ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში ადიგენის რაიონის საპროექტო ტერიტორიის ინტეგრირების პროგრამის – ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის სამენეჯმენტო გეგმის დამატებითი ნაწილის დამტკიცების შესახებ

ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში ადიგენის რაიონის საპროექტო ტერიტორიის ინტეგრირების პროგრამის – ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის სამენეჯმენტო გეგმის დამატებითი ნაწილის დამტკიცების შესახებ /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:LitNusx;} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:SPGrotesk;} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:SPDumbadze;} @font-face {font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h1 {margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; layout-grid-mode:line;} h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; letter-spacing:2.75pt; font-weight:normal;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:2.5pt;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; font-family:"SPGrotesk","sans-serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:SPAcademi;} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:12.0pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-before:always; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-style:italic;} p.MsoAutoSig, li.MsoAutoSig, div.MsoAutoSig {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi {mso-style-name:chveulebrivi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data {mso-style-name:data; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti {mso-style-name:petiti; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident {mso-style-name:prezident; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni {mso-style-name:kanoni; margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Geo_dumM","serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.kitxva, li.kitxva, div.kitxva {mso-style-name:kitxva; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:5.65pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.pasuxi, li.pasuxi, div.pasuxi {mso-style-name:pasuxi; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.7pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-28.35pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.Style1, li.Style1, div.Style1 {mso-style-name:Style1; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi-wigni, li.chveulebrivi-wigni, div.chveulebrivi-wigni {mso-style-name:chveulebrivi-wigni; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:22.7pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.satauri, li.satauri, div.satauri {mso-style-name:satauri; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.tarigi, li.tarigi, div.tarigi {mso-style-name:tarigi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.muxliparl, li.muxliparl, div.muxliparl {mso-style-name:muxli_parl; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"SPDumbadze","serif"; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml {mso-style-name:tavi_satauri_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml {mso-style-name:tavi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karixml, li.karixml, div.karixml {mso-style-name:kari_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml {mso-style-name:kari_satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.petitixml, li.petitixml, div.petitixml {mso-style-name:petiti_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.cignixml, li.cignixml, div.cignixml {mso-style-name:cigni_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Arial","sans-serif";} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.5in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-.25in; font-size:12.0pt; font-family:"Arial","sans-serif";} p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} span.StylecxrilixmlSylfaenChar {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; font-family:"Sylfaen","serif";} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gazette, li.gazette, div.gazette {mso-style-name:gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} p.muxligazette, li.muxligazette, div.muxligazette {mso-style-name:muxli_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} p.tavigazette, li.tavigazette, div.tavigazette {mso-style-name:tavi_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:45.0pt 45.0pt 1.0in 63.0pt;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება №285 2002 წლის 8 ივნისი ქ. თბილისი ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში ადიგენის რაიონის საპროექტო ტერიტორიის ინტეგრირების პროგრამის – ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის სამენეჯმენტო გეგმის დამატებითი ნაწილის დამტკიცების შესახებ დამტკიცდეს ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში ადიგენის რაიონის საპროექტო ტერიტორიის ინტეგრირების პროგრამის – ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის სამენეჯმენტო გეგმის თანდართული დამატებითი ნაწილი. ე. შევარდნაძე ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში ადიგენის რაიონის საპროექტო ტერიტორიის ინტეგრირების პროგრამის – ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის სამენეჯმენტო გეგმის დამატებითი ნაწილი თავი I ზოგადი დებულებანი     მუხლი 1🔗. ნორმატიული აქტი, რომლის საფუძველზე და რომლის შესასრულებლადაც დამტკიცებულ იქნა ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში ადიგენის რაიონის საპროექტო ტერიტორიის ინტეგრირების პროგრამის – ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის სამენეჯმენტო გეგმის დამატებითი ნაწილი ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში ადიგენის რაიონის საპროექტო ტერიტორიის ინტეგრირების პროგრამის – ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის სამენეჯმენტო გეგმის დამატებითი ნაწილი (შემდგომში – ინტეგრირების პროგრამა) დამტკიცებულია „ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ტერიტორიის გაფართოების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, ამავე კანონითა და „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი სამართლებრივი ნორმების შესრულების მიზნით.     მუხლი 2🔗. ინტეგრირების პროგრამის სტატუსი ინტეგრირების პროგრამა წარმოადგენს „დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბების ხელშემწყობი ღონისძიებებისა და ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის შექმნის შესახებ“ საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1995 წლის 28 ივლისის №447 დადგენილებით დამტკიცებული ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის სამენეჯმენტო გეგმის დამატებით ნაწილს და, შესაბამისად, ამ სამენეჯმენტო გეგმის საფუძველზე დაწყებული საქმიანობის გაგრძელებას ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკისათვის ადიგენის რაიონში გადაცემულ ტერიტორიაზე.     მუხლი 3🔗. ინტეგრირების პროგრამის რეგულირების სფერო ინტეგრირების პროგრამა აწესრიგებს ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკისათვის ადიგენის ადმინისტრაციული რაიონის საზღვრების ფარგლებში „ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ტერიტორიის გაფართოების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე გადაცემული 10846 ჰექტარი მიწის ფართობისა (შემდგომში – საპროექტო ტერიტორიის) და მასზე არსებული ბუნებრივი რესურსების დაცვისა და გამოყენების საკითხებს.     მუხლი 4🔗. ინტეგრირების პროგრამის ძირითადი მიზნები და ამოცანები 1. ინტეგრირების პროგრამის ძირითადი მიზნებია: ა) საპროექტო ტერიტორიის ტერიტორიულ-ფუნქციონალური ორგანიზაციის, მასზე არსებული ბუნებრივი რესურსების დაცვის, ამ რესურსების გამოყენების, აგრეთვე, საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებული სხვა საქმიანობის განვითარების საკითხების სამართლებრივი მოწესრიგების გზით უზრუნველყოს საპროექტო ტერიტორიის ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში ინტეგრირების მექანიზმის ჩამოყალიბება; ბ) საპროექტო ტერიტორიის ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში ინტეგრირების მეშვეობით ეკოტურიზმის, ეკოლოგიური განათლებისა და რეკრეაციის სფეროში ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის შესაძლებლობათა ზრდისათვის ხელშეწყობა. 2. ინტეგრირების პროგრამის ძირითადი ამოცანებია: ა) ხელი შეუწყოს ბუნებრივი პროცესების უწყვეტი განვითარების უზრუნველსაყოფად საპროექტო ტერიტორიის ბიოლოგიური მრავალფეროვნებით გამორჩეული, ბუნებრივი ან სახეცვლილი უბნების დაცვასა და აღდგენას; ბ) უზრუნველყოს საპროექტო ტერიტორიაზე ბუნებრივი ეკოსისტემების, ლანდშაფტების, ცხოველთა და მცენარეთა სამყაროს, განსაკუთრებით – საფრთხის წინაშე მყოფ მცენარეთა და ცხოველთა გენოფონდის დაცვა, აღდგენა და ბიოლოგიური მრავალფეროვნების შენარჩუნება; გ) ხელი შეუწყოს ბუნებრივ და ისტორიულ-კულტურულ გარემოში რეკრეაციის, ტურიზმისა და სოფლის მეურნეობის მდგრადი განვითარებისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნას საპროექტო ტერიტორიაზე; დ) საპროექტო ტერიტორიის ფარგლებში უზრუნველყოს მიწის, წყლის, ცხოველთა და მცენარეთა სამყაროს (მათ შორის ტყეების) და სხვა ბუნებრივი რესურსების მოვლა, დაცვა, აღდგენა და ამ რესურსებით რაციონალური სარგებლობა; განათლებისა და მეცნიერული კვლევა-ძიებისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნა; ისტორიულ-კულტურული ლანდშაფტებისა და ძეგლების დაცვა; წყლის ობიექტების ბუნებრივი ბიოეკოლოგიური რეჟიმის დაცვა. თავი II ძირითადი დებულებანი     მუხლი 5🔗. საპროექტო ტერიტორიის მდებარეობა 1. საპროექტო ტერიტორიის მდებარეობა განსაზღვრულია „ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ტერიტორიის გაფართოების შესახებ“ საქართველოს კანონით. ამავე კანონის შესაბამისად საპროექტო ტერიტორია მოიცავს: ა) ადიგენის ადმინისტრაციული რაიონის გამგებლობაში არსებულ სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებსა და გამოუყენებელ მიწებს სახელმწიფო სარეზერვო ფონდიდან – საერთო ფართობით 1535 ჰექტარი; ბ) საქართველოს სატყეო მეურნეობის სახელმწიფო დეპარტამენტის ადიგენის სატყეო მეურნეობის გამგებლობაში არსებულ სახელმწიფო ტყის ფონდის მიწებს – საერთო ფართობით 9311 ჰექტარი, მათ შორის ამავე სატყეო მეურნეობის სატყეოების (სატყეო უბნებისა) და კვარტალების მიხედვით: ბ.ა) ორპირის სატყეოს (სატყეო უბნის) №1-№34 კვარტალებს; ბ.გ) წახანის სატყეოს (სატყეო უბნის) №1-№20, №28 და №31 კვარტალებს; ბ.დ) კურცხანის სატყეოს (სატყეო უბნის) №24 და №25 კვარტალებს. 2. საპროექტო ტერიტორიის საერთო ფართობს მიკუთვნებული სახელმწიფო ტყის ფონდის „ბორჯომ – ხარაგაულის ეროვნული პარკის ტერიტორიის გაფართოების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი ფართობის აღწერის საფუძველს ამავე კანონის შესაბამისად წარმოადგენს „ადიგენის სატყეო მეურნეობის ტყის მეურნეობის ორგანიზაციისა და განვითარების პროექტის განხილვის შესახებ“ ტყეთმოწყობის მეორე თათბირის 1999 წლის 19 თებერვლის ოქმით დასამტკიცებლად რეკომენდებული საქართველოს სატყეო მეურნეობის სახელმწიფო დეპარტამენტის ადიგენის სატყეო მეურნეობის ტყის მეურნეობის ორგანიზაციისა და განვითარების 1999-2009 წლების პერიოდისათვის შედგენილი პროექტი.     მუხლი 6🔗. საპროექტო ტერიტორიის ტერიტორიულ- ფუნქციონალური ორგანიზაცია საპროექტო ტერიტორიის ტერიტორიულ-ფუნქციონალური ორგანიზაცია ეფუძნება „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილ დაცული ტერიტორიების ზონირების პრინციპს, რომლის შესაბამისად დაცული ტერიტორიის თითოეული კატეგორიის კანონით დადგენილი საზღვრების ფარგლებში შეიძლება მოეწყოს (გამოიყოს) ამავე კანონით განსაზღვრული ტერიტორიულ-ფუნქციონალური ზონა/ზონები.     მუხლი 7🔗. საპროექტო ტერიტორიის ზონები 1. საპროექტო ტერიტორიაზე ეწყობა შემდეგი ტერიტორიულ-ფუნქციონალური ზონები: ა) ბუნების მართვადი დაცვის ზონა; ბ) ტრადიციული გამოყენების ზონა. 2. საპროექტო ტერიტორიის ბუნების მართვადი დაცვისა და ტრადიციული გამოყენების ზონების ფართობი და მათ ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული სამართლებრივი საკითხები განისაზღვრება ინტეგრირების პროგრამის შესაბამისად.     მუხლი 8🔗. საპროექტო ტერიტორიის ბუნების მართვადი დაცვის ზონა 1. საპროექტო ტერიტორიის ბუნების მართვადი დაცვის ზონა „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად ეწყობა ბუნებრივი გარემოს დაცვის, მოვლა-პატრონობისა და აღდგენის, აგრეთვე მანიპულაციური მეცნიერული კვლევის, ტურიზმისა და საგანმანათლებლო საქმიანობისათვის. ბუნების მართვადი დაცვის ზონის მოწყობის ძირითადი მიზანია, აგრეთვე: ა) საპროექტო ტერიტორიაზე ეკოლოგიური წონასწორობის შენარჩუნება; ბ) საპროექტო ტერიტორიაზე არსებული ეკოსისტემებისა და მის ფარგლებში გავრცელებულ გარეულ ცხოველთა და ველურ მცენარეთა სახეობების კონსერვაცია და აღდგენა; გ) საპროექტო ტერიტორიის ჰიდროლოგიური სისტემის დაცვა და მონიტორინგი; ტყის ეკოსისტემების დაცვა და აღდგენა. 2. საპროექტო ტერიტორიის ბუნების მართვადი დაცვის ზონა ეწყობა საპროექტო ტერიტორიის საერთო ფართობს მიკუთვნებული სახელმწიფო ტყის ფონდის მიწებზე – საერთო ფართობით 9311 ჰექტარი. 3. ბუნების მართვად დაცვის ზონაში აკრძალულია ყოველგვარი საქმიანობა, რომელიც არ არის გათვალისწინებული ამ მუხლის მე-4 პუნქტით. 4. ბუნების მართვად დაცვის ზონაში დაშვებულია მხოლოდ: ა) არამანიპულაციური და მანიპულაციური სამეცნიერო კვლევა; ბ) საგანმანათლებლო საქმიანობა; გ) ეკოტურიზმი; დ) აღდგენითი ღონისძიებების განხორციელება; ე) სტიქიური უბედურების, კატასტროფის, საგანგებო მდგომარეობისა და აღდგენითი სამუშაოების დროს, სამსახურებრივი მოვალეობის განხორციელების მიზნით, ავტო-მოტო და საჰაერო სატრანსპორტო საშუალებებით შეზღუდული გადაადგილება; ვ) მონიტორინგის სამუშაოთა წარმოება; ზ) საკადასტრო სამუშაოთა განხორციელება; თ) ბუნების მართვადი დაცვის ზონის კანონმდებლობით განსაზღვრული დაცვის რეჟიმისათვის აუცილებელი ღონისძიებების განხორციელება (ბუნების მართვადი დაცვის ზონის ფიზიკური დაცვა); ი) უმოტორო ტრანსპორტით გადაადგილება; კ) ვიზიტორთა ყოფნა და გადაადგილება; ლ) მიმდებარე თემთა საკრებულოებში შემავალი დასახლებული პუნქტების მოსახლეობის საჭიროებისათვის სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებით ტრადიციული სარგებლობა იმ უბნებზე, რომლებიც „ადიგენის სატყეო მეურნეობის ტყის მეურნეობის ორგანიზაციისა და განვითარების პროექტის განხილვის შესახებ“ ტყეთმოწყობის მეორე თათბირის 1999 წლის 19 თებერვლის ოქმით დასამტკიცებლად რეკომენდებული საქართველოს სატყეო მეურნეობის სახელმწიფო დეპარტამენტის ადიგენის სატყეო მეურნეობის ტყის მეურნეობის ორგანიზაციისა და განვითარების 1999-2009 წლების პერიოდისათვის შედგენილი პროექტით მინიჭებული აქვთ სასოფლო-სამეურნეო სავარგულის კატეგორია; მ) ინტეგრირების პროგრამით დაშვებული სხვა სახის საქმიანობა. 5. ბუნების მართვადი დაცვის ზონის ტყის სუბალპურ ზოლსა და 35 გრადუსზე მეტი დაქანების მქონე ფერდობებზე გამოიყოფა განსაკუთრებით დაცული ტყის უბნები – საერთო ფართობით 670 ჰექტარი, სადაც არამანიპულაციური სამეცნიერო კვლევის, საგანმანათლებლო საქმიანობის, სტიქიური უბედურების, კატასტროფისა და საგანგებო მდგომარეობის დროს, სამსახურებრივი მოვალეობის განხორციელების მიზნით ავტო-მოტო და საჰაერო სატრანსპორტო საშუალებებით შეზღუდული გადაადგილების, მონიტორინგისა და საკადასტრო სამუშაოთა წარმოების, კანონმდებლობით განსაზღვრული დაცვის რეჟიმის განხორციელებისათვის აუცილებელი ღონისძიებების (ფიზიკური დაცვის) და ვიზიტორთა ყოფნისა და გადაადგილების გარდა იკრძალება ყოველგვარი საქმიანობა და ბუნებრივი რესურსების ნებისმიერი სახით სარგებლობა.  ბუნების მართვად დაცვის ზონაში გამოყოფილი განსაკუთრებით დაცული ტყის უბნები, ადიგენის სატყეო მეურნეობიდან გამოყოფილი სახელმწიფო ტყის ფონდის ფართობების და ამავე სატყეო მეურნეობის სატყეობებისა (სატყეო უბნებისა) და კვარტალების მიხედვით მოიცავს: ა) ორპირის სატყეოს №2 კვარტალის 25 ჰექტარს, №3 კვარტალის 170 ჰექტარს, №4 კვარტალის 35 ჰექტარს, №20 კვარტალის 105 ჰექტარს, №21 კვარტალის 20 ჰექტარს, №28 კვარტალის 35 ჰექტარს, №30 და №31 კვარტალების 20 ჰექტარსა და №2 კვარტალის 40 ჰექტარს; ბ) წახანის სატყეოს №16 კვარტალის 65 ჰექტარს, №17 კვარტალის 65 ჰექტარს, №18 კვარტალის 40 ჰექტარსა და №28 კვარტალის 50 ჰექტარს.     მუხლი 9🔗. საპროექტო ტერიტორიის ტრადიციული გამოყენების ზონა 1. საპროექტო ტერიტორიის ტრადიციული გამოყენების ზონა „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად ეწყობა ბუნების დაცვისა და განახლებადი ბუნებრივი რესურსების ტრადიციულ გამოყენებასთან დაკავშირებული სამეურნეო საქმიანობისათვის. 2. საპროექტო ტერიტორიის ტრადიციული გამოყენების ზონა ეწყობა საპროექტო ტერიტორიის საერთო ფართობს მიკუთვნებულ სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებსა და გამოუყენებელ მიწებზე მიწის სახელმწიფო სარეზერვო ფონდიდან – საერთო ფართობით 1535 ჰექტარი. 3. „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ და „ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ტერიტორიის გაფართოების შესახებ“ საქართველოს კანონების შესაბამისად საპროექტო ტერიტორიის ტრადიციული გამოყენების ზონაში საპროექტო ტერიტორიის მიმდებარე თემების საკრებულოებში შემავალი დასახლებული პუნქტების მოსახლეობის საჭიროებისათვის დაიშვება სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებით ტრადიციული სარგებლობა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.     მუხლი 10🔗. მიწათსარგებლობა საპროექტო ტერიტორიაზე საპროექტო ტერიტორიის საზღვრების ფარგლებში იკრძალება მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში ან/და სარგებლობაში გადაცემა, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით საპროექტო ტერიტორიის ტრადიციული გამოყენების ზონაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო ტერიტორიის ტრადიციული გამოყენების ზონაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების იჯარით (გამოსყიდვის უფლების გარეშე) გადაცემისა.     მუხლი 11🔗. ტყის რესურსებით სარგებლობა საპროექტო ტერიტორიაზე 1. საპროექტო ტერიტორიის ბუნების მართვად დაცვის ზონაში არსებულ სახელმწიფო ტყის ფონდის მიწებზე (გარდა ბუნების მართვადი დაცვის ზონაში გამოყოფილი განსაკუთრებით დაცული ტყის უბნებისა – საერთო ფართობით 670 ჰექტარი) საპროექტო ტერიტორიის მიმდებარე თემების საკრებულოებში შემავალი დასახლებული პუნქტების მოსახლეობის საჭიროებისათვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დაიშვება: ა) ტყის არამერქნული რესურსებით სარგებლობა; ბ) ტყის მერქნიანი მცენარეების პროდუქტებით სარგებლობა; გ) ხის მეორეხარისხოვანი მასალებით სარგებლობა; დ) სანიტარიული ჭრის შედეგად მიღებული მერქნით სარგებლობა. 2. საპროექტო ტერიტორიის ბუნების მართვადი დაცვის ზონაში არსებულ სახელმწიფო ტყის ფონდის მიწებზე (ტყით დაფარულ ფართობებზე) სანიტარიული ჭრის ჩატარებისას უპირატესად უნდა გაიცეს სტიქიით მოთხრილი და მოტეხილი ხეები. ამასთან: ა) სანიტარიული ჭრის შედეგად ტყიდან გამოზიდული მერქნის ყოველწლიური რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 1500 (ათას ხუთას) კუბურ მეტრ საშეშე მერქნისა და 250 (ორას ორმოცდაათ) კუბურ მეტრ სამასალე მერქნის მოცულობას. ბ) დაცულ უნდა იქნეს „ცხოველთა სამყაროს შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესები გარეულ ცხოველთა საბინადრო გარემოს, გამრავლების არეალების, გადარჩენის სტაციების, სამიგრაციო და წყალთან მისასვლელი გზების და წყლის სასმელი ადგილების დაცვის თაობაზე.     მუხლი 12🔗. ცხოველთა სამყაროს დაცვა საპროექტო ტერიტორიაზე 1. საპროექტო ტერიტორიაზე ცხოველთა სამყაროს დაცვა ხორციელდება ინტეგრირების პროგრამით განსაზღვრული რეჟიმის შესაბამისად – „ცხოველთა სამყაროს შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ ცხოველთა სამყაროს დაცვის მოთხოვნათა საფუძველზე. 2. საპროექტო ტერიტორიის ბუნების მართვადი დაცვისა და ტრადიციული გამოყენების ზონებში აკრძალულია ნადირობა და თევზჭერა, აგრეთვე ცხოველთა სამყაროს ობიექტებით სხვაგვარი სარგებლობა. 3. საპროექტო ტერიტორიის ბუნების მართვადი დაცვის ზონაში სტიქიური უბედურებისა და კატასტროფის სალიკვიდაციო ღონისძიებათა განხორციელების ფარგლებში საფრთხის წინაშე მყოფი ცხოველების სახეობათა გადარჩენის, გენოფონდის რეზერვატის შექმნა ან ვეტერინარული მიზნით გარეული ცხოველების დაჭერა ხორციელდება „ცხოველთა სამყაროს შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად.     მუხლი 13🔗. საპროექტო ტერიტორიაზე დაშვებული საქმიანობის განვითარების ინტეგრალური პროგრამები 1. „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად ინტეგრირების პროგრამით განისაზღვრება საპროექტო ტერიტორიის კანონით დადგენილი საზღვრების ფარგლებში დაშვებული საქმიანობის განვითარების შემდეგი ინტეგრალური პროგრამები: ა) დაცვის პროგრამა; ბ) ვიზიტორთა პროგრამა; გ) კვლევისა და მონიტორინგის პროგრამა; დ) ეკოლოგიური განათლების პროგრამა. 2. დაცვის პროგრამის მიზანია საპროექტო ტერიტორიიის ფარგლებში ბუნებრივი და კულტურული გარემოს ფიზიკური დაცვის უზრუნველყოფა. დაცვის პროგრამის შემადგენელი ნაწილებია: ა) საპროექტო ტერიტორიის დაცვის სამსახურის მუშაკთა კვალიფიკაციის ამაღლება და დაცვის ტექნიკური საშუალებებით (ფორმის ტანსაცმლით, საკომუნიკაციო და სატრანსპორტო საშუალებებით) აღჭურვა; ბ) საპროექტო ტერიტორიის დაცვის ინფრასტრუქტურის შექმნა, რომელიც მოიცავს: ბ.ა) კანონმდებლობით დადგენილი წესით საპროექტო ტერიტორიის ფართობის საზღვრის 71 კილომეტრიანი ზოლის (გარდა შიდასახელმწიფოებრივი კატეგორიის საავტომობილო გზის შ-14-ის ქუთაისი-ბაღდათი-საირმე-აბასთუმანი-ბენარის 16 კმ-იანი და ამავე კატეგორიის გზის შ-58-ის აბასთუმანი-ყანობილის 5,3 კმ-იანი მონაკვეთების საპროექტო ტერიტორიასთან მომიჯნავე საზღვრის ზოლის) საბოლოოო დაზუსტების, მარკირებისა და ნატურაში გამიჯვნის სამუშაოთა განხორციელებას; ბ.გ) მცველთა საგუშაგოს მშენებლობას მდინარეების ბარათხევისა და ოცხეს შესართავის მიდამოებში; ბ.დ) მცველთა ორი თავშესაფრის მშენებლობას, შესაბამისად ნასაბაჯვარის მთის სამხრეთით 2052 მეტრი ნიშნულის მქონე მწვერვალისა და მდინარე ბარათხევის წყალშემკრები აუზის ქედზე მდებარე 2296,9 მეტრი ნიშნულის მქონე მწვერვალის მახლობლად; ბ.ე) ოთხი საკონტროლო ბარიერის მოწყობას, შესაბამისად მდინარე ალიბელისწყლისა და მდინარე ოძრხეს შესართავთან, მდინარეების ოძრხესა და კურცხანას შესართავთან და მდინარე ბარათხევის წყალშემკრები აუზის უკიდურესი სამხრეთი ნაწილის მიდამოებში; ბ.ვ) ხუთი მუდმივი ხერგილის მოწყობას, შესაბამისად ნასაბაჯვარის მთისა და მდინარე ბარათხევის წყალშემკრები აუზის უკიდურესი სამხრეთი ნაწილის მიდამოებში არსებულ გზებზე; ბ.ზ) საპროექტო ტერიტორიიდან სამშენებლო, სამრეწველო და საყოფაცხოვრებო ნარჩენების გატანას (მდინარე ოძრხეს კალაპოტის დასუფთავების ჩათვლით). 3. ვიზიტორთა პროგრამის მიზანია საპროექტო ტერიტორიის რეკრეაციული რესურსების სრულად და ეფექტიანად გამოყენებისათვის ხელშემწყობი პირობების შექმნა. ვიზიტორთა პროგრამა მოიცავს: ა) მდინარეების ოძრხესა და ბარათხევის შესართავთან ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის შესასვლელის მოწყობას (რეკრეაციული დანიშნულების მცირე არქიტექტურული ფორმების, საინფორმაციო დაფებისა და საინფორმაციო ჯიხურების ჩათვლით); ბ) ტურისტული ბილიკების მოწყობას, შესაბამისად მდინარე ბარათხევი-ციხისძირის, ზეკარის უღელტეხილის 12-კილომეტრიან და მდინარე ალიბელისწყლის ხეობის 7-კილომეტრიან მარშრუტებზე; გ) ათ ადგილზე გათვლილი ტურისტული თავშესაფრის მშენებლობას ზეკარის უღელტეხილის მიდამოებში. 4. კვლევისა და მონიტორინგის პროგრამის მიზანია სამეცნიერო კვლევითი და გარემოს მონიტორინგის სამუშაოთა კოორდინირებისა და ხელშეწყობის გზით საპროექტო ტერიტორიის ბუნებრივი ეკოსისტემების მდგრადი დაცვისათვის საბაზისო სამეცნიერო ინფორმაციის მოპოვება. კვლევისა და მონიტორინგის პროგრამა მოიცავს: ა) საპროექტო ტერიტორიაზე ტყის შემქმნელი ძირითადი მერქნიანი მცენარეების სახეობათა ცვლის ბუნებრივი პროცესის, ნახანძრალებზე ტყის ბუნებრივი და ხელოვნური განახლებისა და ბუნების მართვადი დაცვის ზონის ტყის სუბალპურ ზოლსა და 35 გრადუსზე მეტი დაქანების მქონე ფერდობებზე გამოყოფილ განსაკუთრებით დაცული ტყის უბნებში არსებულ ეკოსისტემებში მიმდინარე პროცესების შესწავლას; ბ) საპროექტო ტერიტორიაზე პირუტყვის ძოვებაზე დაკვირვებას (მონიტორინგს); გ) ანთროპოგენული ზემოქმედების შედეგად დეგრადირებული ადგილებისა და ვიზიტორთა პროგრამით ხშირად გამოყენებადი მონაკვეთების ეკოლოგიური მდგომარეობის შეფასებასა და მათზე დაკვირვებას (მონიტორინგს). 5. ეკოლოგიური განათლების პროგრამის მიზანია საინფორმაციო მონაცემთა ბაზის შექმნა ვიზიტორებისა და, აგრეთვე, საპროექტო ტერიტორიის მიმდებარე ზონაში ეკოლოგიური განათლების დასანერგავად. ეკოლოგიური განათლების პროგრამა მოიცავს (მაგრამ არ შემოიფარგლება): ა) ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის პოპულარიზაციის, მისი მიზნებისა და ამოცანების წარმოსაჩენად ვიზიტორებისა და ადგილობრივი მოსახლეობისათვის აქტიური საგანმანათლებლო-შემეცნებითი ღონისძიებების განხორციელებას; ბ) საპროექტო ტერიტორიაზე დასაქმებულ მუშაკთა აქტიურ მონაწილეობას საპროექტო ტერიტორიის მიმდებარე ზონაში გამართულ სხვადასხვა საზოგადოებრივ ღონისძიებებში. 6. საპროექტო ტერიტორიაზე დაშვებული საქმიანობის განვითარების ინტეგრალური პროგრამები ფინანსდება საქართველოს საფინანსო-საბიუჯეტო კანონმდებლობისა და ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის სფეროში საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებისა და შეთანხმებების შესაბამისად.     მუხლი 14🔗. ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა დაცვა და აღდგენა საპროექტო ტერიტორიაზე საპროექტო ტერიტორიაზე ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა დაცვა და აღდგენა წარმოებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესის საფუძველზე.     მუხლი 15🔗. სამეურნეო საქმიანობა საპროექტო ტერიტორიაზე საპროექტო ტერიტორიაზე დაშვებული საქმიანობის განვითარების ინტეგრალური პროგრამებით გათვალისწინებული სამეურნეო საქმიანობისათვის პროექტები შემუშავდება და მტკიცდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.     მუხლი 16🔗. საპროექტო ტერიტორიის მართვა საპროექტო ტერიტორიის მართვას ახორციელებს საქართველოს დაცული ტერიტორიების, ნაკრძალებისა და სამონადირეო მეურნეობის სახელმწიფო დეპარტამენტი ამავე დეპარტამენტის გამგებლობაში არსებული სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების – ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკისა და ბორჯომის სახელმწიფო ნაკრძალის დირექციის მეშვეობით.     მუხლი 17🔗. ადგილობრივი მოსახლეობისა და საზოგადოებრიობის წარმომადგენელთა მონაწილეობა საპროექტო ტერიტორიის მართვასა და განვითარებაში საპროექტო ტერიტორიის მართვასა და განვითარებაში ადგილობრივი მოსახლეობისა და საზოგადოებრიობის წარმომადგენელთა მონაწილეობის წესი განისაზღვრება „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.     მუხლი 18🔗. პასუხისმგებლობა საპროექტო ტერიტორიის დაცვისა და გამოყენების რეჟიმის დარღვევისათვის საპროექტო ტერიტორიის დაცვისა და გამოყენების საქართველოს კანონმდებლობითა და ინტეგრირების პროგრამით დადგენილი რეჟიმის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობა დგება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. თავი III გარდამავალი დებულებანი     მუხლი 19🔗. ინტეგრირების პროგრამის მოქმედების ვადა ინტეგრირების პროგრამა ძალაშია ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ახალი სამენეჯმენტო გეგმის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დამტკიცებამდე.     მუხლი 20🔗. საპროექტო ტერიტორიის ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის გამგებლობაში გადაცემა „ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ტერიტორიის გაფართოების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის გამგებლობაში საპროექტო ტერიტორიის გადაცემის მომენტად ითვლება ამ ტერიტორიის საზღვრების საბოლოო დაზუსტების, მარკირებისა და ნატურაში გამიჯვნის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მიღებული გადაწყვეტილების მიღების დღე.     მუხლი 21🔗. საპროექტო ტერიტორიის ბუნების დაცვის მართვად ზონაში სტიქიით მოთხრილი და მოტეხილი ხეების ტყიდან გამოზიდვის განხორციელებასთან დაკავშირებული გარდამავალი დებულება საპროექტო ტერიტორიის ბუნების დაცვის მართვად ზონაში სტიქიიით მოთხრილი და მოტეხილი ხეების ტყიდან გამოზიდვის განხორციელებასთან დაკავშირებული მე-11 მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტით დადგენილი სამართლებრივი ნორმის მოქმედების ვადად განისაზღვროს ხუთი წელი.     მუხლი 22🔗. საპროექტო ტერიტორიაზე აღდგენითი ღონისძიებების განხორციელება შესაბამისი დაფინანსებისა და მატერიალურ-ტექნიკური რესურსებით უზრუნველყოფის შემთხვევაში საპროექტო ტერიტორიის ტერიტორიულ-ფუნქციონალურ ზონებში ნებადართული საქმიანობის სახეობათა ფარგლებში დასაშვებია „დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბების ხელშემწყობი ღონისძიებებისა და ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის შექმნის შესახებ“ საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1995 წლის 28 ივლისის №447 დადგენილებით დამტკიცებული ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის სამენეჯმენტო გეგმით გათვალისწინებული აღდგენითი ღონისძიებების განხორციელება (ეროზიასაწინააღმდეგო და სათიბ-საძოვრების რაციონალური გამოყენების ღონისძიებათა განხორციელების ჩათვლით).     მუხლი 23🔗. საპროექტო ტერიტორიის განვითარების დაგეგმვა 1. საპროექტო ტერიტორიის განვითარების დაგეგმვა ხორციელდება „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად და იგი საქართველოს დაცული ტერიტორიების დაგეგმვისა და ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის განვითარების დაგეგმვის ერთიანი სისტემის ნაწილია. 2. ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ახალი სამენეჯმენტო გეგმის პროექტში ასახულ უნდა იყოს ინტეგრირების პროგრამით გათვალისწინებული საპროექტო ტერიტორიის განვითარების ღონისძიებები.     მუხლი 24🔗. საპროექტო ტერიტორიაზე ჰიდრომეტეოროლოგიურ, გეოდეზიურ და კარტოგრაფიულ სამუშაოთა წარმოება საპროექტო ტერიტორიაზე ჰიდრომეტეოროლოგიური, გეოდეზიური და კარტოგრაფიული ღონისძიებების საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით შესასრულებელი სამუშაოები უნდა აისახოს ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ახალი სამენეჯმენტო გეგმის მონიტორინგისა და კადასტრის ინტეგრირებულ პროგრამებში.     მუხლი 25🔗. საპროექტო ტერიტორიაზე სანიტარიულ ჭრებთან დაკავშირებული გარდამავალი დებულება 1. საპროექტო ტერიტორიაზე ინტეგრირების პროგრამის მე-11 მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტი და ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტი ამოქმედდეს „გარემოსდაცვითი ნებართვის შესახებ“ და „სახელმწიფო ეკოლოგიური ექსპერტიზის შესახებ“ საქართველოს კანონებით დადგენილი წესით საპროექტო ტერიტორიაზე სანიტარიული ჭრის პროექტის განხილვისა და სახელმწიფო ეკოლოგიური ექსპერტიზის დადებითი დასკვნის გაცემის შემთხვევაში გარემოსდაცვითი ნებართვის გაცემის დღიდან. 2. ამ მუხლის 1-ელ პუნქტში აღნიშნულ საპროექტო ტერიტორიაზე სანიტარიული ჭრის პროექტს ამზადებს და გარემოსდაცვითი ნებართვის მისაღებად წარადგენს საქართველოს დაცული ტერიტორიების, ნაკრძალებისა და სამონადირეო მეურნეობის სახელმწიფო დეპარტამენტი. 3. ინტეგრირების პროგრამის მე-11 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის ამოქმედების შემდგომ ამავე ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სანიტარიული ჭრის მოცულობის ფარგლებში ხე-ტყე გაიცეს მხოლოდ აბასთუმნის, ვარხანისა და ბენარის თემების მცხოვრებლებზე, ამავე თემების საკრებულოების წერილობითი თანხმობის შემთხვევაში.