას იღებს ხმე­ბ­ის უმ­რავ­ლე­სო­ბით. თუ არბიტრი უარს აცხადებს ხელი მოაწეროს გადა­წყვე­ტი­ლებას, ამის შესახებ უნდა აღინიშნოს საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებაში. არ­ბიტრი, რო­მე­ლიც არ ეთან­ხმე­ბა უმ­რავ­ლე­სო­ბას, შე­უძ­ლია წე­რი­ლო­ბით ჩა­მო­ა­ყა­­ლი­ბოს თა­ვი­სი გან­სხვავე­ბუ­ლი აზ­რი. გან­სხვავე­ბუ­ლი აზ­რი და­ერ­თვის საქ­მეს. არბიტრებს უფ­ლე­ბა არა აქვთ გა­ახ­მა­უ­რონ თათბირის დროს გამართული მსჯე­­ლო­ბა.

5.  საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება უნდა ჩამოყალიბდეს წერილობითი ფორ­მით საარბიტრაჟო განხილვის ენაზე და მასში უნდა აღინიშნოს:

ა) გადაწყვეტილების გამოტანის დრო და ადგილი;

ბ) საარბიტრაჟო სასამართლოს სრული დასახელება და არბიტრაჟის შე­მად­გენლობა;

გ)მხარეთა ვინაობა და მისამართები;

დ) საარბიტრაჟო შეთანხმება;

ე)დავის საგანი;

ვ)სამოტივაციო ნაწილი იმ დასაბუთებით, რის საფუძველზეც არბიტ­რაჟ­მა მიიღო გადაწყვეტილება (გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც საარბიტრაჟო შე­თან­­ხმება პირდაპირ ითვალისწინებს სამოტივაციო ნაწილის არარსებობას);

ზ) არბიტრაჟის დადგენილება;

თ) გადაწყვეტილების აღსრულების ვადა.

6. საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება ძალაში შედის მისი გამოტანის მომენტიდან.

7. საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება საბოლოოა და სავალდებულოა მხარე­თა­თვის შესასრულებლად.

8. ძალაში შესულ საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებაზე სააღსრულებო ფურ­ცელს (წარწერას) გასცემს სასამართლო საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

9. ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნის საფუძველზე ან არბიტრაჟის ინიციატივით, გადაწყვეტილების გამოტანიდან 30 დღის განმავლობაში დაიშვება არბიტრაჟის მიერ საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების განმარტება ან/და მასში დაშვებული მე­ქა­ნიკური, ტიპოგრაფიული, თუ გაანგარიშებაში დაშვებული შეცდომის გასწორება საქართველოს კანონის „არბიტრაჟის შესახებ” 41-ე მუხლით დადგენილი წესებით. ასეთი განმარტება წარმოადგენს გადაწყვეტილების შემადგენელ ნა­წილს, თუ მხარეები სხვა რამეზე არ შეთანხმებულან.

10. საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების აღსრულება ხორციელდება სასამართლოს განჩინების საფუძველზე, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად.

    მუხლი 20. საქმის წარმოების შეწყვეტა გადაწყვეტილების გამოტანის გარეშე

1. თუ საქმეზე არ მიიღება საბოლოო გადაწყვეტილება, საარბიტრაჟო განხილვა წყდება დადგენილებით, საქმის შეწყვეტის შესახებ.

2. საქმის წარმოება წყდება:

ა) მოსარჩელის მიერ თავის მოთხოვნაზე უარის თქმისას, თუ მოპასუხე ასეთი შეტყობინების მიღებიდან ორი კვირის ვადაში არ წამოაყენებს თავის პრეტენზიებს საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ და არბიტრაჟი არ დაადგენს მოპასუხის კანონიერ ინტერესს დავის ბოლომდე მოწესრიგების თაობაზე;

ბ) თუ არსებობს მხარეთა შეთანხმება საარბიტრაჟო განხილვის შეწყვეტის თაობაზე;

გ) თუ არბიტრაჟს მიაჩნია, რომ რაიმე მიზეზით შეუძლებელია ან საჭირო  არ არის საქმის შემდგომი განხილვა, კერძოდ, თუ არ არსებობს ის წანამძღვრები, რომლებიც აუცილებელია საქმის არსებითად განხილვისათვის.

    მუხლი 21. დასკვნითი დებულებები

1. სხვა არბიტრაჟის საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების გადასინჯვა წარმოებს ამ დებულებით გათვალისწინებული დავის განხილვის საერთო წესების დაცვით იმ განსხვავებით, რომ მხარეებს შეუძლიათ სარჩელის ნაცვლად საარბიტრაჟო სასამართლოში შეიტანონ ერთობლივი საჩივარი.

2. ყველა იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომელიც გათვალისწინებული არ არის ამ დებულებით, არბიტრაჟი და მხარეები მოქმედებენ კანონისა და ამ დებულების სულისკვეთებით და იყენებენ ყველა შესაძლებლობას იმის უზრუნველსაყოფად, რომ საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებას ჰქონდეს იურიდიულად გამოყენებადი ძალა.