საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ბრძანება №203 „საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშებისა და გადახდის წესის შესახებ“ ინსტრუქციის თაობაზე
საქართველოს მინისტრის ბრძანება ძალადაკარგული
მიღების თარიღი 03.08.1998
ძალის დაკარგვა 06.12.1999
გამომცემი ორგანო საქართველოს ფინანსთა მინისტრი
ნომერი №დანართი № 8
საგადასახადო ინსპექციასs
––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(იგზავნება არა უგვიანეს
კვარტალის მომდევნო თვის
15 რიცხვისა)
სარეგისტრაციო კოდი 000000090.01(2).003.000341
გამოქვეყნების წყარო გამოუქვეყნებელი, 0, 06/08/1998
კონსოლიდირებული ვერსიები
დამატებითი მეტამონაცემები (15)
| 1 | 2 |
| 2 | ერთობლივ შემოსავალის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯები ამორტიზაციისა და ბიუჯეტში გადასახადების გარეშე |
| 3 | ბიუჯეტის გადასახადები (დღგ-ს, აქციზის, საშემოსავლო და მოგების გადასახადის გარეშე) |
| 4 | 5 |
| 5 | გადასახადი ფაქტობრივი შემოსავლის მიხედვით სტრ.4-ის 20%) |
| 6 | დარიცხული მიმდინარე გადასახდელი გასული პერიოდის მიხედვით |
| 7 | დარიცხული მიმდინარე გადასახდელი 199 წლის 15 თვის |
| 8 | 9 |
| 9 | 8.162 |
| 10 | 8.983 |
| 11 | 9.787 |
| 12 | 13 |
| 13 | 11.348 |
| 14 | 12.106 |
| 15 | 12.849 |
🕸️ გრაფი — კავშირების ვიზუალიზაცია
დოკუმენტის ტექსტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ბრძანება №203 „საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშებისა და გადახდის წესის შესახებ“ ინსტრუქციის თაობაზე
/* Font Definitions */ @font-face {font-family:Helvetica; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Courier; panose-1:2 7 4 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Tms Rmn"; panose-1:2 2 6 3 4 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Helv; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:"New York"; panose-1:2 4 5 3 6 5 6 2 3 4;} @font-face {font-family:System; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Wingdings; panose-1:5 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:Batang; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:PMingLiU; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:Dotum; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimHei; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:MingLiU; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Mincho; panose-1:2 2 6 9 4 3 5 8 3 5;} @font-face {font-family:Gulim; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Century; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Angsana New"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Cordia New"; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Mangal; panose-1:2 4 5 3 5 2 3 3 2 2;} @font-face {font-family:Latha; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Vrinda; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Raavi; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Shruti; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Sendnya; panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gautami; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Tunga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Estrangelo Edessa"; panose-1:3 8 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Cambria; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:LitNusx_LB;} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:SPGrotesk;} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:SPDumbadze;} @font-face {font-family:Marlett; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@Batang"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:BatangChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@BatangChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Gungsuh; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Gungsuh"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GungsuhChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GungsuhChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DaunPenh; panose-1:1 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DokChampa; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Euphemia; panose-1:2 11 5 3 4 1 2 2 1 4;} @font-face {font-family:Vani; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"\@Gulim"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GulimChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GulimChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Dotum"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DotumChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@DotumChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Impact; panose-1:2 11 8 6 3 9 2 5 2 4;} @font-face {font-family:"Iskoola Pota"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kalinga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kartika; panose-1:2 2 5 3 3 4 4 6 2 3;} @font-face {font-family:"Khmer UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lao UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lucida Console"; panose-1:2 11 6 9 4 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:"\@Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:Meiryo; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft Himalaya"; panose-1:1 1 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@MingLiU"; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:PMingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Mongolian Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"\@MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MV Boli"; panose-1:2 0 5 0 3 2 0 9 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft New Tai Lue"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Nyala; panose-1:2 0 5 4 7 3 0 2 0 3;} @font-face {font-family:"Microsoft PhagsPa"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Plantagenet Cherokee"; panose-1:2 2 6 2 7 1 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Segoe Script"; panose-1:2 11 5 4 2 0 0 0 0 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Semibold"; panose-1:2 11 7 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Light"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Symbol"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"\@SimSun"; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:NSimSun; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@NSimSun"; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun-ExtB; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimSun-ExtB"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft Tai Le"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Shonar Bangla"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Yi Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Aparajita; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Ebrima; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gisha; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kokila; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Leelawadee; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Uighur"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MoolBoran; panose-1:2 11 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Utsaah; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Vijaya; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Andalus; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Arabic Typesetting"; panose-1:3 2 4 2 4 4 6 3 2 3;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic Fixed"; panose-1:2 7 3 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Sakkal Majalla"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Traditional Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Aharoni; panose-1:2 1 8 3 2 1 4 3 2 3;} @font-face {font-family:David; panose-1:2 14 5 2 6 4 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FrankRuehl; panose-1:2 14 5 3 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Levenim MT"; panose-1:2 1 5 2 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Miriam; panose-1:2 11 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Miriam Fixed"; panose-1:2 11 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Narkisim; panose-1:2 14 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Rod; panose-1:2 3 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FangSong; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@FangSong"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimHei"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:KaiTi; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@KaiTi"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:AngsanaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Browallia New"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:BrowalliaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:CordiaUPC; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DilleniaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:EucrosiaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:FreesiaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:IrisUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:JasmineUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:KodchiangUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:LilyUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DFKai-SB; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@DFKai-SB"; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Unicode"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Black"; panose-1:2 11 10 4 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Candara; panose-1:2 14 5 2 3 3 3 2 2 4;} @font-face {font-family:"Comic Sans MS"; panose-1:3 15 7 2 3 3 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Consolas; panose-1:2 11 6 9 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Constantia; panose-1:2 3 6 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Corbel; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium"; panose-1:2 11 6 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gabriola; panose-1:4 4 6 5 5 16 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Georgia; panose-1:2 4 5 2 5 4 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Palatino Linotype"; panose-1:2 4 5 2 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Segoe Print"; panose-1:2 0 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Trebuchet MS"; panose-1:2 11 6 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Verdana; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:Webdings; panose-1:5 3 1 2 1 5 9 6 7 3;} @font-face {font-family:"MT Extra"; panose-1:5 5 1 2 1 2 5 2 2 2;} @font-face {font-family:Haettenschweiler; panose-1:2 11 7 6 4 9 2 6 2 4;} @font-face {font-family:"MS Outlook"; panose-1:5 1 1 0 1 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Book Antiqua"; panose-1:2 4 6 2 5 3 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Century Gothic"; panose-1:2 11 5 2 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Bookshelf Symbol 7"; panose-1:5 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"MS Reference Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"MS Reference Specialty"; panose-1:5 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Bradley Hand ITC"; panose-1:3 7 4 2 5 3 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Freestyle Script"; panose-1:3 8 4 2 3 2 5 11 4 4;} @font-face {font-family:"French Script MT"; panose-1:3 2 4 2 4 6 7 4 6 5;} @font-face {font-family:"Juice ITC"; panose-1:4 4 4 3 4 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Kristen ITC"; panose-1:3 5 5 2 4 2 2 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Handwriting"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Mistral; panose-1:3 9 7 2 3 4 7 2 4 3;} @font-face {font-family:Papyrus; panose-1:3 7 5 2 6 5 2 3 2 5;} @font-face {font-family:Pristina; panose-1:3 6 4 2 4 4 6 8 2 4;} @font-face {font-family:"Tempus Sans ITC"; panose-1:4 2 4 4 3 13 7 2 2 2;} @font-face {font-family:"Arial Narrow"; panose-1:2 11 6 6 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:Garamond; panose-1:2 2 4 4 3 3 1 1 8 3;} @font-face {font-family:"Monotype Corsiva"; panose-1:3 1 1 1 1 2 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Agency FB"; panose-1:2 11 5 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Rounded MT Bold"; panose-1:2 15 7 4 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Blackadder ITC"; panose-1:4 2 5 5 5 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Bodoni MT"; panose-1:2 7 6 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Black"; panose-1:2 7 10 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Condensed"; panose-1:2 7 6 6 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bookman Old Style"; panose-1:2 5 6 4 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:"Calisto MT"; panose-1:2 4 6 3 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:Castellar; panose-1:2 10 4 2 6 4 6 1 3 1;} @font-face {font-family:"Century Schoolbook"; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Bold"; panose-1:2 14 7 5 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Light"; panose-1:2 14 5 7 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Curlz MT"; panose-1:4 4 4 4 5 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Edwardian Script ITC"; panose-1:3 3 3 2 4 7 7 13 8 4;} @font-face {font-family:Elephant; panose-1:2 2 9 4 9 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Engravers MT"; panose-1:2 9 7 7 8 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Eras Bold ITC"; panose-1:2 11 9 7 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Eras Demi ITC"; panose-1:2 11 8 5 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Light ITC"; panose-1:2 11 4 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Medium ITC"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Felix Titling"; panose-1:4 6 5 5 6 2 2 2 10 4;} @font-face {font-family:Forte; panose-1:3 6 9 2 4 5 2 7 2 3;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Book"; panose-1:2 11 5 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi"; panose-1:2 11 7 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi Cond"; panose-1:2 11 7 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Heavy"; panose-1:2 11 9 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium Cond"; panose-1:2 11 6 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gigi; panose-1:4 4 5 4 6 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT"; panose-1:2 11 5 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Condensed"; panose-1:2 11 5 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold"; panose-1:2 11 10 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold Condensed"; panose-1:2 11 10 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Ext Condensed Bold"; panose-1:2 11 9 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gloucester MT Extra Condensed"; panose-1:2 3 8 8 2 6 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Goudy Old Style"; panose-1:2 2 5 2 5 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Goudy Stout"; panose-1:2 2 9 4 7 3 11 2 4 1;} @font-face {font-family:"Imprint MT Shadow"; panose-1:4 2 6 5 6 3 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Sans"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Typewriter"; panose-1:2 11 5 9 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Maiandra GD"; panose-1:2 14 5 2 3 3 8 2 2 4;} @font-face {font-family:"OCR A Extended"; panose-1:2 1 5 9 2 1 2 1 3 3;} @font-face {font-family:"Palace Script MT"; panose-1:3 3 3 2 2 6 7 12 11 5;} @font-face {font-family:Perpetua; panose-1:2 2 5 2 6 4 1 2 3 3;} @font-face {font-family:"Perpetua Titling MT"; panose-1:2 2 5 2 6 5 5 2 8 4;} @font-face {font-family:"Rage Italic"; panose-1:3 7 5 2 4 5 7 7 3 4;} @font-face {font-family:Rockwell; panose-1:2 6 6 3 2 2 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Rockwell Condensed"; panose-1:2 6 6 3 5 4 5 2 1 4;} @font-face {font-family:"Rockwell Extra Bold"; panose-1:2 6 9 3 4 5 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Script MT Bold"; panose-1:3 4 6 2 4 6 7 8 9 4;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT"; panose-1:2 11 6 2 2 1 4 2 6 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed"; panose-1:2 11 6 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed Extra Bold"; panose-1:2 11 8 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Algerian; panose-1:4 2 7 5 4 10 2 6 7 2;} @font-face {font-family:"Baskerville Old Face"; panose-1:2 2 6 2 8 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Bauhaus 93"; panose-1:4 3 9 5 2 11 2 2 12 2;} @font-face {font-family:"Bell MT"; panose-1:2 2 5 3 6 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB"; panose-1:2 14 6 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB Demi"; panose-1:2 14 8 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Bernard MT Condensed"; panose-1:2 5 8 6 6 9 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Poster Compressed"; panose-1:2 7 7 6 8 6 1 5 2 4;} @font-face {font-family:"Britannic Bold"; panose-1:2 11 9 3 6 7 3 2 2 4;} @font-face {font-family:Broadway; panose-1:4 4 9 5 8 11 2 2 5 2;} @font-face {font-family:"Brush Script MT"; panose-1:3 6 8 2 4 4 6 7 3 4;} @font-face {font-family:"Californian FB"; panose-1:2 7 4 3 6 8 11 3 2 4;} @font-face {font-family:Centaur; panose-1:2 3 5 4 5 2 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Chiller; panose-1:4 2 4 4 3 16 7 2 6 2;} @font-face {font-family:"Colonna MT"; panose-1:4 2 8 5 6 2 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Cooper Black"; panose-1:2 8 9 4 4 3 11 2 4 4;} @font-face {font-family:"Footlight MT Light"; panose-1:2 4 6 2 6 3 10 2 3 4;} @font-face {font-family:"Harlow Solid Italic"; panose-1:4 3 6 4 2 15 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Harrington; panose-1:4 4 5 5 5 10 2 2 7 2;} @font-face {font-family:"High Tower Text"; panose-1:2 4 5 2 5 5 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Jokerman; panose-1:4 9 6 5 6 13 6 2 7 2;} @font-face {font-family:"Kunstler Script"; panose-1:3 3 4 2 2 6 7 13 13 6;} @font-face {font-family:"Lucida Bright"; panose-1:2 4 6 2 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Lucida Calligraphy"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Lucida Fax"; panose-1:2 6 6 2 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:Magneto; panose-1:4 3 8 5 5 8 2 2 13 2;} @font-face {font-family:"Matura MT Script Capitals"; panose-1:3 2 8 2 6 6 2 7 2 2;} @font-face {font-family:"Modern No\. 20"; panose-1:2 7 7 4 7 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Niagara Engraved"; panose-1:4 2 5 2 7 7 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Niagara Solid"; panose-1:4 2 5 2 7 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Old English Text MT"; panose-1:3 4 9 2 4 5 8 3 8 6;} @font-face {font-family:Onyx; panose-1:4 5 6 2 8 7 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Parchment; panose-1:3 4 6 2 4 7 8 4 8 4;} @font-face {font-family:Playbill; panose-1:4 5 6 3 10 6 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Poor Richard"; panose-1:2 8 5 2 5 5 5 2 7 2;} @font-face {font-family:Ravie; panose-1:4 4 8 5 5 8 9 2 6 2;} @font-face {font-family:"Informal Roman"; panose-1:3 6 4 2 3 4 6 11 2 4;} @font-face {font-family:"Showcard Gothic"; panose-1:4 2 9 4 2 1 2 2 6 4;} @font-face {font-family:"Snap ITC"; panose-1:4 4 10 7 6 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:Stencil; panose-1:4 4 9 5 13 8 2 2 4 4;} @font-face {font-family:"Viner Hand ITC"; panose-1:3 7 5 2 3 5 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Vivaldi; panose-1:3 2 6 2 5 5 6 9 8 4;} @font-face {font-family:"Vladimir Script"; panose-1:3 5 4 2 4 4 7 7 3 5;} @font-face {font-family:"Wide Latin"; panose-1:2 10 10 7 5 5 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Wingdings 2"; panose-1:5 2 1 2 1 5 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"Wingdings 3"; panose-1:5 4 1 2 1 8 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"\@Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:LitNusx;} @font-face {font-family:"Geo ABC";} @font-face {font-family:AcadNusx;} @font-face {font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} @font-face {font-family:Grigolia;} @font-face {font-family:Geo_Times;} @font-face {font-family:Antiqua;} @font-face {font-family:Greek;} @font-face {font-family:ZanuriZS;} @font-face {font-family:AcadMtavr;} @font-face {font-family:Geo_Academiuri;} @font-face {font-family:SPShemokmedi;} @font-face {font-family:"SPAcademi MT";} @font-face {font-family:"SPDumbadze MT";} @font-face {font-family:Geo_Dumbadze;} @font-face {font-family:SPGrigolia;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h1 {margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; layout-grid-mode:line;} h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; letter-spacing:2.75pt; font-weight:normal;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:2.5pt;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; font-family:"SPGrotesk","sans-serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:SPAcademi;} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:12.0pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {mso-style-link:"Plain Text Char"; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-before:always; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-style:italic;} p.MsoAutoSig, li.MsoAutoSig, div.MsoAutoSig {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi {mso-style-name:chveulebrivi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data {mso-style-name:data; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti {mso-style-name:petiti; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident {mso-style-name:prezident; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni {mso-style-name:kanoni; margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Geo_dumM","serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.kitxva, li.kitxva, div.kitxva {mso-style-name:kitxva; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:5.65pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.pasuxi, li.pasuxi, div.pasuxi {mso-style-name:pasuxi; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.7pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-28.35pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.Style1, li.Style1, div.Style1 {mso-style-name:Style1; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi-wigni, li.chveulebrivi-wigni, div.chveulebrivi-wigni {mso-style-name:chveulebrivi-wigni; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:22.7pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.satauri, li.satauri, div.satauri {mso-style-name:satauri; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigi, li.tarigi, div.tarigi {mso-style-name:tarigi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.muxliparl, li.muxliparl, div.muxliparl {mso-style-name:muxli_parl; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"SPDumbadze","serif"; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml {mso-style-name:tavi_satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml {mso-style-name:tavi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; mso-style-link:"abzaci_xml Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karixml, li.karixml, div.karixml {mso-style-name:kari_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml {mso-style-name:kari_satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.petitixml, li.petitixml, div.petitixml {mso-style-name:petiti_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.cignixml, li.cignixml, div.cignixml {mso-style-name:cigni_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} span.StylecxrilixmlSylfaenChar {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; font-family:"Sylfaen","serif";} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; mso-style-link:"danarti_xml Char"; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gazette, li.gazette, div.gazette {mso-style-name:gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} p.muxligazette, li.muxligazette, div.muxligazette {mso-style-name:muxli_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} p.tavigazette, li.tavigazette, div.tavigazette {mso-style-name:tavi_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} p.Normal, li.Normal, div.Normal {mso-style-name:"\[Normal\]"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:"Arial","sans-serif";} span.PlainTextChar {mso-style-name:"Plain Text Char"; mso-style-link:"Plain Text"; font-family:SPLiteraturuly; font-style:italic;} span.abzacixmlChar {mso-style-name:"abzaci_xml Char"; mso-style-link:abzaci_xml; font-family:"Sylfaen","serif"; font-style:italic;} span.danartixmlChar {mso-style-name:"danarti_xml Char"; mso-style-link:danarti_xml; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} span.msoIns {mso-style-name:""; text-decoration:underline; color:teal;} span.msoDel {mso-style-name:""; text-decoration:line-through; color:red;} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:44.95pt 45.0pt .5in 45.0pt;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 090.012.003.341
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს
ბრძანება №203
1998 წლის 3 აგვისტო
ქ. თბილისი
„საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშებისა და გადახდის წესის შესახებ“ ინსტრუქციის თაობაზე
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 227-ე მუხლის შესაბამისად ვბრძანებ:
1. დამტკიცდეს საქართველოს საგადასახადო ინსპექციის მიერ შემუშავებული ინსტრუქცია „საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშებისა და გადახდის წესის შესახებ“.
მ.ჭკუასელი
ი ნ ს ტ რ უ ქ ც ი ა
საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშებისა და გადახდის წესის შესახებ
მოცემული ინსტრუქცია შემუშავებულია „საგადასახადო კოდექსის” XIV კარის 227-ე მუხლის შესაბამისად და განსაზღვრავს საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშებისა და გადახდის წესს.
მუხლი 1🔗. ინსტრუქციაში გამოყენებულ ტერმინთა განსაზღვრებანი
ამ ინსტრუქციის მიზნებისათვის გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობები:
1. ეკონომიკური საქმიანობა-- ნებისმიერი მართლზომიერი საქმიანობა, რომელიც წარიმართება მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მისაღებად, მიუხედავად ასეთი საქმიანობის შედეგებისა. ის შეიძლება იყოს სამეწარმეო და არასამეწარმეო.
ეკონომიკურ საქმიანობას არ განეკუთვნება:
ა) სახელმწიფო ხელისუფლების, აგრეთვე ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების საქმიანობა, რომელიც უშუალოდ არის დაკავშირებული მათთვის კანონმდებლობით მინიჭებული ფუნქციის შესრულებასთან, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა საქმე ეხება ხელშეკრულების საფუძველზე ფასიანი მომსახურების გაწევასა და სხვა სამეწარმეო საქმიანობას;
ბ) საქველმოქმედო საქმიანობა;
გ) რელიგიური საქმიანობა.
2. სამეწარმეო ეკონომიკური საქმიანობა – საქმიანობა, განსაზღვრული „მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს რესპუბლიკის კანონის პირველი მუხლის პირველი პუნქტით, კერძოდ, ისეთი ეკონომიკური საქმიანობა, რომელიც ხორციელდება სავაჭრო გარიგებების ან სხვა სამეურნეო ოპერაციების სახით.
3. „საგადასახადო კოდექსის” მიზნებისათვის სამეწარმეო საქმიანობას უთანაბრდება იმ ფიზიკური პირის საქმიანობა, რომელიც დამოუკიდებლად ეწევა „მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს რესპუბლიკის კანონის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულ საქმიანობას.
4. არასამეწარმეო ეკონომიკური საქმიანობა – ერთი პირის მიერ მეორე პირისათვის საფასურის გადახდით ქონების (მათ შორის ფულადი სახსრების) დროებით მფლობელობაში, სარგებლობაში ან მართვაში გადაცემა, ამ ქონებაზე ან მის ნაწილზე საკუთრების უფლების გადაცემისა და მისი შემდგომი გასხვისების შესაძლებლობის გარეშე, თუ ასეთი გადაცემა არ განეკუთვნება ფინანსურ საქმიანობას და ქონების მიმღები პირისათვის არ წარმოშობს გადაცემული ქონების მიზნობრივ გამოყენებასთან დაუკავშირებელ დამატებით ვალდებულებებს ან ამ ქონების ფლობისათვის, გამოყენებისა და მართვისათვის ანაზღაურების გაცემასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის დადგენილი.
5. არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობას განეკუთვნება:
ა. ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით სამუშაოს შესრულება „საგადასახადო კოდექსის” მე-9 მუხლის მიხედვით.
ბ. ფულადი სახსრების განთავსება ბანკებსა და სხვა საკრედიტო დაწესებულებებში;
გ. ქონების იჯარით გადაცემა, გარდა ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
დ. ქონების მართვა მინდობილობით.
ე. თუ ამ მუხლის მე-6 პუნქტით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობას უთანაბრდება აგრეთვე საწარმოს საწესდებო კაპიტალში წილის ან ფასიანი ქაღალდის შეძენა (რეალიზაცია), ობლიგაციებისა და სხვა სავალო ვალდებულებათა შეძენა (რეალიზაცია), საპაიო საინვესტიციო ფონდში პაის შეძენა (რეალიზაცია). აგრეთვე გამყიდველის საკუთრებაში არსებული საავტორო ან სხვა ანალოგიური უფლების რეალიზაცია.
6. ეკონომიკური საქმიანობა, რომელიც დაკავშირებულია ფასიანი ქაღალდების ან სხვა ქონების შეძენასთან (რეალიზაციასთან), არ ჩაითვლება არასამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობად (შესაბამისად ჩაითვლება სამეწარმეო ეკონომიკურად), თუ არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი პირობა:
ა. ასეთი საქმიანობა ხორციელდება სისტემატიურად და წარმოადგენს აღნიშნული ოპერაციების განმახორციელებელი პირის პროფესიულ საქმიანობას;
ბ. ხდება გამყიდველის მიერ წარმოებული (შესრულებული, გაწეული) საქონლის (სამუშაოს, მომსახურეობის) რეალიზაცია;
გ. ასეთი ოპერაციები ხორციელდება სავაჭრო, სავაჭრო-საშუამავლო (დილერის საქმიანობის ჩათვლით) ან საშუამავლო საქმიანობის ფარგლებში.
7. დაქირავებით მუშაობა – ასეთად ითვლება:
ა. ფიზიკური პირის მიერ ვალდებულების შესრულება იმ ურთიერთობათა ფარგლებში, რომელთა რეგულირებაც ხდება შრომის ან საჯარო სამსახურის შესახებ კანონმდებლობით;
ბ. ფიზიკური პირის მიერ ვალდებულების შესრულება, რომელიც უშუალოდ დაკავშირებულია შეიარაღებულ ძალებში, სამართალდამცავ ან მასთან გათანაბრებულ ორგანოებში სამსახურთან;
გ. ფიზიკური პირის მიერ საწარმოს ან ორგანიზაციის დირექტორის მოვალეობის შესრულება.
8. დაქირავებით მომუშავე ფიზიკური პირი ამ ინსტრუქციაში იწოდება დაქირავებულად. პირი, რომელიც ანაზღაურებს ასეთი დაქირავებული ფიზიკური პირის მიერ გაწეულ მომსახურეობას, იწოდება დამქირავებლად, ხოლო ასეთი ანაზღაურება--ხელფასად.
9. საქველმოქმედო საქმიანობა-- მატერიალური დახმარების უშუალოდ გაწევა, მათ შორის გრანტის ან სხვა დახმარების (შემწეობის) სახით იმ ფიზიკური პირებისათვის, რომლებიც საჭიროებენ ასეთ დახმარებას, ან ორგანიზაციებისათვის (მათ შორის საქველმოქმედო ორგანიზაციებისათვის), რომლებსაც უშუალოდ უწევენ ასეთ დახმარებას, აგრეთვე საზოგადოებრივი ინტერესების შესაბამისად ორგანიზაციის მიერ განხორციელებული საგანმანათლებლო და სამეცნიერო საქმიანობა.
10. საქველმოქმედო საქმიანობას განეკუთვნება დახმარება (შემწეობა), რომელიც გაეწევა:
ა. ნაკლებადუზრუნველყოფილ ფიზიკურ პირებს ან იმ ფიზიკურ პირებს, რომლებიც საჭიროებენ სოციალურ ადაპტაციას ან სოციალურ დაცვას;
ბ. ბავშვებს, რომლებსაც არა ჰყავთ მშობლები (მშობელი), სკოლამდელ ან სხვა საბავშვო დაწესებულებებს, აგრეთვე სხვა ორგანიზაციებს, რომლებიც ეწევიან ასეთი ბავშვების მოვლა-პატრონობას;
გ. ინვალიდებს ან მოხუცებს, აგრეთვე ორგანიზაციებს, რომლებიც ეწევიან ინვალიდების ან მოხუცების მოვლა-პატრონობას;
დ. ფიზიკურ პირებს, რომლებიც საჭიროებენ სამედიცინო დახმარებას (შემწეობას ან სპეციალურ მოვლას) სამედიცინო ან მასთან დაკავშირებული მომსახურების (მათ შორის ასეთი მომსახურების გაწევის ადგილამდე მგზავრობის) ანაზღაურების სახით; აგრეთვე სამედიცინო დაწესებულების სტატუსის მქონე ორგანიზაციებს;
ე. საგანმანათლებლო დაწესებულებებს, სტიპენდიების დაწესების ჩათვლით;
ვ. მეცნიერებისა და კულტურის დაწესებულებებს;
ზ. განსაკუთრებული ნიჭით დაჯილდოებულ ფიზიკურ პირებს მათი ტალანტის განვითარებისათვის;
თ. დაბინძურების ან სხვა მავნე ზემოქმედებისაგან მოსახლეობის ან ბუნების დაცვისათვის;
ი რელიგიურ ორგანიზაციებს;
კ. სასჯელაღსრულებით დაწესებულებებს მათში მოთავსებულ პირთა მოვლის ან სამედიცინო მომსახურების პირობების გაუმჯობესებისათვის.
11. პირისათვის გაწეული დახმარება (შემწეობა) არ ჩაითვლება საქველმოქმედო საქნიანობად, თუ:
ა. ასეთი დახმარების (შემწეობის) მიმღებ პირს წარმოექმნება ქონებრივი ან არაქონებრივი ხასიათის ვალდებულება (გარდა ვალდებულებისა, გამოიყენოს მიღებული სახსრები ან ქონება მხოლოდ მიზნობრივი დანიშნულებით) იმ პირის მიმართ, რომელმაც გაუწია მას ასეთი დახმარება;
ბ. ასეთი დახმარების (შემწეობის) გამცემი და მიმღები პირები წარმოადგენენ ურთიერთდამოკიდებულ პირებს;
გ. ასეთ დახმარებას (შემწეობას) აქვს პოლიტიკური ხასიათი, რომელიმე პოლიტიკური პარტიისათვის, საზოგადოებრივი ორგანიზაციისათვის (მოძრაობისათვის), საარჩევნო გაერთიანების ან ცალკეული ფიზიკური პირისათვის წინასაარჩევნო კამპანიაში მონაწილეობის მისაღებად სახსრების გადარიცხვის ჩათვლით.
12. ინდივიდუალური საწარმოს საქმიანობის ადგილი – მეწარმე ფიზიკური პირის ეკონომიკური საქმიანობის ადგილი.
13. მუდმივი დაწესებულება – უცხოელი ფიზიკური პირის (გადასახადის გადამხდელის) დაწესებულება, რომლის მეშვეობითაც ის მთლიანად ან ნაწილობრივ ახორციელებს ეკონომიკურ საქმიანობას, რწუნებული პირის საქმიანობის ჩათვლით.
14. მუდმივ დაწესებულებას უთანაბრდება :
ა. სამშენებლო მოედანი, სამონტაჟო ან საამწყობო ობიექტი, აგრეთვე ასეთ ობიექტებთან დაკავშირებული საკონტროლო საქმიანობის განხორციელება;
ბ. დანადგარი ან კონსტრუქცია, საბურღი დანადგარი ან ხომალდი, რომლებიც გამოიყენება ბუნებრივი რესურსების დასაზვერად, აგრეთვე მათთან დაკავშირებული საკონტროლო საქმიანობის განხორციელება;
გ. მუდმივი ბაზა, სადაც არარეზიდენტი ფიზიკური პირი ეწევა სამეწარმეო საქმიანობას.
15. უცხოელი ფიზკური პირის (გადასახადის გადამხდელის) მუდმივ დაწესებულებად საქართველოში არ ითვლება – საქართველოში არსებული დაწესებლება, რომელიც გამოიყენება (მიუხედავად იმისა, თუ ვინ იყენებს მას) მხოლოდ:
ა. ამ უცხოელი ფიზიკური პირის კუთვნილი საქონლის ან ნაწარმის შესანახად;
ბ. ამ უცხოელი ფიზიკური პირის კუთვნილი საქონლის ან ნაწარმის მარაგების შესანახად – სხვა პირის მიერ მხოლოდ მისი გადამუშავების მიზნით;
გ. ამ უცხოელი ფიზიკური პირისათვის საქონლის ან ნაწარმის შესყიდვის ან ინფორმაციის შეგროვების მიზნით;
დ. ამ უცხოელი ფიზიკური პირის ინტერესებიდან გამომდინარე, სხვა მოსამზადებელი ან დამხმარე ხასიათის საქმიანობის გასაწევად;
მაგალითი: უცხოელმა ფიზიკურმა პირმა ფოთში ჩამოაყალიბა საამშენებლო მოედანი. ამ საამშენებლო მოედანის პროექტი შექმნა გერმანულმა ფირმამ, რომელიც მდებარეობს გერმანიაში. ამ ფირმის ინჟინრები, როგორც კონსულტანტები კვირაში ორი დღით ჩამოდიან საამშენებლო მოედანზე, რათა ნახონ, რომ პირი სწორად ასრულებს მათ მითითებებს.
ამ შემთხვევაში, რამდენადაც ფიზიკურ პირს აქვს საამშენებლო მოედანი, ეს მისი მუდმივი დაწესებულებაა საქართველოში. გერმანულ ფირმას არ აქვს მუდმივი დაწესებულება საქართველოში. სამშენებლო მოედანი მისთვის არ არის მუდმივი დაწესებულება, რადგანაც მისი ინჟინრები აქ არ ასრულებენ საკონტროლო საქმიანობას.
16. ინდივიდუალური საწარმო – საწარმო რომელიც არ წარმოადგენს იურიდიულ პირს და რომლის ერთადერთი მონაწილე და მმართველი არის ერთი ფიზიკური პირი (საწარმოს მესაკუთრე). ინდივიდუალურ საწარმოსთან გათანაბრებულია:
ა. საწარმო, რომლის ერთადერთი მონაწილეები არიან ოჯახის წევრები, იმის და მიუხედავად, ერთად მართავენ ისინი ამ საწარმოს, თუ ერთ-ერთი მათგანი – ურთიერთშეთანხმებით;
ბ. ფერმერული მეურნეობა, რომელიც შექმნილია კანონმდებლობით დადგენილი წესით იურიდიული პირის წარმოქმნის გარეშე და რომლის მესაკუთრეს წარმოადგენს ფიზიკური პირი ან მისი ოჯახის წევრები.
17. საგადასახადო აგენტი – პირი, რომელსაც „საგადასახადო კოდექსით” ან საგადასახადო კანონმდებლობის სხვა აქტის შესაბამისად ეკისრება გადასახადის გამოანგარიშების, გადამხდელთათვის მისი დაკავებისა და სათანადო ბიუჯეტში (სახელმწიფო ფონდში) გადარიცხვის მოვალეობა. საგადასახადო აგენტი უფლებათა და მოვალეობათა თვალსაზრისით გათანაბრებულია გადასახადის გადამხდელთან, თუ „საგადასახადო კოდექსით” სხვა რამ არ არის დადგენილი.
18. საგადასახადო აგენტი ვალდებულია:
ა. სწორად და დროულად გამოიანგარიშოს, დაუკავოს გადასახადი გადამხდელებს და გადარიცხოს ბიუჯეტებში (სახელმწიფო ფონდებში) სათანადო გადასახადები;
ბ. აწარმოოს გადასახადის ყოველი გადამხდელისათვის გადახდილი შემოსავლების, აგრეთვე დაკავებული და ბიუჯეტებში (სახელმწიფო ფონდებში) გადარიცხული გადასახადების აღრიცხვა;
გ. წარუდგინოს საგადასახადო ორგანოებს გადასახადების გამოანგარიშების, დაკავებისა და გადახდის სისწორის კონტროლის განსახორციელებლად აუცილებელი დოკუმენტები;
დ. შეასრულოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოვალეობანი.
19. საგადასახადო კანონმდებლობით დაკისრებულ მოვალებათა შეუსრულებლობის ან არასათანადოდ შესრულების შემთხვევაში საგადასახადო აგენტი პასუხს აგებს „საგადასახადო კოდექსით” ან საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით დადგენილი წესით.
20. ურთიერთდამოკიდებული პირები – პირები, რომელთა შორის განსაკუთრებულ ურთიერთობათა არსებობას შეუძლია უშუალო გავლენის მოხდენა მათ შორის გარიგებების პირობებზე ან ეკონომიკურ შედეგებზე. ასეთ განსაკუთრებულ ურთიერთობებს განეკუთვნება, ურთიერთობები, რომელთა დროსაც:
ა. პირები წარმოადგენენ ერთი საწარმოს დამფუძნებლებს (მონაწილეებს), თუ მათი ჯამური წილი შეადგენს არანაკლებ 20 პროცენტს;
ბ. ერთი პირი პირდაპირ ან არაპირდაპირ მონაწილეობს მეორე პირ საწარმოში, თუ ასეთი მონაწილეობის წილი შეადგენს არანაკლებ 20 პროცენტს;
გ. ერთი პირი თანამდებობრივი მდგომარეობით ექვემდებარება მეორეს ან ერთი პირი იმყოფება მეორე პირის (პირდაპირი ან არაპირდაპირი) კონტროლის ქვეშ;
დ. პირები წარმოადგენენ ფილიალ საწარმოებს ან იმყოფებიან მესამე პირის პირდაპირი ან არაპირდაპირი კონტროლის ქვეშ;
ე. პირები ერთად (პირდაპირ ან არაპირდაპირ) აკონტროლებენ მესამე პირს;
ვ. პირები ნათესავები არიან.
21. პირი „პირდაპირ” ფლობს ნიშნავს – პირს გააჩნია ამ ქონებაზე იურიდიული უფლებამოსილება. პირი „არაპირდაპირ” ფლობს ქონებას, თუ:
ა. პირს გააჩნია უფლება მთლიანად მეორე პირზე ან მის ნაწილზე, ხოლო ამ მეორე პირს გააჩნია ქონებაზე იურიდიული უფლება, ან სხვადასვა პირის მესაკუთრეობის პირის მეშვეობით გააჩნია მესაკუთრეობა მთლიანად იმ პირზე ან მის ნაწილზე, რომელსაც აქვს ამ ქონების ფლობის იურიდიული უფლება;
ბ. პირს არ გააჩნია ქონებაზე იურიდიული უფლება, მაგრამ არის ქონების ბენეფიციარი მფლობელი, ვინაიდან ის ქონებას ფლობს მხოლოდ მისგან მოგების ან სარგებლის მიღების მიზნით.
22. იურიდიული პირის კონტროლი ხორციელდება იმით რომ, პირს პირდაპირ ან არაპირდაპირ მფლობელობაში უნდა ჰქონდეს 50%- ზე მეტი წილი იურიდიულ პირში.
23. ერთი პირი თანამდებობრივი მდგომარეობით ექვემდებარება მეორეს თუ პირველი მეორე პირის მიერ დაქირავებული ან კონტრაქტით აყვანილი მუშაკია აგრეთვე ერთი პირი ექვემდებარება მესამეს თუ ეს პირველი პირი ექვემდებარება მეორეს, რომელიც თავის მხრივ ექვემდებარება მესამეს პირდაპირ – ზემდგომი ჯაჭვის მეშვეობით.
მაგალითი:
”გეორექსი„ საქართველოს სააქციო კომპანიაა, რომლის მფლობელობაშია საქართველოს სააქციო კომპანია ABC-ის 50%. ზურაბს მფლობელობაში აქვს ”გეორექსი„-ს 30%. გიორგის - 40%. თამარი კი ფლობს გეორექსის 20% და ABC -ს 10%. ქეთო ფლობს გეორექსის 10% და ABC-ს 10%. ალექსი - ABC-ს 20%. მიშა - ABC-ს 10%.
ზურაბს (30%), გიორგის (40%) და თამარს (20%) განსაკუთრებული ურთიერთობები აქვთ ერთმანეთის მიმართ, ვინაიდან საგადასახადო კოდექსის 24.2. ”ა„ მუხლის შესაბამისად ერთი საწარმოს (გეორექსის) მოწილეები არიან და თითოეული 20%-ზე მეტ წილს ფლობს.
საგადასახადო კოდექსის 24.2. ”ბ„ მუხლის შესაბამისად ზურაბი, გიორგი და თამარი განსაკუთრებული ურთიერთობით არიან დაკავშირებული გეორექსთან, ვინაიდან თითოეული სულ ცოტა 20% წილს ფლობს. გარდა ამისა, გიორგის განსაკუთრებული ურთიერთობა აკავშირებს როგორც ზურაბთან, ისე თამართან, ვინაიდან მათ მიერ გეორექსზე საერთო კონტროლის (24.2ე) გაწევის შესაძლებლობა არსებობს.
საგადასახადო კოდექსის 24.2. „ა„ მუხლის შესაბამისად გეორექსსა და ალექსის განსაკუთრებული ურთიერთობები აქვთ ერთმანეთთან, ვინაიდან ორივენი ერთი და იგივე საწარმოს ABC მოწილეები არიან, და ორივეს 20%-ზე მეტი წილი აქვთ.
გეორექსს (50% პირდაპირი), გიორგის (20% არაპირდაპირი 50-ის 40%-პროცენტი), თამარს (10% პირდაპირი და 10% არაპირდაპირი 50-ის 20% და ალექსის (20% პირდაპირი) საგადასახადო კოდექსის 24.2. ”ბ„ მუხლის შესაბამისად განსაკუთრებული ურთიერთობები გააჩნიათ ვინაიდან თითოეულს სულ ცოტა 20% წილი (პირდაპირი ან არაპირდაპირი) აქვთ ჩ-ში.
მაგალითი:
დავითი კორპორაცია ”იორი„-ს პრეზიდენტია, პეტრე კი ხაზინადარი. საგადასახადო კოდექსის 24.2. ”გ„ მუხლის შესაბამისად დავითს და პეტრეს განსაკუთრებული ურთიერთობები აკავშირებთ ერთმანეთთან, ვინაიდან პეტრე თანამდებობრივი მდგომარეობით ექვემდებარება დავითს.
მაგალითი:
გიორგი და თამარი მეუღლეები არიან, რომლებიც საერთო მეურნეობას აწარმოებენ თამარის მშობლებთან, ორ შვილთან და ერთ აყვანილ შვილთან ერთად(29.22 მუხლი და 29.4 თ). თამარის მშობლები არ ითვლებიან გიორგის ნათესავებად (29.4 მუხლი), მაგრამ არიან გიორგის ოჯახის შემადგენელი ნაწილი (29.22 მუხლი), ვინაიდან საერთო მეურნეობას ეწევიან.
24.2. ”ვ„ მიზნებისათვის თამარს აქვს ნათესაური კავშირი მეუღლესთან, თავის მშობლებთან, ორ შვილთან და ერთ აყვანილ შვილთან, ვინაიდან ისინი შეადგენენ ოჯახს საერთო მეურნეობით (29.22 მუხლი და 29.4.თ). ამგვარად, გიორგი და თამარი ურთიერთდაკავშირებული პირები არიან 24 მუხლის შესაბამისად, და, აგრეთვე საერთო მეურნეობის თითოეული წევრის მიმართ.
24. ფიზიკური პირი – რეზიდენტი – პირი, რომელიც ფაქტობრივად იმყოფება საქართველოს ტერიტორიაზე 182 დღეზე მეტ ხანს ნებისმიერ 12-თვიან პერიოდში, რომელიც მთავრდება საგადასახადო წელს, ან იგი საგადასახადო წლის განმავლობაში იმყოფება უცხოეთში საქართველოს სახელმწიფო სამსახურში. საქართველოს ტერიტორიაზე ფაქტობრივი ყოფნის დროს არ განეკუთვნება ის დრო, რომლის განმავლობაშიც ფიზიკური პირი იმყოფებოდა საქართველოში:
ა. როგორც პირი, რომელსაც ჰქონდა დიპლომატიური სტატუსი, ან როგორც ასეთი პირის ოჯახის წევრი;
ბ. როგორც თანამშრომელი საერთაშორისო ორგანიზაციისა, ან როგორც პირი, რომელიც იმყოფებოდა უცხო ქვეყნის სახელმწიფო სამსახურში, ანდა როგორც ასეთი პირის ოჯახის წევრი;
გ. მხოლოდ უცხოეთის ერთი სახელმწიფოდან მეორე სახელმწიფოში გადაადგილებისას საქართველოს ტერიტორიის გავლით.
25. საქართველოში ყოფნის დღედ ითვლება დღე, რომლის განმავლობაშიც ფიზიკური პირი ფაქტობრივად იმყოფებოდა საქართველოს ტერიტორიაზე, მიუხედავად ამ ყოფნის ხანგრძლივობისა.
მაგალითი: ფიზიკური პირი საქართველოში ჩამოვიდა 1998 წლის 25 მარტის დილის 8 საათზე და დატოვა საქართველოს ტერიტორია 1998 წლის 27 მარტის დილის 3 საათზე.
ფიზიკურ პირს საქართველოში ფაქტობრივად ყოფნის დღედ ჩაეთვლება 3 დღე (25, 26 და 27 მარტი).
26. ფიზიკური პირი – არარეზიდენტი – პირი, რომელიც ამ ინსტრუქციის მიხედვით არ არის საქართველოს რეზიდენტი.
27. პირი რომელიც შესრულებული სამუშაოსათვის (გაწეული მომსახურებისათვის) ახდენს არადაქირავებით მომუშავე ფიზიკურ პირებზე თანხების გაცემას, ვალდებულია დამოუკიდებლად ან საგადასახადო ინსპექციის დახმარებით დაადგინოს ფიზიკური პირის რეზიდენტობის სტატუსი ყოველი საგადასახადო პერიოდის მიმართ.
მაგალითი:
უცხო ქვეყნის მოქალაქე ჩამოვიდა საქართველოში 1997 წლის 1 სექტემბერს და გააფორმა კონტრაქტი სამუშაოდ 2 წლის ვადით. 1998 წლის 1 სექტემბერი ანუ მისი საქართველოში ჩამოსვლის 12 თვიანი პერიოდი, აიღება საფუძვლად, რომ განისაზღვროს მისი რეზიდენტობის სტატუსი. ამგვარად, 1997 წლის 1 სექტემბრიდან 1998 წლის 2 მარტამდე (სექტემბერი 30 + ოქტომბერი 31 + ნოემბერი 30 + დეკემბერი 31 + იანვარი 31 + თებერვალი 28 და მარტი 1 დღე = 182 დღეს) აღნიშნული მოქალაქე გადასახადით დაიბეგრება არარეზიდენტებისათვის დადგენილი წესით. დაწყებული 2 მარტიდან იგი განიხილება, როგორც რეზიდენტი და დაიბეგრება საშემოსავლო გადასახადით ყველა შემოსავლებთან ერთად, რომელიც მიღებულია როგორც საქართველოში არსებული წყაროებიდან, ასევე მის ფარგლებს გარეთ. საგადასახადო წლის დამთავრების შემდეგ, 1999 წლის 1 აპრილამდე ის წარადგენს დეკლარაციას ერთობლივი წლიური შემოსავლების შესახებ, სადაც მოხდება გადასახადის გადაანგარიშება 1998 წლის დასაწყისიდან.
მაგალითი:
საქართველოს მოქალაქემ 1997 წლის 2 თებერვალს დატოვა ოჯახით საქართველო (არა საქართველოს სახელმწიფო სამსახურის გამო) და საკუთარი სახლი 5 წლიანი იჯარით გადასცა საქართველოს საწარმოს სასტუმროს მოსაწყობად. ყოველთვიური საიჯარო გადასახდელი ხელშეკრულებით განისაზღვრა 1500 ლარის ოდენობით.
1998 საგადასახადო წლის განმავლობაში პირი არ ჩაითვლება რეზიდენტად და შესაბამისად მისი დაბეგვრა უნდა მოხდეს შემოსავლების გაცემის წყაროს მიხედვით ამ ინსტრუქციის 21-ე მუხლის მიხედვით.
28. ფიზიკური პირი – მეწარმე – ფიზიკური პირი, რომელიც ითვლება მეწარმედ „მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს რესპუბლიკის კანონის მე-2 მუხლის მიხედვით და თუ ის, დამოუკიდებლად და თავისი რისკით ეწევა სამეწარმეო საქმიანობას იურიდიული პირის წარმოქმნის გარეშე.
29. ფიზიკური პირის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელება რეგისტრაციის გავლის გარეშე ან ლიცენზიის, მოწმობის ან სხვა მსგავსი დოკუმენტის აღების დადგენილი წესის დარღვევით არ ითვლება ამ ფიზიკური პირის დაბეგვრის მიზნით მისი მეწარმედ არცნობის საფუძვლად.
30. „საგადასახადო კოდექსის” მიზნებისათვის მეწარმეს უთანაბრდება ფიზიკური პირი, რომელიც დამოუკიდებლად ეწევა ისეთ სამეწარმეო საქმიანობას, რომელიც „მეწარმეთა შესახებ”საქართველოს რესპუბლიკის კანონის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით არ განეკუთვნება სამეწარმეო საქმიანობას.
31. მეწარმედ რეგისტრირებულ ფიზიკურ პირს უფლება აქვს ქონების რეალიზაციით მიღებული ზარალის კომპენსაციისა საგადასახადო კოდექსის მე-60 მუხლის შესაბამისად, აგრეთვე 61-ე მუხლის მიხედვით არადაქირავებული ეკონომიკური საქმიანობით გამოწვეული ზარალის გადატანისა.
32. საქონლის მიწოდება – საქონელზე საკუთრების უფლების გადაცემა, რეალიზაციის, გაცვლის, უსასაყიდლოდ გადაცემის, ხელფასის ნატურალური ფორმით ანაზღაურების ჩათვლით, ყველა სხვა სახის გადახდა ნატურით, აგრეთვე დაგირავებული საქონლის გადაცემა გირაოს მიმღების საკუთრებაში.
33. საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) საბაზრო ფასი – თავისუფალი საბაზრო ფასი, რომელიც ყალიბდება ბაზარზე იდენტური (ხოლო მისი არარსებობის შემთხვევაში – მსგავსი) საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) მოთხოვნისა და მიწოდების ურთიერთქმედებისას და საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) შესაბამის ბაზარზე იმ პირებს შორის დადებული გარიგების საფუძველზე, რომლებიც საგადასახადო კოდექსის 24-ე მუხლით არ წარმოადგენენ ურთიერთდამოკიდებულ პირებს.
34. საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) საბაზრო ფასი განისაზღვრება ამ საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) რეალიზაციის მომენტისათვის იდენტურ (ერთგვაროვან) საქონელზე (სამუშაოზე, მომსახურებაზე) დადებულ შესაბამის გარიგებათა შესახებ ინფორმაციის საფუძველზე.
35. საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) საბაზრო ფასის განსაზღვრისას ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის გარიგებები მხედველობაში მიიღება მხოლოდ იმ პირობით, თუ მათი ურთიერთდამოკიდებულება გავლენას ვერ მოახდენს გარიგებათა შედეგებზე.
36. საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) ბაზრად ითვლება ამ საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) მიმოქცევის სფერო, რომელიც განისაზღვრება გამყიდველის (მყიდველის) შესაძლებლობის გათვალისწინებით, რეალურად და მნიშვნელოვანი დანახარჯის გარეშე გაყიდოს (შეიძინოს) საქონელი (სამუშაო, მომსახურება) მყიდველთან (გამყიდველთან) მიმართებით უახლოეს ტერიტორიაზე საქართველოში ან მის ფარგლებს გარეთ.
37. თუ საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) შესაბამის ბაზარზე იდენტურ (ერთგვაროვან) საქონელზე (სამუშაოზე, მომსახურებაზე) დადებული გარიგება ან ამ ბაზარზე ასეთი საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) მიწოდება არ არსებობს, საბაზრო ფასი განისაზღვრება იმ ფასებით, რომლებიც ჩამოყალიბებულია იდენტურ საქონელზე (სამუშაოზე, მომსახურებაზე) შესაბამისი გარიგებით საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) რეალიზაციის მომენტისათვის უახლოეს დღეს, რომელიც უშუალოდ წინ უსწრებს ან მოჰყვება ასეთი საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) რეალიზაციის მომენტს არა უმეტეს 30 დღით. ამასთან, ფასიანი ქაღალდის საბაზრო ფასი განისაზღვრება ამავე ემიტენტის ასეთივე ფასიანი ქაღალდის საბირჟო კოტირებებით აღნიშნული ფასიანი ქაღალდის რეალიზაციის მომენტისათვის უახლოეს დღეს, რომელიც წინ უსწრებს ამ ფასიანი ქაღალდის რეალიზაციის მომენტს და რომელზედაც გამოცხადდა აღნიშნული კოტირებები.
38. თუ საბაზრო ფასის განსაზღვრების ზემოთმოყვანილ დებულებათა გამოყენება შეუძლებელია, მაშინ საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) საბაზრო ფასის განსაზღვრისათვის იმავე ან იდენტურ საქონელზე (სამუშაოზე, მომსახურეობაზე) ადრე არსებული ფასი უნდა გამრავლდეს ბაზარზე იმავე ან იდენტური საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) რეალიზაციის ბოლო მომენტიდან გასული დროის შუალედში საქართველოს სტატისტიკის დეპარტამენტის მიერ გაანგარიშებულ მწარმოებელთა ფასების ინდექსზე, ხოლო მისი არარსებობის შემთხვევაში სამომხმარებლო ფასების ეროვნულ ინდექსზე. ამასთან, მხედველობაში მიიღება მსგავს შემთხვევებში ჩვეულებრივი ხარჯები საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) წარმოებასა ან/და რეალიზაციაზე (შეძენის ფასი და ნარჩენი ღირებულება), მსგავს შემთხვევებში ტრანსპორტირების, შენახვის, დაზღვევის ჩვეულებრივი და სხვა მსგავსი ხარჯები, აგრეთვე არაურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის გარიგებისას ჩვეულებრივი წანამატები ფასზე ან ფასდათმობები, რომლებიც ითვალისწინებს მოთხოვნისა და მიწოდების ფაქტორებს საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) ბაზარზე. აღნიშნული ფასდათმობები მხედველობაში მიიღება, კერძოდ, საქონლის ხარისხის ან სხვა სამომხმარებლო თვისებების დაკარგვისას, საქონლის ვარგისიანობის ან რეალიზაციის ვადის გასვლისას (გასვლის თარიღის მოახლოებისას).
39. საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) გაცვლის ოპერაციები (ბარტერული ოპერაციები) განიხილება როგორც გარიგებები, რომელთა მიხედვითაც გამცვლელ მხარეთაგან თითოეული ახდენს თავისი საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) რეალიზაციას და იძენს სხვა საქონელს (სამუშაოს, მომსახურებას). ამასთან, ასეთი ოპერაციის დროს რეალიზებული (შეძენილი) საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) საბაზრო ფასი განისაზღვრება საგადასახადო კოდექსის 27-ე მუხლის დებულებათა მიხედვით.
40. გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს წარუდგინოს საგადასახადო ორგანოს მტკიცებები, ხოლო საგადასახადო ორგანო საკმარისი საფუძვლის არსებობისას ეთანხმება წარმოდგენილ მტკიცებებს, რომ სათანადო გარიგების მიმართ საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) ფასის განსაზღვრისას და აღიარებისას გამოყენებულ იქნეს საგადასახადოკოდექსის 27-ე მუხლში მითითებული წესისაგან განსხვავებული წესი.
41. საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) საბაზრო ფასის განსაზღვრისას და აღიარებისას გამოიყენება ინფორმაციის ოფიციალური წყაროები საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) საბაზრო ფასებისა და საბირჟო კოტირებების შესახებ, აღმასრულებელი ხელისუფლების შესაბამისი ორგანოების საინფორმაციო ბაზა, საგადასახადო ორგანოებისათვის გადასახადის გადამხდელთა მიერ მიწოდებული ინფორმაცია, აგრეთვე სხვა სარწმუნო ინფორმაცია.
42. ბუნებრივი რესურსების საბაზრო ფასი მათი სახეობებისა და ჯგუფების მიხედვით განისაზღვრება შესაბამისი რესურსებით სარგებლობის სალიცენზიო საუწყებათშორისო საბჭოების მიერ წელიწადში ერთხელ და მტკიცდება ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობაზე ლიცენზიის გამცემი უწყების მიერ.
43. საბაზრო ფასი შეიძლება იყოს საბითუმო (გასაცემი) და საცალო.
საქონლის (მომსახურების) საბითუმო (გასაცემი) ფასი ეწოდება საწარმოს (საბითუმო ქსელის) ფასს, რომლის საქონელი (მომსახურეობა) არასაბოლოო მოხმარებისთვისაა განკუთვნილი და მოიცავს საწარმოს დანახარჯებს, მოგებასა და კანონმდებლობით დაწესებულ საგადასახადო განაკვეთებს.
44. საქონლის (მომსახურების) საცალო ფასი არის სავაჭრო ქსელში სარეალიზაციო ანუ საბოლოო მოხმარებისათვის გამიზნული ფასი, რომელიც მოიცავს საწარმოს საბითუმო (გასაცემ) ფასსა და სავაჭრო (საშუამავლო) ფასდანამატს.
45. დივიდენდი – წმინდა მოგების ნაწილი, რომელიც იურიდიული პირის მიერ ნაწილდება პარტნიორთა შორის, ან იურიდული პირის ლიკვიდაციისას ქონების განაწილებით მიღებული შემოსავალი, გარდა საწესდებო კაპიტალის ქონებისა.
დივიდენდი შეიძლება გაცემულ იქნეს როგორც ფულადი ასევე არაფულადი ფორმით, კერძოდ: საკუთარი აქციებით (მათ შორის გაუნაწილებელი მოგების გადატანით საწესდებო კაპიტალში), ვექსილებით, სხვა საწარმოთა აქტივებით და ა.შ.
46. საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი:
ა. საქართველოში დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული შემოსავალი;
ბ. საქართველოში წარმოებული საქონლის მიწოდებით, სამუშაოს შესრულებით ან/და მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავალი;
გ. შემოსავალი, რომელიც შეიძლება მიეკუთვნოს საქართველოს ტერიტორიაზე მდებარე მუდმივ დაწესებულებას, იმ შემოსავლის ჩათვლით, რომელიც შეიძლება შეიქმნას საქართველოში ისეთივე ან მსგავსი საქონლის რეალიზაციით, მსგავსი მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით საქონლის რეალიზაციით; აგრეთვე საქართველოში სამეწარმეო საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, რომელსაც აქვს მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით განხორციელებული საქმიანობის იდენტური ან მსგავსი ხასიათი;
დ. საქართველოში სამეწარმეო საქმიანობასთან დაკავშირებული უიმედო ვალების ჩამოწერის შედეგად ვალდებულებების გაუქმებითა და ძირითად საშუალებათა რეალიზაციით მიღებული შემოსავლები საგადასახადო კოდექსის 54-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიხედვით ან კომპენსაციის შედეგად 79-ე მუხლის მიხედვით;
ე. რეზიდენტი იურიდიული პირისაგან მიღებული დივიდენდები და ასეთ იურიდიულ პირში პარტნიორის წილის რეალიზაციით მიღებული შემოსავლები;
ვ. რეზიდენტისაგან პროცენტით მიღებული შემოსავალი;
ზ. რეზიდენტის მიერ გადახდილი პენსია;
თ. საქართველოს ტერიტორიაზე მუდმივი დაწესებულების ან ქონების მქონე პირისაგან პროცენტით მიღებული შემოსავალი, თუ ამ პირის დავალიანება დაკავშირებულია მის მუდმივ დაწესებულებასთან ან ქონებასთან;
ი. საქართველოში არსებულ ან გამოყენებულ უფლებებთან ან ქონებასთან დაკავშირებული როიალტის ფორმით მიღებული შემოსავალი; საგადასახადო კოდექსის 29-ე მუხლის 21-ე ნაწილითა და ამ მუხლის 49-ე პუნქტით განსაზღვრული შემოსავალი, რომელიც მიიღება საქართველოში არსებული ან გამოყენებული ქონების რეალიზაციით ან გადაცემით.
კ. საქართველოში გამოყენებული მოძრავი ქონების იჯარით გადაცემით მიღებული შემოსავალი;
ლ. საქართველოში არსებული და სამეწარმეო საქმიანობაში გამოყენებული უძრავი ქონებით მიღებული შემოსავალი, ასეთ ქონებაში პარტნიორის წილის რეალიზაციით მიღებული შემოსავლის ჩათვლით;
მ. იმ საწარმოს აქციების ან პარტნიორის წილის რეალიზაციით მიღებული შემოსავალი, რომლის აქტივების ღირებულება უმეტესწილად პირდაპირ ან არაპირდაპირ წარმოადგენს საქართველოში არსებული უძრავი ქონების ღირებულებას;
ნ. რეზიდენტის მიერ ქონების რეალიზაციით მიღებული სხვა შემოსავლები, რომლებიც არ არის დაკავშირებული სამეწარმეო საქმიანობასთან;
ო. საქართველოს საწარმოდან ან საქართველოს ტერიტორიაზე მდებარე მუდმივი დაწესებულებიდან – მართვისათვის, აგრეთვე საფინანსო და სადაზღვევო მომსახურებისათვის (გადაზღვევის მომსახურების ჩათვლით) ან მათთან კონტრაქტის საფუძველზე მიღებული შემოსავალი;
პ. საქართველოში რისკის დაზღვევის ან გადაზღვევის ხელშეკრულების საფუძველზე სადაზღვევო შენატანების სახით მიღებული შემოსავალი;
ჟ. საქართველოსა და სხვა სახელმწიფოებს შორის საერთაშორისო კავშირგაბმულობაში ან საერთაშორისო გადაზიდვებში ტელესაკომუნიკაციო ან სატრანსპორტო მომსახურებით მიღებული შემოსავალი;
რ. საქართველოში საქმიანობით მიღებული სხვა შემოსავალი;
ს. საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავლების განსაზღვრების ”ა„–„რ„ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემოსავლების წყაროს განსაზღვრისას მხედველობაში არ მიიღება შემოსავლის თანხის მიღების ადგილი.
47. ძირითადი საშუალებები – ამ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის მიხედვით ამორტიზაციას დაქვემდებარებული ერთ წელზე მეტი ხნის სამსახურის ვადის მქონე მატერიალური აქტივები.
48. პროცენტი – სავალო ვალდებულებებთან, მათ შორის კრედიტებსა (სესხებსა) და დეპოზიტებთან (ანაბრებთან) დაკავშირებული გადასახდელი.
49. როიალტი:
ა. საფასური სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებისა და ტექნოგენური წარმონაქმნების გადამუშავების პროცესში წიაღით სარგებლობის უფლებისათვის;
ბ. გადასახდელის სახით მიღებული შემოსავალი:
– საავტორო უფლებების, პროგრამული უზრუნველყოფის, პატენტის, ნახაზის ან მოდელის, სავაჭრო ნიშნისა და სხვა თანამდევ უფლებათა გამოყენებისათვის ან გამოყენების უფლებისათვის;
– სამრეწველო, სავაჭრო ან სამეცნიერო-კვლევითი მოწყობილობის გამოყენებისათვის ან გამოყენების უფლებისათვის;
– ნოუ-ჰაუს გამოყენებისათვის;
– კინოფილმების, ვიდეოფილმების, ხმის ჩანაწერების ან ჩაწერის სხვა საშუალებათა გამოყენებისათვის ან გამოყენების უფლებისათვის;
– ამ ნაწილით გათვალისწინებულ უფლებებთან დაკავშირებით ტექნიკური დახმარების გაწევისათვის ან ამ უფლებათა გამოყენებისაგან თავის შეკავებისათვის.
50. ტექნიკური დახმარება მოიცავს მხოლოდ იმ ტექნიკურ და საკონსულტაციო სამსახურს, რომელიც წარმოადგენს იმ უფლების, ქონების ან ინფორმაციის მოხმარების აუცილებელ (დაქვემდებარებულ) თანხლებას, რომელზეც გადაიხდება როიალტი ან ტექნიკური ცოდნის, გამოცდილების, უნარ-ჩვევების, ნოუჰაუს, სამრეწველო პროცედურის გაზიარებას ან ტექნიკური ნახაზის ან ტექნიკური გეგმის შედგენას და მოხმარებას. იმისათვის რომ, ტექნიკური და საკონსულტაციო მომსახურეობა ჩაითვალოს იმ უფლების, ქონების ან ინფორმაციის მოხმარების აუცილებელ თანხლებად, რომლის მიმართაც გადაიხდება როიალტი, საჭიროა ეს მომსახურება მჭიდროდ იყოს დაკავშირებული ამ უფლებასა, ქონებასა თუ ინფორმაციასთან. ამასთან ხელშეკრულება,რომლის ფარგლებშიც ხდება ანაზღაურება აუცილებლად უნდა ეხებოდეს ამ უფლების, ქონების ან ინფორმაციის მოხმარებას.
51. ტექნიკურ დახმარებად განიხილება სასწავლო საკონსულტაციო მომსახურებაც, რომელთა მიზანიცაა დახმარების მიმღებს ასწავლოს ტექნიკის (ტექნოლოგიის) მოხმარება, გაუზიაროს გამოცდილება, უნარ-ჩვევები, ნოუჰაუ, სამრეწველო პროცესის წესები ან ტექნიკური ნახაზის ან ტექნიკური გეგმის შედგენა და მოხმარება. ამ ცნებაში არ შედის ისეთი მომსახურება, რომელიც არ არის მიმართული დახმარების მიმღები პირის მიერ ტექნიკის (ტექნოლოგიის) დასაუფლებლად. ითვლება რომ, მომსახურება გამიზნულია დახმარების მიმღები პირის მიერ (ტექნოლოგიის) ტექნიკის დასაუფლებლად, თუ მის შედეგად პირი შესძლებდა ტექნიკის მოხმარებას. მხოლოდ ის ფაქტი რომ, მომსახურების გაწევისას მომსახურების შემსრულებელ პირს დასჭირდა პროფესიული უნარ-ჩვევების გამოყენება, არ ნიშნავს რომ, ადგილი ჰქონდა მომსახურების მიმღები პირისთვის პროფესიული უნარ-ჩვევების, გამოცდილების და ა. შ. გადაცემას.
52. ტექნოლოგიის დაუფლების მიზნით ტექნიკური და საკონსულტაციო მომსახურება შეიძლება განხორციელდეს სხვადასხვა სფეროში სხვადასხვა ფორმით და გეგმით, მაგალითად: ბიო-ტექნიკური მომსახურება; მომსახურება კვების პროდუქტების გადამუშავების სფეროში; გარემოს დაცვა და ეკოლოგიური სამსახური; სატელიტური და სხვა სახის კავშირები; ენერგომომარაგება; ნავთობისა და ბუნებრივი გაზის მოპოვება და მოხმარება; გეოლოგიური გამოკვლევები; სამეცნიერო სამსახური; ტექნიკური სწავლება. მომსახურების ტიპიური მაგალითი ძირითადად უნდა მოიცავდეს ტექნიკური გეგმის ან ნახაზის შედგენასა და მოხმარებას, ან საჭირო ტექნოლოგიური პროცესებით უზრუნველყოფას (საინჟინრო მომსახურება, არქიტექტურული მომსახურება და პროგრამული უზრუნველყოფა).
მაგალითები:
ა. ამერიკის კომპანია საქართველოს საწარმოს აძლევს ექსკლუზიურ უფლებას საქართველოში გამოიყენოს მის მიერ შემუშავებული ტექნოლოგიური პროცესი, რომელშიც მას ექნება მომხმარებლის ექსკულუზიური უფლებები. ამ შეთანხმების საფუძველზე ამერიკელი მომწოდებელი ქართველ პარტნიორს ჩაუტარებს საკონსულტაციო მომსახურებას ტექნოლოგიური პროცესის სრულად ასათვისებლად. ასეთი საკონსულტაციო მომსახურება მოიცავს ინფორმაციით, რჩევებით უზრუნველყოფას. ასეთ მომსახურებაზე დახარჯული თანხა არ შეადგენს მნიშვნელოვან წილს კონტრაქტით გათვალისწინებულ მთლიან თანხაში.
ასეთი მომსახურება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 29.21. ბ მუხლის მიხედვით ითვლება „ტექნიკურ დახმარებად"., რამეთუ მომსახურება კვალიფიცირდება როგორც: 1. დამხმარე და დამატებითი, კანონით დაცული საწარმოო პროცესის გამოყენების მიმართ ან 2. დაკავშირებული არამატერიალური აქტივების გამოყენებასთან და 3. არამატერიალური აქტივების გამოყენების უფლების მიცემა.
ბ. ბერძნულ საწამოს გააჩნია განსაკუთრებული შპალერის დამუშავების ტექნოლოგია. ამგვარი ტექნოლოგიით გამოშვებული შპალერი უფრო ეფექტურია და უფრო დიდხანს ძლებს. არსებობს ქართული საწარმო, რომელსაც სურს საკუთარი მოხმარებისთვის გამოუშვას ასეთი შპალერი. იგი საქართველოში იჯარით იღებს ქარხანას და დებს ხელშეკრულებას საბერძნეთთან, რომლის ფარგლებშიც ბერძნულმა საწარმომ უნდა მოავლინოს ქართულ ქარხანაში ექსპერტები, რათა მათ ქართველ ინჟინრებს აჩვენონ, თუ როგორ ხდება ასეთი მაღალხარისხიანი შპალერის დამზადება. ბერძენი ექსპერტები ქართველ კოლეგებთან ერთად რამდენიმე თვის განმავლობაში მუშაობენ.
ბერძნული ფირმისთვის ასეთ მომსახურებაზე გადახდილი საფასური განიხილება როგორც ტექნიკური დახმარების ანაზღაურება. მომსახურება, ამ შემთხვევაში, ტექნიკურ - საკონსულტაციო ხასიათს ატარებს. ამგვარი მომსახურების საფუძველზე საქართველოს საწარმოსთვის ხელმისაწვდომი ხდება ტექნიკური ცოდნა, გამოცდილება და ტექნოლოგიური საკითხები.
დ. ვთქვათ, ბერძენი ფლობს და ამუშავებს საწარმოს საქართველოს ფარგლებს გარეთ. ქართული საამშენებლო საწარმო დაუკვეთავს ამ ბერძნულ საწარმოს მისთვის გამოუშვას რაიმე განსაკუთრებული სახის შპალერი. ქართველი პარტნიორი მოამარაგებს ნედლეულით, ხოლო ბერძენი პარტნიორი განსაკუთრებული ტექნოლოგიის გამოყენებით დაამზადებს შპალერს თავის ქარხანაში.
ამ შემთხვევაში გადახდილი თანხა არ ითვლება „ტექნიკური დახმარების” ანაზღაურებად. თუმცა ბერძნული საწარმოს მიერ განხორციელებული მომსახურება მთლიანად ტექნიკური სახისაა, მაგრამ იგი არ მოიცავს ვინმეს სწავლებას ან გამოცდილების გაზიარებას. ასევე არა გვაქვს საქმე რაიმე ტექნიკური ნახაზის ან გეგმის გადაცემასთან. ბერძნული კომპანიის მიერ მომსახურება ხორციელდება მხოლოდ კონტრაქტის საფუძველზე.
ე. ვთქვათ ქართული ფირმა ფლობს რაღაც კომპიუტერული პროგრამის მთელ კავკასიაში გავრცელებაზე კონტროლის უფლებას. სავაჭრო ქსელის გაზრდის მიზნით ფირმა დაიქირავებს გამყიდველს, რომელიც ივლის კავკასიის რეგიონში და გაყიდის საწარმოს პროდუქციას. ფირმას უნდა, რომ ეს კომპიუტერული პროგრამა გადააკეთოს ისე, რომ სადაც არ უნდა იყოს დაქირავებული გამყიდველი მან შესძლოს დაუკავშირდეს ცენტრალურ ოფისს და გაიგოს უახლესი ინფორმაცია. საქართველოს ფირმა დაიქირავებს ამერიკულ კომპიუტერების სპეციალისტს, რათა მან გადააკეთოს არსებული პროგრამა ზემოაღნიშნული მიზნით.
ამ შემთხვევაში გადახდილი თანხა არ ითვლება „ტექნიკური დახმარების” ანაზღაურებად, რადგან, ადგილი აქვს ამერიკული საწარმოს მიერ ქართული საწარმოსთვის გაწეულ მომსახურებას და ამ მომსახურების ფარგლებში იგი საქართველოს მხარეს გადასცემს ტექნიკურ გეგმას. (ე.ი კომპიუტერულ პროგრამას).
ზ. მცენარეული ზეთის დამამზადებელმა ქართულმა ფირმამ დაამუშავა უქოლესტერინო ზეთის წარმოების მეთოდიკა და სურს გაიტანოს ეს პროდუქცია მსოფლიო ბაზარზე. ამ მიზნით ის ქირაობს ჰოლანდიის სამარკეტინგო საკონსულტაციო ფირმას, რათა ამ უკანასკნელმა კომპიუტერული მოდელი შექმნას და განსაზღვროს მსოფლიო ბაზრის მოთხოვნილება ასეთ პროდუქციაზე და რჩევა მისცეს ქართულ საწარმოს საბაზრო სტრატეგიაზე.
ამ შემთხვევაში ანაზღაურება არ ჩაითვლება ტექნიკური დახმარებისთვის გასამრჯელოდ. ჰოლანდიური კომპანია ახორციელებს საკონსულტაციო მომსახურებას, რომელიც მოითხოვს ტექნიკური უნარ-ჩვევისა და ცოდნის მაღალ დონეს. მიუხედავად ამისა, ეს არ აძლევს ქართულ საწარმოს ტექნიკური გამოცდილების, ცოდნის და უნარ-ჩვევის გაზიარებას; და არც ტექნიკური გეგმისა თუ პროექტის გადაცემად არ ჩაითვლება. მომსახურეობის კონტრაქტის დადების საფუძველზე ქართულ კომპანიას გადაეცემა კომერციული სახის ინფორმაცია. იმის გამო, რომ ტექნიკური უნარ-ჩვევა საჭირო იყო ამ მომსახურების გაწევისათვის, ეს მომსახურება არ ჩაითვლება ტექნიკურ მომსახურებად.
მუხლი 2🔗. გადასახადის გადამხდელები
1. საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელები არიან რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური პირები, რომლებსაც საგადასახადო წელს გააჩნიათ დასაბეგრი შემოსავლები
მუხლი 3🔗. საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტი
1. რეზიდენტის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც გამოითვლება როგორც სხვაობა კალენდარული წლის ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ ინსტრუქციით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხას შორის.
2. არარეზიდენტი – გადასახადის გადამხდელი, რომელიც საქმიანობას ეწევა საქართველოში მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით, წარმოადგენს საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელს დასაბეგრი შემოსავლებიდან, რომელიც განისაზღვრება როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მუდმივ დაწესებულებასთან დაკავშირებული საქართველოში არსებული წყაროებიდან მიღებულ ერთობლივ შემოსავლებსა და ამ პერიოდისათვის ამ ინსტრუქციით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.
3. არარეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი, რომელიც გათვალისწინებული არ არის ამ მუხლის მე-2 პუნქტში, იბეგრება ამ ინსტრუქციის 21-ე მუხლის შესაბამისად გადახდის წყაროს მიხედვით გამოქვითვების გარეშე.
4. გადასახადის გადამხდელი-არარეზიდენტი ფიზიკური პირი, რომელიც შემოსავლებს იღებს დაქირავებული შრომით, ან სამეწარმეო საქმიანობისათვის გამოყენებული ქონების რეალიზაციით, წარმოადგენს საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელს კალენდარული წლის განმვალობაში საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული ერთობლივი შემოსავლის მიხედვით, რომელიც მცირდება ამ პერიოდისათვის ასეთი შემოსავლიდან გამოსაქვითი თანხებით. საქართველოში არსებული წყაროდან არარეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ სამეწარმეო საქმიანობისათვის გამოყენებული ქონების რეალიზაციით მიღებული შემოსავალი განისაზღვრება საგადასახადო კოდექსის 29-ე მუხლის მე-18 ნაწილის „ი” ქვეპუნქტის მიხედვით. კერძოდ, საქართველოში არსებულ ან გამოყენებულ უფლებებთან ან ქონებასთან დაკავშირებული როიალტის ფორმით მიღებული შემოსავალი.
მუხლი 4🔗. ერთობლივი შემოსავლის განსაზღვრა
1. რეზიდენტი გადასახადის გადამხდელის ერთობლივი შემოსავალი შედგება შემოსავლისაგან, რომელიც რეზიდენტის მიერ მიღებულია საქართველოში და საქართველოს ფარგლებს გარეთ,
2. არარეზიდენტი გადასახადის გადამხდელის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქარველოში არსებული წყაროებიდან მიღებული შემოსავლებისაგან.
3. ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება კალენდარული წლის განმავლბაში ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული ყველა სახის შემოსავალი, როგორც ფულადი, ისე ნატურალური ფორმით. მათ შორის:
ა) ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლები;
ბ) ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც არ არის დაკავშირებული დაქირავებით მუშაობასთან.
4. ფიზიკური პირის მიერ საგადასახადო წელიწადში ნატურალური ფორმით მიღებული შემოსავალი წლიური ერთობლივი შემოსავლის შემადგენლობაში აღირიცხება შემოსავლის მიღების თარიღისათვის არსებული საბაზრო ფასებით.
მაგალითი:
საწარმომ იანვარ-თებერვლის შრომის ანაზღაურების ანგარიშში თითოეულ მუშაკზე ნატურით გასცა 100-100 კილოგრამი შაქრის ფხვნილი. მისი გაცემის თარიღისათვის ერთი კილოგრამის საბაზრო ფასი შეაგენდა 0.80 ლარს.
ამ შემთხვევაში საწარმოს თითოეული მუშაკის ერთობლივი წლიური შემოსავლის შემადგენლობაში, რომლებმაც ნატურით მიიღეს ანაზღაურება, შეიტანება 80 ლარი (100კგX0.80) და დაიბეგრება საშემოსავლო გადასახადით მოქმედი წესის შესაბამისად.
5. იურიდიული პირის დაფუძნების გარეშე ერთზე მეტი პირის საკუთრების ბაზაზე ამხანაგობის ან სხვა წარმონაქმნების ერთობლივი ფლობის (თანამფლობელობის) შემთხვევაში შემოსავლები და გამოქვითვები მიეკუთვნება მათ მფლობელებს და გადასახადით იბეგრება მათი წილის შესაბამისად.
მაგალითი:
დავითმა და ამირანმა იურიდიული პირის შექმნის გარეშე დაიწყეს ერთობლივი საქმიანობა, რომლის საქმიანობის საგანს წარმოადგენს მსხვილფეხა პირუტყვის მოშენება, გასუქება და ხორცის რეალიზაცია, რისთვისაც იჯარით აიღეს ფერმა. შეთანხმების მიხედვით იჯარის და სხვა კომუნალური ხარჯები ნაწილდება თანაბარწილად, რომელიც გაითვალისწინება მათი შემოსავლებიდან გამოსაქვით თანხაში და გადასახადით დაიბეგრებიან ცალ-ცალკე ხსენებული ხარჯების გამოქვითვის შემდეგ დარჩენილი შემოსავლიდან.
მაგალითი:
გიორგი და დავითი არიან ადვოკატები და მათ აქვთ უფლება განახორციელონ საადვოკატო საქმიანობა საქართველოში. მათ გადაწყვიტეს იმუშაონ ერთ ოფისში და შესაბამისად გაიყონ ყველა ხარჯი. ისინი ერთად არ წარმოადგენენ დამოუკიდებელ იურიდიულ პირს.
ამ შემთხვევაში საწარმო „მეწარმეთა შესახებ” კანონის მიხედვით არ შექმნილა. ამდენად საქმე არ ეხება იურიდიულ პირს. ასე, რომ გიორგი და დავითი დაიბეგრებიან, როგორც ფიზიკური პირები.
6. თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ითვლება, რომ ეს თანხა მიცემული აქვს ამ პირს.
მუხლი 5🔗. ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლების განსაზღვრის წესი
1. ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს მიეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი. მათ შორის წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.
2. ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებში შესატან სარგებელის ღირებულებად ითვლება თანხა, რომელიც მიღებულია დაქირავებულის მიერ ამ პუნქტით განსაზღვრული ოდენობით მიღებული სარგებლისათვის, მის მიერ გადახდილი თანხის გამოკლებით:
ა. ნებისმიერი სახეობის ავტომობილის პირადი სარგებლობისათვის გამოსაყენებლად მიღებისას – საგადასახადო წლის დამდეგს ასეთი სახეობის ახალი ავტომობილის ღირებულების 0.05 პროცენტი დაქირავებულის მიერ ავტომობილის კერძო სარგებლობის მიზნით გამოყენების ყოველი დღისათვის;
მაგალითი:
დამქირავებელმა მუშაკს მიაქირავა ავტომობილი პირადი სარგებლობისათვის გამოსაყენებლად 5 დღით, რისთვისაც დაქირავებულმა გადაუხადა 10 ლარი. ამ შემთხვევაში სარგებელი გაიანგარიშება შემდეგნაირად: თუ ასეთი სახეობის ახალი ავტომობილის ღირებულება წლის დამდეგისათვის შეადგენდა 12 ათასს ლარს, მაშინ ავტომობილის სარგებლობით მუშაკი ყოველდღიურად მიიღებდა სარგებელს 6 ლარის ოდენობით (12000X0.05):100, ხოლო ხუთ დღეში 30 ლარს (6X5). შესაბამისად სარგებელი შეადგენს 20 ლარს (30-10), რომელიც ექვემდებარება მუშაკის ერთობლივ შემოსავალში ჩართვასა და საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას.
ბ. საბაზრო განაკვეთზე დაბალი საპროცენტო განაკვეთით სესხის მიღებისას – საბაზრო განაკვეთით გადასახდელი პროცენტის შესაბამისი თანხა;
მაგალითი:
პირმა დამქირავებლისაგან სესხის სახით მიიღო 5 ათასი ლარი, თვეში ერთ პროცენტიანი განაკვეთით. სესხის დაფარვის ვადა განისაზღვრა ერთი წლით. სესხის მიღების მომენტში მისი საბაზრო განაკვეთი შეადგენდა თვეში 3 პროცენტს. სხვაობა სესხის საბაზრო განაკვეთსა და დამქირავებლის მიერ სესხზე გაცემულ გადასახდელ საპროცენტო განაკვეთს შორის შეადგენს 2 პროცენტს. ამ შემთხვევაში 2 პროცენტის ტოლი თანხა თვეში 100 ლარი (5000X2):100, ჩართული უნდა იქნას მუშაკის ერთობლივ შემოსავალში და დაიბეგრება საშემოსავლო გადასახადით.
გ. დამქირავებლის მიერ დაქირავებულისათვის საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) მიყიდვისას ან უსასყიდლოდ გადაცემისას – ასეთი საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) საბაზრო ფასი;
მაგალითი:
-- დამქირავებელმა თავის მუშაკს ერთი ტომარა ფქვილი მიჰყიდა 20 ლარად, რომლის საბაზრო ფასი შეადგენდა 30 ლარს. ამ შემთხვევაში სხვაობა 10 ლარი (30-20) ექვემდებარება მუშაკის ერთობლივ შემოსავალში ჩართვას და შესაბამისად დაიბეგრება საშემოსავლო გადასახადით გადახდის წყაროსთან.
მაგალითი:
-- დამქირავებელმა მუშაკს უსასყიდლოდ გაურემონტა ბინა, რომლის საბაზრო ფასი შეადგენს 2 ათასი ლარს. თანხა 2 ათასი ლარი ჩართული უნდა იქნას ფიზიკური პირის ერთობლივ შემოსავალში და დაიბეგრება საშემოსავლო გადასახადით გადახდის წყაროს მიხედვით.
დ. დამქირავებლის მიერ დაქირავებულის ან მის კმაყოფაზე მყოფთა განათლების მისაღებად დახმარების გაწევისას (დაქირავებულის ვალდებულებათა შესრულებასთან უშუალოდ დაკავშირებული მომზადების პროგრამის ჩაუთვლელად) – დამქირავებლის მიერ განათლების მისაღებად გაწეული დახმარების ღირებულება;
მაგალითი :
დამქირავებელმა თავისი მუშაკის კმაყოფაზე მყოფ ფიზიკურ პირს გადაუხადა სწავლის ქირა წელიწადში 1000 ლარის ოდენობით, რომელიც არ არის დაკავშირებული ორგანიზაციის საქმიანობასთან.
ამ შემთხვევაში 1000 ლარი ჩაირთვება მუშაკის ერთობლივ შემოსავალში და დაიბეგრება საშემოსავლო გადასახადით გადახდის წყაროს მიხედვით.
ე. დამქირავებლის მიერ დაქირავებულისათვის ხარჯების ანაზღაურებისას – ანაზღაურების თანხა;
ეს შეიძლება იყოს საგადასახადო აგენტის დამქირავებლის მიერ დაქირავებულ ფიზიკურ პირებზე გაწეული ხარჯების ანაზღაურება მათი მატერიალური და სოციალური კეთილდღეობისათვის, რომელიც ჩაითვლება ამ მომსახურების მიმღები ინდივიდების ერთობლივ შემოსავლებში და მათი საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ვალდებულება ეკისრება დამატებითი მომსახურების ხარჯების გამწევ საგადასახადო აგენტებს.
კერძოდ, ასეთ ხარჯებში შეიტანება დამქირავებლის მიერ, როგორც ფულადი ისე ნატურალური ფორმით ისეთი ხარჯების ანაზღაურება როგორიცაა:
– ნებისმიერი სახის სატრანსპორტო საშუალებებით სარგებლობისათვის ხარჯები. გარდა მუშაკის პირადი ავტომანქანის სამსახურეობრივი საჭიროებისათვის გამოყენებისათვის მიღებული კომპენსაციის თანხისა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დამტკიცებული ნორმების ფარგლებში;
– კომუნალურ-საყოფაცხოვრებო მომსახურების ხარჯები;
– კვებაზე ხარჯები;
– მკურნალობაზე ხარჯები;
– ბავშვებისათვის საბავშვო სკოლამდელ დაწესებულებებში ხარჯები;
– სხვადასხვა სახის აბონენტებზე, ჟურნალ-გაზეთების და წიგნების ხელმოწერაზე ხარჯები;
– მკურნალობისათვის საგზურების ხარჯები, დამსვენებლებისათვის გამაჯანსაღებელი ბანაკების საგზურების ჩათვლით.
ვ. დამქირავებლის მიერ დაქირავებულისათვის ვალის ან ვალდებულების პატიებისას – ვალის ან ვალდებულების თანხა;
ასეთი სახის შემოსავლებს შეიძლება მიეკუთვნოს მუშაკის მიერ გადაუხდელი კრედიტის თანხის ან დასაბრუნებელი სესხის ჩამოწერა, კრედიტის ან სესხის პროცენტის პატიების თანხა, მუშაკის მატერიალური ხასიათის ვალი და ა.შ.
ზ. დამქირავებლის მიერ დაქირავებულისათვის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაზღვევის პრემიის (სადაზღვევო შესატანის) ან სხვა მსგავსი თანხის გადახდისას – დამქირავებლის მიერ გადახდილი პრემიის ან სხვა თანხის მოცულობა;
მაგალითი:
დამქირავებელმა დაქირავებულს, რომელსაც თავის მხრივ გაფორმებული აქვს სადაზღვევო კომპანიასთან სიცოცხლის დაზღვევის ხელშეკრულება, სადაზღვევო შენატანის სახით გადაუხადა 150 ლარი.
აღნიშნული თანხა დამქირავებლის მიერ შეიტანება დაქირავებულის ერთობლივ შემოსავალში და დაიბეგრება საშემოსავლო გადასახადით მოქმედი წესით.
თ. სხვა შემთხვევაში – სარგებლის საბაზრო ფასი.
3. ერთობლივ შემოსავალში არ შედის დაქირავებულისათვის გადახდილი სამივლინებო ან წარმომადგენლობითი ხარჯების ანაზღაურება იმ ოდენობით, რომლითაც დგინდება, რომ ასეთი ხარჯები ზომიერი და აუცილებელი იყო დამქირავებლის საქმიანობისათვის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ განსაზღვრული ნორმების ფარგლებში. ზემოაღნიშნული მიზნებისათვის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილ ოდენობაზე მეტი ოდენობით გაცემული თანხები ექვემდებარება ფიზიკური პირის ერთობლივ შემოსავალში ჩართვას და საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას.
4. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული ღირებულება და ფასი მოიცავს აქციზს, დამატებული ღირებულების გადასახადს და სხვა გადასახადს, რომლებიც ექვემდებარება გადახდას დაქირავებული პირის მიერ.
5. ხელფასის სახით შემოსავლების მიღების მომენტად ითვლება მისი მიღების ან მისი გამოყენებისა და განკარგვის უფლების მოპოვების მომენტი (შემოსავლების მიღების საკასო მეთოდის შესაბამისად).
მუხლი 6🔗. ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლების განსაზღვრა, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან
1. ეკონომიკური საქმინობით მიღებულ შემოსავლებს, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან, განეკუთვნება:
ა) სამეწარმეო საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, კერძოდ:
– საქონლის (სამუშაოს. მომსახურების) მიწოდებით მიღებული შემოსავლები;
– სამეწარმეო საქმიანობისათვის გამოყენებული აქტივების რეალიზაციით მიღებული ნამეტი შემოსავალი.
მაგალითი:
მეწარმემ საგადასახადო წლის დასაწყისში შეიძინა სადურგლო ჩარხი 12 ათას ლარად, წლის ბოლოს მან იგი გაყიდა 15 ათას ლარად. ამ შემთხვევაში მეწარმის ერთობლივ შემოსავალში შეტანილი უნდა იქნას თანხა 3000 ლარის ოდენობით (15000-12000);
– სამეწარმეო საქმიანობის შეზღუდვის ან საწარმოს დახურვის შედეგად მიღებული შემოსავლები;
მაგალითი:
ფიზიკურმა პირმა დააფუძნა საწარმო და დაიწყო საპნის წარმოება. ვთქვათ მანამდე რეგიონში უკვე მოქმედებდა ანალოგიური წარმოება, ან ამ პროდუქციით ბაზრის მოთხოვნილების დაკმაყოფილება ხდებოდა მისი შემოტანით. ახლად შექმნილმა საწარმომ უკვე მოქმედ საწარმოებსა და იმპორტიორებს გაუწია კონკურენცია (მოთხოვნილების შემცირება, შედარებით მაღალი ხარისხის საპნის წარმოებით ან შედარებით დაბალი ფასის დაწესებით). ამ შემთხვევაში ადრე მოქმედ მწარმოებელს, ან იმპორტიორებს შეუძლიათ შესთავაზონ ახალ მწარმოებელს გარკვეული საზღაურის საფასურად შეამციროს წარმოების მოცულობა, ან საერთოდ დახუროს იგი. შეთანხმების შემთხვევაში ეს ანაზღაურება ამ მეწარმისათვის (საწარმოს დამფუნებლისათვის) ითვლება შემოსავლად, რომელიც ჩაირთვება ერთობლივი წლიური შემოსავლის შემადგენლობაში.
– ძირითად საშუალებათა რეალიზაციით მიღებული თანხები საგადასახადო კოდექსის 54-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიხედვით თუ საგადასახადო წლის განმავლობაში ძირითად საშუალებათა ჯგუფის რეალიზაციით მიღებული თანხა აღემატება ჯგუფის ღირებულებით ბალანსს წლის ბოლოსათვის, მაშინ ნამეტი თანხა ჩაითვლება ფიზიკური პირის ერთობლივ შემოსავალში და ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსი ნულს გაუტოლდება.
მაგალითი :
მეწარმე – ფიზიკურ პირს მეურნეობაში გააჩნია 2 ტრაქტორი, რომელთა ღირებულებითმა ბალანსმა წლის ბოლოსათვის შეადგინა 8 ათასი ლარი. წლის განმავლობაში მან გაყიდა 1 ტრაქტორი 12 ათას ლარად, რაც 4000 ლარით აღემატება ჯგუფის ღირებულებით ბალანს. ამ შემთხვევაში სხვაობა 4 ათასი ლარი (12000-8000) უნდა ჩაირთოს მეწარმის ერთობლივ წლიური შემოსავლის შემადგენლობაში და ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსი ნულს გაუტოლდეს.
– კომპენსირებული გამოქვითვები, საგადასახდაო კოდექსის 79-ე მუხლის თანახმად. კომპენსირებულ გამოქვითვებს მეიკუთვნება ისეთი ხარჯები, ზარალი, ან საეჭვო ვალები, რომელიც ადრე იყო გამოქვითული მეწარმე ფიზიკური პირის შემოსავლებიდან, ხოლო შემდგომ ანაზღაურდა. ასეთი თანხები ჩაითვლება მეწარმის შემოსავლად იმ საგადასახადო წელში, რომელშიც მოხდა მისი ანაზღაურება.
ბ. არასამეწარმეო საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, კერძოდ:
– პროცენტების სახით მიღებული შემოსავლები;
.– დივიდენდები;
– ქონების იჯარით ან ქირით გაცემით მიღებული შემოსავლები;
– როიალტი;
მაგალითი :
ფიზიკური პირი ითვლება რომელიმე პატენტის მფლობელად და გარკვეული საზღაურის ფასად მისი გამოყენების უფლებას აძლევს სხვა სუბიექტს, ამ შემთხვევაში საზღაური ითვლება შემოსავლის ერთ-ერთ სახედ – როიალტად.
– ვალების ჩამოწერით მიღებული შემოსავლები;
მაგალითი:
მეწარმე ფიზიკურ პირს გაწეული მომსახურებისათვის მეორე მეწარმე ფიზიკური პირის სასარგებლოდ ერიცხება მომსახურების საფასური ათასი ლარი. აღნიშნული ფიზიკური პირი გაემგზავრა გარკვეული მიმართულებით ან გარდაიცვალა. ამ შემთხვევაში თუ ვალი არსებული წესით ჩამოიწერა, მაშინ ათასი ლარი ჩაირთვება შემოსავალში.
– აქტივების რეალიზაციით მიღებული ნამეტი, ამ მუხლის პირველი პუნქტის ”ა„ პუნქტით გათვალისწინებული ნამეტი შემოსავლის გარდა. ასეთ შემოსავლებს კერძოდ მიეკუთვნება:
ა) გადასახადის გადამხდელის უძრავი ქონება, რომელიც არ წარმოადგენს მის მუდმივ საცხოვრებელ ადგილს.
შენიშვნა: უძრავ ქონებას წარმოადგენს შენობა-ნაგებობანი, მოწყობილობა, მრავალწლიანი ნარგავები და სხვა ქონება, რომელიც მყარად არის დაკავშირებული მიწასთან ანუ ობიექტები რომელთა გადაადგილება შეუძლებელია მისი დანიშნულების დაზიანების გარეშე.
მაგალითი :
გადასახადის გადამხდელ ფიზიკურ პირს გააჩნია ორი ბინა, ერთში ცხოვრობს თვითონ ოჯახით, ხოლო მეორე არ წარმოადგენს მის მუდმივ საცხოვრებელს. შეძენიდან გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ პირმა გადაწყვიტა მეორე ბინის გაყიდვა. ბინა მან გაყიდა 75 ათას ლარად, რომლის შესაძენად ადრე გადახდილი ჰქონდა 50 ათასი ლარი. გადასახადის გადამხდელის ერთობლივ შემოსავალში ჩართული უნდა იქნას 25 ათასი ლარი (75000-50000);
ბ) ფასიანი ქაღალდები, იურიდიულ პირში (საწარმოში) მონაწილეობის წილი და სხვა არამატერიალური აქტივები.
მაგალითი:
ფიზიკურ პირს გააჩნდა 5 აქცია, თითოეული შეძენილი 500 ლარად. საგადასახადო წლის განმავლობაში მან რეალიზაცია გაუკეთა ერთდროულად 4 აქციას, თითოეული 800 ლარად, ჯამში 3200 ლარის ოდენობით. თანხა, რომელიც უნდა ჩაირთოს ფიზიკური პირის ერთობლივ შემოსავალში, აქციების რეალიზაციასთან დაკავშირებით შეადგენს 1200 ლარს (3200-2000).
გ) ძვირფასი ქვებითა და მეტალით დამზადებული საიუველირო ნაკეთობანი და სხვა საგნები, რომლებიც შეიცავენ ძვირფას ქვებს და მეტალს, ასევე ხელოვნების ნაწარმოებები და ანტიკვარი.
მაგალითი :
ფიზიკურმა პირმა 1997 წელს შეიძინა სურათი 3000 ლარად, რომელიც 1998 წლის ბოლოს გაყიდა 5000 ლარად. 1998 წლის ერთობლივი შემოსავლის შემადგენლობაში ჩართული უნდა იქნას 2000 ლარი (5000–3000).
– სხვა შემოსავლები, ხელფასის გარდა, რომლებიც ზრდიან გადასახადის გადამხდელის მოგებას;
2. ბარტერული ოპერაციები განიხილება როგორც პროდუქციის (სამუშაოს, მომსახურების) რეალიზაცია საბაზრო ფასებით, ასეთი ოპერაციების საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით სავალდებულო გაფორმებით იმავე საფუძველზე, როგორც ნაღდი ანგარიშსწორებით რეალიზაციის დროს. ანგარიშ-ფაქტურებში ბარტერული ოპერაციების ღირებულების შემცირებულად ჩვენებისას საგადასახადო ორგანო ახდენს დაბეგვრის ობიექტის კორექტირებას საბაზრო ფასების გათვალისწინებით და გადასახადის ხელახალ გამოანგარიშებას საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის დარღვევისათვის დადგენილი სანქციების გამოყენებით.
მუხლი 7🔗. ერთობლივი შემოსავლის კორექტირება და ყოველთვიური გამოქვითვები
1. ერთობლივი წლიური შემოსავლის შემადგენლობიდან გამოიქვითება:
ა) დივიდენდები, მიღებული ფიზიკური პირის მიერ, რომლებიც ადრე დაიბეგრა საქართველოში არსებული წყაროს მიხედვით;
ბ) პროცენტები, მიღებული ფიზიკური პირის მიერ, რომლებიც ადრე დაიბეგრა საქართველოში არსებული წყაროს მიხედვით;
2. ფიზიკურ პირს უფლება აქვს მოახდინოს საგადასახადო წლის განმავლობაში ყოველთვიურად დაუბეგრავი მინიმუმის გამოქვითვა 9 ლარის ოდენობით. ასეთი გამოქვითვა ხდება მხოლოდ ძირითადი სამუშაო ადგილის მიხედვით მიღებული ხელფასიდან და დამოკიდებული არ არის თვის განმავლობაში დაქირავებულის მიერ ფაქტობრივად ნამუშევარ დღეთა რაოდენობაზე.
3. ფიზიკური პირის გადასახადით დასაბეგრი შემოსავლიდან დაუბეგრავი მინიმუმის გამოქვითვა წარმოებს ნაზარდი ჯამით საგადასახადო წლის დასაწყისიდან. სამუშაო ადგილის გამოცვლის შემთხვევაში ფიზიკური პირი ვალდებულია წარუდგინოს ახალ სამუშაო ადგილზე ბუღალტერიას ცნობა ამ ინსტრუქციის დანართის შესაბამისი №1 ფორმის მიხედვით, წინა სამუშაო ადგილიდან მიღებულ შემოსავლებსა და გადახდილი გადასახადების შესახებ.
4. საშემოსავლო გადასახადი გამოიანგარიშება ყოველთვიურად შემოსავლის ნაზარდი ჯამიდან ლარებში, ამასთან მოხდება წინა თვეებში დაკავებული გადასახადის თანხების ჩათვლა. ახალ სამუშაო ადგილზე გადასახადის გამონგარიშება ხდება ძველ და ახალი სამუშაო ადგილების მიხედვით საგადასახადო წლის დასაწყისიდან მიღებული ერთობლივი შემოსავლიდან გამომდინარე.
მაგალითი:
მუშაკი გათავისუფლდა საწარმოდან 12 ივლისს. წლის დასაწყისიდან მან ამ საწარმოში მიიღო შემოსავალი 315 ლარი. საშემოსავლო გადასახადით დაუბეგრავი მინიმუმი შეადგენს 9 ლარს, დასაბეგრი შემოსავალი – 252 ლარს. {315–(9X7)}. შესაბამისად დაუკავდა გადასახადი 31.80 ლარი. ამავე წლის 25 ივლისს ეს მოქალაქე შრომითი ხელშეკრულების მიხედვით მუშაობას იწყებს სხვა საწარმოში, სადაც ივლისში მიიღო 15 ლარი.
ამავდროულად ამ მოქალაქემ ახალ სამუშაო ადგილზე წარადგინა ცნობა ძველი სამუშაო ადგილიდან მიღებული შემოსავლისა და გადახდილი საშემოსავლო გადასახადის შესახებ. ივლისის თვეში ახალ სამუშაო ადგილზე მიღებული შემოსავლიდან საშემოსავლო გადასახადი გაიანგარიშება შემდეგნაირად:
ა. განისაზღვრება წლის დასაწყისიდან მუშაკის ერთობლივი შემოსავალი 330 ლარი (315+15).
ბ. განისაზღვრება ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი საშემოსავლო გადასახადით დაუბეგრავი მინიმუმის თანხა 63 ლარი (9X7).
გ. დგინდება დასაბეგრი შემოსავლის თანხა 267 ლარი (330-63).
დ. განისაზღვრება წლის დასაწყისიდან ერთობლივი შემოსავლიდან გადასახადის თანხა 34.05 ლარი {(267-200)X15%}+24.
ე. ჩაეთვლება ძველ სამუშაო ადგილზე დაკავებული გადასახადი და განისაზღვრება ივლისში მიღებული შემოსავლიდან დასაკავებელი გადასახადი 2.25 ლარი (34.05-31.80).
5. მუშაკის შვებულებაში წასვლის შემთხვევაში გადასახადის გამოანგარიშება და საშემოსავლო გადასახადით დაუბეგრავი მინიმუმის გამოქვითვა ხორციელდება შემდეგი თავისებურებების გათვალისწინებით:
ა. მუშაკის შვებულებაში წასვლისას გადასახადის გამოანგარიშება წარმოებს ამ მუშაკზე კალენდარული წლის დასაწყისიდან დარიცხული ერთობლივი შემოსავლიდან (დარიცხული საშვებულებო თანხების გათვალისწინებით). ამასთან ერთობლივი შემოსავლიდან საშემოსავლო გადასახადით დაუბეგრავი მინიმუმის თანხები გამოიქვითება როგორც ნამუშევარი, ასევე საშვებულებო პერიოდის თვეების მიხედვით.
მაგალითი :
დაქირავებული პირი შვებულებაში წავიდა 30 დღით 10 აგვისტოდან 9 სექტემბრამდე. ამ შემთხვევაში ერთობლივი შემოსავლიდან საშემოსავლო გადასახადით დაუბეგრავი მინიმუმის თანხა გამოიქვითება 9 თვის პერიოდისათვის.
ბ. შვებულებიდან დაბრუნებული მუშაკის გადასახადის გამოანგარიშება ხდება ნაზარდი ჯამით კალენდარული წლის დასაწყისიდან მიღებული ერთობლივი შემოსავლიდან, საშვებულებო თანხების, ასევე შვებულებიდან გამოსვლის შემდეგ თვის ბოლომდე გამომუშავებული თანხების ჩათვლით.
მაგალითი :
საწარმოს მუშაკი გავიდა შვებულებაში 45 დღით 10 აგვისტოდან 25 სექტემბრამდე. წლის დასაწყისიდან მიღებულ ერთობლივ შემოსავლიდან საშვებულებო თანხის გათვალისწინებით (586 ლარი) გამოექვითა საშემოსავლო გადასახადით დაუბეგრავი მინიმუმის თანხა 9 თვეზე 81 ლარი (9X9) და 505 ლარის დასაბეგრ შემოსავალზე დაეკავა საშემოსავლო გადასახადი 72.85 ლარის ოდენობით. სექტემბრის თვის დარჩენილ პერიოდში მუშაკის გამომუშავებამ შეადგინა 60 ლარი.
ამ შემთხვევაში ოქტომბერში საშემოსავლო გადასახადი დაკავებული უნდა იქნეს წლის დასაწყისიდან მიღებული ერთობლივი შემოსავლის მთლიანი თანხიდან რაც 646 ლარს შეადგენს (586+60) და დაუკავდეს საშემოსავლო გადასახადი 83.05 ლარი, ხოლო ადრე გადახდილი გადასახადის ჩათვლის შემდეგ, დამატებით დაერიცხება 10.20 ლარი (83.05-72.85).
გ) მომავალ კალენდარულ წელში გარდამავალ საშვებულებო დღეებზე დარიცხული თანხები, რომელთა გაცემა მოხდა საანგარიშო წელში ჩაირთვება ამ საანგარიშო წლის ერთობლივ შემოსავალში.
მგალითი :
მუშაკი წავიდა შვებულებაში 1997 წლის 19 დეკემბრიდან 1998 წლის 17 იანვრამდე. მას დაერიცხა და მიიღო საშვებულებო თანხა 150 ლარი. მათ შორის 1997 წლის 19 დეკემბრიდან 31 დეკემბრამდე პერიოდზე 65 ლარი და 1998 წლის 1 იავრიდან 17 იანვრამდე პერიოდზე 85 ლარი. მოცემულ შემთხვევაში 1998 წლის საშვებულებო თანხა – 85 ლარი ჩაირთვება და გადასახადი გამოიანგარიშება 1997 წლის ერთობლივ შემოსავალში.
ანალოგიური წესით გამოითვლება გადასახადი სოცდაზღვევის თანხებიდან მუშა – მოსამსახურეებზე დროებითი შრომისუუნარობის თანხების გაცემისას
მუხლი 8🔗. საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთები
1. ფიზიკური პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება შემდეგი განაკვეთებით:
დასაბეგრი შემოსავლის ოდენობა კალენდარული წლის განმავლობაში
გადასახადის განაკვეთები
200 ლარამდე
დასაბეგრი შემოსავლის 12%
201-დან 350 ლარამდე
24 ლარი + 200 ლარს ზევით შემოსავლის 15%
351-დან 600 ლარამდე
46.5 ლარი + 350 ლარს ზევით შემოსავლის 17%
601 და მეტი ლარი
89 ლარი + 600 ლარს ზევით შემოსავლის 20%
2. ამ მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად წლიური დეკლარაციის მიხედვით გაანგარიშებული საშემოსავლო გადასახადი მცირდება ფიზიკური პირის მიერ წელიწადში 3000 ლარამდე მიღებულ დივიდენდებსა და პროცენტებზე გადახდილი გადასახადის თანხით, თუ არსებობს მისი გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი.
მაგალითი:
ფიზიკურმა პირმა წარადგინა წლიური დეკლარაცია სადაც მის მიერ მიღებულ ერთობლივ წლიურ შემოსავლებზე გაუანგარიშდა საშემოსავლო გადასახადი პირობითად 670 ლარი. ამავე პერიოდში მან დივიდენდებისა და პროცენტების სახით მიიღო 3500 ლარი, რომელზედაც გადახდის წყაროსთან დაუკავდა საშემოსავლო გადასახადი 350 ლარი (3500X10:100) და არსებობს მისი გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი.
ამ შემთხვევაში ფიზიკურ პირს გამოანგარიშებული საშემოსავლო გადასახადის თანხა უნდა შეუმცირდეს 300 ლარით (3000X10:100) და დარჩება გადასახდელად 370 ლარი (670-300).
მუხლი 9🔗. საგადასახადო შეღავათები
1. საშემოსავლო გადასახადით არ იბეგრება ფიზიკურ პირთა შემოსავლების შემდეგი სახეები:
ა. არარეზიდენტის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოეთის დიპლომატიურ და მასთან გათანაბრებულ დაწესებულებებში დაქირავებით მიღებული შემოსავლები.
ბ. ჩუქებით ან მემკვიდრეობით მიღებული ქონების ღრებულება;
გ. გრანტი, სახელმწიფო პენსია, სახელმწიფო სტიპენდია და სახელმწიფო დახმარება, მათ შორის დახმარება ორსულობისა და მშობიარობის გამო, ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის შედეგად შრომისუნარიანობის დაკარგვის ან/და მარჩენალის დაკარგვის გამო;
დ. ალიმენტი;
ე. ბიუჯეტის ხარჯზე გაწეული მატერიალური დახმარება და ერთჯერადი განაცემი, გარდა საბიუჯეტო დაწესებულების მიერ გაცემული მატერიალური დახმარებისა. აგრეთვე სტიქიური უბედურების დროს ბიუჯეტიდან გაწეული დახმარება;
ვ. შემოსავალი მიღებული ფიზიკური პირის მიერ იმ საკუთარი წარმოების სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის რეალიზაციით, რომელიც წარმოებულია მოცემული პირის კერძო მეურნეობებში მის სამრეწველო გადამუშავებამდე: ფიზიკური პირის კერძო მეურნეობების არსებობა დასტურდება მმართველობის ადგილობრივი ორგანოების მიერ გაცემული ცნობით. (დანართი ფორმა №2). კერძო მეურნეობების არსებობის დამადასტურებელი ცნობა ფიზიკური პირის მიერ წარედგინება:
– საგადასახადო ორგანოს, რომელიც ატარებს ფიზიკური პირის საქმიანობის შემოწმებას. ასეთი ცნობის წარმოუდგენლობის შემთხვევაში გადასახადი გამოიანგარიშება ამ ინსტრუქციის შესაბამისად მე-8 მუხლით გათვალისწინებული განაკვეთებით:
ზ. ფიზიკური პირის მიერ მატერიალური აქტივების რეალიზაციით მიღებული ნამეტი, გარდა სამეწამეო საქმიანობისათვის გამოყენებული აქტივების რეალიზაციით მიღებული ნამეტისა;
ი. საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოსამსახურეთა სპეციალური ფორმის ტანსაცმლის ფასის ფულადი ანაზღაურება.
2. საშემოსავლო გადასახადით არ იბეგრება შემდეგ ფიზიკურ პირთა მიერ კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი 3000 ლარამდე:
ა. ბავშვობიდან ინვალიდებისა, აგრეთვე I და II ჯგუფის ინვალიდებისა მხედველობის გამო;
ბ. მეორე მსოფლიო ომისა და საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობისათვის ბრძოლების მონაწილე საქართველოს მოქალაქეებისა;
გ. პირებისა, რომლებსაც მინიჭებული აქვთ ”ქართვლის დედის„ საპატიო წოდება.
დ. მარტოხელა დედებისა; მარტოხელა დედად ითვლება საქართველოს მოქალაქე, რომელიც ზრდის:
– არარეგისტრირებული ქორწინებიდან დაბადებულ ბავშვებს, თუ დაბადების მოწმობაში შეტანილი არ არის ჩანაწერი ბავშვის მამის შესახებ.
– შვილად აყვანილ ბავშვს, თუ დედა ბავშვის აყვანის მომენტში არ ყოფილა რეგისტრირებულ ქორწინებაში.
ე. პირებისა, რომელთაც იშვილეს ბავშვი, შვილად აყვანიდან ერთი წლის განვალობაში.
მაგალითი:
მოქალაქემ 1998 წლის 1 თებერვალს იშვილა ბავშვი. მისი ყოველთვიური დასაბეგრი შემოსავალი პირობითად შეადგენს 300 ლარს. 1998 წლის 1 დეკემბრისათვის მარიამის დასაბეგრმა შემოსავალმა მიაღწია 3000 ლარს, ხოლო 1 დეკემბრის შემდეგ მიღებული შემოსავლი დაიბეგრება საშემოსავლო გადასახადით მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.
3. საშემოსავლო გადასახადით არ იბეგრება I და II ჯგუფის ინვალიდების მიერ (გარდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტში მითითებული ინვალიდებისა) კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი 1500 ლარამდე.
4. შეღავათის უფლების დაკარგვის შემთხვევაში ფიზიკური პირი ვალდებულია ამის შესახებ არა უგვიანეს 15 დღის განმავლობაში აცნობოს საწარმოს, დაწესებულებას, ორგანიზაციას, ასევე სამეწარმეო საქმიანობაში რეგისტრირებულ ფიზიკურ პირებს, რომლებიც ახდენენ შემოსავლების გაცემას ან/და საგადასახადო ორგანოებს, ერთობლივი წლიური შემოსავლების შესახებ დეკლარაციის წარდგენის დროს. საპატიო მიზეზის გარეშე ასეთი შეტყობინების არ არსებობის შემთხვევა განიხილება, როგორც გადასახადისაგან თავის არიდება. შეღავათის უფლების დაკარგვის შემთხვევაში გადასახადის გამოანგარიშება ხდება შეღავათის უფლების დაკარგვის მომდევნო პერიოდიდან.
მაგალითი :
ბავშვობიდან პირველი ჯგუფის ”A„ ინვალიდი რომელიც სარგებლობს შეღავათით საშემოსავლო გადასახადში საგადასახადო წლის განმავლობაში ღებულობს ყოველთვიურ შემოსავალს 350 ლარის ოდენობით ამ ინსტრუქციით გათვალისწინებულ საგადასახადო შეღავათის ზღვრულ თანხას (3000 ლარს) ”A„ ინვალიდის შემოსავალი მიაღწევს სექტემბრის თვეში 350 ლარი X 9 თვეზე.
ამ შემთხვევაში ”A„ ინვალიდის მიერ სექტემბრის თვეში 3000 ლარს ზემოთ მიღებული შემოსავალი 150 ლარი (3150 ლარს – 3000 ლარი). დაიბეგრება გადასახადით და ”A„ დაუკავდება გადასახადი 16.92 ლარის ოდენობით {(150 ლარს – 9 ლარი)X12%}.
ანალოგიური წესით მოხდება გადასახადის გამოანგარიშება ”A„ ინვალიდის მიერ საგადასახადო წლის მომდევნო თვეებში მიღებული შემოსავლებიდან (ოქტომბერი, ნოემბერი, დეკემბერი).
მაგალითი:
მე-2 ჯგუფის ”B„ ინვალიდი სარგებლობს შეღავათით საშემოსავლო გადასახადში და მისი ყოველთვიური შემოსავალი შეადგენს 130 ლარს. შესაბამისი სამედიცინო კომისიის დასკვნით ”B„ ინვალიდს 1 ივლისიდან მოეხსნა ინვალიდობის ჯგუფი და იგი გაუთანაბრდა ჩვეულებრივ გადამხდელს.
ამ შემთხვევაში ”B„ გადამხდელის მიერ ივლისში მიღებული შემოსავალი 130 ლარი დაიბეგრება საშემოსავლო გადასახადით და მას გამოუანგარიშდება გადასახადი 14.52 ლარის ოდენობით. {(130 ლარს –9 ლარი)X12%}. ანალოგიური წესით უნდა დაუკავდეს საგადასახადო წლის მომდევნო თვეებშიც.
მუხლი 10🔗. შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯების გამოქვითვა
1. ფიზიკური პირის ერთობლივი წლიური შემოსავლებიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა ძირითად საშუალებათა შეძენის, დადგმისა და სხვა კაპიტალური ხარჯებისა, საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლის მიხედვით; აგრეთვე იმ ხარჯების გარდა, რომლებიც არ ექვემდებარება გამოქვითვას ამ მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით.
2. არ გამოიქვითება:
- არსებული ტექნოლოგიის სრულყოფაზე და ახალის შექმნაზე გაწეული ხარჯები, აგრეთვე ხარჯები პროდუქციის ხარისხის ამაღლებაზე, რომელიც დაკავშირებულია ახალი სახეობების ნედლეულისა და მასალების შექმნასთან წარმოების გადაიარაღებასთან;
- ძირითადი საშუალებების ობიექტების რეკონსტრუქციაზე და მოწყობილობის მოდერნიზაციაზე გაწეული ხარჯები;
- გამოსყიდვის უფლების გარეშე იჯარით აღებული ძირითადი საშუალებების ყველა სახის რემონტზე გაწეული ხარჯები;
- ძირითადი საშუალებების უსასყიდლოდ გადაცემისას წარმოქმნილი ზარალი;
- მივლინების ხარჯები, კანონმდებლობით დადგენილი ნორმების ზევით;
- რეკლამისა და წარმომადგენლობითი ხარჯები, (გარდა იმ გადამხდელებისა, რომლებიც ეწევიან გართობითი ხასიათის სამეწარმეო საქმიანობას), რომელიც დაკავშირებულია საწარმოს კომერციულ საქმიანობასთან (ხარჯები სხვა საწარმოთა წარმომადგენლობის ოფიციალურ მიღებაზე უცხოელთა ჩათვლით, კულტურულ სანახაობათა ღონისძიებებზე დასწრებაზე, თარჯიმანთა მომსახურების ანაზღაურება, რომლებიც არ არიან საწარმოს შტატში) დადგენილი ნორმების ზევით;
- ანარიცხები არასახელმწიფო სოციალური უზრუნველყოფის ფონდებში, ასევე ნებაყოფლობითი სამედიცინო დაზღვევის სახეებში;
- სამუშაო ადგილამდე და უკან მუშაკთა ტრანსპორტირების ხარჯები, ასევე მგზავრობის ანაზღაურება იმ მიმართულებით, რომლებსაც ემსახურება საერთო დანიშნულების სამგზავრო ტრანსპორტი, გარდა წარმოების სპეციფიკიდან გამომდინარე ხარჯებისა;
- ხარჯები საწარმოს მიერ შესრულებულ ან მის მიერ ანაზღაურებულ სამუშაოებზე (მომსახურებაზე) რომლებიც არაა დაკავშირებული პროდუქციის წარმოებასთან (ქალაქებისა და დასახლებების კეთილმოწყობის სამუშაოები, სოფლის მეურნეობისათვის დახმარების გაწევა და სხვა სახის სამუშაოები);
- ძირითადი საშუალებების შეძენისა და აშენების ხარჯები. საწარმოს ბალანსზე მყოფი კულტურულ-საყოფაცხოვრებო ობიექტების მშენებლობაზე, აღჭურვაზე და შენახვაზე (საამორტიზაციო ანარიცხებისა და ყველა სახის რემონტზე დანახარჯების ჩათვლით) გაწეული ხარჯები, აგრეთვე ის ხაჯები რომლებიც გაწეულ იქნა სხვა საწარმოების, ორგანიზაციებისა და დაწესებულებებისათვის დახმარების მიზნით;
- მატერიალური დახმარება (მათ შორის უფასო მატერიალური დახმარება მუშაკისათვის მშენებლობაში შენატანებზე, კრედიტის ნაწილობრივ დაფარვაზე ბინათმშენებლობისათვის), უპროცენტო სესხი საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებისათვის, ოჯახური მეურნეობის მოწყობისა და სხვა სოციალური საჭიროებისათვის;
- კანონმდებლობით გათვალისწინებულზე ზევით მუშაკებისათვის დამატებითი შვებულების ანაზღაურება, მათ შორის ქალებისათვის, რომლებიც ზრდიან ბავშვებს, ანაზღაურება მუშაკის ოჯახის წევრებისათვის შვებულების გამოყენების ადგილამდე და უკან მგზავრობისათვის;
- წანამატები პენსიაზე, ერთდროული დახმარება პენსიაზე გამსვლელი შრომის ვეტერანებისათვის, შემოსავლები (დივიდენდი, პროცენტი), რომელიც გაცემულია საწარმოს შრომითი კოლექტივის წევრების აქციებისა და შენატანების მიხედვით, ფასების მომატებასთან დაკავშირებით კომპენსაციები მთავრობის მიერ დადგენილი შემოსავლების ინდექსაციის ზევით, კომპენსაცია კვების ხარჯების დასაფარავად, სასადილოებში ბუფეტებში ან მისი გაცემა შეღავათიან ფასებში ან უფასოდ, გარდა სპეციალური კვებისა, რომელიც დადგენილია მუშაკთა ცალკეული კატეგორიებისათვის კანონმდებლობით;
- მუშაკთა დასვენების ორგანიზაციისა და გამაჯანსაღებელი ღონისძიებების ჩატარების ხარჯები: საგზურების ღირებულების ანაზღაურება, ექსკურსიებისა და მოგზაურობასთან დაკავშირებული, ასევე სპორტულ წრეებში, სექციებში, კლუბებში მონაწილეობის ხარჯები, კულტურულ-სანახაობით და ფიზკულტურულ (სპორტულ) ღონისძიებებზე დასწრება, მუშაკთა პირადი სარგებლობისათვის საქონლისა და ხელმოწერების ღირებულება და სხვა ანალოგიური ხარჯები;
- სხვა გაცემები მუშაკებზე, რომელიც არ არის დაკავშრებული შრომის ანაზღაურებასთან;
- დანახაჯები ახალი ობიექტების მშენებლობის დაფინანსებაზე, გაფართოებაზე, ტექნიკურ გადაიარაღებაზე, მოქმედი წარმოების რეკონსტრუქციაზე, მოწყობილობების და წარმოების სხვა საშუალებების შეძენაზე;
- ხარჯები საყარაულო და სახანძრო სიგნალიზაციის მოწყობასთან დაკავშირებულ სამუშაოებზე;
- აქციების ობლიგაციების და სხვა ფასიანი ქაღალდების გამოშვებასთან და გავრცელებასთან დაკავშირებული ხარჯები (ბლანკების შეძენა, მათი გავრცელებისათვის ბანკებისათვის საკომისიო გასამრჯელოების გადახდა და სხვა), გარდა კანონმდებლობით დადგენილი სალიცენზიო მოსაკრებლებისა და დამოუკიდებელი რეგისტრატორის მომსახურების ხარჯებისა;
- ადგილობრივი საავტომობილო გზების მშენებლობაში, რეკონსტრუქციაში რემონტისა და შენახვაში მონაწილეობის ხარჯები იმ ხარჯების (ანარიცხების) გარდა რომელიც საკანონმდებლო-ნორმატიული დოკუმენტების შესაბამისად უნდა მიეკუთვნოს წარმოების დანახარჯებს.
- შესატანი ერთიანი საინვესტიციო ფონდებისა და ასოციაციების შესაქმნელად, საერთაშორისო ორგანიზაციებში საწევრო ანარიცხები, შეზღუდული პასუხისმგებლობის, სააქციო და სხვა სახის საზოგადოებებში მონაწილეობაზე გაწეული ხარჯები;
- კაპიტალური ხასიათის დანახაჯები გარემოს დაცვის ღონისძიებების განოხრციელებაზე;
- საწარმოს ქონებისა და მუშაკების ნებაყოფილობითი დაზღვევის ხარჯები;
- ხარჯები იმ შენობა-ნაგებობების შენახვაზე (საამორტიზაციო ანარიცხების და ყველა სახის რემონტის ჩატარებაზე დანახარჯების ჩათვლით), რომლებიც გათვალისწინებულია საწარმოს მუშაკთა და მათი ოჯახის წევრებს შორის კულტურულ-საგანმანათლებლო და ფიზკულტურულ-გამაჯანსაღებელი მუშაობის ჩასატარებლად;
- სათავსოების და ინვენტარის შენახვის ხარჯები (საამორტიზაციო ანარიცხების და ყველა სახის რემონტზე დანახარჯების ჩათვლით) რომლებიც გადაეცათ მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად პროფესიულ-ტექნიკურ სასწავლებლებს, განათლების სხვა დაწესებულებებს სასწავლო მიზნებისათვის, პროფკავშირულ და სხვა საზოგადოებრივ ორგანიზაციებს, აგრეთვე პოლიკლინიკებს, საავადმყოფოებს და სხვა სამედიცინო დაწესებულებებს, რომლებიც ემსახურებიან საწარმოს მუშაკებს (გარდა იმ სათავსოებისა და ინვენტარისა, რომლებიც გადაცემულ იქნა სამედიცინო პუნქტების მოწყობისათვის უშუალოდ საწარმოს ტერიტორიაზე);
- საწარმოს დამხმარე სოფლის მეურნეობის ჩამოყალიბებისა და განვითარებაზე გაწეული ხარჯები;
- სამოქალაქო თავდაცვის ღონისძიებათა შესრულებასთან დაკავშირებული ხარჯები (თავშესაფრებისა და რადიაცია საწინააღმდეგო საფარების მშენებლობა, ქიმიური იარაღისაგან ინდივიდუალური დაცვის საშუალებათა შეძენა, საპროექტო-საძიებო სამუშაოების ჩატარება);
- ფასთასხვაობა პროდუქციაზე (სამუშაოზე, მომსახურებაზე) და სხვა მატერიალურ ფასეულობებზე, რომელიც მიეცათ საწარმოს მუშაკებს, ან გაცემული იქნა დამხმარე მეურნეობის მიერ საწარმოს საზოგადოებრივი კვების ობიექტებზე, თვითღირებულებაზე დაბალი ფასებით გაცემისას;
- დანახარჯთა სხვა სახეები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის ეკონომიკურ საქმიანობასთან.
- გართობაზე გაწეული ხარჯები;
- არ გამოიქვითება ფიზიკური პირის მიერ პირადი მოხმარებისათვის გაწეული ხარჯები და ხელფასის სახით შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯები;
- ფიზიკური პირის მიერ პირადი მოხმარებისათვის გაწეული ხარჯები და ხელფასის სახით შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯები.
მაგალითი:
ფიზიკურმა პირმა – მღებავმა გააფორმა ხელშეკრულება საამქროს შეღებვაზე. ხელშეკრულებაში არ არის გათვალისწინებული საღებავისა და ინსტრუმენტების შეძენის ღირებულება, გათვალისწინებულია მხოლოდ შრომის ანაზღაურებაზე გასაცემი თანხა ამ შემთხვევაში მღებავის მიერ გამოყენებული საღებავისა და ინსტრუმენტების ღირებულება არ გამოიქვითება ფიზიკური პირის მიერ მიღებული შემოსავლიდან;
3. წარმომადგენლობითი ხარჯების ნორმატივები, აგრეთვე რეკლამის ხარჯების ნომატივები, განისაზღვრება თვითღირებულების 0.05 %-ის ოდენობით, წლის განმავლობაში (საფუძველი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 1997 წლის 24 აპრილის №120 ბრძანება).
მუხლი 11🔗. პროცენტების გამოქვითვის შეზღუდვა
1. კრედიტისათვის გადახდილი პროცენტები გამოიქვითება პროცენტის იმ თანხის ფარგლებში, რომელიც განისაზღვრება კრედიტის გაცემის მომენტისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის ბანკთაშორის საკრედიტო აუქციონზე ჩამოყალიბებული საპროცენტო განაკვეთის 150 პროცენტის ოდენობით (ე.ი. განაკვეთი გადიდებულია 50%-ით). ბანკთაშორისი საკრედიტო აუქციონის საპროცენტო განაკვეთი უნდა განისაზღვროს იმ დღის მდგომარეობით რა დღესაც მოხდა სესხის ან ვალის გაცემა.
მაგალითი :
მეწარმე ფიზიკურმა პირმა, კომერციულ ბანკში აიღო კრედიტი წლიურად 180% საპროცენტი განაკვეთით. კრედიტის გაცემის მომენტისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის ბანკთაშორის საკრედიტო აუქციონზე ჩამოყალიბებული საპროცენტო განაკვეთი პირობითად შეადგენს 100 პროცენტს. ამ შემთხვევაში მეწარმემ თავისი შემოსავლებიდან კრედიტის პროცენტის სახით ხარჯები შეუძლია გამოიქვითოს არა 180%, არამედ 150% {(100%+(100:2)=150%} ან =150.
მუხლი 12🔗. საეჭვო ვალების გამოქვითვა
1. გამოქვითვას ექვემდებარება რეალიზებულ საქონელთან, სამუშაოსა და მომსახურებასთან დაკავშირებული საეჭვო ვალები, რომელთა მიხედვით მიღებული შემოსავლები ადრე შეტანილი იყო სამეწარმეო საქმიანობით მიღებულ ერთობლივ შემოსავალში.
2. ამ მუხლის შესაბამისად საეჭვო ვალების გამოქვითვას ახდენენ ის პირები, რომლებიც შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვას ახდენენ დარიცხვის მეთოდით და შესაბამისად წინა საგადასახადო წლებში ერთობლივ შემოსავლებში ჩართული ჰქონდათ საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) მიწოდებით მომხმარებლებიდან მისაღები თანხები და გადასახადი მათი გათვალისწინებით გადაიხადეს, მაგრამ მათ ეს თანხები არ მიუღიათ და აქედან გამომდინარე დავალიანება საეჭვო ხასიათისაა.
3. საეჭვო ვალების გამოქვითვა დაიშვება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დავალიანება ჩამოწერილია და ასახულია გადასახადის გადამხდელის საბუღალტრო ანგარიშგებაში.
მაგალითი:
ფიზიკურმა პირმა, – მეწარმემ 1997 წელს ხელშეკრულებით შეასრულა სამშენებლო – სარემონტო სამუშაოები 7 ათასი ლარის ღირებულების. იგი შემოსავლების და ხარჯების აღრიცხვას ახდენდა დარიცხვის მეთოდით, ამასთან 1997 წლის ბოლოსათვის დამკვეთის მიერ არ იყო ანაზღაურებული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მთელი თანხა, მაგრამ მეწარმის მიერ ერთობლივ შემოსავალში ჩართული იქნა ეს თანხა სრულად და შესაბამისად საშემოსავლო გადასახადი გამოანგარიშებული იქნა მთელი თანხიდან.
ამ შემთხვევაში 1998 საგადასახადო წელს დამკვეთის მიერ გადაუხდელი თანხა გამოიქვითება, როგორც საეჭვო ვალი.
მუხლი 13🔗. სამეცნიერო-კვლევითი, საპროექტო და საცდელ-საკონსტრუქტორო სამუშაოთა ხარჯების გამოქვითვა
1. გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს გამოქვითოს ერთობლივი შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული სამეცნიერო-კვლევითი, საპროექტო და საცდელ-საკონსტრუქტორო სამუშაოთა ხარჯები, გარდა ძირითად საშუალებათა შეძენასა და დადგმაზე გაწეული, აგრეთვე სხვა კაპიტალური ხარჯებისა.
მუხლი 14🔗 გამოქვითვები ძირითად საშუალებათა და არამატერიალური აქტივების მიხედვით
1. ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებულ ძირითად საშუალებათა საამორტიზაციო ანარიცხები გამოიქვითება ამ მუხლით გათვალისწინებული პირობების მიხედვით.
2. ამორტიზაციის (ცვეთის) თანხა არ დაერიცხება მიწას, ხელოვნების ნიმუშებსა და სხვა არაამორტიზირებად აქტივებს.
3. საშუალებები, რომლებიც ექვემდებარება ამორტიზაციას, ჯგუფდება ამორტიზაციის შემდეგი ნორმების მიხედვით:
ჯგუფის ნომერი
ქონება
ამორტიზაციის ნორმა, %
1
2
3
1
მსუბუქი ავტომობილები; ავტოსატრაქტორო ტექნიკა გზებზე გამოსაყენებლად, სპეციალური ინსტრუმენტები, ინვენტარი და მოწყობილობა; კომპიუტერები, მონაცემთა დამუშავების პერიფერიული მოწყობილობები და აღჭურვილობა
20
2
საავტომობილო ტრანსპორტის მოძრავი შემადგენლობა: სატვირთო ავტომობილები, ავტობუსები, სპეციალური ავტომობილები და ავტომისაბმელები; მანქანები და მოწყობილობა მრეწველობის ყველა დარგისათვის, სამსხმელო წარმოებისათვის; სამჭედლო-საწნეხი მოწყობილობა; ელექტრონული მოწყობილობა; სამშენებლო მოწყობილობა; სასოფლო-სამეურნეო მანქანები და მოწოყობილობა; ავეჯი ოფისისათვის;
15
3
სარკინიგზო, საზღვაო და სამდინარო სატრანსპორტო საშუალებები; ძალოვანი მანქანები და მოწყობილობა; თბოტექნიკური მწყობილობა, ტურბინული მოწყობილობა, ელექტროძრავები და დიზელ-გენერატორები, ელექტროძრავები და დიზელ-გენეარტორები, ელექტროგადაცემისა და კავშირგაბმულობის მოწყობილობები, მილსადენები.
8
4
შენობები, ნაგებობები
7
5
ამორტიზებადი აქტივები, რომლებიც შეტანილი არ არის სხვა ჯგუფებში
10
4. თითოეული ჯგუფის საამორტიზაციო ანარიცხების ოდენობა გამოიანგარიშება საგადასახადო წლის ბოლოს ჯგუფის ღირებულებით ბალანსთან ამ მუხლის 3-ე პუნქტში მითითებული ამორტიზაციის ნორმების შეფარდებებით.
5. შენობებსა და ნაგებობებს (შემდგომში –ნაგებობები) ამორტიზაცია დაერიცხება თითოეულ ნაგებობაზე ცალ-ცალკე.
6. საგადასახადო წლის ბოლოსათვის ჯგუფის ღირებულებით ბალანსს წარმოადგენს თანხა, რომელიც განისაზღვრება შემდეგი წესით: ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსი გასული წლის ბოლოსათვის მცირდება გასულ წელს დარიცხული ამორტიზაციის თანხით, ასევე ამ მუხლის მე-8 და მე-9 პუნქტების მიხედვით წარმოებული გამოქვითვებით, რომელსაც ემატება საგადასახადო წლის განმავლობაში ჯგუფისათვის დამატებული ძირითად საშუალებათა ღირებულება „საგადასახადო კოდექსის” 81-ე მუხლის მიხედვით და აკლდება საგადასახადო წლის განმავლობაში ჯგუფის ძირითად საშუალებათა გასაცემი ფასებით რეალიზაციის შედეგად მიღებული თანხები.
მაგალითი:
მეწარმე ფიზიკურ პირს 1997 წლის ბოლოსათვის გააჩნდა ძირითადი საშუალებების ღირებულებითი ბალანსი (მე-2 ჯგუფი) 150 ათასი ლარის ოდენობით (5 სატვირთო ავტომობილი 90 ათ. ლარი და 6 ტრაქტორი 60 ათ. ლარის ღირებულების), რომელთა ამორტიზაციამ შეადგინა 22500 ლარი (150000X15%). 1998 საგადასახადო წელს შეძენილი იქნა კიდევ ორი ტრაქტორი 30 ათას ლარად და გაყიდული იქნა ერთი სატვირთო ავტომანქანა 25 ათას ლარად. ამ შემთხვევაში 1998 საგადასახადო წელში ჯგუფის ღირებულებით ბალანსად ითვლება 132.5 ათ. ლარი. (150000 – 22500 + 30000-25000).
7. თუ საგადასახადო წლის განმავლობაში ჯგუფის ძირითად საშუალებათა რეალიზაციით მიღებული თანხა აღემატება ჯგუფის ღირებულებით ბალანსს წლის ბოლოსათვის, მაშინ ნამეტი თანხა ჩაითვლება ერთობლივ შემოსავალში და ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსი ნულს გაუტოლდება.
8. თუ ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსი წლის ბოლოსათვის 100 ლარზე ნაკლებია, ამ შემთხვევაში ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის თანხა ექვემდებარება გამოქვითვას;
9. თუ ჯგუფის ყველა ძირითადი საშუალება რეალიზებული ან ლიკვიდირებულია, ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის თანხა წლის ბოლოსათვის ექვემდებარება გამოქვითვას ერთობლივი შემოსავლიდან.
10. გადამხდელებს უფლება აქვთ გამოიყენონ დაჩქარებული ამორტიზაციის ნორმა მხოლოდ მეორე და მესამე ჯგუფის ძირითადი საშუალებების მიხედვით, მაგრამ არა უმეტეს ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ ნორმების ორმაგი ოდენობისა.
11. არამატერიალური აქტივების ხარჯები გამოიქვითება საამორტიზაციო ანარიცხების სახით მე-5 ჯგუფის ძირითად საშუალებათა ამორტიზაციის ნორმის მიხედვით და აღირიცხება ცალკე.
12. არამატერიალურ აქტივებს მიეკუთვნება ფიზიკურ პირთა მიერ არამატერიალურ ობიექტებზე გაწეული ხარჯები, რომელი ობიექტებიც ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოიყენება ხანგრძლივი პერიოდის მანძილზე, თუ მათ აქვთ სასარგებლო გამოყენების შეზღუდული ვადა.
13. ამორტიზაციას დაქვემდებარებული არამატერიალური აქტივების ღირებულებაში არ შეიტანება მათი შეძენის ან წარმოების ხარჯები, თუ ისინი უკვე გამოქვითული იყო ფიზიკური პირის მიერ დასაბეგრი შემოსავლის გამოანგარიშებისას
მუხლი 15🔗. ძირითად საშუალებათა რემონტის ხარჯების გამოქვითვა
1. ცალკეულ ჯგუფში შემავალ ძირითად საშუალებათა რემონტის ხარჯების გამოქვითვა დაიშვება ყოველწლიურად – წლის ბოლოსათვის ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსის 5 პროცენტამდე ოდენობით. (რემონტზე გაწეული ხარჯების დამადასტურებელი დოკუმეტების არსებობისას).
2. თანხა, რომელიც აღემატება ამ მუხლით დადგენილ ზღვულ დონეს, ზრდის ჯგუფის ბალანსის ღირებულებას.
მაგალითი:
ძირითად საშუალებათა ღირებულებითი ბალანსი საგადასახადო წლის ბოლოს მეორე ჯგუფის მიხედვით შეადენს 250 ათას ლარს. ამ მუხლის 1-ელი პუნქტის მიხედვით მას შეუძლია ერთობლივი შემოსავალი შეამციროს 12.5 ათასი ლარის ოდენობით, ამ ჯგუფში შემავალი ძირითადი საშუალებების რემონტის ხარჯების სახით (250000X5%). თუ მეწარმემ ამ ჯგუფის ძირითადი საშუალებების რემონტზე დახარჯა 27 ათასი ლარი, მაშინ სხვაობა ფაქტიურ ხარჯსა და დადგენილ ნორმას შორის – 14,5 ათასი ლარი (27000– 12500), უნდა დაემატოს საგადასახადო წლის ბოლოს ამ ჯგუფის ღირებულებით ბალანსს და ამ ჯგუფის ღირებულებითი ბალანსი გაუტოლდება 264500 ლარს (250000+14500).
3. თუ გადასახადის გადამხდელის ამორტიზაციას დაქვემდებარებული ძირითადი საშუალებები ლიზინგით (საფინანსო იჯარის წესით) აქვს აღებული, მაშინ დაბეგვრის მიზნით მოიჯარე ითვლება ამ ქონების მფლობელად.ამორტიზაციას დაქვედებარებულ ძირითად საშუალებათა იჯარა დაბეგვრის მიზნით წარმოადგენს ლიზინგს (საფინანსო იჯარას), თუ იგი აკმაყოფილებს ერთ-ერთ შემდეგ პირობას:
ა. იჯარის ვადა აღემატება ძირითად საშუალებათა სამსახურის ვადის 80 პროცენტს;
ბ. მოიჯარეს აქვს ძირითად საშაულებათა ფიქსირებული ფასით ან იჯარის დამთავრებისას განსაზღვრული ფასით შეძენის უფლება;
გ. იჯარით აღებულ ძირითად საშუალებათა მოსალოდნელი ნარჩენი ღირებულება იჯარის დამთავრებისას შეადგენს იჯარის დასაწყისში მათი ღირებულების 20 პროენტზე ნაკლებს;
დ. გადასახდელების მიმდინარე დისკონტირებული ღირებულება მთელი საიჯარო პერიოდისათვის აღემატება იჯარით აღებულ საშუალებათა ღირებულების 90 პროცენტს.
4. ხელშეკრულების თანახმად გადასახდელი თანხის დისკონტირება ხდება გადასახადის თანხის გამრავლებით დისკონტირების კოეფიციენტზე, რომელიც განისაზღვრება ფორმულით:
1 1
Pn = —— [ 1— ———] ,
r (1+r)n
სადაც r-არის საპროცენტო განაკვეთი, რომელიც ყოველი მოცემული პერიოდისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის ბანკთაშორის საკრედიტო აუქციონზე ჩამოყალიბებული საპროცენტო განაკვეთის ტოლია. ხოლო n – საგადასახადო წელთა რიცხვი. მოცემული ფორმულის მიხედვით გაანგარიშებული დისკონტირების კოეფიციენტები მოცემულია ინსტრუქციის №3 დანართში.
მაგალითი:
საიჯარო ხელშეკრულების შესაბამისად შენობა რომლის ღირებულება შეადგენს 50000 ლარს იურიდიულმა პირმა იჯარით გადასცა ფიზიკურ პირს 5 წლის ვადით. ყოველწლიური საიჯარო გადასახდელი შეადგენს 5000 ლარს, სულ 25000 ლარს, ხოლო საპროცენტო განაკვეთმა ბანკთაშორის საკრედიტო აუქციონზე შეადგინა 10 პროცენტი. საგადასახადო კოდექსის 78-ე მუხლის, მე-2 პუნქტის, ”დ„ ქვეპუნქტის შესაბამისად იმისათვის, რათა ეს იჯარა გახდეს ლიზინგი, შენობის ღირებულების 90%, ანუ 45000 ლარი უნდა იყოს საიჯარო ქირის სახით გადახდილი
ამ შემთხვევაში ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ყოველწლიური საიჯარო გადასახდელის (5000) ლარის დისკონტირებული ღირებულების ჯამი იქნება 18955 ლარი (5000X3,791). რაც ნაკლებია 45000 ლარზე (90%-ზე), შესაბამისად იჯარა არ ჩაითვლება ლიზინგად.
იმ შემთხვევაში თუ ხელშეკრულებით საიჯარო გადასახდელის გადახდა წლების მიხედვით არ არის დაყოფილი და გათვალისწინებულია მისი (25000 ლარის) ერთიანად გადახდა; მაშინ დისკონტირებული ღირებულება იანგარიშება საერთო გადასახდელიდან (25000 ლარი) გამომდინარე ერთ პერიოდზე, რაც შეადგენს 22725 ლარს (25000X0,909).
5. ამ მუხლის მე-3 პუნქტთან დაკავშირებით ითვლება, რომ იჯარის პერიოდი მოიცავს პერიოდს, რომლის დროსაც მოიჯარეს უფლება აქვს გააგრძელოს ლიზინგი.
მუხლი 16🔗. სადაზღვევო შენატანების ხარჯების გამოქვითვა
1. დაზღვევის ხელშეკრულებათა საფუძველზე დაზღვეულთა მიერ გადახდილი სადაზღვევო შენატანები, გარდა მაგროვებადი და დაბრუნებადი ხასიათის ხელშეკრულებათა მიხედვით გადახდილი სადაზღვევო შენატანებისა, ექვემდებარება გამოქვითვას.
მუხლი 17🔗. გეოლოგიური კვლევებისა და ბუნებრივი რესურსების მოპოვების მოსამზადებელ სამუშაოთა ხარჯების გამოქვითვა
1. ფიზიკურ პირს – მეწარმეს, რომელიც დასაქმებულია გეოლოგიური კვლევებისა და ბუნებრივი რესურსების მოპოვების მოსამზადებელ სამუშაოთა შესრულებით, უფლება აქვს გამოქვითოს მასზე გაწეული ხარჯები ერთობლივი შემოსავლიდან საამორტიზაციო ანარიცხების სახით მეორე ჯგუფის ძირითად საშუალებათა ამორტიზაციის ნორმის მიხედვით და აღირიცხება ცალკე.
2. ამ მუხლის 1-ელი პუნქტის მოთხოვნა ვრცელდება იმ არამატერიალური აქტივების ხარჯებზედაც, რომლებიც გაწეულია ფიზიკური პირის მიერ ბუნებრივი რესურსების გეოლოგიური კვლევის, დამუშავების ან ექსპლუატაციის უფლების შეძენასთან დაკავშირებით.
მუხლი 18🔗 გადასახადებისა და ჯარიმების გამოქვითვა
1. სამეწარმეო საქმიანობით დასაქმებული ფიზიკური პირის შემოსავლებიდან გამოქვითვას ექვემდებარება:
ა. საგადასახადო კოდექსითა და საგადასახადო კანონმდებლობის სხვა აქტით განსაზღვრული და გადახდილი გადასახადები, გარდა საშემოსავლო გადასახადისა, რომელიც გადახდილია საქართველოში ან სხვა სახელმწიფოში.
ბ. ჯარიმებისა და პირგასამტეხლოს თანხები გარდა, ბიუჯეტში შესატანი ან შეტანილი ჯარიმებისა და საურავის თანხებისა.
მუხლი 19🔗 ზარალის გადატანის წესი
1. მეწარმე ფიზიკური პირის ქონების რეალიზაციით მიღებული ზარალის კომპენსაცია ხდება ასეთი ქონების რეალიზაციით მიღებული ღირებულების ნამეტით. თუ ზარალის კომპენსაცია შეუძლებელია იმავე წელს, მაშინ იგი გადაიტანება ხუთ წლამდე ვადით და მისი კომპენსაცია მოხდება ასეთი ქონების რეალიზაციით მიღებული ღირებულების ნამეტით.
2. ფიზიკური პირის მიმართ საგადასახადო კოდექსითა და ამ ინსტრუქციით გათვალისწინებული დაქვითვების გადამეტება იმ ერთობლივ შემოსავალში, რომელიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან, არ გამოიქვითება ხელფასის ხარჯზე. იგი გადაიტანება ხუთ წლამდე ვადით და დაიფარება შემდგომი პერიოდის ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული ერთობლივი შემოსავლების ხარჯზე.
მუხლი 20🔗. გადახდის წყაროსთან დივიდენდებისა და პროცენტების დაბეგვრის წესი
1. საქართველოს საწარმოების მიერ ფიზიკურ პირებზე გადახდილი დივიდენდები იბეგრება გადახდის წყაროსთან 10 – პროცენტიანი განაკვეთით.
2. ფიზიკური პირის მიერ მიღებული დივიდენდები რომლებიც დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან, შემდგომ დაბეგვრას არ ექვემდებარება.
3. რეზიდენტის ან არარეზიდენტის მუდმივი დაწესებულების მიერ ან მისი სახელით ფიზიკურ პირზე გადახდილი პროცენტები იბეგრება გადახდის წყაროსთან გადასახდელი თანხის 10 პროცენტიანი განაკვეთით, თუ შემოსავლის წყარო საქართველოშია.
4. ფიზიკური პირის მიერ მიღებული პროცენტები, რომლებიც დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან, შემდგომ დაბეგვრას არ ექვემდებარება.
მუხლი 21🔗. გადახდის წყაროსთან არარეზიდენტთა დაბეგვრის წესი
1. არარეზიდენტის გადასახადის გადამხდელის მიერ საქართველოს წყაროდან მიღებული შემოსავალი, რომელიც არ მიეკუთვნება არარეზიდენტის საქართველოს ტერიტორიაზე მდებარე მუდმივ დაწესებულებას, იბეგრება გადახდის წყაროსთან ამ ინსტრუქციით გათვალისწინებული გამოქვითვების გარეშე, შემდეგი განაკვეთებით:
ა. დივიდენდები და პროცენტები 10 პროცენტი;
ბ. საქართველოს საწარმოს ან
ინდივიდუალური საწარმოს შემდეგი
გადასახდელები: როიალტი,მმართველობითი ჰონორარი,
სამუშაოს შესრულებით ან მომსახურების გაწევით
მიღებული შემოსავლები (ხელფასის სახით
მიღებული შემოსავლების გარდა), .აგრეთვე
საგადასახადო კოდექსის 29-ე მუხლის
მე-18 ნაწილის: ”ბ„, ”ი„, ”კ„ და ”ო„
პუნქტებით (დაზღვევისა და გადაზღვევის მომსახურებით
მიღებული შემოსავლების გარდა) განსაზღვრული
შემოსავლები, კერძოდ: 10 პროცენტი;
ბ) საქართველოში წარმოებული საქონლის მიწოდების, სამუშაოს შესრულებით ან/და მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავალი;
ი) საქართველოში არსებულ ან გამოყენებულ უფლებებთან ან ქონებასთან დაკავშირებული როიალტის ფორმით მიღებული შემოსავალი, საგადასახადო კოდექსის 29-ე მუხლის 21-ე ნაწილით განსაზღვრული შემოსავალი, რომელიც მიიღება საქართველოში არსებული ან გამოყენებული ქონების რეალიზაციით ან გადაცემით.
კ) საქართველოში გამოყენებული მოძრავი ქონების იჯარით გადაცემით მიღებული შემოსავალი;
ო) საქართველოს საწარმოდან ან საქართველოს ტერიტორიაზე მდებარე მუდმივი დაწესებულებიდან – მართვისათვის, აგრეთვე საფინანსო და სადაზღვევო მომსახურებისათვის (გადაზღვევის მომსახურების ჩათვლით) ან მათთან კონტრაქტის საფუძველზე მიღებული შემოსავალი;
გ) საქართველოს საწარმოს ან ინდივიდუალური საწარმოს მიერ ხელფასის სახით გადახდილი შემოსავლები იბეგრება ამ ინსტრუქციის მე-8 მუხლით განსაზღვრული განაკვეთებით.
2. პირი, რომელიც ახდენს იმ არარეზიდენტებზე თანხების გაცემას რომელთაც საქართველოში არ გააჩნიათ მუდმივი დაწესებულება, ვალდებულია საგადასახადო აღრიცხვის ადგილის მიხედვით საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს ინფორმაცია არარეზიდენტზე გაცემული და დაკავებული თანხების შესახებ ერთი თვის ვადაში, ამ ინსტრუქციის დანართი №4 ფორმის მიხედვით.
3. საქართველოში მუდმივი დაწესებულების არმქონე არარეზიდენტ გადასახადის გადამხდელს, რომელიც იღებს ამ მუხლის პირველი პუნქტის ”ბ„, ქვეპუნქტით განსაზღვრულ შემოსავლებს და იბეგრება გადახდის წყაროსთან, უფლება აქვს წარადგინოს დეკლარაცია დაკავებული გადასახადის დაბრუნების მოთხოვნით. დეკლარაცია წარდგენილ უნდა იქნეს ამ ინსტრუქციის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ ვადებში. ასეთი გადასახადის გადამხდელი იბეგრება იმავე წესით, როგორითაც დაიბეგრებოდა ეს შემოსავალი, იგი დაკავშირებული რომ ყოფილიყო გადასახადის გადამხდელის საქართველოში არსებულ მუდმივ დაწესებულებასთან. ასეთ შემოსავალთან დაკავშირებული გადასახადის გადამხდელის ხარჯები გამოიქვითება მუდმივი დაწესებულებისათვის დადგენილი წესით, მაგრამ გადასახადი არ უნდა აღემატებოდეს საგადასახადო კოდექსის 64-ე მუხლითა და ამ მუხლით განსაზღვრულ გადახდის წყაროსთან აუცილებლად გამოსაქვით თანხას
მაგალითები:
ა. 1998 წლის 31 ივლისს გადამხდელმა, რომელსაც არ გააჩნია საქართველოში მუდმივი დაწესებულება საქართველოს საწარმოდან უნდა მიიღოს 100,000 ლარი, რომელიც ამ თანხას გერმანელ არარეზიდენტ პირს უხდის საქართველოში განთავსებული აღჭურვილობის იჯარისათვის. საგადასახადო კოდექსის 64-ე მუხლის „ე” ქვეპუნქტისა და ამ მუხლის „ბ” ქვეპუნქტის მიხედვით საქართველოს საწარმომ ზემოთ აღნიშნული თანხის 10%-ტი, ანუ 10000 ლარი უნდა დაუკავოს და გადარიცხოს ბიუჯეტის სასარგებლოდ, ხოლო უცხოურ საწარმოს გადაურიცხოს 90000 ლარი.
არარეზიდენტმა გადამხდელმა გასწია 25000 ლარის ოდენობის ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია საქართველოში იჯარით გაცემულ აღჭურვილობასთან, მას შეუძლია დეკლარაცია საქართველოში წარადგინოს 1999 წლის 1 იანვრიდან არაუგვიანეს 1999 წლის 1 აპრილამდე. თუ ამ პირობების გათვალისწინებით გერმანელმა გადამხდელმა საქართველოში წარადგინა დეკლარაცია, შედეგად მივიღებთ შემდეგს: ის წარადგენს დეკლარაციას იჯარიდან მიღებულ 100000 ლარ შემოსავალზე, გამოაკლებს 25000 ლარს, როგორც დასაშვებ ხარჯებს და დასაბეგრ შემოსავლად აჩვენებს 75000 ლარს. საგადასახადო კოდექსის 42-ე მუხლის შესაბამისად 75000 ლარზე გადასახდელია 14969 ლარი {(75000-600) ის 20% + 89}, მაგრამ ვინაიდან გადამხდელის მიერ გადასახადი თანხა არ შეიძლება აღემატებოდეს იმ თანხას, რომელიც დაკავდა გადახდის წყაროსთან, ანუ ჩვენს შემთხვევაში 10000 ლარს, გერმანელ გადამხდელს გადასახდელი ექნება 10000 ლარი.
ბ. შენარჩუნებულია ყველა ის პირობა, რაც ზემოთმოყვანილ მაგალითში, გარდა ერთი მომენტისა: ხარჯები, რომელიც საქართველოში იქნა გაწეული იჯარიდან მიღებულ შემოსავალთან დაკავშირებით უტოლდება 60000 ლარს.
ამ შემთხვევაში, გადამხდელს უფლება აქვს წარმოადგინოს დეკლარაცია იჯარიდან მიღებულ 100000 ლარზე, სადაც გამოქვითავს 60000 ლარს, როგორც დასაშვებ ხარჯებს და უჩვენებს 40000 ლარს, როგორც დასაბეგრ შემოსავალს.
საგადასახადო კოდექსის 42-ე მუხლის შესაბამისად 40000 ლარზე გადასახადი 7969 ლარია. ვინაიდან გადასახადის ეს თანხა ნაკლებია, ვიდრე ის თანხა, რომელიც დაკავდა წყაროსთან, გერმანელ გადამხდელს გადასახდელად საანგარიშო წლისათვის დაერიცხება 7969 ლარი. ვინაიდან გადამხდელმა გადახდის წყაროსთან 10000 ლარი გადაიხადა გადასახადის სახით, 2031 ლარი (10000-7969) ექვემდებარება დაბრუნებას.
4. თუ საერთაშორისო ხელშეკრულებებით, რომლის მონაწილე საქართველოცაა, დადგენილია ფიზიკურ პირთა საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის სხვა წესები, ვიდრე ეს გათვალისწინებულია საგადასახადო კოდექსით, მაშინ გამოიყენება საერთაშორისო ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული დაბეგვრის წესები.
5. იმ შემთხვევაში, როდესაც არარეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ საქართველოში მიღებული შემოსავლები საერთაშორისო ხელშეკრულების თანახმად ექვემდებარება შეღავათიან დაბეგვრას ან დაბეგვრისაგან განთავისუფლებას, მაშინ არარეზიდენტი ფიზიკური პირი ამ ინსტრუქციის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ ვადებში შესაბამის საგადასახადო ორგანოში წარადგენს განცხადებას გადასახადისაგან განთავისუფლების ან დაბრუნების შესახებ ამ ინსტრუქციის დანართი №5 ფორმის მიხედვით.
6. საგადასახადო ორგანოები განცხადებებს განიხილავენ და საჭიროების შემთხვევაში ახდენენ გადასახადის თანხის უკან დაბრუნებას ან განცხადებაზე ახდენენ სათანადო აღნიშვნას განთავისუფლების შესახებ.
მუხლი 22🔗. საერთაშორისო დაბეგვრა
1. საქართველოს ფარგლებს გარეთ გადახდილი საშემოსავლო გადასახადის თანხები ჩაითვლება საქართველოში გადასახადის გადახდისას.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით ჩათვლილი თანხების ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს გადასახადის იმ თანხებს, რომლებიც დარიცხული იქნებოდა საქართელოში ამ შემოსავალზე საქართველოში მოქმედი წესითა და განაკვეთებით.
3. თუ რეზიდენტს პირდაპირ ან არაპირდაპირ ეკუთვნის უცხოური საწარმოს საწესდებო კაპიტალის 10 პროცენტზე მეტი ან თუ მას აქვს იურიდიული პირის ხმის უფლების მქონე წილის 10 პროცენტზე მეტი, რომელიც, თავის მხრივ, შემოსავალს იღებს შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყანაში, მაშინ ეს შემოსავალი ან შემოსავლის ნაწილი, რომელიც ეკუთვნის რეზიდენტს, შეიტანება მის დასაბეგრ შემოსავალში.
4. უცხო სახელმწიფო განიხილება შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე სახელმწიფოდ, თუ ამ ქვეყანაში გადასახადის განაკვეთი 1/3-ით დაბალია, ვიდრე საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსზაღვრული განაკვეთი, ან თუ მოქმედებს ფინანსური ინფორმაციის ან კომპანიების შესახებ ინფორმაციის კონფიდენციალობის კანონები, რომლებიც იძლევა ქონების ან შემოსავლის ფაქტობრივი მფლობელის შესახებ საიდუმლოების დაცვის გარანტიებს.
მაგალითები:
ა. დავითი, საქართველოს რეზიდენტი, ფლობს ბაჰამის საწარმოს 40%-ს. ბაჰამის საწარმოს წლიური შემოსავალი არის 100.000 ლარი, რომელიც იბეგრება ბაჰამაში 5%-იანი განაკვეთით.
ამ მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით ბაჰამა შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე სახელმწიფოა, რადგანაც აქ გადასახადის განაკვეთი 1/3-ით დაბალია. (1/3-ით შემცირებული 20% არის 13.33%, რაც მეტია 5%-ზე) ამდენად დავითი თავის შემოსავალზე 40.000 ლარი (100.000-ის 40%) დაიბეგრება საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის მიხედვით და დაერიცხება 7969 ლარი, გადასახადის ამ თანხას გამოაკლდება 2000 ლარი (40.000-ის 5%), როგორც უცხოეთში გადახდილი გადასახადი.
ბ. გიორგი, საქართველოს რეზიდნტი ფლობს პანამის კორპორაციის 25%. პანამის კორპორაციის წლიური შემოსავალი არის 200.000 ლარი, რომელიც პანამის საგადასახადო კანონმდებლობის მიხედვით, იბეგრება 25-იანი განაკვეთით. პანამაში მოქმედებს ფინანსური ინფორმაციის კონფიდენციალობის კანონი.
ამ მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით პანამა შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყანაა, რადგანაც აქ მოქმედებს ფინანსური ინფორმაციის კონფიდენციალობის კანონი.
საქართველოს კანონმდებლობით გიორგის დაერიცხება 9969 ლარი {(50000-600) ის 20% +89}. რაც ნაკლებია ვიდრე პანამაში გადახდილი გადასახადი 12.500 ლარი (50.000 ის 25%), შესაბამისად გიორგის გადახდილად ჩაეთვლება 9969 ლარი და აღნიშნულ შემოსავალზე გადასახადი არ გადახდება.
მუხლი 23🔗. საგადასახადო წელი
საგადასახადო წლად ითვლება კალენდარული წელი.
მუხლი 24🔗. შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის მეთოდები
1. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე საგადასახადო კოდექსის მე-9 თავში გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც ისინი მიღებულ ან გაწეულ იქნა იმგვარად, რომ ცხადად აისახოს დასაბეგრი შემოსავალი. გადასახადის გადამხდელის მიერ შემოსავლებისა და ხარჯების აღსარიცხად გამოიყენება საკასო ან დარიცხვის მეთოდი.
2. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს მის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასასრულზე.
3. დასაბეგრი შემოსავალი უნდა განისაზღვროს იმავე მეთოდით, რომელსაც გადასახადის გადამხდელი იყენებს საბუღალტრო აღრიცხვისათვის. ამასთან შემოსავლების კორექტირება ხდება მხოლოდ ამ ინსტრუქციით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესაბამისად.
4. გადასახადის გადამხდელმა აღრიცხვა უნდა აწარმოოს საგადასახადო მიზნებისათვის აღრიცხვის საკასო ან დარიცხვის მეთოდით – იმ პირობით, რომ იგი ერთსა და იმავე მეთოდს გამოიყენებს საგადასახადო წლის განმავლობაში.
5. თუ გადასახადის გადამხდელი აღრიცხვას აწარმოვებს დარიცხვის მეთოდის გამოყენებით, შემოსავლის მიღების მომენტად ჩაითვლება საქონლის მიწოდების, სამუშაოს შესრულების ან მომსახურების გაწევის მომენტიდან 90 დღის შემდგომი პერიოდი, ხოლო თუ განაღდება ხდება უფრო ადრე, მაშინ-განაღდების მომენტი.
6. ფიზიკური პირის მიერ დარიცხვის მეთოდით აღრიცხვის წარმოება ხორციელდება მხოლოდ სამეწარმეო საქმიანობით მიღებული შემოსავლის მიხედვით.
7. გადასახადის გადამხდელის მიერ აღრიცხვის მეთოდის შეცვლისას შესწორებები იმ ელემენტების მიმართ, რომლებიც გადასახადის გადამხდელს ეხება, უნდა გაკეთდეს აღრიცხვის მეთოდის შეცვლის წელს იმის გათვალისწინებით, რომ არც ერთი ელემენტი არ იქნეს გამოტოვებული ან ორჯერ ჩართული.
მუხლი 25🔗. შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის საკასო მეთოდი
1. გადასახადის გადამხდელმა, რომელიც იყენებს აღრიცხვის საკასო მეთოდს შემოსავალი უნდა აღრიცხოს მისი მიღების ან მასზე უფლების მოპოვების მომენტში და ხარჯების დაქვითვა მოახდინოს განაღდების შემდეგ.
მუხლი 26🔗. საკასო მეთოდით შემოსავლების მიღება
1. ნაღდი ფულით ანგარიშსწორებისას შემოსავლების მიღების მომენტად ითვლება ნაღდი ფულადი სახსრების მიღების მომენტი, ხოლო უნაღდო წესით ანგარიშსწორებისას – ფულადი სახსრების ჩარიცხვა ბანკში გადასახადის გადამხდელის საანგარიშსწორებო ანგარიშზე ან სხვა ანგარიშზე, რომლის განკარგვაც მას შეუძლია, ან რომლიდანაც უფლება აქვს მიიღოს ეს სახსრები.
2. გადასახადის გადამხდელის ფინანსურ ვალდებულებათა დაფარვის შემთხვევაში, კერძოდ ურთიერთჩათვლის დროს, შემოსავლების მიღების მომენტად ითვლება ამ ვალდებულებათა გაუქმების ან დაფარვის მომენტი.
3. თუ გადასახადის გადამხდელი ფინანსური ვალდებულებების უზრუნველყოფის მიზნით თავისი დებიტორებისაგან იღებს თამასუქს (ან სხვა სავალო ვალდებულებას) მაშინ შემოსავლის მიღების მომენტად ითვლება თამასუქის (სავალო ვალდებულების) მიღებიდან უახლოესი მომენტი, როცა შესაძლებელი იქნება თამასუქის (სავალო ვალდებულების) წარდგენა გასანაღდებლად.
მაგალითი:
გადასახადის A გადამხდელმა გაუწია მომსახურება გადასახადის B გადამხდელს, რაზედაც გადასახადის B გადამხდელმა გადასახადის A გადამხდელს გაწეული მომსახურებისათვის უნდა გადაუხადოს 100 ლარი. მაგრამ გადასახადის B გადამხელმა ფულის უქონლობის გამო საზღაურის სახით A გადამხდელს გადასცა ტელევიზორი, რაზედაც გადასახადის A გადამხდელმა თანხმობა განაცხადა. შემოსავლის მიღების მომენტად გადასახადის A გადამხდელისათვის ჩაითვლება მომენტი, როდესაც მან ტელევიზორი მიიღო, მისი ნაღდი ანაზღაურების ანალოგიურად, ვინაიდან ტელევიზორის ფასი 100 ლარია და ორივე მხარე თანხმობას აცხადებს, რომ ის უთანაბრდება თანხას, რომელიც მითითებულია გადასახადის A გადამხდელის ანგარიშ-ფაქტურაში. თუ თანხმობა ორივე მხრიდან არ იქნა მიღებული შემოსავალი საკასო მეთოდის მიხედვით არ ჩაითვლება მიღებულად.
მუხლი 27🔗. საკასო მეთოდით ხარჯების გაწევის მომენტი
1. აღრიცხვის საკასო მეთოდის გამოყენებისას ხარჯების გაწევის მომენტად ითვლება გადასახადის გადამხდელის მიერ ხარჯების ფაქტობრივი გაწევის მომენტი, გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
2. თუ გადასახადის გადამხდელი ნაღდი ფულით იხდის, მაშინ ხარჯების გაწევის მომენტად ითვლება გადასახადის გადამხდელის მიერ ნაღდი ფულის გადახდის მომენტი, ხოლო უნაღდო ანგარიშსწორებისას – ბანკის მიერ გადასახადის გადამხდელისაგან ფულადი სახსრების გადარიცხვაზე დავალების მიღების მომენტი.
3. გადასახადის გადამხდელის წინაშე ფინანსურ ვალდებულებათა გაუქმების ან დაფარვის შემთხვევაში, სახელდობრ, ურთიერთჩათვლის დროს, ხარჯების გაწევის მომენტად ითვლება ამ ვალდებულებათა გაუქმების ან დაფარვის მომენტი.
4. თუ გადასახადის გადამხდელი იღებს შემოსავლებს ან ეწევა ხარჯებს არაფულადი ფორმით, მაშინ ასეთი შემოსავლების მიღების ან ხარჯების გაწევის მომენტი განისაზღვრება იმ წესით, რა წესითაც განისაზღვრება ფულადი ფორმით შემოსავლების მიღებისა და ხარჯების გაწევის მომენტი.
5. სავალო ვალდებულების ან ქონების იჯარით გაცემასთან დაკავშირებულ გადასახდელებთან მიმართებით, თუ სავალო ვალდებულება ან იჯარის ხელშეკრულება მოიცავს რამდენიმე საანგარიშო პერიოდს, ფაქტობრივად გადახდილი პროცენტის (იჯარის) თანხა, რომელიც გამოიქვითება საგადასახადო წლის განმავლობაში, წარმოადგენს პროცენტის (იჯარის) იმ თანხას, რომელიც გამოიანგარიშება თითოეულ საანგარიშო პერიოდში დარიცხული (დასარიცხი) თანხის მიხედვით.
მუხლი 28🔗. შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვა დარიცხვის მეთოდით
1. გადასახადის გადამხდელის მიერ აღრიცხვაში დარიცხვის მეთოდის გამოყენებისას შემოსავლები და ხარჯები აისახება გადასახადის გადამხდელის მიერ ამ შემოსავლებზე უფლების მოპოვების ან ასეთი ხარჯების აღიარების მომენტის მიხედვით, შემოსავლების ფაქტობრივად მიღებისა და ხარჯების გაწევის მომენტის მიუხედავად.
მუხლი 29🔗. დარიცხვის მეთოდით შემოსავლების მიღება
1. გადასახადის გადამხდელის მიერ შემოსავლების მიღების უფლება მოპოვებულად ითვლება, თუ შესაბამისი თანხა ექვემდებარება გადასახადის გადამხდელისათვის გადახდას, ან, თუ მან შეასრულა გარიგებით (ხელშეკრულებით) გათვალისწინებული ყველა ვალდებულება.
2. თუ გადასახადის გადამხდელი ასრულებს სამუშაოს (ეწევა მომსახურებას), ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული უფლება ითვლება მოპოვებულად მის მიერ გარიგებით (ხელშეკრულებით) გათვალისწინებული სამუშაოს შესრულების (მომსახურების გაწევის) დამთავრების მომენტში.
მაგალითი:
1998 წლის 2 თებერვალს გადასახადის ”A” გადამხდელმა თანხმობა განუცხადა გადასახადის „B” გადამხდელს მიაწოდოს 1000 ლარის ღირებულების საქონელი. გადასახადის ”A” გადამხდელი აგრეთვე თანახმაა შეფუთოს და შემდეგ მიაწოდოს გადამზიდველს საქონელი შემდგომი გადაზიდვისათვის. შეფუთვაზე გადასახადის ”A” გადამხდელს დასჭირდა სამი დღე. ამიტომ მან შეფუთული საქონელი გადამზიდველს მიაწოდა 1998 წლის 5 თებერვალს.
გადასახადის ”A” გადამხდელი მოიპოვებს შემოსავლის მიღების უფლებას 1998 წლის 5 თებერვალს, ვინაიდან ეს ის მომენტია, როდესაც გადასახადის გადამხდელმა შეასრულა კონტრაქტით გათვალისწინებული თავისი ვალდებულებები. თუმცა საგადასახადო კოდექსის 220-ე მუხლის შესაბამისად 90 დღიანი პერიოდის ათვლა დაიწყება 1998 წლის 6 თებერვალს.
3. თუ გადასახადის გადამხდელი იღებს ან უფლება აქვს მიიღოს შემოსავალი პროცენტის სახით ან ქონების იჯარით გადაცემით, მაშინ შემოსავლის მიღების უფლება მოპოვებულად ითვლება სავალო ვალდებულების ან საიჯარო ხელშეკრულების ვადის გასვლის მომენტში. თუ სავალო ვალდებულების ან საიჯარო ხელშეკრულების ვადა მოიცავს რამდენიმე საანგარიშო პერიოდს გადასახადის გადახდის თვალსაზრისით, მაშინ შემოსავალი საანგარიშო პერიოდებს შორის ნაწილდება თითოეულ საანგარიშო პერიოდში დარიცხული (დასარიცხი) თანხის მიხედვით.
მაგალითი :
დარიცხვის მეთოდით მომუშავე გადასახადის ”A” გადამხდელმა 1998 წლის 1 მარტს სესხის სახით გასცა 500 ლარი მარტივი საპროცენტო განაკვეთით გადასახადის „B” გადამხდელზე, იმ პირობით რომ ეს თანხა დაბრუნდება მთლიანად 1998 წლის 1 სექტემბერს. ყოველი თვის ბოლოს მოხდება წლიური 6% დარიცხვა გადაუხდელ ძირითად თანხაზე. ამგვარად დაგროვილი პროცენტების დაფარვის ვადაც გადის 1998 წლის 1 სექტემბერს. ამდენად, მთლიანი თანხა, რომელიც ”A” გადამხდელმა ”B” გადამხდელისაგან უნდა მიიღოს 1998 წლის 1 სექტემბერს 515 ლარი (500 ლარი თავნი და 15 ლარი პროცენტებით მიღებული შემოსავალი).
”A” გადამხდელი პროცენტის სახით შემოსავლის მიღების უფლებას მოიპოვებს სავალო ვალდებულების ვადის გასვლის მომენტისათვის, ანუ 1998 წლის 1 სექტემბერს. ამგვარად, შემოსავლის მიღების მომენტად ამ შემთხვევაში ითვლება 1998 წლის 1 სექტემბრიდან 90 დღის შემდგომი პერიოდი. თუ განაღდება წარმოებს უფრო ადრე, მაშინ განაღდების მომენტი.
მუხლი 30🔗. დარიცხვის მეთოდით ხარჯების გაწევის მომენტი
1. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა გადამხდელის მიერ საგადასახადო აღრიცხვაში დარიცხვის მეთოდის გამოყენებისას გარიგებასთან (შეთანხმებასთან) დაკავშირებული ხარჯების გაწევის მომენტად ითვლება მომენტი, როცა შესრულებულია ყველა შემდეგი პირობა:
ა. შესაძლებელია გადასახადის გადამხდელის მიერ ფინანსური ვალდებულების აღების ცალსახად მიჩნევა;
ბ. ფინანსური ვალდებულებების ოდენობა შეიძლება შეფასდეს საკმარისი სიზუსტით;
გ. გარიგების ან ხელშეკრულების ყველა მხარემ ფაქტობრივად შეასრულა თავისი ვალდებულება ამ გარიგების ან ხელშეკრულების მიხედვით და სათანადო თანხა (სხვა შემოსავალი) ექვემდებარება აუცილებელ გადახდას.
2. ფინანსურ ვალდებულებაში იგულისხმება გარიგების (ხელშეკრულების) შედეგად აღებული ვალდებულება, რომლის შესრულების ძალითაც გარიგების (ხელშეკრულების) მეორე მონაწილემ უნდა მიუთითოს ვალდებულების შესაბამისი შემოსავალი ფულადი ან სხვა ფორმით.
3. სავალო ვალდებულების პროცენტის ან იჯარით გაცემული ქონებიდან გადასახდელის გადახდისას ხარჯების გაწევის მომენტად ითვლება სავალო ვალდებულების ან საიჯარო ხელშეკრულების ვადის გასვლის მომენტი. თუ სავალო ვალდებულების ან საიჯარო ხელშეკრულების ვადა გადასახადის გადახდის თვალსაზრისით მოიცავს რამდენიმე საანგარიშო პერიოდს, მაშინ ხარჯების განაწილება საანგარიშო პერიოდებს შორის ხდება მათი დარიცხვების შესაბამისად.
მუხლი 31🔗. შემოსავლები და გამოქვითვები გრძელვადიანი კონტრაქტების მიხედვით
1. თუ გადასახადის გადამხდელი აღრიცხვას ახდენს დარიცხვის მეთოდით, მაშინ გათვალისწინებულ უნდა იქნეს შემოსავლები და გამოქვითვები გრძელვადიანი კონტრაქტების მიხედვით საგადასახადო წლის მანძილზე პროპორციულად მათი ფაქტობრივი შესრულების შესაბამისად.
2. კონტრაქტის მიხედვით შესრულების მოცულობა განისაზღვრება საგადასახადო წლის ბოლომდე გაწეული ხარჯების შეპირისპირებით კონტრაქტით გათვალისწინებულ ერთობლივ ხარჯებთან.
3. გრძელვადიან კონტრაქტში იგულისხმება კონტრაქტი წარმოებაზე, დადგმაზე, მშენებლობაზე ან შესაბამისი მომსახურების გაწევაზე, რომელიც არ დამთავრებულა იმ საგადასახადო წელს, რომელშიც დაიწყო კონტრაქტით გათვალისწინებული სამუშაო, გარდა იმ კონტრაქტისა, რომლის დასრულებაც მოსალოდნელია კონტრაქტით გათვალისწინებული სამუშაოების დაწყებიდან ექვსი თვის განმავლობაში.
მაგალითი:
გადასახადის ”A” გადამხდელი თანახმაა ააშენოს ”B” გადამხდელისათვის ობიექტი, რომლის მთლიანი ღირებულება 18000 ლარია. პროექტის განხორციელებას 8 თვე დასჭირდება. ”A” გადამხდელი მშენებლობას 1998წლის 1 სექტემბერს დაიწყებს. მისი შეფასებით ქარხნის აშენება სულ უნდა დაჯდეს 16500 ლარი, ამგვარად, ”A” გადამხდელის საპროგნოზო მოგება ამ პროექტიდან 1500 ლარი იქნება.
”A” გადამხდელი მშენებლობას 1998 წლის 1 სექტემბერს იწყებს, როგორც ეს დაგეგმილი იყო. 1998 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით ”A” გადამხდელს გაწეული აქვს 9900 ლარის ოდენობის ხარჯი. ამგვარად, შესრულების მოცულობა საგადასახადო წლისათვის შეადგენს 60%-ს (9900 ლარის ხარჯი გაწეული საგადასახადო წლის დასრულებამდე გაყოფილი კონტრაქტით გათვალისწინებულ საპროგნოზო ხარჯების მოცულობაზე - 16500 ლარზე).
დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც ”A” გადამხდელმა ამ პროექტზე 1998 საგადასახადო წლისათვის მიიღო ტოლია 900 ლარისა (1998 საგადასახადო წლის შემოსავალს 10800 ლარს ვაკლებთ 9900 ლარს - 1998 საგადასახადო წლის დაქვითვას).
მუხლი 32🔗. სასაქონლო-მატერიალური მარაგების აღრიცხვის მეთოდები
1. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სასაქონლო–მატერიალური მარაგების შემადგენლობაში შეიტანოს თავის საკუთრებაში არსებული დამუშავებული ან ნაწილობრივ დამუშავებული საქონელი, მათი ადგილმდებარეობის მიუხედავად, კერძოდ, ნედლეული და მასალები, რომლებიც შეძენილია შემდგომი რეალიზაციისა ან საქონლის წარმოებისათვის, სამუშაოს შესრულებისა ან მომსახურების გაწევისათვის.
2. დასაბეგრი შემოსავლის განსაზღვრისას საანგარიშო პერიოდის დამდეგისათვის არსებული სასაქონლო-მატერიალური მარაგების ღირებულება აკლდება ერთობლივი შემოსავლის მოცულობას, ხოლო საანგარიშო პერიოდის ბოლოსათვის არსებული სასაქონლო-მატერიალური მარაგების ღირებულება ემატება ერთობლივ შემოსავალს.
3. სასაქონლო-მატერილური მარაგების აღრიცხვისას გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია წარმოებული ან შეძენილი საქონლის ღირებულება საგადასახადო აღრიცხვაში ასახოს ამ საქონლის წარმოებაზე დანახარჯების ან შეძენის ფასით. კერძოდ, გადასახადის გადამხდელის მიერ საქონლის ღირებულებაში შეიტანება მისი შენახვისა და ტრანსპორტირების ხარჯები.
4. წლის განმავლობაში მიმდინარე გადასახდელების თანხების დაზუსტებისას სასაქონლო-მატერიალური მარაგების ცვლილება მხედველობაში არ მიიღება.
მაგალითი:
გადასახადის E გადამხდელი აწარმოებს ბოთლებს, ბოთლების წარმოებისათვის საჭირო სხვადასხვა ნედლეულს E გადამხდელი იძენს სხვადასხვა წყაროდან, რისთვისაც გადაიხადა 1500 ლარი. ნედლეულის შეძენის ადგილიდან თავის ქარხანაში გადატანისათვის გადაიხადა – 100 ლარი. ქარხანაში მასალების შენახვაც ხარჯებთანაა დაკაშირებული (საწყობის საამორტიზაციო ხარჯები, ქონების გადასახადის ნაწილი, დაცვის ხარჯების ნაწილი, დაზღვევის ხარჯების ნაწილი და ა.შ.), რისთვისაც გადაიხადა 75 ლარი.
E გადამხდელის მიერ გამოყენებული ნელეულის ღირებულებაში შეიტანება ნედლეულის შესაძენ ფასს პლიუს ტრანსპორტირების ხარჯები და პლიუს შენახვის ხარჯები.
(1500 ლარი + 100 ლარი + 75 ლარი) = 1675 ლარი.
5. სასაქონლო-მატერიალური მარაგების აღრიცხვისას გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს დეფექტური ან მოძველებული და მოდიდან გამოსული საქონელი, რომლის რეალიზაციაც შეუძლებელია მის წარმოებაზე გაწეულ ხარჯებზე (შეძენის ფასზე) მეტ ფასად, შეაფასოს ამ საქონლის შესაძლო სარეალიზაციო ფასით.
მაგალითი:
გადასახადის E გადამხდელი ამზადებს ბოთლებს. წლის პირველი თვის მეორე დეკადაში მან გამოუშვა 600 ლარად ღირებული 1000 ცალი ბოთლი, თითო ბოთლი 0.06 ლარად. გადაზიდვის დროს 100 ცალი ბოთლი დაიმტვრა. დამტვრეულ ბოთლს ღირებულება არ გააჩნია, გადასახადის E გადამხდელს უფლება აქვს ჩამოწეროს 60 ლარი სასაქონლო-მატერიალური მარაგიდან (100X0.06), ვინაიდან დამტვრეული ბოთლებიდან მიღებული სარეალიზაციო თანხა 0 ლარის ტოლია და ამგვარად ასახოს ის დაკლება, რომელსაც ადგილი ექნება საქონლის ფაქტიური გასაღების შემთხვევაში.
6. თუ გადასახადის გადამხდელი არ ახდენს თავის საკუთრებაში არსებული საქონლის ინდივიდუალურ აღრიცხვას, მაშინ ამ საქონლის რეალიზაციისას გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს სასაქონლო-მატერიალური მარაგების აღსარიცხავად გამოიყენოს ერთ-ერთი მეთოდი:
ა. მეთოდი „Fifo”, რომლის მიხედვითაც საანგარიშო პერიოდში პირველ რიგში, რეალიზებულად ითვლება ის საქონელი, რომელიც საანგარიშო პერიოდის დასაწყისისათვის მიკუთვნებულია სასაქონლო–მატერიალურ მარაგებს, ხოლო შემდეგ – ის საქონელი, რომელიც წარმოებულია (შეძენილია) საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში მათი წარმოების (შეძენის) დროის მიხედვით;
მაგალითი:
გადასახადის გადამხდელი ამზადებს ბოთლებს. ვინაიდან სასაქონლო-მატერიალური მარაგის ღირებულების განსაზღვრისათვის გადამხდელი წარმოებული საქონლის სპეციალურ იდენტიფიკაციას არ ახდენს, ის არ აწარმოებს დანახარჯების აღრიცხვას თითოეულ ბოთლზე ცალ-ცალკე. გადამხდელს სააღრიცხვო დოკუმენტში თავდაპირველად აღრიცხული აქვს 1000 ბოთლი, რომლის ღირებულება 500 ლარია, ანუ თითო ბოთლი 0.5 ლარი. საგადასახადო წლის იანვრის თვის მეორე დეკადის განმავლობაში მან დაამზადა 1000 ბოთლი რომლის ღირებულება 600 ლარია, ანუ თითო ბოთლი 0.6 ლარი. საგადასახადო წლის იანვრის თვის მეორე დეკადის განმავლობაში მან გაყიდა 1200 ბოთლი.
„Fifo”-ს მეთოდის მიხედვით მის მიერ გაყიდული ბოთლების ღირებულება იქნება 620 ლარი (1000 X 0.5 + 200 X 0.6).
ბ. მეთოდი ”Lifo„, რომლის მიხედვითაც საანგარიშო პერიოდის მანძილზე პირველ რიგში რეალიზებულად ითვლება უკანასკნელად წარმოებული (შეძენილი) საქონელი;
მაგალითი:
პირობები ისეთივეა შენარჩუნებული როგორც„Fifo”-ს მაგალითის შემთხვევაში.
”Lifo„-ს მეთოდის მიხედვით გადამხდელის მიერ გაყიდული ბოთლების ღირებულება იქნება 700 ლარი (1000X0.6+200X0.5).
გ. საშუალო თვითღირებულებით შეფასების მეთოდი.
მაგალითი:
პირობები ისეთივეა შენარჩუნებული როგორც„Fifo”-სა და ”Lifo„-ს მაგალითების შემთხვევაში.
ერთი ბოთლის საშუალო თვითღირებულება წლის მეორე კვირის ბოლოსათვის იქნება 0.55 ლარი (ბოთლების მთლიანი ღირებულება 1100 ლარი იყოფა 2000 ცალ ბოთლზე). გაყიდული ბოთლების ღირებულება საშუალო თვითღირებულების შეფასების მეთოდის მიხედვით იქნება 660 ლარი (1200 X 0.55).
მუხლი 33🔗. კომპენსირებული გამოქვითვები და რეზერვების შემცირება
1. ადრე გამოქვითული ხარჯების, ზარალის და საეჭვო ვალების ანაზღაურებით მიღებული თანხა ითვლება იმ წლის შემოსავლად, რომელშიც მოხდა მისი ანაზღაურება.
2. თუ ხდება წინასწარ გამოქვითული რეზერვების შემცირება, შემცირებული თანხა შეიტანება ერთობლივ შემოსავალში.
მუხლი 34🔗. მოგება და ზარალი აქტივების მიწოდებისას
1. აქტივების მიწოდებისას მიღებული მოგება წარმოადგენს დადებით სხვაობას მიწოდებით მიღებულ შემოსავლებსა და ამ აქტივების ღირებულებას შორის, რომელიც განისაზღვრება ამ ინსტრუქციის 35-ე მუხლის შესაბამისად. აქტივების უსასყიდლოდ ან შემცირებული ფასით მიწოდებისას მიმწოდებელი პირის მოგება განისაზღვრება, როგორც დადებითი სხვაობა მიწოდებული ქონების საბაზრო ფასსა და ამ ინსტრუქციის 35-ე მუხლის მიხედვით განსაზღვრულ ქონების ღირებულებას შორის.
2. აქტივების მიწოდებით მიღებული ზარალი არის უარყოფითი სხვაობა ამ საშუალებათა მიწოდებით მიღებულ შემოსავლებსა და ამ აქტივების ღირებულებას შორის.
3. ამ მუხლის პირველი და მეორე ნაწილები არ გამოიყენება იმ აქტივების მიმართ, რომლებიც ექვემდებარება ამორტიზაციას ჯგუფური მეთოდის მიხედვით.
მუხლი 35🔗. აქტივების ღირებულება
1. აქტივების ღირებულებაში შეიტანება მათი შეძენის, წარმოების, მშენებლობის, მონტაჟისა და დადგმის ხარჯები, აგრეთვე სხვა ხარჯები, რომლებიც ზრდიან მათ ღირებულებას.
2. აქტივების მხოლოდ ნაწილის მიწოდების შემთხვევაში აქტივების ღირებულება მიწოდების მომენტში ნაწილდება დარჩენილ და მიწოდებულ ნაწილების შორის.
მუხლი 36🔗. მოგების ან ზარალის აუღიარებლობა
1. დასაბეგრი შემოსავლის განსაზღვრისას არანაირი მოგება ან ზარალი მხედველობაში არ მიიღება, თუ ხდება:
ა. აქტივების გადაცემა მეუღლეებს შორის;
ბ. აქტივების გადაცემა ყოფილ მეუღლეებს შორის განქორწინების დროს;
მაგალითი:
მეუღლეები, თავისმხრივ გადამხდელი „A" და გადამხდელი „B" გაიყარნენ. საქორწილო ხელშეკრულების თანახმად უნდა გაიყოს მათი ქონება. გასაყოფი ქონებიდან კომპიუტერი და მანქანა ექვემდებარება ამორტიზაციას საგადასახადო კოდექსის 54-ე მუხლის მიხედვით და ორივე დასახელებული ქონება ამორტიზაციის ერთიდაიგივე, პირველ ჯგუფში შედის. ვთქვათ მეუღლეთა შორის ქონების განაწილების დღეს ქონების ერთიანი ღირებულებითი ბალანსი იყო 10000 ლარი (კომპიუტერის საწყის ფასს 5000 ლარს დამატებული მანქანის ფასი 25000 ლარი გამოკლებული დარიცხული ცვეთა 20000 ლარი)
გადამხდელი „A" მიიღებს კომპიუტერს და გადამხდელი „B" მიიღებს მანქანას. ამ გარემოებაში აუღიარებლობის დებულება არ იმოქმედებს. გადამხდელი „ა" თავის შემოსავალში შეიტანს სხვაობას კომპიუტერის საბაზრო ფასსა და ჯგუფური მეთოდით ამორტიზაციის დანარიცხს შორის. (თითოეულ აქტივისთვის ცალ-ცალკე). ასევე გადამხდელი „B" თავის შემოსავალში შეიტანს სხვაობას მანქანის საბაზრო ფასსა და ჯგუფური მეთოდით ამორტიზაციის დანარიცხს შორის. (თითოეულ აქტივისთვის ცალ-ცალკე).
დავუშვათ, რომ ამ აქტივების საბაზრო ფასი მათი გადაცემის დღეს არის შესაბამისად კომპიუტერისთვის 3500 ლარი ხოლო ავტომობილისათვის 18000 ლარი
ამ შემთხვევაში, შემოსავალი რომელიც აღიარებული იქნება:
გადამხდელი „A":
კომპიუტერის საბაზრო ფასი 3500 ლარი
კოპიუტერის ამორტიზაცია 3400 ლარი
(5000:30000X20000)
შემოსავალი, რომელიც აღიარებული უნდა იქნას 100 ლარი
გადამხდელი „A"-სთვის კომპიუტერის ღირებულება იქნება 3500 ლარი
გადამხდელი „B";
მანქანის საბაზრო ფასი 18000 ლარი
მანქანის ამორტიზაცია 16600 ლარი
(5000:30000X20000)
შემოსავალი, რომელიც აღიარებული უნდა იქნას 1400 ლარი
გადამხდელი „ბ"-სთვის ავტომანქანის ღირებულება იქნება 18.000 ლარი
მაგრამ თუ, მეუღლეები შეთანხმდებიან, რომ ეს აქტივები (კომპიუტერი, მანქანა) განქორწინების შედეგად მხოლოდ ერთ-ერთ მათგანს დარჩეს, მაშინ არ იქნება აღიარებული არანაირი ზარალი ან მოგება. ასეთ შემთხვევაში აქტივების მიმღები მეუღლისათვის მათი ღირებულება იქნება 10.000 ლარი.
გ. აქტივების არანებაყოფლობითი განადგურება ან ჩამორთმევა, თუ ადგილი აქვს მისგან მიღებული შემოსავლების რეინვესტირებას მსგავსი ხასიათის აქტივში განადგურების ან ჩამორთმევის განხორციელების წლის მომდევნო ორი წლის დასრულებამდე.
მაგალითი:
გადასახადის „A” გადამხდელს მფლობელობაში აქვს ტბისპირა კოტეჯი, რომლითაც ის პირადად სარგებლობს ზაფხულის პერიოდში: გადასახადის „A” გადამხდელისათვის ქონების ღირებულება 40000 ლარია. ვინაიდან კოტეჯი პირადი სარგებლობისთვისაა გამოყენებული ის არ ექვემდებარება საამორტიზაციო ხარჯებს, რომელიც საგადასახადო კოდექსის 54-ე მუხლშია მოცემული (49.1 მუხლის და 49.4 მუხლის შესაბამისად).
გადასახადის „A” გადამხდელი აზღვევს ქონებას დაზიანებაზე. 1998 წლის 8 დეკემბერს კოტეჯს დაეცა ხე და მნიშვნელოვნად დააზიანა. ხელოსანმა შეაფასა ზარალი 8000 ლარად იმ მიზნით, რომ ის გაარემონტოს. სარემონტო სამუშაოებს სავარაუდოდ დასჭირდება 2 თვე და სამუშაოები არ დაიწყება 1999 წლის მაისამდე. ამ შეფასების საფუძველზე „ა” გადამხდელი იღებს 8000 ლარს სადაზღვევო კომპანიიდან 1999 წლის თებერვალში.
ამ შემთხვევაში საგადასახადო კოდექსის 43.1.თ. მუხლის შესბამისად „A” გადამხდელის ტბისპირა კოტეჯისათვის საქონლის მიწოდებიდან მიღებული მოგება (ნამეტი) არ იბეგრება საშემოსავლო გადასახადით, ვინაიდან ქონება არ გამოიყენებოდა სამეწარმეო საქმიანობისათვის. შესაბამისად საგადასახადო კოდექსის 82 მუხლის „მოგების აღიარების” დებულება არ გამოიყენება იმ ოპერაციებზე, რომელიც უკვე გათავისუფლებულია გადასახადისაგან. ამგვარად ხის დაცემისაგან გამოწვეული ზარალი 82.1.გ. მუხლის შესაბამისად არ ჩაითვლება „აქტივების არანებაყოფილობით განადგურებად”. დაზღვევიდან მიღებული თანხები საგადასახადო მიზნებისათვის არ ითვლება შემოსავლად, მიუხედავად იმისა გადამხდელი მოახდენს მის რეინვესტირებას მსგავსი ხასიათის აქტივებში თუ არა. გადამხდელი არ გამოქვითავს შენობის დაზიანებით გამოწვეულ ზარალს საშემოსავლო გადასახადის მიზნებისათვის, ვინაიდან მის მიერ გაწეული ზარალი საგადასახადო კოდექსის 49 მუხლის 1 და 4 პუნქტების შესაბამისად პირადი იყო.
მაგალითი :
ჩავთვალოთ, რომ პირობები იგივეა, როგორც I მაგალითში, მხოლოდ დავუმატოთ, რომ „A” გადამხდელს კოტეჯში მოწყობილი აქვს საოჯახო სასტუმრო.
ამ შემთხვევაში ხის დაცემისაგან გამოწვეული ზარალი საგადასახადო კოდექსის 82.1.გ. მუხლის შესაბამისად ჩაითვლება „აქტივების არანებაყოფილობით განადგურებად”. შესაბამისად თუ:
– გადამხდელი სადაზღვევო შემოსავალს გამოიყენებს მანქანის შესაძენად. მაშინ აღნიშნული თანხა გათვალისწინებული უნდა იქნას დასაბეგრი შემოსავლის განსაზღვრისას.
– გადამხდელმა გადაწყვიტა კოტეჯის შეკეთება და 8000 ლარს ის გამოიყენებს მომდევნო ორი წლის დასრულებამდე სარემონტო სამუშაოების შესასრულებლად, მაშინ სადაზღვევო კომპანიიდან მიღებული თანხა არ მიიღება მხედველობაში გადამხდელის დასაბეგრი შემოსავლის 82.1 მუხლის შესაბამისად განსაზღვრისას. გარდა ამისა, გადამხდელისათვის კოტეჯის ღირებულება 82.2 მუხლის შესაბამისად 40000 ლარი დარჩება.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის ”გ„ ქვეპუნქტში აღნიშნული შესაცვლელი აქტივის ღირებულება განისაზღვრება შემცვლელი აქტივის ღირებულების გათვალისწინებით განადგურების ან ჩამორთმევის მომენტისათვის.
3. ამ მუხლის პირველი ნაწილის ”ა„ ან ”ბ„ პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში გადაცემული აქტივების ღირებულებას წარმოადგენს გარიგების მომენტში მოცემული აქტივის ღირებულება გადამცემი მხარისათვის.
4. ამ მუხლის მოთხოვნები არ ვრცელდება იმ აქტივებზე, რომლებიც ექვემდებარება ამორტიზაციას ჯგუფური მეთოდის მიხედვით, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ამ მუხლის პირველი ნაწილის ”ა„ და ”ბ„ პუნქტების მიხედვით ხდება ჯგუფის ყველა აქტივის გადაცემა ერთდროულად.
5. გადასახადით დასაბეგრი შემოსავლის გამოანგარიშების, აგრეთვე გაწეული ხარჯების განსაზღვრისას, რომელიც მიღებულია (გაწეულია) უცხოურ ვალუტაში, გადაიანგარიშება ლარებში, შემოსავლის მიღების (ხარჯების გაწევის) თარიღისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი ოფიციალური კურსით.
6. თუ შემოსავლის მიღების თარიღისათვის ვალუტის გაცვლის ოფიციალური კურსი არ არსებობს, მაშინ – იმ კურსით, რომელიც განისაზღვრება ლარის მიმართ უცხოური ვალუტის გამოქვეყნებული კურსის მიხედვით, მათ შორის სხვა ქვეყნებში გამოქვეყნებული კურსის მიხედვით იმ ვალუტის მიმართ, რომელზედაც არსებობს ლარის გაცვლის ოფიციალური კურსი.
მუხლი 37🔗. დეკლარაციის წარდგენის წესი და ვადები
1. საშემოსავლო გადასახადის შესახებ დეკლარაციას და კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ანგარიშგების ფორმებს საგადასახადო ორგანოს საგადასახადო აღრიცხვის ადგილის მიხედვით, ამ ინსტრუქციის დანართი №6 შესაბამისი ფორმის მიხედვით, საანგარიშო წლის მომდევნო წლის პირველ აპრილამდე წარუდგგენენ:
ა. რეზიდენტი ფიზიკური პირები, რომელთა შემოსავლებიც არ იბეგრება საქართველოში არსებული გადახდის წყაროს მიხედვით;
ბ. რეზიდენტი ფიზიკურ პირები, რომელთაც ფულადი სახსრები აქვთ უცხოეთის ბანკებში;
გ. არარეზიდენტი ფიზიკური პირები, რომლებიც შემოსავლებს იღებენ საქართველოში არსებული წყაროდან და რომლებიც არ იბეგრებიან გადახდის წყაროს მიხედვით.
2. სამეწარმეო საქმიანობის შეწყვეტის შემთხვევაში, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია საქმიანობის შეწყვეტიდან 30 დღის განმავლობაში საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს დეკლარაცია ერთობლივი შემოსავლებისა და გამოქვითვების შესახებ. დეკლარაცია ხელმოწერილი უნდა იყოს გადასახადის გადამხდელის მიერ, ხოლო მისი არყოფნის ან ქმედუუნარობის შემთხვევაში – მისი კანონიერი წარმომადგენლის მიერ.
მაგალითი: ინდივიდუალური მეწარმე სამეწარმეო საქმიანობას ეწეოდა 1998 წლის 1 იანვრიდან. მას დარიცხული ჰქონდა მიმდინარე საშემოსავლო გადასახადი 4900 ლარი. 1998 წლის 1 ოქტომბრიდან შეწყვიტა სამეწარმეო საქმიანობა. მან მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად წარმოადგინა დეკლარაცია 1998 წლის 25 ოქტომბერს რომელშიც წლის განვლილ პერიოდში მიღებული შემოსავალი ხარჯების გამოკლებით. დააფიქსირა 18000 ლარი. აღნიშნული დეკლარაციის მიხედვით გამოანგარიშებული გადასახადი შეადგენს 3569 ლარს. სხვაობა გამოანგარიშებული წლის მიმდინარე გადასახადსა და ფაქტიური შემოსავლის მიხედვით გამოანგარიშებულ გადასახადს შორის შეადგენს 1331 ლარს. (4900-3569) გადამხდელს პირად ანგარიშზე დაუჯდება როგორც ზედმეტად გადახდილი, რის შესახებაც საგადასახადო ინსპექცია აცნობებს წერილობით.
3. ფიზიკურ პირს, რომელიც არ არის ვალდებული წარადგინოს დეკლარაცია, შეუძლია წარადგინოს იგი გადასახადის გადაანგარიშებისა და ანაზღაურების მოთხოვნით.
4. თუ გადასახადის გადამხდელი საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციის წარდგენის ვადის გასვლამდე მიმართავს საგადასახადო ორგანოს ვადის გაგრძელების თაობაზე და მიმართვასთან ერთად გადაიხდის იმ დროისათვის მოსალოდნელ გადასახადსაც, დეკლარაციის წარდგენის ვადა ავტომატიურად გაგრძელდება 3 თვით. ინსტრუქციის ამ მუხლის მიხედვით დეკლარაციის წარდგენის ვადის გაგრძელება არ ცვლის გადასახადის გადახდის დროს.
5. გადასახადის გადახდის ვალდებულებათა ამსახველი დეკლარაციის შევსება განიხილება როგორც:
ა. ამ გადასახადის დარიცხვა;
ბ. შეტყობინება ამ გადასახადის გადახდის შესახებ და გადახდის მოთხოვნა დეკლარაციის წარდგენასთან ერთად.
6. დაკავების გზით გადასახადის გადახდევინებისას, თუ გადასახადის გადამხდელმა არ წარადგინა საგადასახადო დეკლარაცია, ხოლო საგადასახადო ორგანომ არ გაიანგარიშა გადამხდელისაგან კუთვნილი გადასახადის კუთვნილი თანხა სხვა ინფორმაციის საფუძველზე, ითვლება, რომ საგადასახადო ორგანომ საანგარიშო პერიოდში დაარიცხა გადასახადის გადამხდელს სავარაუდო გადასახადის თანხა, რომელიც დაკავებული ჰქონდა გადასახადის გადამხდელს მის მიერ წლის განმავლობაში მიღებული თანხებიდან, და რომ მან გადასახადის გადამხდელს შეატყობინა ამის შესახებ.
მუხლი 38🔗. გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავების წესი
1. გადახდის წყაროსთან ფიზიკური პირებისაგან საშემოსავლო გადასახადის დაკავება ევალებათ საგადასახადო აგენტებს, კერძოდ:
ა) მეწარმე ფიზიკურ პირს, რომელიც უხდის საზღაურს თავის ინდივიდუალურ საწარმოში დაქირავებით მომუშავე ფიზიკურ პირებს;
ბ) იურიდიულ პირს, რომელიც უხდის საზღაურს დაქირავებით მომუშავე ფიზიკურ პირებს;
მაგალითი:
დაქირავებით მომუშავე ფიზიკურმა პირმა შესრულებული სამუშაოსათვის (გაწეული მომსახურებისათვის) დამქირავებლისაგან იანვარში მიიღო შემოსავალი 150 ლარის, ხოლო თებერვალში 130 ლარის ოდენობით, ამ პერიოდში ყოველთვიური დაუბეგრავი მინიმუმის თანხა შეადგენდა 9 ლარს.
ამ შემთხვევაში საშემოსავლო გადასახადის თანხა დაკავდება შემდეგნაირად:
ა. ყოველთვიური დაუბეგრავი მინიმუმის თანხის გათვალისწინებით განისაზღვრება იანვარში დასაბეგრი შემოსავლის თანხა, რაც შეადგენს 141 ლარს (150-9), ხოლო საშემოსავლო გადასახადის თანხა – 16.92 ლარს;
ბ) თებერვალში განისაზღვრება იანვარ-თებერვლის შემოსავლიდან გამოსაქვითი დაუბეგრავი მინიმუმის თანხა 18 ლარი (9 ლარი X 2 თვე) და განისაზღვრება დასაბეგრი შემოსავალი წლის დასაწყისიდან – 262 ლარი {(150+130)-18}. საშემოსავლო გადასახადის თანხა წლის დასაწყისიდან მიღებული შემოსავლიდან შეადგენს 33.30 ლარ {(262-62)X15%}+24.
ამ შემთხვევაში საშემოსავლო გადასახადის თანხა იანვარში დაკავებული გადასახადის მხედველობაში მიღებით შეადგენს 16.38 ლარს.
ანალოგიური წესით მოხდება საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშება საანგარიშო წლის მომდევნო თვეებისათვისაც.
გ) ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს, რომელიც უხდის პირს პენსიას, გარდა იმ პენსიებისა, რომლებიც გაიცემა სახელმწიფო სოციალური უზრუნველყოფის სისტემაში;
მაგალითი:
ფიზიკურმა პირმა, რომელიც დაქირავებით მუშაობს ერთ-ერთ ფირმაში მიიღო საწარმოო ტრავმა, რის გამო ფირმამ მას თავისი სახსრებიდან დაუნიშნა პენსია საანგარიშო წლის 1 მარტიდან თვეში – 50 ლარის ოდენობით. ამ შემთხვევაში ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრისას დაწყებული 1 მარტიდან დასაბეგრი შემოსავლის თანხაში შეიტანება პენსიის თანხა – 50 ლარი ყოველთვიურად.
დ) რეზიდენტ იურიდიულ პირს, რომელიც უხდის დივიდენდებს ფიზიკურ პირებს;
ე) ფიზიკურ ან იურიიდულ პირს, რომელიც უხდის პროცენტებს ფიზიკურ პირებს;
ვ) ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს, რომელიც იხდის ამ ინსტრუქციის 21-ე მუხლით გათვალისწინებულ გადასახდელებს.
2. პასუხისმგებლობა გადასახადის დაკავებისა და მათი ბიუჯეტში გადარიცხვისათვის ეკისრება შემოსავლის გადამხდელ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს. გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ფიზიკური ან იურიდული პირი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა და მასთან დაკავშირებული ჯარიმები და საურავი. შემოსავლის გადამხდელის სახელით გადასახადისა და სანქციების თანხა შეიძლება გადაიხადოს შემოსავლის მიმღებმა.
3. ფიზიკური და იურიდიული პირი, რომელიც ამ მუხლის თანახმად ახდენს გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებას, ვალდებულია:
ა) გადარიცხოს ბიუჯეტში ფიზიკურ პირებზე გამოანგარიშებული და დაკავებული საშემოსავლო გადასახადი თანხის გადახდისთანავე, საშემოსავლო გადასახადის გადარიცხვაზე საგადასახადო დავალების წარდგენის გზით.
– პირებს, რომელთაც არა აქვთ ანგარიშსწორების ანგარიშები, საბანკო დაწესებულებებში ფიზიკური პირებიდან დაკავებული გადასახადის თანხები ბანკის დაწესებულებებში შეაქვთ ანაზღაურების გაცემის მეორე დღეს. საშემოსავლო გადასახადის ხაზით ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების ანალოგიური წესი გამოიყენება შრომის ნატურალური ანაზღაურების დროს.
მაგალითი:
საწარმომ, რომელსაც ანგარიშზე არ გააჩნია საკმარისი თანხები, მუშაკებზე აგვისტოს თვის დარიცხული ხელფასის ანგარიშში გასცა შესაბამისი რაოდენობის შაქრის ფხვნილი (ან სხვა ნებისმიერი პროდუქცია) 10 სქტემბერს. ამ შემთხევვაში ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება დარიცხული ხელფასიდან დაკავებული საშემოსავლო გადასახადის თანხაზე უნდა მოხდეს არა უგვიანეს 11 სექტემბრისა.
ბ) ხელფასის გადახდისას შემოსავლის მიმღებ ფიზიკურ პირს მისი მოთხოვნისამებრ მისცეს ცნობა ამ პირის გვარისა და სახელის, შემოსავლის თანხისა და სახეობის, აგრეთვე დაკავებული გადასახადის (თუ გადასახადი დაკავებული იყო) თანხის მითითებით.
გ) საგადასახადო წლის დამთავრებიდან 30 დღის ვადაში საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს, აგრეთვე ამ მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად შემოსავლის მიმღებ ფიზიკურ პირს, მათი მოთხოვნისამებრ, გაუგზავნოს ცნობა ამ პირის სარეგისტრაციო ნომრის, მისი დასახელების ან გვარისა და სახელის, საცხოვრებელი ადგილის მისამართის, საანგარიშო წლისათვის შემოსავლის საერთო თანხისა და დაკავებული გადასახადის საერთო თანხის მითითებით, დანართი №7 ფორმის მიხედვით.
4. არაძირითად სამუშაო ადგილზე მიღებული შემოსავლებიდან დამქირავებელი აკავებს საშემოსავლო გადასახადს ამ ინსტრუქციის მე-8 მუხლით განსაზღვრული უმაღლესი განაკვეთით.
მუხლი 39🔗. გადასახადის გადახდის ადგილი
1. გადასახადი ექვემდებარება გადახდას: შეტყობინებაში მითითებული დარიცხვის ადგილის მიხედვით ან გადასახადის გადამხდელი ფიზიკური პირის საცხოვრებელი ადგილის ან საგადასახადო აგენტის საგადასახადო აღრიცხვის ადგილის მიხედვით.
მუხლი 40🔗. საშემოსავლო გადასახადის მიმდინარე გადასახდელები
1. ფიზიკური პირები, რომლებიც ეწევიან სამეწარმეო საქმიანობას, ვალდებულნი არიან შეიტანონ ბიუჯეტში მიმდინარე საშემოსავლო გადასახადის თანხები ყოველკვარტალურად არაუგვიანეს კვარტლის მეორე თვის 15 რიცხვისა, წინა საგადასახადო წლის წლიური გადასახადიდან 25 პროცენტის ოდენობით, რომლის დაზუსტება ხდება საგადასახადო წლის გასული კვარტლის შედეგების მიხედვით. პირებს, რომლებსაც წინა საგადასახადო წელს არ ჰქონიათ დასაბეგრი შემოსავალი, მიმდინარე გადასახდელებს იხდიან საანგარიშო წლის გასული კვარტლის ფაქტობრივი შემოსავლებიდან გამომდინარე.
2. გადამხდელები მიმდინარე გადასახდელების თანხების დაზუსტების მიზნით საგადასახადო ინსპექციაში ყოველკვარტალურად, არა უგვიანეს კვარტლის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა, წარადგენენ ცნობას ფაქტობრივი შემოსავლის შესახებ დანართი №8 ფორმის მიხედვით.
3. მიმდინარე გადასახდელების დაზუსტებული ოდენობა ყოველკვარტალურად გამოითვლება წლის დასაწყისიდან ნაზარდი ჯამით ფაქტობრივი ერთობლივი შემოსავლიდან განსაზღვრული დასაბეგრი შემოსავლის მიხედვით.
მაგალითი 1:
გადამხდელს 1997 საგადასახადო წლის განმავლობაში საშემოსავლო გადასახადის სახით დაერიცხა 3000 ლარი. შესაბამისად 1998 წელს თითოეულ სავადოზე მას გადასახდელად დაერიცხება 750 ლარი (3000 ლარი X 25%). 1998 წლის 15 აპრილისათვის წარმოდგენილი ფაქტობრივი ერთობლივი შემოსავლის ცნობის მიხედვით, პირველ კვარტალში ერთობლივი შემოსავალი შეადგენს 18 ათას ლარს. ხოლო, მის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯები, 8000 ლარს. ამდენად დაზუსტებულმა დასაბეგრმა შემოსავალმა შეადგინა 10000 და საშემოსავლო გადასახადმა 1969 ლარი.
დაზუსტებული ცნობის საფუძველზე გადამხდელს 15 აპრილისთვის დამატებით გადასახდელად დაერიცხება სხვაობა 1219 ლარი (1969 ლარს – 750 ლარი).
ანალოგიური წესით განხორციელდება საშემოსავლო გადასახადის დაზუსტება 1998 წლის 15 ივლისისა და 15 ოქტომბრის სავადოების მიხედვით.
მაგალითი 2:
ფიზიკური პირი რეგისტრაციაში გატარდა 1998 წლის აპრილში. ამდენად მას არ ჰქონდა დასაბეგრი შემოსავალი 1997 წელს. ფაქტობრივი ერთობლივი შემოსავლის შესახებ 1998 წლის 15 ივლისს წარმოდგენილი ცნობით გადამხდელმა 6 თვის მიხედვით აჩვენა ერთობლივი შემოსავალი 8000 ლარის ოდენობით, ხოლო მის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯები – 6000 ლარი, დასაბეგრმა შემოსავალმა შეადგინა – 2000 ლარი (8000-6000) შესაბამისად საშემოსავლო გადასახადი აღნიშნულ თანხაზე მას განესაზღვრა 369 ლარი {(2000 – 600) X 20%}+89.
ამ შემთხვევაში, გადამხდელს წარმოდგენილი ცნობის საფუძველზე 15 ივლისს დაერიცხება 369 ლარი. ამასთან 15 აგვისტოსა და 15 ნოემბერს დაერიცხება მე-3 და მე-4 კვარტლების მიმდინარე გადასახდელები 369 ლარი თითოეული სავადოს მიხედვით, რომლის დაზუსტება თავის მხრივ მოხდება 15 ოქტომბერს.
4.წლის განმავლობაში მიმდინარე ყოვეკვარტალური გადასახდელების დაზუსტებისას საამორტიზაციო ანარიცხები გაითვალისწინება წინა საგადასახადო წელს დარიცხული და გამოქვითული ამორტიზაციის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.
5. მიმდინარე გადასახდელთა ბიუჯეტში ჩარიცხული თანხები გადასახადის გადამხდელს ჩაეთვლება საგადასახადო წლის მიხედვით დარიცხულ გადასახადში.
მუხლი 41🔗. გადამხდელთა პასუხისმგებლობა
1. ფიზიკური პირი ვალდებულია ”საქართველოში ბუღალტრული აღრიცხვის და ანგარიშგების შესახებ„ დებულების შესაბამისად შეადგინოს იმ ოპერაციების დოკუმენტაცია, რომლებიც შეიძლება გახდეს ამ პირის მხრიდან:
ა. საგადასახადო ვალდებულებათა წარმოშობის საფუძველი;
– საგადასახადო ვალდებულება ეკისრება გადასახადის გადამხდელს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი იმ გარემოებათა წარმოქმნის მომენტიდან, რომლებიც ითვალისწინებენ გადასახადის გადახდას.
ბ. გადასახადის დაკავების ვალდებულების წარმოშობის საფუძველი, ამ ინსტრუქციის 38-ე მუხლის შესაბამისად;
გ. საინფორმაციო ანგარიშის წარმოდგენის ვალდებულების წარმოშობის საფუძველი;
2. გადასახადის გადამხდელები ვალდებულნი არიან აწარმოონ ასეთი დოკუმენტაცია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ნორმატიული აქტების მიხედვით.
3. თუ გადასახადის გადამხდელის ცალკეული დოკუმენტები უცხოურ ენებზეა შედგენილი და მათი შინაარსი საგადასახადო ორგანოსათვის გაუგებარია, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს მოითხოვოს მათი ქართულ ენაზე თარგმნა.
4. გადასახადის გადამხდელები ვალდებულნი არიან აწარმოონ დოკუმენტაციის აღრიცხვა დადგენილი ფორმით და მისი შენახვა 6 წლის განმავლობაში.
5. ფიზიკური პირები, რომლებიც საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) რეალიზაციას უპირატესად ნაღდი ანგარიშსწორებით ახდენენ. გადასახადის გადახდისას იყენებენ საგადასახადო ბაზის განსაზღვრისა და აღრიხცვის გამარტივებულ სისტემას. ამ ინსტრუქციის დანართი №9 შესაბამისი ფორმის მიხედვით. ეს სისტემა არ გამოიყენება იმ გადასახადის გადამხდელთა მიმართ, რომლებიც საშემოსავლო გადასახადის მიზნებიდან გამომდინარე, ვალდებულნი არიან აღრიცხვა აწარმოონ დარიცხვის მეთოდის მიხედვით, აგრეთვე იმ პირთა მიმართ, რომლებიც რეგისტირებულნი არიან დღგ-ის გადამხდელებად.
6. თუ საბუღალტრო აღრიცხვის წესების დარღვევის, დოკუმენტების დაკარგვის ან განადგურების, აგრეთვე დაბეგვრის ობიექტის განსაზღვრა შეუძლებელია, საგადასახადო ორგანოები დაბეგვრის ობიექტსა და გადასახადის ოდენობას განსაზღვრავენ პირდაპირი და არაპირდაპირი მეთოდების საფუძველზე (აქტივები, ბრუნვა, წარმოების დანახარჯები, შედარების მეთოდი და სხვა).
7. თუ ფიზიკური პირის დეკლარაციაში ნაჩვენები შემოსავალი მნიშვნელოვნად ნაკლებია საკუთარ მოხმარებაზე, მათ შორის ქონების შეძენაზე გაწეულ დანახარჯებზე, საგადასახადო ორგანოები შემოსავალს განსაზღვრავენ ამ ფიზიკური პირის მიერ გაწეული დანახარჯების საფუძველზე, წინა პერიოდების შემოსავლების გათვალისწინებით;
8. შემოსავალი იბეგრება გადასახადით იმ შემთხვევაშიც, როდესაც შემოსავლის კანონიერება სადაოა. თუ საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში სასამართლოს გადაწყვეტილებით შემოსავალი ექვემდებარება ბიუჯეტში ამოღებას, აღნიშნული შემოსავალი ამოიღება მისთვის გადახდილი გადასახადის თანხის გამოკლებით.
9. ფიზიკური პირები–მეწარმეები რეგისტრაციიდან ან სამეწარმეო საქმიანობის დაწყებიდან 10 დღის განმავლობაში ვალდებულნი არიან საგადასახადო ორგანოს მიმართონ საიდენტიფიკაციო ნომრის მისაღებად და მიუთითონ იგი საგადასახადო დეკლარაციასა და ამ ინსტრუქციით განსაზღვრულ სხვა დოკუმენტებში.
10. გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს კანონით დადგენილი წესით გაასაჩივროს საგადასახადო ორგანოთა გადაწყვეტილებანი.
11. სამეურნეო ოპერაციის დამთავრებიდან არაუგვიანეს მომდევნო სამუშაო დღეს. საბუღალტრო დოკუმენტებში აღურიცხავი და/ან შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტების გარეშე არსებული მატერიალური ფასეულობებისა და საქონლის გამოვლენის შემთხვევაში გადამხდელს გადახდება აღურიცხავი ფასეულობებისა და საქონლის ღირებულება საბაზრო ფასებით, ხოლო საქონლისა და სხვა მატერიალურ ფასეულობათა დანაკლისი განიხილება, როგორც მათი მიწოდება და დაიბეგრება მოქმედი წესის შესაბამისად.
12. მარეგისტრირებელ ორგანოებში რეგისტრაციის და/ან საგადასახადო ორგანოებში აღრიცხვის გარეშე საქმიანობის განხორციელების შემთხვევაში გადამხდელს გადახდება კუთვნილი გადასახადები და ჯარიმა იმავე ოდენობით.
13. პირი, რომელიც ახორციელებს არადაქირავებით მომუშავე ფიზიკური პირებისათვის სამუშაოს მომსახურების ღირებულების ანაზღაურებას, ვალდებულია საგადასახადო აღრიცხვის ადგილის მიხედვით საგადასახადო ორგანოსა და თანხის მიმღებს ერთი თვის ვადაში წარუდგინოს ინფორმაცია გადახდილი თანხების შესახებ. ამ ინსტრუქციის დანართი №10 შესაბამისი ფორმის მიხედვით.
14. ეს მონაცემები შეიძლება გაგზავნილ იქნას ასევე თითეული თანხის გაცემის შემდეგაც. აღნიშნული მონაცემები საგადასახადო ორგანოს მიერ გადაეგზავნება შემოსავლის მიმღებ ფიზიკურ პირთა მუდმივი საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით საგადასახადო ინსპექციას. რაც გაითვალისწინება მოქალაქეთა მიერ წლიური შემოსავლების შესახებ დეკლარაციის მიღებისას ერთობლივი შემოსავლების სრულად განსაზღვრისათვის.
15. საგადასახადო ორგანოს შეუძლია დაარიცხოს და გადასინჯოს გადასახადის დარიცხული თანხის დარიცხვა და გადასინჯვა საგადასახადო პერიოდის დამთავრებიდან 6 წლის განმავლობაში.
გადასახადის გადამხდელი უფლებამოსილია საგადასახადო წლის დამთავრებიდან 6 წლის განმავლობაში მოითხოვოს გადახდილი გადასახადის დაბრუნება ან ჩათვლა.
16. გადასახადის დარიცხულ თანხასთან დაკავშირებით ზემდგომ საგადასახადო ორგანოში გასაჩივრების ან სასამართლოში აპელაციის შემთხვევაში გადასახადის დარიცხული თანხა ექვემდებარება გადახდას და შეიძლება გადახდევინებული იქნეს გასაჩივრების ან აპელაციის მიუხედავად. ჯარიმებისა და საურავების სადავო თანხები ამოიღება სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე.
17. გადასახადის გადამხდელს უფება აქვს გაასაჩივროს საქართველოს საგადასახადო ინსპექციის გადაწყვეტილება სასამართლოში კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
18. ფიზიკურ პირთა შემოსავლების გადასახადით დაბგევრის საკითხების განხილვისას საჭიროა იხელმძღვანელოთ ამ ინსტრუქციითა და მისი დანართებით.
მუხლი 42🔗. საგადასახადო ორგანოების მიერ კონტროლის დაწესება
1. საგადასახადო კონტროლის, საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშების სისწორისა და დროულად გადახდაზე ისევე როგორც გადასახადის ადმინისტრირებისა და აკრეფის ყველა ასპექტზე, ახორციელებენ მხოლოდ საგადასახადო ორგანოები.
2. თუ გადასახადის გადამხდელი აღრიცხვა–ანგარიშგებას შეგნებულად არასწორად აწარმოებს ან არ აწარმოებს დადგენილი ფორმითა და წესით, მაშინ საგადასახადო ორგანოებს გადასახადის თანხის განსაზღვრის მიზნით უფლება აქვთ დაარიცხონ მას გადასახადი მოკვლეული მასალების საფუძველზე შესაბამისი ფაქტებისა და გარემოებების გათვალისწინებით.
3. ურთიერთდაკავშირებულ პირებს შორის გარიგებისას საგადასახადო ორგანო შემოსავლებსა და ხარჯებს ისევე ანაწილებს მათ შორის, როგორც დამოუკიდებელ პირებს შორის დადებული გარიგებისას.
მუხლი 43🔗. ფინანსური სანქციები საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობისათვის
1. საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობის შემთხევვაში პირის მიმართ გამოიყენება საგადასახადო კოდექსის 223-ე, 251-ე, 252-ე, 253-ე და 254-ე მუხლებით გათვალისწინებული ფინანსური სანქციები;
საწარმოს, ორგანიზაციის
დაწესებულების შტამპი
დანართი №1
ც ნ ო ბ ა
მიეცა მოქ. –––––––––––––––––––––––––––––
(გვარი, სახელი, მამის სახელი)
მასზედ, რომ მან 199 წელში მიიღო შემოსავალი
და დაუკავდა საშემოსავლო გადასახადი შემდეგი ოდენობით:
რა პერიოდისათვის გაიცა შემოსავალი
დარიცხული შემოსავლის თანხა (ლარი)
კოდექსით გათვალისწინებული გამობვითვები (ლარი)
დასაბეგრი შემოსავლი
დაკავებული გადასახადის თანხა
ფაქტიურად მოქალაქეზე გაცემული თანხა
199 წ ------ დან
199 წ ------ მდე
ორგანიზაციის ბეჭედი
”-------„ ”---------------„ 199 წელი
მთ. ბუღალტერი ---------------------------
(ხელის მოწერა)
დანართი№ 2
ც ნ ო ბ ა
მიეცა მოქ. –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(გვარი, სახელი)
მცხოვრები ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(მუდმივი საცხოვრებელი ადგილის მისამართი)
მასზედ, რომ მას გააჩნია კერძო მეურნეობა, რომელიც
მდებარეობს –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
–––––––––––––––––––––––––––– ––––––ჰა
აღნიშნულ მეურნეობაში 199 წელს მოიყვანება
––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(ჩაიწერება ძირითადი სახის პროდუქციის დასახელება)
ცნობა გაიცა ”----„„---------------„ 199 წელი
ხელისუფლების ადგილობრივი
ორგანოს ხელმძღვანელი –––––––––––––––––––––––––––––––––
(გვარი, სახელი)
ბ.ა.
დანართი 3
საგადასახადო პერიოდისა და საპროცენტო განაკვეთის მიხედვით 1 ლარის
დისკონტირებული ღირებულების განმსაზღვრელი დისკონტირების კოეფიციენტი
periodi
2%
3%
3.5%
4%
4.5%
5%
6%
7%
8%
10%
12%
14%
16%
1
0.980
0.9709
0.9662
0.9615
0.9569
0.9524
0.9434
0.9346
0.9259
0.909
0.893
0.877
0.862
2
1.942
1.9.135
1.8997
1.8861
1.8727
1.8594
1.8334
1.8080
1.7833
1.736
1.690
1.647
1.605
3
2.884
2.8286
2.8016
2.7751
2.7490
2.7232
2.6730
2.6243
2.5771
2.487
2.402
2.322
2.246
4
3.808
3.7171
3.6731
3.6299
3.5875
3.5460
3.4651
3.3872
3.3121
3.170
3.037
2.914
2.798
5
4.713
4.5797
4.5151
4.4518
4.3900
4.3295
4.2124
4.1002
3.9927
3.791
3.605
3.433
3.274
6
5.601
5.4172
5.3286
5.2421
5.1579
5.0757
4.9173
4.7665
4.6229
4.355
4.111
3.889
3.685
7
6.472
6.2303
6.1145
6.0021
5.8927
5.7864
5.5824
5.3893
5.2064
4.868
4.564
4.288
4.039
8
7.325
7.0197
6.8740
6.7327
6.5959
6.4632
6.2098
5.9713
5.7466
5.335
4.968
4.639
4.344
9
8.162
7.7861
7.6077
7.4353
7.2688
7.1078
6.8017
6.5152
6.2469
5.759
5.328
4.946
4.607
10
8.983
8.5302
8.3166
8.1109
7.9127
7.7217
7.3601
7.0236
6.7101
6.145
5.650
5.216
4.833
11
9.787
9.2526
9.0016
8.7605
8.5289
8.3064
7.8869
7.4987
7.1390
6.495
5.938
5.453
5.029
12
10.575
9.9540
9.6633
9.3851
9.1186
8.8633
8.3838
7.9427
7.5361
6.814
6.194
5.660
5.197
13
11.348
10.6350
10.3027
9.9856
9.6829
9.3936
8.8527
8.3577
7.9038
7.103
6.424
5.842
5.342
14
12.106
11.2961
10.9205
10.5631
10.2228
9.8986
9.2950
8.7455
8.2442
7.367
6.628
6.002
5.468
15
12.849
11.9379
11.5174
11.1184
10.7395
10.3797
9.7122
9.1079
8.5595
7.606
6.811
6.142
5.575
16
13.578
12.5611
12.0941
11.6523
11.2340
10.8378
10.1059
9.4466
8.8514
7.824
6.974
6.265
5.668
17
14.292
13.1661
12.6513
12.1657
11.7072
11.2741
10.4773
9.7632
9.1216
8.022
7.120
6.373
5.749
18
14.992
13.7535
13.1897
12.6593
12.1600
11.6896
10.8276
10.0591
9.3719
8.201
7.250
6.467
5.818
19
15.678
14.3238
13.7098
13.1339
12.5933
12.0853
11.1581
10.3356
9.6036
8.365
7.366
6.550
5.877
20
16.351
14.8775
14.2124
13.5903
13.0079
12.4622
11.4699
10.5940
9.8181
8.514
7.469
6.623
5.929
' 21
17.011
14.029
11.764
10.017
8.649
7.562
6.687
5.973
22
17.658
14.451
12.042
10.201
8.772
7.645
6.743
6.011
23
18.292
14.857
12.303
10.371
8.883
7.718
6.792
6.044
24
18.914
15.247
12.550
10.529
8.985
7.784
6.835
6.073
25
19.523
15.622
12.783
10.675
9.077
7.843
6.873
6.097
26
20.121
15.983
13.003
10.810
9.161
7.896
6.906
6.118
27
20.707
16.330
13.211
10.935
9.237
7.943
6.935
6.136
28
21.281
16.663
13.406
11.051
9.307
7.984
6.961
6.152
29
21.844
16.984
13.591
11.158
9.370
8.022
6.983
6.166
^30
22.396
17.292
13.765
11.258
9.427
8.055
7.003
6.177
35
24.999
18.665
14.498
11.655
9.644
8.176
7.070
6.215
40
27.355
19.793
15.046
11.925
9.779
8.244
7.105
6.233
18%
20%
22%
24%
26%
28%
30%
32%
40%
0.847
0.833
0.820
0.806
0.794
0.781
0.769
0.758
0.714
1
1.566
1.528
1.492
1.457
1.424
1.392
1.361
1.331
1.224
2
2.174
2.106
2.042
1.981
1.923
1.868
1.816
1.766
1.589
3
2.690
2.589
2.494
2.404
2.320
2.241
2.166
2.096
1.849
4
3.127
2.991
2.864
2.745
2.635
2.532
2.436
2.345
2.035
5
3.498
3.326
3.167
3.020
2.885
2.759
2.643
2.534
2.168
6
3.812
3.605
3.416
3.242
3.083
2.937
2.802
2.677
2.263
7
4.078
3.837
3.619
3.421
3.241
3.076
2.925
2.786
2.331
8
4.303
4.031
3.786
3.566
3.366
3.184
3.019
2.868
2.379
9
4.494
4.192
3.923
3.682
3.465
3.269
3.092
2.930
2.414
10
4.656
4.327
4.035
3.776
3.543
3.335
3.147
2.978
2.438
11
4.793
4.439
4.127
3.851
3.606
3.387
3.190
3.013
2.456
12
4.910
4.533
4.203
3.912
3.656
3.427
3.223
3.040
2.469
13
5.008
4.611
4.265
3.962
3.695
3.459
3.249
3.061
2.478
14
5.092
4.675
4.315
4.001
3.726
3.483
3.268
3.076
2.484
15
5.162
4.730
4.357
4.033
3.751
3.503
3.283
3.088
2.489
16
5.222
4.775
4.391
4.059
3.771
3.518
3.295
3.097
2.492
17
5.273
4.812
4.419
4.080
3.786
3.529
3.304
3.104
2.494
18
5.316
4.843
4.442
4.097
3.799
3.539
3.311
3.109
2.496
19
5.353
4.870
4.460
4.110
3.808
3.546
3.316
3.113
2.497
20
5.384
4.891
4.476
4.121
3.816
3.551
3.320
3.116
2.498
21
5.410
4.909
4.488
4.130
3.822
3.556
3.323
3.118
2.498
22
5.432
4.925
4.499
4.137
3.827
3.559
3.325
3.120
2.499
23
5.451
4.937
4.507
4.143
3.831
3.562
3.327
3.121
2.499
24
5.467
4.948
4.514
4.147
3.834
3.564
3.329
3.122
2.499
25
5.480
4.956
4.520
4.151
3.837
3.566
3.330
3.123
2.500
26
5.492
4.964
4.524
4.154
3.839
3.567
3.331
3.123
2.500
27
5.502
4.970
4.528
4.157
3.840
3.568
3.331
3.124
2.500
28
5.510
4.975
4.531
4.159
3.841
3.569
3.332
3.124
2.500
29
5.517
4.979
4.534
4.160
3.842
3.569
3.332
3.124
2.500
30
5.539
4.992
4.541
4.164
3.845
3.571
3.333
3.125
2.500
35
5.548
4.997
4.544
4.166
3.846
3.571
3.333
3.125
2.500
40
დანართი№ 4
საგადასახადო აგენტის ან სხვა სახელმწიფო საგადასახადო
სამუშაოს მიმცემის დასახელება ინსპექცია
სამუშაოს
მისამართი ტელეფონის №
საგადასახადო აგენტის
საიდენტიფიკაციო ნომერი
ც ნ ო ბ ა
შემოსავლების გადახდის წყაროსთან არარეზიდენტ
პირთა დაბეგვრის შესახებ
199 წლის თვის მიხედვით
№
შემოსავლის მიმღების დასახელება
ქვეყნის დასახელება და მისამართი
შემოსავლის სახე*
მიღებული შემოსავალი (ლარი)
დაუკავდა გადასახადი
ჩარიცხულია ბიუჯეტში
შენიშვნა
განაკვეთი (%)
თანხა (ლარი)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
შენიშვნა: * საგადასახადო კოდექსის 64-ე მუხლის მიხედვით.
დანართი №5
გ ა ნ ც ხ ა დ ე ბ ა
არარეზიდენტი საქართველოში გადასახადისაგან
გათავისუფლების (დაბრუნების) შესახებ
1. გვარი სახელი –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
2. მუდმივი საცხოვრებელი ქვეყანა და მისამართი –––––––––––––––––––––
–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
საქართველოსა და –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(ქვეყნებისა და შეთანხმების სრული დასახელება)
შორის ”---„ ”---------------„ 199 წლის შეთანხმების დებულებათა შესაბამისად საქართველოში ჩემზე კუთვნილი შემოსავლის ანაზღაურებისას, რომელიც მიღებულია –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(მიეთითება საქმიანობის სახე)
თანხით––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(მიეთითება შემოსავლის თანხა)
გთხოვთ ამინაზღაუროთ ჩემზე კუთვნილი შემოსავალი (საჭირო გაიხაზოს):
ა) გადასახადის დაკავების გარეშე:
ბ) საქართვლოში გადასახდელი გადასახადის ოდენობის შემცირებით:
გ) დამიბრუნოთ საქართველოში დაკავებული გადასახადი;
–––––––––––––––––––––––––––––––
(ხელმოწერა, გვარი, სახელი)
–––––––––––––––––––––––––––––––
(შევსების თარიღი)
კომპეტენტური ორგანო –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(ქვეყნისა და ორგანოს დასახელება)
ვადასტურებ:
ა) განმცხადებელს ნამდვილად აქვს მუდმივი საცხოვრებელი
ადგილი ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– (ქვეყნის დასახელება)
ბ) განმცხადებლის მიერ საქართველოში მისაღები შემოსავალი:
– ექვემდებარება გადასახადით დაბეგვრას
(ქვეყნის დასახელება)
– ნაწილობრივ დაეკავება –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
შევსების დრო და ადგილი –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
ბეჭედი ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(ხელმოწერა)
საქართველოს საგადასახადო ორგანოს აღნიშვნები: დასტურდება, რომ ამ განცხადებაში აღნიშნული შეესაბამება საქართველოს და ––––––––––––––––––
–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(ქვეყნის და შეთანხმების სრული დასახელება)
შორის ”----„ ”-------------„ 199 წ. შეთანხმების დებულებებს, რომ:
ა) განმცხადებლის კუთვნილი შემოსავლებიდან გადასახადის თანხა შეადგენს
––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(თანხა ციფრებით და სიტყვიერად)
ბ) თანხა ექვემდებარება დაბრუნებას განმცხადებლისათვის საქართველოში
––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– (თანხა ციფრებით და სიტყვიერად)
გ) გადასახადი არ დაეკავება –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
საგადასახადო ინსპექციის უფროსი –––––––––––––––––––––––––––––––––– (ხელმოწერა)
”------„-----------------„ 199 წ.
ბეჭედი
შენიშვნა:
1. განცხადება შეივსება სამ ეგზემპლარად და დამოწმდება განმცხადებლის საცხოვრებელი ადგილის ქვეყნის კომპეტენტური ორგანოების მიერ. ამის შემდეგ განცხადების ორი ეგზემპლარი წარედგინება საქართველოში შემოსავლის გაცემის ადგილის მიხედვით საგადასახადო ინსპექციას. საგადასახადო ორგანო ამოწმებს, რა განცხადებაში არსებულ შესაბამისობას აღნიშნულ ქვეყანასთან შეთანხმების დებულებებთან, აკეთებს ორივე ეგზემპლარზე შესაბამის აღნიშვნას და ერთ ეგზემპლარს უბრუნებს განმცხადებელს მეორე ეგზემპლარს საგადასახადო ორგანო აგზავნის რაიონის (ქალაქის) საფინანსო ორგანოში აღნიშნული თანხის ბიუჯეტიდან დასაბრუნებლად;
2. ამ განცხადებაში ყველა ფულადი თანხები ნაჩვენები უნდა იქნას გადასახდელ ვალუტაში;
3. განცხადება შეიძლება შემოტანილ იქნეს არა შემოსავლის მიმღების, არამედ მის მიერ ამისათვის უფლებამოსილი პირის მიერ. ასეთ შემთხვევაში განცხადების შემომტანმა უნდა წარმოადგინოს სათანადო წესით გაფორმებულ რწმუნებულება.
დანართი №7
საგადასახადო აგენტის ან სხვა
სამუშაოს მიმცემის დასახელება
მისამართი, ტელეფონის №
სახელმწიფო საგადასახადო
ინსპექცია
საგადასახადო აგენტის
საიდენტიფიკაციო ნომერი
ც ნ ო ბ ა
შემოსავლების გადახდის წყაროსთან რეზიდენტ ფიზიკურ პირებზე გაცემული შემოსავლისა და დაკავებული გადასახადის საერთო თანხის შესახებ
№
შემოსავლის მიმღები პირის დასახელება
საცხოვრებელი ადგილის მისამართი
სარეგისტრაციო ნომე
რი
მიღებული შემოსავალი (ლარი)
დაუკავდა გადასახადი
ჩარიცხულია ბიუჯეტში
რა პერიოდისათვის გაიცა შემოსავალი
შენიშვნა
განაკვეთი (%)
თანხა (ლარი)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
(ხელმოწერა)
”-----„ ---------- 199 წელი
1. საწარმოს დასახელება
2. გადამხდელის საიდენტიფიკაციო
ნომერი
3. მისამართი
4. ტელ.№
დანართი № 8
საგადასახადო ინსპექციასs
––––––––––––––––––––––––––––––––––––
(იგზავნება არა უგვიანეს
კვარტალის მომდევნო თვის
15 რიცხვისა)
ც ნ ო ბ ა
ფაქტობრივი ერთობლივი შემოსავლის შესახებ
199 წ. –––––––––მიხედვით
(თვე)
ნაწილი I
№
მაჩვენებელი
ზომის ერთეული
თვე
წლის დასაწყისიდან
1
ერთობლივი შემოსავალი
2
ერთობლივ შემოსავალის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯები ამორტიზაციისა და ბიუჯეტში გადასახადების გარეშე
3
ბიუჯეტის გადასახადები (დღგ-ს, აქციზის, საშემოსავლო და მოგების გადასახადის გარეშე)
4
ფაქტობრივი დასაბეგრი შემოსავალი (სტრ.1-სტრ.2-სტრ.3)
5
გადასახადი ფაქტობრივი შემოსავლის მიხედვით სტრ.4-ის 20%)
6
დარიცხული მიმდინარე გადასახდელი გასული პერიოდის მიხედვით
7
დარიცხული მიმდინარე გადასახდელი 199 წლის 15 თვის
ხელმძღვანელი (ხელმოწერა)
მთ. ბუღალტერი (ხელმოწერა)
ნაწილი II
საგადასახადო ინსპექციის აღნიშვნა
1. კამერალური შემოწმების შედეგად შეტანილია
შემდეგი შესწორებები –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
” ––– ”–––––––––––––––––199 წ. ––––––––––––
შემოწმების თარიღი (ხელმოწერა)
2. გაანგარიშებით გადამხდელის პირადი ანგარიშის ბარათზე დარიცხულია (შემცირებულია) გადასახდელად
”––––”–––––––––––––199 წ. –––––––––––
გატარების თარიღი (ხელმოწერა)
დანართი № 9
ინდივიდუალური საწარმოების (მეწარმეების) მიერ საქმიანობის განხორციელებისას სამეურნეო ოპერაციების აღრიცხვის შესახებ
”მეწარმეთა შესახებ„ საქართველოს კანონის შესაბამისად ინდივიდუალურმა სწარმოებმა და ინდივიდუალურმა მეწარმეებმა სამეურნეო საქმიანობის ბუღალტრული აღრიცხვა უნდა აწარმოონ საერთო წესის შესაბამისად. ”მეწარმეთა შესახებ„ საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის 13.1 პუნქტის მოთხოვნათა გათვალისწინებით ინდივიდუალური საწარმოები (მეწარმეები), რომელთა გადასახადით დაბეგვრა ხორციელდება ერთობლივი შემოსავლების მიხედვით წარდგენილი დეკლარაციის საფუძველზე, ვალდებულნი არიან საქმიანობის განხორცილებასთან დაკავშირებული სამეურნეო ოპერაციების ბუღალტრული აღრიცხვისას ბალანსისა და მოგება-ზარალის ანგარიშის ნაცვლად აწარმოონ შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის წიგნი თანდართული ფორმების მიხედვით. წამოების (მომსახურების) სფეროში დასაქმებული ინდივიდუალური საწარმოები (მეწარმეები) გამოიყენებენ N1 ფორმას, ხოლო ვაჭრობის სფეროში დასაქმებულნი – N2 ფორმას.
როგორც წარმოების (მომსახურების), ისე ვაჭრობის სფეროში დასაქმებული ინდივიდუალური საწარმოები (მეწარმეები) ნაღდი ფულის მოძრაობის აღსარიცხავად გამოიყენებენ შემოსავალ-გასავლის აღრიცხვის ჯურნალს №3 ფორმის მიხედვით, ხოლო დაქირავებულ მუშაკებზე დარიცხული ხელფასის აღრიცხვისათვის გამოიყენება ხელფასის გაცემის აღრიცხვის წიგნი N 4 ფორმის მიხედვით.
პირები, რომლებიც ახორციელებენ სამეწარმეო საქმიანობას სოციალურ-კულტურულ სფეროში, ვალდებულნი არიან დამატებით აჩვენონ კლიენტების, პაციენტების და მოსწავლეების გვარი სახელი და საცხოვრებელი ადგილი.
სამეურნეო ოპერაციების აღრიცხვის ზემოაღნიშნული ფორმის წიგნები და ჟურნალი შეძენილი უნდა იქნეს თვით ფიზიკური პირის მიერ, რომელიც ექვემდებარება აუცილებელ რეგისტრაციას სპეციალურ ჟურნალში საგადასახადო ინსპექციაში გადამხდელთა საქმიანობის მიხედვით. წიგნები და ჟურნალი უნდა იყოს ზონარგაყრილი, დანომრილი და საგადასახადო ინსპექციის მიერ ხელმოწერილი და ბეჭედდასმული.
შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის თითოეულ წიგნს (ჟურნალს) გადამხდელის მიხედვით ენიჭება ცალკე ნომერი, რომელიც მოიცავს გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომერსა და სპეციალურ ჟურნალში რეგისტრაციის რიგით ნომერს. წიგნში (ჟურნალში) ჩანაწერების საფუძველს წარმოადგენს პირველადი დოკუმენტები, რომლითაც დაფიქისრდება სამეურნეო ოპერაციის მოხდენის ფაქტი. პირველად საბუთებში აუცილებელია აღნიშნული იყოს მისი შედგენის თარიღი, სამეურნეო ოპერაციის შინაარსი, ზომის ერთეული რაოდენობრივ და ღირებულებით გამოხატულებაში, სამეურნეო ოპერაციაში მონაწილე და მის სწორად გაფორმებისათვის პასუხისმგებელი პირების პირადი ხელმოწერები.
პირველადი დოკუმენტები შედგენილი უნდა იქნეს ოპერაციის მოხდენის მომენტში, ხოლო თუ ეს შეუძლებელია – უშუალოდ ოპერაციის დამთავრებისთანავე. პირველად დოკუმენტებში შეცდომების გასწორება არ დაიშვება დამატებითი შენიშვნების გარეშე, რომელიც უნდა დამოწმდეს ხელმომწერი პირის ხელის მოწერით და შესწორების თარიღის ჩვენებით. ოპერაციის შეფასება ხდება ლარებში.
შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის წიგნში პირველადი დოკუმენტების მონაცემები შეიტანება ოპერაციის მოხდენის დღეს. წიგნში ოპერაციის ჩაწერა ხდება ქრონოლოგიური წესით საანგარიშო წლის (თვის) დასაწყისიდან. ამასთან წიგნში ოპერაციის ჩაწერის რიგითი ნომრის მიხედვით ხდება პირველადი ბუღალტრული დოკუმენტების დანომრვა. ნომერი მიეთითება ყოველ დოკუმენტზე ნებსიმიერი ფორმით.
შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის წიგნში ჩანაწერების დამადასტურებელი დოკუმენტები ”მეწარმეთა შესახებ„ საქართველოს კანონის შესაბამისად ინახება ათი წლის განმავლობაში.
წიგნები (ჯურნალები) იხსნება საგადასახადო წლის დასაწყისისათვის (საქმიანობის დასაწყისისათვის) არსებული ნაშთების გათვალისწინებით. თვის (წლის) დამთავრებისას გამოიყვანება სალდო მომდევნო თვის (წლის) პირველი რიცხვისთვის.
შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის წიგნში მონაცემების სრულად და თავისდროულად შეტანის სისწორე მოწმდება საგადასახადო ინსპექციის მუშაკების მიერ საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში მეწარმე ფიზიკურ პირთა საქმიანობის და საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილი დეკლარაციის სისწორის შემოწმებისას.
საანგარიშო პერიოდის (წლის, თვის) განმავლობაში ჩატარებული შემოწმებების გამოვლენილ დარღვევის ფაქტებზე (დამალული შემოსავლის გამოვლენა, ზედმეტი ხარჯების დადგენა) შედგენილი აქტის საფუძველზე შეიტანება შესწორებები შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის წიგნში, რომელიც გათვალისწინებული უნდა იქნეს ერთობლივ შემოსავლებზე წლიური დეკლარაციის შევსებისას.
პასუხისმგებლობა შემოსავლების და ხარჯების აღრიცხვის წიგნის (ჟურნალის) სწორად წარმოებაზე ეკისრებათ გადამხდელებს.
წარმოების (მომსახურების) სფეროში ინდივიდუალური საწარმოს (მეწარმის) შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის წიგნი
საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშებისა და
გადახდის წესის შესახებ ინსტრუქციის №9 დანართის
ფორმა №1
№
ოპერაციის გაწვევის თარიღი
ხარჯები
პროდუქციის წარმოებისათვის (მომსახურეობის გაწევისათვის) ნედლეულისა და მასალების შეძენა
პროდუქციის წარმოებასთან (მომსახურების გაწევასთან) დაკავშირებული ხარჯები
დასახელება
ზომის ერთეული
გადახდილი თანხა დღგ-ს გარეშე
ედ. ენერგია დღგ-ს
გარეშე
საწვავი დღგ-ს გარეშე
წყალი დღგ-ს გარეშე
ამორტიზაცია
დაქირავებულ მუშაკებზე გაცემული ხელფასი
სხვა ხარჯები
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
ბარჯი
შემოსავლები
წარმოებული პროდუქცია (გაწეული მომსახურება)
რეალიზებული პროდუქცია (მომსახურება)
ხარჯები ძირითადი საშუალების შეძენეაზე
შეძენისას მიმწოდებლებისათვის გადახდილი დღგ-ს თანხა
დასახელება
რაოდენობა
რაოდენობა
თანხა
12
13
14
15
16
17
საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშებისა და
გადახდის წესის შესახებ ინსტრუქციის № 9
დანართის
ფორმა №2
ვაჭრობის სფეროში ინდივიდუალური საწარმოს (მეწარმის) შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის წიგნი
ოპერაციის ჩაწერის თარიღი
შეძენილი საქონლის დასახელება
საქონლის შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტის დასახელება ნომენრი და თარიღი
1
2
3
ხარჯები
სარეალიზაციოდ შეძენილი საქონლის ღირებულება დღგ-ს გარეშე
საქონლის შეძენასთან დპ რეალიზაციასთან დაკავშირებული ხარჯები
სატრანსპორტო ხარჯები დღგ-ს გარეშე
ელ. ენერგ. დღგს გარეშე
დაქირავებულ მუშაკებზე გაცემული ხელფასი
ამორტიზაცია
საიჯარო ქირა
სხვა ხარჯები
მომწოდებლისათვის გადახდილი დღგ
4
5
6
7
8
9
10
11
შემოსავლები
რეალიზაცია
საქონლის დასახელება
ზომის ერთეული
თანხა
12
13
14
საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშებისა
და გადახდის წესის შესახებ ინსტრუქციის №9
დანართის
ფორმა №3
ნაღდი ფულის შემოსავლისა და გასავლის აღრიცხვის
ჟ უ რ ნ ა ლ ი
№
თარიღი და №
სამეურნეო (კომერციული) ოპერაციის შინაარსი
შემოსავალი გასავალი
ნაშთი
ხელმოწერა
თანხა
თანხა
1
2
3
4
5
6
7
საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშებისა და
გადახდის წესის შესახებ ინსტრუქციის №9 დანართის
ფორმა №4
დაქირავებულ მუშაკებზე გაცემული ხელფასის აღრიცხვის
წ ი გ ნ ი
N
დაქირავებულ მუშაკთა გვარი და სახელი
საანაგიშო პერიოდი
დარიცხული ხელფასი N
გაანგარიშებულია
ექვემდებარება ხელზე გაცემას
საშემოსავლო გადასახადის თანხა
სხვა გადასახადები თანხა
სულ
(გრ.5 +
გრ.6)
1
2
3
4
5
6
7
8
(საწარმოს, ორგანიზაციის, l დაწესებულების
ან სხვა სამუშაოს მიმცემის დასახელება)
დანართი № 10
––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– ––––––––––––––––––––––
(ზუსტი საფოსტო მისამართი, ტელეფონის № ) (საგადასახადო ინსპექცია)
––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––-––
(წარდგენის თარიღი)
თანხის გადამხდელის საიდენტიფიკაციო
კოდი
მ ო ნ ა ც ე მ ე ბ ი
არადაქირავებით მომუშავე ფიზიკურ პირებზე გადახდილი თანხების შესახებ 199 წლისათვის
N
გვარი, სახელი, მამის სახელი
პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტები
დაბადების თარიღი
მისამართი
რა პერიოდისათვის არის მსიღებული შემოსავლები
სერია
№
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
მიღებული შემოსავალის რაოდენობა (ლარებში)
რა სახის საქმიანობაზე (სამუშაზე, მომსახურებაზე) გაიცა შემოსავალი
მიღებული შემოსავლიდან გაკეთებულია კანონით გათვალისწინებული გამოქვითვები შემდეგი ოდენობით (ლარი)N
შემოსავლის
გაცემის თარიღი
დაკავებული
საშემოსავლო
გადასახადი
შენიშვნა
8
9
10
11
12
13
შენიშვნა: საგადასახადო აღრიცხვაზე მყოფ პირებზე მიეთითოს საიდენტიფიკაციო კოდი
საწარმოს, ორგანიზაციის
დაწესებულების ბეჭედი
”-------„ ”-------------------„ 199 წელი
მთავარი ბუღალტერი
გვარი სახელი