საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციის თავმჯდომარის ბრძანება №53 „საქართველოს საზღვაო ნავსადგურების წესების დამტკიცების შესახებ

საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციის თავმჯდომარის ბრძანება №53 „საქართველოს საზღვაო ნავსადგურების წესების დამტკიცების შესახებ /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Helvetica; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Courier; panose-1:2 7 4 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Tms Rmn"; panose-1:2 2 6 3 4 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Helv; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:"New York"; panose-1:2 4 5 3 6 5 6 2 3 4;} @font-face {font-family:System; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Wingdings; panose-1:5 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:Batang; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:PMingLiU; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:Dotum; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimHei; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:MingLiU; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Mincho; panose-1:2 2 6 9 4 3 5 8 3 5;} @font-face {font-family:Gulim; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Century; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Angsana New"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Cordia New"; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Mangal; panose-1:2 4 5 3 5 2 3 3 2 2;} @font-face {font-family:Latha; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Vrinda; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Raavi; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Shruti; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Sendnya; panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gautami; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Tunga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Estrangelo Edessa"; panose-1:3 8 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Cambria; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:LitNusx;} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:SPGrotesk;} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:SPDumbadze;} @font-face {font-family:AcadNusx;} @font-face {font-family:Consolas; panose-1:2 11 6 9 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Verdana; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"BPG Academiuri UAm";} @font-face {font-family:Goudy; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Optima; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Oxford; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Bodoni; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Geneva; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Monaco; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Chicago; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Univers 55"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:GillSans; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Marigold; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Joanna MT"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Clarendon; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Eurostile; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Albertus MT"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Times; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Cooper Black"; panose-1:2 8 9 4 4 3 11 2 4 4;} @font-face {font-family:Bookman; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Letter Gothic"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Univers 45 Light"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:ZapfDingbats; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Bodoni Poster"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Palatino; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"GillSans Light"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Eurostile Bold"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Mona Lisa Recut"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Apple Chancery"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Coronet; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Goudy ExtraBold"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Clarendon Light"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:AvantGarde; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Univers Extended"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Albertus MT Lt"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Helvetica-Narrow; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Antique Olive Roman"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:LubalinGraph; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Hoefler Text Black"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Univers 57 Condensed"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"GillSans Condensed"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"GillSans ExtraBold"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Hoefler Text"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Helvetica Condensed"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Antique Olive Compact"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"StempelGaramond Roman"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Eurostile ExtendedTwo"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:NewCenturySchlbk; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Hoefler Text Ornaments"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Univers 47 CondensedLight"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Copperplate32bc; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Bodoni PosterCompressed"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Copperplate33bc; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:ZapfChancery; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Marlett; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@Batang"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:BatangChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@BatangChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Gungsuh; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Gungsuh"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GungsuhChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GungsuhChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DaunPenh; panose-1:1 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DokChampa; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Euphemia; panose-1:2 11 5 3 4 1 2 2 1 4;} @font-face {font-family:Vani; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"\@Gulim"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GulimChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GulimChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Dotum"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DotumChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@DotumChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Impact; panose-1:2 11 8 6 3 9 2 5 2 4;} @font-face {font-family:"Iskoola Pota"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kalinga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kartika; panose-1:2 2 5 3 3 4 4 6 2 3;} @font-face {font-family:"Khmer UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lao UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lucida Console"; panose-1:2 11 6 9 4 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:"\@Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:Meiryo; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft Himalaya"; panose-1:1 1 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@MingLiU"; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:PMingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Mongolian Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"\@MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MV Boli"; panose-1:2 0 5 0 3 2 0 9 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft New Tai Lue"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Nyala; panose-1:2 0 5 4 7 3 0 2 0 3;} @font-face {font-family:"Microsoft PhagsPa"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Plantagenet Cherokee"; panose-1:2 2 6 2 7 1 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Segoe Script"; panose-1:2 11 5 4 2 0 0 0 0 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Semibold"; panose-1:2 11 7 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Light"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Symbol"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"\@SimSun"; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:NSimSun; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@NSimSun"; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun-ExtB; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimSun-ExtB"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft Tai Le"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Shonar Bangla"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Yi Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Aparajita; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Ebrima; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gisha; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kokila; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Leelawadee; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Uighur"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MoolBoran; panose-1:2 11 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Utsaah; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Vijaya; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Andalus; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Arabic Typesetting"; panose-1:3 2 4 2 4 4 6 3 2 3;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic Fixed"; panose-1:2 7 3 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Sakkal Majalla"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Traditional Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Aharoni; panose-1:2 1 8 3 2 1 4 3 2 3;} @font-face {font-family:David; panose-1:2 14 5 2 6 4 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FrankRuehl; panose-1:2 14 5 3 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Levenim MT"; panose-1:2 1 5 2 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Miriam; panose-1:2 11 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Miriam Fixed"; panose-1:2 11 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Narkisim; panose-1:2 14 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Rod; panose-1:2 3 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FangSong; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@FangSong"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimHei"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:KaiTi; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@KaiTi"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:AngsanaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Browallia New"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:BrowalliaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:CordiaUPC; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DilleniaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:EucrosiaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:FreesiaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:IrisUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:JasmineUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:KodchiangUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:LilyUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DFKai-SB; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@DFKai-SB"; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Unicode"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Black"; panose-1:2 11 10 4 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Candara; panose-1:2 14 5 2 3 3 3 2 2 4;} @font-face {font-family:"Comic Sans MS"; panose-1:3 15 7 2 3 3 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Constantia; panose-1:2 3 6 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Corbel; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium"; panose-1:2 11 6 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gabriola; panose-1:4 4 6 5 5 16 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Georgia; panose-1:2 4 5 2 5 4 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Palatino Linotype"; panose-1:2 4 5 2 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Segoe Print"; panose-1:2 0 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Trebuchet MS"; panose-1:2 11 6 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Webdings; panose-1:5 3 1 2 1 5 9 6 7 3;} @font-face {font-family:"MT Extra"; panose-1:5 5 1 2 1 2 5 2 2 2;} @font-face {font-family:Haettenschweiler; panose-1:2 11 7 6 4 9 2 6 2 4;} @font-face {font-family:"MS Outlook"; panose-1:5 1 1 0 1 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Book Antiqua"; panose-1:2 4 6 2 5 3 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Century Gothic"; panose-1:2 11 5 2 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Bookshelf Symbol 7"; panose-1:5 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"MS Reference Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"MS Reference Specialty"; panose-1:5 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Bradley Hand ITC"; panose-1:3 7 4 2 5 3 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Freestyle Script"; panose-1:3 8 4 2 3 2 5 11 4 4;} @font-face {font-family:"French Script MT"; panose-1:3 2 4 2 4 6 7 4 6 5;} @font-face {font-family:"Juice ITC"; panose-1:4 4 4 3 4 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Kristen ITC"; panose-1:3 5 5 2 4 2 2 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Handwriting"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Mistral; panose-1:3 9 7 2 3 4 7 2 4 3;} @font-face {font-family:Papyrus; panose-1:3 7 5 2 6 5 2 3 2 5;} @font-face {font-family:Pristina; panose-1:3 6 4 2 4 4 6 8 2 4;} @font-face {font-family:"Tempus Sans ITC"; panose-1:4 2 4 4 3 13 7 2 2 2;} @font-face {font-family:"Arial Narrow"; panose-1:2 11 6 6 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:Garamond; panose-1:2 2 4 4 3 3 1 1 8 3;} @font-face {font-family:"Monotype Corsiva"; panose-1:3 1 1 1 1 2 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Agency FB"; panose-1:2 11 5 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Rounded MT Bold"; panose-1:2 15 7 4 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Blackadder ITC"; panose-1:4 2 5 5 5 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Bodoni MT"; panose-1:2 7 6 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Black"; panose-1:2 7 10 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Condensed"; panose-1:2 7 6 6 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bookman Old Style"; panose-1:2 5 6 4 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:"Calisto MT"; panose-1:2 4 6 3 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:Castellar; panose-1:2 10 4 2 6 4 6 1 3 1;} @font-face {font-family:"Century Schoolbook"; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Bold"; panose-1:2 14 7 5 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Light"; panose-1:2 14 5 7 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Curlz MT"; panose-1:4 4 4 4 5 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Edwardian Script ITC"; panose-1:3 3 3 2 4 7 7 13 8 4;} @font-face {font-family:Elephant; panose-1:2 2 9 4 9 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Engravers MT"; panose-1:2 9 7 7 8 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Eras Bold ITC"; panose-1:2 11 9 7 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Eras Demi ITC"; panose-1:2 11 8 5 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Light ITC"; panose-1:2 11 4 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Medium ITC"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Felix Titling"; panose-1:4 6 5 5 6 2 2 2 10 4;} @font-face {font-family:Forte; panose-1:3 6 9 2 4 5 2 7 2 3;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Book"; panose-1:2 11 5 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi"; panose-1:2 11 7 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi Cond"; panose-1:2 11 7 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Heavy"; panose-1:2 11 9 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium Cond"; panose-1:2 11 6 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gigi; panose-1:4 4 5 4 6 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT"; panose-1:2 11 5 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Condensed"; panose-1:2 11 5 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold"; panose-1:2 11 10 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold Condensed"; panose-1:2 11 10 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Ext Condensed Bold"; panose-1:2 11 9 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gloucester MT Extra Condensed"; panose-1:2 3 8 8 2 6 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Goudy Old Style"; panose-1:2 2 5 2 5 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Goudy Stout"; panose-1:2 2 9 4 7 3 11 2 4 1;} @font-face {font-family:"Imprint MT Shadow"; panose-1:4 2 6 5 6 3 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Sans"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Typewriter"; panose-1:2 11 5 9 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Maiandra GD"; panose-1:2 14 5 2 3 3 8 2 2 4;} @font-face {font-family:"OCR A Extended"; panose-1:2 1 5 9 2 1 2 1 3 3;} @font-face {font-family:"Palace Script MT"; panose-1:3 3 3 2 2 6 7 12 11 5;} @font-face {font-family:Perpetua; panose-1:2 2 5 2 6 4 1 2 3 3;} @font-face {font-family:"Perpetua Titling MT"; panose-1:2 2 5 2 6 5 5 2 8 4;} @font-face {font-family:"Rage Italic"; panose-1:3 7 5 2 4 5 7 7 3 4;} @font-face {font-family:Rockwell; panose-1:2 6 6 3 2 2 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Rockwell Condensed"; panose-1:2 6 6 3 5 4 5 2 1 4;} @font-face {font-family:"Rockwell Extra Bold"; panose-1:2 6 9 3 4 5 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Script MT Bold"; panose-1:3 4 6 2 4 6 7 8 9 4;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT"; panose-1:2 11 6 2 2 1 4 2 6 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed"; panose-1:2 11 6 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed Extra Bold"; panose-1:2 11 8 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Algerian; panose-1:4 2 7 5 4 10 2 6 7 2;} @font-face {font-family:"Baskerville Old Face"; panose-1:2 2 6 2 8 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Bauhaus 93"; panose-1:4 3 9 5 2 11 2 2 12 2;} @font-face {font-family:"Bell MT"; panose-1:2 2 5 3 6 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB"; panose-1:2 14 6 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB Demi"; panose-1:2 14 8 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Bernard MT Condensed"; panose-1:2 5 8 6 6 9 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Poster Compressed"; panose-1:2 7 7 6 8 6 1 5 2 4;} @font-face {font-family:"Britannic Bold"; panose-1:2 11 9 3 6 7 3 2 2 4;} @font-face {font-family:Broadway; panose-1:4 4 9 5 8 11 2 2 5 2;} @font-face {font-family:"Brush Script MT"; panose-1:3 6 8 2 4 4 6 7 3 4;} @font-face {font-family:"Californian FB"; panose-1:2 7 4 3 6 8 11 3 2 4;} @font-face {font-family:Centaur; panose-1:2 3 5 4 5 2 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Chiller; panose-1:4 2 4 4 3 16 7 2 6 2;} @font-face {font-family:"Colonna MT"; panose-1:4 2 8 5 6 2 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Footlight MT Light"; panose-1:2 4 6 2 6 3 10 2 3 4;} @font-face {font-family:"Harlow Solid Italic"; panose-1:4 3 6 4 2 15 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Harrington; panose-1:4 4 5 5 5 10 2 2 7 2;} @font-face {font-family:"High Tower Text"; panose-1:2 4 5 2 5 5 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Jokerman; panose-1:4 9 6 5 6 13 6 2 7 2;} @font-face {font-family:"Kunstler Script"; panose-1:3 3 4 2 2 6 7 13 13 6;} @font-face {font-family:"Lucida Bright"; panose-1:2 4 6 2 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Lucida Calligraphy"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Lucida Fax"; panose-1:2 6 6 2 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:Magneto; panose-1:4 3 8 5 5 8 2 2 13 2;} @font-face {font-family:"Matura MT Script Capitals"; panose-1:3 2 8 2 6 6 2 7 2 2;} @font-face {font-family:"Modern No\. 20"; panose-1:2 7 7 4 7 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Niagara Engraved"; panose-1:4 2 5 2 7 7 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Niagara Solid"; panose-1:4 2 5 2 7 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Old English Text MT"; panose-1:3 4 9 2 4 5 8 3 8 6;} @font-face {font-family:Onyx; panose-1:4 5 6 2 8 7 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Parchment; panose-1:3 4 6 2 4 7 8 4 8 4;} @font-face {font-family:Playbill; panose-1:4 5 6 3 10 6 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Poor Richard"; panose-1:2 8 5 2 5 5 5 2 7 2;} @font-face {font-family:Ravie; panose-1:4 4 8 5 5 8 9 2 6 2;} @font-face {font-family:"Informal Roman"; panose-1:3 6 4 2 3 4 6 11 2 4;} @font-face {font-family:"Showcard Gothic"; panose-1:4 2 9 4 2 1 2 2 6 4;} @font-face {font-family:"Snap ITC"; panose-1:4 4 10 7 6 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:Stencil; panose-1:4 4 9 5 13 8 2 2 4 4;} @font-face {font-family:"Viner Hand ITC"; panose-1:3 7 5 2 3 5 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Vivaldi; panose-1:3 2 6 2 5 5 6 9 8 4;} @font-face {font-family:"Vladimir Script"; panose-1:3 5 4 2 4 4 7 7 3 5;} @font-face {font-family:"Wide Latin"; panose-1:2 10 10 7 5 5 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Wingdings 2"; panose-1:5 2 1 2 1 5 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"Wingdings 3"; panose-1:5 4 1 2 1 8 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"\@Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Geo ABC";} @font-face {font-family:SPShemokmedi;} @font-face {font-family:"SPAcademi MT";} @font-face {font-family:"SPDumbadze MT";} @font-face {font-family:Geo_Dumbadze;} @font-face {font-family:SPGrigolia;} @font-face {font-family:Geo_Arial;} @font-face {font-family:SPImedi;} @font-face {font-family:SPParliament;} @font-face {font-family:AcadMtavr;} @font-face {font-family:Geo_Times;} @font-face {font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} @font-face {font-family:"Acad Nusx Geo";} @font-face {font-family:GEO-Grigolia;} @font-face {font-family:LitMtavrPS;} @font-face {font-family:Chveul;} @font-face {font-family:GrigoliaPolygraph;} @font-face {font-family:BalavMtavr;} @font-face {font-family:"DejaVu Sans";} @font-face {font-family:DumbaNusx;} @font-face {font-family:"SPGrigolia MT";} @font-face {font-family:SPKolhetiMT;} @font-face {font-family:Grigolia;} @font-face {font-family:Academic;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h1 {margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; layout-grid-mode:line; font-weight:bold;} h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; letter-spacing:2.75pt; font-weight:normal;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:2.5pt; font-weight:bold;} h4 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; font-weight:bold;} h5 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; font-size:13.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.MsoHeading7, li.MsoHeading7, div.MsoHeading7 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoHeading8, li.MsoHeading8, div.MsoHeading8 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-family:AcadNusx;} p.MsoHeading9, li.MsoHeading9, div.MsoHeading9 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:27.0pt; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-family:Grigolia; font-weight:bold;} p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoNormalIndent, li.MsoNormalIndent, div.MsoNormalIndent {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:35.4pt; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoList, li.MsoList, div.MsoList {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoList2, li.MsoList2, div.MsoList2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:28.3pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoList3, li.MsoList3, div.MsoList3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.45pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoList4, li.MsoList4, div.MsoList4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.6pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoList5, li.MsoList5, div.MsoList5 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:70.75pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoListBullet2, li.MsoListBullet2, div.MsoListBullet2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:32.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-.25in; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoListBullet3, li.MsoListBullet3, div.MsoListBullet3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:46.3pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-.25in; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoListBullet5, li.MsoListBullet5, div.MsoListBullet5 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:74.6pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-.25in; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; font-family:"SPGrotesk","sans-serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:SPAcademi;} p.MsoBodyTextIndent, li.MsoBodyTextIndent, div.MsoBodyTextIndent {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:27.0pt; font-size:12.0pt; font-family:Grigolia;} p.MsoListContinue2, li.MsoListContinue2, div.MsoListContinue2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:28.3pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoListContinue3, li.MsoListContinue3, div.MsoListContinue3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:42.45pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoListContinue4, li.MsoListContinue4, div.MsoListContinue4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:56.6pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:12.0pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoBodyText3, li.MsoBodyText3, div.MsoBodyText3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:LitNusx;} p.MsoBodyTextIndent2, li.MsoBodyTextIndent2, div.MsoBodyTextIndent2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:27.0pt; text-autospace:none; font-size:14.0pt; font-family:"Academic","sans-serif";} p.MsoBodyTextIndent3, li.MsoBodyTextIndent3, div.MsoBodyTextIndent3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:27.0pt; font-size:14.0pt; font-family:Grigolia; color:fuchsia;} a:link, span.MsoHyperlink {color:blue; text-decoration:underline;} a:visited, span.MsoHyperlinkFollowed {color:purple; text-decoration:underline;} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-before:always; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-style:italic;} p {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi {mso-style-name:chveulebrivi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data {mso-style-name:data; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti {mso-style-name:petiti; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident {mso-style-name:prezident; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni {mso-style-name:kanoni; margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Geo_dumM","serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.a, li.a, div.a {mso-style-name:"Краткий обратный адрес"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; mso-style-link:"abzaci_xml Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.karixml, li.karixml, div.karixml {mso-style-name:kari_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml {mso-style-name:kari_satauri_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml {mso-style-name:tavi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml {mso-style-name:tavi_satauri_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} span.abzacixmlChar {mso-style-name:"abzaci_xml Char"; mso-style-link:abzaci_xml; font-family:"Sylfaen","serif";} span.msoIns {mso-style-name:""; text-decoration:underline; color:teal;} span.msoDel {mso-style-name:""; text-decoration:line-through; color:red;} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in .75in 1.0in .5in;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 310.010.010.11.115.006.250 საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციის თავმჯდომარის ბრძანება №53 2003 წლის 12 დეკემბერი ქ. თბილისი საქართველოს საზღვაო ნავსადგურების წესების დამტკიცების შესახებ “ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების სფეროს სახელმწიფო მართვისა და რეგულირების წესის შესახებ”, “ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონების თანახმად და საქართველოს საზღვაო ნავსადგურების წესების სრულყოფის მიზნით, ვბრძანებ: 1. დამტკიცდეს “საქართველოს საზღვაო ნავსადგურების წესები”. 2. ეს ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. დ. ცინცაძე საზღვაო ნავსადგურების წესები კარი I. ზოგადი ნაწილი თავი I. ზოგადი დებულებები     მუხლი 1🔗. პრეამბულა 1. საზღვაო ნავსადგურების (შემდგომში – “ნავსადგურები”) წესები (შემდგომში – “წესები”) შემუშავებულია საქართველოს საზღვაო კოდექსის IV თავის შესაბამისად და ვრცელდება საქართველოს ყველა ნავსადგურზე. 2. წესები არეგულირებს: იურიდიულ და ფიზიკურ პირებთან, სატვირთო და სამგზავრო ოპერაციებს, ტვირთის დაცვას, ადგენს სანავსადგურო წყლებში გემების ცურვის წესებს. 3. წესები მოქმედებს ნავსადგურის აკვატორიასა და ტერიტორიაზე, სავალდებულო წესით ვრცელდება ყველა მცურავ საშუალებაზე (შემდგომში – “გემი”), განურჩევლად მფლობელისა, დროშისა, ყველა იურიდიულ და ფიზიკურ პირებზე, რომლებიც ახორციელებენ საქმიანობას ნავსადგურის აკვატორიასა და ტერიტორიაზე. 4. აღნიშნული წესების კარი I (ზოგადი ნაწილი) და კარი II (ნავსადგურის ჩვევები) საერთოა ყველა ნავსადგურისათვის, კარი III (განსაკუთრებული ნაწილი) ეხება კონრეტულ ნავსადგურებს. 5. წესების არცოდნა არ ათავისუფლებს პირს პასუხისმგებლობისგან მისი დარღვევის შემთხვევაში. წესების დამრღვევი პასუხს აგებს საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. 6. ნავსადგურში შემოსული გემები ვალდებულნი არიან დაიცვან ეს წესები. 7. ცალკეული სატვირთო (რაიონების) ტერმინალების წესები უნდა იქნეს შეთანხმებული ნავსადგურის ადმინისტრაციასთან. 8. გემთმფლობელის აგენტი ვალდებულია ეს წესები გადასცეს გემის კაპიტანს სახელმძღვანელოდ. 9. დრო ნავსადგურებში არის ადგილობრივი, მე-4 საათობრივი სარტყელი ( თჩ (გრინვიჩის მერიდიანის) დროს +4 საათი). 10. ნავსადგურებში საქმიანობას ახორციელებენ საქართველოში რეგისტრირებული კომპანიები, რომლებსაც საქმიანობის წარმოების ნებართვა მიღებული აქვთ კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 11. ნავსადგურის აკვატორიაში, ფარვატერსა და უნავსაბმელო ნავსადგურის აკვატორიაში, ფარვატერსა უნავმისადგომო ჩამოსასხმელთან, ასევე გემების ღუზაზე დგომისა და ინტენსიური მოძრაობის ადგილას თევზის რეწვა, სათხევლის გამართვა და სხვა სახის ბადის გამართვა აკრძალულია. 12. ნავსადგურებში შესასვლელად ყველა გემს უნდა გააჩნდეს უსაფრთხო წყალშიგი. ამ პირობის შეუსრულებლობის შემთხვევაში ლოცმანს უფლება აქვს უარი თქვას გემის ნავსადგურში შეყვანაზე. 13. ნავსადგურებთან მიახლოებისას, ღუზაზე დგომისას ან ღუზიდან მოხსნისას, აკვატორიაში მოძრაობისას და ნავსადგურიდან გასვლისას გემებმა უნდა გამოიჩინონ სიფრთხილე, იხელმძღვანელონ ზღვაზე გემების შეჯახების თავიდან აცილების საერთაშორისო წესებით (COLREG 72), ბრიტანეთის საადმირალო უწყების “შავი ზღვის ლოციით” №24, ან რუსეთის ფედერაციის “შავი ზღვის ლოციით” №1244, შესაბამისი საზღვაო რუკების ბოლო გამოცემებით, ამ წესებით, ნაოსნობის სახელმძღვანელოების რეკომენდაციებით და “კარგი საზღვაო პრაქტიკით”. 14. ნავსადგურებში შესულ ყველა გემს უნდა ჰქონდეს საქართველოს “საზღვაო ნავსადგურების წესები” და საქართველოს ნავსადგურების შესაბამისი რუქები. 15. ადმინისტრაციული წესით დაჯარიმების უფლება გააჩნია ნავსადგურის კაპიტანს და საზღვაო ტრანსპორტზე სხვა უფლებამოსილ ორგანოებს კომპეტენციის ფარგლებში ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის შესაბამისად. 16. საქართველოს სამაშველო-საძიებო რაიონში შემოსვლამდე ყველა გემის კაპიტანი ვალდებულია “ზღვაზე ადამიანის სიცოცხლის გადარჩენის შესახებ” (COLAS74) 1974 წლის საერთაშორისო კონვენციის 8-1(ჰ) წესის, ზღვის ნავთობით დაბინძურების თავიდან აცილების (MARPOL 73/78) შესახებ საერთაშორისო კონვენციის ოქმი I-ის V(1) მუხლისა და საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის SN/CIRC. 230 20.03.2003 (GEOREP) ცირკულარის შესაბამისად აცნობოს საქართველოს სახელმწიფო საზღვაო საკოორდინაციო-სამაშველო ცენტრს შესაბამისი ინფორმაცია შემდეგ მისამართზე: ტელ: 995 222 7 39 15 (24-საათიანი მორიგეობა); FAX: 995 222 7 39 05 E-mail:mrccgeorgia@iberiapac.ge    .მრცცგეორგია@იბერიაპაც.გე MMშI 0021300100 17. “ნავსადგურში, გარე რეიდზე ან დატვირთვა/გადმოტვირთვის ოპერაციების დროს, გემებთან მომხდარი ინციდენტების შესახებ ინფორმაცია დაუყოვნებლივ, წერილობითი ფორმით უნდა ეცნობოს სახელმწიფო საზღვაო-სამაშველო საკოორდინაციო ცენტრს და საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციას. 18. საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციის უფლებამოსილ პირებს სამსახურეობრივი მოვალეობების შესასრულებლად უფლება აქვთ 24 საათის განმავლობაში, შეფერხების გარეშე, იმყოფებოდნენ ნავსადგურში და ავიდნენ გემებზე.     მუხლი 2🔗. ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლი საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის A.787(19) რეზოლუციის (შესწორებული A.882 (21) რეზოლუციით) შესაბამისად ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური ახორციელებს სახელმწიფო კონტროლს. თავი 2. გემების შესვლა ნავსადგურში და გასვლა ნავსადგურიდან     მუხლი 3🔗. ინფორმაცია გემის შესვლის შესახებ ინფორმაცია გემების შესვლის შესახებ იხილეთ II კარში.     მუხლი 4🔗. თავისუფალი პრაქტიკის გაფორმება ინფორმაცია თავისუფალი პრაქტიკის შესახებ იხილეთ II კარში.     მუხლი 5🔗. გემის ნავსადგურში შემოსვლის გაფორმება 1. გემის კაპიტანი თავისუფალი პრაქტიკის მიღებისას ვალდებულია გემის აგენტს გადასცეს შესაბამისი საბუთები. (იხ. დანართი 1). 2. გემის კაპიტანმა უნდა წარუდგინოს ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურს შესამოწმებლად ყველა ეროვნული, კონვენციური და საკლასიფიკაციო სერტიფიკატები. 3. ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურმა გემის აგენტს ინფორმაცია უნდა მიაწოდოს გემის ღუზაზე დგომის ადგილმდებარეობის შესახებ. 4. ნავსადგურის ადმინისტრაციამ გემის ნავმისადგომთან დაყენების ადგილისა და თარიღის, დატვირთვა-გადმოტვირთვის და სხვა სამუშაოების შესახებ გემის აგენტს უნდა აცნობოს ნავსადგურში მოსვლამდე 2 საათით ადრე. 5. გემის მოსვლისა და გასვლის გაფორმებაზე პასუხის-მგებლობა ეკისრება გემის კაპიტანს და გემის აგენტს, ხოლო კონტროლი ეკისრება ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის მორიგე კაპიტანს. 6. კატარღები, ნავები, იახტები, სპორტული გემები, მცირე ზომის გემები, თვითმავალი და არათვითმავალი ადგილობრივი ნაოსნობის გემები, სანავსადგურო ფლოტისა და ნავსადგურში შემავალი სხვა ორგანიზაციების სამგზავრო გემები და თევსაჭერი გემები ნავსადგურში შესვლისას შესვლას თავად აფორმებენ ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურში. 7. ნავსადგურში ბუქსირით შეყვანილი გემები, თუ მათზე იმყოფება კაპიტანი და ეკიპაჟი, შემოსვლას აფორმებენ დამოუკიდებლად. ყველა სხვა შემთხვევაში ბუქსირზიდვის ქარავნის ნავსადგურში შემოსვლას აფორმებს მებუქსირე გემის კაპიტანი.     მუხლი 6🔗. ნავსადგურიდან გემის გასვლის გაფორმება 1. გემის ნავსადგურიდან გასვლა ფორმდება მთელი დღე-ღამის განმავლობაში. გემის კაპიტანმა გასვლის შესახებ ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურს უნდა აცნობოს წინასწარ, არა უგვიანეს 6 საათით ადრე გემის გასვლამდე, ხოლო ნავსადგურში გემის მცირე ხნით (6 საათზე ნაკლები დროით) დგომის შემთხვევაში – გასვლამდე არა უგვიანეს 2 საათისა. 2. გემის ნავსადგურიდან გასვლის გაფორმება ხდება ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურში, კაპიტნის მიერ გამოცხადებულ გემის სავარაუდო გასვლამდე 2 საათით ადრე. გემის კაპიტანი ვალდებულია მიაწოდოს აგენტს შესაბამისი დოკუმენტები (იხ. დანართი 1). 3. ამავდროულად წარმოდგენილ უნდა იქნეს გემის ყველა ეროვნული, კონვენციური და საკლასიფიკაციო სერტიფიკატი.     მუხლი 7🔗. თევზსაჭერი გემების გასვლის გაფორმება 1. საქართველოს თევზსაჭერი გემების გასვლის გა-ფორმებისას დამატებით უნდა შემოწმდეს დოკუმენტები (იხ. დანართი 2). 2. თევზჭერის ნებართვის არქონის შემთხვევაში სარეწაო გემს ზღვაში გასვლის ნებართვა ეძლევა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მას გემბანზე სარეწაო იარაღები არა აქვს გამართულ მდგომარეობაში.     მუხლი 8🔗. გემის ნავსადგურიდან გასვლის ნებართვა 1. ნებართვას გემის ნავსადგურიდან გასვლის შესახებ გასცემს უშუალოდ ნავსადგურის მორიგე კაპიტანი. ნებართვა გაიცემა იმ შემთხვევაში, თუ არ არსებობს გემის სანაოსნო მდგომარეობის, სანიტარულ-საკარანტინო, საბაჟო და სასაზღვრო კონტროლის თვალსაზრისით ხელშემშლელი გარემოებები. 2. გემის ნავსადგურიდან გასვლის ნებართვა ძალაშია გაცემიდან 24 საათის განმავლობაში. 3. საბუქსირე გემებზე კაპიტნისა და ეკიპაჟის არსებობის შემთხვევაში გასვლის გაფორმება წარმოებს თავად კაპიტნის მიერ, ყველა სხვა შემთხვევაში ბუქსირ-ზიდვის ქარავნის გასვლის გაფორმებას ახორციელებს მებუქსირე გემის კაპიტანი. 4. გაფორმება საჭირო არ არის, თუ გემი გადის ნავსადგურიდან ნავსადგურის კაპიტნის ბრძანებით სტიქიურ უბედურებასთან დაკავშირებით ან განსაცდელში ჩავარდნილი ხალხისა და გემების დასახმარებლად. ამ შემთხვევაში გემების კაპიტნები ვალდებულნი არიან ყველა შესაძლო საშუალებით აცნობონ ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურს გასვლის შესახებ. 5. ნებართვა გემის გასვლის შესახებ უნდა გააფორმოს ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურმა სანებართვო მინაწერით გასვლის უფლების განცხადებაზე და შტამპის დასმით ეკიპაჟის განრიგზე. 6. თუ გემი სხვადასხვა მიზეზთა გამო შეყოვნდა ნავსადგურში დათქმულზე მეტი ვადით, კაპიტანი ვალდებულია ამის შესახებ აცნობოს ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურს. ასეთ შემთხვევაში ნავსადგურის კაპიტანს უფლება აქვს შეაჩეროს გემის გასვლა.     მუხლი 9🔗. გემის ინსპექტირება გასვლისას 1. ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური ვალდებულია, ხოლო სანიტარულ-საკარანტინო სამსახურს უფლება აქვს შეამოწმოს ნავსადგურში მდგომი ნებისმიერი გემი ამ სამსახურის კომპენტენციის ფარგლებში. 2. გემის ნავსადგურიდან გასვლისათვის მზადყოფნის დასადასტურებლად გემის კაპიტანი ვალდებულია ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის მოთხოვნისთანავე მოამზადოს გემი და ეკიპაჟი შესამოწმებლად. 3. საზღვაო სავაჭრო ნავსადგურიდან გემის გასვლა დაუშვებელია ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის პროცედურით განსაზღვრულ შემთხვევებში. 4. გემების თვითნებური შესვლა და გამოსვლა ნავსადგურიდან აკრძალულია. აღნიშნული დებულების დარღვევისას გემის კაპიტნის მიმართ შეიძლება გატარდეს ადმინისტრაციული და საჯარიმო სანქციები მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. 5. გემის რეისში გასვლისათვის მზადყოფნაზე პასუხს აგებს გემის კაპიტანი და გემთმფლობელი.     მუხლი 10🔗. საფუძველი ნავსადგურიდან გემის გასვლის აკრძალვისათვის 1. გემის ნავსადგურიდან გასვლის გაფორმების შემდეგ ეკიპაჟის შემადგენლობაში ან გემის ტექნიკურ მდგომარეო-ბაში ცვლილებების წარმოშობის შემთხვევაში გემის კაპიტანი ვალდებულია გასვლამდე აცნობოს აღნიშნულის შესახებ ნავსადგურის კაპიტანს. 2. იმ შემთხვევაში, თუ ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური გასასვლელად მზადმყოფი გემის შემოწმებისას აღმოაჩენს შეუთავსებლობას გემის ფაქტობრივ მონაცემებს, ეკიპაჟის, გემის საბუთებსა და გასვლის უფლების შესახებ განცხადებაში მოყვანილ მონაცემებს შორის, ან აღმოჩენილ იქნება გემის გასვლისათვის ხელშემშლელი ნაკლოვანებები, შემოწმებული გემის კაპიტნის მონაწილეობით ადგენს აქტს გემის გასვლის ხელშემშლელი მიზეზის მითითებით, ხოლო გემი დაკავებული უნდა იქნეს ნავსადგურში ამ მიზეზების აღმოფხვრამდე. 3. ზემოთ აღნიშნული აქტის ასლი უნდა გადაეგზავნოს შესაბამის პირებს საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის 787 (19) რეზოლუციის თანახმად. 4. ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის ნებართვის გარეშე გემის ნავსადგურიდან გასვლის შემთხვევაში ნავსადგურის კაპიტანმა ყველა ღონე უნდა იხმაროს გემის ნავსადგურში დასაბრუნებლად. თუ გაფრთხილების მიუხედავად გემის კაპიტანი არ დაემორჩილა ნავსადგურის კაპიტნის ბრძანებას, სასწრაფოდ უნდა გაეგზავნოს შეტყობინება გემთმფლობელს და აღნიშნული გემის სავარაუდო შესვლის ნავსადგურს. გარდა ამისა, ნავსადგურების კაპიტნები ვალდებულნი არიან აღნიშნულის შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობონ საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციის სახელმწიფო საზღვაო უსაფრთხოების სამმართველოს. აგრეთვე საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის დაცვის სახელმწიფო დეპარტამენტის საზღვაო ძალები.     მუხლი 11🔗. განაცხადი ლოცმანისა და ბუქსირის გამოძახების შესახებ 1. გემის კაპიტანმა აგენტის მეშვეობით 2 საათით ადრე უნდა გააკეთოს განაცხადი ბუქსირის და ლოცმანის შესახებ. 2. გემს, რომელიც იძახებს ლოცმანს აღმართული უნდა ჰქონდეს “G “ ალამი. 3. გემზე ლოცმანის ასვლის შემდეგ 30 წუთის განმავლობაში, თუ გემი არ აღმოჩდა მზად შესაბამისი ოპერაციის განსახორციელებლად, ლოცმანი ტოვებს გემს, აკეთებს შესაბამის ჩანაწერს სალოცმანო ქვითარში და აღნიშნულის შესახებ აცნობებს ნავსადგურის კაპიტანს. თავი 3. გემების ნავსადგურში შესვლის და ნავსადგურიდან გასვლის ზოგადი წესი     მუხლი 12🔗. გემების ნავსადგურში შესვლისა და გასვლის ზოგადი წესი 1. ნავსადგურში სატვირთო და სამგზავრო გემების შესვლისას და გასვლისას, მცირე ზომის გემები (თევსაჭერი, სპორტული, სამოყვარულო) და სხვა მცურავი საშუალებები უნდა განთავსდნენ მოშორებით, არ გადაეღობონ გემების მოძრაობას და მისცენ მათ თავისუფალი მანევრირების საშუალება. 2. ნავსადგურში მანევრირებისას უპირატესობა ენიჭებათ ნავსადგურიდან გამსვლელ გემებს. 3. დადგენილია შესვლა-გამოსვლის შემდეგი თანმიმდევრობა: ა) განგაშის გამო ან დახმარების აღმოსაჩენად გამავალი გემები და ავარიული გემები; ბ) სახაზო-სამგზავრო გემები; გ) სამხედრო გემები; დ) სახაზო-სატვირთო გემები; ე) სხვა გემები. 4. სამხედრო გემების შესვლისა და გამოსვლის წესს ადგენს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო-საზღვაო ძალების ხელმძღვანელობა საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციასთან შეთანხმებით. 5. დღის ნათელ პერიოდში ნავსადგურთან მიახლოებისას ყველა გემი ვალდებულია აღმართოს თავისი ქვეყნის ეროვნული დროშა, საქართველოს სახელმწიფო დროშა და აღმართოს საკარანტინო სასიგნალო ნიშანი (ყვითელი დროშა-” “) საერთაშორისო საზღვაო სიგნალების კრებულის შესაბამისად. 6. გემის ნავსადგურში შესვლის მოთხოვნაზე განაცხადი, ასევე ნავსადგურის მორიგე კაპიტნის განკარგულებები გემების შესვლისა-გამოსვლის თაობაზე უნდა გადაიცეს ულტრამოკლე ტალღიანი რადიოტელეფონით ან კავშირის ხედვითი საშუალებებით. 7. კავშირის ხედვითი საშუალებებით შესვლის უფლების მოთხოვნა უნდა მოხდეს გემის მიერ მისი “მოსახმობის” აღმართვით (გადაცემით). 8. გემების ნავსადგურში შესვლასა და გამოსვლას არეგულირებს ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური ნავსადგურის ადმინისტრაციის მორიგე დისპეტჩერის განაცხადის საფუძველზე. 9. გემების რეიდზე მოძრაობა იკრძალება ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის ნებართვის გარეშე. 10. ცალკეულ გემისათვის ნავსადგურში შესვლის აკრძალვის შესახებ შეტყობინება მისთვის ნავმისადგომის მოუმზადებლობის, ტვირთის მოწოდების ან სხვა მიზეზთა გამო დროულად უნდა გადაეცეს რადიოტელეფონით ულტრამოკლე ტალღაზე. 11. გემი, რომელსაც აეკრძალა ნავსადგურში შესვლა, ვალდებულია დაუყონებლივ შეჩერდეს, შესაძლებლობისამებრ გადავიდეს ფარვატერიდან, ჩადგეს დრეიფში ან დადგეს ღუზაზე, მინიშნებულ ადგილზე. ამ შემთხვევაში გემის აგენტი ვალდებულია ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურთან შეთანხმების შემდეგ შეატყობინოს გემს ნავსადგურში შესვლის სავარაუდო დრო. 12. გემების ნავსადგურში შეყვანის თანმიმდევრობას განსაზღვრავს ნავსადგურის სადისპეტჩერო სამსახური ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურთან შეთანხმებით, გემის რეიდზე დადგომის თანმიმდევრობის შესაბამისად, ტვირთის მზადყოფნის ნავსადგურის (რაიონში) ტერმინალში ჰიდრომეტეოროლოგიური პირობებისა და სხვა პირობების. 13. მორიგე დისპეტჩერი ამზადებს ნავმისადგომს, აკეთებს განაცხადს ბუქსირისა და გემის მიმბმელთა ბრიგადაზე, სთხოვს ნავსადგურის კაპიტანს გააგზავნოს გემზე ლოცმანი. ამავდროულად ატყობინებს სააგენტო ფირმებს გემის ნავსადგურში შეყვანის შესახებ. გემის დაყენებისას ნავმისად-გომთან სატვირთო (რაიონების) სანავთობო ტერმინალების პასუხისმგებელ წარმომადგენელთა ყოფნა აუცილებელია, რომლებსაც თან უნდა გააჩნდეთ ულტრამოკლე ტალღიანი რადიოკავშირი ლოცმანთან და გემთან. 14. ნავსადგურში გემების შესვლა წარმოებს მთელი დღე-ღამის განმავლობაში, გარდა ცუდი ამინდის და გარკვეული გარემოებებისა, როცა შეიძლება აიკრძალოს ნავსადგურში შესვლა. აღნიშნულის შესახებ წინასწარ უნდა გადაიცეს შეტყობინება ულტრამოკლე ტალღიანი რადიო ან სხვა სახის კავშირით. 15. ყველა გემის მიერ ნავსადგურიდან საზღვარგარეთ გასვლისას ნავსადგურის კაპიტანთან გასვლის გაფორმების შემდეგ ხორციელდება სასაზღვრო გაფორმება.     მუხლი 13🔗. სალოცმანო გაცილება 1. ნავსადგურში შესვლისას და გამოსვლისა ან გადაადგილებისას აუცილებელია სალოცმანო გაცილება და ბუქსირით უზრუნველყოფა. 2. სალოცმანო გაცილებისა და ბუქსირით მომსახურებისაგან თავისუფლდებიან: ა) საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო-საზღვაო ძალების გემები; ბ) 200 ტონაზე ნაკლები საერთო ტევადობის გემები, თუ ამ გემის კაპიტანს გააჩნია ნავსადგურის კაპიტნის სპეციალური ნებართვა; გ) რეგულარულ ხაზებზე მომუშავე სამგზავრო კატარღები. 3. ნავსადგურში შემავალ გემებზე ლოცმანის აყვანა ან ჩამოსხმა ხდება მიმღებ შუქნიშანთან. 4. ნავსადგურიდან გამავალ გემებს ლოცმანი აჰყავთ ნავსადგურში მათი დგომის ადგილზე. გემის კაპიტანი ვალდებულია გემზე ასულ ლოცმანს მიაწოდოს გემის შესახებ ყველა საჭირო ინფორმაცია. 5. რეიდზე ლოცმანის აყვანა ხორციელდება არა უმეტეს 3 ბალიანი ღელვის პირობებში ბორტის ქარზურგიდან. კოკისპირული წვიმის, ნისლის, ბინდის, ზღვის აორთქლების, ძლიერი ქარის და შეზღუდული ხილვადობის შემთხვევაში ლოცმანის მიღება და ნავსადგურში გემის შეყვანა-გაყვანის ოპერაციები აკრძალულია. 6. გემმა ლოცმანის მიღებისას უნდა გააჩეროს მთავარი ძრავი და დაიხშოს ინერცია. იმ შემთხვევაში, თუ არაკეთილ-საიმედო ჰიდრომატეოროლოგიური პირობების გამო აღნიშნულის განხორციელება შეუძლებელია, გემმა უნდა შეანელოს სვლა მინიმუმამდე და უზრუნველყოს გემის მართვადობა. 7. გემზე ლოცმანის ყოფნის განმავლობაში აღმართული უნდა იყოს სასიგნალო დროშა “H”. 8. იმ შემთხვევაში, როცა გემზე ლოცმანის მიღება არასახარბიელო ჰიდრომატეოროლოგიური პირობების გამო გარე რეიდზე შეუძლებებლია, ლოცმანი ბორტზე შეიძლება აყვანილ იქნეს შიდა რეიდზე, ოღონდ აღნიშნულის თაობაზე კაპიტანი წინასწარ უნდა მოელაპარაკოს ლოცმანს, გაემართოს ფარვატერით შიდა რეიდისაკენ ფრთხილად და ულტრამოკლე ტალღიანი რადიოსადგურით მიღებული ლოცმანის რეკომენდაციების სრული დაცვით. 9. ნავსადგური პასუხს არ აგებს შემდეგ შემთხვევებში: ა) როდესაც გემის კაპიტანი ნავსადგურს დროულად ატყობინებს გარე რეიდზე მოსვლის შესახებ; ბ) როდესაც ნავსადგურში ფარვატერი დაკავებულია; გ) როდესაც გემზე ლოცმანის გაგზავნა შეუძლებელია შტორმის და არახელსაყრელი ამინდის გამო (ქარი 5 ბალი და ღელვა 3 ბალზე მეტი). თავი 4. გემების ნაოსნობა სანავსადგურო წყლებში     მუხლი 14🔗. ზოგადი დებულებანი 1. ნავსადგურში შესვლა და ნავსადგურიდან გამოსვლა ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის ნებართვის გარეშე ნებისმიერი გემისათვის აკრძალულია. 2. თევზსაჭერი ბადისა და მოწყობილობების დაყენების ადგილები უნდა შეთანხმდეს ნავსადგურის კაპიტანთან, ჰიდროგრაფიის სამსახურის ორგანოსთან და შემოისაზღვროს ტივტივა გამაფრთხილებელი ნიშნებით წინამდებარე წესების პირველი მუხლის მე-11 პუნქტის გათვალისწინებით და საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსთან არსებული თევზჭერის საუწყებათშორისი საბჭოს ნებართვის საფუძველზე. 3. თევზსაჭერი ბადისა და მოწყობილობების დაყენების ადგილები უნდა შეთანხმდეს ნავსადგურის კაპიტანთან, ჰიდროგრაფიის სამსახურის ორგანოსთან და შემოისაზღვროს ტივტივა გამაფრთხილებელი ნიშნებით წინამდებარე წესების პირველი მუხლის მე-11 პუნქტის გათვალისწინებით და საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსე-ბის სამინისტროსთან არსებული თევზჭერის საუწყებათშორისი საბჭოს ნებართვის საფუძველზე რამდენიმე გემის ერთდროულად ნავსადგურში შესვლა ან ნავსადგურიდან გამოსვლა, აკრძალულია. 4. თევზსაჭერი იარაღების შენახვისა და დადგენილ ადგილზე ყოფნას უზრუნველყოფს ამ იარაღების მეპატრონე. 5. ბადეების გაწმენდა, გარეცხვა და გაშრობა დასაშვებია მხოლოდ ნავსადგურის ადმინისტრაციის მიერ ამისათ-ვის გამოყოფილ ადგილზე. 6. კერძო პირების მიერ კანჯოებით თევზჭერა ნებადართულია ამისთვის გამოყოფილ რაიონებში, დღის სინათლეზე, კარგ ამინდში და ამინდის საიმედო პროგნოზის შემთხვევაში. 7. ნავმისადგომიდან ანკესით ან სხვა საშუალებით თევზჭერა აკრძალულია.     მუხლი 15🔗. გემების ვალდებულებები 1. ნავსადგურში სატვირთო და სამგზავრო გემების შესვლისას და ნავსადგურიდან გასვლისას მცირე ზომის გემები და სხვა მცურავი საშუალებები ვალდებულნი არიან გაერიდონ აღნიშნული გემების მოძრაობის არეს და ხელი არ შეუშალონ მათ მანევრირებას. 2. ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა დაზიანებისა და ნავთობმისადგომებთან მდგარი გემებისათვის ზიანის მიყენების თავიდან აცილების მიზნით ნავსადგურის აკვატორიაში გემების მოძრაობა ნებადართულია მანევრირებისათვის დასაშვები მინიმალური საჩქარით. განსაკუთრებულ შემთხვევაში გემს შეუძლია გამოიყენოს თავისი ძრავები ავარიის თავიდან აცილების მიზნით. 3. წყალქვეშა ფრთიანმა გემებმა ნავსადგურის აკვატორიასა და მის მიმდებარე წყლებში უნდა იმოძრაონ წყალწყვის მდგომარეობაში მინიმალური სიჩქარით, რაც უზრუნველყოფს სათანადო მანევრირებას. 4. სანავსადგურო ნაგებობათა ყველა დაზიანებისათვის პასუხს აგებს დამნაშავე მხარე. 5. საკუთარი ძრავის მუშაობა, როცა გემი ნავმისადგომთან გვარლით არის მიბმული, აკრძალულია. დასაშვებია ძრავის ხანმოკლე ამოძრავება ნავსადგურიდან გემის გასაყვანად მომზადებისათვის. 6. 100 და მეტი სარეგისტრო ტონის იალქნიანი გემები ნავსადგურში შესვლისას/გამოსვლისას უნდა მოძრაობდნენ საკუთარი ძრავის ან ბუქსირის მეშვეობით. 7. ნავსადგურის აკვატორიაში, ფარვატერზე და არხებში ნიჩბიანი ნავების იალქნით მოძრაობა აკრძალულია. 8. ყველა გემი და მათ შორის ბუქსირებულიც მისასვლელ არხებში ფარვატერზე და ნავსადგურის შიდა აკვატორიაში მოძრაობისას ვალდებულია მზადყოფნაში იქონიონ ღუზა დაუყოვნებელ ღუზაზე დასადგომად. გრუნტზე ღუზის გათრევა აკრძალულია. 9. ნავსადგურის აკვატორიაში მოძრაობა დასაშვებია მხოლოდ ნავსადგურის კაპიტნისაგან შესაბამისი ნებართვის მიღების შემდეგ. 10. ყველა გემი ნავსადგურის აკვატორიაში მოძრაობისას ვალდებულია იხელმძღვანელოს ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის მითითებით. 11. მსხვილტონაჟიან გემებს, ნავმისადგომებიდან გასვლისას მანევრირებისათვის არ უნდა სარგებლობდნენ საკუთარი ძრავებით, უნდა გამოიყენონ საბუქსირე გემები. მთავარი ძრავების გამოყენება დასაშვებია ნავსადგურის აკვატორიის რაიონში, სადაც მსხვილტონაჟიანი გემების მანევრირება არ შექმნის სხვა გემებისა და ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა დაზიანების საფრთხეს. 12. გემის კაპიტანი ვალდებულია ყველა ავარიული შემთხვევის თაობაზე დაუყოვნებლივ აცნობოს გემთმფლობელს და ნავსადგურის კაპიტანს. ნავსადგურის მიერ გემისათვის ზიანის მიყენების შემთხვევაში უნდა შედგეს სურვეერული პატაკი ნავსადგურის ადმინისტრაციის, ნავსადგურის კაპიტნისა და გემის კაპიტნის მონაწილეობით.     მუხლი 16🔗. გემების წყალშიგი 1. გემების წყალშიგი ნავსადგურის მისასვლელთან, ასევე სანავსადგურო წყლებში ნაოსნობისას არ უნდა აღემატებოდეს ნავსადგურის კაპიტნის მიერ დადგენილ სიღრმეებს. 2. გემის უსაფრთხო კილქვეშა სანავიგაციო სიღრმის მარაგი არ უნდა იყოს 30 სმ-ზე ნაკლები. 3. გასასვლელი წყალშიგი დგინდება ნავსადგურის კაპიტნის მიერ უმცირესი სიღრმის შესახებ მონაცემების საფუძველზე ფარვატერებზე, არხებში და ნავსადგურის აკვატორიაში წყლის დონის სეზონური ცვალებადობის, დინებათა მოდენის ზემოქმედების, შტორმის შედეგად ნაყარის (ნატანის) და სხვა ფაქტორების გათვალისწინებით. 4. ნავსადგურის კაპიტანი აწესებს პირველ მუხლში მოყვანილ სიღრმეებს ნავსადგურის ადმინისტრაციასთან და იმ დაწესებულებებთან შეთანხმებით, რომლებიც აწარმოებენ დაკვირვებებს ამ სიღრმეების დაცვაზე. 5. ნავსადგურში ორგანიზებული უნდა იყოს გემის კაპიტნისათვის ფაქტობრივი სიღრმეების შესახებ ინფორმაციის მიწოდება. ნავმისადგომთან გემის დაყენებისას ლოცმანი ატყობინებს გემის კაპიტანს ნავმისადგომის მდგომარეობისა და ნავმისადგომის გაყოლებაზე სიღრმეების თაობაზე. 6. ტვირთის მიღებისას გემის წყალშიგზე დაკვირვება გემის კაპიტნის მოვალეობაა.     მუხლი 17🔗. გემების სიჩქარე 1. სანავსადგურო წყლებში გემების სიჩქარე უნდა იყოს უსაფრთხო. 2. ნაოსნობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის, ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა დაცვის, ფსკერის გრუნტისა და სანაოსნო არხების (ფარვატერის ფერდის) გადარეცხვის თავიდან აცილების მიზნით უსაფრთხო სიჩქარეს ადგილობრივი პირობების გათვალისწინებით ადგენს ნავსადგურის კაპიტანი. 3. გემისათვის დადგენილი უსაფრთხო სიჩქარის მიუხედავად, სახიფათო ღელვის განვითარების თავიდან აცილების მიზნით წინასწარ უნდა შემცირდეს სვლის სიჩქარე შემდეგ შემთხვევებში: ა) საბუქსირო ქარავანისა და მცირეტონაჟიანი გემების გვერდის ავლისას; ბ) მცურავ ამწეებთან, ფსკერდამაღრმავებელ გემებთან, დოკებთან, ნავმისადგომებთან გავლისას; გ) წყალქვეშა, ჰიდროტექნიკური და სხვა სპეციალური სამუშაოების მიმდინარეობის ადგილთან გავლისას; დ) ტივებთან და კანჯოებთან, რომლებზეც ადამიანები იმყოფებიან, ასევე გემის ბორტზე ან ბორტთან და ნავმისადგომთან მომუშავეებთან ჩავლისას, ასევე სხვა აუცილებელ შემთხვევაში ე) ღუზაზე მდგომ და მეჩეჩზე შემჯდარ გემებთან გვერდზე გავლისას 4. ნავმისადგომებთან გემებმა უნდა იმოძრაონ ყველაზე ნელი სვლით, რაც უზრუნველყოფს მართვადობას, აუცილებლობის შემთხვევაში მანევრირება განახორციე-ლონ მთავარი ძრავის დროგამოშვებითი შეჩერებით.     მუხლი 18🔗. გემების მოძრაობის რეგულირება 1. ყველა გემის მოძრაობას ნავსადგურის აკვატორიაში და გარე რეიდზე არეგულირებს ნავსადგურის კაპიტანი. 2. ნავსადგურის კაპიტნის განკარგულებათა შესრულება აუცილებელია ყველა გემისათვის.     მუხლი 19🔗. გემების მოძრაობა ვიწროებში 1. თუ წყალშიგი არ აძლევს საშუალებას გემს მიჰყვეს მარჯვენა მხარეს, მას უფლება აქვს გამოიყენოს ვიწროების მთელი სიგანე, მათ შორის ფარვატერის ღერძისა და მისი მარცხენა მხარის გაყოლებით. ასეთ გემს უნდა გააჩნდეს განსაკუთრებული სიგნალები “ზღვაში გემების შეჯახების თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო წესების” (COLREG) შესაბამისად. 2. თუ წყალშიგი არ აძლევს საშუალებას გემს მიჰყვეს მარჯვენა მხარეს, მას უფლება აქვს გამოიყენოს ვიწროების მთელი სიფართე, მათ შორის ფარვატერის ღერძისა და მისი მარცხენა მხარის გაყოლებით. ასეთ გემს უნდა გააჩდეს განსაკუთრებული სიგნალები ზღვაში გემების შეჯახების თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო წესების (COLREG) შესაბამისად. 3. მცირეტონაჟიანმა გემებმა, როცა ეს მათთვის უსაფრთხო და შესაძლებელია, როგორც წესი, უნდა იმოძრაონ არხების კიდის გარეთ. 4. ღრმად ჩამჯდარი გემები უნდა მოძრაობდნენ მათთვის განსაზღვრული რეკომენდირებული მარშრუტებით და არხებით. 5. რამდენიმე გემის ერთი მიმართულებით ვიწროებში ერთდროული მოძრაობისას გემებმა უნდა დაიცვან უსაფრთხო ინტერვალი.     მუხლი 20🔗. ნაოსნობა შეზღუდული ხილვადობის პირობებში 1. ვიწროებში ნაოსნობა ნისლის, ბინდის, თოვლის, ზღვის აორთქლების, კოკისპირული წვიმის და ხილვა-დობის შემაფერხებელ სხვა პირობებში ხორციელდება მხოლოდ ნავსადგურის კაპიტნის ნებართვით და მხოლოდ იმ გემებისათვის, რომელსაც გააჩნიათ გამართული რადიოლოკატორები. 2. წყალქვეშა ფრთიანი გემების ფარვატერზე და არხებში მოძრაობა 20 კბტ (3,7 კმ) და ნაკლები ხილვადობისას ნებადართულია მხოლოდ წყალწყვის მდგომარეობაში. 3. ფსკერმაღრმავებელი და სხვა სპეციალური სამუშაოებით დაკავებული გემები, შეზღუდული ხილვადობის პირობებში, არ უნდა იმყოფებონენ ვიწროებში და ფარვატერზე. 4. თუ გემები გაუმართავი რადიოლოკატორებით აღმოჩდებიან შეზღუდული ხილვადობის პირობებში ვიწროებში, ისინი უნდა გადავიდნენ ფარვატერიდან, თუ ამის საშუალებას იძლევა წყალშიგი და დადგნენ ღუზაზე ხილვადობის გაუმჯებესობამდე.     მუხლი 21🔗. ფარვატერებსა და არხებში გემების ღუზაზე დადგომა 1. ფარვატერებსა და არხებში გემების ღუზაზე დაყენება აკრძალულია გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც: ა) ხილვადობის გაუარესების გამო გემს არ შეუძლია გადავიდეს არხის კიდის გარეთ ან გააგრძელოს მოძრაობა; ბ) გემი იძულებულია გაჩერდეს ტექნიკური გაუმართაობის გამო, რაც ხელს უშლის მის შემდგომ მოძრაობას; გ) ქარის მკვეთრი გაძლიერება ქმნის გემის მეჩეჩზე, არხის (ფარვატერის) ფარგლებს გარეთ გარიყვის საშიშროებას; დ) გასასვლელი გადაკეტილია ღუზაზე მდგომი სხვა გემებით. 2. არხში ან ფარვატერზე ღუზაზე იძულებითი დადგომისას გემი რაც შეიძლება უნდა მოშორდეს ღერძს კიდისაკენ, გემის სვლის მიმართულებით, ბორტის მარჯვენა მხარეს. 3. გემის დგომის ადგილი უნდა შეირჩეს იმგვარად, რომ გემის კორპუსმა არ დაუფაროს სანავიგაციო გადამღობები ფარვატერში მიმავალ სხვა გემებს. 4. ყველა გემს, კატარღას და კანჯოს ეკრძალება მცურავ შუქურასთან, შუქნიშანთან და სხვა სანავიგაციო საშუალებებთან მისვლა და მიბმა. 5. არხში იძულებით გაჩერებული გემის კაპიტანი ვალდებულია კავშირის ყველა შესაძლო საშუალების გამოყენებით დაუყოვნებლივ აცნობოს აღნიშნულის შესახებ ნავსადგურის კაპიტანს. 6. შეტყობინებაში აღნიშნული უნდა იყოს გემის დასახელება, ღუზაზე დადგომის დრო, ადგილი და მიზეზი, ასევე მონაცემები იმის შესახებ, თუ რამდენადაა გართულებული მოძრაობა ღუზაზე დგომის რაიონში. 7. კაპიტანი, რომლის გემის შეკეთებაც დაკავშირებულია ღუზაზე ხანგრძლივ დგომასთან, ვალდებულია აცნობოს ნავსადგურის კაპიტანს, თუ რა სახის დაზიანებასთან აქვს საქმე, რამდენ ხანში შეძლებს გემის ეკიპაჟი მის აღმოფხვრას ან შეუკვეთოს სათანადო სარემონტო მომსახურება. 8. ნავსდგურის კაპიტანი ღებულობს გადაწყვეტილებას გემის ღუზაზე დატოვების ან ბუქსირით ნავსადგურში გადაყვანის თაობაზე. 9. ნაოსნობის გაგრძელების შესაძლებლობისთანავე გემის კაპიტანი ვალდებულია მოიხსნას ღუზიდან, აცნობოს ამის შესახებ ყველა იმ ადრესანტს ვისთვისაც ცნობილი იყო გემის იძულებითი დგომის შესახებ.     მუხლი 22🔗. გემების გვერდის აქცევის ზოგადი შემთხვევები 1. ვიწრობში ნაოსნობა ხორციელდება ზღვაში გემების შეჯახების თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო წესების (COLREG 72) თანახმად და ყველა გემი ვალდებულია დაიჭიროს არხის (ფარვატერის) ის მხარე, რომელიც მდებარეობს გემის ბორტის მარჯვნივ, გემების გვერდის აქცევა ხორციელდება მარცხენა ბორტით. 2. ნავსადგურის მორიგე კაპიტანმა ვიწროებში მყოფ ყველა გემს უნდა აცნობოს ღრმად წყალში ჩამჯდარი გემების მოძრაობის შესახებ. 3. წყალქვეშა ფრთიანი გემები ვიწრობში სხვა გემებთან მიახლოებისას უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით ყველა შემთხვევაში დროულად უნდა გადავიდნენ წყალწყვის მდგომარეობაში. 4. გემებმა, ვიწრობის გადაკვეთისას, არ უნდა შეაფერხონ ვიწრობის გასწვრივ გემების მოძრაობა.     მუხლი 23🔗. გვერდის აქცევა, გასწრება 1. სანავსადგურე წყლებში გემის გასწრება უნდა განხორციელდეს მხოლოდ უკიდურესი საჭიროების შემთხვევაში, ნორმალურ ჰიდრომეტეოროლოგიურ პირობებში, თუ იგი განაპირობებს წარმატებულ მანევრირებას და წინასწარაა გააზრებული გემის კაპიტნის მიერ, “ზღვაში გემების შეჯახების თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო წესების” (COLREG  72) შესაბამისად. 2. გემების გასწრება აკრძალულია: ა) რაიონებში:  ა.ა) ფარვატერებში, არხებსა და სხვა ვიწრობებში, სადაც არ არის გარანტირებული უსაფრთხო მანევრირება; ა.ბ) მოსახვევებზე ან ფარვატერების (არხების) გადაკვეთაზე ან მათთან ახლოს; ა.გ) ვიწრობის მკვეთრ მოსახვევებში, ან მასთან მისასვლელებთან; ა.დ) თუ ფარვატერი ჩახერგილია ხე-ტყით დატვირთული ტრანსპორტით ან ხდება ხე-ტყის ბუქსირზიდვა; ა.ე) ნავსადგურის შესასვლელთან. ბ) პირობებში: ბ.ა) შეზღუდული ხილვადობის; ბ.ბ) შემხვედრი გემების გზის ავლა; ბ.გ) გასწრების მანევრის შესრულება გემის მიერ, რომელსაც უნდა გაასწროს სხვა გემმა (“ორმაგი გასწრება”);  ბ.დ) მოძრაობა იმ გემების გვერდით, რომლებიც აწარმოებენ ფსკერსაღრმავებელ, ჰიდროგრაფიულ, წყალქვეშა და სხვა სპეციალურ სამუშაოებს. 4. გასწრებაზე მიმავალი გემის კაპიტანს უნდა ახსოვდეს: თუ გასწრება რაიმე მიზეზის გამო შეიძლება სახიფათო იყოს, იგი უნდა გადაიდოს.     მუხლი 24🔗. სპეციალური სამუშაოებით დაკავებულ გემებთან გზის აქცევა 1. არხში სპეციალური სამუშაოებით (წყალქვეშა კაბელების ჩადება ან ამოღება, სანავიგაციო ნიშნების დაყენება ან მოხსნა, ჰიდროგრაფიული ან სხვა სამუშაოები) დაკავებული ყველა გემი, გარდა ფსკერმაღრმავებელი გემებისა, უნდა ატარებდნენ შუქნიშნებს, “ზღვაში გემების შეჯახების თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო წესების” (COLREG 72) შესაბამისად. 2. ვიწროებში მიმავალმა გემმა სპეციალური სამუშაოე-ბით დაკავებულ გემთან მიახლოებისას უნდა შეანელოს სვლა მისგან 5 კბტ-ით მიახლოების დროს, უნდა მისცეს სიგნალი – ერთი ხანგრძლივი საყვირი. 3. მე-2 პუნქტში აღნიშნული სიგნალის მიღებისთანავე, სპეციალური სამუშაოებით დაკავებულმა გემმა, უნდა შეწყვიტოს სამუშაოები, დაუშვას შუქნიშნები ან ნიშნები, რომლებიც აღმართული ჰქონდა “ზღვაში გემების შეჯახების თავიდან აცილების შესახებ, საერთაშორისო წესების (COLREG 72) თანახმად, რითაც აუწყებს მიახლოებულ გემს, რომ გასასვლელი თავისუფალია. თავი 5. გემების სანავსადგურო წყლებში ნაოსნობის განსაკუთრებული შემთხვევები     მუხლი 25🔗. გემების ბუქსირზიდვის ზოგადი წესები 1. ბუქსირზიდვა იკრძალება, თუ მებუქსირე გემების ძრავის სიმძლავრე და სამანევრო თვისებები ვერ უზრუნველყოფს საბუქსირე ქარავნის წარმატებულ მართვას (ქარის და დინების გათვალისწინებით). 2. ბუქსირზიდვა აკრძალულია, თუ ქარის სიჩქარე აღემატება 17 მ/წმ. 3. ადვილაალებადი თხევადი ნავთობპროდუქტებით დატვირთული გემების ბორტით ბუქსირზიდვა, ისევე როგორც თხევადი ნავთობპროდუქტებით დატვირთული რამდენიმე გემის ერთი ბუქსირით ზიდვა, აკრძალულია. 4. ბუქსირზიდვის დროს საბუქსირე გემზე ჩაკეტილი უნდა იყოს სათავსოებიდან გემბანზე გამსვლელი ყველა გარე ღიობი (ილუმინატორები, ყელები, კარები და სხვა). 5. საბუქსირო გემებზე სანავიგაციო შუქნიშნების არსებობაზე, პასუხს აგებს პირი, რომელიც მებუქსირე გემის კაპიტანთან ერთად ხელმძღვანელობს ბუქსირზიდვას. 6. თვითმავალი გემის ბუქსირზიდვა, თუ მის ბორტზე მიბმულია მცურავი საშუალება აკრძალულია. 7. საბუქსირე გემის გადაბრუნების თავიდან აცილების მიზნით, ბუქსირზიდვის დროს უზრუნველყოფილ უნდა იქნეს, საბუქსირე გვარლის დაუყოვნებლივ გაცემის (მოხსნის) შესაძლებლობა. 8. საბუქსირე გვარლის გაცემა არ უნდა მოხდეს მანამდე, ვიდრე: ა) საბუქსირე გემი არ იქნება დაყენებული ღუზაზე ან მიყენებული ნავმისადგომთან; ბ) არ გაიცემა შესაბამისი განკარგულება ბუქსირზიდვის ხელმძღვანელის მიერ. 9. ნავსადგურში და გარე რეიდზე ბუქსირზიდვის ოპერაციების მიმდინარეობის დროს, ყველა გემმა უნდა იხელმძღვანელოს, მებუქსირე და საბუქსირე გემებს შორის სიგნალების გამოყენების წესებით.     მუხლი 26🔗. ბუქსირზიდვის ხელმძღვანელობა 1. ბუქსირზიდვის უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს პირი, რომელიც ხელმძღვანელობს ბუქსირზიდვას. 2. განსაკუთრებულ შემთხვევაში, როდესაც ბუქსირზიდვის მართვა ხორციელდება მებუქსირე გემიდან, ხოლო ბუქსირზიდვაში მონაწილეობს რამდენიმე მებუქსირე გემი, ბუქსირზიდვის ქარავნის ხელმძღვანელობა ეკისრება წამყვანი მებუქსირე გემის კაპიტანს. 3. ბუქსირზიდვის დაწყებამდე ხელმძღვანელი ვალდებულია ბუქსირზიდვაში მონაწილე გემების კაპიტნებთან, შეათანხმოს ბუქსირზიდვის ოპერაციის განხორციელების საკითხი. 4. თუ ბუქსირზიდვა მოითხოვს ლოცმანით უზრუნველყოფას, ოპერაციის საკითხის განხილვაში მონაწილეობა უნდა მიიღოს იმ ლოცმანმა, რომელიც გაატარებს სალოცმანო გაცილებას. აღნიშნულთან დაკავშირებულ ყველა სადავო საკითხს წყვეტს ნავსადგურის კაპიტანი.     მუხლი 27🔗. გემების ბუქსირზიდვა და საბუქსირე ქარავნის ფორმირება 1. ნავსადგურის აკვატორიაში დაიშვება მხოლოდ ერთი დიდტონაჟიანი გემის ბუქსირზიდვა. 2. არათვითმავალი გემების (ბარჟები, ლიხტერები და სხვა) რამდენიმე ერთეულის ბუქსირზიდვა დასაშვებია, თუ ქარავნის სიგრძე და სიგანე არ აღემატება ნავსადგურის კაპიტნის მიერ დადგენილ გაბარიტებს. 3. საბუქსირე გემს არ აქვს უფლება მოიხსნას ღუზიდან, საბუქსირე გვარლის დამაგრებამდე (ახსნამდე). 4. მებუქსირე გემის კაპიტანი, ვიდრე დაიწყებდეს გემის (ობიექტის) ბუქსირზიდვას უნდა დარწმუნდეს, რომ საბუქსირე გემი (ობიექტი) მზად არის ბუქსირზიდვისათვის. 5. მებუქსირე გემს, ბუქსირზიდვის დაწყების მოლოდინში, ეკრძალება ბორტით დადგომა, ღუზაზე მდგომი გემების ბორტთან მიყენებულ, სხვა მცურავ ობიექტებთან. მებუქსირე გემი, ღუზაზე მდგომი გემის ბორტთან მდგომი მცურავი ობიექტის ბუქსირზიდვისათვის მომზადებას უნდა ელოდოს მახლობლად დრეიფში ან ღუზაზე ან გემთან ბაკშტოვზე. თავი 6. გემების დგომა ნავსადგურში     მუხლი 28🔗. ზოგადი დებულებანი 1. გემების მოძრაობას რეიდზე და აკვატორიაში არეგუ-ლირებს ნავსადგურის კაპიტანი. 2. ნავსადგურის ნავმისადგომებთან, ყოველი გემის დგომის ადგილს განსაზღვრავს ნავსადგურის კაპიტანი, მორიგე დისპეტჩერის განაცხადის საფუძველზე. 3. ნავსადგურში დგომისას გემის კაპიტანი ან მისი შემცვლელი პირი ვალდებულია უზრუნველყოს გემის ეკიპაჟისა და გემზე მყოფ პირთა მიერ ნავსადგურში მოქმედი წესებისა და ნავსადგურის კაპიტნის განკარგულებათა დაცვა. 4. ნავსადგურის კაპიტნის ან ნავსადგურის ადმინისტრაციის კომპეტენციის ფარგლებში გაცემული ყველა მითითების შესრულება აუცილებელია გემების კაპიტნებისა და გემთმფლობელებისათვის. 5. ნავსადგურში მყოფ ყველა გემზე დღის 8 საათიდან მზის ჩასვლამდე აღმართული უნდა იყოს საქართველოს სახელმწიფო დროშა და გემის ეროვნული დროშა კიჩოს ფლაგშტოკზე. 6. გემებზე, მცურავ საშუალებეზე და სანავსადგურო ამწეებზე აკრძალულია სხვადასხვა საილუმინაციო შუქების აღმართვა, რომლებიც შესაძლოა მიჩნეული იქნეს სანავიგაციო ნიშნად. 7. ნავმისადგომთან მდგომ ყველა გემს ჰიდრომეტეო-როლოგიური პირობების გაუარესების შემთხვევაში ზღვაში დაუყოვნებლივ გასასვლელად მზადყოფნაში უნდა ჰქონდეს მთავარი ძრავი. აგრეთვე უნდა გააჩნდეს გემის მდგრადობისა და მანევრირებისათვის აუცილებელი ტვირთის ან ბალასტის მარაგი. ჰიდრომეტეოროლოგიური პირობების გაუარესების პროგნოზის გაგებისთანავე ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური ულტრამოკლე ტალღური რადიოგა-დამცემით აცხადებს საშტორმო გაფრთხილებას, რომლის მიღებაც დადასტურებული უნდა იყოს რეიდზე და ნავ-სადგურში მდგომი ყველა გემის კაპიტნის და ამ გემების აგენტების მიერ, შეტყობინების მიმღები პირის გვარის და გაფრთხილების მიღების დროის, სავახტო ჟურნალში ჩანაწერით. 8. სამაშველო ოპერაციების ჩატარებისას ნავსადგურის კაპიტნისა და/ან სამაშველო-საკოორდინაციო ცენტრის კაპიტან კოორდინატორის განკარგულების შესრულება აუცილებელია ნავსადგურში და რეიდზე მყოფი ყველა გემისათვის.     მუხლი 29🔗. გემების რეიდზე დგომა 1. ნავსადგურის გარე რეიდზე და შიდა რეიდზე, გემების ღუზაზე დგომა ნებადართულია მხოლოდ ღუზაზე დგომისათვის გამოყოფილ ადგილებში, ნავსადგურის კაპიტანთან შეთანხმებით. 2. ფარვატერზე კაბელებისა და მილსადენების განლაგების რაიონში, ასევე რაიონებში, სადაც შეუძლებელია თავისუფალი მანევრირება – ღუზაზე დგომა აკრძალულია. 3. 4 მეტრზე ნაკლები წყალშიგით მცირე ზომის გემები, ნავმისადგომების შემთხვევაში შეიძლება დაყენებულ იქნენ ღუზაზე შიდა რეიდის აკვატორიაში. ღუზაზე დაყენებას აწარმოებს კაპიტანი ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის ნებართვის საფუძველზე მკაცრად მათ მიერ მითითებულ წერტილში. 4. ღუზის – გვარლის შესაძლო გაწყვეტის ან ღუზის დაკარგვის შემთხვევაში გემის კაპიტანმა შესაძლებლობისამებრ ზუსტად უნდა იცოდეს ღუზის ჩაშვებისას გემის დგომის ადგილი, გაწყვეტილი ღუზა – გვარლის მიმართულება და სიგრძე. გაწყვეტის შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურს. 5. რეიდზე მდგარ გემზე აუცილებლად უნდა იმყოფებოდეს ეკიპაჟის 2/3 (ორი მესამედი), ხოლო კაპიტნისა და უფროსი მექანიკოსის არყოფნის შემთხვევაში – კაპიტნის უფროსი თანაშემწე და მეორე მექანიკოსი. 6. რეიდზე მდგომი, კასრზე მიბმული ყველა გემი, ასევე გემები, რომლებიც მანევრირებენ ნავსადგურის აკვატორიაში და მასთან მისასვლელებზე – ვალდებულნი არიან ულტრამოკლეტალღიანი სადგურით კავშირი იქონიონ ნავსადგურის სამსახურებთან. 7. ულტრამოკლეტალღიანი სადგურის 70-ე და მე-16 არხებზე რადიოვახტზე დგომა აუცილებელია ყველა გემისათვის. 8. რეიდზე ღუზაზე მდგომ გემებზე აღმართული უნდა იყოს ნიშნები და შუქები ზღვაში გემების შეჯახების თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო წესების (ჩOLღEG 72) მიხედვით. 9. მზის ჩასვლიდან ამოსვლამდე ((დღე-ღამის) ბნელ დროს)) ყველა გემზე უნდა ენთოს შუქები: ბორტების, ქიმის, კიჩოს გასანათებად გემბანის ქვემოთ წყლის ზედაპირამდე. 10. გარდა შუქებისა და ნიშნებისა, რაც “ზღვაში გემების შეჯახების თავიდან აცილების შესახებ საერთაშო-რისო წესებითაა” (COLREG 72) განსაზღვრული, გემებს, კიჩოდან მიმართული ღუზებით (ვერპებით), მზის ჩასვლიდან ამოსვლამდე აღმართული უნდა ჰქონდეთ თეთრი შუქი, დღისით – წითელი ალამი, დაშვებული კიჩოზე, ღუზის ჯაჭვთან, ბორტის სიმაღლის ნახევრამდე. 11. შეზღუდული ხილვადობის რეიდზე მყოფ ყველა გემზე, უნდა ირთვებოდეს ხმოვანი სიგნალები, ბურუსის პირობებში “ზღვაში გემების შეჯახების თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო წესების” (COLREG72) შესაბამისად. 12. რეიდზე დგომის დროს, თუ ამის საჭიროება არ არსებობს, გემის ბორტის განივ გაბარიტს არ უნდა ცდებოდეს, სატვირთო ისრები, შლუპბალკები და ტრაპები. 13. ყველა გემს მზადყოფნაში უნდა გააჩნდეს მთავარი ძრავი, რაც უზრუნველყოფს გემის უსაფრთხოებას. 14. რეიდზე მყოფ გემებს, ნავსადგურის კაპიტნის ნებართვის გარეშე, ეკრძალებათ ბორტთნ კატარღების და კანჯოების მიღება, გარდა სასაზღვრო ძალების და ნავსადგურის კუთვნილი კატარღების და სხვა მცურავი საშუალებებისა. აკრძალულია ასევე გემის ბორტზე მოცურავეების მიღება. 15. გემის კაპიტნები, რომელთაც განსაკუთრებულ გარემოებათა გამო უხდებათ გემზე მოცურავეების მიღება, ან გემზე გარეშე პირის აღმოჩენისას, ვალდებულნი არიან აღნიშნულის შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობონ ნავსადგურის კაპიტანს და გადასცენ ეს პირები საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის დაცვის სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენლებს. 16. გემთმფლობელი და გემის კაპიტანი პასუხს აგებენ რეიდზე და ნავსადგურში მდგომი გემის უსაფრთხოებაზე, მათ შორის გემზე საწვავის, ზეთებისა და წყლის მარაგის არსებობაზე და ასევე ეკიპაჟის ყოფნაზე.     მუხლი 30🔗. გემების ღუზაზე დგომის განსაკუთრებული პირობები 1. გემის ღუზაზე დგომა აკრძალულია: ა) რუქებზე, ზღვაოსნობის სახელმძღვანელოებში და ზღვაოსანთა უწყებებში განცხადებული აკრძალულ რაიონებში; ბ) ფარვატერებიდან და ღერძებიდან, 1,5 კბტ-ზე ნაკლები დაშორებით; გ) სიღრმეებში, რომლებიც შემობრუნებისას ვერ უზრუნველყოფენ უსაფრთხო დგომას. 2. ნავთობსასხმელი (ტანკერები), ასევე ფეთქებადი და იოლად აალებადი ტვირთებით დატვირთული გემები, ღუზაზე დგებიან, ამისათვის სპეციალურად განსაზღვრულ ადგილებში. 3. გემის ღუზაზე დაყენება ან ღუზაზე დგომის ადგილის შეცვლა, უნდა ხდებოდეს, ყველა ცალკეულ შემთხვევაში, მხოლოდ ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის ნებართვით. 4. გემები, რომლებიც დგანან ღუზაზე უნებართვოთ, ან ადგილზე, რომელიც არ არის ნებადართული, ვალდებულნი არიან ნავსადგურის კაპიტნის მოთხოვნისთანავე დაუყონებლივ შეცვალონ დგომის ადგილი. 5. იმ შემთხვევაში, როდესაც დაყოვნება არ შეიძლება, გემის კაპიტანს უფლება აქვს დამოუკიდებლად შეცვალოს ღუზაზე დგომის ადგილი და ამის შესახებ აუცილებლად აცნობოს ნავსადგურის კაპიტანს. 6. ღუზაზე დგომის ადგილის შეცვლა დრეიფის მეთოდით აკრძალულია. 7. ღუზაზე დაყენების დროს გემებმა არ უნდა გადა-ღობონ გასასვლელი, ასევე არ განახორციელონ მოხვევა, სხვა გემებთან სახიფათო სიახლოვეს. 8. ღუზაზე მდგარ გემებს შორის მანძილი უნდა იყოს საკმარისი იმისათვის, რათა ქარისა და დინების მიმართულების შეცვლისას არ მოხდეს შეხება. 9. გემმა, რეიდზე, ღუზა უნდა ჩაუშვას იმგვარად, რომ გემის შემობრუნებისას არ გადაიკეტოს აკვატორიის სავალი ნაწილი ან ფარვატერი.     მუხლი 31🔗. გემებზე არსებული მცურავი საშუალებების გამოყენება 1. რეიდზე მდგარი გემებიდან კატარღების და კანჯოების ჩაშვება აკრძალულია. 2. პირველი პუნქტის მოთხოვნა არ ვრცელდება შემთხვე-ვაში, როცა აღნიშნულის განხორციელება დაკავშირებულია ზღვაზე ადამიანის გადარჩენისა და სამაშველო სამუშაოების განხორციელებასთან.     მუხლი 32🔗. გემების დგომა ნავმისადგომთან 1. ნავთობტერმინალის ნავმისადგომთან გემებს შორის უსაფრთხო დაშორება 20 მეტრია. მშრალი ტვირთის ნავმისადგომებთან გემებს შორის მანძილი ზაფხულის პერიოდში უნდა იყოს არანაკლებ 15 მ., ხოლო შემოდგომა-ზამთრის პერიოდში –25 მ. 2. ნავმისადგომის მიდგომისას ყველა გემი, როგორც წესი, უნდა განთავსდეს ქიმით ნავსადგურის გასასვლე-ლისკენ და ზოგიერთ შემთხვევაში ჩაუშვას ღუზა ლოცმანის რეკომენდაციის შესაბამისად. 3. გემის ნავთობტერმინალის ნავმისადგომთან დაყენებისას კაპიტანი ვალდებულია ღუზა ჩაუშვას იმ ანგარიშით, რომ საღუზე ჯაჭვის ხემის კაუჭი დარჩეს გემბანზე, საღუზე ჯაჭვის მოხერხებულად განცალკევების მიზნით, ხანძრის ან ავარიული აუცილებლობისას. ქიმიდან და კიჩოდან წყლის დონემდე უნდა ჩაიშვას ბუქსირზიდვისათვის საკმარისი სიგრძისა და გამძლეობის თითო ფოლადის სახანძრო გვარლი. სახანძრო ფოლადის გვარლები გატარდება გემბანზე და მაგრდება ბოჭკებზე. ავარიული საბუქსირე მოწყობილობა უნდა იყოს მზადყოფნაში, ხოლო გემის ზღვრის მხარეს მქონე სამაშველო საშუალებები მზად უნდა იყვნენ დაუყოვნებლივ გამოყენებისათვის. 4. გემის გადაყვანა ნავსადგურში, შემოყვანა-გაყვანა ხდება მთელი დღე-ღამის განმავლობაში აუცილებლად ლოცმანის და ბუქსირის დახმარებით. მითითება ნავმისადგომთან მიყენების ან გადადგომის, ასევე გემის რეიდზე გასვლის, შემოსვლის შესახებ ხორციელდება ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის მიერ ნავსადგურის მორიგე დისპეტჩერის განაცხადის საფუძველზე. 5. ღუზაზე და ნავმისადგომებთან მდგომი ყველა გემის კაპიტნებს ეკრძალებათ გემის იმ მექანიზმების დაშლა და რემონტი, რომელთა გარეშე გემის გადაადგილება და მოძრაობა გართულდება. 6. ნავსადგურის კაპიტანს, გამონაკლის შემთხვევაში, როდესაც მექანიზმების ავარიული მდგომარეობა საფრთხეს უქმნის გემის სიცოცხლისუნარიანობას, უფლება აქვს განაცხადის საფუძველზე გასცეს ნებართვა ავარიული შეკეთების სამუშაოების ჩატარებისათვის არა უმეტეს 24 საათის ვადით. ამ შემთხვევაში გემის ხარჯზე უზრუნველყოფილ უნდა იქნას ბუქსირის მორიგეობა. 7. ამინდის უარყოფითი პროგნოზის მიღებისთანავე გემის კაპიტანი, ყველა ღონეს ხმარობს, გემის უსაფრთხო დგომის უზრუნველსაყოფად, აძლიერებს ამინდზე დაკვირ-ვებას, იყენებს დამატებით მისაბმელ გვარლებს და კრძალავს ეკიპაჟის გაშვებას ნაპირზე. 8. გემის კაპიტანი ვალდებულია იმგვარად მოახდინოს სატვირთო და საბალასტო ოპერაციების ორგანიზება, რომ გემს ნებისმიერ დროს შეეძლოს ნავსადგურიდან უსაფრთხოდ გასვლა არაკეთილსაიმედო მეტეო პირობებში ან სამაშველო ოპერაციის ჩასატარებლად. 9. გემის კაპიტანი და გემთმფლობელი სრულად აგებენ პასუხს სანავსადგურო ნაგებობების, ნავმისადგომების, ასევე თვით გემების დაზიანებაზე, თუ იგი გამოწვეულია მეტეოპირობების გამო ნავსადგურიდან გემის მზადების დაყოვნებით. 10. ყველა საზღვაო ინციდენტის შესახებ, რომლებსაც ადგილი ქონდა ზღვაში ან გემის ნავსადგურში ყოფნის დროს გემის კაპიტანი ვალდებულია ნავსადგურის კაპი-ტანს მოახსენოს განცხადებით, მომხდარის დაწვრილებითი აღწერითა და გამოწვეული ზარალის მითითებით.     მუხლი 33🔗. ნავმისადგომებთან გემების განლაგება 1. ნავსადგურის ნავმისადგომებთან გემების განლაგების დაგეგმვისას ნავსადგურის ადმინისტრაციამ უნდა უზრუნველყოს მათი უსაფრთხო დგომა და სატვირთო ოპერაციების წარმოება. 2. დატვირთული ან არადეგაზირებული ტანკერების დაყენება, სამგზავრო ან მშრალი ტვირთის ნავმისადგო-მებთან, აკრძალულია. 3. გემებისათვის, რომლებიც არ ახორციელებენ მგზავრთა გადაყვანას, სამგზავრო ნავმისადგომთან მიდგომა, სატვირთო ოპერაციების წარმოების მიზნით ან ხანგრძ-ლივი დგომისათვის, ნებადართულია მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში. 4. ნავმისადგომებთან ორი გემის ბორტიბორტთან დაყენება შესაძლებელია მხოლოდ ნავსადგურის კაპიტნის ნებართვით, ორივე გემის კაპიტნის თანხმობით, საწარმოო აუცილებლობიდან გამომდინარე გადატვირთისათვის, საწვავის აღებისას და ა.შ. 5. კატეგორიულად იკრძალება ორი გემის ბორტიბორტთან დაყენება, თუ ერთ-ერთი მათგანი მაინც, დატვირთულია ადვილაადაალებადი და ფეთქებადი ტვირთებით, მათ შორის ნავთობპროდუქტებით, გარდა საწვავის და წყლის მიწოდებისა. 6. საწვავმზიდი გემების სადგომად ნავსადგურში სპეციალურად უნდა გამოიყოს ნავმისადგომი ნავმისადგომის ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურთან. 7. დღე-ღამის ბნელ პერიოდში ან შეზღუდული ხილვადობის პირობებში ნავსადგურში 200 მეტრზე მეტი სიგრძის გემების დაყენება აკრძალულია.     მუხლი 34🔗. ნავმისადგომის მომზადება გემების დასადგომად 1. გემების, სანავსადგურო ნაგებობების დაზიანების, უბედური შემთხვევისაგან ადამიანის დაცვის მიზნით ნავსადგურის (ტერმინალის) დისპეჩერი ვალდებულია წინასწარ უზრუნველყოს ნავმისადგომის მომზადება გემის მისაღებად. ნავსადგურის მორიგე კაპიტანმა უნდა შეამოწმოს ნავმისადგომის მზადყოფნა გემის მისაღებად და არ დაუშვას გემის დაყენება ნავმისადგომის სათანადო მდგომარეობაში მოყვანამდე. 2. იმ შემთხვევაში, თუ სანავსადგურო ამწის ისრები, ცდება ნავმისადგომის ფარგლებს ზღვის მხარეს, ამწეებს არა აქვთ მიჩნეული უსაფრთხო ადგილი, ნავმისადგომზე არ იმყოფებიან გემის მიმბმელები, ან ღამით სათანადოდ არ არის განათებული გემის მიყენების ადგილი, გემის ნავმისადგომთან დაყენება, აკრძალულია. 3. იმ შემთხვევაში, თუ ნავმისადგომიდან არ არის გატანილი ტვირთი, დასატვირთ-გადმოსატვირთი ტაკელაჟი და სხვა ნივთები, რომლებიც აფერხებენ გემის ნავმისადგომთან მიდგომას და დამუშავებას, ნავსადგურის კაპიტანი ვალდებულია მოსთხოვოს მორიგე დისპეჩერს ზომების მიღება ნავმისადგომის სასწრაფოდ მოსაწესრიგებლად. 4. ყველა გემს მისი წყალშიგი და მანევრირების პირობების გათვალისწინებით, ნავსადგურის აკვატორიაში უნდა დაეთმოს საკმარისი სივრცე გემის ნავმისადგომთან მისაყენებლად. 5. თუ ზღვიდან ნავმისადგომისაკენ მისასვლელი ისეა შეზღუდული, რომ გემის ნავმისადგომთან უსაფრთხო მიყენებას საფრთხე ექმნება, გემები, რომლებიც ხერგავენ მისასვლელებს, უნდა იქნან გადაწეული ან გადაყვანილი სხვა ნავმისადგომებთან. 6. კაპიტანს ნავმისადგომთან გემის მიბმამდე, ნავსადგუ-რის კაპიტანმა, ლოცმანმა უნდა მიაწოდოს ინფორმაცია ნავმისადგომის მდგომარეობის შესახებ ნავმისადგომის ზომის, მისი სიღრმის, ასევე სიღრმის შესახებ ნავმისად-გომის გასწვრივ.     მუხლი 35🔗. ნავმისადგომებთან მისვლა და გემის დაყენება (მიბმა) 1. ნავსადგურის კაპიტანს განაცხადს გემის ნავმისადგომთან დაყენების შესახებ აძლევს ნავსადგურის მორიგე დისპეტჩერი. 2. გემის უშუალოდ ნავმისადგომთან დასაყენებლად უნდა იქნას მიღებული ნავსადგურის მორიგი კაპიტანის ნებართვა. 3. მოსაზღვრე ნავმისადგომებიდან ორი ან მეტი გემის ერთდროულად გაყვანა ან შემოყვანა აკრძალულია. 4. გემის დაყენებას უნდა ესწრებოდეს ნავსადგურის ან ტერმინალის წარმომადგენელი, რომელმაც უნდა მიუთითოს ლოცმანს გემის დასაყენებელი ზუსტი ადგილი. 5. გემის მისაბმელი ოპერაციებისათვის ნავსადგურის მორიგე დისპეტჩერი გემის სიგრძის მიხედვით უზრუნველყოფს მიმბმელების და ბუქსირების გამოყოფას (იხ. დანარ-თი 3), გემები, რომლებიც აღჭურვილნი არიან მიყენების საკუთარი დანადგარით შეუძლია გამოიყენოს დადგენილზე ერთით ნაკლები ბუქსირი. 6. გემის კაპიტანი ვალდებულია გემის მიყენებისას გამოიყენოს მტკიცე და საიმედო გვარლები და დაამაგროს ისინი სპეციალურად გამოყოფილ ნავმისადგომის მისაბმელ საშუალებებზე. 7. მისაბმელი გვარლის მიმაგრება სხვა მოწყობილობებზე, რომელიც ამისათვის არ არის გამიზნული აკრძალულია. 8. ნავმისადგომთან მიყენებული ყოველი გემი ვალდებულია გადააწოდოს ნაპირზე და დაამაგროს საიმედო საბიჯელა (ტრაპი) მოაჯირით ან ლეერებით. ამასთან, იქონიოს მაშველი რგოლი საჭირო სიგრძის ზონარით (არანაკ-ლებ 27,5 მ). 9. ტრაპის ან საბიჯელას ქვეშ მოედანზე გაჭიმული უნდა იყოს დამცავი ბადე, რაც გამორიცხავს ხალხის ჩავარდნას წყალში. 10. დღე-ღამის ბნელ პერიოდში ტრაპი (საბიჯელა) უნდა იყოს განათებული. 11. გემების გვერდიგვერდ ბორტებით დადგომისას ტრაპის დაყენება გემებს შორის ევალება ზღვის მხარეს მდგომ გემს.     მუხლი 36🔗. ნავმისადგომთან მდგომი გემების შუქნიშნები 1. ნავმისადგომთან დაყენებულ (მიბმულ) გემს მზის ჩასვლიდან ამოსვლამდე ზღვისკენ მიმართული ბორტი უნდა ჰქონდეს განათებული. 2. 45 მეტრზე ნაკლები სიგრძის გემზე კორპუსის შუაში, ბორტის გარე მხარეს უნდა ენთოს ერთი თეთრი შუქი. 3. 45-დან 100 მეტრამდე სიგრძის გემებზე უნდა ენთოს ორი თეთრი შუქი ქიმის და კიჩოს რაიონებში, ხოლო 100 მეტრზე მეტი სიგრძის გემებზე – მესამე დამატებითი შუქი გემის შუაში ბორტის დონეზე. 4. შუქების ხილვადობა უნდა იყოს არანაკლებ 1 მილისა. 5. ტანკერებზე, სატვირთო ოპერაციების მიმდინარეო-ბისას, ზღვისკენ მიმართული ბორტის განათების ნაცვლად, უნდა არსებობდეს, ჩვეულებრივ, ასეთ გემებზე მიღებული გარე განათება. 6. ნავმისადგომთან ბორტი-ბორტიდან ორი ერთი სიგრძის გემის დგომისას თეთრი შუქები უნდა ენთოს მხოლოდ ზღვის მხარეს მდგომ გემზე. 7. თუ ნავმისადგომთან მდგომი გემის სიგრძე 100 მეტ-რზე მეტია, ხოლო მის ბორტთან ზღვის მხრიდან მდგომი გემის – 45 მეტრზე ნაკლები, ნავმისადგომთან მდგომ გემზე შუქები უნდა ენთოს ქიმსა და კიჩოს რაიონებში, ხოლო ბორტთან მდგომ გემზე, უნდა ენთოს ერთი შუქი, გემის კორპუსის შუაში. 8. იმ გემებს, რომლებიც ამუშავებენ სახიფათო ტვირთს, ანძაზე უნდა ენთოთ წითელი წრიული შუქი, ხილვადობით არანაკლებ 1 მილისა.     მუხლი 37🔗. ნავმისადგომთან გემების უსაფრთხო დგომის უზრუნველყოფა 1. ნავმისადგომთან მდგომ გემებზე ვახტის გაწევისათვის, უსაფრთხოებისა და გემის სიცოცხლისუნარიანობის უზრუნველყოფისათვის საჭირო სამუშაოების შესასრუ-ლებლად უნდა იმყოფებოდეს ეკიპაჟის შესაბამისი ნაწი-ლი. 2. ნავმისადგომთან მდგომმა ყველა გემმა ტრაპთან უნდა დააყენოს ერთი გემის მევახტე და ერთი ნავსადგურის დაცვის მევახტე. 3. გემის სავახტო სამსახურმა უნდა იცოდეს, ნავსადგუ-რის კაპიტნის სამსახურის, ნავსადგურის სადისპეტჩეროს, სახანძრო და სამედიცინო სამსახურების, პოლიციისა და გემის აგენტების ტელეფონის ნომრები. 4. ნავმისადგომთან მდგომ გემებს ეკრძალებათ ბორტს მიღმა: სატვირთო ამწეების, ისრების, ტრაპების, კანჯოების და სხვათა განთავსება, რაც ხელს შეუშლის სამუშაოთა წარმოებას გემზე და ნავმისადგომზე. 5. იალქნიან და იალქნიან-მოტორიან გემებს იალქნები უნდა ჰქონდეთ აკეცილი. 6. ნავსადგურში გემებიდან ბანაობა აკრძალულია. 7. გემების კიჩოზე, ხრახნის ზევით, ორივე ბორტიდან უნდა იყოს წარწერა ინგლისურ ენაზე “ფრთხილად, სანიჩბავი ხრახნები”, რომლებიც განათებული უნდა იყოს დღე-ღამის ბნელ პერიოდში. 8. ხალხის გემიდან ნაპირზე ჩასვლა და გემზე ასვლა, ასევე გემიდან გემზე გადასვლა, გემების ბორტებით გვერდიგვერდ დგომისას, ნებადართულია მხოლოდ ტრაპით (საბიჯელით). 9. სატვირთო ოპერაციების მიმდინარეობისას კაპიტნის მევახტე თანაშემწემ ყურადღება უნდა მიაქციოს მისაბმელი გვარლის მდგომარებას, რათა არ მოხდეს მისი ზომაზე მეტად დაჭიმვა ან მოშვება. 10. გემის ტრაპი ასეთ შემთხვევისათვის უნდა აღიჭურვოს სასრიალო გორგოლაჭებით. 11. ნავსადგურში მდგომ გემებზე ხანძარსაწინააღმდეგო და სამაშველო საშუალებები უნდა იყოს გამართული და მზად საჭიროების შემთხვევაში გამოყენებისათვის. 12. გემზე მომხდარი ხანძრის ან სხვა საფრთხის შემთხვევაში ახლოს მყოფი გემი ვალდებულია ყველა ღონე იხმაროს საფრთხის თავიდან ასაცილებლად, ხალხის დასახმარებლად, ტვირთის და სხვა ქონების გადასარჩენად. 13. გემების ეკიპაჟებმა, ნავსადგურის მუშებმა და სხვა თანამშრომლებმა დაუყონებლივ უნდა აღმოუჩინონ დახმარება დაზარალებულებს, წყალში ჩავარდნილებს და შემთხვევის ხასიათიდან გამომდინარე აცნობონ უახლოეს მედპუნქტს, ნავსადგურის კაპიტანს და ნავსადგურის ადმინისტრაციას. 14. გემზე მომხდარი ყოველგვარი შემთხვევის დროს (ადამიანებთან დაკავშირებული უბედური შემთხვევა, ადამიანების ხანგრძლივი არყოფნა, მათი გადამდები დაავადებით დასნეულება და სხვა) გემის კაპიტანი ან მისი შემცვლელი პირი, ვალდებულია დაუყოვნებლივ აცნობოს ნავსადგურის კაპიტანს, ხოლო ხანძრის ან აფეთქების შემთხვევაში დაუყოვნებლივ გამოიძახოს სახანძრო რაზმი და ყოველი ღონე იხმაროს ხალხისა და ტვირთის გადარჩენისა და საფრთხის ლიკვიდაციისათვის. 15. სატვირთო ოპერაციის წარმოებისა და მისი დასრულების შემდეგ გემის კაპიტანმა და სტივიდორმა არ უნდა დაუშვან გემის სახიფათო დახრილობა.     მუხლი 38🔗. გემის დგომის ადგილის შეცვლა 1. ნავსადგურის კაპიტნის ნებართვის გარეშე გემს არ აქვს უფლება შეცვალოს დგომის ადგილი. 2. მითითებას გემების ყოველი გადაყენების და გადაადგილების, ასევე ნავმისადგომებიდან ნავსადგურის საჭიროების გამო რეიდზე გასვლის შესახებ გასცემს ნავსადგურის კაპიტანი ნავსადგურის დისპეტჩერის განაცხადის საფუძველზე. 3. ადგილის მოსალოდნელი შეცვლის შესახებ ნავსადგურის მორიგე კაპიტანი აცნობებს სააგენტოს და გემის კაპიტანს არანაკლებ 2 სთ-ით ადრე. 4. თუ გემის გადაყენება და გადაადგილება დაგეგმილია 17-დან 8 სთ-მდე აღნიშნულის შესახებ შეტყობინება უნდა გაკეთდეს 17 საათამდე. 5. იმ შემთხვევაში, როდესაც უნდა განხორციელდეს გემის გადაადგილება ან მასთან სხვა გემის დაყენება ბორ-ტით (ლაგით), ამის შესახებ გემის კაპიტანი გაფრთხილებული უნდა იყოს არანაკლებ ერთი საათით ადრე. 6. საგანგებო შემთხვევაში, ნავსადგურის მორიგე დისპეტჩერს უფლება აქვს გემის გადაადგილება განახორციელოს გემის კაპიტნის წინასწარი გაფრთხილების გარეშე. 7. თუ გემი არ შეასრულებს ნავსადგურის კაპიტნის მოთხოვნას ნავმისადგომის განთავისუფლების თაობაზე, გემის კაპიტანი (გემთმფლობელი) პასუხს აგებს ამის შედეგად წარმოქმნილ ყველა ზარალზე. 8. ნავმისადგომის გასწვრივ მისაბმელებით გადაადგილება დასაშვებია ლოცმანის გარეშე, მაგრამ ნავსადგურის მორიგე კაპიტნის თანდასწრებით. 9. ნავმისადგომზე გემის მიბმის სამუშაო უნდა აწარმოონ სანაპიროს მიმბმელებმა. 10. გემის ერთი ნავმისადგომიდან მეორეზე გადაყენება ან ნავმისადგომიდან რეიდზე გაყვანა დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გემზე არის კაპიტანი ან უფროსი თანაშემწე. 11. შეზღუდვები გემების გადაადგილებასა და გადაყენებაზე დგინდება ნავსადგურში ამინდის პირობებიდან გამომდინარე, ნავსადგურის კაპიტნის მიერ. 12. ნავმისადგომზე გემის გადაადგილების შემთხვევაში, იმავე ნავმისადგომზე მდგომი სხვა გემები უნდა იყვნენ გაფრთხილებულნი.     მუხლი 39🔗. მოქმედება შტორმის დროს 1. ამინდის გაუარესების შესახებ მონაცემების მიღებისთანავე ნავსადგურის კაპიტანი ვალდებულია დაუყოვნებლივ აცნობოს ნავსადგურის აკვატორიაში მყოფი ყველა გემის (მცურავი საშუალებები) კაპიტანს კავშირის ყველა შესაძლო საშუალებებით. 2. გემის კაპიტნის სავახტო თანაშემწე ვალდებულია საშტორმო შეტყობინების მიღებისას გააკეთოს ჩანაწერი სავახტო ჟურნალში და დაუდასტუროს ნავსადგურის მორიგე კაპიტანს შეტყობინების მიღების დრო. 3. ამინდის ცუდი პროგნოზის მიღებისას (გაფრთხილება შტორმის შესახებ ან ამინდის გაუარესების ნათლივი ნიშნების არსებობისას) გემის კაპიტანი ვალდებულია ყველა ღონე იხმაროს გემის უსაფრთხოების უზრუნველ-საყოფად. 4. ქარისა და ღელვისაგან დაუცველ ნავსადგურის რაიონებში მდგომი გემები დაუყოვნებლივ უნდა იქნენ მოყვანილნი მზადყოფნაში ზღვაში გასასვლელად. 5. შტორმის შესახებ გაფრთხილების მიღებისთანავე (ამინდის გაუარესება) ნავსადგურის კაპიტანმა ნავსადგურის სადისპეტჩეროს უნდა გადასცეს გემების სია, რომლებმაც შტორმის განმავლობაში დროებით უნდა დატოვონ ნავსადგური, ასევე ნავსადგურში დარჩენილი გემების დისლოკაცია, მეტნაკლებად დაცულ ადგილებში მათი განთავსების გათვალისწინებით. 6. ნებისმიერმა ტექნიკურად გამართულმა გემმა, შტორ-მის პერიოდში, ნავსადგურის კაპიტნის მოთხოვნისთანავე, უნდა დატოვოს ნავსადგური. გემების კაპიტნებმა უსიტყვოდ უნდა შეასრულონ ნავსადგურის კაპიტნის ყველა განკარგულება გემების უსაფრთხო დგომის უზრუნველყოფისათვის.     მუხლი 40🔗. მცირეტონაჟიანი გემებისა და მცურავი საშუალებების ნავსადგურში დგომა 1. ნავსადგურის კაპიტანი განსაზღვრავს და უთანხმებს ნავსადგურის ადმინისტრაციას .ყველა მცირეტონაჟიანი გემის და მცურავი საშუალებების, ნავმისადგომთან გან-ლაგების გეგმას, მათ შორის შტორმის პირობებში გემების დროებით სადგომ ადგილებს. 2. მცირეტონაჟიანი გემებისა და მცურავი საშუალებების დგომის ადგილის განსაზღვრისას მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული ადგილობრივი პირობები, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს გემის უსაფრთხოება ქარისა და ღელვის პირობებში, ასევე მათი დაშორება სამოძრაო გზებისა და დიდტონაჟიანი გემის დამუშავების ადგილებიდან. 3. მცირეტონაჟიანი გემებისა და მცურავი საშუალებების ყველა კაპიტანმა უნდა უზრუნველყოს გემების უსაფრთხო დგომა დისლოკაციის ადგილას. 4. აკრძალულია არათვითმავალი მცურავი საშუალებების უეკიპაჟოდ ღუზაზე ბუქსირის გარეშე დატოვება. 5. სატვირთო ნავმისადგომებთან მცირეტონაჟიანი გემებისა და მცურავი საშუალებების მიყენება დასაშვებია მხოლოდ ნავსადგურის მორიგე დისპეტჩერის ნებართვით. 6. მცირეტონაჟიანი გემების ყოფნა ნავთობტერმინალზე და ტანკერების დგომის სიახლოვეს აკრძალულია, თუ მათ არ გააჩნიათ ნაპერწკალჩამქრობი მოწყობილობა. 7. ნავსადგურში ღუზაზე ან ნავმისადგომთან მდგომ ყველა მცირეტონაჟიან გემსა და მცურავ საშუალებაზე ორგანიზებულ უნდა იქნეს 24 საათიანი მორიგეობა. 8. მცირეტონაჟიანი გემებისა და მცურავი საშუალებების მეპატრონეები, თუ აღნიშნული გემები არ არის მოწყობილი მასზე მუდმივად ეკიპაჟის ყოფნისათვის, ვალდებულნი არიან უზრუნველყონ ამ გემების სადღეღამისო დაცვა და მათ დგომაზე მეთვალყურეობა. 9. მცირეტონაჟიანი გემებისა და მცურავი საშუალებების კაპიტნები ვალდებულნი არიან ნავსადგურის კაპიტ-ნის პირველივე მოთხოვნისთანავე უზრუნველყონ მათი გადაყვანა ან მითითებულ ადგილზე გადაყენება. 10. ამინდის გაუარესების თაობაზე ინფორმაციის მიღებისთანავე სანავსადგურე ფლოტის გემები და სხვა მცურავი საშუალებები, რომლებიც რეიდზე ან გემის ბორტთან იმყოფებიან, ვალდებულნი არიან თავი შეაფარონ ნავსადგურის შიდა აკვატორიას და ადგილი დაიკავონ დისლოკაციის გეგმის მიხედვით. 11. იმ გემების კაპიტნები, რომლებსაც არ გააჩნიათ ნავსადგურში მუდმივი სადგომი, ვალდებულნი არიან ნავსადგურის მორიგე კაპიტანის მითითებისამებრ დაიკავონ ადგილი შტორმის დროს. 12. ყველა მცირეტონაჟიანი გემი არსებული ნორმების გათვალისწინებით აღჭურვილი უნდა იყოს ავარიული ხანძარსაწინააღმდეგო და სამაშველო საშუალებებით. 13. მცირეტონაჟიან გემებს ეკრძალებათ: ა) მოძრავი დიდტონაჟიანი გემების ბორტთან მისვლა; ბ) ბორტზე ან ბორტიდან ტვირთის, ხელბარგისა და მგზავრების მიღება ნავსადგურის ადმინისტრაციის და საბაჟოს სპეციალური ნაბართვის გარეშე; გ) ნაოსნობა გადატვირთულ მდგომარეობაში ან გემბან-ზე ტვირთის განლაგების წესების დარღვევით. 14. მცირეტონაჟიან გემებს ეკრძალებათ ნავმისადგომ-თან ან რეიდზე მდგარ სხვა გემებთან მისვლა, საწარმოო აუცილებლობიდან გამომდინარე, ნავსადგურის კაპიტნის მიერ გაცემული ნებართვის გარეშე.     მუხლი 41🔗. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემების დგომა ნავსადგურში 1. გემების ექსპლოატაციიდან გამოყვანა და მათი გაჩერება ნავსადგურში ხდება შემდეგი მიზეზით: ა) რთულ ჰიდრომეტეოროლოგიურ პირობებში ნაოსნობისათვის გამოუსადეგარობის გამო; ბ) სარემონტო სამუშაოების ჩასატარებლად; გ) დროებით გასაჩერებლად, დასაშლელად ან ნავსადგურიდან გაყვანამდე. 2. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემების გაჩერების შესახებ გადაწყვეტილებას ყველა კონკრეტულ შემთხვევაში ღებულობს ნავსადგურის საზღვაო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელობა გემის მეპატრონის ან კაპიტნის მოთხოვნის საფუძველზე. 3. გემთფლობელი ან კაპიტანი, რომელსაც სურვილი აქვს გააჩეროს გემი ან გემების ჯგუფი ხანგრძლივად სადგომად, რემონტის ან კონსერვაციისათვის, ვალდებულია წინასწარ შეიტანოს ნავსადგურის ადმინისტრაციაში წერილობითი განცხადება, რომელშიც ყოველ გემთან დაკავშირებით აღნიშნული იქნება: ა) ტიპი, დასახელება, რეგისტრაციის ნომერი, სიგრძე, სიგანე და წყალშიგი; ბ) მიწერის ნავსადგური; გ) ნავსადგურში დაყენების სასურველი ადგილი; დ) კაპიტნის ან სხვა პასუხისმგებელი პირის გვარი; ე) გემის ეკიპაჟის იმ წევრთა სია, რომლებიც ხანგრძლივი დგომისას დარჩებიან გემზე; ვ) ეკიპაჟის სავახტო სამსახურის წარმოების წესი, განრიგი; ზ) ხანგრძლივი დგომის ან ექსპლოატაციიდან გამოყვა-ნილი გემის მფლობელისა და კაპიტნის მისამართები. 4. განცხადებას თან უნდა ერთვოდეს ხანძარ-საწინააღმდეგო სამსახურის დასკვნა გემზე პროფილაქტიკურ ხანძარსაწინააღმდეგო ღონისძიებათა გატარების შესახებ. 5. კაპიტანმა ნავსადგურიდან გასვლისას, ნავსადგურის კაპიტანს უნდა აცნობოს იმ პირის ვინაობა, რომელზეც გადადის გემსა და ეკიპაჟის პასუხისმგებლობა, კაპიტნის არყოფნის პერიოდში. აღნიშნული შეტყობინება ხელმოწერილი უნდა იყოს ამ გემის კაპიტნისა და იმ პირის მიერ, რომელსაც ეკისრება პასუხისმგებლობა, ასევე აღნიშნული უნდა იყოს ამ უკანასკნელის მისამართი.     მუხლი 42🔗. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემის ხელმძღვანელობის ორგანიზება 1. ხანგრძლივი დგომისათვის გაჩერებულ გემზე პასუხის-მგებელი პირები და გემის ეკიპაჟი ვალდებულია შეასრულოს ნავსადგურის ადმინისტრაციის ყველა განკარგულება, დაკავშირებული გემის ხანგრძლივი დგომის უსაფრთხოებასთან. 2. ნავსადგურის კაპიტანს უფლება აქვს მოსთხოვოს გემთფლობელს, ასევე გემებისა და ქარავნების კაპიტნებს მოვალეობის შესრულებიდან გადააყენოს ნებისმიერი პირი წესების დარღვევისათვის, თუ იგი საფრთხეს უქმნის ხანგრძლივი დგომისათვის გაჩერებული გემის უსაფრთ-ხოებას. 3. შემდგომი ექსპლუატაციისათვის გამოუსადეგარი გემები შეიძლება დატოვებულ იქნეს მხოლოდ ნავსადგურის ადმინისტრაციის უფროსის განსაკუთრებული ნებართვით და დადგენილი ვადებით.     მუხლი 43🔗. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემის მომზადება დასადგომად 1. გემის ექსპლოატაციიდან გამოყვანამდე გემის კაპიტანმა უნდა შეადგინოს გემის გაჩერების განმავლობაში მისი სიცოცხლისუნარიანობის უზრუნველყოფის ღონისძიე-ბათა გეგმა, დამტკიცებული გემთმფლობელის მიერ შეთან-ხმებული ნავსადგურის ადმინისტრაციასთან. 2. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილ გემებს უნდა გააჩნდეთ გამართული წყალსაღვრელი, ხანძარსაწინააღმდეგო და გემის მისაბმელი საშუალებები. 3. გემის ექსპლოატაციიდან გამოყვანამდე ყოველი გემი უნდა გადმოიტვირთოს, გაიწმინდოს თხევადი საწვავის ნარჩენების, საწვავი მასალების, ზედმეტი ინვენტარისაგან, იქნეს დეგაზირებული და სხვა. გარდა ამისა მიღებულ უნდა იქნეს ზომები კინგსტონის ჰერმეტიულობის შესანარჩუნებლად. 4. თხევადი საწვავის დატოვება ხანგრძლივად გაჩერებულ გემზე დასაშვებია მხოლოდ ნავსადგურის კაპიტნის ნებართვით. 5. ტანკების, ბუნკერებისა და სატუმბო განყოფილების გაწმენდის, ასევე გემზე საწვავის მარაგის შენახვის შესაძლებლობაზე, რაც ხელს არ შეუშლის სარემონტო სამუშაოების წარმოებას ღია ცეცხლით – უნდა შედგეს აქტი ნავსადგურის წარმომადგენლების, სახანძრო დაცვისა და გემის კაპიტნის მონაწილეობით. 6. გემზე ყველა სამსახურეობრივი და საცხოვრებელი სათავსო, როგორიცაა: ტრიუმი, სამანქანო განყოფილება, კაიუტები, კუბრიკები და სხვა, სადაც არ ხორციელდება სარემონტო სამუშაოები და არ ცხოვრობენ ეკიპაჟის წევრები, უნდა ჩაიკეტოს და დაიპლომბოს, ხოლო ელექტროგაყვანილობა გამოირთოს. 7. გემის მომზადება ექსპლოატაციიდან გამოყვანისათვის ევალება გემთმფლობელს.  8. ეკიპაჟის გარეშე მყოფი ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემის მიმართ უნდა განხორციელდეს შემდეგი ღონისძიებები: ა) გემის ყველა სათავსო საგულდაგულოდ ჩაიკეტოს; ბ) ყველა ბორტგარეთა და წყალგაუმტარი ღიობა (ილუმინატორები, კარები, ლიუკები, ყელები, სახურავები და სხვა) მჭიდროდ ჩაირაზოს; გ) მთავარი წყალგაუმტარი ნაკვეთურის ფარგლებში მილგაყვანილობა გაიყოს ავტონომიურ უბნებად, სარქველების გადაკეტვით და სახშობის დაყენებით; დ) გატანილ იქნეს გემიდან ყველა ფეთქებადსაშიში და ხანძარსაშიში ტვირთი, გემის მარაგი, საწვავი მასალები; ე) გემი აღიჭურვოს გემის სიცოცხლისუნარიანობისათვის აუცილებელი ავარიული და ხანძარსაწინააღმდეგო მოწყობილობით. ეს აღჭურვილობა უნდა განლაგდეს თავის საშტატო ადგილას და იყოს მზად გამოყენებისათვის.     მუხლი 44🔗. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემების ნავსადგურში განლაგება 1. დგომის ადგილი უნდა განისაზღვროს იმის გაანგარიშებით, რომ არ შეფერხდეს სხვა გემების მოძრაობა და სატვირთო ოპერაციების წარმოება. 2. განლაგების გეგმა და გემების მიმაგრების საშუალებები უნდა შეთანხმდეს ნავსადგურის კაპიტანთან, ნავსადგურის ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურთან და დამტკიცდეს გემთმფლობელის მიერ. 3. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემები უნდა იყოს მიბმული საიმედოდ, სათანადო ინტერვალის დაცვით შემუშა-ვებული გეგმის თანახმად. 4. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემების კაპიტნებმა უნდა უზრუნველყონ ორმხრივ სახელურიანი საბიჯელას მოწყობა და მისი სისტემატური გაწმენდა. 5. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემების ადგილმდება-რეობის შეცვლის საჭიროების შემთხვევაში გემის კაპიტანი ან გემზე პასუხისმგებელი სხვა პირი ვალდებულია აღნიშნული განახორციელოს ნავსადგურის ადმინისტრა-ციის მოთხოვნისთანავე. 6. მოთხოვნის შეუსრულებლობის შემთხვევაში გემის სხვა ადგილზე გადაყვანა ხორციელდება ნავსადგურის ძალებით და საშუალებებით გემთმფლობელის ხარჯზე.     მუხლი 45🔗. ეკიპაჟის წევრების ექსპლოატაციიდან გამოყვანილ გემებზე ცხოვრება 1. ეკიპაჟის წევრების ცხოვრება ნებადართულია მხოლოდ იმ გემებზე, სადაც შეიძლება ნორმალური საცხოვრებელი პირობების უზრუნველყოფა. 2. ამ გემებზე გარეშე პირების, ასევე, ეკიპაჟის წევრთა ოჯახების ცხოვრება აკრძალულია. 3. ეკიპაჟის წევრთა სიით გაუთვალისწინებელი გარეშე პირების დროებით დაშვება ხდება ნავსადგურში მიღებული საშვების სისტემის საფუძველზე. 4. უშტატო ელექტროგასათბობი ხელსაწყოების გამოყენება აკრძალულია. საშტატო ელექტროგასათბობი ხელსაწყოების გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ ნავსადგურის ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურის ნებართვით.     მუხლი 46🔗. ვახტის ორგანიზაცია და გემების დაცვა 1. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემის დაცვა ევალება ეკიპაჟს. 2. მცირეტონაჟიანი გემების (მცურავი საშუალებების) ქარავნების დაცვა ევალება კაპიტნის მიერ დანიშნულ მევახტეებს. 3. ბორტებით გვერდიგვერდ მდგარი გემის ყველა ჯგუფზე უნდა არსებობდეს სადღეღამისო ვახტი. 4. ერთ მევახტეს უფლება აქვს თვალყური ადევნოს არა უმეტეს 5 მცირეტონაჟიან გემს (მცურავ საშუალებას). 5. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემის კაპიტანი ვადებულია ამ წესის გარდა დაიცვას დისციპლინარული წესდება და სხვა ნორმატიული აქტები. 6. გემების ეკიპაჟები ვალდებულნი არიან უსიტყვოდ შეასრულონ ნავსადგურის ადმინისტრაციის უფროსის, ნავსადგურის კაპიტნის და ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახუ-რის მითითებები. 7. ექსპლოატაციიდან გამოყვანილი გემების მეპატრონეები და კაპიტნები პასუხს აგებენ გემის ქონების დაცვაზე, ხანძარსაწინააღმდეგო და ავარიულ-სამაშველო ინვენტარისა და აღჭურვილობის მზადყოფნაზე. 8. გემების დგომისას უნდა შედგეს განგაშის განრიგი ყოველი გემის ან გემების ჯგუფისათვის. 9. სწავლება გემის სიცოცხლისუნარიანობის შენარჩუნებისათვის უნდა ჩატარდეს გემის ხანგრძლივ გაჩერებამდე, შემდეგ კი თვეში ერთჯერ. 10. თუ ხანგრძლივად გაჩერებულ გემებზე იმყოფება ეკიპაჟი, აუცილებელია ნავსადგურის კაპიტნის მითითე-ბისამებრ აღიმართოს შესაბამისი მანათობელი ნიშნები. 11. მცირეტონაჟიანი გემების ჯგუფში, თუ ისინი ბორტებით დგანან გვერდიგვერდ შეიძლება განათებულ იქნეს მხოლოდ განაპირა, ზღვისკენ მდგარი გემები. 12. ელექტროგანათების უქონლობისას დასაშვებია დადგენილი ნიმუშის ნავთის ფარანის აღმართვა. 13. გემის დაზიანების ყოველი ფაქტის შესახებ გემის კაპიტანი, მეპატრონე ან მის მიერ უფლებამოსილი პირი ვალდებულია დაუყოვნებლივ აცნობოს ნავსადგურის კაპიტანს. თავი 7. სატვირთო ოპერაციები ნავსადგურში     მუხლი 47🔗. ზოგადი დებულებანი 1. ნავსადგურის ადმინისტრაცია ნავსადგურის კაპიტანთან შეთანხმებით და არსებული აღჭურვილობის გათვალისწინებით ყოფს ნავმისადგომებს სატვირთო რაიონებად და ტერმინალებად დასამუშავებელი ტვირთის კატეგორიების მიხედვით, რასაც აქვეყნებს საჯაროდ. 2. დაუშვებელია მავნე, საშიში, ადვილადაალებადი და ფეთქებადი ტვირთების დამუშავება არასპეციალიზი-რებულ ნავმისადგომზე. 3. დაუშვებელია მავნე, მტვრიანი, ქიმიური და მძაფრი სუნის მქონე ტვირთების დამუშავება ცხოველური წარმოშობის და საკვები ტვირთებისათვის განკუთვნილ ნავმისადგომებსა და ტერმინალებზე. 4. ნავსადგურის ადმინისტრაცია, ტერმინალის ოპერატორები და გემის ადმინისტრაცია ვალდებულნი არიან იხელმძღვანელონ საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის საერთაშორისო საზღვაო საშიში ტვირთების (IMDG CODE) კოდექსით, საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის, შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციისა და გაეროს სახელმძღვანელოთი “სატვირთო სატრანსპორტო ერთეულების შეფუთვისათვის” და საერ-თაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის რეკომენდაციებით “საშიში ტვირთების უსაფრთხო ტრანსპორტირებაზე და საპორტო რაიონებში დაკავშირებულ საქმიანობაზე”. 5. სატვირთო ოპერაციები უნდა წარმოებდეს ცალკეუ-ლი ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვის ტექნოლო-გიური რუკების და ტექნიკური პირობების შესაბამისად და შრომის უსაფრთხოების, ეკოლოგიური და სახანძრო უსაფრთხოების ნორმების დაცვით. 6. პასუხისმგებლობა, სატვირთო ოპერაციების მსვლელობისას მომხდარ ადამიანებთან დაკავშირებული უბედური შემთხვევების და ტვირთის დაზიანების გამო, თუ იგი დაკავშირებულია გემის ტაკელაჟის, გემის სატვირთო და სხვა აღჭურვილობის გაუმართაობას-თან – ეკისრება გემთმფლობელს. 7. პასუხისმგებლობა სატვირთო ოპერაციების მსვლელობისას მომხდარ ადამიანებთან დაკავშირებული უბედური შემთხვევების და ტვირთის დაზიანების გამო, თუ სატვირთო ოპერაციები ხორციელდებოდა ნავსადგუ-რის პერსონალის და აღჭურვილობის გამოყენებით – ეკისრება ნავსადგურის ადმინისტრაციას. 8. საკვები პროდუქტების, პირუტყვის, ფრინველის, ცხოველური წარმოშობის ნედლეულის და მცენარეული ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვა ხორციელდება საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. 9. ტვირთის ფუმიგაციის ჩატარების განმავლობაში გემზე არ დაიშვებიან გარეშე პირები განსაკუთრებული ნებართვის გარეშე. გემის დაცვას უზრუნველყოფს ეკიპაჟი. 10. გემის ბორტს მიღმა ან ნავმისადგომთან ტვირთის წყალში გადავარდნის ყველა შემთხვევის შესახებ გემის კაპიტანი და მორიგე სტივიდორი დაუყოვნებლივ ატყობინებენ ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურს. 11. აკრძალულია ტვირთის დაწყობა გზის სავალ ნაწილზე, გასასვლელებში, ასევე სარკინიგზო ხაზთან 2 მეტრზე ახლოს და 3 მეტრზე ახლოს ნავმისადგომის კიდესთან, სანავთობო ნავმისადგომის ხეფენლისა და სახანძრო მისასვლელების გადატვირთვა. 12. ამინდის შეცვლასთან დაკავშირებით სატვირთო ოპერაციის შეჩერებისას საჭიროა ტრიუმის ლუკის სახურავის დახურვა. მოსახსნელი ბიმსების და მექანიკური სექციების დაუმაგრებლად დატოვება აკრძალულია. 13. კატეგორიულად აკრძალულია ნავსადგურში ნავთობტერმინალზე მდგომი გემების რეცხვა და დეგაზაცია, გარდა მოქმედი წესის დაცვით დაწვდომის ტანკის რეცხვისა, გამწმენდ ნაგებობებზე შემდგომი ამოტუმბვით. 14. ნავსადგურის აკვატორიაში დიდი რაოდენობით ნავთობპროდუქტების დაღვრის ან აღმოჩენის შემთხვევაში სატვირთო ოპერაციები ნავსადგურში წყდება და გემები გაჰყავთ რეიდზე. გადაწყვეტილებას აღნიშნულთან დაკავშირებით იღებს ნავსადგურის კაპიტანი. 15. ყველა სატვირთო ოპერაცია ნავსადგურში ხორციელდება ნავსადგურის მორიგე დისპეტჩერის ნებართვით. 16. ტვირთის დატვირთვის ან გადმოტვირთვის დაწყების შესახებ დისპეტჩერი ვალდებულია აცნობოს საბაჟოს. 17. ნავსადგურის ტერიტორიაზე სატვირთო ოპერაციებით დაკავებული ყველა ორგანიზაცია, საწარმო თუ პირი ვალდებულია უსიტყვოდ შეასრულოს ნავსადგურის ადმინისტრაციის უფლებამოსილი წარმომადგენლის მოთხოვნა დატვირთვის, გადმოტვირთვის, ტვირთის დაწყობისა და შენახვის თაობაზე. 18. ყველა სატვირთო ოპერაცია ნავსადგურში, როგორც წესი, ხორციელდება ნავსადგურის ძალებით და საშუალებებით. 19. ცალკეულ შემთხვევაში ნავსადგურის ადმინისტრაციას შეუძლია გასცეს ნებართვა სატვირთო ოპერაციების კლიენტურის ძალებითა და საშუალებებით განხორციელებაზე. ამ შემთხვევაში სამუშაოების უსაფრთხოებასა და მოქმედი წესების შესრულებაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ტვირთის გამგზავნს (მიმღებს). 20. დატვირთვა-გადმოტვირთვის სამუშაოების წარმოებასა და სატვირთავი მანქანების მომსახურების უფლება აქვთ 18 წელს მიღწეულ პირებს, რომლებიც სამედიცინო კომისიის მიერ მიჩნეულნი არიან ვარგისიანად აღნიშნული სამუშაოების წარმოებისათვის, გავლილი აქვთ სწავლება და ინსტრუქტაჟი შრომის უსაფრთხოების საკითხებზე და გააჩნიათ შესაბამისი მოწმობა. აღნიშნულ სამუშაოებზე ქალები დაიშვებიან შრომის კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. 21. გემები, რომლებიც დატვირთვა-გადმოტვირთვის სამუშაოებს აწარმოებენ საკუთარი საშუალებებით, უნდა ჰქონდეთ ეს საშუალებები ტექნიკურად გამართულ მდგომარეობაში, რაზეც პასუხისმგებლობა ეკისრება გემის კაპიტანს. 22. გემის საშუალებებით სატვირთო ოპერაციების წარმოება დასაშვებია მხოლოდ გემის კაპიტნის მიერ ამ საშუალებათა ტექნიკური გამართულობის დამადასტურე-ბელი დოკუმენტის წარმოდგენის შემდეგ. 23. გარე ან დაუცველ რეიდზე ნავსადგურის ძალებით გემის დამუშავებისას ნავსადგური ვალდებულია, გამოყოს მცურავი საშუალება და მებუქსირე გემი დასამუშავებელი გემის ბორტის სიახლოვეს ან ბაკშტოვზე მუდმივი მორიგეობისათვის. 24. ნავსადგურის ძალებით რეიდზე გემის დამუშავებისას ნავსადგურის მუშების ბრიგადის გადაყვანა ნაპირიდან გემზე და უკან ხდება ნავსადგურის საშუალებებით და მის ხარჯზე, ყველა სხვა შემთხვევაში – კლიენტის საშუალებებით მისსავე ხარჯზე. 25. ტვირთის დატვირთვის, გადმოტვირთვის და გადაზიდვისათვის საჭირო დამხმარე მასალები, საშუალებები და სამაგრები, როგორიცაა: სეპარაცია, საგებების მოსაწყობი ხე-ტყე, სამაგრი მასალები, ბრეზენტი, დროებითი აღჭურვილობა სპეცტვირთის, ცხოველების, ფრინველის და ა.შ. გადასაზიდად უნდა უზრუნველყოს ტვირთის გამგზავნმა (მიმღებმა) თავის ხარჯზე. 26. ტვირთის გამგზავნი ან მიმღები თავის ხარჯზე აწვდის ნავსადგურს სპეციალურ მოწყობილობებს თუ ეს აუცილებელია სპეციფიკური ან მძიმე ტვირთისათვის, რომელთა გადატვირთვაც ნავსადგურში ეპიზოდურ ხასიათს ატარებს. 27. მაგიდა-რამპები და ბაქნები, რომლებიც ეწყობა გემების გადმოტვირთვის მიზნით, უნდა იყოს მტკიცე და ისეთი ზომის, რომ უზრუნველყოფილ იქნეს მომუშავეთა უსაფრთხო მანძილით დაშორება ტვირთის აწევისას (დაშვებისას). 28. არც ერთ გემს და ორგანიზაციას უფლება არა აქვს აწარმოოს სატვირთო ოპერაციები არსებული სატვირთო მოწყობილობებით, უფლებამოსილი ორგანიზა-ციის მიერ ამ მოწყობილობებისათვის დადგენილი ტვირთ-ამწეობის ნორმის გადაჭარბებით. 29. სანავსადგურო ამწეები, სატვირთო ხიდები აღჭურვილი უნდა იყოს ანემომეტრით, სადაც ავტომატურად ჩაირთვება სირენა თუ ქარის სიჩქარე მიაღწევს ზღვარს, რომლის დროსაც ამწემ მუშაობა უნდა შეწყვიტოს. 6 ბალზე ძლიერი ქარის პირობებში წყდება კოშკური ამწეების, ხოლო 7 ბალზე ძლიერი ქარის შემთხვევაში – ყველა დანარჩენი ამწის მუშაობა. ასეთ პირობებში სანაპირო ამწეები დგებიან სატაცებზე, მცურავი ამწეები დამატებით სამაგრებით მაგრდებიან ნავმისადგომთან ან გადაჰყავთ უსაფრთხო ადგილზე. 30. ნავსადგურის ადმინისტრაციის უფროსს თავისი ბრძანებით, ადგილობრივი პირობების და ამწეების კონსტრუქციების გათვალისწინებით, შეუძლია დაადგინოს ქარის ნაკლები სიძლიერე და ღელვა, რომლის პირობებში მოცემულ ნავსადგურში არსებული ამწეების მუშაობა უნდა შეწყდეს. 31. ამწეებით მუშაობის დროულ შეწყვეტაზე ზედამხედ-ველობას ახორციელებს ნავსადგურის სადისპეტჩერო სამსა-ხური და მექანიზაციის ჯგუფის ცვლის ინჟინერი). 32. გადაწყვეტილებას დატვირთვა-გადმოტვირთვის სამუშაოს შეწყვეტის შესახებ, რომელიც წარმოებს გემის ჯალამბარის მეშვეობით, ყველა ცალკეულ შემთხვევაში იღებს სატვირთო ტერმინალის (რაიონის) ადმინისტრაცია გემის ადმინისტრაციასთან შეთანხმებით. 33. თუ დატვირთვა-გადმოტვირთვის ოპერაცია ხორციელდება ამწით, მისი მუშაობა უნდა შეწყდეს თუ: ა) ამწით დასამუშავებელი გემი ახორციელებს მანევრი-რებას (სხვა ნავმისადგომთან გადაყვანა, გადაადგილება, მიბმა, დაყენება); ბ) სარკინიგზო შემადგენლობის მანევრირებისას ამწის ისარი მოძრაობს სარკინიგზო შემადგენლობის თავზე. 34. გემის დატვირთვა ხდება სატვირთო გეგმის მიხედვით, რომელსაც ამტკიცებს გემის კაპიტანი ნავსადგურის ადმინისტრაციასთან, ხოლო საშიში ტვირთის შემთხვევაში, დამატებით ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურთან და ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურთან შეთანხმებით. 35. მშრალი ტვირთმზიდი გემის წინასწარ სატვირთო გეგმას ადგენს გემის კაპიტანი, ტვირთების დატვირთვისა და დამაგრების სახელმძღვანელოს შესაბამისად. 36. დატვირთვა-გადმოტვირთვისათვის საჭირო დრო ნავსადგურში განისაზღვრება გემის დამუშავების ნორმების მიხედვით, რომლებიც დადგენილია წინამდებარე წესებით. (იხ. დანართი 4). 37. სატვირთო ლიუკების გახსნაში (დახურვაში) ნავსადგურის მუშების მონაწილეობისას, უსაფრთხოების ტექნიკის წესების დაცვაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება გემის ადმინისტრაციას. 38. მექანიზირებული (ავტომატიზირებული) მოწყობი-ლობით აღჭურვილი ლუკების გახსნა და დახურვა ყველა შემთხვევაში ხორციელდება გემის შემადგენლობის მიერ. 39. გემის კაპიტნები და ტვირთმფლობელები, საკუთარი ძალებით და საშუალებებით ნავმისადგომზე სატვირთო ოპერაციების განხორციელების უფლების მიღების შემთხვევაში ვალდებულნი არიან ყველა ღონე იხმარონ აღნიშნული ოპერაციების დროულად, ნავსადგურის მიერ განსაზღვრულ ვადებში დასრულებისათვის. ტვირთი ნავმისადგომიდან გატანილ უნდა იქნეს ნავსადგურის ადმინისტრაციის მიერ დადგენილ ვადებში. 40. სატვირთო ოპერაციების დაწყებამდე სტივიდორი ვალდებულია დაათვალიეროს მოწყობილობები (ხიდურები, საბიჯელები, ჩამოსაკიდი ბადეები და სხვა) და დარწმუნდეს გამოსაყენებლად მათ ვარგისიანობაში. 41. აკრძალულია მოწყობილობის გამოყენება და იგი უნდა შეიცვალოს ახლით შემდეგ შემთხვევებში: ა) თუ მასზე არ არის დაკრული ტრაფარეტი გამოცდის თარიღისა და გამოცდის მოქმედების ვადის, აგრეთვე დასაშვები ტვირთამწეობის მითითებით; ბ) თუ მოწყობილობას აქვს არსებითი ხასიათის დაზიანება. 42. თუ სატვირთო ოპერაციების წარმოება განსაზღვრუ-ლია ნავსადგურის ამწეებით, მაშინ გემის კაპიტანმა დროულად უნდა განარიდოს სივრცის გადამკვეთი და ამწეების თავისუფალი ცირკულაციისათვის ხელშემშლელი გემის აღჭურვილობა. გემის სატვირთო ისრები არ უნდა გადაცდნენ გემის ბორტს. 43. ყველა ასაწევი ტვირთი უნდა დამაგრდეს იმგვარად, რომ არ მოხდეს ტვირთის გადმოყრა და გადმოვარდნა. 44. გემი ისე უნდა დაიტვირთოს, რომ წელიწადის მოცემული დროისა და ნაოსნობის რაიონებისათვის დადგენილი სატვირთო მარკა არ აღმოჩნდეს წყალქვეშ. 45. ზედმეტად გადატვირთულ ან არასწორედ დატვირთულ გემებს დატვირთვის დროს დაშვებული შეცდომების აღმოფხვრამდე ეკრძალებათ ნავსადგურიდან გასვლა. 46. გემი გადატვირთულად ან არასწორედ დატვირთუ-ლად ითვლება თუ: ა) გემის სატვირთო მარკის მაჩვენებელი ხაზი, რომელიც მოცემულ პირობებში გემის დახრის უქონლობისას შეესაბამება უდიდეს დატვირთვას – დაფარულია წყლით; ბ) ტვირთები გემებზე არასაკმარისადაა დამაგრებული, ან არ არის დამაგრებული საერთოდ; გ) გემმა დატვირთვის შემდეგ მიიღო მისთვის დასაშვებზე მეტი დახრის, ან მისი მდგრადობა არ შეესაბამება გემის დოკუმენტებს; დ) ფხვიერი ან თხევადი ტვირთით დატვირთული გემი არ არის აღჭურვილი რწევის დროს ტვირთის გადაადგილების ან გადაღვრის საწინააღმდეგო საშუალებებით; ე) გემბანზე ტვირთი განლაგებულია არასწორად და საფრთხეს უქმნის გემს და მასზე მყოფ ადამიანებს; ვ) დარღვეულია საშიში ტვირთისა და ცხოველების დატვირთვის წესები; ზ) დარღვეულია დატვირთვის და გადაზიდვის სხვა რომელიმე წესი. 47. გემის ადმინისტრაციის მითითებათა შესრულება დატვირთვის, განთავსების, დამაგრების, სეპარაციისა და გადმოტვირთვის თაობაზე აუცილებელია იმ პირებისა და ორგანიზაციებისათვის, რომლებიც ახორციელებენ სატვირთო ოპერაციებს. 48. გემის ადმინისტრაციას უფლება აქვს შეწყვიტოს სატვირთო ოპერაციები მათი წარმოებისას დაშვებული წესების დარღვევის შემთხვევაში, მის აღმოფხვრამდე და გემის ადმინისტრაციის მოთხოვნათა შესრულებამდე. 49. სატვირთო ოპერაციის დასრულების შემდეგ სანაპირო ამწეების ისრები უნდა მობრუნდეს ნაპირის მხარეს და არ გადაცდეს ნავმისადგომის კიდეს. ელევატორის მილები უნდა აიწიოს და განლაგდეს ისე, რომ ხელი არ შეუშალოს გემების დაყენებას (მიბმას) და გადაყვანას. მთელი ტაკელაჟი და სატვირთო საშუალებები უნდა ალაგდეს და დაიწყოს სატვირთო უბნის ადმინისტრაციის მიერ დადგენილი წესის შესაბამისად. 50. სატვირთო ოპერაციების მიმდინარეობის ადგილი დაუყოვნებლივ უნდა გაიწმინდოს ნაგვისაგან და მოყვანილ იქნეს წესრიგში, რაზეც პასუხისმგებლობა ეკისრება სატვირთო ოპერაციების ხელმძღვანელს. ამასთან აკრძალუ-ლია ნავმისადგომიდან ნაგვის ზღვაში და ნავმისადგომის სადრენაჟო სისტემაში ჩაყრა. 51. ნავსადგურის ტერიტორიაზე და ნავმისადგომზე აკრძალულია კონჯოების, ღუზების, გვარლების, მანქანის ნაწილებისა და სხვა ინვენტარის დატოვება. 52. სანავსადგურო წყლებში ჩაძირული ყოველგვარი ტვირთის შესახებ, რასაც შეუძლია შეაფერხოს და საფრთხე შეუქმნას ნაოსნობას, სატვირთო ოპერაციების ხელმძღვანელებმა უნდა აცნობოს ნავსადგურის კაპიტანს. 53. სატვირთო ოპერაციებთან დაკავშირებული ყველა სამუშაო უზრუნველყოფილ უნდა იქნეს, როგორც თვით სამუშაოთა წარმოების უსაფრთხოების, ასევე ხანძარსაწი-ნააღმდეგო და სანიტარიული უსაფრთხოების ზომებით. 54. სატვირთო ოპერაციების უსაფრთხოებას ახორციე-ლებს: ნავსადგურის ტერიტორიასა და ობიექტებზე – ორგანიზაცია, რომელიც აწარმოებს სამუშაოებს, გემ-ზე – სტივიდორი და გემის ადმინისტრაცია. 55. სატვირთო უბნის უფროსები, საწარმოებისა და ორგანიზაციების ხელმძღვანელები, გემის ადმინისტრა-ციები, რომლებიც ნავსადგურის ტერიტორიაზე აწარმოე-ბენ სამუშაოებს, სრულად აგებენ პასუხს უსაფრთხოების ტექნიკის, ხანძარსაწინააღმდეგო და საწარმოო სანიტარიის წესების დაცვაზე და გარემოსდაცვითი წესების მოთხოვნე-ბის დარღვევაზე. 56. დღე-ღამის ბნელ პერიოდში სატვირთო ოპერა-ციების წარმოების ადგილი გემებზე, ნავმისადგომებზე, საწყობებში უნდა იყოს განათებული მოქმედი ნორმების მიხედვით. განათება ხელს არ უნდა უშლიდეს ნაოსნობას. 57. ნავმისადგომზე და საწყობებში განათებას უზრუნველყოფს ნავსადგური, ხოლო გემზე – გემის ადმინისტრაცია. 58. ნაპირიდან გემზე ასვლა და ჩამოსვლა დასაშვებია მხოლოდ ტრაპებით და უსაფრთხოების ტექნიკის მოთ-ხოვნათა სრული დაცვით დამზადებული საბიჯელათი. 59. გემის ტრაპებისა დ საბიჯელების ტექნიკურ მდგომარეობაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება გემის ადმინისტრაციას, ნავსადგურის კუთვნილი ტრაპებისა და საბიჯელების ტექნიკურ მდგომარეობაზე, რომლებიც ნაპირიდან მოეწოდება გემს პასუხისმგებლობა ეკისრება ნავსადგურის ადმინისტრაციას. 60. ექსპლუატაციის პროცესში აღმოჩენილი ტრაპებისა და საბიჯელების გაუმართაობის შესახებ, მომუშავეებმა დაუყოვნებლივ უნდა აცნობონ შესაბამისად ნავსადგურის ან გემის ადმინისტრაციას, რომელიც ვალდებულია გასცეს განკარგულება დეფექტების აღმოფხვ-რის ან დაზიანებული ტრაპებისა და საბიჯელების ექსპლუატაციიდან ამოღების თაობაზე. 61. სატვირთო ოპერაციების მიმდინარეობის ადგილას იკრძალება: ა) მოწევა, გარდა ამისათვის სპეციალურად გამოყოფილ ადგილებში; ბ) იმ პირების დასწრება, რომლებსაც სამსახურებრივად არა აქვთ კავშირი მიმდინარე სამუშაოებთან. 62. ნავსადგურის ადმინისტრაციას და გემის ადმინისტრაციას ევალება მკაცრი ზომები გაატაროს 61-ე პუნქტის დამრღვევთა მიმართ, (უფლება აქვთ გააძევონ გემისა და ნავსადგურის ტერიტორიიდან). 63. უბედური შემთხვევისას, რომელიც ადამიანის ჯანმრთელობასა და სიცოცხლესთანაა დაკავშირებული სატვირთო ოპერაციების სტივიდორი და ბრიგადირი დაზარალებულისათვის სამედიცინო დახმარების აღმოჩენასთან ერთად ვალდებულნი არიან დაუყოვნებლივ აცნობონ მომხდარის შესახებ, შრომის დაცვის სამსახურს და ტერმინალის (რაიონის) უფროსს. 64. ყველა სატვირთო სამუშაო ნავსადგურში, როგორც წესი, უნდა განხორციელდეს კომპლექსური მექანიზაციის გამოყენებით. მექანიზირებული დატვირთვისას, დამხმარე ოპერაციების ხელით შესრულება, ასევე ხელით სამუშაოთა გარკვეულ სახეობათა წარმოება, დაშვებულია მხოლოდ უსაფრთხოების ტექნიკის წესების მკაცრი დაცვით. 65. უსაფრთხოების ტექნიკის დაცვის მიზნით ტერმი-ნალების, უბნების, მეურნეობების, განყოფილებებისა და სამსახურების ხელმძღვანელებმა უნდა შეიმუშაონ ინსტრუქ-ციები ცალკეული პროფესიების მიხედვით. დაამტკიცონ ნავსადგურის ადმინისტრაციაში და უზრუნველყონ მუშები ამ ინსტრუქციებით. ტიპური ინსტრუქციების არსებობის შემთხვევაში, ისინი საფუძვლად უნდა დაედოს ნავსადგურებში, ადგილობრივი სპეციფიკის გათვალისწინებით შემუშავებულ ინსტრუქციებს. 66. ინსტრუქცია უსაფრთხოების ტექნიკის სფეროში უნდა შეთანხმდეს შრომის დაცვის სამსახურთან და დაამტკიცოს ნავსადგურის ადმინისტრაციამ. 67. ინსტრუქცია უნდა შეისწავლონ რიგითმა მუშაკებმა და ხელმძღვანელობის უმცროსმა რგოლებმა, შესაძლებლობებისამებრ უზრუნველყონ მისი სამუშაო ადგილზე, გარდერობებში და დასვენებისათვის გამოყოფილ ადგილებში გამოკვრა. თავი 8. ტვირთის დატვირთვა, გადმოტვირთვა, დაწყობა და შენახვა     მუხლი 48🔗. ზოგადი დებულებანი 1. გემბანზე განთავსებული, განსაკუთრებით მძიმე წონის ტვირთით და ხე-ტყით გემის დატვირთვა უნდა განხორციელდეს შესაბამისი წესის მკაცრი დაცვით. უზრუნველყოფილი უნდა იყოს გემის მდგრადობა კაპიტნისთვის ცნობილი ნორმის ფარგლებში. 2. გემბანის ტვირთი, როგორც წესი არ უნდა ცდებოდეს გემის ბორტს. 3. მძიმე ტვირთით დატვირთვა-გადმოტვირთვისათვის სამუშაოები აუცილებლად უნდა განხორციელდეს სტივიდორის, ცვლის მექანიკოსის (თუ სამუშაო მიმდინარეობს ამწეების მეშვეობით) და გემის კაპიტნის უფროსი თანაშემწის მონაწილეობით. აღნიშნული სამუშაოს შესრულებისათვის გამოიყოფა სპეციალური ბრიგადა ყველაზე კვალიფიციური მუშების, მეამწეების, მეჯალამბრეების შემადგელობით. 4. ტვირთი განთავსებულ უნდა იყოს ტარაში შესაბამისი წესის გათვალისწინებით. 5. დატვირთვამდე ტრიუმები სათანადოდ უნდა მომზადდეს და შემოწმდეს ტვირთის სურვეერის მიერ. 6. ნავმისადგომები, რომლებზეც საკვები ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვა ხორციელდება უნდა იყოს სანიმუშოდ დასუფთავებული. 7. ნაოსნობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფიდან გამომდინარე, ნავსადგურის კაპიტანი აკონტროლებს გემზე დამტკიცებული სატვირთო გეგმის არსებობას, მის სისწორეს და ასევე დატვირთვას ამ გეგმისა და შესაბამისი წესების დაცვით. 8. სატვირთო ოპერაციების ხელმძღვანელი ვალდე-ბულია მოაწყოს სათანადო დამცავი საშუალება (ბრეზენტი, სატაკელაჟო ბადე), რათა არ მოხდეს ტვირთის წყალში ჩავარდნა. 9. ადვილად აალებადი ტვირთების (ბამბა, ნედლი ბამბა, სელი, ძენძი და სხვა) დატვირთვა-გადმოტვირთვისას ლითონის ჯამბარის და ბადის გამოყენება აკრძალულია. ლიუკების კომინგსები დაცული უნდა იყოს ბრეზენტებით და ხის ფარებით, ხოლო სატვირთო გვარლების რკინის მენჯს შემოკერილი უნდა ჰქონდეს ტილო. 10. მცენარეული ტვირთის დაწყობა, შენახვა და დეზინფექცია უნდა მოხდეს მცენარეთა კარანტინის სახელმწიფო ინსპექციის მითითებათა გათვალისწინებით, ხოლო ცხოველური წარმოშობის ტვირთის, სანიტარიული, ვეტერინარული ზედამხედველობის სამსახურთან შეთანხმებით. 11. გაფუჭებული ტვირთი დაუყოვნებლივ უნდა იქნეს გატანილი ნავსადგურის ტერიტორიიდან, ტვირთის მფლობელის მიერ მისივე ხარჯით.     მუხლი 49🔗. ნავსადგურის ნავმისადგომებით, საწყობებით და ბაქნებით სარგებლობის წესი 1. ნავსადგურის საწყობებით, ნავმისადგომებით, უბნებით, ტერიტორიით და შენობებით სარგებლობა შეუძლია ორგანიზაციებს, საწარმოებს და იმ პირებს, ნავსადგურის ადმინისტრაციასთან გაფორმებული ხელშეკრულების ან ნებართვის საფუძველზე. 2. ნავსადგურის ტერიტორიაზე და აკვატორიაში არსებული საწყობების, ნავმისადგომების, შენობების ყველა მფლობელი თუ მოიჯარე ვალდებულია, უსიტყვოდ შეასრულოს სახანძრო, სანიტარიული, ტექნიკური და სანავსადგურო ზედამხედველობის ყველა მოთხოვნა თუ იგი შეეხება საწყობებს, ნავმისადგომებს ან შენობებს. 3. ნავსადგურის ტერიტორიაზე, საწყობებში, ბაქნებზე და ნავთობტერმინალებზე ტვირთის დაწყობა აკრძალულია: ა) აკრძალულ ზონაში; ბ) მისაბმელი ტუმბებისა და ბრიდელების, ფარნის ბოძის, გეოდეზიური ქსელის ნიშნების, ჭერის, სახანძრო ამწეების, სახანძრო სიგნალიზაციის, ელექტროჩასართველების ირგვლივ, სადრენაჟო სისტემების ჭებზე (შტამბელებად ტვირთის დაწყობა დასაშვებია აღნიშნულ ადგილებთან არანაკლებ 2 მეტრის დაშორებაზე); გ) საწყობიდან არანაკლებ 4 მეტრის დაშორებაზე და საწყობში ტვირთებს შორის ნორმებით დადგენილი გასასვლელების გარეშე დალაგება; დ) წყალგაყვანილობის, სატრანსპორტო და ელექტრო-კაბელის ტრასებზე; ე) 1,7 მ ნაკლები დაშორებით უახლოესი რელსიდან და 3 მ-ზე ნავმისადგომის ნაპირიდან; ვ) გზებზე, ქვეითადმოსიარულეთა და ტრანსპორტის გასასვლელებზე, სახანძრო ავტოტუმბოებთან და სხვა. ზ) საჰაერო ელექტროგაყვანილობის, მაღალი ძაბვის გაყვანილობისა და სატელეფონო სადენებისა ან ტელეგრაფის ქელის ქვეშ.     მუხლი 50🔗. ტვირთის შემოტანა ნავსადგურში და ნავსადგურიდან გატანა 1. ნავსადგურის ტერიტორიაზე ტვირთის შემოტანა ტვირთის გამგზავნს შეუძლია ნავსადგურის სატვირთო (კომერციულ) განყოფილებასთან ტვირთის დაწყობის ადგილისა და დროის შესახებ შეთანხმების შემდეგ. 2. ტვირთის გატანა მფლობელის მიერ უნდა მოხდეს ნავსადგურში საბაჟოს თანხმობით. 3. ნავსადგურში აკრძალულია: ა) გაუმართავ და არამარკირებულ ტარაში მოთავსე-ბული ტვირთის შეტანა; ბ) თუ ნაყარი და ზვინული ტვირთი გადაზიდვის წესების თანახმად უნდა გადაიზიდოს ტარით, მაშინ მათი ნავსადგურის ტერიტორიაზე ტარის გარეშე გადაზიდვა აკრძალულია. 4. პირველ პუნქტში გათვალისწინებული პირობა არ ვრცელდება იმ ნავმისადგომებზე და ტერმინალებზე, რომლებიც გადაცემულნი არიან იჯარით ოპერატორებს ან იმყოფებიან სხვა იურიდიული პირების მფლობელობაში. ამ შემთხვევაში ასეთი ინფორმაცია ნავსადგურის ადმინისტრაციას გადაეცემა ცნობისათვის. თავი 9. სატვირთო ოპერაციები საშიშ ტვირთებთან     მუხლი 51🔗. ზოგადი დებულებანი 1. საშიში ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვა უნდა ხდებოდეს საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის საერთაშორისო საზღვაო საშიში ტვირთების (IMDG ჩODE) კოდექსის და წინამდებარე წესების შესაბამისად. 2. საშიშ ტვირთს განეკუთვნება ყველა ის ნივთიერება და საგანი, რომელიც გადაზიდვის, შენახვის, დატვირთვისა და გადმოტვირთვის დროს შესაძლოა გახდეს აფეთქების, ხანძრის და საერთოდ რაიმე დაზიანების, გემის, ტვირთის, სანავსადგურო მოწყობილობების, შენობების ნგრევის, ადამიანის დაღუპვის, დაზიანების, მოწამვლის, დამწვრობის, დასხივების ან ზოგადად ადამიანებისა და ცხოველებისათ-ვის საფრთხის შექმნის მიზეზი. 3. საშიში ტვირთის მოსალოდნელი გადაზიდვის შესახებ, ტვირთის გამგზავნმა გადამზიდავს ტვირთის ნავსადგურში შეტანამდე არა უგვიანეს 7 დღით ადრე უნდა წარუდგინოს განაცხადი, თანდართული სწორად შევსებული დოკუმენტებით. 4. განაცხადში აღნიშნული უნდა იყოს რომელ კლასს, კატეგორიას, ჯგუფს განეკუთვნება საშიში ტვირთი, მისი ტექნიკური დასახელება, ადგილების რაოდენობა, წონა ბრუტო და დანიშნულების ადგილი. გარდა ამისა აღნიშნული უნდა იყოს იმის შესახებ, რომ საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის საერთაშორისო საზღვაო საშიში ტვირთების (IMDG CODE) კოდექსი ცნობილია ტვირთის გამგზავნისათვის, ხოლო გადასაზიდი ტვირთის შეფუთვა, მარკირება (იხ.დანართი 5) და საშიშროების დამადასტურებელი ტრაფარეტი სრულად შეესაბამება საშიში ტვირთის გადაზიდვის წესებს. 5. გემები, რომლებსაც საშიში ტვირთი მიაქვთ ნავსადგურში და არ გააჩნიათ გადმოტვირთვის ნებართვა, ნავსადგურში შესვლამდე დგებიან ღუზაზე ამისათვის სპეციალურად გამოყოფილ რაიონში. 6. გემის კაპიტანი ვალდებულია აცნობოს ნავსადგურის ადმინისტრაციას და ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურს, ბორტზე საშიში ტვირთის არსებობის შესახებ და დაელოდოს მითითებას გადმოტვირთვის დროისა და ადგილის თაობაზე. 7. აკრძალულია საშიში ტვირთით დატვირთული გემების სხვა გემებთან მიყენება ან მათ სიახლოვეს ღუზაზე დგომა. 8. საშიში ტვირთის ნავსადგურის ტერიტორიაზე შემოტანა გემზე დატვირთვის მიზნით დასაშვებია მხოლოდ ნავსადგურის ადმინისტრაციის უფროსის წერილობითი ნებართვის საფუძველზე. შემოტანის ვადებს და განთავსე-ბის ადგილს აზუსტებს ნავსადგურის ადმინისტრაცია. 9. საშიში ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვის ად-გილს განსაზღვრავს ნავსადგურის ადმინისტრაცია ხანძარ-საწინააღმდეგო სამსახურთან, ნავსადგურის დაცვასთან და სანიტარიული ზედამხედველობის სამსახურთან შეთან-ხმებით. 10. საშიში ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვა და დახარისხება ხდება ნავსადგურის ან სატვირთო ტერმინალის (რაიონის) კომპეტენტური წარმომადგენლის თანდასწრებით. 11. საშიში ტვირთის მოსალოდნელ გადამუშავებასთან დაკავშირებული ყოველგვარი სამუშაოს ტვირთის სახეობისა და სამუშაოთა წარმოების ადგილის შესახებ, ნავსადგურის სადისპეტჩერო სამსახური წინასწარ, ტვირთის ნავსადგურში შეტანამდე, აცნობებს ნავსადგურის შრომის დაცვის სამსახურის, ხანძარსაწინააღმდეგო სამსა-ხურის, სანიტარიული ზედამხედველობის ორგანოებს. 12. საშიში ტვირთის დატვირთვა და გადმოტვირთვა უნდა განხორციელდეს სატვირთო ოპერაციებზე დაკავებული ადამიანების სიცოცხლისა და ჯანმრთელო-ბისათვის უსაფრთხო საშუალებებით და მეთოდებით, გემის საცხოვრებელი, სამსახურებრივი და საწარმოო სათავსოების დაჭუჭყიანებისაგან დაცვით. ნაყარი სახიფათო ტვირთის გადატვირთვისას თავიდან უნდა იქნეს აცილებუ-ლი სამუშაო ადგილისა და მიმდინარე ტერიტორიის დაბინძურება. 13. საშიშ ტვირთებთან სატვირთო ოპერაციების განხორციელებისას აკრძალულია გემების საწვავით მომარაგება. 14. საშიშ ტვირთებთან სატვირთო ოპერაციები უნდა ხდებოდეს ტვირთის თვისებების გათვალისწინებით შედგე-ნილი ტექნოლოგიური რუკის მიხედვით. ტექნოლოგიური რუკა შეთანხმებული უნდა იყოს ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურთან, შრომის დაცვის სამსახურთან, სანიტარიული ზედამხედველობის ორგანოსთან, ოპერატორთან და დამტკიცებული ნავსადგურის ადმინისტრაციის მიერ. 15. საშიში ტვირთი, როგორც წესი, გემში უნდა ჩაიტვირთოს ყველა სხვა ტვირთის შემდეგ და გადმოიტ-ვირთოს პირველ რიგში. 16. სატვირთო ოპერაციების დაწყებამდე ოპერატორს და სატვირთო ოპერაციის ხელმძღვანელს უნდა გააჩნდეთ ხანძრის, აფეთქების ან სხვა ინცინდენტის შემთხვევაში ქონების განლაგების, ვაგონების გადაწევის, გემებისა და ავტომანქანების გაყვანის გეგმა. 17. საშიში ტვირთების განსათავსებლად უნდა გამოიყოს ცეცხლგამძლე მასალით აგებული, ასეთივე იატაკისა და საფარის მქონე, ცეცხლგამძლე კედლებით დაყოფილი შენობა (საწყობი). დასაშვებია საშიში ტვირთის სპეციალურ სარდაფებში და მიწურებში შენახვა შესაბამისად საშიში ტვირთის სპეციფიკის გათვალისწინებით. 18. საშიში ტვირთის განთავსების ადგილი უნდა იყოს მუდმივად დაცული, გააჩნდეს სახანძრო სიგნალიზაცია და დაცვის თანამშრომლებისთვის მისაწვდომი სატელეფონო კავშირი. საშიში ტვირთის შესანახ შენობას გარეთ (შიგნით), უნდა გააჩნდეს ამკრძალავი და გამაფრთხილებელი ნიშნები: “საშიშია”, “მოწევა სასტიკად აკრძალულია” და სხვა. 19. საშიში ტვირთის ნავსადგურის საწყობებში, ღია ბაქანზე, ვაგონებში შენახვა ყველა შემთხვევაში შეთანხმებული უნდა იყოს სახანძრო დაცვის ორგანოსთან, სანიტარიული ღონისძიებები კი სანიტარიული ზედამხედველობის ორგანოსთან. 20. ექსედიტორებს (ფორვადერებს) და ოპერატორებს, რომლებიც ახორციელებენ ოპერაციებს საშიშ ტვირთებთან დაკავშირებით, უნდა ჰყავდეთ საშიში ტვირთების გადაზიდვის სფეროში სერტიფიკატის მქონე თუნდაც ერთი პასუხისმგებელი თანამშრომელი.     მუხლი 52🔗. სატვირთო ოპერაციები 1. ადვილადაალებადი სითხეების დატვირთვა-გადმოტვირთვა ტანკერებში ხდება სპეციალიზირებულ ნავმისადგომთან, უნავმისადგომო ჩამოსასხმელთან და რეიდზე – ბორტიდან გადმოტვირთვისას, ნავთობტანკერებსა და ტერმინალებზე უსაფრთხოების საერთაშორისო სახელმძღვანელოს (IშGOთთ) წესების შესაბამისად. 2. სატვირთო ოპერაციების განხორციელებისას ყველა ტანკერი უნდა იქნეს ჩამიწებული. ჩამიწებას ახორციელებს ნავთობტერმინალის ოპერატორი ხანძარსაწინააღმდეგო წესების სრული დაცვით. 3. ნავთობტერმინალებზე ნავთობთან და ადვილადაა-ლებად სითხეებთან სატვირთო ოპერაციები, უსაფრთხოე-ბის თვალსაზრისიდან გამომდინარე, უნდა მიმდინარეობდეს დახურული მეთოდით (სანაპირო სატვირთო სადენის შლანგის მილტუჩი მჭიდროდ უნდა იყოს მიერთებული ტანკერის მიმღებ სატვირთო მილთან, რათა გამოირიცხოს ადვილადაალებადი სითხეების გამოჟონვა შლანგიდან, ტანკერის გემბანზე ყველა ღიობი უნდა იყოს დახურული გარდა, ტანკების ვენტილაციის სისტემისა). 4. 20 000 ათასი და მეტი ტანკერების სატვირთო ოპერაციები, უნდა ხორციელდებოდეს, ინერტული ტანკების პირობებში. 5. ადვილაადალებადი სითხეების და ნავთობის გემბანზე ან ზღვაში გადაღვრის თავიდან აცილების მიზნით ტანკერისა და საწვავმზიდი გემის მევახტე სამსახური მუდმივად თვალყურს უნდა ადევნებდნენ ჩამკეტი სარქველის (ფარსახური) და სატვირთო შლანგების მდგომარეობას და დახურული იქონიოს გემის ყველა ღიობი, რათა ადვილადაალებადი სითხეების ავარიული დაღვრის შემთხვევაში თავიდან იქნეს აცილებული ადვილადაალებადი სითხეებისა და ნავთობის მოხვედრა ნავსადგურის აკვატორიაში. 6. გარეთა ჩამოსასხმელ-გადასასხმელი მილსადენებიდან (სახელოები, შლანგები და სხვა) ადვილადაალებადი სითხეების გადინების შემთხვევაში მათი შეერთების ადგილას უნდა განთავსდეს ქვესადგარები და ლოტები ადვილადაალებადი სითხეების შესაგროვებლად. 7. სატვირთო ან საბუნკერე ოპერაციების პროცესში ნავთობის დაღვრისას გემის დამუშავება უნდა შეწყდეს, გემზე გამოცხადდეს გემის საერთო განგაში, ხოლო ნავსადგურის სანავთობე უბნის მორიგე სამსახურმა ქმედითი ზომები გაატაროს აკვატორიისა და ნავსადგურის ტერიტორიის დაბინძურებული ადგილების გასაწმენდად, გამოიძახოს სახანძრო დაცვა და ნავსადგურის კაპიტანი შესაბამისი საბუთების გასაფორმებლად. 8. სატვირთო ოპერაციების დასრულების შემდეგ სანაპირო და გემის მილსადენის შემაერთებელი მოწყობი-ლობები განცალკევებამდე უნდა დაიცალოს თუ ისინი არ არიან აღჭურვილნი სპეციალიური შეუქცევადი სარქველით ან სხვა მოწყობილობით, რომელიც გამორიც-ხავს ადვილადაალებადი სითხეების გადაღვრას, მოქმედი შლანგები უნდა იქნეს წამოწეული ზემოთ სატვირთო ისრების კრონშტეინების და სხვათა მეშვეობით. 9. სატვირთო ოპერაციების მიმდინარეობისას ტანკერებს ეკრძალება: ა) ბორტზე ფეთქებადი ნივთიერებების ქონა; ბ) სხვა გარე შუქების არსებობა, გარდა დგომისათვის დასაშვებისა; გ) გემის ტანკების რეცხვა და დეგაზაციის წარმოება. 10. რეიდზე ადვილადაალებადი სითხეების გადმოტ-ვირთვისას საბუქსირე ჩასასხმელმა ბარჟებმა ან ლიხტე-რებმა ზემოთ აღნიშნულ წესებთან ერთად უნდა დაიცვან შემდეგი პირობები: ა) ღუზაზე დგომისას გემი მკაცრად იცავს ნავსადგურის კაპიტნის მითითებას დგომის ადგილის შესახებ; ბ) ბარჟისა და ლიხტერის მიყენება ტანკერის ბორტთან უნდა განხორციელდეს განსაკუთრებული სიფრთხილით, რათა არ მოხდეს დაჯახება, ახუნი ან დაწოლა; გ) ტანკერის, ბარჟისა და ლიხტერების ბორტები უნდა აღიჭურვოს რბილი საკიდი საცავბალიშებით; დ) ადვილადაალებადი სითხეების დატვირთვა-გადმოტ-ვირთვა ბარჟასა და ლიხტერში ხდება მხოლოდ დახურუ-ლი წესის შესაბამისი მილსადენის მეშვეობით; ე) ღელვის პირობებში გადმოტვირთვა ან დატვირთვა შეიძლება შეწყვეტილ იქნეს ტანკერის კაპიტნის შეხედულებისამებრ. ამ შემთხვევაში ბარჟა ან ლიხტერი გაყვანილ უნდა იქნეს ტანკერის ბორტიდან და დადგეს ღუზაზე; ვ) რეიდზე ადვილადაალებადი სითხეების სატვირთო ოპერაციების განხორციელებისას უნდა მორიგეობდეს მებუქსირე გემი (კატარღა) ხანძარსაწინააღმდეგო მოწყობილობით აღჭურვილი, რათა დაუყოვნებლივ აღმოუჩინოს დახმარება ტანკერს ხანძრის წარმოშობის შემთხვევაში; ზ) ბარჟას უნდა გააჩნდეს ელექტროგანათება, რომელიც შეესაბამება ამ ტიპის გემებისათვის საკლასიფიკაციოოო საზოგადოებების მიერ დადგენილ მოთხოვნებს; თ) სატვირთო ოპერაციების წარმოება სვლის დროს აკრძალულია გარდა განსაკუთრებული შემთხვევებისა ნავსადგურის კაპიტანთან შეთანხმებით; ი) დაუშვებელია 23​0C-ზე ნაკლები ფეთქების ტემპე-რატურის მქონე ადვილაადაალებადი სითხეების ორ ბარჟაში ერთდროულად ჩასხმა; 11. ნავსადგურში ან რეიდზე ადვილადაალებად სითხეებთან სატვირთო ოპერაციების განხორციელებისას უნდა აღიმართოს დღისით წითელი დროშა “B” (BRAVO); ღამით – წითელი წრიული შუქი.     მუხლი 53🔗. ტარაში მოთავსებული ადვილადაალებადი სითხეების დამუშავება 1. საზღვაო ნავსადგურში ტარაში მოთავსებული ადვილადაალებადი სითხეების მიღების, დატვირთვისა და გადმოტვირთვისათვის უნდა სპეციალურად გამოიყოს, შემოიღობოს და აღიჭურვოს ხანძარსაწინააღმდეგო მოწყობილობებით მოედნები და ნავმისადგომები, რომლებიც განლაგებულია სხვა ტვირთების გადამუშავე-ბის ადგილებიდან არანაკლებ 200 მეტრის დაშორებაზე. 2. +600ჩ ნაკლები ფეთქების ტემპერატურის მქონე ადვილადაალებად თხევად სითხეებს მეპატრონე დასატვირ-თავად აწვდის ნავსადგურს უშუალოდ გემის ბორტთან, ნავსადგურიდან გამოტანა კი ხდება გემიდან გადმოტვირ-თვისთანავე. +230​0C –დან +610​0C -მდე ფეთქების მქონე ადვილადაალებადი სითხეების (ქვეკლასი 3.3) გადმოტვირ-თვა გამონაკლის შემთხვევებში შესაძლოა ნავმისადგომზე, თუ არსებობს ამისათვის სპეციალურად გამოყოფილი ადგილი, იმ პირობით, რომ გამოტვირთვიდან არა უგვიანეს 24 საათის განმავლობაში მეპატრონე გაიტანს ტვირთს ნავსადგურიდან. 3. ადვილადაალებადი სითხეების დაღვრა ნავსადგურის ტერიტორიაზე აკრძალულია. 4. ტარაში მოთავსებული ადვილადაალებადი სითხეების დატვირთვა და გადაზიდვა უნდა ხდებოდეს სპეციალური წესის შესაბამისად.  5. ადვილადაალებადი სითხის ტვირთის სახით მიღე-ბა აკრძალულია: ა) სამგზავრო და სატვირთო-სამგზავრო გემებზე; ბ) სატვირთო გემებზე, თუ ისინი ბორტზე ღებულობენ მგზავრებს. 6. გემებს, რომლებსაც გადააქვთ 3.1. და 3.2 ქვეკლასის ადვილადაალებადი სითხეები ეკრძალებათ რაიმე სახის საბუქსირე სამუშაოების წარმოება.  7. ადვილადაალებად სითხეებთან ან ტარასთან დაკავშირებული დატვირთვა-გადმოტვირთვის სამუშაოების ღამით წარმოება გემებსა და ნაპირზე, დასაშვებია როგორც გამონაკლისი, ნავსადგურის ადმინისტრაციის ნებართვით შემდეგი პირობების დაცვით: ა) სამუშაო ადგილების განათება უნდა იყოს არანაკლებ 45 ლუქსისა;  ბ) განათების დონის უზრუნველყოფა ხდება პროჟექტორებით, რომლებიც სამუშაო ადგილიდან დაშორებულია არანაკლებ 50 მეტრით, ასევე გადასატანი განათებით ფეთქებადუსაფრთხო ფარნების გამოყენებით. 8. ტარაში განთავსებული ტვირთის აწევა და დაშვება სატვირთო ოპერაციების მიმდინარეობისას უნდა ხდებოდეს მდორედ, ბიძგებისა და ტვირთის ერთმანეთზე ან გემის ბორტზე დარტყმის გარეშე. ადგილებში, სადაც დარტყმებია მოსალოდნელი საჭიროა ფარებისა და საგებების განთავსება. 9. 3.1 და 3.2 კლაშის ადვილადაალებადი სითხეებით სავსე კასრების სატვირთო ოპერაციებისას, არ შეიძლება წყვილკავის გამოყენება. 10. აღნიშნული ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვისას გამოიყენება ქერელის ან სხვა მასალის თოკისაგან დამზადებული ბადე. 11. ტარაში დატვირთული ადვილადაალებადი სითხეებით გემის ტრიუმებში შესვლა დასაშვებია მხოლოდ მათი განიავების შემდეგ არაფეთქებადსაშიში ხელის აკუმულატორიანი ფარნით და რეზინის ფეხსაცმლით. 12. ცარიელი ტარა ზღვით გადაზიდვამდე ადვილადაალებადი სითხეებისაგან კარგად უნდა გაიწმინდოს ტვირთის გამგზავნის მიერ. ტარის სრული გაწმენდა ტვირთის გამგზავნმა უნდა დაადასტუროს განსაკუთრებული ხელწერით, რომელიც თან ერთვის სატვირთო ორდერს ან ზედნადებს. ასეთ შემთხვევაში ადვილადაალებადი სითხეების ტარით გადაზიდვა ხდება ისევე, როგორც ჩვეულებრივი ტვირთის. 13. იმ შემთხვევაში, თუ ტარა სრულად არაა გაწმენდილი, მისი გადაზიდვა უნდა მოხდეს ისევე, როგორც მასში განთავსებული ტვირთისა. 14. სატვირთო ორდერში ან ზედნადებში, რომელიც თან ახლავს ტარას, გრაფაში ტვირთის დასახელება წითლად უნდა აღინიშნოს თუ რომელი ტვირთი იქნა გადატანილი ამ ტარით. 15. აღნიშნული მუხლის შესრულებაზე პასუხისმგებ-ლობა ეკისრება ტვირთის გამგზავნს. თავი 10. სამგზავრო ოპერაციები     მუხლი 54🔗. ზოგადი დებულებები 1. სამგზავრო გემების დამუშავება ხდება მხოლოდ სამგზავრო ნავმისადგომებზე. 2. მგზავრების გადაყვანას აკვატორიაში და რეიდზე ახორციელებენ სანავსადგურო ფლოტის გემები. 3. გემზე, საკლასიფიკაციო საზოგადოების მიერ გაცემულ მოწმობაში მგზავრთა აღნიშნული რაოდენობის გადამეტება, აკრძალულია. 4. სამგზავრო გემების, საზღვაო სამგზავრო სადგურში დაყენებისას, მორიგემ უნდა უზრუნველყოს გარეშე პირთა არყოფნა მისაბმელი ბაგირის სიახლოვეს. დამხდურები და გამცილებლები უნდა იმყოფებოდნენ გამყოფი ხაზის მიღმა. 5. ნავმისადგომებზე, მგზავრთა ჩასხდომის და გადმოს-ვლის ადგილებზე უნდა მოეწყოს სათანადოდ აღჭურვილი პოსტები, წყალში ჩავარდნილთათვის დახმარების აღმოსაჩენად. 6. სამგზავრო გემებზე, საზღვაო სამგზავრო სადგურებში გამოსაჩენ ადგილას უნდა ეკიდოს მგზავრთა მოქცევის წესები გემში ჩასხდომისას და გადმოსვლისას. 7. ნავმისადგომებზე, მგზავრთა ჩასხდომა-გადმოსხდომის ადგილას და გემის ტრაპთან უნდა მოეწყოს სავახტო სამსახური, მზადყოფნაში ინახებოდეს სამაშველო საშუალებები დახმარების აღმოსაჩენად. 8. ეკიპაჟის წევრთა, მათი ოჯახების, თანამდებობის პირების გადმოსხმა რეიდზე მდგომი გემიდან ნაპირზე ხორციელდება სადისპეტჩერო სამსახურის მიერ გამოყოფილი სამგზავრო კატარღით.  9. პასუხისმგებლობა მგზავრთა ჩასხდომა-გადმოსხდომის ორგანიზაციაზე ნაპირზე ეკისრება საზღვაო სამ-გზავრო სადგურის უფროსს, ხოლო გემზე ეკისრება გემის კაპიტანს. გემთფლობელები, რომლებიც ახორციელებენ მგზავრთა გადაყვანას, ასევე სანაპირო სამგზავრო ნაგებობათა მეპატრონეები, ვალდებულნი არიან უზრუნველყონ მგზავრთა უსაფრთხოება და მოხერხებული ჩასხდომა-გადმოსხდომა. 10. გემებს, რომლებიც ახორციელებენ მგზავრთა გადაყვანას ეკრძალებათ ტვირთის თუ ხელბარგის სახით ფეთქებადი, ადვილად აალებადი და სხვა საშიში ტვირთის გადატანა, რომელთა ჩამონათვალი დამტკიცებულია განსაკუთრებული წესებით. 11. საზღვაო სამგზავრო სადგური უნდა შედგებოდეს საზოგადოებრივი, სამსახურეობრივი, ოპერატიული სამსახურის, საყოფაცხოვრებო და სავაჭრო სათავსოები-საგან, მოწყობილი და აღჭურვილი უნდა იყოს სასაზღვრო საბაჟო, სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლის განსახორ-ციელებლად, ასევე უნდა არსებობდეს მგზავრთა დასვე-ნებისა და კვებისათვის განკუთვნილი შენობები. 12. ბილეთებისა და ტვირთის სალაროებთან უნდა გაიკრას გემების მოძრაობის განრიგი, რომლებიც ახორციელებენ მგზავრთა გადაყვანასა და ტვირთის გადატანას, აგრეთვე განცხადება სამგზავრო და სატვირთო სალაროების მუშაობის დროის და ბილეთის შეძენის წესის და გემზე თავისუფალი ადგილების არსებობის შესახებ. 13.საზღვაო სამგზავრო სადგურის სათავსოებში, მიმოსვლის გზებზე და ნავმისადგომზე უნდა არსებობდეს სპეციალური წარწერები და აღნიშვნები, მუდმივად ან პერიოდულად მოქმედი ინდივიდუალური და კომპლექსური მაჩვენებლები. საზღვაო სამგზავრო სადგურში უნდა მუშაობდეს ცნობათა ბიურო. 14. სამგზავრო რაიონის ტერიტორიაზე, მისასვლელ გზებსა და ნავმისადგომებზე უნდა იყოს წესრიგი და სისუფთავე. 15. სამგზავრო რაიონში დღე-ღამის ბნელ პერიოდში უნდა არსებობდეს საკმარისი განათება. ამასთან, განათებამ ხელი არ უნდა შეუშალოს გემთწამყვანებს გემის მიბმის ოპერაციის განხორციელებაში. 16. მგზავრთა ტევადობის ნორმის გადამეტებით ბილეთების გაყიდვა აკრძალულია. 17. გაყიდული ბილეთების რაოდენობაზე პასუხს აგებს საზღვაო სამგზავრო სადგურის უფროსი. 18. თავისუფალი ადგილების არსებობის შესახებ ნავსადგურთა შორის ინფორმაციის სისწორეზე პასუხს აგებს გემის კაპიტანი. 19. გემის კაპიტანი, რომელსაც მგზავრები გადაჰყავს, ვალდებულია: ა) უზრუნველყოს გემის დროული მომზადება მგზავრთა ჩასხდომისათვის; ბ) ჩასხდომის დაწყებამდე მოამზადოს მგზავრთა მიღე-ბითა და მომსახურებით დაკავებული სამსახურები. 20. საზღვაო სამგზავრო სადგურის უფროსის მორიგე თანაშემწე ვალდებულია ჩასხდომის დაწყებამდე გადასცეს გემის კაპიტნის თანაშემწეს სამგზავრო დარგში დადგენილი ფორმის საბუთი გაყიდული ბილეთების შესახებ დანიშნულების ნავსადგურების მიხედვით. აღნიშნული საბუთის ასლი გადაეცემა ასევე ნავსადგურის კაპიტანს. 21. გემზე დაიშვებიან მხოლოდ სამგზავრო ბილეთე-ბის მქონე პირები. საჭიროების შემთხვევაში (ქალებისა და ბავშვების, ინვალიდების, ავადმყოფების და სხვა) ადმინისტრაცია გემზე ასვლის ნებართვას აძლევს გამცი-ლებლებს. 22. მგზავრთა ჩასხდომა-გადმოსხდომას უნდა ესწრე-ბოდნენ სადგურის ადმინისტრაციისა და ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის წარმომადგენლები. 23. მგზავრთა ჩასხდომა-გადმოსხდომაზე უსაფრთხოე-ბის კონტროლს ახორციელებს ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის წარმომადგენელი, რომელსაც უფლება აქვს ნავსადგურიდან ჩასხდომა-გადმოსხდომაზე პასუხისმგებელ პირს, ასევე გემის კაპიტანს მისცეს მითითება მგზავრთა ჩასხდომა-გადმოსხდომის ოპერაციის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით, საჭიროების შემთხვევაში კი შეაჩეროს იგი. 24. გემიდან მგზავრების გადმოსვლა დასაშვებია მხოლოდ სანიტარიულ-საკარანტინო სამსახურის ნებართვით. 25. მგზავრთა გადმოსვლა და ასვლა, როგორც წესი, უნდა ხდებოდეს ორი ცალმხრივი მოძრაობის ტრაპით. ტრაპთან ქართულ და ინგლისურ ენებზე უნდა არსებობდეს მაჩვენებელი წარწერით “ასასვლელი” და “ჩამოსასვლელი”. შესაბამისი ტრაპებით ჩასხდომისას და გადმოსხმისას მოძრაობას უნდა არეგულირებდეს გემის კაპიტნის თანაშემწე სამგზავრო ნაწილში. თავი 11. შენობების, სანავსადგურო ნაგებობებისა და მოწყობილობების, ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა და სანავიგაციო აღჭურვილობის მშენებლობისა და ექსპლუატაციის წესები     მუხლი 55🔗. ზოგადი დებულებები 1. ობიექტების მშენებლობა ნავსადგურის ტერიტორიაზე უნდა განხორციელდეს საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. 2. ყველა ორგანიზაციას, რომელიც ნავსადგურის ტერიტორიაზე აწარმოებს მშენებლობას ეკრძალება: ა) სამშენებლო მასალებით, დეტალებით, ფორმებით, ბლოკებითა და ნაგვით ნავმისადგომების, გზების, სატვირთო მაგიდარამპების, სახანძრო მისასვლელებისა და საგუშა-გოების, სანაპირო ხაზის, მისაბმელი მოწყობილობების ჩახერგვა; ბ) ნავსადგურის აკვატორიის დანაგვიანება და დაჭუჭყიანება. 3. ნავსადგურისა და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე სამშენებლო სარემონტო სამუშაოების დასრულების შემდეგ ორგანიზაციებმა, რომლებიც აწარმოებდნენ აღნიშნულ სამუშაოს უნდა უზრუნველყონ საკუთარი ძალებით და ხარჯით, ნავსადგურის ტერიტორიიდან დარჩენილი, გამოუყენებელი მასალების, დეტალების, ნარჩენების გატანა, ტერიტორიის სათანადო მდგომარეო-ბაში მოყვანა და კეთილმოწყობა. 4. დაწესებულებებმა, ორგანიზაციებმა და პირებმა, რომელთაც სურვილი აქვთ აწარმოონ სამშენებლო სამუშაოები, ვალდებულნი არიან შესაბამის ორგანიზა-ციებს მიაწოდონ სამშენებლო სამუშაოების ჩატარების პროექტის სრული კომპლექტი. 5. ორგანიზაციები და პირები, რომლებიც ნავსადგურში აწარმოებენ მშენებლობას და სხვა სამუშაოებს, რომელთა შესახებ მონაცემები შეტანილ უნდა იქნეს ნაოსნობის სახელმძღვანელოებში და აღინიშნოს რუკებზე, ვალდე-ბულნი არიან ნავსადგურის კაპიტანს გადასცენ მასალები სანავიგაციო სახელმძღვანელოთა შემდგომი კორექტი-რებისათვის. სამუშაოთა უნებართვოდ დაწყების შემთხვევაში ორგანიზაციები და პირები პასუხს აგებენ საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.     მუხლი 56🔗. შენობების, სანავსადგურო ნაგებობებისა და მოწყობილობების ექსპლუატაცია 1. ხელახლა აგებული და რეკონსტრუირებული შენობების, ნაგებობების და მოწყობილობების საექსპლუატაციოდ გადაცემა ხდება მხოლოდ მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად შექმნილი კომისიის მიერ, საზღვაო ნავსადგურის ადმინისტრაციის მონაწილეობით. 2. ნავსადგურში არსებული შენობა-ნაგებობების და მოწყობილობების ექსპლუატაცია უნდა ხდებოდეს ექსპლუატაციის ტექნიკური წესების მკაცრი დაცვით, რომელიც შემუშავებულია ცალკეული სახეობის შენობის, ნაგებობის, მოწყობილობის, თუ სხვა ობიექტისათვის. ეს ობიექტები უნდა იყოს ტექნიკურად გამართული, ხდებოდეს მათი სისტემატური დათვალიერება და რემონტი.     მუხლი 57🔗. ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა დაზიანების თავიდან აცილების ღონისძიებანი   1. ნავსადგურის ჰიდროტექნიკური, სანავსადგომო და სხვა ნაგებობები მუდმივად უნდა იმყოფებოდეს გამართულ მდგომარეობაში და გამოიყენებოდეს ამ ნაგებობათა ტექნიკური ექსპლუატაციის წესების დაცვით. 2. გემის ნავმისადგომთან მისვლამდე გემის ბორტებიდან უნდა ალაგდეს ყველა შვერილი და დამაგრდეს იმგვარად, რომ არ მოხდეს ნავსადგომისა და მასზე არსებული მოწყობილობების დაზიანება. 3. გემის მიბმისას გემის სიჩქარე არ უნდა აღემა-ტებოდეს 0,3 მ/წმ (0,6 საზღვაო კვანძი) და ნავმისადგომთან მიდგომის კუთხე უნდა იყოს მაქსიმალურად მიახლოვებული ნოლთან. 4. განსაკუთრებულ შემთხვევებში, როცა მე-3 პუნქტის შესრულება შეუძლებელია, გემის კაპიტანი ყველა ღონეს ხმარობს ნავმისადგომის დაზიანებისა და ძირის გამორეცხვის თავიდან ასაცილებლად. 5. გემის მიმბმის ოპერაციის მიმდინარეობისას უნდა გატარდეს ღონისძიებები გემის კორპუსის ნავმისადგომის კონსტრუქციასთან შეხების თავიდან ასაცილებლად, თუ ეს უკანასკნელი არ არის დაცული ამრიდი მოწყობილობებით და სათანადოდ არ არის გამოყენებული დამცავი ბალიშები. 6. 5000 ტონაზე მეტი წყალწყვის გემებს ეკრძალება ორზე მეტი მისაბმელი ბაგირის დამაგრება ნავმისადგომის ერთ ბოძვინტზე. 7. ხიმინჯებიან ნავმისადგომთან გემის მიბმისას გარე მხარეს გემის დახრა ხიმინჯების დაზიანების საფრთხის გამო, დაუშვებელია. 8. აკრძალულია ამუშავებული ხრახნით საგემსაბმელო გამოცდის წარმოება ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა მახლობლად, თუ ეს ნაგებობები არ გამოიყენება აღნიშნული დანიშნულებით. 9. იმ შემთხვევაში, როდესაც გემის ნავმისადგომიდან გასვლა ხდება ბუქსირის გარეშე, ძრავებმა უნდა იმუშაონ ყველაზე ნელი სვლით, ვიდრე გემის ბორტი ნავმისადგომს არ მოსცილდება 10 მეტრით მაინც. 10. თუ გემს არ შეუძლია დამოუკიდებლად მანევრის ჩატარება, საჭიროა აუცილებლად მოწვეულ იქნეს მე-ბუქსირე გემი. 11. გემის კაპიტანი, რომელმაც დააზიანა ჰიდროტექ-ნიკური ნაგებობა, ვალდებულია ამის შესახებ დაუყოვნებ-ლივ აცნობოს ნავსადგურის ადმინისტრაციას და ნავსადგურის კაპიტანს. 12. გემის მიერ ნავმისადგომის ან სხვა ჰიდრო-ტექნიკური ნაგებობის დაზიანების შემთხვევაში უნდა შედგეს აქტი ნავსადგურის ტექნიკური განყოფილების, ნავსადგურის კაპიტნის მონაწილეობით და გემთფლობელთა მიერ დანიშნული სურვეიერების მონაწილეობით. 13. ყველა გემი ნავსადგურის აკვატორიაში და რეიდზე ნაოსნობისა და დგომისას ვალდებულია მკაცრად დაემორ-ჩილოს ნავსადგურში მიღებულ წესებს, რათა უზრუნველ-ყოფილ იქნეს გემების უსაფრთხოება, ჰიდროტექნიკურ ნაგებობათა, სანავსადგურო შენობისა და სანავიგაციო აღჭურვილობის დაცვა.     მუხლი 58🔗. სანავიგაციო აღჭურვილობა 1. ნავსადგურთან მისასვლელ გზებზე (არხებში) და შიდა აკვატორიაში სანავიგაციო აღჭურვილობის საშუალებები გარეგნული სახით, შეფერილობით, შუქების თავისებურებებითა და განლაგების ადგილით უნდა შეესაბამებოდეს საერთაშორისო სანავიგაციო შემომღო-ბების სისტემას (მარცხენა წითელი “A”). 2. ნავსადგურის აკვატორიაში, მასთან მიმდებარე სანა-პირო ზოლში და საზღვარზე, რომელიც დაინტერესებული უწყებების მიერ არის დადგენილი, სანავიგაციო აღჭურვი-ლობის საშუალებები უნდა ეკუთვნოდეს მხოლოდ ერთ მეპატრონეს. 3. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საზღვაო-სამხედრო ძალების ჰიდროგრაფიული სამართველოს, საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციის და ნავსადგურის კაპიტნის ნებართვის გარეშე, ნავსადგურის აკვატორიაში აკრძალულია: ა) რაიმე სანავიგაციო აღჭურვილობის საშუალებათა დადგმა, მოხსნა ან გადაადგილება; ბ) რაიმე შუქების დაყენება მნათი სანაპირო და მცურავ სანავიგაციო საშუალებათა მოქმედების ზონაში; გ) ტვირთის დაწყობა ამოსაცნობი, სანავსადგურო-სანავიგაციო საკვეთი სასაგდულე ნიშნების მოქმედების ზონაში. 4. სანავიგაციო აღჭურვილობის საშუალებათა მოქმედე-ბის ყველა ცვლილება დაუყოვნებლივ უნდა გამოცხადდეს ზღვაოსანთა უწყებებში.  5. ნავიგაციის ხელშემშლელი, სანავსადგურო წყლებში ჩაძირული ქონების (გემები, მცურავი აღჭურვილობა და სხვა.) ამოღების წარმოების რაიონები, უნდა აღინიშნოს სანავიგაციო შემომღობებით. 6. ნავსადგურის ადმინისტრაციასთან და იმ ორგანი-ზაციებთან, რომლებიც აწარმოებენ ფსკერმაღრმავებელ სამუშაოებს და სანავიგაციო აღჭურვილობის დაყენებას, დადგენილი წესით შეთანხმების გარეშე, აკრძალულია ნავსადგურის მისასვლელებთან (არხები) და ნავსადგურის ტერიტორიაზე ხიდურის, საჰაერო საკაბელო, გადასასვლე-ლების, ელექტრო და კავშირგაბმულობის ხაზების, მილ-სადენების გაყვანა და ასევე რადიო სისტემების აგება, სანაპირო რადიოსანავიგაციო ობიექტების მოქმედების ზონაში. 7. აკრძალულია სანავიგაციო აღჭურვილობის საშუა-ლებებისათვის ხელშემშლელი ყოველგვარი ქმედება. დაზიანების ფაქტები გულდასმით უნდა იქნეს შესწავლი-ლი, ხოლო დამნაშავეებმა უნდა აგონ პასუხი. 8. ყველა გემს, კატარღას და კანჯოს ეკრძალება მცურავ შუქურასთან (ბუისთან) და სანავიგაციო აღჭურვი-ლობის სხვა საშუალებებთან დადგომა. 9. ყველა გემთწამყვანი და ნავსადგურის თანამშრომელი სანავიგაციო აღჭურვილობის საშუალებათა გაუმართაო-ბის ან გადაადგილების აღმოჩენის შემთხვევაში ვალდებუ-ლია დაუყოვნებლივ აცნობოს აღნიშნულის შესახებ ნავსადგურის კაპიტანს. 10. გემის ან ცალკეული პირის მიერ, სანავიგაციო აღჭურვილობის საშუალებათა დაზიანების შემთხვევაში გემის კაპიტანი, სანავიგაციო აღჭურვილობის საშუალე-ბებზე პასუხისმგებელი ორგანიზაცია და ნავსადგურის კაპიტანი ადგენენ ერთობლივ აქტს დაზიანების შესახებ.     მუხლი 59🔗. კაბელების და მილსადენების დაზიანების თავიდან აცილება 1. წყალქვეშა და მიწისქვეშა კაბელების, მილსადენებისა და სხვათა გაყვანასა და გადაადგილებასთან დაკავშირებული სამუშაოების ჩატარებაზე ნებართვას გასცემს ნავსადგურის ადმინისტრაცია ნავსადგურის კაპიტანთან შეთანხმებით. 2. ორგანიზაცია, რომელმაც მიიღო ასეთი ნებართვა, სამუშაოთა დაწყებამდე ვალდებულია მიმართოს ნავსადგურის კაპიტანს მოსალოდნელი წყალქვეშა სამუშაოების შესახებ ნავსადგურის აკვატორიაში, ხოლო მოსალოდნელი მიწისქვეშა სამუშაოების შესახებ ნავსადგურის ტერიტორიაზე – ნავსადგურის შესაბამისი ტერმინალის (რაიონის) უფროსს. 3. წყალქვეშა კაბელები, მილსადენები და სხვა, რომელთა ჩადების სიღრმე ვერ უზრუნველყოფს მათ უსაფრთხოებას ღუზის ჩაშვებისას, მეპატრონეთა მიერ შემოფარგლული უნდა იყოს დღისით კარგად ხილვადი, გამაფრთხილებელი ნიშნებით, ხოლო დღე-ღამის ბნელ პერიოდში – მნათი ნიშნებით. 4. სანაპირო და წყლის სივრცის ტრასა, რომელზეც გაყვანილია მილსადენი, კაბელები და შემოფარგლულია გამაფრთხილებელი ნიშნებით, წარმოადგენს აკრძალულ უბანს. 5. აკრძალულ უბანზე აკრძალულია ღუზის ჩაშვება, თევზჭერა, ნაპირთან მიახლოვება, ტივის დაყენება, ხე-ტყის დაცურება და სხვა. 6. ღუზის იძულებითი ჩაშვებისას აკრძალულ უბანზე, აკრძალულია გემის საშუალებებით ღუზის ამოღება; 7. ღუზის იძულებითი ჩაშვების შესახებ აუცილებელია დაუყოვნებლივ ეცნობოს ნავსადგურის კაპიტანს და შემდგომში მოქმედება წარიმართოს მისი მითითებების შესაბამისად. 8. ღუზის ამოღებას უნდა ესწრებოდნენ ნავსადგურის წარმომადგენლები და კაბელის (მილსადენის) მეპატრონე. 9. მყვინთავთა მუშაობა ნავსადგურის აკვატორიაში შესაძლებელია მხოლოდ ნავსადგურის კაპიტნის ნებართვით. 10. საყვინთი სამუშაოების წარმოებისას, დღის ნათელ პერიოდში, გამოსაჩენ ადგილას მყვინთავთა გემზე უნდა აღიმართოს ორი ალამი “A” (ALFA) სიგნალების სარეთაშორისო კრებულის (IMCC) მიხედვით, ღამით კი – ირგვლივ მთელ ჰორიზონტზე ხილვადი ორი მწვანე შუქი ერთიმეორეზე ვერტიკალურად განლაგებული. 11. ასეთივე სიგნალები უნდა იყოს აღმართული გემზე, რომლის ბორტთანაც მიმდინარეობს საყვინთი სამუშაოები. 12. ყველა გემი, კატარღა და კანჯო ვალდებულია საყვინთი სამუშაოების წარმოების ადგილთან გავლისას წინასწარ შეანელოს სიჩქარე დასაშვებ ზღვარამდე და გამოიჩინოს განსაკუთრებული სიფრთხილე; 13. ღუზის ჩაშვება დაშვებულია საყვინთი სამუშაოების წარმოების ადგილიდან არანაკლებ 200 მეტრით დაშორებაზე; 14. გემის მისვლა საყვინთი სამუშაოების წარმოების ადგილთან, მისი მიბმა მყვინთავთა გემზე ან გემზე, რომლის ბორტთანაც მიმდინარეობს საყვინთი სამუშაოები, აკრძალულია. 15. სანიჩბავი ხრახნის მუშაობა გემზე, რომლის ბორტთანაც მიმდინარეობს საყვინთი სამუთშაოები აკრძალულია. 16. ნავსადგურის რაიონში, სადაც საყვინთი სამუშაო მიმდინარეობს, გემების გადაადგილებისას, ნავსადგურის მორიგე დისპეტჩერი ვალდებულია წინასწარ, და არა უგვიანეს 1 საათით ადრე, გააფრთხილოს ამის შესახებ მყვინთავთა გემი. 17. ნავსადგურის კაპიტნის მოთხოვნით საყვინთი სამუშაოები უნდა შეწყდეს.     მუხლი 60🔗. სანავსადგურო წყლებში რადიოკავშირის საშუალებათა გამოყენების წესი 1. ყველა გემს, ნავსადგურში შესვლის, სანავსადგურო წყლებში ნაოსნობის, დგომის და ნავსადგურიდან გასვლისას ეკრძალება რადიოსატელეფონო და რადიოსატელეგრაფო დანადგარების გამოყენება, ულტრამოკლეტალღიანი რადიოსადგურის გარდა. გამონაკლისს წარმოადგენს შემთხვევები: ა) როცა გემი საფრთხეშია ან გადასცემს ცნობას უბედურების თავიდან აცილების მიზნით; ბ) თუ გემი დახმარებას უწევს საფრთხეში ჩავარდნილ სხვა გემს. გ) ნავსადგურის კაპიტნის სპეციალური ნებართვით. 2. სანავსადგურო წყლებში ნაოსნობისას გემებს, რომელთაც გააჩნიათ ულტრამოკლეტალღიანი რადიოსადგური, ჩართული უნდა ჰქონდეთ იგი მიღებაზე 24 საათის განმავლობაში და ნაპირთან რადიოკავშირი იქონიონ შესაბამის სიხშირეებზე. (იხ. დანართი 6). 3. სანავსადგურო წყლებში ნაოსნობისას ულტრამოკ-ლეტალღიანი რადიოსადგურები უნდა მუშაობდნენ რადიოკავშირის წესების მკაცრად დაცვით. 4. სანაპირო რადიოსადგურები ვალდებული არიან კონტროლი გაუწიონ გემების რადიოსადგურების მუშაობას სანავსადგურო წყლებში. თავი 12. ნავსადგურის ტერიტორიაზე წესრიგის დამყარება, დაცვა და მოძრაობა     მუხლი 61🔗. გამშვები სისტემა და ნავსადგურის დაცვა 1. ნავსადგურის დაცულ ნაწილში შესვლა ხდება ნავსადგურის ცენტრალური შესასვლელიდან, სანავთობე უბნის ტერიტორიაზე – დამატებითი გასასვლელიდან, რომელიც მდებარეობს ნავსადგურის ტერიტორიაზე სანავთობე უბანსა და მშრალი ტვირთის რაიონს შორის. 2. საზღვარგარეთის გემების ეკიპაჟების წევრები ნავსადგურის ტერიტორიაზე შედიან უცხოელ მეზღვაურ-თათვის განკუთვნილი საკონტროლო გამშვები პუნქტის გავლით. 3. ნავსადგურის, სანაოსნო კომპანიების, გემის აგენტების, ფორვარდერების, სურვეიერების, მსუბუქი ავტოტრან-სპორტისა და მასში მსხდომი მგზავრების ნავსადგურის ტერიტორიაზე შესვლა და ობიექტზე გადაადგილება ხდება სამსახურებრივი საშვის ან პირადობის მოწმობის წარდგენის საფუძველზე. 4. მუშა-მოსამსახურეთა, ინჟინერ-ტექნიკური პერსონალის კუთვნილი მსუბუქი ავტოტრანსპორტის და მოტოციკლების ტერიტორიაზე შეშვება ხდება გამონაკლის შემთხვევაში, სპეციალური საშვით. ამ ავტომანქანების ტერიტორიიდან გამოსვლისას, ისინი უნდა შემოწმდეს ნავსადგურის დაცვის სამსახურის მიერ, ხოლო საკონტროლო გამშვებ პუნქტზე გასვლა ხორციელდება ზოგადი წესით. 5. სარკინიგზო თბომავლებმა ნავსადგურის ტერიტორიაზე, განსაკუთრებით გადასასლელებთან, უნდა იმოძ-რაონ ყველაზე ნელი სვლით, მოახლოების შესახებ კი ატყობინებენ საყვირით. 6. აკრძალულია ნავსადგურის ტერიტორიაზე ალკოჰოლური სასმელების მოხმარება. 7. აკრძალულია პირუტუვისა და ფრინველის ნავსადგურის ტერიტორიაზე შეყვანა-გამოყვანა, ასევე გემიდან გამოყვანა სათანადო ვეტერინარული დოკუმენტის გარეშე. 8. გემისათვის პროდუქტის შეძენა ნებადართულია მხოლოდ სპეციალიზებული მომმარაგებელი ფირმის მეშვეობით. 9. გემის ეკიპაჟის ოჯახის წევრების შეშვება ნავსადგურის ტერიტორიაზე ხდება ერთჯერადი საშვით, რომელიც გაიცემა ნავსადგურის საშვთა ბიუროში ნავსად-გურში მდგარი გემის კაპიტნის ან მისი უფროსი თანაშემწის მიერ ხელმოწერილი და ბეჭდით დამოწმებული სიის საფუძველზე. 10. აკრძალულია საქართველოს ნავსადგურებში გემების დაცვა დაცვის კერძო სამსახურების მიერ. 11. გემის ეკიპაჟის ოჯახის წევრების შეშვება ნავსად-გურის ტერიტორიაზე ხდება ერთჯერადი საშვით, რომელიც გაიცემა ნავსადგურის საშვთა ბიუროში ნავ-სადგურში მდგომი გემის კაპიტნის ან მისი უფროსი თანაშემწის მიერ ხელმოწერილი და ბეჭდით დამოწმე-ბული სიის საფუძველზე. 12. ნავსადგურების, ტერმინალებისა და გემების დაც-ვის ორგანიზაციას ახორციელებს მხოლოდ საზღვაო ნავსადგურის დაცვის სამსახური “სანავსადგურე ნაგებო-ბებისა და გემების დაცვის საერთაშორისო კოდექსის” შესაბამისად. დაუშვებელია ამ ფუნქციების გადაცემა კერძო კომპანიებისათვის. 13. ნავსადგურების, ტერმინალებისა და გემების დაცვის შეფასებას ახორციელებს საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაცია. 14. ნავსადგურებსა და ტერმინალებს უნდა გააჩნდეთ სანავსადგურე ნაგებობებისა და გემების დაცვის ოპერა-ტიული გეგმა, რომელიც შეთანხმებულ უნდა იქნეს სა-ქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციასთან. ნავსადგურებსა და ტერმინალებს აღნიშნული საქმიანობის განსახორცილებლად უნდა გააჩნდეთ საქართველოს საზ-ღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციის მიერ გაცემული აღიარების მოწმობა “სანავსადგურე ნაგებობებისა და გემების დაცვის საერთაშორისო კოდექსის” შესაბამისად.     მუხლი 62🔗. ტვირთის დაცვა 1. ნავსადგურის მიერ შესაბამისი დოკუმენტის საფუძველზე შესანახად მიღებული და საწყობში განლაგებული ტვირთის შენახვა უნდა უზრუნველყონ ნავსადგურის საწყობების მუშაკებმა. 2. ტვირთის ან სხვა მატერიალური ღირებულების მქონე საქონლის ნავსადგურის ნავმისადგომზე ან უბანზე დატოვება ნებადართულია მხოლოდ ნავსადგურისათვის ამ ტვირთის ჩაბარების შემთხვევაში. დადგენილი წესისამებრ, ტვირთის ჩაუბარებლობის შემთხვევაში ნავსადგური მასზე პასუხს არ აგებს. 3. ტვირთი, რომელიც დაცვის მიზნით უნდა ჩაბარდეს ნავსადგურის დაცვის სამსახურს, უნდა იმყოფებოდეს გამართულ ტარაში და დაწყობილი შტაბელებად, იმგვარად, რომ შეიძლებოდეს ადგილების რაოდენობის დათვლა. 4. საშიში ტვირთის ნავსადგურში დამუშავებისას მისი დაცვა საგანგებოდ უნდა იყოს ორგანიზებული ნავსად-გურის დაცვის სამსახურის უფროსის მიერ). 5. საწარმოები, ორგანიზაციები და დაწესებულებები, რომლებსაც ესაჭიროებათ თავისი სადარაჯო პოსტების შექმნა ნავსადგურის ტერიტორიაზე, ვალდებულნი არიან ამის შესახებ ნებართვა სთხოვონ ნავსადგურის ადმინისტრაციას და აღნიშნული პოსტების თანამდებრობივი ინსტრუქცია შეუთანხმონ ნავსადგურის დაცვის სამსახურის უფროსს.     მუხლი 63🔗. ფეხით მოსიარულეთა მოძრაობა და ტრანსპორტის დგომა 1. ტრანსპორტის ყველა სახეობის მოძრაობა და დგომა, ასევე ქვეითადმოსიარულეთა მოძრაობა ნავსადგურის ტერიტორიაზე ხორციელდება საქართველოს გზებზე მოძრაობის წესების მიხედვით. 2. ავტომანქანების მძღოლები ვალდებულნი არიან განახორციელონ მოძრაობა მხოლოდ ნავსადგურის ადმინისტრაციის მიერ მითითებული გზის სავალ ნაწილზე, სათანადო ადგილებზე უნდა დაიდგას ქვეითადმოსია-რულეთა მოძრაობის მიმართულების ნიშნები. 3. ნავსადგურის მთელ ტერიტორიაზე, (იქ სადაც ამას ხელს არ უშლის განსაკუთრებული პირობები) უზრუნველყოფილ უნდა იქნეს ორმხრივი მოძრაობა. 4. სარკინიგზო და ამწეთა ლიანდაგებზე ტრანსპორტისა და ქვეითადმოსიარულეთა გადასვლა დაშვებულია ამისათვის სპეციალურად აღნიშნულ გადასასვლელებზე, გადასასვლელების მჭიდროდ ჩახერგვა ვაგონებით აკრძალულია. დაუშვებელია გადასასვლელების მოწყობა სარკინიგზო ლიანდაგების და საავტომობილო გზის გადამკვეთი უბნის სიახლოვეს. 5. ღამის პერიოდში ტრანსპორტის მოძრაობა დაშვებულია მხოლოდ გზების სათანადო განათების შემთხვევაში. 6. ნავსადგურის ტერიტორიაზე დადგენილია ტრანსპორტის მოძრაობის შემდეგი სიჩქარე: ა) მსუბუქი ავტოტრანსპორტისათვის – 30კმ/სთ; ბ) სატვირთო ავტოტრანსპორტისათვის – 20 კმ/სთ; გ) სატვირთო სამუშაოების წარმოებისას ავტოსატვირთელი და სხვა სპეციალური სახის ტრანსპორტისათვის – 6კმ/სთ; დ) სარკინიგზო ტრანსპორტისათვის – არა უმეტეს 5კმ/სთ. 7. წინა პუნქტში მოცემული სიჩქარე უნდა შემცირდეს: ა) ქვეითადმოსიარულეთა გადასასვლელებსა და ტრანსპორტის შეჯგუფების ადგილებში; ბ) ადგილებზე, სადაც არსებობს ნიშანი “ნელი სვლა; გ) გზების სამუშაოების მიმდინარეობის ადგილას; დ) გზაჯვარედინებზე; ე) ცუდად განათებულ უბნებში; ვ) ცუდი ამინდის პირობებში (ლიპყინული, წვიმა, ბურუსი, ქარბუქი და სხვა). 8. ფხვიერი, მტვრიანი ტვირთის გადაზიდვისას (წვრილი ქვანახშირი, ცემენტი, სილა, სამშენებლო ნაგავი, ფქვილი კირქვა და სხვა) ავტომანქანისა და საზიდის შიგა ნაწილში დაფენილი, ხოლო ტვირთზე საიმედოდ გადაფარებული უნდა იყოს ბრეზენტი. 9. ავტოტრანსპორტის გაჩერება ნებადართულია მხოლოდ მინიშნებულ ადგილებზე. გზებზე, გადასასვლელებზე, სახანძრო მისასვლელებსა და სპეციალურად აღნიშნულ გზის სხვა მონაკვეთებზე გაჩერება აკრძალულია.     მუხლი 64🔗. ნავსადგურის ტერიტორიაზე წესრიგის შესახებ 1. ნავსადურის საზღვრებში აკრძალულია: ა) საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევა ნავსადგურის ტერიტორიასა და სამსახურეობრივ შენობებში; ბ) მოწევა, ამისთვის სპეციალურად გამოყოფილი ადგილების გარდა; გ) ღია ცეცხლით სარგებლობა ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურის ნებართვის გარეშე. 2. ნავსადგურის ელექტროქსელში, ასევე წყალგაყვანილობებისა და გათბობის სისტემაში ჩართვა დასაშვებია მხოლოდ ნავსადგურის ადმინისტრაციის ნებართვის საფუძველზე. 3. რემონტის მიზნით ან სხვა დანიშნულებით, ნებისმიერი მცურავი საშუალების ნაპირზე ან ნავსადგომზე ამოტანა ან დაყენება დასაშვებია მხოლოდ ყველა ცალკეულ შემთხვევაში ნავსადგურის ადმინისტრაციასთან შეთანხმე-ბის საფუძველზე. 4. ყველა ნავმისადგომზე თვალსაჩინოდ უნდა ეკიდოს მაშველი რგოლები ან ბურთები, რომელთა სამაშველო თოკების სიგრძე უნდა შეადგენდეს არანაკლებ 27,5 მეტრს. 5. ორგანიზაციები, რომლებიც ნავსადგურის ტერიტორიაზე იჯარით სარგებლობენ საწყობებით, შენობებით, ნაგებობებით, და მოწყობილობებით, ვალდებულნი არიან ეს ობიექტები შეინახონ სათანადოდ გამართულ მდგომარეობაში და შეასრულონ ნავსადგურის ადმინისტრაციის ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურის და სანიტარიულ-საკარანტინო სამსახურის მოთხოვნები ამ მიმართებით. 6. ნავსადგურის ნავმისადგომიდან, მოლიდან, ზღვაში ბანაობა აკრძალულია. 7. ყველა ნავმისადგომზე თვალსაჩინოდ უნდა ეკიდოს მაშველი რგოლები ან კორპის ბურთები, რომელთა სამაშველო თოკების სიგრძე უნდა შეადგენდეს არანაკლებ 27,5 მეტრს. 8. ნავსადგურში მყოფი გემების შეღებვა შეიძლება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მიღებული იქნება ზომები ნავმისადგომის დასვრის თავიდან ასაცილებლად. 9. ნავსადგურის ტერიტორიაზე ვაჭრობა დაშვებულია მხოლოდ მაღაზიებში, პავილიონებსა და კიოსკებში (ჯიხურებში), ნავსადგურის ადმინისტრაციის ნებართვით და ამისათვის სპეციალურად გამოყოფილ ადგილებში. 10. ნავსადგურში ექსკურსია დაშვებულია მხოლოდ ნავსადგურის ადმინისტრაციის უფროსის ნებართვით. 11. ნავსადგურის ტერიტორიაზე მყოფი ნებისმიერი პირი ვალდებულია ნავსადგურის ხელმძღვანელობის ან გასამხედროებული დაცვის წარმომადგენელთა მოთხოვნის-თანავე წარმოადგინოს პირადობისა და ნავსადგურის ტერიტორიაზე ყოფნის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი.  თავი 13. ხანძარსაწინააღმდეგო რეჟიმი ნავსადგურში     მუხლი 65🔗. ნავსადგურის ხანძარსაწინააღმდეგო რეჟიმის ორგანიზაციულ-ტექნიკური საფუძვლები 1. ნავსადგურისა და გემების სახანძრო უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საფუძველია ხანძარსაწინააღმდეგო წესების მკაცრი და ზუსტი შესრულება. 2. ნავსადგურში სახანძრო უსაფრთხოების უზრუნველ-ყოფის მიზნით ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურის ყველა მოთხოვნა აუცილებლად შესასრულებელია ნავსადგურის ტერიტორიასა და აკვატორიაში მყოფი ყველა ორგანიზა-ციის, დაწესებულებისა თუ პირისათვის. ეს მოთხოვნები უნდა შესრულდეს დაუყოვნებლივ და უსიტყვოდ. 3. გემის ეკიპაჟის მიერ სახანძრო უსაფრთხოების წესების შესრულებაზე ზედამხედველობას ახორციელებს ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური. 4. სახანძრო უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელი ნავსადგურის ტერიტორიაზე არის ნავსადგურის ადმინისტრაციის უფროსი.   5. ხანძარსაწინააღმდეგო რეჟიმის ყველა მოთხოვნის დროულ შესრულებაზე უშუალო პასუხისმგებლობა ეკისრებათ ტერმინალის (რაიონების), ნავმისადგომების, საწყობების, უბნების უფროსებს, გემის კაპიტნებს და ნავსადგურის სხვა ობიექტების ხელმძღვანელებს. 6. გემზე ან ნავსადგურის ტერიტორიაზე ხანძრის ჩასაქრობად ნავსადგურის ადმინისტრაციას უფლება აქვს მოიხმოს ხალხი, გამოიყენოს ნავსადგურში მყოფი ნებისმიერი ორგანიზაციის და გემის კუთვნილი ხანძარსაწინააღმდეგო საშუალება.     მუხლი 66🔗. სახანძრო უსაფრთხოების ღონისძიებანი სანაპირო ობიექტებზე და ნავსადგურში მდგომ გემებზე 1. ნავსადგურის ტერიტორიაზე და გემებზე მყოფი პირების მიერ ხანძრის აღმოჩენის შემთხვევაში აუცილებლად და დაუყონებლივ უნდა ეცნობოს სახანძრო დაცვას ტელეფონით ან სხვა ნებისმიერი საშუალებით, ზუსტად მიეთითოს ხანძრის გაჩენის ადგილი და ყველა ღონე იხმარონ მისი ლიკვიდაციისათვის. 2. პირველი გემი, რომელიც ნავსადგურის ტერიტორიაზე ან სხვა გემზე შენიშნავს ხანძარს, ვალდებულია მისცეს განგაშის სიგნალი – ხშირი დარტყმები გემის ზარზე ან ხშირი მოკლე სიგნალი გემის საყვირით ერთი წუთის განმავლობაში. 3. ნავსადგურში ან გემებზე ხანძრის გაჩენისას ყველა გემი ამზადებს ხანძარსაწინააღმდეგო და სხვა სამაშველო საშუალებებს დაუყოვნებლივ გამოსაყენებლად და მოქმედ მზადყოფნაში მოჰყავს ძრავები სხვა გემებისათვის დახმარების აღმოჩენის მიზნით ზღვაში გასასვლელად.  4. სახანძრო მებუქსირე საშუალებები დანიშნულების ადგილზე მიდიან დაუყოვნებლივ, განსაკუთრებული გამოძახების გარეშე და გადადიან ხანძრის ჩაქრობის ხელმძღვანელის განკარგულებაში. 5. აკრძალულია არადეგაზირებული ან ნავთობით, ნავთობპროდუქტებითა და ქიმიური პროდუქტებით დატვირთული გემების მშრალი ტვირთის ნავმისადგომთან დაყენება, ასევე აკრძალულია მშრალი ტვირთმზიდი გემების დაყენება სანავთობე ნავმისადგომებთან. 6. ნავთობსასხმელი გემების მშრალი ტვირთის ნავმისადგომთან დაყენება შესაძლებელია გემის ტანკების სრული დეგაზაციის შემდეგ. დეგაზაციის აქტი გადაეცემა ნავსადგურის კაპიტანს. 7. მოწევა ნავსადგურის ტერიტორიაზე და ნავსადგურში გაჩერებულ გემებზე აკრძალულია. მოწევა დასაშვებია მხოლოდ ამისათვის სპეციალურად გამოყოფილ ადგი-ლებში, სადაც არსებობს წყლიანი ურნა ნამწვავებისათვის და გამოკრულია წარწერა (მოსაწევი ადგილი). 8. შედუღებასთან დაკავშირებული ყოველგვარი სამუშაო ნავსადგურის ტერიტორიაზე, მის ობიექტებზე და გემებზე სახანძრო დაცვასთან შეთანხმების გარეშე აკრძალულია. 9. ავტოტრანსპორტი რომელსაც გადააქვს ცეცხლსაშიში ტვირთი აღჭურვილი უნდა იყოს ერთი ცეცხლსაქრობით და ნაპერწკალსაქრობით მაინც. აღნიშნული მოწყობილობის გარეშე მანქანა ნავსადგურში არ დაიშვება. 10. რაკეტებისა და სხვა სასიგნალო საშუალებების (ფელშფერეების) ნავსადგურის ტერიტორიაზე გამოყენება, ავარიული შემთხვევების გარდა, აკრძალულია. 11. სახანძრო უსაფრთხოების დადგენილი წესების შეუსრულებლობაში დამნაშავე პირები, ასევე პირები, რომლებმაც არ განახორციელეს ხანძარსაწინააღმდეგო ღონისძიებები, პასუხს აგებენ არსებული კანონმდებლობების შესაბამისად. 12. ტანკერების მომსახურებით დაკავებულ ყველა სანავსადგურო გემს უნდა გააჩნდეს ტენკერთან მისვლის უფლების საკლასიფიკაციო საზოგადოების სპეციალური მოწმობა. 13. აკვატორიაში ალმოდებული ნავთობპროდუქტების დაღვრის შემთხვევაში ყველა გემი გადის ნავსადგურიდან უსაფრთხო ადგილას, გარდა ხანძრის ჩაქრობაში უშუალოდ მონაწილე გემებისა.     მუხლი 67🔗. ხანძრის ჩაქრობის ხელმძღვანელობა 1. ნავსადგურში ხანძრის გაჩენისას, ჩაქრობის ხელმძღვანელობა, ხალხისა და ქონების ევაკუაცია სახანძრო რაზმის მოსვლამდე ეკისრება ამ ობიექტის ხელმძღვანელს. საჭიროების შემთხვევაში, მას შეუძლია ხანძართან ახლოს მყოფი მოხალისე მეხანძრეთა რაზმების, გემების, ორგანიზაციებისა და საწარმოების დახმარების გამოყენება. 2. ხანძარზე მოსულ უფროს მეხანძრე ხელმძღვანელს შეუძლია თავის თავზე აიღოს ხანძრის ჩაქრობის ხელმძღვანელობა. ხელმძღვანელობის ჩაბარების მომენტად ითვლება მის მიერ ხანძრის ჩაქრობასთან დაკავშირებული პირველი განკარგულების გაცემა. 3. ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურის წარმომადგენელთა ხანძრის ადგილზე მისვლისთანავე, ხანძრის ჩაქრობის ხელმძღვანელობა ეკისრება უფროსი რანგის მეხანძრეს. 4. გემზე ხანძრის გაჩენიდან მის საბოლოო ლიკვიდაციამდე ხელმძღვანელობას ახორციელებს ავარიული გემის კაპიტანი ან მისი შემცვლელი პირი. აღნიშნული პირები ვალდებულნი არიან გამოაცხადონ გემზე საერთო განგაში, მისცენ სიგნალი სახანძრო განგაშის შესახებ და ორგანიზებულად, გემზე არსებული ძალებისა და საშუალებების, ასევე შორიახლოს მდგომი გემებისა და ნაპირიდან დასახმარებლად მოსული საშუალებების გამოყენებით ყოველი ღონე იხმარონ ხანძრის ჩასაქრობად. 5. ხანძარზე მოსული ხელმძღვანელი ჩინის მეხანძრე ითვლება ავარიული გემის კაპიტნის (მისი შემცვლელი პირის) კონსულტანტად, ამავდროულად ასრულებს მის უშუალო მოვალეობებს, ხელმძღვანელობს ქვეშევრდომთა მოქმედებებს და ტექნიკის გამოყენებას ხანძრის ჩაქრობისას. 6. გამონაკლისის სახით გემზე ხანძრის ჩაქრობის ხელმძღვანელობა შეიძლება დაეკისროს უფროს მეხანძრეს გემთმფლობელის განკარგულებით, ან ავარიული გემის კაპიტნის (მისი შემცვლელი პირის) თხოვნის საფუძველზე. 7. თუ ხანძარი წარმოიშვა გემზე, რომელზეც არ არის ეკიპაჟი, ხანძრის ჩაქრობის ხელმძღვანელობას ახორციელებს ავარიულ გემზე მოსული უფროსი ხელმძღვანელი მეხანძრე.     მუხლი 68🔗. სახანძრო უსაფრთხოება ნავსადგურის ტერიტორიასა და მის ობიექტებზე 1. ხანძრის თავიდან აცილების უზრუნველყოფა ნავსადგურში შესაძლებელია ნავსადგურის ტერიტორიაზე და მის ობიექტებზე ტვირთის გადაზიდვის, დაწყობის, შენახვისა და სხვა სახეობის ტვირთის გადამუშავებისა და ხანძარსაწინააღმდეგო ყველა წესის სრული დაცვით. 2. ნავსადგურის საწყობებში, სამსახურეობრივ, ადმინისტრაციულ შენობებში და სხვა ობიექტებზე თვალსაჩინო ადგილას უნდა ეკიდოს მოქმედი წესებისა და ადგილობრივ თავისებურებათა გათვალისწინებით შედგენილი სახანძრო უსაფრთხოების ინსტრუქცია, ასევე ობიექტის ხანძარსაწინააღმდეგო მდგომარეობაზე პასუხისმგებელი პირის გვარი, ხანძარსაწინააღმდეგო საშუალებათა ჩამონათვალი და სახანძრო რაზმის ტელეფონის ნომერი (იგი აღნიშნული უნდა იყოს ნავსადგურის ყველა ტელეფონის აპარატთან). ინსტრუქციას უნდა გაეცნოს ობიექტზე მომუშავე ყველა მუშა-მოსამსახურე. 3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტში აღნიშნული ნავსადგურის ყველა ობიექტი აღჭურვილი უნდა იყოს ხანძარსაწინააღმდეგო აღჭურვილობითა და საშუალებებით ნორმის ფარგლებში და ინახებოდეს გამართული სახით თვალსაჩინო, ადვილად მისაწვდომ ადგილას, რომელთა არამიზნობრივი გამოყენება აკრძალულია. 4. ნავსადგურის შენობა-ნაგებობებთან, საწყობებთან და სხვა ობიექტებთან მისასვლელი უნდა იყოს თავისუფალი, ხოლო ხანძარსაწინააღმდეგო დაშორება და ბაქნები აღნიშნულ ობიექტებს შორის უნდა იყოს თავისუფალი. 5. ყველა სახანძრო მისასვლელი თუ გასასვლელი, სავალი გზები და გადასასვლელები უნდა იყოს მოწესრიგებული, დროულად გაიწმინდოს თოვლისა და ნაგვისაგან, ღამით იყოს განათებული. 6. სახანძრო წყალგაყვანილობა და სახანძრო ონკანები, სახანძრო სახელოები და ლულები მუდმივად უნდა იმყოფებოდეს წესრიგში, სახანძრო წყალსატევები და კასრები – სავსე, ხოლო ყუთებში ეყაროს სილა. 7. ნავმისადგომები გემების დგომის ადგილებში აღჭურვილი უნდა იყოს საერთაშორისო “ნაპირი” ტიპის გამართული გადამსვლელი შემაერთებლით, რომელიც უზრუნველყოფს მასთან გემის საერთაშორისო “გემი” ტიპის გადამსვლელი შემაერთებლის მიერთებას ხანძრის შემთხვევაში, წყლის მიწოდების მიზნით. 8. ნავსადგურის ტერიტორიასა და მის ობიექტებზე ღია ცეცხლის გამოყენებასთან დაკავშირებული ყველა სამუშაო, როგორიცაა ელექტროშედუღება, გაზის საჭრელი, და სხვა წინასწარ უნდა შეუთანხმდეს ნავსადგურის სახანძრო დაცვას. 9. შესადუღებელი სამუშაოების შესრულება დაშვებულია მხოლოდ ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურის წერილობითი თანხმობის მიღების შემთხვევაში, იმ პირობით, რომ სახანძრო უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით დაცული იქნება სახანძრო დაცვის და აღნიშნული ობიექტის ხელმძღვანელის მითითებანი. 10. ღია ცეცხლის გამოყენება სამუშაოებზე, რომელიც დაკავშირებულია ტვირთის დამაგრებასა და გემის რემონტთან, უნდა მოხდეს სატვირთო ოპერაციების დაწყებამდე და გემის მიერ საწვავის აღებამდე. 11. ყოველგვარი ელექტროხელსაწყოს, გაზის ღუმელის და სხვა გასათბობი მოწყობილობის გამოყენება ნავსადგურის ტერიტორიაზე დაშვებულია მხოლოდ ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურის ნებართვით. 12. ღუმელის გახურება უნდა დაევალოს სპეციალურად დანიშნულ პირს, რომელსაც გავლილი აქვს ინსტრუქტაჟი და მუდმივად იმყოფება ღუმელთან. ღუმელების გახურება უნდა შეწყდეს არა უგვიანეს 2 საათით ადრე სამუშაო დროის დამთავრებამდე. 13. თბომავალში საწვავის ჩასხმა ხდება ნავსადგურის ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურთან შეთანხმებით სპეციალურად ამისთვის გამოყოფილ ადგილას. 14. ყველა საწარმოო, სამსახურებრივ და სასაწყობე შენობა-ნაგებობაში დაშვებულია მხოლოდ ელექტრო განათება. 15. ყველა ელექტროხელსაწყო და მოწყობილობა (გარე და შიდა) უნდა აკმაყოფილებდეს ელექტროტექნიკურ ნორმებს და მოთხოვნებს. 16. გაუმართავი ელექტრომოწყობილობა დაუყოვნებლივ უნდა გამოირთოს სრულ შეკეთებამდე. 17. სამუშაოს დასრულების შემდეგ პასუხისმგებელი პირები ყოველდღიურად უნდა ამოწმებდნენ ყველა სამსახურებრივ და სასაწყობე შენობას. 18. შენობებში, რომლებიც სამუშაოს დამთავრების შემდეგ იკეტება და აღარ მოწმდება, ელექტროაღჭურვილობა მთლიანად უნდა გამოირთოს, ღუმელში ცეცხლი ჩაქრეს და გადაესხას წყალი. 19. ნავსადგურის ტერიტორიაზე ადვილაალებადი და საწვავი სითხის, სხვა ხანძარსაშიში ტვირთის ცარიელი ცისტერნებისა და ვაგონების გაჩერება ნავსადგურის სახანძრო დაცვის ნებართვის გარეშე აკრძალულია.     მუხლი 69🔗. ხანძარსაწინააღმდეგო რეჟიმი ნავთობტერმინალებზე 1. ხანძარსაწინააღმდეგო რეჟიმი ნავთობტერმინალებზე უზრუნველყოფილი უნდა იყოს სახანძრო რეჟიმის მკაცრი დაცვით როგორც ტერმინალის ტერიტორიასა და აკვატორიაში, ასევე მის საზღვრებში მყოფ გემებსა და მცურავ საშუალებებზე. 2. ყველა ნავთობტერმინალზე უნდა არსებობდეს სახანძრო პოსტები, სათანადო ნორმების მიხედვით აღჭურვილი და დაკომპლექტებული პირველადი ხანძარ-ჩასაქრობი საშუალებებით. 3. ყველა ტერმინალი აღჭურვილი უნდა იყოს სტაციონარული საჰაერო მექანიკური ქაფსაქრობის სისტემით. 4. ნავთობ ტერმინალზე დასაშვებია მხოლოდ ცენტრალური (წყლის) გათბობის სისტემა. 5. ნავთობტერმინალზე უნდა არსებობდეს მხოლოდ ელექტროგანათება. 6. ნავთობტერმინალზე უნდა არსებობდეს საიმედო სატელეფონო კავშირი და სახანძრო სიგნალიზაცია. ყველა სატელეფონო აპარატთან გამოკრული უნდა იყოს ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურის ტელეფონების ნომრები. 7. ნავთობტერმინალის ყველა ნავმისადგომი აღჭურვილი უნდა იყოს ლითონით შემოუჭედავი ხის ან რეზინის ამრიდი მოწყობილობით. 8. ნავმისადგომის მისადგომი ხაზი უნდა იყოს მუდამ მოწესრიგებული და არ გააჩნდეს ლითოშვერილები. 9. ნავთობ ტერმინალზე აკრძალულია: ა) ყოველგვარი ტარის და აღჭურვილობის დაწყობა; ბ) ავტოტრანსპორტისა და სარკინიგზო თბომავლების დაშვება, რომლებსაც არ გააჩნიათ მოწონებული კონ-სტრუქციის ცეცხლასქრობი და ნაპერწკალსაქრობი მოწყობილობა; გ) მოწევა ნავთობტერმინალის მთელ ტერიტორიაზე, სამსახურებრივ შენობებში და სხვა სანაპირო ობიექტებზე, გარდა ამისათვის სპეციალურად გამოყოფილი ადგილებისა; დ) ღია ცეცხლათან დაკავშირებული სამუშაოების წარმოება ნავთობტერმინალის მთელ ტერიტორიასა და ნავმისადგომთან მდგომ გემებზე; ე) გათბობა ადგილობრივი ღუმელის მეშვეობით; ვ) ნავთობტერმინალის აკვატორიაში იმ გემებისა და კანჯოების ნავმისადგომებთან მისვლა, რომლებიც არ მონაწილეობენ ნავთობპროდუქტების დატვირთვა-გადმოტვირთვაში. 10. ნავთობტერმინალზე თვალსაჩინო ადგილზე უნდა იყოს დღითა და ღამით კარგად ხილვადი წარწერები ქართულ და ინგლისურ ენებზე “არ მოწიოთ”, “ხანძარსაშიშია”, “არ გამოიყენოთ ღია ცეცხლი” და სხვა. 11. ხანძარსაშიშ და ფეთქებადსაშიშ ტვირთებთან დაკავშირებული სატვირთო ოპერაციების დაწყებისათვის, ნავთობტერმინალის ნავმისადგომზე სრულ მზადყოფნაში უნდა იქნეს მოყვანილი ყველა ხანძარსაწინააღმდეგო საშუალება (წყალი და ქაფსაქრობი სისტემები, შლანგები განლაგდეს გემბანებსა და ნავმისადგომის ტერიტორიაზე, ჩაირთოს ნაპერწკალსაქრობი და სხვა). 12. ნავთობ ტერმინალის უბნის ტერიტორიასა და აკვატორიაზე უნდა სუფევდეს სისუფთავე. 13. ნავთობპროდუქტების გაჟონვა მილსადენებიდან, შეერთებებიდან, ფარსახურებიდან და სხვა, დაუშვებელია. გადინების აღმოჩენისთანავე ხდება სატვირთო ოპერაციების შეჩერება და დაზიანების შეკეთება ან გაუმართავი ნაწილის გამორთვა. 14. დაღვრილი ნავთობპროდუქტი დაუყოვებლივ უნდა აიწმინდოს, ხოლო დაღვრის ადგილას დაიყაროს ქვიშა. 15. ნავთობტერმინალის ნავმისადგომზე არსებული ნავთობშემგროვებლები სისტემატურად უნდა იწმინდე-ბოდეს დაგროვილი ნავთობპროდუქტების ნარჩენებისაგან და ინახებოდეს გამართულ მდგომარეობაში. 16. ნავთობტერმინალზე ხანძრის გაჩენის შემთხვევაში ყოველგვარი სატვირთო ოპერაცია ნავთობტერმინალსა და ნავსადგურში მდგარ გემებზე უნდა შეწყდეს. შლანგები ალაგდეს, გემები კი მოყვანილ იქნეს სრულ მზადყოფნაში ზღვაში გასასვლელად.     მუხლი 70🔗. სახანძრო უსაფრთხოების ზოგადი წესები ნავსადგურში მყოფ გემებზე 1. ნავსადგურში შემოსულ გემებზე არსებული და განთავსებული ხანძარსაწინააღმდეგო საშუალებები სრულად უნდა აკმაყოფილებდეს “ზღვაზე ადამიანის სიცოცხლის გადარჩენის შესახებ” (SOLAS-74) საერთაშორისო კონვენციისა და საკლასიფიკაციო საზოგადოების მოთხოვნებს. 2. ნავსადგურში მყოფ ყოველ გემს სრულ მზადყოფნაში უნდა გააჩდეს ყველა ხანძარსაწინააღმდეგო და სამაშველო საშუალება. 3. გემის კაპიტანმა უნდა შეასრულოს ნავსადგურის კაპიტნის მოთხოვნები, რომელიც წამოყენებულ იქნა გემის ხანძარსაწინააღმდეგო მდგომარეობის შემოწმების შემდეგ. 4. გემი, რომელიც მითითებისამებრ არ შეასრულებს ხანძარსაწინააღმდეგო ღონისძიებებს, ზღვაში არ გაიშვება. 5. ცეცხლსაშიში ტვირთებით დატვირთული ტრიუ-მებისა და სხვა სათავსოების, ასევე ამავე ტვირთის გად-მოტვირთვის შედეგად დაცარიელებული ტევადობების შემოწმება უნდა მოხდეს ფეთქებადუსაფრთხო კონსტრუქ-ციის გადასატანი სანათი საშუალებებით. 6. მოწევა გემზე დასაშვებია მხოლოდ ადმინისტრაციის მიერ გამოყოფილ ადგილას. 7. მოსაწევ ადგილებზე უნდა იდგეს წყლიანი ურნები ასანთისა და ნამწვავებისათვის და გამოკრული იყოს წარწერა “მოსაწევი ადგილი” ინგლისურ ენაზე. 8. იალქნიანი და იალქნიან-მოტორიანი გემების, კატარღების, მცურავი ამწეების, სარემონტოდ და დიდი ხნით გაჩერებული გემების სამზარეულოებში (კამბუზებში) და ბუხრებში ცეცხლის გაჩაღება შეიძლება მხოლოდ ნავსადგურის სახანძრო დაცვის წერილობითი ნებართვით. 9. აკრძალულია ცეცხლის გაჩაღება ხანძარსაშიში ტვირთით დატვირთული გემის დამუშავების ადგილიდან 100 მეტრის სიახლოვეს. 10. გემებთან, რომლებსაც ტრიუმით ან ტარით გადააქვთ 3.1., 3..2., 3.3. ქვეკლასის ადვილადაალებადი სითხეები ან ტარაში მოთავსებული ადვილადაალებადი სითხეები განლაგებულია გემბანზე, აკრძალულია ინსტრუმენტის გამოყენება, რომელსაც დარტყმის შედეგად შეუძლია ნაპერწკლის წარმოქმნა. 11. გემზე არსებული პიროტექნიკური სასიგნალო საშუალებები (ფელშეერები) უნდა ინახებოდეს სპეციალურ რკინის კარადებსა და ყუთებში, რომლებიც ღია ხიდურზე უნდა იქნენ დამონტაჟებულნი და აღჭურვილნი თაროებით. პიროტექნიკური სასიგნალო საშუალებების შენახვაზე პასუხისმგებელია გემის კაპიტანი. 12. გემის კაპიტნები პასუხს აგებენ აღნიშნულ სასიგნალო საშუალებათა შენახვაზე. 13. სასიგნალო რაკეტების გამოყენება ნებადართულია მხოლოდ უბედურების სიგნალის მისაცემად. 14. დატვირთვის დაწყებამდე გემის ადმინისტრაციამ გულდასმით უნდა შეამოწმოს ელექტროგაყვანილობა ტრიუმებში და დარწმუნდეს, რომ იგი არის წესრიგში. 15. სატვირთო ოპერაციები ნავთობპროდუქტებთან უნდა სრულდებოდეს განსაკუთრებული სიფრთხილით, ამისათვის სპეციალურად დანიშნული გემის კაპიტნის თანაშემწის მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ.     მუხლი 71🔗. სახანძრო უსაფრთხოება ნავთობმზიდი გემების (ტანკერების) დამუშავებისას 1. სატვირთო ტანკების დასატვირთად მომზადება მას შემდეგ, რაც გადაზიდულ იქნა 3.1. და 3.2. ქვეკლასის ადვილადაალებადი სითხეები (გარეცხვა, გაწმენდა, ტვირთის ნარჩენების მოცილება, დეგაზაცია) ნებადართუ-ლია მხოლოდ იმ ინსტრუმენტების გამოყენებით, რომლებიც დარტყმის შედეგად არ წარმოქმნიან ნაპერწკალს. 2. ნავთობტერმინალებისა და ნედლი ნავთობის გადაზიდვის შემდეგ ტრიუმებსა და ტანკებში შესვლა შეიძლება მხოლოდ მათი წინასწარი გარეცხვისა და დეგაზაციის ჩატარების შემდეგ. განათების აუცილებლობის შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნეს ფეთქებადუსაფ-რთხო ფარნები. 3. 3.1. და 3.2. ქვეკლასის ადვილადაალებადი სითხეების დასატვირთ შლანგებს უნდა გააჩნდეს: ა) ფერადი ლითონის ან ფერადი ლითონით მოპირკეთებული ნაპირა ტუჩები; ბ) სპილენძის მავთული ან ფირფიტა, რომლის ბოლო მიდუღებული უნდა იყოს პირტუჩებთან, სტატიკური ელექტროობის თავისუფალი წრედის შესაქმნელად. 4. ტანკერის კორპუსი, სატვირთო შლანგები და სანაპირო მილსადენები საიმედოდ უნდა იყოს დამიწებული. 5. ტვირთი, რომლის ტემპერატურა ჩასხმამდე 5 გრადუსით განსხვავდებოდა მათი ფეთქების ტემპერატურისგან, მიეკუთვნება 3.1 და 3.2 ქვეკლასის ადვილად-აალებად სითხეების ტვირთს და მისი დატვირთვა უნდა განხორციელდეს სათანადო პირობების გათვალისწინებით.  6. 3.1. და 3.2. ქვეკლასის ადვილადაალებადი სით-ხეების ტვირთის ტანკერებში ჩასხმის ან გადმოსხმისას აკრძალულია: ა) ღია ცეცხლის გამოყენება, ამასთან დაშვებულია ქვაბების გახურება, თუ იგი გამოიყენება სატვირთო ოპერაციებისათვის; ბ) გადასატანი ელეტროგასათბობი ხელსაწყოების, ასევე გემისა და სანაპირო ქსელის გადასატანი ელექტრო-კაბელების გამოყენება. 7. სატვირთო ოპერაციების წარმოებისას გემზე, რომლებსაც გადააქვთ 3.1 და 3.2 ქვეკლასის ადვილადაალებადი თხევადი სითხეები იმ პირობის სატვირთო გემბანზე სიარული, რომლებიც სატვირთო ოპერაციებთან არ არიან დაკავშირებული, აკრძალულია. 8. სატვირთო გემბანზე მოძრაობა უნდა მოხდეს გადასასვლელი ხიდურებით, რომლებიც მოფენილი უნდა იყოს საფენით და შემოფარგლული მოაჯირით (ლეერი). 9. პირებს, რომლებიც სატვირთო გემბანზე 3.1 და 3.2 ქვეკლასის ადვილადაალებადი სითხეების ჩასხმის ან გადმოსხმის ოპერაციებში მონაწილეობენ, უნდა ეცვათ არანაპერწკალსაშიში ფეხსაცმელი. 10. ამ მუხლის მე-10 პუნქტში აღნიშნულ პირებს ეკრძალებათ თან იქონიონ ასანთი, სანთებელა და სხვა ლითონის საგნები, რომლებმაც დავარდნისას შეიძლება წარმოქმნან ნაპერწკალი. 11. 3.1 და 3.2 ქვეკლასის ადვილადაალებადი სითხეების დატვირთვა-გადმოტვირთვა ელჭექის დროს აკრძალულია. ამ დროს ტანკერი, ტრიუმები და გაზსარიდი მილები უნდა დაიკეტოს. 12. ტანკერის ბუქსირით მომსახურებისას ხანძარ-საწინააღმდეგო რეჟიმი მებუქსირე და საბუქსირე გემებზე უნდა იყოს ერთნაირი. 13. არათვითმავალი ნავთობსასხმელი ბარჟიდან ადვილადაალებადი სითხეების ნავთობტერმინალში ან გემში გადასხმისას მებუქსირე გემი უნდა იმყოფებოდეს მზადყოფნაში ამ ბარჟასთან ახლოს საჭიროების შემთხვევაში მისი ნავთობტერმინალიდან (გემიდან) დაუყოვნებლივ გადასაყვანად.     თავი 14. ნავსადგურის აკვატორიის დაბინძურების თავიდან აცილება     მუხლი 72🔗.   ნავსადგურის აკვატორიის დაბინძურებისაგან დაცვა 1. ნავსადგურის აკვატორიის დაბინძურებისაგან დაცვა რეგულირდება “საზღვაო სივრცის შესახებ” და “ბუნების დაცვის შესახებ” საქართველოს კანონებით. 2. გემებს, ნავსადგურის სანაპირო ორგანიზაციებს და ნავსადგურის ტერიტორიაზე განთავსებულ სხვა უწყებათა სამსახურებს ეკრძალებათ ნავსადგურის რეიდის, ფარვატერის დაბინძურება ნაგვით, შლაკებით, საჭმლის ნარჩენებით, საწვავით, ზეთებით, ხის მასალით, ასევე აკრძალულია გემის ბორტიდან გვარლების, ტარის სხვა ნივთების გადაყრა. 3. ტრიუმების დაშრობა უნდა მოხდეს წინასწარ, ღია ზღვაში გემის გარე რეიდთან მისვლამდე. 4. ნავთობის დაღვრა ნავსადგურის აკვატორიაში ითვლება საგანგებო შემთხვევად. გემის კაპიტანი ვალდებულია ყველა ღონე იხმაროს ნავთობის დაღვრის თავიდან ასაცილებლად. 5. სიტყვა “ნავთობი” ნიშნავს ნავთობ ნედლეულს, მისგან წარმოებულ პროდუქტებს, ნარჩენებს და წყლისა და ნავთობის მინარევებს. 6. სანავთობო ტანკებიდან წყლის ბალასტის გადაღვრა, ლიალებისა და კოფერდამების გაშრობა, ასევე ტანკების ნარეცხის ზღვაში ჩაღვრა აკრძალულია. გემზე დაგროვილი ყველა ნარჩენი უნდა ჩაბარდეს ნაპირზე. 7. გემიდან ნარჩენების მოგროვებას ახორციელებს გემის აგენტი. 8. დაღვრილი ნავთობის ლიკვიდაციისათვის ქიმიური პრეპარატების გამოყენება საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს შავი ზღვის დაცვის კონვენციური ინსპექციის ნებართვის გარეშე აკრძალულია. 9. რეიდზე ან ნავმისადგომთან მდგარი გემები, რომლებიც შეამჩნევენ ნავთობს წყლის ზედაპირზე ვალდებული არიან ამის შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობონ ნავსადგურის კაპიტანს. 10. ნავსადგურის აკვატორიაში ნავთობის დიდი ოდენობით დაღვრის აღმოჩენის შემთხვევაში აუცილებლად უნდა გამოცხადდეს გემის საერთო განგაში ან განგაში დაბინძურებასთან დაკავშირებით, მომზადდეს ქაფსაქრობი სადგური, ხანძარსაწინააღმდეგო საშუალებები და ეცნობოს საქართველოს გარემოსა და ბუნებ-რივი რესურსების სამინისტროს შავი ზღვის დაცვის კონვენციურ ინსპექციას. 11. ნავთობის დაღვრასთან დაკავშირებით შავი ზღვის დაცვის კონვენციური ინსპექცია დამნაშავეთა თაობაზე ადგენს აქტს დაღვრილი ნავთობის სავარაუდო ოდენობის ჩვენებით.     მუხლი 73🔗. ზღვის დაბინძურების თავიდან აცილების მოთხოვნები გემების, ორგანიზაციებისა და საწარმოების მიმართ 1. ზღვასთან და ნავსადგურის აკვატორიის მახლობლად განლაგებული ორგანიზაციები, რომლებიც წარმოებაში გამოიყენებენ ნავთობპროდუქტებს, ქიმიურ ნივთიერებებს და ნაერთებს, ვალდებული არიან დაიცვან გარემოს დაცვასთან დაკავშირებული კანონმდებლობით განსაზღვრული ყველა მოთხოვნა. ისინი ვალდებულნი არიან გამორიცხონ მავნე ნივთიერებათა ნიადაგში, ნავსადგურის აკვატორიასა და ღია ზღვაში გაჟონვა. 2. ყველა გემი ვალდებულია არ დაუშვას ბორტიდან ნავთობპროდუქტებისა და ყველა სხვა ნივთიერებების გადაღვრა, რომელსაც შეუძლია ზიანის მიყენება ადამიანის ჯანმრთელობისა და ბუნებრივი რესურსებისათვის. 3. აკრძალულია გარემოს დაბინძურება სქელი კვამლით და გაზებით. 4. ნავსადგურის განყოფილებებისა და მეურნეობების ყველა ხელმძღვანელი, ასევე ორგანიზაციათა ხელმძღვანელები, რომლებიც სამუშაოს აწარმოებენ ნავსადგურში, პასუხს აგებენ ამ ობიექტების სისუფთავისა და წესრიგის შენარჩუნებაზე. 5. ყველა გემზე უნდა გატარდეს სათანადო ზომები, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ნავთობისა და ნებისმიერი კონცენტრაციის ნავთობნარევების, ასევე ფეკალური წყლების, საჭმლის ნარჩენების, საყოფაცხოვრებო ნაგვის, ქიმიური ნივთიერებებისა და დაბინძურებული წყლის ზღვაში ჩაღვრა. 6. საქართველოს ტერიტორიულ წყლებში შემოსვლამდე ყველა გემზე სარქველები და სხვა მოწყობილობები, საიდანაც შეიძლება ზღვის დაბინძურება, უნდა დაიკეტოს და დაიდოს პლომბი.     მუხლი 74🔗. ნავთობპროდუქტებით და ადამიანის ჯანმრთელობისათვის მავნე სხვა ნივთიერებებით ზღვის დაბინძურების გამო პასუხისმგებლობის შესახებ 1. ნავსადგურის აკვატორიის ან რეიდის დაბინძურების შემთხვევაში გემის კაპიტანი (გემთფლობელი) აანაზ-ღაურებს ლიკვიდაციისათვის გაწეულ ხარჯებს, გარდა ამისა დამნაშავეები იხდიან ჯარიმას ან საქმე გადაეცემა სასამართლოს დაბინძურების შედეგად სახელმწიფოსათვის მიყენებული ზარალის ანაზღაურებაზე. 2. გემის რეისში გასვლისათვის ნავსადგურის კაპიტნის მიერ ნებართვის გაცემა ხდება მას შემდეგ, რაც იგი წარმოადგენს ყოველგვარი ნარჩენების ჩაბარების თაობაზე გაცემულ ცნობას.     მუხლი 75🔗. საწვავის მიწოდება ნავსადგურში 1. საწვავის მიწოდება გემისათვის ხორციელდება მხოლოდ სრული მზადყოფნის შემდეგ, რაც დასტურდება გემის მიერ ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურში გაგზავნილი ინფორმაციით. 2. გემის რეისში გასვლისათვის ნავსადგურის კაპიტნის მიერ ნებართვის გაცემა ხდება მას შემდეგ, რაც იგი წარმოადგენს ყოველგვარი ნარჩენების ჩაბარების თაობაზე გაცემულ ცნობას. 3. საწვავის ჩასხმა გემში აკრძალულია ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის ნებართვის გარეშე. 4. საწვავის აღების ტექნოლოგიური რუკა და ორივე მხარის მიერ ხელმოწერილი შემამოწმებელი ფურცელი საწვავის მიღების მზადყოფნის შესახებ გემს უნდა გააჩდეს. 5. დასაშვებია სატრანსპორტო გემებში საწვავის ჩასხმა სატვირთო ოპერაციების მიმდინარეობის პერიოდში სპეციალურად აღჭურვილი მებუნკერე გემების მეშვეობით, თუ გემზე არსებული ტვირთი სახანძრო უსაფრთხოების თვალსაზრისით უსაფრთხოა. ამ შემთხვევაში, როგორც მებუნკერე, ასევე საბუნკერე გემების გარე გემბანზე არ უნდა იყოს ღია ცეცხლი, ხოლო გამოსაბოლქვ და საკვამურ მილებზე არსებობს ტექნიკურად გამართული ნაპერწკალსაქრობი საშუალება. საბუნკერე გემის ეკიპაჟის მიერ სიფრთხილის დამატებითი ღონისძიებების გატარების მიზნით მებუნკერე გემის ბორტთან მისვლის შესახებ უნდა გამოცხადდეს გემის რადიოტრანსლატორით. 6. თხევადი საწვავის გემში ჩასხმა აკრძალულია: ა) საბუნკერე და მებუნკერე გემების მიერ საწვავის ჩასხმისათვის მოსამზადებელი ღონისძიებების ჩაუტარებ-ლობის შემთხვევაში; ბ) თუ ერთი რომელიმე ხანძარსაქრობი სტაციონალური სისტემა გაუმართავია; გ) თუ გემზე მიმდინარეობს შედუღებასთან დაკავშირებული სამუშაოები; დ) გემზე იმყოფებიან მგზავრები. კარი II. ნავსადგურების ჩვეულებები თავი 15. ნავსადგურის ჩვევები     მუხლი 76🔗. ზოგადი დებულებები 1. არსებული ჩვეულებები გამოიყენება საქართველოს საზღვაო ნავსადგურებში შემდეგ შემთხვევებში: ა) საერთოდ არ არსებობს ხელშეკრულება საზღვაო გადაზიდვების შესახებ; ბ) საზღვაო გადაზიდვების შესახებ არსებულ ხელშეკრულებაში ან კონოსამენტში არ არის მითითებული პირობები, რომელთა რეგულირებაც ხდება ნავსადგურებში მიღებული ჩვეულებებით; გ) საზღვაო გადაზიდვების, ან საქონლის ყიდვა-გაყიდვის შესახებ ხელშეკრულებაში, ან სხვა ნებისმიერ დოკუმენტში არის მითითებული საქართველოს ნავსადგურების ჩვეულე-ბებისა მოთხოვნათა შესრულება.     მუხლი 77🔗. სატვირთო ოპერაციების წარმოების ზოგადი წესი ყველა გემი ვალდებულია სატვირთო ოპერაციების წარმოებისათვის დადგეს ნავსადგურის კაპიტნის მიერ მითითებულ ნავმისადგომთან, იმ აუცილებელი პირო-ბით, რომ გემმა მუდმივად შეინარჩუნოს ტივტივის მდგომარეობა.     მუხლი 78🔗. ინფორმაცია გემის შესვლის შესახებ 1. გემი “შემოსულად” ითვლება, თუ მან გადაკვეთა გარე რეიდის საზღვარი და დადგა ღუზაზე ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის მიერ მითითებულ ადგილზე. 2. ნავსადგურისაკენ მიმავალი ყველა გემის კაპიტანი ვალდებულია ნავსადგურში მისვლამდე არა უგვიანეს 7 დღით, შემდგომ კი 72, 48 და 24 საათით ადრე გემის აგენტის მეშვეობით შეტყობინება (რადიო ნოტისი) მიაწოდოს ნავსადგურს შესვლის თარიღისა და დროის შესახებ, ხოლო შესვლამდე 2 საათით ადრე გემის კაპიტანი ვალდებულია დააზუსტოს მოსვლის დრო რადიოტელეფონით. 3. თუ გემის გადასვლა 48 საათზე ნაკლებია, წინა ნავსადგურიდან გასვლიდან არა უგვიანეს 1 საათის შემდეგ, ხოლო გემის მისვლამდე 2 საათით ადრე კაპიტანი ვალდებულია მიაწოდოს შეტყობინება (რადიო ნოტისი) გემთმფლობელის აგენტს. 4. გემთმფლობელის აგენტი ვალდებულია გადასცეს შესაბამისი შეტყობინება (რადიო ნოტისი) ნავსადგურის კაპიტანს, ნავსადგურის ადმინისტრაციას, საბაჟო და სასაზღვრო ორგანოებს და სხვა დაინტერესებულ პირებს, ხოლო წერილობითი ნოტისი გადაეცემა გემის რეიდზე დადგომის შემდეგ. 5. თევსაჭერი გემების კაპიტნები ნავსადგურში მისვლამდე 2 საათით ადრე შეტყობინებას (რადიო ნოტისი) აწვდიან ნავსადგურის კაპიტანს. 6. გემის კაპიტნის პირველადი შეტყობინება უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას: ა) გემის დასახელება და დროშა; ბ) გემთმფლობელის ვინაობა; გ) გამოსვლის ნავსადგური (ბოლო ნავსადგური, რომელშიც შევიდა, რეწვის რაიონი); დ) გემის წყალშიგი ქიმით და კიჩოთი; ე) ტვირთამწეობა, გემის ზომები; ვ) მგზავრთა რაოდენობა; ზ) ტვირთის დასახელება, განსაკუთრებული თვისებები, რაოდენობა (პარტიის წონა), გემზე განთავსება: გემბანზე, ტვიდეკზე, ტრიუმებში (გამჭოლი ტრიუმების შემთხვევა-ში – ყოველ ლიუკში), ერთი სატვირთო ადგილი სიგრძით 8 მეტრი ზომის ტვირთისა და წონა, მძიმე წონის 10 ტონაზე მეტი ტვირთის შემთხვევაში (ტანკერებისათვის – ბალასტის რაოდენობა და ნავმისადგომთან დებალასტირების დრო); თ) ტვირთვის მიმღების ან გამგზავნის დასახელება; ი) მოთხოვნილება საწვავზე (ბუნკერი), სასმელ წყალზე, მომარაგებაზე და სხვა დამხმარე ოპერაციებზე. 7. ინფორმაციის უქონლობის ან გემის კაპიტნის მიერ არასრულად ან დაგვიანებით აღნიშნული ინფორმაციის მიწოდების გამო გემის ნავმისადგომთან დაყენების მოცდენა და დამუშავების დაყოვნება გემთმფლობელის პასუხისმგებლობაა და აღინიშნება ნავსადგურში გემის ყოფნის აღრიცხვისას (TI ST). 8. კაპიტანი ვალდებულია ყოველგვარი შეფერხების შესახებ, რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს გემის ნავსადგურში შესვლის სავარაუდო დროის გადავადება, აგენტის მეშვეობით აცნობოს ნავსადგურის ადმინისტრა-ციას. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ასევე ნოტისის მიუწოდებლობის ან გემის კაპიტნის მიერ სხვა ინფორმაციის დაგვიანებით ან არასწორად მიწოდების შემთხვევაში სტალიური დრო იზრდება 24 საათით.     მუხლი 79🔗. თავისუფალი პრაქტიკის გაფორება 1. გემი თავისუფალ პრაქტიკას იღებს ნავმისადგომთან დაყენების შემდეგ, განსაკუთრებულ შემთხვევებში კი რეიდზე, სასაზღვრო, საბაჟო, სანიტარული და საკარანტინო ფორმალობების შესრულების შემდეგ. აღნიშნული მომენტიდან აითვლება სატვირთო ოპერაციებისათვის განკუთვნილი (სტალიური) დრო. 2. ყველა გემის კაპიტანი თავისუფალი პრაქტიკის მიღებიდან 12 საათის განმავლობაში ვალდებულია გემის აგენტის მეშვეობით გააფორმოს გემის მოსვლა ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურში. 3. გემის შემოსვლას აფორმებს ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის მორიგე კაპიტანი გემის საბუთების და “კაპიტნის პატაკის” შევსებული ბლანკის წარმოდგენის შემდეგ. აღნიშნული საბუთების საფუძველზე ხდება გემის შემოსვლის რეგისტრაცია და “კაპიტნის პატაკის” ბლანკისა და გემის ეკიპაჟის სიაზე შტამპის დასმა, თავისუფალი პრაქტიკის გაფორმების დროის მითითებით.     მუხლი 80🔗. სატვირთო ოპერაციისათვის გემის მზადყოფნა 1. გემის გადმოსატვირთად ან დასატვირთად მზადყოფნის შესახებ წერილობითი ნოტისი კაპიტანმა თავისი აგენტის მეშვეობით უნდა გადასცეს ნავსადგურის ადმინისტრაციას და ტვირთის მიმღებს ან გამგზავნს გემზე საბაჟო პროცედურების დასრულებისა და “თავისუფალი პრაქტიკის” მიღების შემდეგ ნავსადგურში დადგენილი სამუშაო საათების ფარგლებში. 2. გემის ტვირთთავსები (ტრიუმები) დატვირთვის ოპერაციების დაწყებამდე სრულიად უნდა გაიწმინდოს და უზრუნველყოფილ იქნეს ყველა საჭირო მოწყობილობით მოცემული ტვირთის დასატვირთად. 3. გემის მზადყოფნის შესახებ შეტყობინება (ნოტისი) მიღებულად ჩაითვლება მოცემული ტვირთის დასატვირთად ან გადმოსატვირთად გემის მხოლოდ იმ ტვირთთავსის (ტრიუმის) ან ტანკის ფაქტობრივი მზადყოფნის შემთხვევაში. 4. გემი ნაყარი ტვირთით დასატვირთად მზადყოფნაში ჩაითვლება იმ შემთხვევაში, თუ არსებული ოფიციალური “სატვირთო მარკა” ხილვადია, რომლის მიხედვითაც შესაძლებელია ტვირთის რაოდენობის განსაზღვრა “სატვირთო შკალის მიხედვით”. 5. საშიშ ტვირთებთან დაკავშირებული სატვირთო ოპერაციები დაიშვება მხოლოდ გემის კაპიტნის მიერ ნავსადგურის კაპიტნისათვის “საშიში ტვირთის გადაზიდვის სერტიფიკატის” წარდგენის შემდეგ. 6. ეს წესი არ ვრცელდება სპეციალიზებულ გემებზე, რომლებიც სპეციალურად არიან აგებულნი საშიში ტვირთების გადაზიდვისათვის (ტანკერები, ქიმმზიდები, აირმზიდები და სხვა).     მუხლი 81🔗. სტალიური დროის ათვლა 1. იმ შემთხვევაში, თუ შეტყობინება (წერილობითი ნოტისი) მშრალტვირთმზიდი გემის სატვირთო ოპერაციებისათვის მზადყოფნის შესახებ კაპიტნის მიერ გაიცა 12 საათამდე, სტალიური დროის ათვლა იწყება იმავე დღის 13 საათიდან, ხოლო თუ ნოტისი გაცემულია 12 საათის შემდეგ – 9 საათიდან. 2. ტანკერებისათვის სტალიური დროის ათვლა იწყება გემის წერილობითი ნოტისის ჩაბარებიდან 6 საათის შემდეგ, მიუხედავად იმისა, ეს გემი დგას თუ არა ნავმისადგომთან. 3. დადგენილ სამუშაო საათებად საქართველოს ნავსადგურებში ითვლება დრო 9-დან 18 საათამდე, კვირა და სადღესასწაულო დღეების ჩათვლით. 4. სტალიური დროის გამოთვლისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს: ა) დღე, რომელიც წინ უძღვის კვირას ან სადღესასწაულო დღეს, ჩაითვლება სამუშაო დღედ; ბ) კვირა და სადღესასწაულო დღეების მომდევნო დღეებში სტალიურ დროის ათვლა იწყება დილის 8 საათიდან.     მუხლი 82🔗. ნავსადგურში ხარჯების განაწილება 1. ნავსადგურში გემის კაპიტნის (გემთმფლობელის) საჭიროებისათვის გადაადგილება ბუნკერის, მარაგის, სურსათისა და მასალების მიღება, შეკეთება და ა.შ. ხორციელდება გემის ხარჯზე. 2. გემის ყოველი გადაადგილება ერთი ნავმისადგომიდან მეორეზე, რომელიც არ არის უშუალოდ დაკავშირებული კაპიტნის დაკვეთასთან, ხდება ნავსადგურის ან სხვა დამკვეთის ხარჯზე.     მუხლი 83🔗. სატვირთო ოპერაციების წარმოების დრო და ანაზღაურება 1. გემის კაპიტანი ვალდებულია აწარმოოს ტვირთვის დატვირთვა ან გადმოტვირთვა მთელი დღე-ღამის განმავლობაში, ასევე კვირა დღესა და სადღესასწაულო დღეებში, თუ ამას მოითხოვს ტვირთის გამგზავნი ან მიმღები. 2. სატვირთო ოპერაციების ანაზღაურება ხდება საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის მიერ დამტკიცებული “საქართველოს ნავსადგურებში დატვირთვა-გადმოტვირთვის სამუშაოებისა და მომსახურების განაკვეთების” მიხედვით. 3. ნებისმიერ შემთხვევაში ტვირთვის დატვირთვის ან გადმოტვირთვის შეჩერებისას, ასევე, უამინდობის შემთხვევაში გემი ლიუკებს ხურავს. 4. გემის მიზეზით მუშახელის მოცდენის ღირებულების ანაზღაურება ხდება მოცდენის დღისათვის ნავსადგურში მოქმედი განაკვეთის მიხედვით. ამასთან, ამავე მიზეზით, სატვირთო ოპერაციებისათვის მოცდენილი დრო აკლდება სტალიურ დროს.     მუხლი 84🔗. სატვირთო ოპერაციების ნორმები 1. დატვირთვა და გადმოტვირთვა წარმოებს “სამუშაო დარიან დღეებში” კვირისა და სადღესასწაულო დღეების ჩათვლით. 2. დატვირთვისა და გადმოტვირთვისათვის ჩვეულებრივ ნორმად ერთი “სამუშაო დარიანი დღისათვის” (დღე-ღამე) ნავსადგურში დადგენილი ნორმები იხილეთ მე-4 დანართში. 3. დატვირთვა-გადმოტვირთვის აღნიშნული ნორმები არ ვრცელდება გენერალურ და ტარირებულ ტვირთებზე, როცა ტვირთის ყოველი ერთეულის წონა აღემატება 10 ტონას და/ან სიგრძე 8 მეტრს. 4. ნავთობპროდუქტების ჩასხმისას მილების ჩაბმა-ჩახსნის ოპერაციებს აწარმოებენ ნაპირის მუშები ტვირთის გამგზავნის (მიმღების) ხარჯზე.     მუხლი 85🔗. ტვირთის სეპარაცია 1. ტვირთის გამგზავნის (დამფრახტავის) მიერ მიწოდებუ-ლი სასეპარაციო და ტვირთის სამაგრი საშუალებები გემის მიერ შეიძლება ჩაბარდეს ნავსადგურს ტვირთის გამგზავნის მითითებისამებრ. 2. სპეციალური ინვენტარით – ტალრეპებით, კავებით, ფოლადის გვარლებითა და მძიმე წონის საგემბანო ტვირთის დასამაგრებელი სხვა საშუალებებით უზრუნველყოფა ევალება გემს. 3. გემბანზე ტვირთის მისაღები დგარების დაყენება და ტვირთის დამაგრება ხდება ტვირთის გამგზავნის (დამფრახტავის) ნებართვით, გამგზავნის ხარჯით და მისივე პასუხისმგებლობით იმის მიუხედავად, თუ ვინ ასრულებს აღნიშნულ სამუშაოს – გემის ეკიპაჟი, ტვირთის გამგზავნი თუ მისი ექსპედიტორი. 4. სახაზო გემების სასეპარაციო და სამაგრი საშუალე-ბებით უზრუნველყოფა საკუთარი ხარჯებით ევალება გემთფლობელს. 5. გემის კაპიტანი პასუხს აგებს გემის ტვირთთავსებში (ტრიუმებში) ტვირთის სწორად განაწილებასა და განლაგებაზე მაშინაც კი, როდესაც დატვირთვა, დაწყობა, განლაგება ან ტრიმინგი ხორციელდება ტვირთმფლობელის (ექსპედიტორის) საშუალებებით და მისსავე ხარჯზე. 6. თუ აღნიშნული პირობა კაპიტანის მიერ არ იქნა შესრულებული, ნავსადგურში ტვირთის დახარისხებასთან ან ტვირთის გადმოტვირთვასთან დაკავშირებული ხარჯები დაეკისრება გემთფლობელს.     მუხლი 86🔗. ტვირთის დამუშავების პირობები 1. ტენსაშიში ტვირთის დამუშავებისას გასათვალისწინებელია, რომ: ა) კაპიტანს არა აქვს უფლება მოითხოვოს დატვირთვა ან გადმოტვირთვა წვიმის, უამინდობის ან შტორმის დროს და სხვა ამ მოვლენების შეწყვეტიდან 2 საათის განმავლობაში. ამასთან, ეს დრო აკლდება სტალიურ დროს უამინდობის მოტივით, თუ ფაქტობრივად სამუშაო არ ჩატარებულა; ბ) ხე-ტყის მასალის ცალკეული პარტიები მონიშნული უნდა იყოს საღებავით ან სხვა განმასხვავებელი საშუალებით ტვირთის გამგზავნის მიერ და მისსავე ხარჯზე. 2. ნაყარი ტვირთის დამუშავებისას: ა) გემი დატვირთვის ან გადმოტვირთვისათვის მზადყოფნაში ჩაითვლება იმ შემთხვევაში, თუ შტევენებზე არსებობს გარკვევით აღნიშნული მარკირება გემის წყალშიგის შესახებ, ხოლო გემის საბუთებში არსებობს ოფიციალური “სატვირთო შკალა” და სხვა დოკუმენტები, რომლის მიხედვითაც შესაძლებელია გემში ჩატვირთული ან გადმოტვირთული ტვირთის რაოდენობის განსაზღვრა წყალშიგის გაზომვით და დაანგარიშებით დოკუმენტებში არსებული მონაცემების მიხედვით; ბ) ნაყარი ტვირთის დატვირთვის და გადმოტვირთვის პროცესში, როცა ტვირთის წონა განისაზღვრება გემის წყალშიგის გაზომვით, კაპიტანი ვალდებულია არ აწარმოოს ბალასტის გადატუმბვას, მიღებასა და ამოტუმბვასთან, აგრეთვე საწვავისა და წყლის მიღებასთან დაკავშირებული ოპერაციები მანამ, ვიდრე ამის შესახებ არ აცნობებს ტვირთის ისპექტორს (სურვეერს). გამონაკლისს შეადგენს ავარიული შემთხვევები; გ) თუ სატვირთო ოპერაციების მიმდინარეობის ან მისი დასრულების შემდეგ შემჩნეულ იქნა ბალასტში რაოდენობრივი ცვლილებები დატვირთული ან გადმოტ-ვირთული ტვირთის რაოდენობას განსაზღვრავს სურვეიერი გემის კაპიტნის გარეშე, ხოლო ყველა შესაძლო ხარჯი და ზარალის ანაზღაურება დაეკისრება გემს; დ) გემზე დატვირთული ან გემიდან გადმოტვირთული ტვირთის რაოდენობის გემის წყალშიგის გაზომვის საშუალებით განსაზღვრისას კაპიტანი ვალდებულია სურვეიერებს გემის აუცილებელი დოკუმენტების გარდა დამატებით მიაწოდოს მონაცემები გემზე არსებული მარაგის შესახებ, როგორც სატვირთო ოპერაციების დაწყებამდე, სატვირთო ოპერაციების მიმდინარეობისას და დასრულების შემდეგ.     მუხლი 87🔗. სატვირთო საბუთების გაფორმება 1. ტვირთის გამგზავნი ვალდებულია დატვირთვიდან არა უგვიანეს 4 საათისა გემის კაპიტანს ხელმოსაწერად წარუდგინოს კონოსამენტი და ტვირთთან დაკავშირებული სხვა საბუთები. 2. გემის კაპიტანი ვალდებულია ჩააბაროს და მიიღოს ტვირთი სატვირთო ადგილების რაოდენობის მიხედვით კონოსამენტის თანახმად. 3. დასტურს ტვირთის მიღების შესახებ წარმოადგენს ტვირთის მიმღების ან მისი რწმუნებულის ხელმოწერა კონოსამენტის ბლანკზე. 4. დამოუკიდებელი სატვირთო ინსპექტორის (სურვეერის) პატაკი ან ოქმი ფორმდება გემის სატვირთო ოპერაციის შემდეგ, გემის წყალშიგის ან ტალმანის ხელწერილების, ან სხვა დოკუმენტების საფუძველზე, რომელიც შედგენილია გემის ეკიპაჟის მიერ, ექსპედიტო-რის მიერ, ან უფლებამოსილი ტვირთის დამთვლელი (სატალმანო) კომპანიების მიერ. 5. ყველა მხარე ვალდებულია მიაწოდოს ტვირთთან დაკავშირებული სრული ინფორმაცია ნებისმიერი მხარის მიერ დანიშნული დამოუკიდებელი სატვირთო ინსპექტორის (სურვეიერი) წარმომადგენელს.     მუხლი 88🔗. სატვირთო ოპერაციების დროს გემის მოცდენა გემის სატვირთო ოპერაციებისათვის განკუთვნილი დროის დადგენილზე მეტი ვადით დაყოვნების შემთხვევაში პასუხისმგებელი (ოპერატორი, ტვირთის მიმღები-გამგზავნი, ნავსადგური) გემთმფლობელს უხდის ჯარიმას (დემერეჯი) ტვირთის საზღვაო გადაზიდვის შესახებ ხელშეკრულების შესაბამისად.     მუხლი 89🔗. სატვირთო ოპერაციებისა და დროის ათვლის განმარტებები ქვემოთ მოყვანილი განმარტებები გაგებული უნდა იქნეს შემდეგნაირად: ა) “დაახლოებით (ამა თუ იმ) რიცხვში” – გადახრა ორივე მხარეს 5 დღით; ბ) “დაახლოებით თვის დასაწყისში” – 1 დან 10 რიცხვამდე; გ) “დაახლოებით შუა თვეში” – 11-დან 20 რიცხვამდე; დ) “დაახლოებით თვის ბოლოს” – 21-დან თვის ბოლომდე; ე) “შუა თვეში” – 15 რიცხვი; ვ) “თვის ბოლო” – თვის ბოლო რიცხვი; ზ) “თვის ბოლოს ან მომდევნო თვის დასაწყის-ში” – თვის ბოლო ხუთი დღე ან მომდევნო თვის პირველი ხუთი დღე; თ) “თვის პირველი ნახევარი” – 1-დან 15 რიცხვამდე; ი) “თვის მეორე ნახევარი” – 16 რიცხვიდან თვის ბოლომდე; კ) “თანაბრად რაღაც პერიოდის განმავლობაში” – გემის მოწოდება ან საქონლის დატვირთვა ხდება თანაბრად მითითებული პერიოდის განმავლობაში; ლ) “თანმიმდევრული დღეები” – სტალიური დროის გაანგარიშება ხდება კალენდარული დღეების მიხედვით, ავდარიანი, კვირა დღეებისა და სადღესასწაულო დღეე-ბის ჩათვლით; მ) “თანმიმდევრული დღეები კვირა და სადღესასწაულო დღეების გამოკლებით” – სტალიური დროის გაანგარიშება ხდება კალენდარული დღეების მიხედვით თანმიმდევრულად კვირა და სადღესასწაულო დღეების გამოკლებით; ნ) “გემი თავისუფალია დატვირთვის ხარჯებისაგან” – გემის დატვირთვა ხდება იმ პირობით, რომ გემის ბორტის კიდემდე ტვირთის მიწოდება ხორციელდება ტვირთის გამგზავნის ხარჯზე, ხოლო გემის ბორტის კიდედან ტრიუმებში ჩატვირთვა და ტრიუმის სამუშაოების წარმოება ხორციელდება გემის ხარჯზე. ო) “გემი თავისუფალია დატვირთვის ხარჯებისაგან ტრიუმში ჩატვირთვის ჩათვლით” – ნაპირიდან ტვირთის გემის ტრიუმებში ჩატვირთვა და ტრიუმის სამუშაოები ხორციელდება ტვირთის გამგზავნის ხარჯზე. პ) “გემი თავისუფალია გადმოტვირთვის ხარჯებისაგან ტრიუმის სამუშაოების ჩათვლით” – ტვირთის ტრიუმიდან ნავმისადგომზე ან/და რკინიგზის ვაგონებში (ავტოტრანს-პორტზე) გადატვირთვა ხორციელდება ტვირთის მიმღების ხარჯზე; ჟ) “დატვირთვა ან გადმოტვირთვა ტრიუმის სამუშაოე-ბის ჩათვლით გემის ხარჯზე” – გემის ბორტთან ტვირ-თის სამარჯვეზე მიწოდება ტვირთის გამგზავნის მოვა-ლეობაა. ტრიუმში ჩატვირთვა და დალაგება გემის მოვალეობაა. გადმოტვირთვისას ტვირთის ტრიუმიდან ბორტთან მიწოდება გემის მოვალეობაა. ტვირთის მიმღები ტვირთს ღებულობს სამარჯვიდან გემის ბორტთან; რ) “ტვირთის მიღება და გაცემა ბორტის გასწვრივ” – გემი ვალდებულია მიიღოს ან გასცეს ტვირთი გემის გასწვრივ ბორტის გადასატვირთი საშუალებების მისაწვდომობის ფარგლებში; ს) “სრული ტვირთი” – დამფრახტავი ვალდებულია გამოიყენოს გემი მთლიანად ტვირთტევადობის ან ტვირთამწეობის მიხედვით, წყალშიგის, წყლის ბუნკერისა და გემზე არსებული სხვა მარაგის გათვალისწინებით; ტ) “იმის მიუხედავად წარმოებდა თუ არა მუშაო-ბა” – კვირა და სადღესასწაულო დღეები, ასევე სხვა გამოსარიცხი პერიოდები სტალიურ დროში არ ჩაითვლება იმის მიუხედავად, ამ დროში სატვირთო ოპერაციებს ჰქონდა ადგილი თუ არა; უ) “კვირა და სადღესასწაულო დღეები გამოირიცხება, თუ ამ პერიოდში მუშაობა არ მიმდინარეობდა” – კვირა და სადღესასწაულო დღეებში სატვირთო ოპერა-ციების შესრულებაზე ფაქტობრივად დახარჯული დრო ჩაითვლება სტალიურ დროდ; ფ) “რიგში ჩვეულებრივ სხვა გემებთან ერთად” – გემს ეთმობა ნავმისადგომი საერთო რიგის მიხედვით ნავსადგურში შემოსულ სხვა გემებთან თანაბრად; ქ) “ნავმისადგომთანაა თუ არა” – სტალიურ დროის ათვლა იწყება კაპიტნის მიერ სატვირთო ოპერაციე-ბისათვის მზადყოფნის შესახებ წერილობითი ნოტისის გადაცემის შემდეგ იმის მიუხედავად, გემი ნავმისადგომთან დგას თუ არა; ღ) “სამუშაო დარიანი დღე” – კვირა და სადღესასწაუ-ლო დღეები, ასევე ავდრიანი პერიოდი აკლდება სტალიურ დროს.     მუხლი 90🔗. გემის ინსპექცია გემი, რომელსაც ნაოსნობის უსაფრთხოებისათვის ესაჭიროება “სერტიფიკატი ინსპექციის შესახებ” (COI) ან საშიში ტვირთების გადაზიდვისათვის “სერტიფიკატი შესაბამისობის შესახებ” (COC), გადიან ინსპექციას, რომელსაც ახორციელებს საკლასიფიკაციო საზოგადოება ან დამოუკიდებელი სურვეერი.     მუხლი 91🔗. განაცხადი გემის დაზიანების შესახებ 1. ნებისმიერი განაცხადი ნავსადგურის მიზეზით დაზიანების შესახებ, რომელიც გემმა სატვირთო ან მისაბმელი ოპერაციებისას განიცადა, გემის კაპიტანმა აგენტის მეშვეობით წერილობით უნდა განუცხადოს ნავსადგურის კაპიტანს და ნავსადგურის ადმინისტრაციას შემთხვევიდან არა უგვიანეს 12 საათისა და ნებისმიერ შემთხვევაში ნავსადგურიდან გასვლამდე. 2. წინააღმდეგ შემთხვევაში გემის პრეტენზიებს ნავსადგური არ მიიღებს და დაზიანებაზე პასუხს არ აგებს.     მუხლი 92🔗. გემის ზღვაში გასვლაზე აკრძალვა 1. ნავსადგურის კაპიტნებს, საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციის ინსპექტორებს აქვთ უფლება აკრძალონ გემის ზღვაში გასვლა იმ ნაკლოვანებათა აღმოფხვრამდე, რომელიც საფრთხეს უქმნის ან შეიძლება შეუქმნას ეკიპაჟის, ტვირთის, გემის უსაფრთხოებას და გარემოს. კარი III. განსაკუთრებული ნაწილი თავი 16. ბათუმის ნავსადგური     მუხლი 93🔗. ბათუმის ნავსადგურის ფარგლები 1. ბათუმის საზღვაო ნავსადგური შედგება საკაბოტაჟო და მშრალი ტვირთების ნავსადგურებისა, ნავთობ-ტერმინალისაგან და მშენებარე მოლისაგან, აღმოსავლეთის და ჩრდილო-აღმოსავლეთის მიმართულებით საკაბოტაჟო ნავსადგურამდე, შემდეგ სამხრეთის მიმართულებით და დასავლეთის მიმართულებით უბის გაყოლებაზე მე-9 ნავმისადგომამდე და შემდგომ ჩრდილოეთის მიმართუ-ლებით მე-10 და მე-11 ნავმისადგომების ჩათვლით. სანაპირო ზოლის ადგილი მე-9 და მე-10 ნავმისადგომებს შორის არ შედის ნავსადგურის ტერიტორიაში. 2. ბათუმის საზღვაო ნავსადგურის ტერიტორია იყოფა დაცული (სარეჟიმო) და გახსნილ (ღია) ნაწილებად: ა) დაცული (სარეჟიმო) ნაწილი – წარმოადგენს ნავთობტერმინალის მოლის № 1,2,3 და მრავალმიზნობ-რივი ტერმინალის № 4,5 ნავმისადგომებს და გენერალური ტვირთების რაიონის №6,7,8,9 ნავმისადგომების ტერი-ტორიას, რომელიც აღმოსავლეთით 39​039’01” განედის წერტილიდან ჩრდილოეთის გრძედის 41​035’49” აღმოსავ-ლეთით ნავთობტერმინალის გამწმენდი ნაგებობების გამო-ყოფილი კედლით, რომელიც მიმართულია ჩრდილოეთ მოლის საფუძვლამდე და გადის გოგებაშვილის ქუჩაზე, მე-9 ნავმისადგომის დასავლეთ საზღვრამდე გან. 41​038’83’’ ჩრდ., გრძ. 41038’94’’ აღმ; ბ) ნავთობტერმინალის მოლი №1,2,3 – ნავმისადგომებთან ქმნის ნავთობტერმინალის უბანს, რომელიც გენერალური ტვირთების რაიონისაგან ერთად გამოყოფილია შიდა გასასვლელით, №3 და №4 ნავმისადგომის კვეთაში; გ) ნავსადგურის ღია ნაწილი – შედგება №10-11 ნავმისადგომებისაგან და გამიზნულია სამგზავრო გემების გასაჩერებლად. იგი მდებარეობს ბათუმის უბის დასავლეთ ნაწილში და ვრცელდება ძირითადად სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენ. 3. ნავმისადგომების სიგრძე და მასთან მისასვლელი (სამუშაო) სიღრმეები იხილეთ დანართ 8-ში. 4. ბათუმის ნავსადგურში შემსვლელი გემების მაქსიმალური ზომები უნდა იყოს 225 მ სიგრძე და 10,5 მ წყალშიგი. ნავმისადგომების სამუშაო წყალშიგის გამოცხადებას აწარმოებს ბათუმის ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური. 200 მეტრზე მეტი სიგრძის გემების ნავმისადგომთან დაყენება (მიბმა) დაშვებულია დღეღამის მხოლოდ ნათელ დროს. 5. ბათუმის ნავსადგურზე ვრცელდება მხოლოდ პირველი, მე-2, მე-3, მე-4, მე-5, მე-6, მე-7, მე-8, მე-9 და მე-10 დანართები.     მუხლი 94🔗. ბათუმის ნავსადგურის აკვატორია 1. ბათუმის ნავსადგურის აკვატორია შედგება ფარვატერის, შიდა ნავსადგურის, შიდა რეიდის, გარე რეიდისა და საკაბოტაჟო ნავსადგურებისაგან. ა) შიდა ნავსადგური წარმოადგენს წყლის სივრცით მოცულ ბათუმის უბის სამხრეთ ნაწილის აკვატორიას, რომელიც მდებარეობს პელენგის 2640 ხაზის სამხრეთით ნავთობტერმინალის მოლის შუქურიდან №10 ნავმისადგო-მამდე; ბ) შიდა რეიდად ითვლება აუზის წყლის სივრცე ნავთობტერმინალის მოლის ჩრდილოეთით, რომელიც ჩრდილოეთიდან შემოსაზღვრულია ბურუნტაბიის კონცხზე გამავალი პარალელით (გან.=41​039’48" ჩრდ. გრძ.=41​038’48" აღმ) და აღმოსავლეთით – მოლის აღმოსავლეთ კიდეზე გამავალი მერიდიანით (გან.=41​039’15" ჩრდ. გრძ.=41​039’62" აღმ). შიდა რეიდზე გამოყოფილია ადგილი მცირეტონაჟიანი გემების ღუზაზე დგომისათვის. ღუზაზე დგომის რაიონის კოორდინატები მოცემულია დანართ 9-ში. ღუზაზე დგომის რაიონში შესაძლებელია 3 მეტრი წყალშიგის და 10 მეტრის სიგრძის მქონე 4 გემის ერთდროული დაყენება; გ) ნავსადგურში შესვლა ხორციელდება ფარვატერით, წყლის ზედაპირი, რომელიც შემოსაზღვრულია ფარვატერის ღერძის პარალელურად გამავალი ხაზებით აღმოსავლეთით 150 მეტრზე და 240 მეტრზე ფარვატერის ღერძის დასავლეთით. ფარვატერის ღერძად მიჩნეულია შემავალი საგდულების ზოლი – 352​0-172​0; დ) გარე რეიდად ითვლება წყლის სივრცე 10-20 მეტრი სიღრმის იზობატებს შორის, განთავსებული მნათი “ბათუმის” ბუიდან, 0,13 მილის მოშორებით ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთისაკენ. 2. №100 რაიონში არსებობს გემების ღუზაზე დგომის 15 წერტილი. ამ წერტილების კოორდინატები რუკის მასშტაბით და მათგან ბათუმის შუქურაზე პელენგი და დისტანცია იხილეთ დანართ 10-ში.     მუხლი 95🔗. საკაბოტაჟო ნავსადგურის საზღვრები 1. საკაბოტაჟო ნავსადგურის აკვატორია შემოსაზღვ-რულია გან. 41​039’09” ჩრდ., გრძ. 41​039’36,5” აღმ. წერტილზე გამავალი პარალელით და გან. 41​039’09’’ ჩრდ. გრძ. 41​039’56’’ აღმ. წერტილზე გამავალი მერი-დიანით ნაპირამდე, რომლის კოორდინატებია გან. 41​039’09’’ ჩრდ., გრძ. 41​039’56’’ აღმ. 2. საკაბოტაჟო ნავსადგურის შიდა რეიდი შემოსაზ-ღვრულია აღმოსავლეთის მოლით, თევზსაჭერი ნავმისადგომების შემაერთებელი ხაზით. შიდა რეიდზე განთავსებულია ღუზაზე დგომის ადგილი 2,8 მეტრამდე წყალშიგის მქონე მცირეტონაჟიანი გემებისათვის, სადაც 2-3 ბალი ზღვის ღელვის პირობებში, ღუზა ცუდად ამაგრებს გემს. 3. გარე რეიდი შემოსაზღვრულია მერიდიანით, რომელიც გადის გრძ. 41​039’08” ჩრდ., გან. 41​039’34’’ აღმ. მოლის კიდიდან მერიდიანამდე შუქურაზე 41​039’44,5’’ ჩრდ. და პარალელზე 41​039’22,0’’ აღმ. კოორდინატებით. 4. გარე რეიდზე მდებარეობს მცირეტონაჟიანი გემების ღუზაზე დგომის ადგილი (იხ. დანართი №7), სადაც შესაძლებელია 2,8 მეტრი წყალშიგის მქონე გემების დგომა. 5. “აჭართევზის” ნავმისადგომებთან შეიძლება 2,8 მეტრის, ხოლო “მებადურის” ნავმისადგომებთან 2,5 მეტრის წყალშიგის მქონე გემების დაყენება ღუზის ჩაშვებით ცხვირით გასასვლელისაკენ. 6. საკაბოტაჟო ნავსადგურის აკვატორია არ არის დაცული სამხრეთ-დასავლეთის, დასავლეთის, ჩრდილო-დასავლეთის და ჩრდილოეთის ქარებისაგან. 12 მეტრი წამში სიმძლავრის ქარისა და 7 დეციმეტრი ტალღის სიმაღლის პირობებში საკაბოტაჟო ნავსადგურის აკვატორიაში და ნავმისადგომებთან დგომა სახიფათოა. ცუდი ამინდის პროგნოზის მიღებისთანავე თევსაჭერი გემები დაუყოვნებლივ უნდა იქნენ გადაყვანილი სავაჭრო ნავსადგურში, სადაც ნავსადგურის კაპიტნის მითითებით დისპეტჩერთან შეთანხმებით მათ უნდა გამოეყოთ დროებით უსაფრთხო სადგომი.     მუხლი 96🔗. შემხვედრი ტალღა ბათუმის ნავსადგურში მოქმედებს შემხვედრი ტალღა ნჩქრევა (ტიაგუნი). გემის დგომა ნავსადგურში შემხვედრი ტალღის მოქმედებისას საფრთხეს უქმნის გემს და ნავმისადგომს. შტორმის შესახებ გაფრთხილების მიღე-ბისთანავე, განსაკუთრებით სამხრეთ-დასავლეთის და ჩრდილო-დასავლეთის მიმართულების ქარების მოქმე-დებისას, რაც იწვევს შემხვედრი ტალღის წარმოშობას, ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური ნავსადგურის სადის-პეტჩეროსთან ერთად აღნიშნულის შესახებ ყველა შესაძლო საშუალებით ატყობინებენ ნავმისადგომთან და რეიდზე მდგომი გემების კაპიტნებს.     მუხლი 97🔗. უნავმისადგომო ჩამოსასხმელი 1. უნავმისდგომო ჩამოსასხმელზე, რომელიც მდებარეობს ნავთობტერმინალის მოლის ჩრდილოეთით, ხორციელდება დღე-ღამის ნათელ პერიოდში 20 000-დან 40 000 ტონამდე წყალწყვის და 175-245 მ-მდე სიგრძის ტანკერების მიყენება. მისაბმელი ოპერაციების წარმოების და დგომის პერიოდში ტანკერებს უნდა გააჩდეს წყალწყვის 1/3 (ერთი მესამედი) წყალშიგი. 2. გამონაკლის შემთხვევაში ნავსადგურის კაპიტნის ნებართვით დასაშვებია 40 000-დან 70 000 ტონა წყალწვის გემების დაყენება. 3. უნავმისდგომო ჩამოსასხმელზე, ტანკერების მიყენება ხორციელდება კარგ ამინდში და ნებადართულია არა უმეტეს 4-ბალიანი ქარისა და 3-ბალიანი ზღვის ღელვის პირობებში. 4. ტანკერების მიბმა კიჩოთი ორ კასრზე ხორციელდება ყოველი 4 მისაბმელი გვარლის მიწოდებით, უშვებს ორივე ღუზას 7-8 ხემით თითო ღუზა-ჯაჭვზე. 5. ტანკერის მიბმა უნავმისდგომო ჩამოსასხმელთან ნებადართულია 3 ბალამდე ზღვის ღელვისას, თუ ქარის სიჩქარე 12 მ/წმ-ს და ღელვა 3 ბალს აღემატება სატვირთო ოპერაციები უნდა შეჩერდეს და გემი დაუყონებლივ უნდა გავიდეს რეიდზე. 6. ტანკერის განთავსება ხდება მკაცრად ღერძული საგდულის გაყოლებით, გემის კიჩოს მანძილზე მოლის კედლამდე 80-85 მეტრზე. 7. უნავმისდგომო ჩამოსასხმელზე ნაპირზე ბალასტის გადაცემისას აუცილებელია ნაპირთან სატელეფონო კავშირის შეერთება, დამიწების მიერთება სპეციალურ ბუისთან, რისთვისაც ყველა გემს უნდა გააჩნდეს არანაკლებ 60 მეტრი სიგრძის კაბელი. 8. უნავმისდგომო ჩამოსასხმელთან გემის დგომისას გემის ბორტზე უნდა იმყოფებოდეს კაპიტანი, ხოლო მისი არყოფნის შემთხვევაში უფროსი თანაშემწე და არა უმცირეს ეკიპაჟის 2/3 (ორი მესამედი).  თავი 17. ფოთის ნავსადგური     მუხლი 98🔗. ფოთის ნავსადურის ფარგლები 1. ფოთის საზღვაო ნავსადგური მოიცავს სამხრეთ და ჩრდილოეთ ნავსადყუდელს, შიდა აუზს, სამხრეთ, დასავლეთ და ახალ ჩრდილოეთ მოლს, შესასვლელ არხს და გარე რეიდს. საზღვაო ნავსადგურის ტერიტორია შედგება დაცული (სარეჟიმო) და გახსნილი (ღია) ნაწილებისაგან. 2. დაცული (სარეჟიმო) ნაწილი წარმოადგენს სამხრეთ და დასავლეთ მოლს, გენერალური ტვირთების სატვირთო რაიონებსა და ტერმინალებს №1-15 ნავმისადგომის ჩათვლით, რომელიც ჩრდილოთიდან “ს.ს. “ფოთის გემთსაშენის”“ ქარხნის და სხვა საწარმოების ტერიტიროე-ბისაგან გამოყოფილია კედლით, შემდგომ აღმოსავლეთით ხიდამდე არხის გავლით ვახტანგ გორგასალის ქუჩაზე და შემდეგ დასავლეთის მიმართულებით არხით მის ზღვაზე შეერთებამდე. 3. მონაცემები ფოთის ნავსადგურის ნავმისადგომების შესახებ მოცემულია დანართ 11-ში. 4. ფოთის ნავსადგურში გემის მაქსიმალური დასაშვები ზომებია: სიგრძე 240 მეტრი, სიგანე 35 მეტრი და წყალშიგი 10,3 მეტრი. ნავსადგურის ადმინისტრაციის მიერ ყოველკვარტალურად ან ყოველი საშტორმო ამინდის შესახებ გაზომვების წარდგენის შემდეგ ნავსადგურის კაპიტანის მიერ ხდება ნავმისადგომებსა და შესასვლელ არხზე სამუშაო სიღრმის გამოცხადება, აღნიშნული ინფორმაცია მიეწოდება მეზღვაურებსა და დაინტერესებულ პირებს. არხისა და ნავმისადგომის სიღრმე შეიძლება იცვლებოდეს ნავსადგურში წყლის დონის მიხედვით ზრდის მიმართულებით. 5. 180 მეტრის სიგრძისა და 9,0 მეტრი წყალშიგის მქონე გემების შეყვანა/გამოყვანა დასაშვებია მხოლოდ დღის განმავლობაში. 6. ქარის მიმართულების გაძლიერებისას წამში 17 მეტრით და ხილვადობის 0,5 მილზე ნაკლები შემცირებისას, აგრეთვე შესასვლელ არხთან 3 ბალზე მეტი ლივლივისას ნავსადგურში შესვლა და ნავსადგურიდან გამოსვლა აკრძალულია. 7. ნავსადგურში ყველა სახის ბორანის მოძრაობა და მისაბმელი ოპერაციები, როგორც წესი წარმოებს ქარის მიმართულებით, რომელიც არ უნდა აღემატებოდეს წამში 10 მეტრს. 8. ფოთის ნავსადგურზე ვრცელდება მხოლოდ პირველი, მე-2, მე-3, მე-4, მე-5, მე-6, მე-11, მე-12 და მე-13 დანართები.     მუხლი 99🔗. ფოთის ნავსადგურის აკვატორია 1. ფოთის ნავსადგურის აკვატორია შემოსაზღვრულია ნაპირით, ჩრდილოეთით 42​012’00’’ პარალელით (მდინარე რიონის შესართავიდან), სამხრეთით 42​008’00’’ პარალელით (მდინარე რიონის არხი), ზღვიდან პირდაპირი ხაზით, რომელიც გადის იმ წერტილებზე, რომელიც განლაგებულია 2 მილის მოშორებით სანაპირო ხაზიდან ზემოთხსენებულ პარალელებზე და მოიცავს ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნავსაყუდელს, ახალი ნავსადგურის ნავსაყუდელს, შიდა აუზს, შესასვლელ არხს და გარე რეიდს. 2. ჩრდილოეთი ნავსაყუდელი – ნავსადგურის აკვატორია, რომელიც წარმოქმნილია ზღვის სივრცით და განლაგებულია დასავლეთ მოლს, ჩრდილოეთ მოლს (№1-2 ნავმისადგომი) და შუა მოლს (№12-13 ნავმისადგომები) შორის. 3. სამხრეთ ნავსაყუდელი – საზღვაო ნავსადგურის ზღვის სივრცე, რომელიც შემოსაზღვრულია სამხრეთი, დასავლეთი და შუა მოლით. 4. შიდა აუზი – ზღვის სივრცის ნაწილი, რომელიც მოქცეულია შიდა ნავსაყუდელში. 5. ახალი ნავსადგური – ზღვის სივრცე, რომელიც შემოფარგლულია ჩრდილოეთ მოლით, ახალი ჩრდილოეთ მოლით და შიდა დასავლეთ მოლით. ახალ ნავსადგურში განლაგებულია საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საზღვაო-სამხედრო ძალების ბაზა და “ს.ს. “ფოთის გემთსაშენი”“ ქარხანა. ახალი ნავსადგურის აკვატორია არ შედის ფოთის ნავსადგურის ადმინისტრაციის პასუხისმგებლობაში. 6. ნავსადგურის შესასვლელი არხი შედგება ორი მუხლისაგან, პირველი მუხლის სიგანეა 55 მ, სიღრმე 10,5 მ, ღერძის მიმართულებაა 310​ო – 130​ო, სიგრძე 1,5 კბტ. მეორე მუხლის სიგანეა 70 მ, სიღრმე 9,5 მ, ღერძის მიმართულებაა 338ო9’ – 158ო9’, სიგრძე 1,5 კბტ.     მუხლი 100🔗. გემის ღუზაზე დგომის რაიონები 1. გემის ღუზაზე დგომის ჩრდილოეთი რაიონი №200 გათვალისწინებულია, მხოლოდ ტანკერებისა და საშიში ტვირთებით დატვირთული გემების დგომისათვის (იხ. დანართი 13). 2. გემის ღუზაზე დგომის სამხრეთი რაიონი №300 გათვალისწინებულია გემების დგომისათვის, (იხ. დანართი 13). 3. რეიდზე დგომისას სატვირთო ოპერაციების განხორცილებისას გემებისათვის განკუთვნილია ღუზაზე დგომის ორი წერტილი: წერტილი №1 გან= 42​0009’60’’ ჩრდ, გრძ= 41​038’3’ აღმ. 16 მ სიღრმეზე. წერტილი №2 გან= 42​009’60’’ ჩრდ., გრძ= 41​037’3’’ აღმ. 15 მ სიღრმეზე. ნავსადგურის ლოცმანი ზემოთხსენებულ წერტილებში ახორციელებს გემების დაყენებას. 4. არხში რეგულარულად მიმდინარეობს ფსკერგამაღრმავებელი სამუშაოები, რადგან არხის ფსკერის გრუნტის შემადგენლობა ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნავსაყუდელის ნავმისადგომების და შიდა აუზის შემადგენლობა წარმოადგენს შლამს და ქვიშას, რაც შეხებისას გამორიცხავს გემის კორპუსის წყალქვეშა ნაწილის დაზიანებას. 5. საზღვაო ნავსადგური მუშაობს დღე-ღამის განმავლობაში დასვენებებისა და სადღესასწაულო დღეების გარეშე. ნავსადგურში სალოცმანო გაცილება და ბუქსირების გამოყენება აუცილებელია.     მუხლი 101🔗. ბუქსირით მომსახურების პირობები ნავსადგურში 1. ნავსადგურის განკარგულებაში იმყოფება ორი ბუქსი-რი, რომლის სიმძლავრე 1200 ცხ.ძ და 2520 ცხ.ძ. ნავ-სადგურში ყველა ტიპის 200 ტონა ან მეტი საერთო ტევადობით გემისათვის ბუქსირით მომსახურებით უზრუნ-ველყოფა სავალდებულოა, ხოლო 200 ტონაზე ნაკლები საერთო ტევადობის გემებისათვის კი – კაპიტნის მოთხოვ-ნით. 2. ს.ს. “ფოთის გემთსაშენი” ქარხნისაკენ მიმავალი გემების ბუქსირება ხდება ს.ს. “ფოთის გემთსაშენი” ქარხნის კუთვნილი ბუქსირებით. იმ შემთხვევაში, თუ დანართი 3-ის შესაბამისად საჭიროა ბუქსირების მეტი რაოდენობა, მაშინ გამოიყენება ფოთის ნავსადგურის კუთვნილი ბუქსირები. 3. აკრძალულია ნავსადგურში ბუქსირით ოპერაციების წარმოება, თუ ქარის სიჩქარე აღემატება 17 მ/წმ-ში. გემის საჭის, ღუზის და მთავარი ძრავის გაუმართაობის შემთხვევაში ბუქსირით ოპერაციები დაიწყება, თუ ქარის სიჩქარე 10 მ/წმ-ს არ აღემატება. 5. გემი, რომელსაც ექსპლუატაციიდან გამოსული აქვს მთავარი ძრავი ან საჭის დანადგარი ნავსადგურის აკვატორიაში ბუქსირით ოპერაციების განხორციელებისას ვალდებულია ატაროს ზღვაზე გემების შეჯახების თავიდან აცილების საერთაშორისო წესებით (COLREG-72) გათვალისწინებული შუქურები და ნიშნები. 5. განსაკუთრებულ პირობებში 4 მეტრზე ნაკლები წყალშიგის მქონე მცირე ტონაჟის გემები შეიძლება დაყენებული იქნენ ღუზაზე შიდა რეიდის აკვატორიაში, ნავსადგურის კაპიტანთან შეთანხმებით.     მუხლი 102🔗. სატვირთო ოპერაციები ნავსადგურში 1. ფოთის ნავსადგურს გემების დამუშავებისათვის გააჩნია – I და II საწარმოო რაიონი, საკონტეინერო ტერმინალი, ბორანის ტერმინალი, ნავთობტერმინალი და აღმოსავლეთ რაიონი. 2. I საწარმოო რაიონი – (№8-10 ნავმისადგომები) – აწარმოებს გენერალური (ტარა-ცალობითი) და ნაყარი მარცვლეულის, აგრეთვე სხვა ტვირთით დატვირთული გემების დამუშავებას; 3. II საწარმოო რაიონი (№ 3-6 ნავისადგომები) – აწარმოებს ნაყარი ტვირთებით, ლითონნაწარმით, ჯართით, ქიმიკატებით დატვირთულით გემების დამუშავებას. 4. საკონტეინერო ტერმინალი (№7 ნავმისადგომი) – აწარმოებს კონტეინერებით, დანადგარებით და სხვა მძიმე წონის ტვირთის (40 ტონამდე) მქონე გემების დამუშავებას; 5. საბორანე ტერმინალი (№2 ნავმისადგომი) – აწარ-მოებს სარკინიგზო ბორანის დამუშავებას. 6. ნავთობტერმინალი (№1 ნავმისადგომი) წარმოადგენს ნავმისადგომს, რომელზეც დაშვებულია მხოლოდ 61​0C-ზე მეტი მეთქების ტემპერატურის მქონე ნავთობპროდუქტე-ბის დამუშავება. აღნიშნულ ნავმისადგომზე სატვირთო ოპერაციები შეჩერებული უნდა იქნეს №2 ნავმისადგომზე ბორნის მიბმის ოპერაციების დროს. 7. სამხრეთ რაიონი (№12-13 ნავმისადგომები) – აწარმოებს სამგზავრო გემების და საავტომობილო ბორნების დამუშავებას. 8. №14 ნავმისადგომი გამოიყენება ნავსადგურის ფლოტის გემების დგომისა და გემის ან კლიენტის საშუალებებით ავტოტრანსპორტის დასატვირთად. 9. ნავსადგურში ამწეების მუშაობის შეჩერება ხდება არა უმეტეს 14-17მ/წმ ქარის სიჩქარის არსებობისას.     მუხლი 103🔗. მოსახმობი და რადიოკავშირის არხები ფოთის ნავსადგურში მოქმედი მოსახმობი და რადიოკავშირის არხები იხილეთ მე-6 დანართში. თავი 18. სუფსის საზღვაო ნავსადგური     მუხლი 104🔗. ნავსადგურის აკვატორია 1. სუფსის საზღვაო ნავსადგურის აკვატორიის ფარგლებში აკრძალულია სამოქალაქო გემების ნაოსნობა და თევზჭერა. 2. ნავსადგურში შემოსულ გემებს, რომლებმაც უნდა აწარმოონ სატვირთო ოპერაციები, არ აქვთ შეზღუდვა წყალშიგზე, აკვატორია არის განსაკუთრებული სიფრთხილის ნაოსნობის რაიონი. 3. ნავსადგურის აკვატორიის კოორდინატები იხილეთ მე-14 და მე-15 დანართებში. 4. აკვატორიაში წყალი ძირითადად მიედინება სანაპიროს ჩრდილო-დასავლეთით პარალელისაკენ და მისი სიჩქარე იშვიათად სცილდება 0.5 საზღვაო მილს საათში. უფრო ხშირი ქარებია დასავლეთიდან, ყველაზე ძლიერი ქარებია ზამთარში, როცა ქარის მაქსიმალური სიჩქარე 30 საზღვაო მილს აღწევს საათში. დამატებითი ინფორმაციისათვის იხელმძღვანელეთ ბრიტანეთის საზღვაო “შავი ზღვის ლოცია” №24, მე-12 გამოცემა ს.3.318 და ბრიტანეთის რუკების №3313 და №3317 უგვიანესი გამოცემა ან რუსეთის ფედერაციის თავდაცვის სამინისტროს ჰიდროგრაფიის სამმართველოს “შავი ზღვის ლოცია” №1244 და რუკების №38109 და №38190. უახლესი გამოცემა. 5. ნავსადგურის აკვატორიაში გამოყოფილია ღუზაზე დგომის 2 წერტილი შემდგომი კოორდინატებით – წერტილი 1: ჩრდილოეთ განედი – 42​002’10", აღმოსავლეთ გრძედი – 41​041’35", წერტილი 2: ჩრდილოეთ განედი – 42​003’0", აღმოსავლეთ გრძედი – 41​040’40". 6. ნავსადგურში საწვავით (ბუნკერი) მომარაგება ხორციელდება მხოლოდ რეიდზე დგომის დროს. 7. სუფსის ნავსადგურზე ვრცელდება მხოლოდ პირველი, მე-2, მე-3, მე-5, მე-6, მე-14 და მე-15 დანართები.     მუხლი 105🔗. მცურავი ნავმისადგომი 1. ნავსადგურის მცურავ ნავმისადგომს (შემდგომში – “SPM”) წარმოადგენს ყვითლად შეღებილი, შედუღებული კვადრატის ფორმის კონსტრუქცია, რომელზეც დამაგრებულია ყოველი მხრით მიმართული სანისლე-საყვირი და გამოსცემს მორზეს ტიპის ხმას (U), ყოველ 30 წამში და აქვს 2.0 საზღვაო მილის მოქმედების არეალი. არსებობს თეთრი სასიგნალო შუქურა, რომელიც განუწყვეტლივ ინთება ყოველ 15 წამში, და აქვს 5.0 საზღვაო მილის მოქმედების არე, ასევე დაყენებულია რადიო შუქურა (RACON BEACON). 2. “SPM”-ს კოორდინატებია: ჩრდილოეთ განედი – 42​001’79”, აღმოსავლეთ გრძედი – 41042’41”. 3. “SPM”-ის სატვირთო ოპერატორია საქართველოს მილსადენი კომპანია (შემდგომში – სმკ), რომლის “გამოყენების ვადები და პირობები”-ს ახალი რედაქციის დაცვა სავალდებულოა “SPM”-ზე დასატვირთი გემებისათვის. 4. “SPM”-ზე შესაძლებელია შემდეგი ზომის გემების დატვირთვა: სიგრძე – მინ. 250 მ, მაქს. 290 მ, წყალ-წყვა – 60 000 – 180 000.     მუხლი 106🔗. ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური 1. სუფსის საზღვაო ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური შედგება ნავსადგურის კაპიტნისაგან, მორიგე კაპიტნებისგან და ნავსადგურის განსაკუთრებული სპეციფიკიდან გამომდინარე მათი ფუნქციები განისაზღვრება: ა) ნავსადგურის კაპიტანი – საქართველოს საზღვაო კოდექსის მე-5 თავის შესაბამისად არის ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის ხელმძღვანელი. კაპიტანი ხელმძღვანელობს საზღვაო კოდექსით, ნავსადგურის კაპიტნის (ტრანსპორტის მინისტრის №10 ბრძანება 28.01.1999წ.) დებულებით და ამ წესებით; ბ) ნავსადგურის მორიგე კაპიტანილოცმანი – კაპიტანი, რომელიც გარდა თავისი ფუნქციებისა ასრულებს გემის “SPM”-თან მიბმის ოპერატორ-კაპიტნის ფუნქციებს (შემდგომში – MOORING-MASTER). გ) ნავსადგურის სახელმწიფო კონტროლის ფუნქციებს ასრულებს ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაციის –787(19) რეზოლუციის შესაბამისად.     მუხლი 107🔗. ლოცმანობა 1. ლოცმანი გემზე უნდა ავიდეს “SPM”-დან 3 საზ-ღვაო მილის დაშორებით მომსახურე გემის მეშვეობით. 2. გემის დაყენების ოპერაციები ხორციელდება მხოლოდ დღის საათებში კარგი ხედვის პირობებში, ხოლო მისი გაშვება – დღე-ღამის განმავლობაში.     მუხლი 108🔗. ბუქსირით უზრუნველყოფა 1. “SPM“-ზე გემის დაყენების და სატვირთო ოპერაციების პერიოდში ბუქსირით უზრუნველყოფა აუცილებელია. 2. გემის კაპიტანმა (საზღვაო აგენტის მეშვეობით) საბუქსირო უზრუნველყოფაზე შეკვეთა უნდა გააკეთოს ნავსადგურის ადმინისტრაციასთან და ბუქსირით მომსახურე კომპანიასთან ნავსადგურში შემოსვლამდე 24 საათით ადრე და დაადასტუროს 2 საათით ადრე 70 და 16 ულტრამოკლე რადიო ტალღაზე. 3. ბუქსირით უზრუნველყოფის შეკვეთის გაფორმება ხდება გემის ნავსადგურიდან გასვლის გაფორმებამდე. გემის კაპიტანი ვალდებულია დაადასტუროს ბუქსირის მომსახურების შესახებ გადახდის ქვითარი მისი ხელწერით.     მუხლი 109🔗. თევზსაჭერი და მცირეტონაჟიანი გემების მოძრაობა თევზსაჭერი გემების შესვლა ნავსადგურში მდინარე სუფსის შესართავში ხორციელდება წერტილიდან: ჩრდილოეთი განედი – 42​000’45’’, აღმოსავლეთი გრძედი – 41​0045’ 00’’, ხოლო შემდეგში სვლა ხდება შესაბამისი კურსით: 26 – 206 მდინარის შესართავამდე.     მუხლი 110🔗. რეიდზე გემების დგომა 1. სუფსის ნავსადგურში გემების დგომა რეიდზე შესაძლებელია მხოლოდ 87-ე მუხლის მე-5 პუნქტში მითითებულ წერტილებში. 2. მცირეტონაჟიანი და თევზსაჭერი გემების ღუზაზე დგომა შესაძლებელია მდინარე სუფსის შესართავში. ღუზაზე დაყენებას ახორციელებს გემის კაპიტანი, ნავსადგურის კაპიტნის მიერ მითითებულ წერტილში.     მუხლი 111🔗. გემების ნავმისადგომთან დაყენება 1. გემის მცურავ ნავმისადგომთან დაყენება ხდება (სმკ-ს შეტყობინების საფუძველზე) ნავსადგურის ადმინისტრაციის ნებართვით ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის მიერ. 2. “SPM”-ზე გემის დაყენება ხდება მხოლოდ დღის საათებში. 3. “SPM”-თან მდგომი გემების საწვავით მომარაგება (ბუნკერი) აკრძალულია. 4. გემის კაპიტანი ყოველთვის ხიდურაზე უნდა იმყოფებოდეს გემის “SPM”-ზე დაყენების მთელ პერიოდში. 5. MOORING-MASTER-ი უნდა იყოს გემის წინა ერდოზე. ის ატყობინებს ლოცმანს, რომელიც იმყოფება სანავიგაციო ხიდურაზე, გემის მიმართულებისა და “შPM”-თან მიახლოების მანძილს.     მუხლი 112🔗. მცურავ ნავმისადგომთან დგომა 1. “SPM”-თან მდგარ გემებს ეკრძალებათ აწარმოონ იმ მექანიზმების სარემონტო სამუშაოები, რომლებიც აუცილებელია რეიდზე გასასვლელად. 2. “SPM”-სთან დგომის დროს გემზე უნდა იმყოფებოდეს გემის კაპიტანი. მისი არყოფნის შემთხვევაში კი კაპიტანის უფროსი თანაშემწე. 3. “SPM”-თან მდგომი გემებისათვის სავალდებულოა სმკ-ს წესების დაცვა, რომლებიც შეთანხმებული უნდა იყოს საქართველოს საზღვაო ტრანსპორტის ადმინისტრაციასთან.     მუხლი 113🔗. გემის ნავმისადგომიდან აშვება 1. ჩატვირთვის დამთავრების შემდეგ გემის კაპიტანი, MOORING-MASTER-ი და ლოცმანი შეთანხმდებიან გემის აშვების გეგმაზე. 2. გემის აშვება დაიწყება მაშინვე, როგორც კი შეერთებული შლანგები მოიხსნება და დაიკიდება გემის მთავარ კოლექტორზე ზღვაში ჩასაცურებლად. დამხმარე ბუქსირი ადგილზე დარჩება, რათა საჭიროების შემთხვევაში გემს გაუწიოს საბუქსირო ან გემის ბიძგით გასაწევი დახმარება. 3. გემის გასვლა “SPM”-დან დამოკიდებული იქნება ამინდის გასასვლელად ხელსაყრელ პირობებზე.     მუხლი 114🔗. “SPM”-ზე სატვირთო ოპერაციები 1. ჩატვირთვის ოპერაციებს ასრულებს საქართველოს მილსადენის კომპანია და მისი მოთხოვნების შესრულება სავალდებულოა. 2. ნავსადგურის კაპიტნის სამსახურის თანამშრომლებს აქვთ უფლება სმკ-ს თანხმობის შემთხვევაში შეასრულონ ჩატვირთვის კაპიტნის ფუნქციები.     მუხლი 115🔗. ბალასტისაგან გათავისუფლება სუფსის საზღვაო ნავსადგურს და ტერმინალს არა აქვს ბალასტის მისაღები ან განთავსების მოწყობილობები, ამიტომ სუფსის საზღვაო ნავსადგურში დასატვირთად დაიშვებიან მხოლოდ იზოლირებული ბალასტის მქონე გემები. დანართი №1 საქართველოს ნავსადგურებისათვის აუცილებელი გემის შესვლა-გამოსვლისათვის საჭირო დოკუმენტების ნუსხა № გასაფორმებლად წარსადგენი დოკუმენტები სულ ვის მესაზღ. საბაჟო ნავსად. კაპ. სანიტ. ხელ. აგენტ. 1 2 3 4 5 6 7 1. გემის ნავსადგურში შემოსვლის გაფორმება ა) გემის საკონვენციო სერტიფიკატები X ბ) გემის საკლასიფიკაციო სერტიფიკატე-ბი X გ) გემის ეკიპაჟის დიპლომები X დ) გენერალური დეკლარაცია (IMO FAL1) 1 2 3 4 5 ე) დეკლარაცია ტვირთის შესახებ (IMO FAL2) 1 2 3 4 ვ) დეკლარაცია გემის მარაგის შესახებ (IMO FAL3) 1 2 ზ) დეკლარაცია ეკიპაჟის პირადი ნივთე-ბის შესახებ (IMO FAL4) 1 2 თ) ეკიპაჟის განრიგი (IMO FAL5) 1 2 3 4 5 ი) მგზავრთა განრიგი (IMO FAL6) 1 2 3 4 5 კ) საზღვაო სანიტარიული დეკლარაცია 1 ლ) დეკლარაცია საშიში ტვირთის შესახებ 1 2 მ) მოწმობა დერატიზაციის შესახებ 1 2 ნ) კაპიტნის განცხადება ნავსადგურში შემოსვლის შესახებ 1 2. გემის ნავსადგურიდან გასვლის გაფორმება ა) გენერალური დეკლარაცია (IMO FAL1) 1 2 3 4 ბ) დეკლარაცია ტვირთზე (IMO FAL2) 1 2 3 4 გ) დეკლარაცია გემის მარაგის შესახებ (IMO FAL3) 1 2 1 2 3 4 5 6 7 დ) ეკიპაჟის განრიგი (IMO FAL5) 1 2 ე) მგზავრთა განრიგი (IMO FAL6) 1 2 ვ) კაპიტნის განცხადება ნავსადგურიდან გასვლის შესახებ. 1 ზ) სატვირთო დოკუმენტებზე დასმული საბაჟო შტამპი ~გაშვება ნებადართუ-ლია~ 1 თ) სატვირთო-გეგმა და მდგრადობის გაზომვა X ი) გემის ეკიპაჟის დიპლომები X კ) სანიტარულ-საკარანტინო სამსახურის ნებართვა ნავსადგურიდან გასვლაზე X შენიშვნა: ცხრილში მოცემული ციფრები ნიშნავს ეგზემპლარის ასლების ნომრებს; X – საბუთები მიეწოდება მხოლოდ ნავსადგურის კაპიტანს დანართი 2 თევზსაჭერი გემების გასვლა ა) შესაბამისი დოკუმენტების კრებული ნაოსნობისა და რეწვის წესის შესახებ; ბ) თევზჭერის შესახებ საერთაშორისო ხელშეკრულებათა კრებულები; გ) ცნობა საქართველოს ნავსადგურის კაპიტანთან ინსტრუქტაჟის გავლის შესახებ~.; დ) მდგრადობის გაანგარიშება გემბანზე ტვირთის არსებობის შემთხვევაში; ე) სარეწი რაიონების რუკები; ვ) თევზჭერის შესახებ ლიცენზია და ბილეთი. დანართი 3  „გემის სიგრძიდან გამომდინარე ბუქსირების რაოდენობა სავალდებულოა ყველა ნავსადგურებისათვის“ გემის სიგრძე მეტრებში ბუქსირების რაოდენობა 51 – 100 1 101 – 180 2 181 – 200 3 200 და მეტი 4 დანართი 4 „ნავსადგურებში გემების დატვირთვა-გადმოტვირთვის მინიმალური ნორმები“ ხორბალი ნაყარი – 3700 ტონა დღე/ღამეში მადანი ზვინური – 2000 ტონა დღე/ღამეში ტვირთი ტომრებსა და პაკეტებში – 500 ტონა დღე/ღამეში ტვირთი სლინგებში – 650 ტონა დღე/ღამეში ნაყარი ტომრები – 450 ტონა დღე/ღამეში გენერალური ტვირთი (კონსტრუქციები) – 700 ტონა დღე/ღამეში ხე-ტყე – 500 ტონა დღე/ღამეში ყუთების კომპლექტები – 400 ტონა დღე/ღამეში თხევადი ტვირთი ტარაში (კასრებში) – 500 ტონა დღე/ღამეში ჩამოსასხმელი ადვილადაალებადი სითხეები: ნავთობი – 1000 ტონა დღე/ღამეში დიზელის საწვავი – 1000 ტონა დღე/ღამეში ბენზინი – 480 ტონა დღე/ღამეში მაზუთი – 1400 ტონა დღე/ღამეში დანართი 6 საქართველოს ნავსადგურებში რადიოკავშირის არხები ადრესატი მოსახმობი გამოძახების არხი სამუშაო არხი სამაშველო-საკოორდნიაციო ცენტრი `მაშველი 1~ 16,70 სალოცმანო არხი `ლოცამნი~ 9 9 გემის ეკიპაჟის სამუშაო არხი 16 6 გემის აგენტების არხი 16 28 ბათუმის ნავსადგური ნავსადგურის ცენტრალური რადიოსადგური `ბათუმი 1~ 16 26,28 ნავსადგურის ცენტრალური სადისპეტჩერო `ბათუმი 2~ 16 13 ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური `ბათუმი 5~ 16,70 14 სასაზღვრო ძალების საკონტროლო გამშვები პუნქტი `ბათუმი 16 საბაჟო სამსახური 16 ფოთის ნავსადგური ნავსადგურის ცენტრალური რადიოსადგური `ფოთი 1~ 16 26,28 ნავსადგურის ცენტრალური სადისპეტჩერო `ფოთი 2~ 16 9,73 ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური `ფოთი 5~ 16 68 სასაზღვრო ძალების საკონტროლო გამშვები პუნქტი `ფოთი 5~ 16 12 საბაჟო სამსახური 16 11 ნავსადგურის მობილური სახანძრო სამსახური - 22 A სუფსის ნავსადგური ნავსადგურის ცენტრალური სადისპეტჩერო `სიფსა 2~ 16 9,73 ნავსადგურის კაპიტნის სამსახური `სუფსა 5~ 16 68 დანართი 7.  ბათუმის რუკა დანართი 8. ბათუმის ნავმისადგომების სიგრძე და წყალშიგი ნავმისადგომების № ნავმისადგომის სიგრძე დასაშვები წყალშიგი 1 200 მ 10,8 მ 2 140 მ 8,7 მ 3 165 მ 8,8 მ 4/5 220 მ 9,0 მ 6 185 მ 7,0 მ 7 250 მ 10,5 მ 8 180 მ 9,2 მ 9 195 მ 9,1 მ 10 220 მ 11,0 მ 11 190 მ 7,3 მ საკაბოტაჟო ნავსაყუდელი 3,0 მ 2,5 მ უნავმისადგომო ჩამოსასხმელი 250 მ 12,0 მ დანართი 9. მცირეტონაჟიანი გემების დგომის ადგილი (შიდა რეიდი) გან: = 41​039​,16,5​,0​„ ჩრდ. გრძ. = 41​039​,13,5​„ აღმ. გან: = 41​039​,29,0​„ ჩრდ. გრძ. = 41​039​,13,5​„ აღმ. გან: = 41​039​,16,5,0​„ ჩრდ. გრძ. = 41​039​,37,0​„ აღმ. გან: = 41​039​,16,5,0​„ ჩრდ. გრძ. = 41​039​,37,0​„ აღმ. დანართი 10. №100 ღუზაზე დგომის კოორდინატები № განედი -გრძედი ჭეშმარიტი პელენგი მანძილი ბათუმის შუქურადან კბტ. 1 41​040​,09,5​„ ჩრდ. 41​039​,13,0​„ აღმ. 213​0 8,7 კბტ. 2 41​040​,12,5​„ ჩრდ. 41​039​,37,0​„ აღმ. 222​0 11,5 კბტ. 3 41​040​,21,0​„ ჩრდ. 41​039​,15,0​„ აღმ. 226​0 14,7 კბტ. 4 41​040​,28,0​„ ჩრდ. 41​040​,18,0​„ აღმ. 229​0 17,5 კბტ. 5 41​040​,35,0​„ ჩრდ. 41​040​,39,0​„ აღმ. 232​0 20,0 კბტ. 6 41​040​,43,5​„ ჩრდ. 41​040​,12,0​„ აღმ. 220​0 18,0 კბტ. 7 41​040​,48,0​„ ჩრდ. 41​040​,27,0​„ აღმ. 225​0 20,7 კბტ. 8 41​040​,51,0​„ ჩრდ. 41​040​,51,0​„ აღმ. 229​0 23,0 კბტ. 9 41​041​,04,5​„ ჩრდ. 41​040​,20,0​„ აღმ. 218​0 22,0 კბტ. 10 41​041​,07,0​„ ჩრდ. 41​040​,12,0​„ აღმ. 223​0 23,7 კბტ. 11 41​041​,10,0​„ ჩრდ. 41​041​,06,0​„ აღმ. 227​0 26,7 კბტ. 12 41​041​,22,0​„ ჩრდ. 41​040​,33,0​„ აღმ. 217​0 25,8 კბტ. 13 41​041​,24,0​„ ჩრდ. 41​041​,54,0​„ აღმ. 221​0 27,0 კბტ. 14 41​041​,32,0​„ ჩრდ. 41​041​,13,0​„ აღმ. 223​0 29,1 კბტ. 15 41​041​,41,0​„ ჩრდ. 41​040​,55,0​„ აღმ. 217​0 28,2 კბტ. დანართი 11. ფოთის ნავსადგურის ნავმისადგომები № ნავმისადგომის № ნავმისადგომის სიგრძე საპროექტო საერთო სიგრძე საექსპლუატაციო სიგრძე სიღრმე (მ) 1. №1 ნავმისადგომი 200 200 12,5 2. №2 ნავმისადგომი 183 160 12,5 3. №3 ნავმისადგომი 215 215 8,5 4. №4 ნავმისადგომი 154 154 8,5 5. №5 ნავმისადგომი 173 173 8,5 6. №6 ნავმისადგომი 212 190 9,75 7. №7 ნავმისადგომი 211 170 8,25 8. №8 ნავმისადგომი 215 200 9,75 9. №9 ნავმისადგომი 220 220 8,0 10. №10 ნავმისადგომი 264 264 8,0 11. №11 ნავმისადგომი 71 71 8,0 12. №12 ნავმისადგომი 250 240 6,1 13. №13 ნავმისადგომი 97 97 6,5 14. №14 ნავმისადგომი 250 240 8,4 15. №15 ნავმისადგომი 155 150 8,5 დანართი 12 ფოთის ნავსადგურის რუკა დანართი 13 ფოთის ნავსადგურის რეიდი რუკა დანართი 14. სუფსის ნავსადგურის აკვატორიის კოორდინატები ჩრდილოეთ განედი აღმოსავლეთ გრძედი წერტილი 42​0 03’ 12"NN 41​0 43’ 45" E წერტილი 42​0 03’ 12"NN 41​0 40’ 00" E წერტილი 42​0 00’ 30" N 41​0 42’'10" E წერტილი 42​0 00’ 30" N 41​0 45’ 36" E და მდინარე სუფსის შესართავიდან 500 მეტრით დინების ზევით. დანართი 15 სუფსის საზღვაო ნავსადგური დანართი 16 სოხუმის ნავსადგური დანართი 17 ყულევის ნავსადგური დანართი 18 ტვირთების მარკირება