ეროვნული სასწავლო გეგმის კომპონენტის დამტკიცების შესახებ
მიღების თარიღი 05.05.2006
ძალის დაკარგვა 06.10.2006
გამომცემი ორგანო საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი
ნომერი №Кто это?
Это моя соседка. Вас зовут Нина?
Очень приятно.
Моя фамилия Иванов.
Мне 14\ 15 лет.
(А) сколько тебе лет?
Где ты учишься?
Она учится в 7-ом классе ( в школе\ университете в России, в Москве...)
Мой (Ваш\ твой) номер телефона...
Мой (твой, ...) адрес...
სარეგისტრაციო კოდი 430210000.22.022.008599
გამოქვეყნების წყარო სსმ, 67, 17/05/2006
კონსოლიდირებული ვერსიები
დამატებითი მეტამონაცემები (15)
| ბუნ. I. | მიმართულება: |
| ცოცხალი სამყარო | ფიზიკური მოვლენები |
| ბუნ VII | მიმართულება: |
| I ტრიმესტრი | II ტრიმესტრი |
| რიცხვები და მოქმედებები | კანონზომიერებები და ალგებრა |
| პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა | კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია |
| ს.გ.I.2 მიმართავს სხვადასხვა მასალას, ტექნიკას და პროცედურას ნამუშევრის შექმნისას | ს.გ.I.8 პატივის სცემს საკუთარ და სხვის ნამუშევარს |
| ს.გ.I.3 აკვირდება გარემოში სხვადასხვა ფერს და ფორმას და ასახავს მათ ნამუშევარში | ს.გ.I.9 მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში |
| ს.გ.I.4 გამოსახავს სხვადასხვა მოტივის საფუძველზე წარმოშობილ იდეებს | ს.გ.I.10 იცნობს და იყენებს ელემენტარულ ტერმინოლოგიას |
| ს.გ.VII.1 შემოქმედებითად იყენებს სახვითი ხელოვნების ელემენტებსა და პრინციპებს ნამუშევრის შექმნისას | ს.გ.VII.7 წარმოადგენს ინდივიდუალურ და ჯგუფურ ნამუშევრებს და სხვა საგნებში მიღებული ცოდნის საფუძველზე მსჯელობს მხატვრული ნაწარმოების შესახებ |
| ს.გ.VII.3 აკვირდება გარემოში ობიექტებს შორის კავშირებს და ასახავს ნამუშევარში | ს.გ.VII.9 კრიტიკის დროს პატივისცემით ეკიდება სხვის ნამუშევარს და აზრს |
| ს.გ.VII.4 გამოსახავს საკუთარ გრძნობებს, განწყობილებებს და იდეებს ნამუშევარში | ს.გ.VII.10 მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში |
| ს.გ.X.1 ეცნობა სახვითი ხელოვნების ელემენტებსა და პრინციპებს ნამუშევრის შექმნისას | ს.გ.X.3 იყენებს სახვითი ხელოვნების ელემენტებისა და პრინციპების ცოდნას ხელოვნების კონკრეტული ნიმუშის ანალიზის დროს |
| ს.გ.X.2 მონაწილეობს პროექტებში | ს.გ.X.4 საუბრობს ხელოვნების ნაწარმოებით გამოწვეულ ემოციაზე და მსჯელობს იმის შესახებ, თუ რამ აღძრა მასში ეს ემოცია |
| პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა | კომუნიკაცია, ინტერპრეტაცია |
დოკუმენტის ტექსტი
ეროვნული სასწავლო გეგმის კომპონენტის დამტკიცების შესახებ
/* Font Definitions */ @font-face {font-family:Helvetica; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Courier; panose-1:2 7 4 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Tms Rmn"; panose-1:2 2 6 3 4 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Helv; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:"New York"; panose-1:2 4 5 3 6 5 6 2 3 4;} @font-face {font-family:System; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Wingdings; panose-1:5 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:Batang; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:PMingLiU; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:Dotum; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimHei; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:MingLiU; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Mincho; panose-1:2 2 6 9 4 3 5 8 3 5;} @font-face {font-family:Gulim; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Century; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Angsana New"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Cordia New"; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Mangal; panose-1:2 4 5 3 5 2 3 3 2 2;} @font-face {font-family:Latha; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Vrinda; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Raavi; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Shruti; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Sendnya; panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gautami; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Tunga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Estrangelo Edessa"; panose-1:3 8 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Cambria; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:LitNusx;} @font-face {font-family:Akademiuri;} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:AcadNusx;} @font-face {font-family:Marlett; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@Batang"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:BatangChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@BatangChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Gungsuh; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Gungsuh"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GungsuhChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GungsuhChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DaunPenh; panose-1:1 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DokChampa; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Euphemia; panose-1:2 11 5 3 4 1 2 2 1 4;} @font-face {font-family:Vani; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"\@Gulim"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GulimChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GulimChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Dotum"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DotumChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@DotumChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Impact; panose-1:2 11 8 6 3 9 2 5 2 4;} @font-face {font-family:"Iskoola Pota"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kalinga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kartika; panose-1:2 2 5 3 3 4 4 6 2 3;} @font-face {font-family:"Khmer UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lao UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lucida Console"; panose-1:2 11 6 9 4 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:"\@Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:Meiryo; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft Himalaya"; panose-1:1 1 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@MingLiU"; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:PMingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Mongolian Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"\@MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MV Boli"; panose-1:2 0 5 0 3 2 0 9 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft New Tai Lue"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Nyala; panose-1:2 0 5 4 7 3 0 2 0 3;} @font-face {font-family:"Microsoft PhagsPa"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Plantagenet Cherokee"; panose-1:2 2 6 2 7 1 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Segoe Script"; panose-1:2 11 5 4 2 0 0 0 0 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Semibold"; panose-1:2 11 7 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Light"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Symbol"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"\@SimSun"; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:NSimSun; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@NSimSun"; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun-ExtB; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimSun-ExtB"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft Tai Le"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Shonar Bangla"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Yi Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Aparajita; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Ebrima; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gisha; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kokila; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Leelawadee; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Uighur"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MoolBoran; panose-1:2 11 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Utsaah; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Vijaya; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Andalus; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Arabic Typesetting"; panose-1:3 2 4 2 4 4 6 3 2 3;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic Fixed"; panose-1:2 7 3 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Sakkal Majalla"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Traditional Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Aharoni; panose-1:2 1 8 3 2 1 4 3 2 3;} @font-face {font-family:David; panose-1:2 14 5 2 6 4 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FrankRuehl; panose-1:2 14 5 3 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Levenim MT"; panose-1:2 1 5 2 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Miriam; panose-1:2 11 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Miriam Fixed"; panose-1:2 11 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Narkisim; panose-1:2 14 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Rod; panose-1:2 3 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FangSong; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@FangSong"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimHei"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:KaiTi; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@KaiTi"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:AngsanaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Browallia New"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:BrowalliaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:CordiaUPC; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DilleniaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:EucrosiaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:FreesiaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:IrisUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:JasmineUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:KodchiangUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:LilyUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DFKai-SB; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@DFKai-SB"; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Unicode"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Black"; panose-1:2 11 10 4 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Candara; panose-1:2 14 5 2 3 3 3 2 2 4;} @font-face {font-family:"Comic Sans MS"; panose-1:3 15 7 2 3 3 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Consolas; panose-1:2 11 6 9 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Constantia; panose-1:2 3 6 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Corbel; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium"; panose-1:2 11 6 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gabriola; panose-1:4 4 6 5 5 16 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Georgia; panose-1:2 4 5 2 5 4 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Palatino Linotype"; panose-1:2 4 5 2 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Segoe Print"; panose-1:2 0 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Trebuchet MS"; panose-1:2 11 6 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Verdana; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:Webdings; panose-1:5 3 1 2 1 5 9 6 7 3;} @font-face {font-family:"MT Extra"; panose-1:5 5 1 2 1 2 5 2 2 2;} @font-face {font-family:Haettenschweiler; panose-1:2 11 7 6 4 9 2 6 2 4;} @font-face {font-family:"MS Outlook"; panose-1:5 1 1 0 1 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Book Antiqua"; panose-1:2 4 6 2 5 3 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Century Gothic"; panose-1:2 11 5 2 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Bookshelf Symbol 7"; panose-1:5 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"MS Reference Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"MS Reference Specialty"; panose-1:5 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Bradley Hand ITC"; panose-1:3 7 4 2 5 3 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Freestyle Script"; panose-1:3 8 4 2 3 2 5 11 4 4;} @font-face {font-family:"French Script MT"; panose-1:3 2 4 2 4 6 7 4 6 5;} @font-face {font-family:"Juice ITC"; panose-1:4 4 4 3 4 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Kristen ITC"; panose-1:3 5 5 2 4 2 2 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Handwriting"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Mistral; panose-1:3 9 7 2 3 4 7 2 4 3;} @font-face {font-family:Papyrus; panose-1:3 7 5 2 6 5 2 3 2 5;} @font-face {font-family:Pristina; panose-1:3 6 4 2 4 4 6 8 2 4;} @font-face {font-family:"Tempus Sans ITC"; panose-1:4 2 4 4 3 13 7 2 2 2;} @font-face {font-family:"Arial Narrow"; panose-1:2 11 6 6 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:Garamond; panose-1:2 2 4 4 3 3 1 1 8 3;} @font-face {font-family:"Monotype Corsiva"; panose-1:3 1 1 1 1 2 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Agency FB"; panose-1:2 11 5 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Rounded MT Bold"; panose-1:2 15 7 4 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Blackadder ITC"; panose-1:4 2 5 5 5 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Bodoni MT"; panose-1:2 7 6 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Black"; panose-1:2 7 10 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Condensed"; panose-1:2 7 6 6 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bookman Old Style"; panose-1:2 5 6 4 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:"Calisto MT"; panose-1:2 4 6 3 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:Castellar; panose-1:2 10 4 2 6 4 6 1 3 1;} @font-face {font-family:"Century Schoolbook"; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Bold"; panose-1:2 14 7 5 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Light"; panose-1:2 14 5 7 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Curlz MT"; panose-1:4 4 4 4 5 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Edwardian Script ITC"; panose-1:3 3 3 2 4 7 7 13 8 4;} @font-face {font-family:Elephant; panose-1:2 2 9 4 9 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Engravers MT"; panose-1:2 9 7 7 8 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Eras Bold ITC"; panose-1:2 11 9 7 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Eras Demi ITC"; panose-1:2 11 8 5 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Light ITC"; panose-1:2 11 4 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Medium ITC"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Felix Titling"; panose-1:4 6 5 5 6 2 2 2 10 4;} @font-face {font-family:Forte; panose-1:3 6 9 2 4 5 2 7 2 3;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Book"; panose-1:2 11 5 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi"; panose-1:2 11 7 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi Cond"; panose-1:2 11 7 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Heavy"; panose-1:2 11 9 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium Cond"; panose-1:2 11 6 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gigi; panose-1:4 4 5 4 6 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT"; panose-1:2 11 5 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Condensed"; panose-1:2 11 5 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold"; panose-1:2 11 10 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold Condensed"; panose-1:2 11 10 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Ext Condensed Bold"; panose-1:2 11 9 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gloucester MT Extra Condensed"; panose-1:2 3 8 8 2 6 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Goudy Old Style"; panose-1:2 2 5 2 5 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Goudy Stout"; panose-1:2 2 9 4 7 3 11 2 4 1;} @font-face {font-family:"Imprint MT Shadow"; panose-1:4 2 6 5 6 3 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Sans"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Typewriter"; panose-1:2 11 5 9 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Maiandra GD"; panose-1:2 14 5 2 3 3 8 2 2 4;} @font-face {font-family:"OCR A Extended"; panose-1:2 1 5 9 2 1 2 1 3 3;} @font-face {font-family:"Palace Script MT"; panose-1:3 3 3 2 2 6 7 12 11 5;} @font-face {font-family:Perpetua; panose-1:2 2 5 2 6 4 1 2 3 3;} @font-face {font-family:"Perpetua Titling MT"; panose-1:2 2 5 2 6 5 5 2 8 4;} @font-face {font-family:"Rage Italic"; panose-1:3 7 5 2 4 5 7 7 3 4;} @font-face {font-family:Rockwell; panose-1:2 6 6 3 2 2 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Rockwell Condensed"; panose-1:2 6 6 3 5 4 5 2 1 4;} @font-face {font-family:"Rockwell Extra Bold"; panose-1:2 6 9 3 4 5 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Script MT Bold"; panose-1:3 4 6 2 4 6 7 8 9 4;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT"; panose-1:2 11 6 2 2 1 4 2 6 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed"; panose-1:2 11 6 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed Extra Bold"; panose-1:2 11 8 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Algerian; panose-1:4 2 7 5 4 10 2 6 7 2;} @font-face {font-family:"Baskerville Old Face"; panose-1:2 2 6 2 8 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Bauhaus 93"; panose-1:4 3 9 5 2 11 2 2 12 2;} @font-face {font-family:"Bell MT"; panose-1:2 2 5 3 6 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB"; panose-1:2 14 6 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB Demi"; panose-1:2 14 8 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Bernard MT Condensed"; panose-1:2 5 8 6 6 9 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Poster Compressed"; panose-1:2 7 7 6 8 6 1 5 2 4;} @font-face {font-family:"Britannic Bold"; panose-1:2 11 9 3 6 7 3 2 2 4;} @font-face {font-family:Broadway; panose-1:4 4 9 5 8 11 2 2 5 2;} @font-face {font-family:"Brush Script MT"; panose-1:3 6 8 2 4 4 6 7 3 4;} @font-face {font-family:"Californian FB"; panose-1:2 7 4 3 6 8 11 3 2 4;} @font-face {font-family:Centaur; panose-1:2 3 5 4 5 2 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Chiller; panose-1:4 2 4 4 3 16 7 2 6 2;} @font-face {font-family:"Colonna MT"; panose-1:4 2 8 5 6 2 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Cooper Black"; panose-1:2 8 9 4 4 3 11 2 4 4;} @font-face {font-family:"Footlight MT Light"; panose-1:2 4 6 2 6 3 10 2 3 4;} @font-face {font-family:"Harlow Solid Italic"; panose-1:4 3 6 4 2 15 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Harrington; panose-1:4 4 5 5 5 10 2 2 7 2;} @font-face {font-family:"High Tower Text"; panose-1:2 4 5 2 5 5 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Jokerman; panose-1:4 9 6 5 6 13 6 2 7 2;} @font-face {font-family:"Kunstler Script"; panose-1:3 3 4 2 2 6 7 13 13 6;} @font-face {font-family:"Lucida Bright"; panose-1:2 4 6 2 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Lucida Calligraphy"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Lucida Fax"; panose-1:2 6 6 2 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:Magneto; panose-1:4 3 8 5 5 8 2 2 13 2;} @font-face {font-family:"Matura MT Script Capitals"; panose-1:3 2 8 2 6 6 2 7 2 2;} @font-face {font-family:"Modern No\. 20"; panose-1:2 7 7 4 7 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Niagara Engraved"; panose-1:4 2 5 2 7 7 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Niagara Solid"; panose-1:4 2 5 2 7 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Old English Text MT"; panose-1:3 4 9 2 4 5 8 3 8 6;} @font-face {font-family:Onyx; panose-1:4 5 6 2 8 7 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Parchment; panose-1:3 4 6 2 4 7 8 4 8 4;} @font-face {font-family:Playbill; panose-1:4 5 6 3 10 6 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Poor Richard"; panose-1:2 8 5 2 5 5 5 2 7 2;} @font-face {font-family:Ravie; panose-1:4 4 8 5 5 8 9 2 6 2;} @font-face {font-family:"Informal Roman"; panose-1:3 6 4 2 3 4 6 11 2 4;} @font-face {font-family:"Showcard Gothic"; panose-1:4 2 9 4 2 1 2 2 6 4;} @font-face {font-family:"Snap ITC"; panose-1:4 4 10 7 6 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:Stencil; panose-1:4 4 9 5 13 8 2 2 4 4;} @font-face {font-family:"Viner Hand ITC"; panose-1:3 7 5 2 3 5 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Vivaldi; panose-1:3 2 6 2 5 5 6 9 8 4;} @font-face {font-family:"Vladimir Script"; panose-1:3 5 4 2 4 4 7 7 3 5;} @font-face {font-family:"Wide Latin"; panose-1:2 10 10 7 5 5 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Wingdings 2"; panose-1:5 2 1 2 1 5 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"Wingdings 3"; panose-1:5 4 1 2 1 8 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"\@Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DumbaMtavr;} @font-face {font-family:Geo_Times;} @font-face {font-family:AcadMtavr;} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:SPGrotesk;} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:"Geo ABC";} @font-face {font-family:Geo_Arial;} @font-face {font-family:Geo-Sabechty;} @font-face {font-family:"Arial CYR";} @font-face {font-family:SPDumbadze;} @font-face {font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} @font-face {font-family:"Georgia NET";} @font-face {font-family:Sylfa_one; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:GeoDumba;} @font-face {font-family:G&G_Ilia;} @font-face {font-family:SakarMtavr;} @font-face {font-family:"Acad Nusx Geo";} @font-face {font-family:Grigolia;} @font-face {font-family:GEO-Grigolia;} @font-face {font-family:"ヒラギノ角ゴ Pro W3";} @font-face {font-family:SPParliament;} @font-face {font-family:"MS Shell Dlg 2"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:SPImedi; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:SPKolhetiMT;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h1 {mso-style-name:"Heading 1\,Char Char"; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; page-break-after:avoid; font-size:16.0pt; font-family:"Arial","sans-serif"; font-weight:normal;} h2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:AcadNusx;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:AcadNusx;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoCommentText, li.MsoCommentText, div.MsoCommentText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoCaption, li.MsoCaption, div.MsoCaption {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:14.0pt; font-family:AcadNusx; font-weight:bold;} p.MsoListBullet, li.MsoListBullet, div.MsoListBullet {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.25in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-.25in; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoListBullet2, li.MsoListBullet2, div.MsoListBullet2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:86.45pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.2pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:28.35pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:150%; font-size:20.0pt; font-family:AcadNusx; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin-top:30.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:AcadNusx; font-weight:bold;} p.MsoBodyTextIndent, li.MsoBodyTextIndent, div.MsoBodyTextIndent {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:35.4pt; font-size:12.0pt; font-family:Grigolia;} p.MsoBodyTextFirstIndent, li.MsoBodyTextFirstIndent, div.MsoBodyTextFirstIndent {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:10.5pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; line-height:200%; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.MsoBodyText3, li.MsoBodyText3, div.MsoBodyText3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:AcadNusx; font-weight:bold; text-decoration:underline;} p.MsoBodyTextIndent2, li.MsoBodyTextIndent2, div.MsoBodyTextIndent2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.25in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:AcadNusx;} p.MsoBodyTextIndent3, li.MsoBodyTextIndent3, div.MsoBodyTextIndent3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.25in; margin-bottom:.0001pt; font-size:14.0pt; font-family:AcadNusx; font-weight:bold;} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Courier New";} p.MsoAutoSig, li.MsoAutoSig, div.MsoAutoSig {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} span.CharCharCharChar {mso-style-name:"Char Char Char Char"; font-family:"Arial","sans-serif";} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi {mso-style-name:chveulebrivi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data {mso-style-name:data; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti {mso-style-name:petiti; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident {mso-style-name:prezident; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni {mso-style-name:kanoni; margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Geo_dumM","serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.kitxva, li.kitxva, div.kitxva {mso-style-name:kitxva; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:5.65pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.pasuxi, li.pasuxi, div.pasuxi {mso-style-name:pasuxi; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.7pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-28.35pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.Style1, li.Style1, div.Style1 {mso-style-name:Style1; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi-wigni, li.chveulebrivi-wigni, div.chveulebrivi-wigni {mso-style-name:chveulebrivi-wigni; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:22.7pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.satauri, li.satauri, div.satauri {mso-style-name:satauri; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; font-weight:bold;} p.tarigi, li.tarigi, div.tarigi {mso-style-name:tarigi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.muxliparl, li.muxliparl, div.muxliparl {mso-style-name:muxli_parl; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"SPDumbadze","serif"; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml {mso-style-name:tavi_satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml {mso-style-name:tavi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.karixml, li.karixml, div.karixml {mso-style-name:kari_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml {mso-style-name:kari_satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.petitixml, li.petitixml, div.petitixml {mso-style-name:petiti_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.cignixml, li.cignixml, div.cignixml {mso-style-name:cigni_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} span.StylecxrilixmlSylfaenChar {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; font-family:"Sylfaen","serif";} p.gazette, li.gazette, div.gazette {mso-style-name:gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} p.muxligazette, li.muxligazette, div.muxligazette {mso-style-name:muxli_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} p.tavigazette, li.tavigazette, div.tavigazette {mso-style-name:tavi_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} p.Normal, li.Normal, div.Normal {mso-style-name:"\[Normal\]"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Arial","sans-serif";} span.msoIns {mso-style-name:""; text-decoration:underline; color:teal;} span.msoDel {mso-style-name:""; text-decoration:line-through; color:red;} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:.5in 64.3pt 56.7pt 42.55pt;} div.Section1 {page:Section1;} @page Section2 {size:595.3pt 841.9pt; margin:56.9pt 63.35pt 56.9pt 27.35pt;} div.Section2 {page:Section2;} @page Section3 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;} div.Section3 {page:Section3;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 430.210.000.22.022.008.599
საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის
ბრძანება №417
2006 წლის 5 მაისი
ქ. თბილისი
ეროვნული სასწავლო გეგმის კომპონენტის დამტკიცების შესახებ
,,ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის 1-ლი და მე-4 პუნქტების, ,,ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის, 26-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის ,,ვ“ ქვეპუნქტის, ,,საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 21 მაისის №37 დადგენილებით დამტკიცებული დებულების მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,მ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ვბრძანებ:
1. დამტკიცდეს დანართებით განსაზღვრული ეროვნული სასწავლო გეგმის შემადგენელი კომპონენტი – საგნობრივი სტანდარტი შემდეგი სახით:
ა) დანართი 1 – საგნობრივი სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში;
ბ) დანართი 2 – საგნობრივი სტანდარტი ბუნებისმეტყველებაში;
გ) დანართი 3 – საგნობრივი სტანდარტი მათემატიკაში;
დ) დანართი 4 – საგნობრივი სტანდარტი სახვით და გამოყენებით ხელოვნებასა და შრომით სწავლებაში;
ე) დანართი 5 – საგნობრივი სტანდარტი ფიზიკურ აღზრდაში;
ვ) დანართი 6 – საგნობრივი სტანდარტი მუსიკაში;
ზ) დანართი 7 – საგნობრივი სტანდარტი ფრანგულ ენაში;
თ) დანართი 8 – საგნობრივი სტანდარტი ინგლისურ ენაში;
ი) დანართი 9 – საგნობრივი სტანდარტი გერმანულ ენაში;
კ) დანართი 10 – საგნობრივი სტანდარტი რუსულ ენაში.
2. ეს ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
ა. ლომაია
დანართი №1
პროექტი ,,ილია ჭავჭავაძე“
ეროვნული სასწავლო გეგმა
საგნობრივი სტანდარტი: ქართულ ენასა
და ლიტერატურაში
კლასები: 1,7,10
სტანდარტი – I კლასი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: ზეპირმეტყველება
ქართ. I. 1. მოსწავლე ისმენს და ადეკვატურად აღიქვამს მარტივ ინფორმაციას;
სწორად რეაგირებს ნაცნობ სამეტყველო სიტუაციებში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ასრულებს მასწავლებლის მარტივ ზეპირ ინსტრუქციებს;
· უცნობი სიტყვების მნიშვნელობის დასაზუსტებლად სვამს შეკითხვებს;
· მონაწილეობს სიტუაციურ თამაშებში, ჯგუფურ აქტივობებში და საჭიროების მიხედვით ადეკვატურად ცვლის სამეტყველო როლებს (უსმენს სხვებს, სვამს/ პასუხობს შეკითხვებს);
· ამოიცნობს და იყენებს სამეტყველო ეტიკეტის ენობრივ ფორმულებს (მისალმება, დამშვიდობება, ბოდიშის მოხდა, მადლობის გადახდა და ა. შ.).
ქართ. I. 2. მოსწავლე გადმოსცემს მარტივ ინფორმაციას მისთვის ნაცნობ თემებზე.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მინიშნებებზე, ილუსტრაციებზე და ა. შ. დაყრდნობით გადმოსცემს მოსმენილი ტექსტის შინაარსს;
· აღწერს ილუსტრაციას (აღწერს მოქმედებას, ასახელებს საგნებს, სწორად აღწერს საგანთა განლაგებას: წინ, უკან, ზევით, ქვევით, მარჯვნივ, მარცხნივ);
· მეტყველებისას იყენებს წინადადების მოდალობებს (თხრობა, შეკითხვა, თხოვნა, ბრძანება) და შესაბამის ინტონაციას;
· წინასწარ მიცემული გეგმის / ინსტრუქციის მიხედვით თანამიმდევრულად გადმოსცემს ფაქტებს.
ქართ. I. 3. მოსწავლე იცავს მართლმეტყველების ელემენტარულ წესებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მკაფიოდ გამოთქვამს ბგერას სიტყვაში;
· პაუზით გამოყოფს სიტყვებს ერთმანეთისაგან;
· სათანადოდ იყენებს საკავშირებელ სიტყვებს (და, რომ, მაგრამ...);
· წინადადების დასრულებას გამოხატავს პაუზით და შესაბამისი ინტონაციით;
· თავს არიდებს პარაზიტი ჩანართების გამოყენებას სამეტყველო პაუზების დროს (ესე იგი, დიახ, მნა-მნა...).
ქართ. I. 4. მოსწავლე ისმენს და იგებს ნაცნობ თემატიკაზე შექმნილ მცირე ზომის ტექსტებს და გამოხატავს თავის დამოკიდებულებას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს და განარჩევს ერთმანეთისაგან ლექსს, გამოცანას, ენის გასატეხს;
· ამოიცნობს ზღაპარს დასაწყისისა და დასასრულის ფორმულების მიხედვით (იყო და არა იყო რა;… ჭირი იქა, ლხინი აქა...).
· სვამს / პასუხობს შეკითხვებს მოსმენილ ტექსტთან დაკავშირებით;
· ამოიცნობს პერსონაჟის ემოციურ მდგომარეობას (მხიარული, მოწყენილი, გაკვირვებული და ა. შ.);
· მონაწილეობს პერსონაჟის ჯგუფურ დახასიათებაში;
· მონაწილეობს ტექსტის სახელდახელო ინსცენირებაში, ირჩევს როლის შესატყვის ინტონაციასა და ჟესტმიმიკას.
მიმართულება: კითხვა
ქართ. I. 5. მოსწავლე სათანადოდ აღიქვამს წაკითხული მარტივი ტექსტის შინაარსს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· კითხულობს ხმამაღლა, მთლიანი სიტყვებით (ან დამარცვლით) მარტივი წინადადებებით შედგენილ მცირე მოცულობის ტექსტებს (საბავშვო ლექსებს, გამოცანებს, ანდაზებს, ენის გასატეხებს, ფრაგმენტებს მოთხრობიდან და სხვ.);
· აკავშირებს ილუსტრაციას წაკითხულ ტექსტთან (მაგ., ტექსტის რომელი ეპიზოდია გამოხატული ამა თუ იმ ილუსტრაციაზე);
· ქმნის ტექსტის ან მისი ცალკეული ეპიზოდის შესატყვის ილუსტრაციებს;
· ცდილობს დაიცვას პაუზა სასვენ ნიშნებთან და კითხულობს სათანადო ინტონაციით;
· წინადადების საზღვრების შესაბამისად აკეთებს პაუზას;
· აგრძელებს სხვის მიერ დაწყებულ კითხვას;
· პოულობს და კითხულობს ტექსტში მასწავლებლის მიერ მითითითებულ ადგილებს;
· სვამს კითხვებს წაკითხულთან დაკავშირებით და პასუხობს მასწავლებლის მიერ დასმულ შეკითხვებს.
ქართ. I. 6. მოსწავლე ამოიცნობს ტექსტში მარტივ ენობრივ ერთეულებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· განარჩევს თანხმოვან და ხმოვან ასოებს ერთმანეთისგან;
· გამოარჩევს სიტყვაში მარცვლებს;
· კითხვის დასმით სათანადოდ აღიქვამს მოქმედების, საგნებისა და მათი თვისებების გამომხატველ სიტყვებს;
· განარჩევს და ამოიცნობს წინადადების საზღვრებს ტექსტში.
ქართ. I. 7. მოსწავლეს გამომუშავებული აქვს წიგნთან მუშაობის საწყისი ჩვევები.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· განარჩევს წიგნის გარეკანს, თავფურცელსა და ძირითად ტექსტს;
· კითხვისას უჭირავს / უდევს წიგნი სწორად და სათანადო დისტანციაზე;
· კითხვისას იყენებს მისთვის ხელსაყრელ ხერხს (მაგალითად, თითის გაყოლება);
· ფორმალური ნიშნების მიხედვით (ილუსტრაციები, მსხვილი შრიფტი და ა. შ.) ამოიცნობს საბავშვო წიგნს, ჟურნალს;
· განარჩევს სათაურს, ძირითად ტექსტს, ავტორის გვარს და სახელს, ტექსტის ბოლოს მოცემულ კითხვებს;
· განარჩევს ტექსტის სიტყვიერ და არასიტყვიერ (ილუსტრაციები, პირობითი ნიშნები) ნაწილებს;
· კითხულობს ხმამაღლა, დამარცვლით და მთლიანი სიტყვებით, თავადვე ასწორებს კითხვის დროს დაშვებულ შეცდომებს (სიტყვის არასწორად წაკითხვის შემთხვევაში თავიდან კითხულობს მას).
ქართ. I. 8. მოსწავლე გამოხატავს თავის დამოკიდებულებას წაკითხული ტექსტის მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· აფასებს წაკითხულს (მომეწონა / არ მომეწონა);
· აფასებს პერსონაჟს და მის საქციელს (კეთილია/ ბოროტია; კარგად მოიქცა / ცუდად მოიქცა);
· იხსენებს წაკითხულის მსგავს ამბავს;
· ამოიცნობს პერსონაჟის ემოციურ მდგომარეობას (მხიარული / მოწყენილი / გაკვირვებული).
მიმართულება: წერა
ქართ. I. 9. მოსწავლე წერს კარნახით და ნაბეჭდი ტექსტიდან / დაფიდან გადაწერს მარტივ წინადადებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ხელის სწორი მოძრაობით წერს (გამოსახავს) ანბანის ყველა ასოს შესაბამისი მიმართულებით, იცავს პროპორციებს;
· იცავს მანძილს ასოებს შორის;
· ადეკვატურად იყენებს ბგერის გრაფიკულ გამოხატულებას – ასოს;
· მოცემული ბგერებითა და ასოებით ადგენს სიტყვებს ზეპირად და შემდეგ წერს;
· შეუძლია ნაბეჭდი / დაფაზე ნაწერი ტექსტის სწორად გადაწერა;
· ცდილობს დაწეროს სიტყვები ასოების გამორჩენისა და ზედმეტი ჩანართების გარეშე.
ქართ. I. 10. მოსწავლე ადგენს მარტივ წინადადებებს ნაცნობ თემებზე.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· წერის პროცესში სათანადოდ იყენებს საგნების, მათი თვისებებისა და მოქმედების გამომხატველ სიტყვებს;
· მასწავლებლის მიერ მოცემული სიტყვების მიხედვით აგებს მარტივ წინადადებას;
· სიტყვების დასაკავშირებლად მართებულად იყენებს კავშირებს (და, მაგრამ...);
· წერილობით პასუხობს მარტივ კითხვებს.
ქართ. I. 11. მოსწავლე იცნობს და მართებულად იყენებს წერილობითი ტექსტის გრაფიკულ სტრუქტურას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· განარჩევს ხელნაწერ ტექსტს ნაბეჭდისგან;
· სწორად აფორმებს მარტივ ხელნაწერ ტექსტს: გამოყოფს სათაურს და ტექსტის ძირითად ნაწილს.
I კლასის პროგრამის შინაარსი
I კლასის სტანდარტში მოცემული შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემულ შინაარსზე დაყრდნობით
1. ინფორმაციის გაგება, ანალიზი და შეფასება
ძირითადი თემატიკა: ბგერა და ასო; მარცვალი. კავშირი და განსხვავება დონეებს შორის: სიტყვა – წინადადება; მარტივი წინადადების აგება; თხრობითი, კითხვითი და ბრძანებითი წინადადებების ინტონაციის გამოხატვა; წინადადება – დასრულებული აზრი.
2. ენის კომუნიკაციური ასპექტები
ძირითადი თემატიკა: მოსმენისა და საუბრის წესები; თავაზიანი მეტყველება; მეტყველების ეტიკეტური ფორმები (მისალმება, დამშვიდობება, ბოდიშის მოხდა, მადლობის გადახდა, თხოვნა); სიტყვიერი და არასიტყვიერი კომუნიკაცია (ჟესტები, მიმიკა, ხმის დონეები, ინტონაცია); წერილობითი ტექსტის გრაფიკული სტრუქტურა: განსხვავებული ტიპის შრიფტები, ილუსტრაციები. ტექსტი, სათაური, ავტორი.
3. მხატვრული ტექსტის გაგება და თვითგამოხატვა
ძირითადი თემატიკა: მცირე ზომის ლექსები, მოთხრობები და ზღაპრები თანატოლებზე, სამშობლოზე, მეგობრობაზე, სიმართლეზე, ადამიანურ ურთიერთობებზე, ცხოველებზე, სიკეთესა და ბოროტებაზე, ადამიანისა და ბუნების ურთიერთობაზე.
საკითხავი მასალა:
ლიტერატურული და ხალხური ზღაპარი; მცირე ზომის ფოლკლორული ტექსტები: ენის გასატეხები, გამოცანები, ანდაზები, ლექსები. ქართული და უცხოური საბავშვო კლასიკა და თანამედროვე მწერლების ზღაპრები, მოთხრობები, კომიქსები, ქართული საბავშვო ლექსები.
სტანდარტი - VII კლასი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: ზეპირმეტყველება
ქართ. VII. 1. მოსწავლე ისმენს უცნობი ინფორმაციის შემცველ ტექსტებს და წარმოადგენს ზეპირ ინფორმაციას აუდიტორიის წინაშე.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ისმენს ჩუმად, ჩაინიშნავს ძირითად ფაქტებსა და დებულებებს, საკუთარ დამოკიდებულებას გამოხატავს არავერბალური ხერხებით: ყურადღებიანი მზერით, თავის დაქნევით, ღიმილით და სხვ.;
· სასაუბრო სიტუაციაში ითხოვს თანამოსაუბრისაგან ინფორმაციის დაზუსტებას (ვერ გაგიგე / გაგიგეთ; ხომ არ გაიმეორებ? / გაიმეორებთ? რას გულისხმობ?/ გულისხმობთ?)
· აზრის დასაზუსტებლად იმეორებს თანამოსაუბრის ნათქვამს (როგორც გავიგე, შენი / თქვენი აზრით, შენ / თქვენ თვლი / თვლით...);
· მოსმენის შემდეგ სვამს ადეკვატურ კითხვებს;
· მოსმენილ ინფორმაციაში განასხვავებს ფაქტებს დამოკიდებულებებისაგან (შეფასებებისგან), ამოიცნობს მთავარ აზრს და რეზიუმეს სახით წარმოადგენს აუდიტორიის წინაშე;
· წარმოადგენს ინფორმაციას ჯგუფში მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ კონკრეტულ საკითხთან დაკავშირებით და განმარტავს, რა პროცესები უძღოდა წინ ამ გადაწყვეტილების მიღებას;
· შეარჩევს თემას ზეპირი გამოსვლისათვის, ამზადებს მოხსენებას და წარმოადგენს აუდიტორიის წინაშე;
· აქცენტს აკეთებს (ინტონაციით, პერიფრაზით, განმარტებებით...) ზეპირი გამოსვლის არსებით საკითხებზე;
· მოიძიებს ან საგანგებოდ ქმნის შესაფერის ვიზუალურ მასალას (პლაკატს, სქემას ან რაიმე სხვა თვალსაჩინოებას).
ქართ. VII. 2. მოსწავლე ისმენს და აფასებს სხვათა მეტყველებას მათი საკომუნიკაციო ამოცანის გათვალისწინებით.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს მოსაუბრის საკომუნიკაციო ამოცანას (ისმენს სკოლაში მოწვეული სტუმრის, ტელე- და რადიოგადაცემების წამყვანთა და მონაწილეთა საუბარს და განსაზღვრავს, რა მიზანს ისახავენ ისინი: მსმენელის ინფორმირებას, დარწმუნებას თუ გართობას);
· მსჯელობს იმის შესახებ, რამდენად გაართვა თავი მოსაუბრემ საკომუნიკაციო ამოცანას (ანუ გასაგებად მიაწოდა თუ არა მსმენელს ინფორმაცია, შეძლო თუ არა მისი დარწმუნება, გართობა...);
· აანალიზებს სატელევიზიო ინტერვიუს ან დისკუსიას (რა იყო გადაცემის თემა; რატომ მოიწვია წამყვანმა მაინცდამაინც ეს ადამიანები; იყო თუ არა წამყვანი კორექტული; უსმენდა თუ არა სტუმარს; იყო თუ არა რაიმე გამაღიზიანებელი წამყვანის მეტყველებაში; რამდენად ეფექტურად იყენებდნენ მოსაუბრეები ჟესტ-მიმიკის ენას და სხვა);
· მსჯელობს იმის შესახებ, მოეწონა თუ არა (და რატომ) თანაკლასელის მიერ წაკითხული ლექსი, იგავარაკი, პროზაული ტექსტის ფრაგმენტები, ზეპირად გადმოცემული ამბავი ან წარმოდგენილი ინფორმაცია.
ქართ. VII. 3. მოსწავლე ცვლის სამეტყველო ქცევას საკომუნიკაციო ამოცანისა და აუდიტორიის გათვალისწინებით.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· რეაგირებს მსმენელთა ვერბალურ და არავერბალურ რეაქციებზე (იმეორებს ნათქვამს უფრო ხმამაღლა და გარკვევით, ანელებს ან აჩქარებს მეტყველების ტემპს);
· ლექსის ან მხატვრული პროზის ფრაგმენტების ზეპირად კითხვის დროს ინტონაციის საშუალებით გადმოსცემს ნაწარმოებში ასახულ განწყობას და ტექსტის შინაარსის შესაბამისად ცვლის მეტყველების ტემპს, ხმის ტემბრს და სიმაღლეს;
· ამა თუ იმ სიტუაციის გათამაშებისას წარმოთქვამს ერთსა და იმავე რეპლიკას სხვადასხვა (სიხარულის, გაბრაზების, სიამაყის, მოწყენილობის) განცდის გამომხატველი ინტონაციით;
· წარმოადგენს ზეპირი ინფორმაციის სხვადასხვა ვერსიას აუდიტორიის გათვალისწინებით (მაგალითად, როგორ მოუყვებოდა ერთსა და იმავე ამბავს სკოლის დირექტორს და მეგობარს, პატარა და-ძმას).
ქართ. VII. 4. მოსწავლე მონაწილეობს საკლასო და სასკოლო დისკუსიებში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ჯგუფთან ერთად ამზადებს სადისკუსიო გამოსვლას: დამოუკიდებლად დაამუშავებს საკითხს, მოიძიებს ინფორმაციას, შეიმუშავებს თვალსაზრისს, რომელსაც გააცნობს და შეუთანხმებს ჯგუფის წევრებს;
· გამოდის წყვილის, ჯგუფისა თუ კლასის მომხსენებლის როლში და ითვალისწინებს და გამოხატავს მათს საერთო აზრს;
· საუბრისას შემოიფარგლება კონკრეტული თემით და თავს არიდებს ზოგად საკითხებზე მსჯელობას;
· ისმენს და ეთანხმება ან კორექტულად უარყოფს თანამოსაუბრის აზრს;
· დამაჯერებლად იცავს საკუთარ აზრს, მაგრამ არ ცდილობს დისკუსიაში დომინანტური პოზიციის დაკავებას;
· სათანადო წესისა და ეტიკეტის დაცვით უძღვება მინიდისკუსიას (იმ შემთხვევაში, თუ წამყვანია და არა რიგითი მონაწილე).
ქართ. VII. 5. მოსწავლე ამოიცნობს და იყენებს ზეპირმეტყველების ძირითად ენობრივ მახასიათებლებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს და იყენებს ზეპირი თხრობის დამახასიათებელ ნიშნებს (მაგალითად, სასვენი ნიშნების ფუნქციით იყენებს ინტონაციას, მიმართავს ჟესტებისა და მიმიკის ენას და სხვა);
· განასხვავებს და მართებულად იყენებს სხვადასხვა ფუნქციური (სასაუბრო, მხატვრული, ოფიციალურ-საქმიანი, პუბლიცისტური) სტილისათვის დამახასიათებელ სინტაქსურ კონსტრუქციებს;
· ამოიცნობს და ახასიათებს პოეტურ ნაწარმოებში ბგერწერითი ეფექტის შემქმნელ ელემენტებს (რითმა, რიტმი, ალიტერაცია);
· ინტონაციასა და სიტყვიერ სიგნალებზე დაყრდნობით ამოიცნობს მოსაუბრის საკომუნიკაციო ამოცანას (მაგალითად, ინტონაციის მიხედვით განარჩევს შეკითხვას თხოვნისაგან; შეფასების გამომხატველ სიტყვებზე დაყრდნობით ამოიცნობს მოსაუბრის დამოკიდებულებას საუბრის თემის მიმართ და ა. შ.);
· ამოიცნობს და იყენებს შეფასების (დამოკიდებულების) გამომხატველ სიტყვებს (განკერძოებულ სიტყვებსა და გამოთქმებს; გარკვეული მოდალობების გამომხატველ მარტივსა და შედგენილ შემასმენელს: “არა მგონია“..., “ვფიქრობ“..., “დასაშვებია“..., “სავარაუდოა“..., “სამწუხაროა“... და სხვა);
· თხრობისას სათანადოდ იყენებს ირიბი ნათქვამის გამომხატველ ფორმებს; გადაჰყავს პირველ პირში მონათხრობი მესამე პირში;
· მართებულად იყენებს მოვლენათა თანმიმდევრობის გამომხატველ სიტყვებს (პირველად, ჯერ, შემდეგ, და ბოლოს, დასასრულს და სხვა).
ქართ. VII. 6. ამოიცნობს და შესაბამისად იყენებს ზეპირი კომუნიკაციის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იყენებს აუდიტორიაზე ზემოქმედების არავერბალურ ხერხებს (მხედველობითი კონტაქტი, ხმის აწევ-დაწევა, საუბრის ტემპის შეცვლა, ჟესტიკულაცია) ზეპირი გამოსვლების დროს მსმენელთა ინტერესის გასაღვივებლად;
· ამოიცნობს მსმენელის რეაქციას და იყენებს საპასუხო სტრატეგიებს; მაგალითად: აზრის პერიფრაზირება, მოკლე განმარტებების ჩართვა, ცხოვრებისეული მაგალითების დამოწმება და ა. შ.;
· აუდიტორიის წინაშე გამოსვლამდე გადის რეპეტიციას;
· აანალიზებს იმ ფაქტორებს, რამაც ხელი შეუწყო წარმატებას ან გამოიწვია წარუმატებლობა ზეპირი გამოსვლის დროს და მასწავლებელთან ერთად ისახავს ხარვეზების გამოსწორების გეგმას.
მიმართულება: კითხვა
ქართ. VII. 7. მოსწავლე კითხულობს სხვადასხვა ტიპის ტექსტებს. გამოხატავს და ხსნის საკუთარ დამოკიდებულებას მათ მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სხვადასხვა მიზნით (შესწავლა, სიამოვნების მიღება, გარკვეული ინფორმაციის მოძიება, გამოხმაურება, შეფასება) კითხულობს განსხვავებული ჟანრის მხატვრულ და არამხატვრულ ტექსტებს (ლექსებს, იგავარაკებს, ნოველებს, პატარა მოთხრობებს, გამოჩენილი ადამიანების ბიოგრაფიებს, საგაზეთო ქრონიკას, განცხადებებს, რეკლამას, საინფორმაციო და მისთვის საინტერესო თემატიკის შემცველ სტატიებს, სათავგადასავლო ლიტერატურას და სხვა);
· ამოიცნობს ტექსტის მიზანს (რისთვის არის დაწერილი ტექსტი: მკითხველის ინფორმირების, გართობის თუ დარწმუნებისათვის) და აუდიტორიას (ვისთვის არის განკუთვნილი);
· აფასებს ტექსტს მიზნისა და აუდიტორიის გათვალისწინებით (მაგალითად, არის თუ არა სახელმძღვანელოში მოცემული ინსტრუქციები გასაგები; შეძლო თუ არა რეკლამამ მისი დარწმუნება; ისიამოვნა თუ არა მხატვრული ნაწარმოების კითხვით; მიიქცია თუ არა საგაზეთო სტატიის სათაურმა მისი ყურადღება და სხვა);
· საუბრობს იმის შესახებ, რაზე დააფიქრა წაკითხულმა; რა იყო ტექსტში მისთვის ნაცნობი და გასაგები; რა – უცნობი და გაუგებარი;
· ამოიცნობს წაკითხულ ინფორმაციაში მთავარ აზრს (იდეას), განასხვავებს ფაქტებს დამოკიდებულებებისგან (შეფასებებისგან) და აჯამებს მათ რეზიუმეს სახით (ზეპირად ან წერილობით);
· აფასებს პერსონაჟების მოქმედებას: ახასიათებს მათ საქციელისა და მეტყველების მიხედვით;
· აფასებს მთხრობელის (ან სხვა პერსონაჟების) დამოკიდებულებას კონკრეტული გმირის მიმართ;
· განმარტავს პერსონაჟთა ქცევის მოტივს, უკავშირებს საკუთარ გამოცდილებას (,,მე როგორ მოვიქცეოდი“...) და ცდილობს მათი ქცევის პროგნოზირებას განსხვავებულ სიტუაციაში (,,რა იქნებოდა, რომ“...);
· ასახელებს საყვარელ წიგნს, მწერალს, პერსონაჟს და ხსნის თავის არჩევანს.
ქართ. VII. 8. მოსწავლე ამოიცნობს ტექსტის შესაბამისობას კონკრეტულ მიზანსა და აუდიტორიასთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მსჯელობს სათაურისა და ტექსტის ურთიერთმიმართებაზე (მაგალითად, დაეხმარა თუ არა სათაური სიუჟეტის ამოცნობაში);
· აკეთებს კომენტარს მხატვრულ ნაწარმოებში დიალოგის ფუნქციის (რატომ იყენებს მწერალი ტექსტში დიალოგებს), ხედვის კუთხის (ვისი თვალით არის აღქმული მოვლენები; ვინ არის მთხრობელი; შეიცვლებოდა თუ არა რაიმე სხვა პერსონაჟს რომ მოეთხრო იგივე ამბავი), სიუჟეტის (გამოყოფს თხრობაში მოქმედების განვითარების საფეხურებს) და განწყობის (განმარტავს, როგორ უკავშირდება ერთმანეთს განწყობა და სიუჟეტის განვითარება: რა მოლოდინს გვიქმნის ნაწარმოების დასაწყისი; მართლდება თუ არა ეს მოლოდინი) შესახებ;
· ამოიცნობს და განმარტავს, როგორ ქმნის ავტორი განწყობას ნაწარმოებში: ადარებს ერთმანეთს სხვადასხვა ჟანრის ნაწარმოების (მაგალითად, დეტექტივი, ისტორიული მოთხრობა, იგავ-არაკი...) დასაწყისს; განმარტავს, რა იქცევს მკითხველის ყურადღებას;
· ამოიცნობს და განმარტავს პერსონაჟთა სახეების შექმნის ზოგიერთ ხერხს (მაგალითად, ავტორისეული დახასიათება, მეტყველება, პორტრეტი, ინტერიერი და სხვა).
· ამოიცნობს და განმარტავს აუდიტორიაზე ზემოქმედების ხერხებს ისეთ ტექსტებში, როგორიცაა რეკლამა;
· განმარტავს, რა ხერხებს იყენებს გაზეთი მკითხველის ყურადღების მისაპყრობად (მასალის განლაგება, სად არის მოთავსებული ახალი ამბები, რეკლამა, სტატია; რუბრიკები, სათაურები, შრიფტი);
· გამოყოფს საინფორმაციო სტატიაში წამყვან აბზაცს და დამატებით აბზაცებს;
· განსაზღვრავს ძირითად იდეას და განმარტავს, როგორ უწყობს ხელს სხვადასხვა მხატვრული დეტალი ძირითადი იდეის წარმოჩენას (რა ეფექტს ახდენს სათაური, როგორ მოიპოვა ჟურნალისტმა ინფორმაცია, ფაქტებს ეფუძნება მისი მონათხრობი თუ მოსაზრებებს და სხვა).
ქართ. VII. 9. მოსწავლე აანალიზებს ტექსტს სტრუქტურული და ენობრივი მახასიათებლების მიხედვით.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს და ახასიათებს სხვადასხვა ფუნქციურ სტილს (სასაუბრო, მხატვრული, პუბლიცისტური, საქმიანი);
· გამოყოფს ტექსტის ფუნქციურ ტიპებს (თხრობა, აღწერა, მსჯელობა) ერთი თხრობითი ტექსტის ფარგლებში და განმარტავს მათს დანიშნულებას;
· ამოიცნობს და განმარტავს სხვადასხვა ჟანრის ტექსტების მნიშვნელოვანი ელემენტების დანიშნულებას (მაგალითად, სტროფებად დაყოფის ან რიტმის, რითმის და სხვა ბგერწერითი ეფექტების დანიშნულებას ლექსში; აბზაცის დანიშნულებას პროზაულ ტექსტებში);
· ამოიცნობს და განმარტავს ფრაზებსა და სიტყვებს (განკერძოებული სიტყვები და გამოთქმები, სხვადასხვა მოდალობის გამომხატველი ზმნები), რომლებიც ეხმარებიან მკითხველს, გამიჯნოს ფაქტი მოსაზრებისაგან (თვალსაზრისისაგან);
· ამოიცნობს და განმარტავს ზოგიერთ სტილისტურ ეფექტს (მაგალითად, განმეორება, პარალელიზმი);
· ამოიცნობს სიტყვებსა და ფრაზებს, რომლებიც ქმნის განწყობას ნაწარმოებში;
· ამოიცნობს მხატვრულ სახეებს (გაპიროვნება, შედარება, მეტაფორა), მათ ენობრივ თავისებურებებს და განმარტავს მათს ფუნქციას ტექსტში;
· განმარტავს, სად იწყება და სად მთავრდება სიუჟეტის განვითარების საფეხურები და რა მარკერები გამოიყენება ამისათვის (მაგალითად, დროის აღნიშვნა: მაშინ, როდესაც, დიდი ხნის წინათ და ა. შ.; ადგილის აღნიშვნა: შორს, ცხრა მთას იქით, პატარა სოფელში და ა. შ.; მოვლენათა თანმიმდევრობის აღნიშვნა: მაშინ, შემდეგ და ბოლოს);
· განმარტავს, რატომ არის თხრობა I ან III პირში; ატარებს ექსპერიმენტს, გადაჰყავს I პირში მონათხრობი III პირში ან პირიქით და აღწერს მიღებულ ეფექტს. მსჯელობს იმის შესახებ, რატომ იწერება ასე ცოტა ისტორია II პირში;
· ატარებს ექსპერიმენტს ზმნის დროებთან დაკავშირებით: იღებს თხრობითი ხასიათის ტექსტს, გადაყავს ზმნები წარსული დროის ფორმიდან აწმყოში და მსჯელობს მიღებულ ეფექტზე;
· ამოიცნობს და განმარტავს აუდიტორიაზე ზემოქმედების ენობრივ საშუალებებს ტექსტში (სინტაქსური კონსტრუქციები, სპეციფიკური ლექსიკა, ფრაზეოლოგიზმები, მყარი შესიტყვებები);
· განმარტავს ენის არაკონვენციული გამოყენების მიზეზებს ტექსტში (ჟარგონი, დიალექტიზმი, არასალიტერატურო ფორმა, ნეოლოგიზმი).
ქართ. VII. 10. იყენებს კითხვის მიზნის შესაბამის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· წიგნის გაცნობის მიზნით იყენებს გაცნობითი კითხვის ხერხებს (ცნობა ავტორს, წიგნის სათაურს, ანოტაციას, ეპიგრაფს, თავების სახელწოდებებს, ათვალიერებს ილუსტრაციებს, სქემებს, ტაბულებს);
· კონკრეტული ინფორმაციის მოძიების მიზნით სწარაფად ჩაიკითხავს ტექსტს, ეძებს საყრდენებს: საკვანძო სიტყვებს, თავების, პარაგრაფების სათაურებს, კითხულობს აბზაცების პირველ წინადადებას;
· შესწავლის მიზნით ნელა კითხულობს ტექსტს, ხელახლა გადაიკითხავს ნაწილებს, აკეთებს ჩანაწერებს და სხვა);
· მსმენელთა წინაშე გამოსვლისას კითხულობს ხმამაღლა, წარმოაჩენს მასალის ცოდნას და ითვალისწინებს აუდიტორიის განწყობას;
· იყენებს სხვადასხვა სტრატეგიას შესწავლითი კითხვის დროს უცნობი სიტყვის მნიშვნელობის გასაგებად (კონტექსტი, სიტყვათა აგებულების ცოდნა, ლექსიკონი);
· ქმნის ლექსიკონს სიტყვათა მარაგის გასამდიდრებლად;
· მოიძიებს საჭირო ინფორმაციას მისთვის საინტერესო თემებზე სხვადასხვა წყაროებში (ენციკლოპედიები, ლექსიკონები, წიგნები, ინტერნეტი).
მიმართულება: წერა
ქართ. VII. 11. მოსწავლე ქმნის წერილობით ტექსტებს სხვადასხვა მიზნით.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· წერს გამოხმაურებას წაკითხულ წიგნზე, ნანახ სპექტაკლზე (აღნიშნავს, რა მოეწონა, რამ დააინტერესა, რა არ მოეწონა და რატომ);
· უარყოფს ან ეთანხმება საგაზეთო პუბლიკაციაში გამოთქმულ მოსაზრებას და ასაბუთებს საკუთარ პოზიციას;
· წერს საინფორმაციო სტატიას სკოლის გაზეთისათვის, იცავს ამ ტიპის ტექსტისათვის დამახასიათებელ სტილსა და ფორმას;
· წერს სარეკლამო ტექსტს (რეკლამას უკეთებს თანაკლასელების მიერ შექმნილ სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუშებს, სასკოლო ღონისძიებას);
· წერს საქმიან ტექსტს (მაგალითად, განცხადებას ან თხოვნას);
· წერს ინსტრუქციას ან აღწერს პროცედურას, სადაც თანამიმდევრობით იძლევა ზუსტ მითითებებს;
· წერს თხრობითი ხასიათის ტექსტებს (მაგალითად, საკუთარ ან სხვის ბიოგრაფიას; რეალურ ან გამოგონილ ისტორიას მისთვის საინტერესო თემებზე, ლიტერატურული ნაწარმოების ან მის მიერ გამოგონილი პერსონაჟის თავგადასავალს);
· თხზავს თხრობითი ტექსტის დასაწყისის რამდენიმე ვერსიას (იყენებს დასაწყისის ცნობილ მოდელებს: მიმართვა მკითხველისადმი; აფორიზმი ან საყოველთაოდ აღიარებული ჭეშმარიტება; მოქმედების დროისა და ადგილის აღნიშვნა და სხვა).
ქართ. VII. 12. მოსწავლე ირჩევს წერილობითი ტექსტის ფორმასა და სტილს მიზნისა და აუდიტორიის გათვალისწინებით.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· წერს საყვარელი წიგნის შესავალს, სადაც ურჩევს თანატოლებს, რომ აუცილებლად წაიკითხონ ეს წიგნი;
· წერს წაკითხული წიგნის ანოტაციას სხვადასხვა (ავტორის, გამომცემლის, მკითხველის) პოზიციიდან;
· წერს მისალოც ან მოსაწვევ ბარათს სხვადასხვა ადრესატისათვის (მეგობრის, შორეული ნაცნობის, ასაკით უფროსი ადამიანისათვის), თავს არიდებს კლიშეებსა და შტამპებს;
· წერს სარეკლამო ტექსტს სხვადასხვა აუდიტორიისათვის (მაგალითად, ბავშვებისა და დიდებისათვის);
· წერს ერთსა და იმავე ისტორიას ბავშვებისა და უფროსებისათვის;
· სწერს წერილს მეგობარს, წიგნის ავტორს, პერსონაჟს, გამოჩენილ ადამიანს, შესაბამისად ცვლის წერის სტილს.
ქართ. VII. 13. მოსწავლე იცავს წერილობითი ტექსტის ორგანიზაციის წესებსა და ენობრივ ნორმებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სწორად იყენებს აბზაცს და სხვა სტრუქტურულ მახასიათებლებს (სათაურს, ქვესათაურს და ა. შ.);
· თანამიმდევრულად აგებს თხრობას, სწორად იყენებს ერთი ნაწილიდან მეორეზე გადასვლის აღმნიშვნელ სიტყვებს (ჯერ, შემდეგ, ბოლოს...);
· იყენებს სხვადასხვა ტიპის (თხრობით, კითხვით, ძახილის), სტრუქტურის (მარტივი, თანწყობილი, ქვეწყობილი) და სიგრძის (გავრცობილი, გაუვრცობელი) წინადადებებს;
· მართებულად იყენებს სასვენ ნიშნებს ციტირებისა და დიალოგის გადმოცემის დროს;
· მართებულად იყენებს და აფორმებს პირდაპირ და ირიბ ნათქვამს;
· იცავს მართლწერისა და პუნქტუაციის წესებს.
ქართ. VII. 14. მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს ნაწერის ეფექტური ორგანიზებისათვის.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· წერის დაწყებამდე განსაზღვრავს მიზანს და აუდიტორიას; აგროვებს მასალას;
· ადგენს ტექსტის გეგმას;
· წერს ტექსტის პირველ ვარიანტს;
· იყენებს სხვადასხვა რესურსს (ლექსიკონი, ბიბლიოთეკა და სხვა);
· გადაამუშავებს და გადაათეთრებს ნაწერს, ყურადღებას ამახვილებს როგორც შინაარსზე, ისე სტილის ელემენტებზე;
· დაამუშავებს საბოლოო რედაქციას დამოუკიდებლად ან სხვების (თანაკლასელის, მასწავლებლის) დახმარებით (ასწორებს პუნქტუაციურ, სტილისტურ და ორთოგრაფიულ შეცდომებს);
· მასწავლებელთან ერთად სახავს ხარვეზების გამოსწორების გზებს.
VII კლასის პროგრამის შინაარსი
VII კლასის სტანდარტში მოცემული შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემულ შინაარსზე დაყრდნობით
1. ინფორმაციის გაგება, ანალიზი და შეფასება
ენისა და ტექსტის ურთიერთმიმართება. გრამატიკის სწავლებაში ფუნქციურ-სემანტიკური მიდგომის უპირატესობა, რაც ენობრივი მოვლენების ღრმა და მრავალმხრივ შესწავლას გულისხმობს მათი ფუნქციონირების თვალსაზრისით; ენის გაკვეთილებზე ყურადღება უნდა დაეთმოს არა მხოლოდ ენის სისტემის აღწერა-კლასიფიკაციას, არამედ სამეტყველო ამოცანის შესატყვისი სწორი, აზრობრივად ზუსტი, სტილისტურად და სიტუაციურად მართებული ენობრივ-გამომსახველობითი ხერხების ძიებას. შესაბამისად, გრამატიკული მასალა შერჩეულ უნდა იქნეს იმ სამეტყველო ამოცანების გათვალისწინებით, რაც მითითებულია სტანდარტში და, ბუნებრივია, უნდა ისწავლებოდეს არა იზოლირებულად, არამედ შესასწავლი ტექსტების სტილურ და შინაარსობრივ მახასიათებლებთან ერთად.
თემატიკა:
ზოგადი ცნობები ქართული ენის შესახებ. ქართული ენის ბუნება. ქართული ენის ადგილი მსოფლიო ენათა შორის.
ქართული ენის ბგერითი შედგენილობა. ბგერა. მხატვრული ტექსტის ბგერითი ორგანიზაცია: ალიტერაცია, ასონანსი, რითმა. რითმის სახეები, გარითმვის ხერხები. ბგერა და აზრი. ბგერწერის აზრობრივი ფუნქცია.
ინტონაცია. ინტონაციის ძირითადი ელემენტები: ლოგიკური მახვილი, პაუზა, მელოდიკა, მეტყველების ტემპი, ხმის ტემბრი; ტიპობრივი სინტაქსური კონსტრუქციების (კითხვითი, თხრობითი და სხვა წინადადებების) ინტონაციური ნახაზი. მხატვრული ნაწარმოების ინტონაციური ანალიზი და გამომეტყველებითი კითხვა.
ლოგიკური მახვილი. ლოგიკური მახვილი, როგორც სიტყვის გამოყოფისა და ხაზგასმის საშუალება წინადადებაში, მნიშვნელოვანი ადგილებისა – ტექსტში.
პაუზა. პაუზა და მისი აზრობრივი დატვირთვა. ლოგიკური (აზრობრივი) და ფსიქოლოგიური პაუზები (გახსენების, გაჩუმების, დაძაბულობის პაუზები). პაუზის აღნიშვნა წერილობით ტექსტში.
წერილობითი ტექსტის გრაფიკულ-გამომსახველობითი საშუალებები. წერილობითი ტექსტის სტრუქტურა. სიტყვათა და სტრიქონთა განლაგება. სასვენი ნიშნები. ვიზუალური ეფექტები: ტექსტის ფიგურული განლაგება, შრიფტის შეცვლა, საკვანძო სიტყვების გამოყოფა.
ორთოგრაფია. ორთოგრაფიის დაცვა – წერილობითი ტექსტის აუცილებელი მახასიათებელი. ორთოგრაფიული ლექსიკონი. ორთოგრაფიის დარღვევა, როგორც მხატვრულ-გამომსახველობითი ხერხი.
პუნქტუაცია. პუნქტუაცია და აზრი. პუნქტუაცია და ინტონაცია. პუნქტუაციის ნიშნების სტილისტური შესაძლებლობები. პუნქტუაციის ნიშნებზე უარის თქმა, როგორც მხატვრული ხერხი.
ლექსიკოლოგია. სიტყვათწარმოების თავისებურებანი ქართულ ენაში. სიტყვათწარმოების მოდელი, როგორც ენის ლექსიკური მარაგის გამდიდრების საშუალება. სიტყვა მხატვრულ ტექსტში. სიტყვის გადატანითი მნიშვნელობა. სინონიმები, ომონიმები, ანტონიმები, დიალექტიზმები, ჟარგონი, არქაიზმები, ნეოლოგიზმები, პროფესიული ლექსიკა და მათი გამოყენება მხატვრულ ტექსტში.
* * *
შესაბამისად, VIII კლასში ყურადღება დაეთმობა მორფოლოგიის საკითხებს, არსებითი სახელის, ზედსართავი სახელის, ზმნის და სხვა მეტყველების ნაწილების გამომსახველობით შესაძლებლობებს, IX კლასში კი – სინტაქსური კონსტრუქციების გამომსახველობით შესაძლებლობებს (დეტალურად იხილეთ შესაბამისი კლასების სტანდარტებთან).
2. ენის კომუნიკაციური ასპექტები
ძირითადი ცნებები: ზეპირი და წერილობითი კომუნიკაცია. საკომუნიკაციო სიტუაცია (ვინ, ვის, რას, სად, როდის, რატომ, რისთვის). საკომუნიკაციო ამოცანა. კომუნიკაციის ადრესატი (აუდიტორია). კომუნიკაციის სახეები: არაოფიციალური, ოფიციალური. სამეტყველო ქცევა. ზეპირი მეტყველება: ხმა, ინტონაცია, ჟესტი, მიმიკა. მოსმენის ორი ძირითადი ხერხი. ზეპირი მეტყველების სტრატეგიები. კითხვა: გაცნობითი, ძიებითი და შესწავლითი კითხვის ხერხები.
3. ტექსტი, როგორც ენობრივი ერთეული
ძირითადი ცნებები. ტექსტი. ტექსტის თემა, სათაური, საკვანძო სიტყვები, მთავარი აზრი (იდეა), ინტონაცია, დიალოგი, მონოლოგი, ჟანრი, სტილი, მეტყველების ტიპები. ტექსტის გადმოცემა (მოკლედ, ვრცლად), თხრობა.
მეტყველების ფუნქციური ტიპები. აღწერა, თხრობა, მსჯელობა.
ტექსტის ფუნქციური ტიპები. სასაუბრო (მეგობრული წერილი, საუბარი, დისკუსია); სამეცნიერო (სახელმძღვანელოებში წარმოდგენილი სასწავლო ტექსტები, ენციკლოპედიების და ცნობარების სტატიები); ოფიციალურ-საქმიანი (განცხადება, რეკლამა, ახსნა-განმარტება, რეზიუმე, ანოტაცია, ინსტრუქცია, ოფიციალური წერილი); მხატვრული (მითი, ზღაპარი, ლეგენდა, ლექსი, იგავი, მოთხრობა, ნოველა); პუბლიცისტური (საინფორმაციო ქრონიკა, საგაზეთო სტატია, ბიოგრაფია, გამოხმაურება).
4. მხატვრული ტექსტის გაგება და თვითგამოხატვა
ისევე როგორც ენობრივი, ლიტერატურული მასალაც უნდა შეირჩეს სტანდარტში დასმული ამოცანების გათვალისწინებით. კერძოდ, იმისათვის, რომ ლიტერატურულმა ნაწარმოებმა მიიზიდოს მოზარდი, აღუძრას წაკითხულის ირგვლივ მსჯელობისა და კამათის სურვილი, პირველ რიგში, ის მისთვის გასაგები ენით უნდა იყოს დაწერილი; შემდეგ – მისთვის საინტერესო თემას უნდა ეხებოდეს, დაბოლოს გამოკვეთილი და ნათელი სტრუქტურით უნდა გამოირჩეოდეს. ეს უკანასკნელი მახასიათებელი მნიშვნელოვანია იმდენად, რამდენადაც მოსწავლემ უნდა გააცნობიეროს, როგორ “იგება“ ტექსტი. მაგალითად, სტანდარტში დასმული ერთ-ერთი ამოცანის მიხედვით, მოსწავლე თხრობითი ტექსტის სტრუქტურაში უნდა ერკვეოდეს (უნდა ამოიცნოს თხრობითი ტექსტის სტრუქტურა, უნდა შეეძლოს ზეპირი და წერილობითი თხრობა), ამიტომ სასურველია შეირჩეს გამოკვეთილი სტრუქტურის მქონე თხრობითი ტექსტები, გამოკვეთილი შესავლით, შუა ნაწილით და დასასრულით.
პოეტური ნაწარმოებებიდან უნდა შეირჩეს გამოკვეთილი ბგერწერული ეფექტების მქონე ტექსტები, რაც ხელს შეუწყობს ენობრივ-გამომსახველობითი საშუალებების: რითმის, ასონანსის, ალიტერაციის შესწავლას.
ჟანრობრივი მახასიათებლების მიხედვით VII კლასში რეკომენდებულია მითების, ზღაპრები, ლეგენდების, მოთხრობების, ნოველების, იგავებისა და ლექსების შესწავლა.
პროგრამის საყრდენს, ბუნებრივია, ქართული კლასიკური და თანამედროვე ლიტერატურა წარმოადგენს, მაგრამ დასაშვებია უცხოური ლიტერატურის საუკეთესო თარგმანების გამოყენებაც.
ლიტმცოდნეობითი ასპექტები: რითმა, რიტმი, ალიტერაცია, გაპიროვნება, შედარება, მეტაფორა, სხვადასხვა ფუნქციური სტილი (სასაუბრო, მხატვრული, პუბლიცისტური, საქმიანი); ტექსტის ფუნქციური ტიპები (თხრობა, აღწერა, მსჯელობა); აფორიზმი; აბზაცის დანიშნულება პროზაულ ტექსტებში; სტილისტური ეფექტების შემქმნელი მხატვრული საშუალებანი (განმეორება, პარალელიზმი...).
სტანდარტი – X კლასი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: ზეპირმეტყველება
ქართ. X. 1. მოსწავლე მონაწილეობს საკლასო და სასკოლო დისკუსიებში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· დისკუსიის დროს წარმოადგენს საკუთარ ან ჯგუფის საერთო პოზიციას;
· მკაფიოდ და გასაგებად აყალიბებს აზრს;
· მსჯელობს არგუმენტირებულად, გამოაქვს ადეკვატური დასკვნა;
· იყენებს ფაქტებს (მაგ.,, სტატისტიკურ მონაცემებს) და ციტატებს სხვადასხვა წყაროდან საკუთარი მოსაზრების გასამყარებლად;
· საუბრისას შემოიფარგლება კონკრეტული თემით და თავს არიდებს ზოგად საკითხებზე მსჯელობას;
· დამაჯერებლად იცავს საკუთარ მოსაზრებას, მაგრამ არ ცდილობს დისკუსიაში დომინანტური პოზიციის დაკავებას;
· სათანადო წესისა და ეტიკეტის დაცვით უძღვება მინიდისკუსიას (იმ შემთხვევაში, თუ წამყვანია).
ქართ. X. 2. კამათის დროს მოსწავლე მიმართავს შესაბამის ტაქტიკას და იცავს სამეტყველო ქცევის ეთიკურ ნორმებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· თუ თვითონ აყენებს თეზისს, მიმართავს “თავდასხმის“ ტაქტიკას (პირდაპირი მიმართვა ადრესატისადმი; ოპონენტის კითხვებით “დაბომბვა“);
· თუ ოპონენტია, იყენებს “დიახ, მაგრამ...…“; “ნაწილებად დაყოფის“ და “შეჯამების“ მეთოდებს (თავიდან თითქოს ეთანხმება მოწინააღმდეგეს, შემდეგ მისი თეზისის უარყოფაზე გადადის: მოწინააღმდეგის არგუმენტაციას ნაწილ-ნაწილ განიხილავს; აჯამებს მოწინააღმდეგის პოზიციას და გადადის მის უარყოფაზე);
· აკონტროლებს საკუთარ ხმას, მიმიკას და ჟესტიკულაციას;
· არ არის ზედმეტად კატეგორიული;
· არ არის ზედმეტად სერიოზული (განმუხტავს სიტუაციას ხუმრობით, იუმორით).
· კორექტულია ოპონენტების მიმართ, ისმენს და კონსტრუქციულად პასუხობს განსხვავებულ აზრს.
ქართ. X. 3. აუდიტორიის წინაშე მოხსენებით გამოსვლისას მოსწავლე იყენებს ზეპირი კომუნიკაციის ეფექტიანობის გასაძლიერებელ ხერხებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამყარებს კონტაქტს მსმენელებთან (იყენებს რიტორიკულ შეკითხვებს, მიმართვას, ერთობლივი მოქმედების ამსახველ განმაზოგადებელ ფორმებს. მაგ.,, “ჩვენი მიზანია...“... “მივაქციოთ ყურადღება“... “როგორც ვიცით“.... და სხვა);
· უიოლებს აუდიტორიას ინფორმაციის აღქმას (სპეციალურად გამოყოფს ინფორმაციის ნაწილებს; იმეორებს; მოჰყავს მაგალითები; მკვეთრად აღნიშნავს ერთი თემიდან მეორეზე გადასვლას: მაგ.,: “უპირველეს ყოვლისა“..., “შემდეგ“..., “დაბოლოს“..., “მოვიყვან მხოლოდ ერთ მაგალითს“..., “მივაქციოთ ყურადღება“..., “ვიმეორებ“..., “ახლა განვიხილოთ“..., “გადავიდეთ მომდევნო საკითხზე“... და სხვა);
· მიიპყრობს მსმენელის ყურადღებას (გამოყოფს მოხსენების საინტერესო ნაწილს სპეციალური ლექსიკის, ჩანართების, რიტორიკული შეკითხვების, შეძახილების საშუალებით; მაგ.,: “აღმოჩნდა, რომ ეს ასე არ არის“...., “ეს ხომ ძალიან იოლია“..., “რა არის აქ არაჩვეულებრივი?“... “ევრიკა!“ და სხვა);
· გამოყოფს მთავარს, არსებითს (იყენებს მიზეზშედეგობრივ კონსტრუქციებს; მსმენელისადმი პირდაპირ მიმართვას. მაგ.,, “შესაბამისად“..., “შევაჯამოთ“..., “შეიძლება დავასკვნათ“..., “მიაქციეთ ყურადღება“... და სხვა);
· გამოხატავს თავის დამოკიდებულებას ინფორმაციის შინაარსისადმი (თხრობისას იყენებს პირველ პირს, დამოკიდებულების გამომხატველ ჩანართებს. მაგ.,, “მინდა გიამბოთ“..., “ჩემი აზრით“..., “მთლიანად ვიზიარებ აზრს“..., “აქედან გამომდინარე, მიმაჩნია“... და სხვა).
ქართ. X. 4. მოსწავლე აანალიზებს და აფასებს თანაკლასელების ზეპირ მოხსენებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მსჯელობს იმის შესახებ, თუ რამდენად ეფექტური იყო მოხსენების შესავალი ნაწილი (შეძლო თუ არა მომხსენებელმა მსმენელებთან კონტაქტის დამყარება; საუბრის თემის გამოკვეთა; მოახერხა თუ ვერა მსმენელის დაინტერესება და რა ხერხები გამოიყენა ამისათვის);
· განმარტავს, რამდენად ეფექტურად იყო წარმოდგენილი მოხსენების ძირითადი ნაწილი (იყო თუ არა ინფორმაცია დაყოფილი აზრობრივ მონაკვეთებად; დამაჯერებელი იყო თუ არა მომხსენებლის მსჯელობა, მოყვანილი მაგალითები, ფაქტები, ციტატები; იყო თუ არა მკვეთრად გამოყოფილი ერთი ნაწილიდან მეორეზე გადასვლა);
· მსჯელობს იმის შესახებ, რამდენად ეფექტური იყო მოხსენების დასკვნითი ნაწილი (რამდენად კარგად შეძლო მომხსენებელმა განმაზოგადებელი თეზისების ან მოხსენების ძირითადი აზრის ჩამოყალიბება და რა ხერხები გამოიყენა მან ამისათვის).
ქართ. X. 5. მოსწავლე ამოიცნობს და შესაბამისად იყენებს ზეპირი კომუნიკაციის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს აუდიტორიაზე ზემოქმედების არავერბალურ ხერხებს (მხედველობითი კონტაქტი, ხმის აწევ-დაწევა, საუბრის ტემპის შეცვლა, ჟესტიკულაცია) და შესაბამისად იყენებს მათ ზეპირი გამოსვლების დროს მსმენელთა ინტერესის გასაღვივებლად;
· ამოიცნობს მსმენელის რეაქციას და იყენებს საპასუხო სტრატეგიებს, როგორიცაა აზრის პერიფრაზირება სიცხადისათვის ან მომზადებული ტექსტიდან გადახვევა აზრის უკეთ განმარტებისათვის;
· ამზადებს ტექსტს და ვიზუალურ მასალას აუდიტორიის წინაშე გამოსვლამდე, გადის რეპეტიციას;
· აანალიზებს ფაქტორებს, რამაც ხელი შეუწყო წარმატებას ან გამოიწვია წარუმატებლობა ზეპირი გამოსვლის დროს და მასწავლებელთან ერთად სახავს ხარვეზების გამოსწორების გეგმას.
მიმართულება: კითხვა
ქართ. X. 6. მოსწავლე კითხულობს და აანალიზებს სხვადასხვა ტიპის ტექსტებს ფუნქციონირებისა და ორგანიზების თვალსაზრისით.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· აღწერს ტექსტის კომპოზიციას. აღნიშნავს, რას წარმოადგენს ტექსტი: დასრულებულ ნაწარმოებს, წინადადებას, პროზაულ სტროფს თუ ფრაგმენტს; როგორ არის იგი დაყოფილი აბზაცებად (აბზაცი უდრის ფრაგმენტს, სტროფს; აბზაცი ნაკლებია სტროფზე, წინადადებაზე);
· აღნიშნავს, რომელი პირია (I თუ III) ტექსტის ავტორი და რა თავისებურებას ანიჭებს ეს ტექსტს;
· მიუთითებს, გვხვდება თუ არა ტექსტში ავტორისეული მეტყველება და მოვლენების ავტორისეული შეფასება;
· განსაზღვრავს, რა ფორმით არის გადმოცემული სხვისი მეტყველება (პირდაპირი / ირიბი ნათქვამი) და მსჯელობს შერჩეული ფორმის ეფექტურობაზე;
· ახასიათებს ტექსტს მეტყველების პროცესში მონაწილე პირების რაოდენობის მიხედვით (მონოლოგი, დიალოგი, პოლილოგი);
· განსაზღვრავს მეტყველების ტიპს (აღწერა, თხრობა, მსჯელობა);
· ახასიათებს ტექსტში არსებულ კავშირებს (ჯაჭვური, პარალელური);
· განსაზღვრავს ფუნქციურ სტილს (სასაუბრო თუ მწიგნობრული; სამეცნიერო, ოფიციალურ-საქმიანი, პუბლიცისტური, მხატვრული);
· აღნიშნავს, რა მხატვრულ-გამომსახველობითი ხერხები (ეპითეტი, შედარება, მეტაფორა, ალეგორია, გაპიროვნება, პარალელიზმი, გრადაცია, ინვერსია და სხვა) გამოიყენება ტექსტში და რა მიზნით.
ქართ. X. 7. მოსწავლე განასხვავებს ტექსტში ფაქტობრივ, კონცეპტუალურ და ქვეტექსტურ ინფორმაციას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოკრებს ტექსტიდან ფაქტობრივ ინფორმაციას (ანუ ინფორმაციას მოქმედების ადგილის, დროის, მონაწილეების შესახებ; საქმის ვითარების, მოვლენათა თანამიმდევრობის, პერსონაჟთა ქცევის შესახებ);
· მიმართავს განსხვავებულ სტრატეგიებს კონცეპტუალური ინფორმაციის ამოსაკრებად მხატვრულ და არამხატვრულ ტექსტებში (მხატვრულ ტექსტებში აკვირდება ავტორისეულ პლანს: ლირიკულ გადახვევებს, მოვლენათა და პერსონაჟთა ავტორისეულ შეფასებებს; არამხატვრულ ტექსტებს ყოფს აბზაცებად, გაცხრილავს თითოეულ აბზაცს დეტალების, მაგალითების, ავტორისეული შეფასებებისაგან და ამ გზით აყალიბებს თეზისებს ტექსტის თითოეული აბზაციდან);
· ამოიცნობს ქვეტექსტურ ინფორმაციას და აქვს ქვეტექსტების ახსნის საკუთარი ვერსია.
ქართ. X. 8. მოსწავლე კითხულობს სხვადასხვა ჟანრის მხატვრულ ნაწარმოებებს, პუბლიცისტურ თხზულებებს და გამოხატავს საკუთარ დამოკიდებულებას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· საუბრობს იმის შესახებ, თუ რაზე დააფიქრა ნაწარმოებმა (პუბლიცისტურმა თხზულებამ);
· აკრიტიკებს ან იზიარებს ნაწარმოების პერსონაჟის ან ავტორის შეხედულებებს (მოჰყავს ციტატები ტექსტიდან საკუთარი აზრის ნათელსაყოფად);
· მსჯელობს პრობლემაზე, რომელიც დაინახა ნაწარმოებში (პუბლიცისტურ თხზულებაში);
· განმარტავს, რატომ ისიამოვნა / ვერ ისიამოვნა ნაწარმოების (პუბლიცისტური თხზულების) კითხვით;
· საუბრობს იმის შესახებ, რამდენად შეესაბამება/ არ შეესაბამება ის, რაც ნაწარმოებშია (პუბლიცისტურ თხზულებაშია) ასახული, მის პირად ცხოვრებისეულ გამოცდილებას ან შეხედულებებს.
ქართ. X. 9. მოსწავლე კითხულობს, აანალიზებს სხვადასხვა ჟანრის მხატვრულ ნაწარმოებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· განსაზღვრავს ნაწარმოების ცენტრალურ იდეას/ პრობლემატიკას;
· აჯგუფებს პერსონაჟებს კონფლიქტთან მიმართებაში;
· მსჯელობს ნაწარმოების კომპოზიციურ თავისებურებაზე; საკვანძო ეპიზოდების (სცენების) ურთიერთკავშირზე; მისი სტრუქტურული ელემენტების (ექსპოზიცია, პროლოგი, ეპილოგი...) დანიშნულებაზე;
· თხრობითი ხასიათის ნაწარმოებებში გამოყოფს სიუჟეტის განვითარების საფეხურებს (კვანძის შეკვრა, მოქმედების განვითარება, კულმინაცია, კვანძის გახსნა);
· საუბრობს პერსონაჟის ხატვის ხერხებზე ნაწარმოებში (პორტრეტი, პეიზაჟი, ინტერიერი, ავტორისეული დახასიათება, პერსონაჟის მეტყველება);
· მსჯელობს ავტორის მეტყველების თავისებურებაზე: მხატვრულ-გამომსახველობით ხერხებსა და მათს ფუნქციაზე ნაწარმოებში;
· განსაზღვრავს ავტორის, მთხრობელის, პერსონაჟის პოზიციას ან ხედვის კუთხეს, რაც განაპირობებს ნაწარმოებში წარმოდგენილი ამბის / კონფლიქტის/ პრობლემის ინტერპრეტაციას;
· აფასებს ლირიკულ ნაწარმოებს სუბიექტურ აღქმასა და / ან მხატვრული ფასეულობების გააზრებაზე დაყრდნობით;
· აკავშირებს მხატვრულ ნაწარმოებს ისტორიულ კონტექსტთან და თანამედროვეობასთან (მსჯელობს იმის შესახებ, თუ როგორ აისახა ისტორიული ვითარება, ეპოქის კულტურული და ლიტერატურული ტრადიციები ამა თუ იმ ნაწარმოებში).
ქართ. X. 10. მოსწავლე იყენებს კითხვის მიზნის შესაბამის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იყენებს კითხვის სხვადასხვა ხერხს: გაცნობითი კითხვა, შესწავლითი კითხვა, კითხვა ძირითადი ინფორმაციის ამოკრებისათვის;
· იყენებს მარკირების სხვადასხვა ხერხს (მინიშნებები ტექსტის არშიაზე, საკვანძო სიტყვების ან საინტერესო ადგილების ხაზგასმა, სხვადასხვა ფერის მარკერის გამოყენება და სხვა);
· იყენებს სხვადასხვა საშუალებას უცნობი სიტყვის მნიშვნელობის დასადგენად (კონტექსტი, სიტყვათა აგებულების ცოდნა, ლექსიკონი);
· ქმნის ლექსიკონს სიტყვათა მარაგის გასამდიდრებლად;
· მონიშნავს და ამოიწერს ტექსტიდან კონცეპტუალური თუ ფაქტობრივი თვალსაზრისით მნიშვნელოვან ციტატებს და ურთავს კომენტარებს.
მიმართულება: წერა
ქართ. X. 11. მოსწავლე წერს თხზულებას სხვადასხვა მიზნით და სხვადასხვა აუდიტორიისათვის.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· წერის დაწყებამდე აზუსტებს მიზანს და აუდიტორიას (რისთვის წერს: თვითგამოხატვის, მკითხველის ინფორმირების, დარწმუნების თუ მხატვრული ნაწარმოების შექმნის მიზნით; ვინ იქნება მისი ნაწერის პოტენციური მკითხველი: მასწავლებელი, სხვა უფროსები, თანატოლები თუ მასზე უმცროსები);
· ირჩევს მიზნისა და აუდიტორიის შესაფერის სტილს (მაგ.,, თუ ნაწერი მისი თანატოლების ან მასზე უმცროსებისთვისაა განკუთვნილი, ირჩევს ფამილარულ ტონს და მის შესატყვის ლექსიკას; საკონფერენციო თემისათვის აკადემიურ სტილს და სხვა);
· არჩევს და იყენებს წყაროებს მიზნისა და აუდიტორიის გათვალისწინებით;
· შავად შესრულების შემდეგ გადაამუშავებს ნაწერს (გადახედავს კრიტიკული თვალით; ამოიღებს, ჩაამატებს, გადააადგილებს იმის მიხედვით, არის თუ არა სათქმელი ლოგიკურად დალაგებული, გასაგებია თუ არა აუდიტორიისათვის, არის თუ არა შესავალი და დასკვნა ეფექტური; არის თუ არა კავშირი წინადადებებსა და აბზაცებს, ტექსტის ცალკეულ ნაწილებს შორის; მიესადაგება თუ არა მიზანსა და სათაურს).
ქართ. X. 12. მოსწავლე ქმნის მხატვრულ ტექსტს მოცემული პირობის ან მოდელის მიხედვით.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· წერს იგავს მოცემული მორალური სენტენციის საილუსტრაციოდ;
· მოცემული დასაწყისის მიხედვით აგრძელებს ნაწარმოებს (მოთხრობას, ნოველას, ზღაპარს, იგავს, ლექსს, პიესას) ჟანრის სპეციფიკის გათვალისწინებით;
· აქვს ნაწარმოების დასასრულის საკუთარი ვერსია / ვერსიები;
· წერს მოთხრობას მოცემული წინადადების მიხედვით (შიფრავს წინადადებაში ჩადებულ ფაქტობრივ და ქვეტექსტურ ინფორმაციას და აყალიბებს ლოგიკურად გამართული ტექსტის სახით);
· ქმნის მხატვრულ ტექსტს მოცემული სათაურის, თემის, იდეის ან ფაბულის მიხედვით;
· წერს პაროდიას რომელიმე ცნობილ ნაწარმოებზე;
· გადმოაქვს წარსულ ეპოქებში შექმნილი ცნობილი ნაწარმოების ფაბულა თანამედროვე ეპოქაში და თხზავს სიუჟეტს ახალი სოციალური და ისტორიული კონტექსტის გათვალისწინებით (მაგ.,, “თანამედროვე მგზავრის წერილები“);
· თხზავს პოეტურ ნაწარმოებს მოცემული სარითმო სიტყვების გამოყენებით.
ქართ. X. 13. მოსწავლე წერს სასწავლო რეფერატს ერთი ან რამდენიმე წყაროს მიხედვით.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ირჩევს თემას;
· მოიძიებს და დაამუშავებს წყაროებს;
· ადგენს რეფერატის გეგმას;
· წერს რეფერატს შესაბამისი სტანდარტის დაცვით (ზუსტად პასუხობს თემას, მიზნობრივად იყენებს წყაროებს, აფორმებს შესაბამისად);
· თუ რეფერატი ერთი სტატიის მიხედვით იწერება, იცავს შესაბამის სქემას: შესავალი (სტატიის დასახელება, სად და როდის გამოქვეყნდა; ცნობები ავტორის შესახებ; სტატიის თემა; ავტორის მიერ არჩეული კვლევის, არგუმენტაციის მეთოდი); სტატიაში გაშუქებული ძირითადი საკითხების, პრობლემების, დებულებების ჩამონათვალი; ამათგან ყველაზე მნიშვნელოვანთა ანალიზი; შეფასება.
ქართ. X. 14. მოსწავლე ადგენს ტექსტის კონსპექტს შესაბამისი წესების დაცვით.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იწერს დასაკონსპექტებელი ტექსტის მონაცემებს (ავტორი, სათაური, გამოცემის წელი);
· დაკონსპექტებამდე, შინაარსის კარგად გასააზრებლად ყურადღებით გადაიკითხავს ტექსტს;
· ადგენს გეგმას – კონსპექტის საყრდენს;
· დაკონსპექტების დროს ფურცელზე ტოვებს ვრცელ მინდვრებს შემდგომი დამატებების, შენიშვნების, უცნობი სიტყვებისა და ტერმინების ახსნა-განმარტებებისათვის;
· მიმართავს ტექსტის პერიფრაზირებას ანუ წერს საკუთარი სიტყვებით (რაც ხელს უწყობს ინფორმაციის გააზრებას და, შესაბამისად, დამახსოვრებას).
ქართ. X. 15. მოსწავლე წერს გამოხმაურებას წაკითხულ წიგნზე ან მხატვრულ ნაწარმოებზე.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· გადმოსცემს წაკითხულით აღძრულ შთაბეჭდილებებს;
· წარმოადგენს პრობლემას, რომელიც დაინახა ნაწარმოებში; აკრიტიკებს ან იზიარებს ავტორის თვალსაზრისს;
· გამოხატავს პერსონაჟთა მიმართ საკუთარ დამოკიდებულებას;
· მსჯელობს იმის შესახებ, რა იყო კონკრეტულ ნაწარმოებში მისთვის მისაღები და რა – მიუღებელი;
· მისთვის ყველაზე შთამბეჭდავ ადგილებს უკეთებს კომენტარებს;
· მოიხმობს ადგილებს ტექსტიდან საკუთარი აზრის დასასაბუთებლად.
ქართ. X. 16. მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს ნაწერის ეფექტური ორგანიზებისათვის.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· თავს უყრის იდეებს (იყენებს იდეების გენერირების სხვადასხვა ტექნიკას: წყაროების კითხვა, “გონებრივი იერიში“, ჟურნალისტური კითხვები და სხვა);
· წინასწარ აგროვებს მასალას (ციტატები ნაწარმოებებიდან, სხვადასხვა მკვლევართა მოსაზრებები, ისტორიული ფაქტები და და სხვა);
· ირჩევს და კრიტიკულად აფასებს წყაროებს. გამოყენების შემთხვევაში აუცილებლად მიუთითებს და იცავს მასალის დამოწმების წესებს: ციტირება, პერიფრაზირება, რეზიუმირება;
· კითხულობს ნაწერს საკორექტუროდ, ასწორებს შეცდომებს, ლექსიკონების მიხედვით ამოწმებს ფორმებს;
· ხმამაღლა უკითხავს ნაწერს თანაკლასელს (მასწავლებელს, მშობელს) და მათი შენიშვნების გათვალისწინებით ჩაასწორებს მას;
· საბოლოო ვარიანტის რედაქტირების დროს გადაიკითხავს ნაწერს იმის გადასამოწმებლად, თუ რამდენად ლოგიკურად და გამართულად არის გადმოცემული აზრი და ჩაანაცვლებს უკეთესი ვარიანტით/ შეუცვლის ადგილს;
· იცავს ციტირების წესებს (ციტატას სვამს ბრჭყალებში, მიუთითებს ავტორს, გვერდს).
X კლასის პროგრამის შინაარსი
X კლასის სტანდარტში მოცემული შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემულ შინაარსზე დაყრდნობით
1. ტექსტის ფუნქციური ანალიზი; ტექსტის სტილისტიკა
ტექსტის განსაზღვრება. ენისა და ტექსტის ურთიერთმიმართება. ენა და მეტყველება. ტექსტი და მეტყველება. წინადადებათა აზრობრივი გადაბმის ტიპები: ჯაჭვური და პარალელური კავშირები. წინადადებათა შეკავშირების ხერხები მეტყველებაში: ლექსიკური განმეორება, ნაცვალსახელები, სინონიმური ლექსიკა.
ტექსტის ერთეულები: წინადადება, რთული სინტაქსური ერთეული (პროზაული სტროფი). პროზაული სტროფის კომპოზიცია (დასაწყისი, შუა ნაწილი, დასასრული). ფრაგმენტი და მისი სახეები. თავი, როგორც ტექსტის სტრუქტურული ნაწილი. აბზაცი, როგორც ტექსტის კომპოზიციური ერთეული. აბზაცის ტიპები.
მეტყველების ტიპების კლასიფიკაცია აგებულების მიხედვით: პირველი პირის მეტყველება, მისი თავისებურებანი მეტყველების ფუნქციური სტილების მიხედვით. მეორე პირის მეტყველება, მისი გამოყენების სფეროები და თავისებურება. მესამე პირის მეტყველება, მისი გამოყენება სხვადასხვა ფუნქციურ სტილში.
ტექსტების კლასიფიკაცია სხვისი ნათქვამის გადმოცემის მიხედვით: პირდაპირი ნათქვამი, ირიბი ნათქვამი, არასაკუთარი-პირდაპირი ნათქვამი. მათი ფუნქცია, სტილისტური თავისებურებანი და გამოყენების სფეროები.
ტექსტების კლასიფიკაცია მეტყველების მონაწილეთა რაოდენობის მიხედვით: მონოლოგი, მისი სტრუქტურული და სტილისტური თავისებურებანი. მონოლოგის სახეები. დიალოგი; მისი სტრუქტურული და სტილისტური თავისებურებანი, გამოყენების სფეროები. პოლილოგი.
მეტყველების ფუნქციური ტიპები. აღწერა, მისი სტრუქტურული და სტილისტური თავისებურებანი. თხრობა და მისი სტილისტური ფუნქციები. მსჯელობა, მისი სტილისტური თავისებურება, დანიშნულება. მეტყველების ფუნქციური ტიპების შერევა მხატვრულ და პუბლიცისტურ თხზულებებში.
ტექსტების კლასიფიკაცია წინადადებათა შორის კავშირების მიხედვით. ტექსტები ჯაჭვური, პარალელური და შერეული კავშირებით.
ტექსტების ფუნქციურ-სტილური ტიპოლოგია. სასაუბრო, სამეცნიერო, ოფიციალურ-საქმიანი, მხატვრული, პუბლიცისტური მეტყველება.
ინდივიდუალური სტილი. ზოგიერთი ინდივიდუალური სტილის დახასიათება (შერჩევით). აბზაცი და ინდივიდუალური სტილი.
2. მხატვრული ტექსტის გაგება და თვითგამოხატვა
მხატვრული ნაწარმოებები უნდა შეირჩეს სტანდარტში დასმული ამოცანების გათვალისწინებით. ვინაიდან აქცენტი კეთდება მხატვრული ნაწარმოების ზეპირ და წერილობით ანალიზზე, სასურველია გამოკვეთილი სტრუქტურისა და მცირე მოცულობის ტექსტების არჩევა, რათა შესაძლებელი იყოს მათი დეტალური ანალიზი. ამ თვალსაზრისით, სრულიად შესაძლებელია დავეყრდნოთ როგორც XIX საუკუნის ქართულ ლიტერატურას, რომელიც ტრადიციულად ისწავლებოდა X კლასში; თუმცა, აუცილებელი იქნება იმის გათვალისწინება, როგორ გაგრძელდება სწავლება XI და XII კლასებში; შესაძლებელია, სტანდარტში დასმული ამოცანების გათვალისწინებით შეირჩეს სხვადასხვა პერიოდის ლიტერატურა თემატური, ჟანრობრივი ან რაიმე სხვა პრინციპის მიხედვით.
3. ტექსტის ტიპები
სასაუბრო (დისკუსია, ზეპირი მოხსენება); სამეცნიერო (სამეცნიერო და სამეცნიერო-პოპულარული სტატიები, რეფერატი); პუბლიცისტური (ესეი, საგაზეთო სტატიები, სხვადასხვა პერიოდის პუბლიცისტიკა; ბიოგრაფია) ტექსტები; მხატვრული ნაწარმოებები (ლექსი, მოთხრობა, ნოველა, პოემა).
დანართი №2
პროექტი ,,ილია ჭავჭავაძე“
ეროვნული სასწავლო გეგმა
საგნობრივი სტანდარტი: ბუნებისმეტყველებაში
კლასები: 1,7,10
I კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
ბუნ. I.
მიმართულება:
ცოცხალი სამყარო
სხეულები და მოვლენები
დედამიწა და გარესამყარო
ადამიანი და გარემო
1. მოსწავლე აცნობიერებს შეგრძნების ორგანოების მნიშვნელობას გარემოს აღქმაში
2. მოსწავლე აღწერს საკუთარ თავს და გარემომცველ ცოცხალ ობიექტებს
3. მოსწავლე აღწერს ობიექტებს (მოვლენებს) შორის მსგავსებას და განსხვავებას
4. მოსწავლე ორიენტირებს სკოლის ტერიტორიაზე
5. მოსწავლე ახასიათებს დღე-ღამის მონაცვლეობასთან დაკავშირებულ მოვლენებს
6. მოსწავლე აღწერს ლოკალურ გარემოს
7. მოსწავლე ახასიათებს სეზონურ მოვლენებს
8. მოსწავლე ეუფლება პირადი ჰიგიენისა და უსაფრთხო ქცევის ელემენტარულ წესებს
9. მოსწავლეს უყალიბდება დამოკიდებულება საკუთარი გარემოსადმი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: ცოცხალი სამყარო
ბუნ. I. 1. მოსწავლე აცნობიერებს შეგრძნების ორგანოების მნიშვნელობას გარემოს აღქმაში
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ჩამოთვლის ადამიანის შეგრძნებებს და უკავშირებს მათ შესაბამის ორგანოებს, გამოხატავს კავშირს პიქტოგრამებით.
· შეგრძნების ორგანოების (ერთდროულად ორი) დახმარებით აღწერს მისთვის ნაცნობი ობიექტების მახასიათებლებს (მაგ., ლიმონი ყვითელი და მჟავეა, თოვლი თეთრი და ცივია).
· უკავშირებს ობიექტის ზოგიერთ მახასიათებელს შესაბამის შეგრძნების ორგანოს (წითელი – თვალი; მჟავე – ენა, თბილი – კანი).
· იყენებს მარტივ ხელსაწყოებს (მაგ., ლუპა, სტეტოსკოპი) შეგრძნების ორგანოებით გარემოს აღქმის გასაძლიერებლად.
· საკუთარ შეგრძნების ან დაკვირვების შედეგად მიღებულ შთაბეჭდილებას გამოხატავს სხვადასხვა საშუალებებით (მაგ., სიტყვებით, ხატვით, პანტომიმით).
ბუნ. I. 2. მოსწავლე აღწერს საკუთარ თავს და გარემომცველ ცოცხალ ობიექტებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· აღწერს ადამიანს (საკუთარ თავს) თვალსაჩინო გარეგნული ნიშნების მიხედვით;
· სვამს კითხვებს და ეძებს პასუხებს ცხოველების და მცენარეების მრავალფეროვნების ასაღწერად;
· აჯგუფებს ცოცხალ ობიექტებს მცენარეებად და ცხოველებად და აღწერს მათ განმასხვავებელ ნიშნებს;
· ილუსტრაციაზე ან ბუნებაში არსებულ ობიექტებს მიაკუთვნებს ცოცხალს და არაცოცხალს (მარტივ თვალნათლივ მაგალითებზე).
მიმართულება: სხეულები და მოვლენები
ბუნ. I. 3. მოსწავლე აღწერს ობიექტებს (მოვლენებს) შორის მსგავსებას და განსხვავებას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ადარებს და აჯგუფებს ობიექტებს (ერთი ან ორი ნიშნით) საკლასო ოთახში, სახლში, ბუნებაში, ილუსტრაციებზე, მსჯელობს მათ განმასხვავებელ ნიშნებზე;
· აკვირდება მოძრავ და უძრავ სხეულებს საკლასო ოთახში, სკოლის ეზოში, ქუჩაში და განასხვავებს მათ.
· პოულობს მსგავსი დანიშნულების საგნებს სახლსა და სკოლაში და აღწერს მათ;
· ილუსტრაციებზე ამოიცნობს ბუნებრივ სხეულებსა (მაგ., ხე, ქვა) და ადამიანის მიერ დამზადებულ საგნებს (მაგ.,, მაგიდა, აგური).
მიმართულება: დედამიწა და გარესამყარო
ბუნ. I. 4. მოსწავლე ორიენტირებს სკოლის ტერიტორიაზე
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· აფიქსირებს სასწავლო გარემოში (მაგ.,, საკლასო ოთახი, დერეფანი, სკოლის ეზო) ობიექტების დანიშნულებასა და განლაგებას (შორს – ახლოს, ზემოთ – ქვემოთ, მარჯვნივ – მარცხნივ, წინ – უკან, შიგნით – გარეთ);
· სკოლაში აგნებს მისთვის მნიშვნელოვან ადგილებს (მაგ.,, საკლასო ოთახი, სპორტული დარბაზი, ტუალეტი, ბუფეტი, ექიმის კაბინეტი, ადგილს სადაც უნდა დაელოდოს უფროსს);
· ხატავს სასწავლო გარემოს შესაბამისი ობიექტებით (მაგ., სკოლის შენობა, ეზო, საკლასო ოთახი).
ბუნ. I. 5. მოსწავლე ახასიათებს დღე-ღამის მონაცვლეობასთან დაკავშირებულ მოვლენებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ბუნებაში ან ილუსტრაციებზე ამოიცნობს ციურ სხეულებს (მზე, მთვარე, ვარსკვლავები) და განსაზღვრავს მზის გამოჩენის დროს;
· ჩამოთვლის კვირის დღეებს თანმიმდევრობით და განასხვავებს მათ, მისთვის მნიშვნელოვანი მახასიათებლების მიხედვით (მაგ., სასწავლო დღე – უქმე დღე);
· აღწერს საკუთარ აქტივობას დღე-ღამის მონაცვლეობის მიხედვით და უკავშირებს კონკრეტულ დროს (მაგ., დილის 9 საათი – სკოლის დაწყება, საღამოს 6 საათი – საყვარელი ტელეგადაცემა);
· აღწერს ცხოველთა ქცევას დღე-ღამის მიხედვით, გადმოსცემს მისთვის საინტერესო ისტორიას (მაგ., ბუს ნადირობა ღამით) და აკეთებს ჩანახატებს.
ბუნ. I. 6. მოსწავლე აღწერს ლოკალურ გარემოს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· აგროვებს დედამიწის ზედაპირზე არსებულ ქვის ნიმუშებს, აჯგუფებს მათ თვალსაჩინო ნიშნის მიხედვით (ფერი, ფორმა, ზომა, სიმძიმე, სიმაგრე);
· ქმნის ლოკალური გარემოს ნახატებს;
· აკვირდება დღის ცას, აღწერს და ხატავს მასზე არსებულ ობიექტებს (მაგ., ღრუბლები, ცისარტყელა).
ბუნ. I. 7. მოსწავლე ახასიათებს სეზონურ მოვლენებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ადარებს სეზონებს ერთმანეთს, საუბრობს მათ განმასხვავებელ ნიშნებზე, აკეთებს კოლაჟებს ან ჩანახატებს;
· აღწერს იმ ცვლილებებს, რომლებსაც განიცდიან მცენარეები და ცხოველები სეზონების მიხედვით (მაგ., ფოთოლცვენა, ყვავილობა, ბეწვის ფერის ცვლა);
· მოჰყავს მაგალითები სეზონების მიხედვით ადამიანის საქმიანობის და ცხოველების ქცევის შესახებ (მაგ., ხვნა, თესვა, ფრინველების გადაფრენა);
· ახარისხებს ტანსაცმელს სეზონების მიხედვით;
· ჩამოთვლის მისთვის მნიშვნელოვან დღესასწაულებს და აკავშირებს სეზონებთან.
მიმართულება: ადამიანი და გარემო
ბუნ. I. 8. მოსწავლე ეუფლება პირადი ჰიგიენისა და უსაფრთხო ქცევის ელემენტარულ წესებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს და განმარტავს ქუჩაში მოძრაობის წესების ამსახველ ძირითად პირობით ნიშნებს (არაუმეტეს სამი საპირისპირო წყვილისა), ხსნის მათი დაცვის აუცილებლობას;
· საუბრობს საყოფაცხოვრებო ნივთების უსაფრთხო მოხმარების წესებზე;
· საუბრობს საკუთარ ქცევაზე ცხოველებთან და მცენარეებთან ურთიერთობისას;
· ასახელებს პირად, არასაზიარო ჰიგიენის ნივთებს (მაგ., სავარცხელი, კბილის ჯაგრისი, პირსახოცი) და საუბრობს მათ დანიშნულებაზე.
ბუნ. I. 9. მოსწავლეს უყალიბდება დამოკიდებულება საკუთარი გარემოსადმი
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მონაწილეობს სასწავლო გარემოში ქცევის ელემენტარული წესების შემუშავებაში და იცავს მათ;
· უფრთხილდება და უვლის პირად, თანაკლასელების ნივთებსა და სასკოლო ინვენტარს;
· განასხვავებს სუფთა და დანაგვიანებულ გარემოს, სიტყვიერად ან ჩანახატების სახით გადმოცემს თავის განწყობას კონკრეტული გარემოს მიმართ;
· აღწერს საკუთარ ქმედებას გარემოში სისუფთავის შესანარჩუნებლად (მაგ., საყოფაცხოვრებო ნარჩენების განთავსება);
· უზიარებს თანაკლასელებს თავის დამოკიდებულებას საყვარელი ნივთების, მცენარეებისა და ცხოველების მიმართ და ახასიათებს მათ მისთვის გამორჩეული ნიშან-თვისებებით;
· აღწერს და აჯგუფებს ადგილებს ადამიანის აქტივობების მიხედვით (მაგ., საცხოვრებელი, სამუშაო, დასასვენებელი, გასართობი, სასწავლო).
პროგრამის შინაარსი
I კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:
ცოცხალი ობიექტები
ადამიანი (საკუთარი თავი) და მისი აღნაგობა.
მცენარეთა მრავალფეროვნება: ფერი, ფორმა, ზომა; ხე, ბუჩქი, ბალახი; ხილი, ბოსტნეული.
ცხოველების მრავალფეროვნება: ფერი, ზომა, მოძრაობის სახეები, შინაური და გარეული ცხოველები.
გარემოს აღქმა:
შეგრძნებების ორგანოები და შეგრძნებები: კანი – შეხება, თვალი – მხედველობა, ენა – გემო, ცხვირი – ყნოსვა, ყური – სმენა.
გარემოზე დასაკვირვებელი ხელსაწყოები: ლუპა, სტეტოსკოპი.
სხეულთა შედარება
სხეულის თვისებები: ფერი, ფორმა, ზომა, სიგლუვე, გამჭვირვალობა, სუნი, გემო;
მოძრავი და უძრავი სხეულები;
ბუნებრივი და ადამიანის მიერ დამზადებული სხეულები.
მიმართებითი ტერმინები
შორს – ახლოს, ზევით – ქვევით, მარჯვნივ – მარცხნივ, წინ – უკან.
ცა და დედამიწის ზედაპირი
მზე, მთვარე, ვარსკვლავები, ღრუბელი, ცისარტყელა.
ქვები და მიწა.
დღე და ღამე
კვირის დღეები;
დღე-ღამის მონაცვლეობა.
სასწავლო გარემო
სკოლაში ქცევის წესები
სასწავლო გარემოს ობიექტები: სკოლის შენობა, საკლასო ოთახი, სკოლის ეზო სპორტული დარბაზი, ტუალეტი, ბუფეტი, ექიმის კაბინეტი და სხვ.
სასკოლო ინვენტარი.
პირადი და საერთო სარგებლობის ნივთები.
სეზონური ცვლილებები
წელიწადის დროები
ბუნებრივი მოვლენები
ცოცხალ სამყაროში მიმდინარე ცვლილებები.
ადამიანის საქმიანობა.
უსაფრთხო ქცევის წესები
ქუჩაში უსაფრთხო მოძრაობის ძირითადი პირობითი ნიშნები: შუქნიშანი, გადასასვლელი;
საყოფაცხოვრებო ნივთების უსაფრთხო გამოყენების ელემენტარული წესები: ელექტროხელსაწყოები, გაზქურა.
ცხოველებთან და მცენარეებთან უსაფრთხო ურთიერთობის წესები.
პირადი ჰიგიენა
პირადი ჰიგიენის ნივთები: კბილის ჯაგრისი, სავარცხელი, პირსახოცი.
VII კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი (გარდამავალი)
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
ბუნ VII
მიმართულება:
ცოცხალი სამყარო
ფიზიკური მოვლენები
ქიმიური მოვლენები
1. მოსწავლე განარჩევს სიცოცხლის ძირითად ფორმებს და გამოვლინებებს
2. მოსწავლე ახასიათებს ორგანიზმების მრავალფეროვნებას
3. მოსწავლე ახასიათებს ეკოსისტემის კომპონენტებს და მათ შორის არსებულ კავშირებს
4. მოსწავლე მსჯელობს დედამიწაზე სიცოცხლის განვითარების თავისებურებათა შესახებ
5. მოსწავლე ახასიათებს სხეულთა მოძრაობას
6. მოსწავლე აღწერს ნივთიერების სამ აგრეგატულ მდგომარეობას
7. მოსწავლე მსჯელობს ადვილად დაკვირვებადი ძალების და მათი მოქმედების შედეგების შესახებ
8. მოსწავლე ახასიათებს წნევას
9. მოსწავლე აღწერს ნივთიერებათა თვისებებს და მსჯელობს მათი ცვლილებების შესახებ.
10. მოსწავლე განასხვავებს ნივთიერებას და ნარევს, ფლობს ნარევის კომპონენტებად დაყოფის მეთოდებს.
11. მოსწავლე განასხვავებს ფიზიკურ და ქიმიურ მოვლენებს
12. მოსწავლე ახასიათებს ჰაერს.
13. მოსწავლე აღწერს წყლის თვისებებს, მსჯელობს ხსნარების თავისებურებების შესახებ.
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: ცოცხალი სამყარო
ბუნ. VII. 1. მოსწავლე განარჩევს სიცოცხლის ძირითად ფორმებს და გამოვლინენებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· აგროვებს ინფორმაციას ილუსტრაციების საშუალებით უჯრედის ფორმების მრავალფეროვნების შესახებ (ერთ და მრავალუჯრედიან ორგანიზმებში) და წარმოადგენს პლაკატის სახით;
· ამზადებს დროებით პრეპარატს, იკვლევს სინათლის მიკროსკოპით და დაკვირვების შედეგებს წარმოადგენს ნახატის და/ან სივრცული მოდელის სახით;
· ადარებს ცოცხალ და არაცოცხალ ობიექტებს და მსჯელობს სიცოცხლისათვის დამახასიათებელი თვისებების და მათი გამოვლინების მრავალფეროვნების (მაგ., სუნთქვა ფილტვებით, ლაყუჩებით, სხეულის ზედაპირით; გამრავლება კვერცხისდებით, ცოცხალმშობიარობით, თესლით;) შესახებ;
· აგროვებს მასალას ერთ და მრავალუჯრედიანი ორგანიზმების მოძრაობის საშუალებების შესახებ (მაგ., შოლტები, ცრუფეხი, კიდურები), მსჯელობს მათ შორის განსხვავებაზე და მონაცემებს წარმოადგენს ფოტომასალის ან ჩანახატების სახით;
· ინსტრუქციის თანახმად ატარებს ცდებს სიცოცხლის გამოვლინებებზე დასაკვირვებლად (მაგ., მცენარეებისა და ცხოველების მოძრაობა, აღმონაცენის ზრდა, რეაქცია სხვადასხვა გამღიზიანებელზე) და ირჩევს დაკვირვების შედეგების წარმოდგენის ფორმებს (მაგ., ჩანახატი, ფოტო);
· უშუალო დაკვირვებით და/ან ექსპერიმენტულად სწავლობს მიკროორგანიზმების (მაგ., ვირუსი, ბაქტერია, საფუარი სოკო) ცხოველქმედების თავისებურებებს (მაგ., პროდუქტის დამჟავება, დადუღება, ცომის აფუება, ზოგიერთი ვირუსული დაავადება), აჯგუფებს მათ ადამიანისთვის სასარგებლო ან საზიანო მოქმედების მიხედვით და წარმოადგენს დაკვირვების შედეგებს.
ბუნ. VII. 2. მოსწავლე ახასიათებს ორგანიზმების მრავალფეროვნებას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იკვლევს ნიშან-თვისებათა ვარიაციებს ერთი სახეობის ფარგლებში, ქმნის მონაცემთა ბაზას (მაგ., თანაკლასელთა სიმაღლე, წონა) და წარმოადგენს გრაფიკულად;
· ადარებს ხერხემლიანთა კლასის წარმომადგენლებს რამდენიმე ძირითადი ნიშნით (მაგ.,, მოძრაობა, საფარველი, სუნთქვა, გამრავლება) და ადგენს შესაბამის ცხრილს;
· იყენებს თეზა - ანტითეზას პრინციპს სისტემატიკაში მოცემული ინდივიდის ადგილის განსაზღვრისათვის (მაგ.,, ხერხემლიანი – უხერხემლო; ცოცხალმშობიარობა – კვერცხისდებით გამრავლება; ყვავილის არსებობა – არარსებობა; ფესვის, ღეროს, ფოთლის არსებობა – ამ ორგანოების არარსებობა);
· ახდენს ორგანიზმების კლასიფიცირებას რამდენიმე ნიშანთვისების მიხედვით (მაგ.,, აჯგუფებს სკოლის ეზოში აღწერილ მცენარეებს მის მიერ შემუშავებული კრიტერიუმების მიხედვით) და განმარტავს კლასიფიცირების პრინციპს;
· აგროვებს ინფორმაციას სახეობების მრავალფეროვნების და რიცხობრიობის შესახებ (მაგ.,, საქართველოს ბიომრავალფეროვნება), ადარებს ადრეულ და თანამედროვე მდგომარეობას და მონაცემებს წარმოადგენს ცხრილის ან დიაგრამის სახით;
· იყენებს შესაფერის ტერმინებს ლოკალური გარემოს ბიომრავალფეროვნების ასაღწერად (მაგ.,, ,,ბალახოვანი მცენარე’’, ,,მწერი’’);
· იკვლევს ლოკალურ გარემოს ადგილობრივი და ინტროდუცირებული სახეობების (მაგ.,, ლაფნი-ჭამია, ენოტისებური ძაღლი, ევკალიპტი, ამბროზია) გამოსავლენად, აგროვებს ინფორმაციას მათი მნიშვნელობის და გარემოზე ზეგავლენის შესახებ. წარმოადგენს ნამუშევარს;
· მოიპოვებს ინფორმაციას მცენარეთა და ცხოველთა ადგილობრივი უნიკალური ჯიშების შესახებ და წარმოადგენს ნახატის ან კოლაჟის სახით.
ბუნ. VII. 3. მოსწავლე ახასიათებს ეკოსისტემის კომპონენტებს და მათ შორის არსებულ კავშირებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ნაცნობ გარემოში გამოყოფს ეკოსისტემებს და მათ ცალკეულ კომპონენტებს;
· ბუნებაში და/ან ილუსტრაციაზე, მცენარისა და ცხოველის ზოგიერთი სახეობის მიხედვით, ამოიცნობს საქართველოს ტიპობრივ ეკოსისტემებს (მაგ: ტყის/ მდელოს/ მთის/ ზღვის/ ჭაობის ეკოსისტემები);
· მოჰყავს მაგალითები და აღწერს ეკოსისტემაში არსებული ურთიერთობის ფორმებს (მაგ.,: მტაცებლობა, პარაზიტიზმი);
· გამოსახავს სქემატურად ეკოსისტემაში არსებულ კვებით კავშირებს (კვებითი ჯაჭვი);
· ადარებს ბალახისმჭამელების, ხორცისმჭამელების და ნაირმჭამელების ზოგიერთ ანატომიურ თავისებურებას (მაგ., კბილების ფორმა, ბრჭყალი) და აკავშირებს კვების ნირთან;
· მოჰყავს ორგანიზმების გარემოსთან შეგუების მაგალითები (მაგ.,, ეკლები, შეფერილობა, ცხიმის მარაგი, ბეწვი, ფრინველების გადაფრენა, ჯოგებად გაერთიანება);
· ქმნის მარტივ ხელოვნურ ეკოსისტემას (მაგ., აკვარიუმი), ასაბუთებს თითოეული კომპონენტის მნიშვნელობას და გეგმავს, თუ როგორ უნდა შეინარჩუნოს იგი;
· სვამს კითხვას, თუ როგორ შეიცვლება ბუნებრივი ეკოსისტემა მისი რომელიმე ელემენტის ამოვარდნის შემთხვევაში და აგროვებს ინფორმაციას კითხვაზე პასუხის გასაცემად;
· აგროვებს ინფორმაციას ლოკალურ გარემოში ეკოსისტემაზე ადამიანის ზემოქმედების შესახებ, მსჯელობს შედეგებზე და გამოთქვამს მოსაზრებას პრობლემის გადაჭრის გზების შესახებ.
ბუნ. VII. 4. მოსწავლე მსჯელობს სიცოცხლის განვითარების თავისებურებათა შესახებ
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· აგროვებს ინფორმაციას ფლორის და ფაუნის ზოგიერთი წარმომადგენლის (მაგ.,, უძველესი ქვეწარმავლები, გიგანტური გვიმრები) გადაშენების შესახებ, აანალიზებს და აყალიბებს საკუთარ პოზიციას;
· აგროვებს ინფორმაციას, თუ რა მეთოდებს (მაგ., რეკონსტრუქცია) იყენებენ მეცნიერები ნამარხი ორგანიზმების შესწავლისას, ნამუშევარს წარმოადგენს წერილობით და/ან ახდენს ერთ-ერთი მეთოდის დემონსტრირებას მოდელის საშუალებით;
· ფაქტობრივ მასალაზე დაყრდნობით (მაგ., სათაფლიაში დინოზავრის ნაკვალევი, ტარიბანაში ნაპოვნი სპილოს ჩონჩხი) ქმნის საქართველოს ცოცხალი ბუნების პრეისტორიული წარსულის მოდელს (მაგ.,, ნახატი, კოლაჟი).
მიმართულება: ფიზიკური მოვლენები
ბუნ. VII. 5. მოსწავლე ახასიათებს სხეულთა მოძრაობას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· აკვირდება და ადარებს სხეულთა მოძრაობის სახეებს, აღწერს მათ ტრაექტორიებს და გამოსახავს სქემატურად, მსჯელობს განსხვავებაზე გადაადგილებასა და ტრაექტორიას შორის;
· ატარებს გაზომვებს სხეულის სიჩქარის გამოსათვლელად. მონაცემებს წარმოადგენს ცხრილის სახით და აღწერს კავშირს სიდიდეებს შორის;
· ადეკვატურად იყენებს შესაბამის ფორმულასა და ერთეულებს პრაქტიკული ამოცანების გადასაჭრელად;
· აგებს სიჩქარისა და გადაადგილების დროზე დამოკიდებულების გრაფიკებს, პოულობს საჭირო მონაცემებს დროის ნებისმიერი მომენტისთვის;
· ადგენს ლაშქრობის მარშრუტს და გამოთქვამს ვარაუდს საჭირო დროის შესახებ. აანალიზებს და ითვლის საშუალო სიჩქარეს.
ბუნ. VII. 6. მოსწავლე აღწერს ნივთიერების სამ აგრეგატულ მდგომარეობას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მოჰყავს ნივთიერების სამი აგრეგატული მდგომარეობის მაგალითები ყოველდღიური ცხოვრებიდან. გამოსახავს სქემატურად მათი მოლეკულების განლაგებას;
· ატარებს ცდებს, იკვლევს დიფუზიის მოვლენას და მსჯელობს მის ხელშემწყობ და შემაფერხებელ ფაქტორებზე;
· აკვირდება და მსჯელობს დიფუზიის როლის შესახებ ბუნებაში და ყოფაცხოვრებაში, მოყავს მაგალითები;
· გამოთქვამს ვარაუდს ბუნებაში ნივთიერების ერთი აგრეგატული მდგომარეობიდან მეორეში გადასვლის მიზეზების შესახებ და ამოწმებს ცდებით.
· გეგმავს და ატარებს ცდებს აგრეგატულ მდგომარეობათა ცვლილებისას ნივთიერების ფიზიკურ მახასიათებლებზე დასაკვირვებლად (მასა, ფორმა, მოცულობა), მონაცემებს წარმოადგენს ცხრილის სახით. შედეგებს აანალიზებს და აკეთებს შესაბამის დასკვნებს;
· ზომავს სხვადასხვა ნივთიერებისაგან დამზადებულ სხეულთა ფიზიკურ მახასიათებლებს (მასა, მოცულობა), მონაცემებს წარმოადგენს ცხრილის სახით, აანალიზებს, მსჯელობს ნივთიერების გვარობაზე და მის პრაქტიკულ გამოყენებაზე.
ბუნ. VII. 7. მოსწავლე მსჯელობს ადვილად დაკვირვებადი ძალების და მათი მოქმედების შედეგების შესახებ
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მოჰყავს ბუნებაში არსებული ძალების გამოვლინების მაგალითები ყოველდღიური ცხოვრებიდან და საუბრობს მათ მნიშვნელობაზე;
· ატარებს ცდებს სხვადასხვა სხეულის მოძრაობაზე დასაკვირვებლად და სქემატურად გამოსახავს სხეულებზე მოქმედ ძალებს (სიმძიმის, ხახუნის, დრეკადობის, ამომგდები ძალები);
· მოყავს მოძრაობის მაგალითები, რომლებიც გამოწვეულია სხეულზე უშუალო (მაგ., მოქაჩვა ან ბიძგი) და არაუშუალო (მაგ., დედამიწის მიზიდულობა) მოქმედებით;
· კონკრეტული ამოცანის გადასაწყვეტად (მაგ., ხახუნის ძალის გაზრდა ან შემცირება, ამომგდები ძალის შეცვლა) ქმნის და წარმოადგენს შესაძლო სქემას ან მოდელს.
ბუნ. VII. 8. მოსწავლე ახასიათებს წნევას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მასწავლებლის დახმარებით ატარებს ცდებს სხეულთა მიერ წარმოებულ წნევაზე დასაკვირვებლად, მონაცემები შეაქვს ცხრილში და აანალიზებს;
· ქმნის მოდელს და აღწერს სხეულის მიერ წარმოებული წნევის შემცირების, ან გაზრდის აუცილებლობას პრაქტიკული ამოცანების გადასაჭრელად, მოჰყავს მაგალითები ცხოვრებიდან (მაგ.,, თხილამური, ჭიკარტი);
· ატარებს ცდებს (ქმნის მოდელებს) და აკვირდება სითხეებსა და გაზებში წნევის განაწილებას. დაკვირვების შედეგებს აანალიზებს და გამოაქვს შესაბამისი დასკვნები;
· მოჰყავს პასკალის კანონის გამოყენების მაგალითები ტექნიკიდან და ყოფაცხოვრებიდან (მაგ., ჰიდრავლიკური მანქანა);
· ამზადებს მარტივი შადრევანის მოდელს და ხსნის ზიარჭურჭლის მოქმედების პრინციპს;
· მასწავლებლის დახმარებით ატარებს ცდებს ატმოსფერული წნევის მოქმედების გამოსავლენად, აანალიზებს და აკეთებს დასკვნებს;
· გამოთქვამს ვარაუდს ატმოსფერული წნევის გაზრდით ან შემცირებით გამოწვეული ცვლილებების შესახებ.
მიმართულება: ქიმიური მოვლენები
ბუნ. VII. 9. მოსწავლე აღწერს ნივთიერებათა თვისებებს და მსჯელობს მათი ცვლილებების შესახებ
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ასახელებს ყოველდღიური ცხოვრებაში გამოყენებულ ნივთიერებებს და მსჯელობს მათი თვისებების შესახებ;
· აკვირდება და ადარებს ნივთიერებებს თვისებების მიხედვით (მაგ.,, სუნი, ბზინვარება, წვა, აგრეგატული მდგომარეობა); შედეგებს წარმოადგენს ცხრილის სახით, აანალიზებს და გამოჰყოფს თვისებებს, რომლებიც ამ ნივთიერებების გამოყენებას განაპირობებს;
· აგროვებს ინფორმაციას ორგანიზმებისთვის მნიშვნელოვანი ნივთიერებების (მაგ.,, ჟანგბადი, წყალი, ნახშირორჟანგი) შესახებ და მსჯელობს მათ დანიშნულებაზე;
· ატარებს ცდებს ნივთიერებების ფიზიკური და ქიმიური ცვლილებების (მაგ.,: აგრეგატული მდგომარეობის შეცვლა, ნივთიერების გახსნა, აირის გამოყოფა, ფორმის შეცვლა ) გამოსაკვლევად და მსჯელობს ამ ცვლილებების გამომწვევ მიზეზებზე (მაგ.,, გაცხელება, შერევა, დაწვა, მექანიკური ზემოქმედება);
· იცავს ქიმიურ ნივთიერებების განთავსების, მათთან მუშაობის უსაფრთხოების წესებს, ცნობს გამაფრთხილებელ ნიშნებს (მაგ., ადვილად აალებადი, ფეთქებადი) ქიმიური რეაქტივის ჭურჭლის ეტიკეტზე.
ბუნ. VII. 10. მოსწავლე განასხვავებს ნივთიერებას და ნარევს, ფლობს ნარევის კომპონენტებად დაყოფის მეთოდებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ცდების საფუძველზე ადარებს ნივთიერებისა და ნარევის თვისებებს., აანალიზებს მონაცემებს და შედეგებს წარმოადგენს ცხრილის სახით, მოჰყავს ბუნებრივი ნარევების მაგალითები;
· ამზადებს ერთგვაროვან და არაერთგვაროვან ნარევებს, (მაგ.,, სუფრის მარილის წყალხსნარი, ცარცის ფხვნილისა და წყლის ნარევი) ადარებს მათ და მსჯელობს მათ შორის განსხვავებაზე;
· ირჩევს და იყენებს შესაბამის მეთოდებს (მაგ.,, ამოშრობა, გაცრა, გამოხდა, გაფილტვრა, დაწდომა) სხვადასხვა ნარევის კომპონენტებად დასაყოფად;
· ჩამოთვლის ყოველდღიურ ცხოვრებაში ნარევების გამოყენების მაგალითებს.
ბუნ. VII. 11. მოსწავლე განასხვავებს ფიზიკურ და ქიმიურ მოვლენებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ცდის პროცესში აკვირდება ფიზიკური და ქიმიური მოვლენების გარეგნულ ნიშნებს, მონაცემებს წარმოადგენს ცხრილის სახით და მსჯელობს მათ შორის განსხვავების შესახებ;
· ქმნის ნივთიერების უმცირესი ნაწილაკების /მოლეკულა, ატომი/ მოდელებს და იყენებს მათ მარტივი და რთული ნივთიერებების მოდელების კონსტრუირებისთვის;
· ჩამოთვლის ფიზიკური და ქიმიური მოვლენების მაგალითებს, მათი აღწერისას იყენებს შესაბამის ტერმინოლოგიას, ქიმიურ მოვლენებს გამოსახავს სქემატურად (მაგ., ნახშირბადი + ჟანგბადი = ნახშირორჟანგი);
· ადეკვატურად იყენებს ქიმიური ელემენტების სიმბოლოებს, ატომთა ვალენტობას მისთვის ცნობილი მარტივი და რთული ნივთიერებების ფორმულების ჩასაწერად, აწარმოებს შესაბამის გამოთვლებს,
· ადარებს ქიმიურ ელემენტსა და მარტივ ნივთიერებას და მსჯელობს მათ შორის, განსხვავების შესახებ;
· იყენებს ნივთიერებათა ქიმიურ ფორმულებს, ნივთიერების მასის მუდმივობის კანონს და ქიმიური განტოლებით გამოსახავს ბუნებაში მიმდინარე ქიმიურ მოვლენებს (მაგ.,, ოზონის დაშლა, რკინის დაჟანგვა).
ბუნ. VII. 12. მოსწავლე ახასიათებს ჰაერს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ასახელებს და შესაბამისი ფორმულებით გამოსახავს ჰაერის კომპონენტებს, მსჯელობს ორგანიზმებისათვის ჰაერის ზოგიერთი კომპონენტის (ჟანგბადი, ნახშირორჟანგი, აზოტი) მნიშვნელობის შესახებ;
· იყენებს შესაბამის მეთოდს და ადგენს ჰაერში ჟანგბადის მოცულობით წილს;
· ჩამოთვლის წვისა და ჟანგვის მაგალითებს ყოველდღიური ცხოვრებიდან და მსჯელობს მათ ხელშემწყობ ფაქტორებზე;
· აგროვებს ინფორმაციას ჰაერის დაბინძურების მიზეზებისა და მათი თავიდან აცილების საშუალებების შესახებ, აკეთებს პრეზენტაციას.
ბუნ. VII. 13. მოსწავლე აღწერს წყლის თვისებებს, მსჯელობს ხსნარების თავისებურებების შესახებ
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ატარებს ცდებს წყლის ფიზიკური და ქიმიური თვისებების გამოსაკვლევად, მონაცემებს წარმოადგენს ცხრილის სახით;
· აგროვებს წყლის ნიმუშებს, იყენებს შესაბამის მეთოდებს ამ ნიმუშების გასაწმენდად;
· ქმნის წყალსაწმენდ სადგურებში სასმელი წყლის გასუფთავების სქემას;
· ჩამოთვლის წყლის ბუნებრივი გაფილტვრის მაგალითებს;
· აგროვებს ინფორმაციას ბუნებრივი წყლის დაბინძურების შედეგების შესახებ, გამოთქვამს ვარაუდს წყლის დაბინძურების თავიდან აცილების გზებზე;
· ჩამოთვლის ხსნარების მაგალითებს და მსჯელობს მათი მნიშვნელობის შესახებ ბუნებასა და ადამიანის ცხოვრებაში;
· გეგმავს და ატარებს ცდას და ადგენს ნივთიერებათა ხსნადობაზე მოქმედ ფაქტორებს (მაგ.,, ტემპერატურა, გამხსნელისა და გახსნილი ნივთიერების რაობა და მასა, ნაწილაკთა ზომა, მორევა). შედეგებს წარმოადგენს ცხრილის სახით.
პროგრამის შინაარსი
VII კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:
* * * *
უჯრედი (ზოგადი მონაცემები აგებულების შესახებ – გარსი, ცოტოპლაზმა, ბირთვი)
ორგანიზმი
ერთუჯრედიანი და მრავალუჯრედიანი ორგანიზმები
სიცოცხლის თვისებების გამოვლინება (მოძრაობა, კვება, სუნთქვა, გამოყოფა, ზრდა, გამრავლება, გაღიზიანებადობა)
* * * *
ორგანიზმთა მრავალფეროვნება
სამეფოების ზოგადი დახასიათება
საქართველოს ბიომრავალფეროვნების ზოგიერთი ტიპობრივი წარმომადგენელი
სახეობა
* * * *
ეკოსისტემა, თანასაზოგადოება, პოპულაცია, ინდივიდი
ეკოსისტემის კომპონენტები – ბიოტური და აბიოტური
კვებითი ჯაჭვი
პროდუცენტი, კონსუმენტი (ბალახის მჭამელი, ხორცის მჭამელი, ნაირმჭამელი), რედუცენტი
ორგანიზმების გარემოსთან შეგუება
ბუნებრივი და ხელოვნური ეკოსისტემები
ადამიანის ზემოქმედება ბუნებრივ ეკოსისტემებზე.
* * * *
პრეისტორიული სამყარო
ნამარხი ორგანიზმები
**********************************
მოძრაობის სახეები (წრფივი, მრუდწირული, რხევითი, ბრუნვითი). ტრაექტორია, გადაადგილება, წრფივი თანაბარი მოძრაობის სიჩქარე, საშუალო და მყისი სიჩქარე, სიჩქარის ერთეულები
* * * *
ნივთიერების სამი აგრეგატული მდგომარეობა. ერთი აგრეგატული მდგომარეობიდან მეორეში გადასვლა. ფიზიკური მახასიათებლების ცვლილება ნივთიერების აგრეგატული მდგომარეობების ცვლილების დროს.
მასა, მასის ერთეულები
ნივთიერების სიმკვრივე, სიმკვრივის ერთეული
* * * *
სხეულთა ურთიერთქმედება. სიმძიმის, ხახუნის, დრეკადობის ძალები, ჰუკის კანონი
სხეულთა ტივტივი, ცურვა, ჩაძირვა. ამომგდები ძალა, არქიმედეს კანონი
* * * *
წნევა. აირის წნევა. წნევა სითხეებში, მისი დამოკიდებულება სითხის გვარობასა და სვეტის სიმაღლეზე. ზიარჭურჭელი. პასკალის კანონი. ჰიდრავლიკური მანქანა. ატმოსფერული წნევა
******************************************
ქიმიის საგანი
ნივთიერება და მისი თვისებები
ნივთიერების შედგენილობა – მოლეკულა, ატომი
ნივთიერება და ნარევი, ნარევის კომპონენტებად დაყოფა და რაოდენობრივი შედგენილობის დადგენა.
ნივთიერებათა ცვლილებები – ფიზიკური და ქიმიური მოვლენები, გამომწვევი მიზეზები, ქიმიური რეაქცია, ქიმიური რეაქციის გარეგნული ნიშნები
ქიმიურ ლაბორატორიაში მუშაობის უსაფრთხოების წესები
* * * *
ქიმიური ელემენტი, ქიმიური სიმბოლო, ვალენტობა, ქიმიური ფორმულა
მარტივი და რთული ნივთიერება, ნივთიერების მასის მუდმივობის კანონი, ქიმიური განტოლების შედგენა, ნივთიერების შედგენილობის მუდმივობის კანონი
ფარდობითი ატომური მასა, ფარდობითი მოლეკულური მასა, ნივთიერების რაოდენობის ერთეული – მოლი, მოლური მასა, ქიმიური გამოთვლები მათი საშუალებით
* * * *
ჰაერი და მისი კომპონენტები. მათი თვისებები და გამოყენება
ჟანგვა და წვა, ალი
ჰაერის დაბინძურების მიზეზები და მათი აცილების გზები
* * * *
წყალი, მისი ფიზიკური და ქიმიური თვისებები
წყლის გაწმენდა
წყალი ბუნებაში და მისი მნიშვნელობა
ხსნარები, ხსნადობა და ხსნადობის პირობები, გახსნილ ნივთიერებათა მასური წილი.
X კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი (გარდამავალი)
2006-2009 სასწავლო წლებისთვის
შესავალი
X კლასის საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების სტანდარტი (გარდამავალი) გათვალისწინებულია იმ მოსწავლეთათვის, რომლებიც საბაზო სკოლაში სწავლობდნენ 1997 წლის პროგრამის მოთხოვნების მიხედვით. 1997 წლის პროგრამით VII–IX კლასებში ისწავლება საგნები ფიზიკა, ქიმია, ბიოლოგია/(ბოტანიკა, ზოოლოგია, ანატომია).
ეს რეალობა, საგანმანათლებლო პროცესის უწყვეტობის შენარჩუნების მიზნით, გათვალისწინებულია ჩვენ მიერ წარმოდგენილ სტანდარტში.
X კლასის სტანდარტის (ბიოლოგია, ფიზიკა, ქიმია) მიზანია გაუღვივოს მოსწავლეს ინტერესი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების მიმართ, მისცეს წარმოდგენა მკვლევარის საქმიანობის შესახებ, განუვითაროს კვლევის დაგეგმვის, ჩატარების, მონაცემების ანალიზის და გადმოცემის უნარ-ჩვევები იმ ფაქტობრივ ცოდნაზე დაყრდნობით, რომელიც მან შეიძინა სწავლების წინა წლებში. X კლასში ბუნებისმეტყველების სწავლებამ ხელი უნდა შეუწყოს მოსწავლის პროფესიული ორიენტაციის ჩამოყალიბებას.
X კლასში საგნები – ბიოლოგია, ფიზიკა, ქიმია ისწავლება ტრიმესტრულად (თითო ტრიმესტრში – თითო საგანი). ყოველ მომდევნო ტრიმესტრში ვითარდება და ღრმავდება წინა ტრიმესტრში შეძენილი უნარ-ჩვევები. სასწავლო წლის ბოლოს მოსწავლის მომზადების დონე უნდა მიუახლოვდეს ახალი სტანდარტით განსაზღვრულ ნორმას.
საგნების სწავლების თანმიმდევრობა განისაზღვრება სახელმძღვანელოს სტრუქტურით.
თითოული საგნისთვის განსაზღვრულია წლის ბოლოს მისაღწევი სპეციფიკური და საერთო შედეგები.
სპეციფიკურ შედეგებში ასახულია საგნის თავისებურება და თემატური კავშირები. თითოეულ საგანს აქვს თავისი სპეციფიკური შედეგები.
საერთო შედეგები იდენტურია სამივე საგნისთვის და ემსახურება კვლევის უნარის განვითარებას. საერთო შედეგების ინდიკატორები რთულდება ტრიმესტრების მიხედვით.
მე-X კლასში შერჩეულია საერთო თემები: სისტემები და სტრუქტურები, ნივთიერება და მისი გარდაქმნა, ენერგია და მისი გარდაქმნა
ქვემოთ მოცემულია საგნების განაწილების შესაძლო ვარიანტი სპეციფიკური და საერთო შედეგებით:
I ტრიმესტრი
II ტრიმესტრი
III ტრიმესტრი
ფიზიკა
ქიმია
ბიოლოგია
საერთო შედეგები
1. მოსწავლე განსაზღვრავს კვლევის საგანს და მისი შესწავლის ეტაპებს
2. მოსწავლე ობიექტის ან მოვლენის შესასწავლად მოიპოვებს მონაცემებს ცდის საშუალებით
3. მოსწავლე ობიექტის ან მოვლენის შესასწავლად მოიპოვებს მონაცემებს უშუალო დაკვირვებით და
საინფორმაციო წყაროებიდან
4.მოსწავლე ფლობს მონაცემების წარმოდგენის საშუალებებს
5. მოსწავლე ივითარებს შეფასების, ანალიზის და პრობლემის გადაჭრის უნარს
სპეციფიკური შედეგები
9. მოსწავლე აღწერს ოპტიკურ სისტემებს
10. მოსწავლე აღწერს ნივთიერების აგრეგატულ მდგომარეობებს და გადასვლებს ერთი მდგომარეობიდან მეორეში
11. მოსწავლე ახასიათებს ენერგიას, მის გადაცემასა და გარდაქმნას
12. მოსწავლე მსჯელობს ყოველდღიურ ცხოვრებაში ენერგიის გამოყენების შესახებ და სახავს მისი დაზოგვის გზებს
13. მოსწავლე აღწერს კავშირს ნივთიერებათა აგებულებასა და თვისებებს შორის
14. მოსწავლე ამოიცნობს და აღწერს მის გარშემო და ბუნებაში მიმდინარე ქიმიურ გარდაქმნებს
6. მოსწავლე ახასიათებს უჯრედს, როგორც სიცოცხლის სტრუქტურულ და ფუნქციურ ერთეულს
7. მოსწავლე იკვლევს ეკოსისტემის კომპონენტებს და მათ ურთიერთკავშირს
8. მოსწავლე აღწერს ცოცხალ სისტემებში ნივთიერებათა მიმოქცევასა და ენერგიის გადაცემას
X კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი (გარდამავალი)
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
ბუნ. X
საერთო შედეგები
1. მოსწავლე განსაზღვრავს კვლევის საგანს და მისი შესწავლის ეტაპებს
2. მოსწავლე ობიექტის ან მოვლენის შესასწავლად მოიპოვებს მონაცემებს ცდის საშუალებით
3. მოსწავლე ობიექტის ან მოვლენის შესასწავლად მოიპოვებს მონაცემებს უშუალო დაკვირვებით და საინფორმაციო წყაროებიდან
4. მოსწავლე ფლობს მონაცემების წარმოდგენის საშუალებებს
5. მოსწავლე ივითარებს შეფასების, ანალიზის და პრობლემის გადაჭრის უნარს
სპეციფიკური შედეგები
მიმართულება : ცოცხალი სამყარო
6. მოსწავლე ახასიათებს უჯრედს, როგორც სიცოცხლის სტრუქტურულ და ფუნქციურ ერთეულს
7. მოსწავლე იკვლევს ეკოსისტემის კომპონენტებს და მათ ურთიერთკავშირს
8. მოსწავლე აღწერს ცოცხალ სისტემებში ნივთიერებათა მიმოქცევასა და ენერგიის გადაცემას
მიმართულება: ფიზიკური მოვლენები
9. მოსწავლე აღწერს ოპტიკურ სისტემებს
10. მოსწავლე აღწერს ნივთიერების აგრეგატულ მდგომარეობებს და გადასვლებს ერთი მდგომარეობიდან მეორეში
11. მოსწავლე ახასიათებს ენერგიას, მის გადაცემასა და გარდაქმნას
12. მოსწავლე მსჯელობს ყოველდღიურ ცხოვრებაში ენერგიის გამოყენების შესახებ და სახავს მისი დაზოგვის გზებს
მიმართულება: ქიმიური მოვლენები
13. მოსწავლე ღწერს კავშირს ნივთიერებათა აგებულებასა და თვისებებს შორის
14. მოსწავლე ამოიცნობს დაAაღწერს მის გარშემო და ბუნებაში მიმდინარე ქიმიურ გარდაქმნებს
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
I ტრიმესტრი
II ტრიმესტრი
III ტრიმესტრი
ბუნ. X. 1. მოსწავლე განსაზღვრავს კვლევის საგანს და მისი შესწავლის ეტაპებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მასწავლებელეთან ერთად ირჩევს კვლევის საგანს (ობიექტი, მოვლენა)
· აყალიბებს კითხვებს საკვლევი საგნის კონკრეტული მხარის შესახებ.
· გამოთქვამს შემოწმებად ვარაუდს კვლევის საგნის შესახებ
· მასწავლებლის დახმარებით გეგმავს და ადგენს კვლევის ეტაპებს (მაგ.,, ინფორმაციის და მონაცემების მოძიება, ექსპერიმენტი, საველე სამუშაო, შედეგების ანალიზი)
· ჯგუფთან ერთად განსაზღვრავს კვლევის საგანს
· აყალიბებს კითხვებს საკვლევი საგნის სხვადასხვა მხარის შესახებ
· გამოთქვამს შემოწმებად ვარაუდს კვლევის საგნის შესახებ
·ჯგუფთან ერთად გეგმავს და ადგენს კვლევის ეტაპებს (მაგ.,, ინფორმაციის და მონაცემების მოძიება, ექსპერიმენტი, საველე სამუშაო, შედეგების ანალიზი)
· ინდივიდუალურად ირჩევს კვლევის საგანს (ობიექტი, მოვლენა)
· აყალიბებს კითხვებს საკვლევი საგნის მხარეებს შორის ურთიერთკავშირის შესახებ
·გამოთქვამს შემოწმებად ვარაუდს კვლევის საგნის შესახებ
· ჯგუფთან ერთად და/ან ინდივიდუალურად ადგენს ვარაუდის შემოწმების გზებს და კვლევის ეტაპებს (მაგ.,, ინფორმაციის და მონაცემების მოძიება, ექსპერიმენტი, საველე სამუშაო, შედეგების ანალიზი)
ბუნ. X. 2. მოსწავლე ობიექტის ან მოვლენის შესასწავლად მოიპოვებს მონაცემებს ცდის საშუალებით
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მასწავლებლის დახმარებით განსაზღვრავს ცდის მიზანს და შესასწავლ მახასიათებლებს.
· იყენებს მითითებულ ხელსაწყოებს რაოდენობრივი და/ან თვისებითი მონაცემების მოსაპოვებლად
· ასრულებს ინსტრუქციას და მიჰყვება დასახულ გეგმას ცდის დროს
·აღრიცხულ რაოდენობრივ მონაცემებს გამოსახავს მასწავლებლის მიერ მითითებულ ერთეულებში
·ცდის მონაცემები შეაქვს გამზადებულ ფორმაში (ცხრილი ან კითხვარი)
·აღრიცხავს დამოუკიდებელ და დამოკიდებულ ცვლადებს და ადგენს კავშირს მათ შორის
·მის მიერ ჩატარებული ცდის მონაცემებს ადარებს თანაკლასელებისას და პოულობს მსგავსება-განსხვავებას
·ცდის მსვლელობას აღწერს სათანადო ტერმინოლოგიით
·ცდის ჩატარებისას იცავს უსაფრთხოების წესებს და რაციონალურად იყენებს დროსა და რესურსებს
· ჯგუფთან ერთად განსაზღვრავს ცდის მიზანს და შესასწავლ მახასიათებლებს.
· მასწავლებლის დახმარებით ირჩევს და იყენებს შესაბამის ხელსაწყოებს რაოდენობრივი და/ან თვისებითი მონაცემების მოსაპოვებლად
· ჯგუფთან ერთად გეგმავს და წარმართავს კვლევას
·აღრიცხულ რაოდენობრივ მონაცემებს მიუსადაგებს შესაბამის ერთეულებს,
·ირჩევს მონაცემების ჩაწერის ფორმას: იწერს მათ თანმიმდევრულად და ზუსტად, აკეთებს საკვლევი ობიექტის ჩანახატს, გამოჰყოფს ცალკეულ ნაწილებს, აკეთებს წერილობით განმარტებებს
·ატარებს საკონტროლო ცდებს, ცვლის ცდის პირობებს და ადგენს კავშირს ცვლადებს შორის
·ატარებს განმეორებით ცდებს, ადარებს მიღებულ მონაცემებს და ითვლის საშუალო მაჩვენებელს
·აღწერს ცდის ჩატარებისას გამოყენებულ სამეცნიერო მეთოდს
·მასწავლებელთან და/ან ჯგუფთან ერთად შეიმუშავებს კონკრეტული კვლევისათვის უსაფრთხოების ზომებს, დროისა და რესურსების ეფექტურად გამოყენების გზებს.
· განსაზღვრავს და აღწერს კვლევის მიმდინარეობას: მიმართულების ლოგიკურად შერჩევა, სათანადო მასალის და აღჭურვილობის გამოყენება, ცვლადებით მანიპულირება და სხვა
· დამოუკიდებლად ირჩევს და იყენებს ხელსაწყოებს რაოდენობრივი და/ან თვისებითი მონაცემების მოსაპოვებლად და ადარებს თავის არჩევანს თანაკლასელებისას.
·ჯგუფთან ერთად გეგმავს და იკვლევს შესასწავლ მახასიათებლებს, მიღებულ მონაცემებს ადარებს სხვა ჯგუფების მონაცემებს და აფასებს მათ
·აღრიცხულ რაოდენობრივ მონაცემებს მიუსადაგებს შესაბამის ერთეულებს, მანიპულირებს წარმოებული ერთეულებით
·ამზადებს ცდის ოქმს. აღწერს მონაცემებს დაწვრილებით და თანმიმდევრულად..
·ატარებს საკონტროლო ცდებს, ცვლის ცდის პირობებს და ადგენს კავშირს ცვლადებს შორის
·ატარებს განმეორებით ცდებს, ადარებს მიღებულ მონაცემებს და ითვლის საშუალო მაჩვენებელს
·ცდის ჩატარებისას ირჩევს შესაბამისი მეთოდებიდან ერთ-ერთს. ასაბუთებს არჩევანის უპირატესობას
·ჯგუფთან ერთად შეიმუშავებს დროისა და რესურსების ეფექტურად გამოყენების გზებს და კონკრეტული კვლევისათვის მათ მიერ შემუშავებულ უსაფრთხოების ზომებს ადარებს არსებულს
ბუნ. X. 3. მოსწავლე ობიექტის ან მოვლენის შესასწავლად მოიპოვებს მონაცემებს უშუალო დაკვირვებით და საინფორმაციო წყაროებიდან
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
·მოიპოვებს მონაცემებს უშუალო დაკვირვებით ინსტრუქციის საფუძველზე
·ამოკრებს საკვლევ საგანთან დაკავშირებულ ინფორმაციას მითითებული წყაროებიდან (მაგ.,, საბავშვო ენცკლოპედია, სამეცნირო ნაშრომი, ცხრილები, გრაფიკი)
·იყენებს მასწავლებლის მიერ შედგენილ კითხვარს საკვლევი საგნის ირგვლივ მონაცემების შესაგროვებლად
·ქმნის გამოყენებული ლიტერატურის სიას სათანადო წესით
·ჯგუფთან ერთად განსაზღვრავს მოსაპოვებელი მონაცემების ტიპს და მოიპოვებს უშუალო დაკვირვების საფუძველზე
·ობიექტის ან მოვლენის შესასწავლად განსაზღვრავს მოსაპოვებელი ინფორმაციის ტიპს და წყაროს (მაგ.,, ბეჭდვითი, აუდო/ვიზუალური მასალები, ინტერნეტი) და მოიპოვებს მას
·ჯგუფთან ერთად ადგენს კითხვარს საკვლევი საგნის ირგვლივ მონაცემების შესაგროვებლად
·ქმნის გამოყენებული ლიტერატურის სიას სათანადო წესით
·განსაზღვრავს მოსაპოვებელი მონაცემების ტიპს, დაკვირვირვების საშუალებით მოიპოვებს მათ და ადარებს თანაკლასელების მონაცემებს
·მოიპოვებს ინფორმაციას და ადგენს ინფორმაციის წყაროს საიმედოობის კრიტერიუმებს
·დამოუკიდებლად ადგენს კითხვარს საკვლევი საგნის ირგვლივ მონაცემების შესაგროვებლად
·ქმნის გამოყენებული ლიტერატურის სიას სათანადო წესით
ბუნ. X. 4. მოსწავლე ფლობს მონაცემების წარმოდგენის საშუალებებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
·კვლევის შედეგად მოპოვებულ მონაცემებს წარმოადგენს ზეპირად შესაბამის ტერმინოლოგიის გამოყენებით
·კვლევის შედეგად მოპოვებულ მონაცემებს წარმოადგენს ნახატების, ცხრილის ან სქემების სახით
·მიღებული მონაცემების გადმოსაცემად იყენებს შესაბამის ტერმინოლოგიას და წერს მოხსენებას
·მონაცემების წარმოსადგენად ადგენს ცხრილებს, დიაგრამებს და გრაფიკებს
·მონაცემებს წარმოადგენს ფართო აუდიტორიის წინაშე სამეცნიერო ტერმინოლოგიის გამოყენებით. ირჩევს და იყენებს შესაბამის მეთოდს უკეთ წარმოდგენისათვის
·მიღებული მონაცემების გადმოსაცემად იყენებს ცხრილებს, პიქტოგრამებს, დიაგრამებს, გრაფიკებს ან დამოუკიდებლად ირჩევს ნებისმიერ საშუალებას
ბუნ. X. 5. მოსწავლე ივითარებს შეფასების, ანალიზის და პრობლემის გადაჭრის უნარს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
·ადარებს საკუთარ მონაცემებს ლიტერატურაში არსებულს და აკეთებს დასკვნებს
·იყენებს მის მიერ აგებულ გრაფიკებსა და დიაგრამებს მახასიათებელთა შესადარებლად, პოულობს მათ შორის მსგავსებას და განსხვავებას
·ახდენს ობიექტების/მოვლენების კლასიფიცირებას მითითებული მახასიათებლების მიხედვით
·რეალურ მოვლენას/ობიექტს (ან საკვლევ სგანს) სწავლობს მზა მოდელის დახმარებით
·ადარებს საკუთარ მონაცემებს ლიტერატურაში არსებულს და აკეთებს დასკვნებს
·იყენებს მის მიერ აგებულ გრაფიკებსა და დიაგრამებს შედეგების ანალიზისათვის. ცდის შედეგად მიღებულ მონაცემებზე დაყრდნობით აკეთებს დასკვნებს
·ასახელებს რამდენიმე ნიშნით (ნიშანთა ერთობლიობით) კლასიფიცირებული ობიექტების/მოვლენების დაგჯუფების კრიტერიუმს
·იყენებს მზა მოდელს რეალური პროცესის სადემონსტრაციოდ, ახდენს მის მოდიფიცირებას და აანალიზებს შედეგებს.
·ადარებს მის მიერ სხვადასხვა საშუალებით მოპოვებულ მონაცემებს თანაკლასელების მონაცემებს, აანალიზებს და გამოაქვს დასკვნები
·ცდისა და შეცდომის მეთოდით ადგენს მისთვის მანამდე უცნობი პროცესის კანონზომიერებას, შედეგს ადარებს საყოველთაოდ მიღებულს
·ახდენს ობიექტების/მოვლენების კლასიფიცირებას მის მიერ შემუშავებული კრიტერიუმის მიხედვით
·ქმნის მოდელს რეალური მოვლენის ან პროცესის მოქმედების პრინციპის სადემონსტრაციოდ. მოდელის კომპონენტების ცვლილების მაგალითზე ვარაუდობს რეალურ სიტუაციაში მოსალოდნელ ცვლილებებს.
მიმართულება: ცოცხალი სამყარო
ბუნ. X. 6. მოსწავლე ახასიათებს უჯრედს, როგორც სიცოცხლის სტრუქტურულ და ფუნქციურ ერთეულს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ადგენს სიცოცხლის ორგანიზაციის დონის გართულების სქემას და მიუჩენს უჯრედს შესაბამის ადგილს;
· ამზადებს დროებით პრეპარატს, იკვლევს სინათლის მიკროსკოპით და დაკვირვების შედეგებს წარმოადგენს;
· ილუსტრაციაზე ამოიცნობს უჯრედის ზოგიერთ სტრუქტურულ კომპონენტს (მაგ.,, მიტოქონდრიები, პლასტიდები, ქრომოსომები) და ასახელებს მათ ფუნქციას;
· უშუალო დაკვირვებით და/ან ექსპერიმენტულად სწავლობს მიკროორგანიზმების (მაგ.,, ვირუსი, ბაქტერია, საფუარი სოკო) ცხოველქმედების გამოვლინებებს (მაგ.,, პროდუქტის დამჟავება, დადუღება, ცომის აფუება,ზოგიერთი ვირუსული დაავადება), აჯგუფებს მათ ადამიანისთვის სასარგებლო ან საზიანო მოქმედების მიხედვით და წარმოადგენს დაკვირვების შედეგებს;
· მზა პრეპარატზე ან ილუსტრაციაზე აკვირდება უჯრედს და აგებულების თავისებურების მიხედვით (მაგ.,, უჯრედის ფორმა, ბირთვების რაოდენობა, უჯრედული კედლის, მიტოქონდრიების არსებობა/არარსებობა), ვარაუდობს თუ რომელ ქსოვილს და/ან ორგანოს შეიძლება ეკუთვნოდეს იგი;
· იყენებს/ადგენს სქემატურ მოდელს და მსჯელობს მიტოზის როლზე შემდგომ თაობაში კარიოტიპის მუდმივობის შენარჩუნებაში;
· ატარებს ცდებს დიფუზიის და ოსმოსის პროცესების შესასწავლად, აანალიზებს შედეგებს და აკავშირებს უჯრედის მემბრანაში მიმდინარე პროცესებთან;
· მოიპოვებს მასალას უჯრედის შესწავლისთვის ტექნოლოგიის მნიშვნელობისა და მისი განვითარების ისტორიის შესახებ (მაგ.,, ლუპა – თანამედროვე მიკროსკოპები), გეგმავს და ახდენს ნამუშევრის პრეზენტაციას.
ბუნ. X. 7. მოსწავლე იკვლევს ეკოსისტემის კომპონენტებს და მათ ურთიერთკავშირს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ნაცნობ გარემოში გამოყოფს ეკოსისტემებს და მსჯელობს ცალკეული კომპონენტების ურთიერთკავშირზე;
· ხელოვნური ეკოსისტემის მოდელზე (მზა, ან მის მიერ შექმნილი) გამოყოფს მის კომპონენტებს და პოულობს ანალოგიას ბუნებრივ ეკოსისტემებთან;
· აგროვებს ინფორმაციას, აღწერს კონკრეტული ორგანიზმის ზოგიერთ ნიშანთვისებას (მაგ.,, ფერი, ფორმა) და ქცევის თავისებურებას (მაგ., ზამთრის ძილი მიგრაცია), განმარტავს მათ მნიშვნელობას გარემოსთან შეგუებისათვის;
· მოიპოვებს მასალას ლოკალურ გარემოში დროთა განმავლობაში მომხდარი ცვლილების გამოსავლენად, ვარაუდობს ცვლილების მიზეზებს (მაგ., ინტროდუცირებული სახეობების, ადამიანის ზეგავლენა) და ახდენს ნამუშევრის პრეზენტაციას.
ბუნ. X. 8. მოსწავლე აღწერს ცოცხალ სისტემებში ნივთიერებათა მიმოქცევასა და ენერგიის გადაცემას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ადარებს ავტოტროფულ და ჰეტეროტროფულ ორგანიზმებში ენერგიის მოპოვების და მოხმარების გზებს, მსჯელობს მათ შორის განსხვავებაზე;
· ქმნის ფოტოსინთეზის და სუნთქვის მარტივ სქემატურ გამოსახულებას, ადარებს ამ პროცესებს საწყისი და საბოლოო პროდუქტების მიხედვით;
· ატარებს ცდებს მცენარეებში ფოტოსინთეზის და სუნთქვის მიმდინარეობის პირობების დასადგენად;
· სქემატურად გამოსახავს ენერგიის გადაცემის და ტრანსფორმაციის პროცესს კვებით ჯაჭვებსა და ქსელში;
· ხელოვნური ეკოსისტემის მოდელზე აკვირდება წყლის მიმოქცევას, აკეთებს ანალოგიებს ბუნებაში მიმდინარე პროცესებთან და გამოსახავს სქემატურად.
მიმართულება: ფიზიკური მოვლენები
ბუნ. X. 9. მოსწავლე აღწერს ოპტიკურ სისტემებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ცდების საშუალებით აკვირდება სინათლის გავრცელებას სხვადასხვა ოპტიკურ სისტემებში (ლინზებში, ბრტყელ და სფერულ სარკეებში, პრიზმაში) აკეთებს ანალიზს. იყენებს სხივის გეომეტრიულ მოდელს, აანალიზებს და აკავშირებს მახასიათებელ სიდიდეებს;
· იყენებს შესაბამის ტერმინოლოგიას და აღწერს თვალს, როგორც ოპტიკურ სისტემას. ადარებს ადამიანის თვალს და ავტომატურ ფოტოკამერას (მაგ., ფოკუსირება, სიკაშკაშესთან ადაპტაცია) . სქემატურად წარმოადგენს მხედველობის გაუმჯობესების მოდელებს;
· ჩამოთვლის მისთვის ნაცნობი ოპტიკური ხელსაწყოების გამოყენების სფეროებს (მაგ., მედიცინაში) და აღწერს მათი მოქმედების პრინციპს. მოიპოვებს ინფორმაციას სხვადასხვა ოპტიკური სისტემის (მაგ., მიკროსკოპი, ტელესკოპი) განვითარების შესახებ და წარმოადგენს შედეგებს;
· იყენებს/შეიმუშავებს აპარატურის უსაფრთხოდ გამოყენების წესებს (მაგ., ლაზერის სხივისაგან თვალის დაცვა).
ბუნ. X. 10. მოსწავლე აღწერს ნივთიერების აგრეგატულ მდგომარეობებს და გადასვლებს ერთი მდგომარეობიდან მეორეში
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იყენებს/ქმნის მოდელს და განასხვავებს სითხეებს, გაზებს, მყარ სხეულებს; ამყარებს კავშირს მოლეკულების განლაგებასა და აგრეგატულ მდგომარეობას შორის;
· ატარებს გაზომვებს, ითვლის სხვადასხვა აგრეგატულ მდგომარეობაში მყოფი ნივთიერებების სიმკვრივეს და გამოთქვამს ვარაუდს ნივთიერების სიმკვრივესა და მის პრაქტიკულ გამოყენებას შორის კავშირზე;
· ატარებს ცდებს და იკვლევს დიფუზიის მოვლენას, მოყავს მაგალითები და მსჯელობს დიფუზიის როლის შესახებ ბუნებასა და ყოფაცხოვრებაში;
· მოიპოვებს ინფორმაციას შენობებისა და ხიდების კონსტრუირებისას მყარი სხეულების გაფართოებისა და შეკუმშვის გავლენის მნიშვნელობაზე;
· ატარებს ცდებს ნივთიერების აგრეგატული მდგომარეობის ცვლილების პროცესის შესასწავლად და აღწერს ამ პროცესებს თვისებრივად და რაოდენობრივად;
· მოიპოვებს ინფორმაციას ნივთიერებათა პრაქტიკულ გამოყენებაზე მოცემულ აგრეგატულ მდგომარეობაში ტემპერატურული დიაპაზონის გათვალისწინებით. აკეთებს პრეზენტაციას.
ბუნ. X. 11. მოსწავლე ახასიათებს ენერგიას, მის გადაცემასა და გარდაქმნას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მოიპოვებს ინფორმაციას და ადარებს ენერგიის (ბგერითი, სინათლის, სითბური, მიწისძვრის ტალღების) გადაცემას სხვადასხვა გარემოში;
· ატარებს ცდებს სითბური ენერგიის გადაცემის პროცესების შესასწავლად და აღწერს სხვადასხვა გზებით მიღებული სითბური ენერგიის გამოყენებას პრაქტიკული მიზნებისათვის (მაგ., მზის ენერგიის გამოყენება);
· ატარებს ცდას ენერგიის გარდაქმნაზე დასაკვირვებლად (მაგ., ელექტრული ენერგიის გარდაქმნა სითბური + სინათლის ენერგიაში) და აკეთებს ანალიზს;
· იყენებს/ქმნის მოდელს ენერგიის გადასვლისა და გარდაქმნის სადემონსტრაციოდ (მაგ., პოტენციური კინეტიკური პოტენციური ..., ან/და პოტენციური კინეტიკური ელექტრული სითბური + სინათლის) და აკეთებს პრეზენტაციას ენერგიის მუდმივობის კანონის შესახებ;
· მოიპოვებს ინფორმაციას ცოცხალ ორგანიზმებში ენერგიის გარდაქმნისა (მაგ., ფოტოსინთეზი, საკვების მიღება) და შენახვის შესახებ, წარმოადგენს მონაცემებს;
· ასახელებს მაგალითებს, თუ როგორ ცვლის ენერგიის გარდაქმნა და გადაცემა (ვულკანი, მიწისძვრა) დედამიწის ზედაპირს.
ბუნ. X 12. მოსწავლე მსჯელობს ყოველდღიურ ცხოვრებაში ენერგიის გამოყენების შესახებ და სახავს მისი დაზოგვის გზებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მოიპოვებს ინფორმაციას ენერგიის «მიღების» ალტერნატიული გზების შესახებ (მაგ.,, წიაღისეული, ჰიდრო-ელექტროსადგური, ქარი, გეოთერმული, მზის, ბირთვული), განარჩევს განახლებად და არაგანახლებად წყაროებს, აფასებს მათ (მაგ.,, ღირებულება, გარემოზე გავლენა, საზოგადოებრივი პრიორიტეტები) და შედეგებს წარმოადგენს საქართველოს მაგალითზე;
· იყენებს/ქმნის მუდმივი დენის წყაროს მოდელს პრაქტიკული პრობლემის გადასაჭრელად. მოჰყავს მისი გამოყენების მაგალითები ტექნიკიდან და ყოფაცხოვრებიდან;
· სქემატურად წარმოადგენს ელექტროსადგურიდან მომხმარებლამდე ელექტრული ენერგიის გადაცემის გზას და მსჯელობს ენერგიის დანაკარგების შემცირების შესახებ;
· იკვლევს და ითვლის ოჯახურ პირობებში გახარჯული სხვადასხვა სახის ენერგიის (მაგ.,, ბუნებრივი აირი, ელ. ენერგია) ღირებულებას, ადარებს მათ. განსაზღვრავს პრიორიტეტულს და მსჯელობს დაზოგვის გზებზე;
· მოჰყავს სხვადასხვა პრაქტიკული მიზნით ბუნებრივი და ხელოვნური სინათლის წყაროების გამოყენების მაგალითები და წარმოადგენს მონაცემებს.
მიმართულება: ქიმიური მოვლენები
ბუნ. X. 13. მოსწავლე აღწერს კავშირს ნივთიერებათა აგებულებასა და თვისებებს შორის
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იყენებს/ქმნის ნივთიერების უმცირესი ნაწილაკების /მოლეკულა, ატომი, იონი/ მოდელებს და მსჯელობს მათ შორის თვისებრივ განსხვავებაზე;
· იყენებს პერიოდულ სისტემას, მოიპოვებს ინფორმაციას ელემენტების შესახებ და გამოთქვამს ვარაუდს მისთვის უცნობი ელემენტის და მისი შესაბამისი მარტივი ნივთიერების თვისებების შესახებ;
· ადარებს ერთმანეთს მარტივ ნივთიერებებს, შესაბამის ნაერთებს და ნარევებს, მსჯელობს მათ შორის განსხვავებაზე;
· სქემატურად გამოსახავს ყველა შესაძლო კავშირს მარტივ და რთულ ნივთიერებებს შორის (მაგ.,, მეტალი – ფუძე ოქსიდი – ფუძე – მარილი);
· ნივთიერებათა იდენტიფიცირებისას ირჩევს და იყენებს თვისებითი ანალიზის შესაბამის მეთოდებს, აანალიზებს მონაცემებს და გამოაქვს შესაბამისი დასკვნები;
· მოჰყავს მარტივი და რთული ნივთიერებების გამოყენების მაგალითები და ასახელებს ამ ნივთიერებათა თვისებებს, რომლებიც საფუძვლად დაედო მათ გამოყენებას. აკეთებს ზეპირ პრეზენტაციას;
· უშუალო დაკვირვებისა და/ან ცდის ჩატარების საფუძველზე განსაზღვრავს ნივთიერებათა ფიზიკურ და ქიმიურ თვისებებს და მათ ცვლილებებს;
· მოიპოვებს ინფორმაციას სხვადასხვა მინერალების (მაგ.,, სილიკატები, ფოსფატები, სულფიდები) შესახებ, მსჯელობს მათ შედგენილობაზე, წარმოშობასა და გამოყენების გზებზე.
ბუნ. X. 14. მოსწავლე ამოიცნობს და აღწერს მის გარშემო და ბუნებაში მიმდინარე ქიმიურ გარდაქმნებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მოჰყავს ყოველდღიურ ცხოვრებაში მიმდინარე ქიმიური მოვლენების მაგალითები / სუნთქვა, წვა, კოროზია/, ადარებს ერთმანეთს, მსჯელობს ამ ქიმიური მოვლენების მნიშვნელობასა და მათზე მოქმედ ფაქტორებზე;
· სქემატურად გამოსახავს ზოგიერთი ელემენტისა (მაგ.,, აზოტი, ჟანგბადი, ნახშირბადი) და წყლის წრებრუნვას ბუნებაში, მსჯელობს მათ ხელშემწყობ ფაქტორებსა და ამ პროცესების მნიშვნელობაზე.
· იკვლევს მასალებს, ადარებს ერთმანეთს და აჯგუფებს მათ ბუნებრივ (მაგ.,, აბრეშუმი, მერქანი) და ხელოვნურ (მაგ., კაპრონი, მინაბოჭკო) მასალებად, მსჯელობს თითოეულის უპირატესობასა და გამოყენების სფეროზე;
· მოპოვებული ინფორმაციის საფუძველზე სქემატურად გამოსახავს ზოგიერთი პროდუქტის მიღების ეტაპებს დაუმუშავებელი მასალიდან მზა პროდუქციამდე და მსჯელობს მათი დამზადების პირობებზე (მაგ., ხორბალი-პური, მერქანი-ქაღალდი, ყურძენი-ღვინო, ტყავის დამუშავება);
· აგროვებს ინფორმაციას ხალხურ რეწვაში გამოყენებული ბუნებრივი საღებავების კომპონენტების, მათი დამზადების ტექნოლოგიის შესახებ, მოძიებული რეცეპტის მიხედვით ქმნის საღებავებს და იყენებს მათ;
· იკვლევს, თუ რა ნივთიერებები გამოიყენება ამა თუ იმ კოსმეტიკურ საშუალებებში, საკვებში, ყოველდღიური მოხმარების საგნებში, ავტომობილებში, მონაცემებს აჯგუფებს, წარმოადგენს ცხრილის სახით, აანალიზებს და ადგენს, ამ ნივთიერებებიდან რომელია ბუნებრივი და რომელი – სინთეზური;
· აგროვებს ინფორმაციას ტოქსიკური ნივთიერებების შესახებ, მსჯელობს მათი მოქმედების მოსალოდნელ შედეგებზე.
პროგრამის შინაარსი
X კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:
* * * *
ცდა
დამოკიდებული და დამოუკიდებელი ცვლადები
მონაცემები
საკონტროლო ცდა
განმეორებითი ცდა
ცდის პირობის შეცვლა
ცდის ოქმი
კითხვარი
* * * *
სიცოცხლის ორგანიზაციის დონეები
უჯრედული თეორია,
უჯრედის ძირითადი სტრუქტურული კომპონენტები და მათი ფუნქციები
ნივთიერებათა და წყლის ტრანსპორტი უჯრედსა და გარემოს შორის
კარიოტიპი
მიტოზი
ეკოსისტემა
ეკოსისტემის კომპონენტები – ბიოტური და აბიოტური
პროდუცენტი, კონსუმენტი, რედუცენტი
ადაპტაცია
ავტოტროფული და ჰეტეროტროფული ორგანიზმები
კვებითი კავშირები,
ენერგიის გადაცემა და ნივთიერებათა მიმოქცევა
ადამიანის ზემოქმედება ბუნებრივ ეკოსისტემებზე
* * * *
ენერგიის წყაროები; ენერგიის გადაცემის, გამოყენებისა და დაზოგვის გზები.
* * * *
სინათლის სხივის გავრცელება, არეკვლა, გარდატეხა, ფერებად დაშლა. ოპტიკური სისტემების მუშაობის პრინციპი. ახლომხედველობა და შორსმხედველობა, მათი გაუმჯობესების გზები.
* * * *
ნივთიერების აგებულება. სითხეები, აირები, მყარი სხეულები. დიფუზია. აგრეგატული მდგომარეობის მახასიათებელი ფიზიკური სიდიდეები. ნივთიერებათა აგრეგატული მდგომარეობის ცვლილება – დნობა-გამყარება, აორთქლება-კონდენსაცია
* * * *
ენერგიის ფორმები. სითბური ენერგიის გადაცემის გზები (კონვექცია, გამოსხივება, გამტარებლობა). ენერგიის მუდმივობის. კანონი. ენერგიის გარდაქმნისა და შენახვის მაგალითები ცოცხალ და არაცოცხალ სამყაროში.
* * * *
ნივთიერებათა უმცირესი ნაწილაკები – მოლეკულა, ატომი, იონი. ელემენტი.
ნივთიერების ფიზიკური და ქიმიური თვისებები.
ნივთიერებათა ცვლილებები - ფიზიკური და ქიმიური მოვლენები, მათი გამომწვევი მიზეზები.
მარტივი და რთული ნივთიერებები: მეტალები და არამეტალები, ოქსიდები, ფუძეები, მჟავები და მარილები. მათი მიღების ხერხები და თვისებები, კავშირი სხვადასხვა კლასის ნაერთებს შორის. ნარევები. მინერალები.
ქიმიური ელემენტების პერიოდული სისტემა და პერიოდულობის კანონი
პერიოდულობის კანონის აღმოჩენა, მისი თანამედროვე ფორმულირება
პერიოდული სისტემა და ატომის აღნაგობა, პერიოდული სისტემის აგებულება: ჯგუფები და პერიოდები
ნივთიერებათა თვისებითი რეაქციები.
ატომის ბირთვის შედგენილობა, იზოტოპი. ქიმიური ელემენტების ატომებში
ელექტრონების განაწილება, ელექტრონული ფორმულები /პერიოდული სისტემის პირველი 20 ელემენტი/. ელექტროუარყოფითობა.
* * * *
ქიმიური რეაქციები: წვა, ჟანგვა, კოროზია.
ბუნებრივი და ხელოვნური მასალები.
ბუნებრივი საღებავები.
დანართი №3
პროექტი ,,ილია ჭავჭავაძე“
ეროვნული სასწავლო გეგმა
საგნობრივი სტანდარტი: მათემატიკაში
კლასები: 1,7,10
I კლასი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:
მათ. I
მიმართულება:
რიცხვები და მოქმედებები
კანონზომიერებები და ალგებრა
გეომეტრია და სივრცის აღქმა
1. ერთმანეთს უსაბამებს რიცხვებს, რიცხვით სახელებს და რაოდენობებს
2. იყენებს რიგობრივ რიცხვით სახელებს და რიცხვებს როგორც ჭდეებს (~იარლიყი~)
3. აკავშირებს თვლას, რიცხვებს შორის დამოკიდებულებებს და შეკრება-გამოკლების მოქმედებებს ერთმანეთთან
4. აფასებს და ადარებს რაოდენობებს
5. განავრცობს, წარმოადგენს და ადარებს საგნების პერიოდულ განლაგებებს (მიმდევრობებს)
6. ამოიცნობს და აღწერს ბრტყელ ფიგურას
7. გამოსახავს ბრტყელ გეომეტრიულ ფიგურებს და ამოიცნობს ობიექტთა ურთიერთმდებარეობას
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: რიცხვები და მოქმედებები
მათ. I.1. ერთმანეთს უსაბამებს რიცხვებს, რიცხვით სახელებს და რაოდენობებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ირჩევს და ქმნის მოცემული რიცხვის შესაბამისი რაოდენობის გროვებს და პირიქით, რიცხვს უსაბამებს შესაბამისი რაოდენობის გროვებს.
· ქმნის ტოლი რაოდენობის საგანთა მოწესრიგებულ ერთობლიობას მათი დაწყვილებით.
· კითხულობს და წერს რიცხვებს; გამოსახავს მათ სხვადასხვა მოდელის გამოყენებით.
· გამოყოფს მითითებული რიცხვების შესაბამისი რაოდენობის ჯგუფებს გროვაში (მაგ., გამოყოფს ათეულს გროვაში).
მათ. I.2. იყენებს რიგობრივ რიცხვით სახელებს და რიცხვებს როგორც ჭდეებს (“იარლიყი”)
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ითვლის წინ/უკან ნებისმიერი რიცხვიდან, განმარტავს 11-დან 20-მდე რიცხვის სახელდებას; ასახელებს მოცემული რიცხვის წინა და მომდევნო რიცხვებს.
· საგანთა მოწესრიგებულ ერთობლიობაში ასახელებს მითითებული საგნის რიგს; მოცემული თანმიმდევრობით ან/და მითითებულ პოზიცებზე განათავსებს საგნებს.
· იყენებს რიგობრივ რიცხვით სახელებს მოვლენათა ან ქმედებათა თანმიმდევრობის აღწერისას.
· იყენებს ნულს და მის აღმნიშვნელ სიმბოლოს შესაბამის სიტუაციებში.
· განასხვავებს და ასახელებს ეროვნული ფულის ნიშნებს (მონეტებს, ბანკნოტებს) 20-ის ფარგლებში.
მათ. I.3. აკავშირებს თვლას, რიცხვებს შორის დამოკიდებულებებს და შეკრება-გამოკლების მოქმედებებს ერთმანეთთან
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სიტყვიერად აღწერს შეკრების/გამოკლების/ტოლობის და შედეგის ცნებებებს სხვადასხვა კონტექსტში (მაგ., “დავუმატოთ”, “მოვაკლოთ”, მიმატება – გაზრდა; გამოკლება – შემცირება, გაცალკევება, განსხვავება).
· ახდენს შეკრება-გამოკლების თვალსაჩინოდ დემონსტრირებას, განსაზღვრავს განსხვავებას (მაგ.,, “რამდენით გაიზარდა/შემცირდა?”) და აღწერს რიცხვებს შორის დამოკიდებულებებს.
· ზეპირად ანგარიშისას იყენებს 1-ს ტოლი ბიჯით თვლას, ან სხვა ხერხს და ახდენს შეკრება-გამოკლების მოქმედებათა ურთიერთშებრუნებულობას დემონსტრირებას მოდელის გამოყენებით.
· მოცემული გროვისათვის ასახელებს, ამ გროვის, მითითებულ რაოდენობამდე შესავსებად საჭირო, დამატებით რაოდენობას; ზეპირად ასრულებს 10-ის გავლით შეკრება-გამოკლებას და ახდენს გამოყენებული ხერხის თვალსაჩინოდ დემონსტრირებას.
მათ. I.4. აფასებს და ადარებს რაოდენობებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· დაუთვლელად ასახელებს ზუსტ რაოდენობას ერთგვაროვან, მცირე ზომის საგანთა გროვაში (რაოდენობა არ აღემატება 5-ს) და ამოწმებს თავის პასუხს.
· აკავშირებს “-ით” მეტობა/ნაკლებობას შეკრება/გამოკლების მოქმედებებთან და ახდენს ამის მოდელზე დემონსტრირებას.
· საგანთა დაწყვილებით ადარებს რაოდენობებს გროვებში, იყენებს შესაბამის ტერმინებსა და აღნიშვნებსა (>, <, =) და განსაზღვრავს განსხვავებას (“რამდენით მეტი / ნაკლები?”).
· ირჩევს ორი გროვიდან ერთს, რომელშიც საგნების რაოდენობა დაახლოებით მოცემული რიცხვის ტოლია, ამოწმებს თავის ვარაუდს.
შინაარსი
1. ნატურალური რიცხვები 20-ის ფარგლებში
2. რიცხვის ცნების სხვადასხვა ასპექტი
3. რიცხვების გამოყენება
მიმართულება: კანონზომიერებები და ალგებრა
მათ. I.5. განავრცობს, წარმოადგენს და ადარებს საგნების პერიოდულ განლაგებებს (მიმდევრობებს)
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მიმდევრობის მოცემული ფრაგმენტის მიხედვით ავსებს ამ მიმდევრობის რამდენიმე თანმიმდევრულ ღია პოზიციას.
· ადარებს ერთნაირი საგნებით წარმოდგენილ ორ მოცემულ მიმდევრობას (რომლებშიც საგანთა რაოდენობა ტოლია) და შესაბამის შემთხვევაში მიუთითებს იმ მიმდევრობებს, რომლებიც განლაგების ერთსა და იმავე წესს ემორჩილება.
· სიტყვიერად მოცემული წესის მიხედვით მიმდევრობით განალაგებს მხოლოდ ერთი ატრიბუტით განსხვავებულ საგნებს (მაგ., ერთი ზომის ბურთების ასეთ მიმდევრობას: წითელი ბურთი, ლურჯი ბურთი, წითელი ბურთი . . .)
შინაარსი
1. საგნების საშუალებით წარმოდგენილი პერიოდული მიმდევრობები.
მიმართულება: გეომეტრია და სივრცის აღქმა
მათ. I.6. ამოიცნობს და აღწერს ბრტყელ ფიგურას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ყოფითი დანიშნულების საგნებში ან მათ ილუსტრაციებში უთითებს დასახელებულ ბრტყელ ფიგურებს.
· შეარჩევს მითითებული ფიგურის მოდელს შერეული გროვიდან.
· აღწერს მითითებულ გეომეტრიული ფიგურას (მაგ., ასახელებს მოცემული მრავალკუთხედის წვეროების რაოდენობას).
მათ. I.7. გამოსახავს ბრტყელ გეომეტრიულ ფიგურებს და ამოიცნობს ობიექტთა ურთიერთმდებარეობას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· რომელიმე ხერხით (მაგ., აპლიკაციით ან ნახატის საშუალებით) ქმნის დასახელებული ფორმის ბრტყელი ფიგურის მოდელს ან გამოსახულებას.
· უთავსებს სხვადასხვა ბრტყელი ფიგურების მოდელებს ერთმანეთს ნიმუშზე მოცემული გამოსახულების (ნახატის) მისაღებად.
· სწორად პასუხობს კითხვებზე ობიექტთა ურთიერთმდებარეობის (მარჯვნივ/მარცხნივ, ზემოთ/ქვემოთ, წინ/უკან) შესახებ.
· მითითებული წესით აერთებს რამდენიმე წერტილს სიბრტყეზე ან/და მონიშნავს გზას მითითებულ ობიექტამდე მარტივ სქემაზე.
შინაარსი
1. ბრტყელი ფიგურები: სამკუთხედი, ოთხკუთხედი, ხუთკუთხედი, ექვსკუთხედი, წრე.
2. მარტივი სქემები სიბრტყეზე (მაგ., წირებით შეერთებული წერტილები).
VII კლასი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:
მათ. VII
მიმართულება:
რიცხვები და მოქმედებები
კანონზომიერებები და ალგებრა
გეომეტრია და სივრცის აღქმა
მონაცემთა ანალიზი, ალბათობა და სტატისტიკა
1. კითხულობს, გამოსახავს, ადარებს და ალაგებს რაციონალურ რიცხვებს პოზიციური სისტემის გამოყენებით
2. სხვადასხვა ხერხით ასრულებს მოქმედებებს რაციონალურ რიცხვებზე
3. აფასებს რაციონალურ რიცხვებზე მოქმედებათა შედეგს
4. ერთმანეთთან აკავშირებს ზომის სხვადასხვა ერთეულებს და იყენებს მათ ამოცანების ამოხსნისას
5. ამოიცნობს და გამოსახავს სიდიდეებს შორის პირდაპირპროპორ-ციულ დამოკიდებულებას
6. ამოცანის ამოხსნისას იყენებს სიმრავლურ ცნებებსა და ოპერაციებს
7. ამარტივებს ალგებრულ გამოსახულებას და ხსნის წრფივ განტოლებას
8. განავრცობს და აანალიზებს ობიექტების პერიოდულ მიმდევრობას ან/და მუდმივი ნაზრდის მქონე რიცხვით მიმდევრობას
9. ამოიცნობს გეომეტრიულ ფიგურებს, ადარებს მათ სახეობებს და ახდენს კლასიფიცირებას
10. წარმოადგენს გეომეტრიულ ობიექტებს ამოცანის კონტექსტის შესაბამისად
11. ახდენს გეომეტრიულ გარდაქმნებს და იყენებს მათ ფიგურათა თვისებების დასადგენად
12. იყენებს კოორდინატების მეთოდს ორიენტაციისათვის
13. ხსნის გეომეტრიულ ამოცანებს სამკუთხედებთან დაკავშირებული ცნებებისა და ფაქტების გამოყენებით
14. მოიპოვებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად საჭირო თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს
15. აწესრიგებს და წარმოადგენს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად ხელსაყრელი ფორმით
16. აკეთებს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემთა ინტერპრეტაციას და ანალიზს ამოცანის კონტექსტის გათვალისწინებით
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: რიცხვები და მოქმედებები
მათ. VII.1. კითხულობს, გამოსახავს, ადარებს და ალაგებს რაციონალურ რიცხვებს პოზიციური სისტემის გამოყენებით
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ათწილადის ჩანაწერში უთითებს თანრიგებს და ასახელებს თანრიგებში მდგომ ციფრთა მნიშვნელობებს; იყენებს ამ ცოდნას ათწილადების შედარების ან (ზრდადობით/კლებადობით) დალაგებისას. (მაგ., გაშლის სასრულ ათწილადს სათანრიგო შესაკრებების ჯამის სახით, «დაალაგე კლებით 2.9259, 3.1, 2.93, და 2.899»).
· გამოსახავს და ადარებს უარყოფით რიცხვებს პოზიციური სისტემის გამოყენებით; ახდენს მოპირდაპირე რიცხვის და რიცხვის აბსოლუტური მნიშვნელობის ცნებების მოდელზე დემონსტრირებას (მათ შორის რიცხვით ღერძზე).
· ეკვივალენტური ფორმით წერს შერეულ რიცხვებს, ათწილადებსა და წილადებს; ადარებს და ალაგებს სხვადასხვა სახით მოცემულ რიცხვებს (ათწილადი (წილადი).
· პოზიციური სისტემის გამოყენებით კონკრეტულ მაგალითებზე ასაბუთებს გაყოფადობის ნიშნებიდან ზოგიერთს (მაგ., 3-ზე და 9-ზე გაყოფადობის ნიშნებს); პოულობს მოცემული რიცხვების უმცირეს საერთო ჯერადსა და უდიდეს საერთო გამყოფს.
მათ. VII.2. სხვადასხვა ხერხით ასრულებს მოქმედებებს რაციონალურ რიცხვებზე
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ახდენს მთელ რიცხვებზე არითმეტიკული მოქმედებების მოდელზე დემონსტრირებას (მაგ., “დადებითი” და “უარყოფითი” ერთეულოვანი “მუხტებით”, ე.ი. ორი განსხვავებული ფერის “ნულოვანი წყვილებით”).
· იყენებს რიცხვის ჩაწერის ეკვივალენტურ ფორმებს, მოქმედებათა შესრულების თანმიმდევრობას, მათ თვისებებსა და დაჯგუფებას გამოთვლების გასამარტივებლად.
· ყოფს რიცხვს პროპორციულ ნაწილებად და პოულობს რიცხვს მისი მოცემული ნაწილის მიხედვით.
· ახდენს ნატურალურ-მაჩვენებლიანი ხარისხის თვისებების დემონსტრირებას.
· ზეპირი ანგარიშისას იყენებს პროცენტის კავშირს რიცხვის ნაწილებთან; პოულობს მოცემული რიცხვის პროცენტს და ხსნის შებრუნებულ ამოცანებს.
· ირჩევს და იყენებს რაციონალურ რიცხვებზე არითმეტიკული მოქმედებების შესრულების ხერხს; (ეს ხერხებია: ზეპირი, ტექნოლოგიების გამოყენებით, წერითი ალგორითმიები).
მათ. VII.3. აფასებს რაციონალურ რიცხვებზე მოქმედებათა შედეგს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· გამოთვლებზე საყოფაცხოვრებო ამოცანის ამოხსნისას იყენებს ზეპირი ანგარიშის ხერხებს ან შესაბამის შემთხვევაში მოქმედებათა შედეგის შეფასებას.
· აფასებს რაციონალურ რიცხვებზე არითმეტიკულ მოქმედებათა შედეგის მნიშვნელობას, ასრულებს მოქმედებებს და ამოწმებს თავის ვარაუდს.
· ამრგვალებს რაციონალურ რიცხვებს მითითებული სიზუსტით; მიახლოებით პოულობს (სიზუსტის მითითების გარეშე) არითმეტიკული გამოსახულების მნიშვნელობას.
· იყენებს შეფასებას ათწილადებზე (წერითი ალგორითმის ან კალკულატორის გამოყენებით) ჩატარებული გამოთვლების შედეგის ადეკვატურობის შესამოწმებლად.
მათ. VII.4. ერთმანეთთან აკავშირებს ზომის სხვადასხვა ერთეულებს და იყენებს მათ ამოცანების ამოხსნისას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ირჩევს და იყენებს შესაფერის ერთეულებს სიდიდის ცვლილების, მოძრაობის სიჩქარის, მასშტაბისა და რუკაზე მანძილის პოვნასთან დაკავშირებულ ამოცანების ამოხსნისას.
· ხსნის პრაქტიკულ საქმიანობასთან დაკავშირებულ და/ან სხვა სასწავლო დისციპლინებიდან მომდინარე ამოცანებს გამოთვლებზე (მაგ., უმარტივესი ხარჯთაღრიცხვა; ისტორიული ეპოქის ხანგრძლივობის განსაზღვრა; ამოცანები პროცენტებზე და პროპორციაზე: ხსნარები, შენადნობები და სხვა).
· მოცემული წრფივი დამოკიდებულების გამოყენებით გამოსახავს ერთ სისტემაში მოცემულ ერთეულს სხვა სისტემის ერთეულით.
· გამოსახავს მოცემულ ერთეულს იგივე სისტემის სხვა ერთეულის საშუალებით. (მაგ., კმ/სთ -ებში მოცემულ სიჩქარეს გამოსახავს მ/წმ -ით).
შინაარსი
1. მთელი რიცხვები და არითმეტიკული მოქმედებები მთელ რიცხვებზე.
2. წილადები, ათწილადები და ზოგიერთი კავშირი მათ შორის.
3. პროცენტი (100-ზე ნაკლები ან ტოლი და 1-ზე მეტი ან ტოლი პროცენტი); კავშირები: ერთსა და იმავე მთელის პროცენტი და ნაწილი.
4. რიცხვების შედარება და არითმეტიკული მოქმედებების შედეგის შეფასება.
5. რიცხვის პროპორციულ ნაწილებად დაყოფა (მაგ., 2 : 3 : 5).
6. რიცხვების უმცირესი საერთო ჯერადი და უდიდესი საერთო გამყოფი; რიცხვის მარტივ მამრავლებად დაშლა.
7. რიცხვის ნატურალურმაჩვენებლიანი ხარისხი
8. ნაშთით გაყოფა, ნაშთი და გაყოფადობის ნიშნებიდან ზოგიერთი.
9. ზომის ერთეულები, ზომის ერთეულებს შორის კავშირები და ზომის ერთეულების გამოყენება:
· მასშტაბი
· ერთი სისტემის ერთეულის სხვა სისტემის შესაბამისი ერთეულით გამოსახვა.
10. ფასდაკლება/ფასის გაზრდა (თანმიმდევრობითი და ერთჯერადი ფასდაკლებების/ფასების ზრდის ერთმანეთთან შედარება) და მარტივი ხარჯთაღრიცხვა.
მიმართულება: კანონზომიერებები და ალგებრა
მათ. VII.5. ამოიცნობს და გამოსახავს სიდიდეებს შორის პირდაპირპროპორციულ დამოკიდებულებას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მოცემული დამოკიდებულებისათვის თვისებრივად და რაოდენობრივად აღწერს, თუ რა გავლენას ახდენს ერთი სიდიდის ცვლილება მეორის მნიშვნელობაზე; მოყავს მუდმივი და არამუდმივი რაოდენობრივი ცვლილების მაგალითები ყოველდღიური ცხოვრებიდან.
· სიტყვიერად ჩამოყალიბებულ დებულებას სიდიდეებს შორის დამოკიდებულებისა და მიმართების შესახებ გამოსახავს გრაფიკულად ან/და ცხრილით და პირიქით – გრაფიკულად ან/და ცხრილით გამოსახულ დამოკიდებულებას აღწერს სიტყვიერად.
· სხვადასხვა ხერხით (გრაფიკულად, ცხრილის სახით, სიტყვიერად, ალგებრულად) გამოსახულ დამოკიდებულებებს შორის მიუთითებს ერთსა და იმავე დამოკიდებულებებს.
მათ. VII.6. ამოცანის ამოხსნისას იყენებს სიმრავლურ ცნებებსა და ოპერაციებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სხვადასხვა ხერხით მოცემული სიმრავლისათვის განსაზღვრავს მოცემული ელემენტის კუთვნილებას მოცემული სიმრავლისადმი.
· პრობლემის გადაჭრისას, იყენებს ზოგიერთ დამხმარე ხერხს სიმრავლეთა შორის მიმართებების დასადგენად და სიმრავლური ოპერაციების შესასრულებლად.
· სწორად იყენებს სიმრავლეთა თეორიის ცნებებს და შესაბამის აღნიშვნებს სასრულ სიმრავლეებზე ოპერაციების (ორი სიმრავლის თანაკვეთა და გაერთიანება), სასრულ სიმრავლეთა შორის მიმართების, ელემენტსა და სიმრავლეს შორის მიმართების გამოსახვისას.
მათ. VII.7. ამარტივებს ალგებრულ გამოსახულებას და ხსნის წრფივ განტოლებას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ტექსტური ამოცანის ამოსახსნელად ადგენს და ხსნის ერთუცნობიან წრფივ განტოლებას.
· იყენებს მოქმედებათა თვისებებს, მათი თანმიმდევრობას და დაჯგუფებას ალგებრული (არაუმეტეს ორი ცვლადის შემცველი წრფივი ან მეორე ხარისხის) გამოსახულების გასამარტივებლად და მისი მნიშვნელობის გამოსათვლელად ცვლადების მოცემული მნიშვნელობებისათვის.
· ალგებრული გარდაქმნებისა ან/და ლოგიკური მსჯელობის გამოყენებით ასაბუთებს ან უარყოფს ორი ალგებრული (არა უმეტეს ორი ცვლადის შემცველი წრფივი ან მეორე ხარისხის) გამოსახულების იგივურ ტოლობას.
მათ. VII.8. განავრცობს და აანალიზებს ობიექტების პერიოდულ მიმდევრობას ან/და მუდმივი ნაზრდის მქონე რიცხვით მიმდევრობას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· პერიოდულ მიმდევრობაში გამოყოფს მიმდევრობის პერიოდს.
· წარმოადგენს მიმდევრობის მოცემული ფრაგმენტის გავრცობის ორ ან მეტ ვარიანტს, განმარტავს გავრცობის ვარიანტებს და ადარებს მათ.
· დასმული ამოცანის კონტექსტიდან გამომდინარე ირჩევს მიმდევრობის გავრცობის ვარიანტს და ასაბუთებს თავის არჩევანს.
· განავრცობს მუდმივი ნაზრდის მქონე რიცხვით მიმდევრობას; ასახელებს რეალურ ვითარებაში ისეთი პროცესის მაგალითებს, რომლებიც ასეთი მიმდევრობით აღიწერება.
შინაარსი
1. პირდაპირპროპორციული დამოკიდებულება და მისი გამოსახვა გრაფიკის და ცხრილის საშუალებით.
2. სიმრავლეთა თეორიის ცნებები, ოპერაციები და შესაბამისი აღნიშვნები სასრული სიმრავლეების შემთხვევაში.
3. ტექსტური ამოცანების ამოხსნა წრფივი განტოლებების გამოყენებით.
4. არა უმეტეს ორი ცვლადის შემცველი წრფივი ან მეორე ხარისხის გამოსახულებების გამარტივება და მნიშვნელობის გამოთვლა.
5. პერიოდული მიმდევრობები და მუდმივი ნაზრდის მქონე რიცხვითი მიმდევრობები.
მიმართულება: გეომეტრია და სივრცის აღქმა
მათ. VII.9. ამოიცნობს გეომეტრიულ ფიგურებს, ადარებს მათ სახეობებს და ახდენს კლასიფიცირებას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· არქიტექტურისა და ხელოვნების ნიმუშებში ან მათ ილუსტრაციებში, ყოფითი დანიშნულების საგნებში ასახელებს მისთვის ნაცნობ გეომეტრიულ ფიგურებს ან მათ ნაწილებს.
· აყალიბებს მიმართებებს (მაგ., ზოგადობა-კერძოობა) ფიგურათა სახეობებს შორის.
· ასახელებს ფიგურას მისი ნიშანთვისებების მიხედვით, მსჯელობს ფიგურის ამოსაცნობად მათი საკმარისობის/არასაკმარისობის შესახებ.
მათ. VII.10. წარმოადგენს გეომეტრიულ ობიექტებს ამოცანის კონტექსტის შესაბამისად
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· აგებს დასმული ამოცანის შესაბამის ნახაზს და ადეკვატურად იყენებს ასოით აღნიშვნებს.
· აღწერს გეომეტრიულ ობიექტთა მოცემულ გრაფიკულ გამოსახულებებს ან ობიექტთა ურთიერთმდებარეობას შესაბამისი ტერმინოლოგიის გამოყენებით. (მაგ., მართკუთხა პარალელეპიპედის რომელ წახნაგებს ეკუთვნის მითითებული წვერო).
· გამოსახავს ბრტყელ ფიგურებს ისე, რომ მათი თანაკვეთა/გაერთიანება იყოს მითითებული ფორმის ან თვისებების მქონე ფიგურა.
მათ. VII.11. ახდენს გეომეტრიულ გარდაქმნებს და იყენებს მათ ფიგურათა თვისებების დასადგენად
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· გარემომცველ ობიექტებს შორის მოიძიებს სიმეტრიულ ობიექტებს.
· ხაზავს ბრტყელი ფიგურის (ტეხილი, მრავალკუთხედი) სიმეტრიულ ფიგურას მითითებული სიმეტრიის ღერძის მიმართ; ახდენს ბრტყელი ფიგურის (ტეხილი, მრავალკუთხედი) პარალელურ გადატანას.
· უთითებს ბრტყელი ფიგურის სიმეტრიის ღერძს/ღერძებს; ახდენს სიმეტრიულობის დემონსტრირებას; იყენებს ფიგურის სიმეტრიულობას ფიგურის თვისების დასადგენად.
მათ. VII.12. იყენებს კოორდინატების მეთოდს ორიენტაციისათვის
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ორიენტირებს რუკაზე ან საკოორდინატო სიბრტყეზე კოორდინატების გამოყენებით (მაგ., ასახელებს მოცემული წერტილის კოორდინატების მიახლოებით ან ზუსტ მნიშვნელობას; პოულობს წერტილს მოცემული მთელრიცხოვანი კოორდინატების მიხედვით).
· ასახელებს საკოორდინატო ღერძების მიმართ მოცემული წერტილის ღერძულად სიმეტრიული წერტილის კოორდინატებს.
· პოულობს პარალელური გადატანით მიღებული ფიგურის ნებისმიერი წერტილის კოორდინატებს მისი წინასახის კოორდინატებისა და მითითებული პარალელური გადატანის მეშვეობით.
მათ. VII.13. ხსნის გეომეტრიულ ამოცანებს სამკუთხედებთან დაკავშირებული ცნებებისა და ფაქტების გამოყენებით
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იყენებს სამკუთხედების ტოლობის ნიშნებს ფიგურათა თვისებების დასადგენად, ფიგურათა უცნობი ელემენტების მოსაძებნად ან რეალურ ვითარებაში მანძილის არაპირდაპირი გზით დასადგენად.
· ხსნის აგების მარტივ ამოცანებს.
· პოულობს მიზეზ-შედეგობრივ კავშირებს სამკუთხედთან და მის ელემენტებთან დაკავშირებულ დებულებებს შორის.
შინაარსი
1. წერტილები, წრფეები და სიბრტყეები: მიმართებები მათ შორის.
2. გეომეტრიული ფიგურები: კლასიფიკაცია სხვადასხვა ნიშნით (მაგ., ამოზნექილი და არაამოზნექილი, ბრტყელი და სივრცული).
3. კუთხეები: ელემენტები, ზომა, კლასიფიკაცია, თვისებები.
4. სამკუთხედები: ელემენტები, კლასიფიკაცია, თვისებები, ტოლობის ნიშნები.
5. გეომეტრიული გარდაქმნები სიბრტყეზე: პარალელური გადატანა, ღერძული სიმეტრია, სამკუთხედები (ელემენტები, კლასიფიკაცია, თვისებები, ტოლობის ნიშნები).
6. კოორდინატთა სისტემა; ორიენტირება სიბრტყეზე, გარდაქმნების გამოსახვა.
7. აგების უმარტივესი ამოცანები: მოცემული სამკუთხედის ტოლი სამკუთხედის, კუთხის ბისექტრისი, მონაკვეთის შუამართობის აგება.
მიმართულება: მონაცემთა ანალიზი, ალბათობა და სტატისტიკა
მათ. VII.14. მოიპოვებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად საჭირო თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· განასხვავებს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს, იყენებს მონაცემთა შეგროვების შესაფერის საშუალებას (გაზომვა, დაკვირვება).
· მოცემულ თემასთან დაკავშირებით სვამს კითხვებს, განსაზღვრავს რესპონდენტებს და მოიპოვებს საჭირო მონაცემებს.
· მოცემული ამოცანისთვის დამოუკიდებლად გეგმავს და ატარებს სტატისტიკურ ექსპერიმენტს და აგროვებს მონაცემებს.
მათ. VII.15. აწესრიგებს და წარმოადგენს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად ხელსაყრელი ფორმით
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ახდენს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემთა დალაგებას/კლასიფიკაციას, წარმოადგენს მონაცემებს სიის/პიქტოგრამის სახით, მსჯელობს დალაგების/კლასიფიკაციის პრინციპზე.
· ქმნის მოწესრიგებულ მონაცემთა ცხრილებს და ასაბუთებს შერჩეული დიზაინის მიზანშეწონილობას.
· აგებს სხვადასხვა დიაგრამებს ერთსა და იმავე თვისებრივი ან რაოდენობრივი მონაცემებისთვის და მსჯელობს, თუ მონაცემთა რამდენად მნიშვნელოვან ასპექტებს წარმოაჩენს თითოეული და რა უპირატესობა გააჩნია თითოეულს.
მათ. VII.16. აკეთებს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემთა ინტერპრეტაციას და ანალიზს ამოცანის კონტექსტის გათვალისწინებით
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სვამს კითხვებს მონაცემების შესახებ ან/და ახასიათებს მონაცემებს, რომლებიც წარმოდგენილია სიის, ცხრილის, პიქტოგრამის ან დიაგრამის სახით, მსჯელობს არსებულ კანონზომიერებებსა და გამორჩეულ მონაცემებზე.
· ირჩევს შესაფერის შემაჯამებელ რიცხვით მახასიათებლებს, ასაბუთებს თავის არჩევანს, ითვლის და იყენებს მათ მონაცემთა ჯგუფის დასახასიათებლად.
· ადარებს მონაცემთა რამდენიმე ჯგუფს და წარმოაჩენს თვისებრივ და რაოდენობრივ მსგავსებასა და განსხვავებას მათ შორის (შემაჯამებელი რიცხვითი მახასიათებლების გარეშე).
შინაარსი
1. მონაცემთა შეგროვების საშუალებანი:
· გაზომვა და დაკვირვება;
· გამოკითხვა;
· სტატისტიკური ექსპერიმენტი.
2. თვისებრივი და რაოდენობრივი მონაცემების ორგანიზაცია:
· მონაცემების კლასიფიკაცია (გარდა ინტერვალებად დაჯგუფებისა);
· მონაცემთა დალაგება ზრდადობა-კლებადობით ან ლექსიკოგრაფიული მეთოდით.
3. მონაცემთა მოწესრიგებული ერთობლიობების რაოდენობრივი და თვისებრივი ნიშნები:
· მონაცემთა რაოდენობა, პოზიცია და თანმიმდევრობა ერთობლიობაში, მონაცემთა სიხშირე;
· განმეორების ტიპის კანონზომიერებანი;
· გამორჩეული (მაგ.,, ექსტრემალური, იშვიათი) მონაცემები.
4. მონაცემთა წარმოდგენის საშუალებანი რაოდენობრივი და თვისებრივი მონაცემებისთვის:
· სია, ცხრილი, პიქტოგრამა, წერტილოვანი, მესერული, ხაზოვანი, სვეტოვანი დიაგრამები.
5. მონაცემთა შემაჯამებელი რიცხვითი მახასიათებლები თვისებრივი და რაოდენობრივი მონაცემებისთვის:
· ცენტრალური ტენდენციის საზომები - საშუალო, მოდა;
· მონაცემთა გაფანტულობის საზომი - გაბნევის დიაპაზონი.
X კლასი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:
მათ. X
მიმართულება:
რიცხვები და მოქმედებები
კანონზომიერებები და ალგებრა
გეომეტრია და სივრცის აღქმა
მონაცემთა ანალიზი, ალბათობა და სტატისტიკა
1. განასხვავებს ნამდვილ რიცხვთა ქვესისისტემებს
2. აკავშირებს სხვადასხვა პოზიციურ სისტემებს / ნამდვილ რიცხვთა ქვესიმრავლეებს ერთმანეთთან
3. ასრულებს ნამდვილ რიცხვებზე მოქმედებებს და აფასებს მათ შედეგს
4. იყენებს მსჯელობა-დასაბუთების სხვადასხვა ხერხს
5. წყვეტს პრაქტიკული საქმიანობიდან მომდინარე პრობლემებს
6. იკვლევს ფუნქციის თვისებებს და იყენებს მათ სიდიდეებს შორის დამოკიდებულების შესასწავლად
7. იყენებს განტოლებათა და უტოლობათა სისტემებს მოდელირების საშუალებით პრობლემის გადაჭრისას
8. იყენებს დისკრეტული მათემატიკის ელემენტებს პრობლემის მოდელირებისა და ანალიზისთვის.
9. ფლობს და იყენებს გეომეტრიულ ფიგურათა წარმოდგენისა და დებულებათა ფორმულირების ხერხებს
10. პოულობს ობიექტთა ზომებსა და ობიექტთა შორის მანძილებს
11. ასაბუთებს გეომეტრიული დებულებების მართებულობას
12. იკვლევს ფიგურათა გეომეტრიულ გარდაქმნებს სიბრტყეზე და იყენებს მათ გეომეტრიული პრობლემების გადაჭრისას
13. მოიპოვებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად საჭირო თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს
14. აწესრიგებს და წარმოადგენს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად ხელსაყრელი ფორმით
15. აღწერს შემთხვევითობას ალბათური მოდელების საშუალებით
16. იყენებს სტატისტიკურ და ალბათურ ცნებებს/თვალსაზრისებს ყოველდღიურ ვითარებებში
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: რიცხვები და მოქმედებები
მათ. X1. განასხვავებს ნამდვილ რიცხვთა ქვე-სისტემებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· განასხვავებს რაციონალურ და ირაციონალურ რიცხვებს, როგორც პერიოდულ და არაპერიოდულ ათწილადებს; ახდენს ირაციონალური რიცხვის რაციონალური მიმდევრობით მიახლოების დემონსტრირებას მოდელის გამოყენებით.
· მოცემული სიზუსტით ამრგვალებს ნამდვილ რიცხვებს; განასხვავებს უსასრულო პერიოდული ათწილადის შემოკლებით ჩაწერას დამრგვალებისგან.
· ასახელებს მოცემულ ორ ნამდვილ რიცხვს შორის მოთავსებულ რაციონალურ რიცხვს. (მაგ., ასახელებს 0.6(5) –სა და 0.66 –ს შორის მოთავსებულ რაციონალურ რიცხვს).
· ახდენს ნამდვილი რიცხვის ათობითი პოზიციური სისტემით ჩაწერის ინტერპრეტაციას და/ან მის დემონსტრირებას მოდელზე (მაგ., ახდენს 1-ზე ნაკლები დადებითი ნამდვილი რიცხვის მიახლოებას [0,1] მონაკვეთის თანმიმდევრული დანაწილებით).
მათ. X.2. აკავშირებს სხვადასხვა პოზიციურ სისტემებს/ნამდვილ რიცხვთა ქვესიმრავლეებს ერთმანეთთან
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ადარებს სხვადასხვა პოზიციურ სისტემებს ერთმანეთს; მსჯელობს თითოეულის უპირატესობაზე რიცხვების ჩაწერისას. (მაგ., ათობითი პოზიციური სისტემა, რომაული, ეგვიპტური – სადაც ათის ხარისხებისთვის შესაბამისი რიცხვითი სახელები/იეროგლიფები არსებობდა).
· მოყავს ინფორმაციის ციფრული კოდირების/ტექნოლოგიების მაგალითები; აკავშირებს რიცხვის სხვადასხვა პოზიციურ სისტემაში ჩაწერას ერთმანეთთან (მაგ., ორობით პოზიციურ სისტემაში ჩაწერილ რიცხვს წერს ათობით პოზიციურ სისტემაში).
· აკავშირებს ნამდვილ რიცხვთა ქვესიმრავლეებს ერთმანეთთან სიმრავლეთა თეორიის ენის გამოყენებით (ქვესიმრავლე, სიმრავლეთა თანაკვეთა, გაერთიანება, სხვაობა, დამატება; ამ მიმართებების ვენის დიაგრამის გამოყენებით გამოსახვა).
· სხვადასხვა ფორმით წერს ნამდვილ რიცხვებს (მაგ., პერიოდულ ათწილადს ჩაწერს წილადის სახით); ადარებს და ალაგებს სხვადასხვა ფორმით ჩაწერილ ნამდვილ რიცხვებს (ათწილადი, წილადი; ერთი და იგივე მთელის ნაწილი და პროცენტი; რიცხვის სტანდარტული ფორმა, ათობითი და ორობითი პოზიციური სისტემა; რიცხვის ხარისხი და ირაციონალური გამოსახულება).
მათ. X.3. ასრულებს ნამდვილ რიცხვებზე მოქმედებებს და აფასებს მათ შედეგს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამარტივებს ნამდვილ რიცხვებზე მოქმედებების (აგრეთვე მოდულის) შემცველ გამოსახულებას მოქმედებათა თვისებების, თანმიმდევრობისა და მათ შორის კავშირის გამოყენებით.
· ახდენს წილად-მაჩვენებლიანი ხარისხის ცნების ინტერპრეტაციას და მისი თვისებების დემონსტრირებას; ადარებს და ალაგებს ერსა და იმავე ფუძის მქონე ხარისხებს.
· ამოცანის კონტექსტის გათვალისწინებით ირჩევს რა უფრო მიზანშეწონილია მოქმედებათა შედეგის შეფასება, თუ მისი ზუსტი მნიშვნელობის პოვნა; იყენებს შეფასებას ნამდვილი რიცხვებზე შესრულებული გამოთვლების შედეგის ადექვატურობის შესამოწმებლად.
· ერთი არითმეტიკული მოქმედების შემცველ გამოსახულებაში ამრგვალებს წევრებს (ნამდვილი რიცხვებს) და პოულობს მოქმედებებათა შედეგის მიახლოებით მნიშვნელობას; მსჯელობს დამრგვალებით გამოწვეულ განსხვავებაზე.
· მოყავს ფარდობითი აზრით “ძალიან დიდი” და “ძალიან მცირე” სიდიდეთა მაგალითები (მაგ., სინათლის წელი, ელექტრონის მასა); ახდენს “უსასრულოდ მცირეს/დიდის” ცნების ინტერპრეტირებას ზღვრული პროცესების საშუალებით.
მათ. X.4. იყენებს მსჯელობა-დასაბუთების სხვადასხვა ხერხს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ასაბუთებს მარტივ დებულებას რიცხვების თვისებების ან რიცხვითი კანონზომიერებების შესახებ; შესაბამის შემთხვევაში ახდენს ჰიპოთეზის უარყოფას კონტრმაგალითით (მაგ., ჭეშმარიტია თუ მცდარი: ნებისმიერი ორი კენტი რიცხვის ნამრავლი კენტია; ნებისმიერი ლუწი და კენტი რიცხვების სხვაობა ლუწია და ა.შ.).
· მსჯელობის ნიმუშებში ამოიცნობს დედუქციას, განზოგადებას და ანალოგიას; იყენებს მათ მთელ რიცხვებს შორის დამოკიდებულებების დასადგენად (მაგ., რომელი ციფრი დგას რიცხვის 23455 ერთეულების თანრიგში?).
· ამოცანების ამოხსნისას იყენებს რიცხვით სიმრავლეებს შორის დამოკიდებულების გამოსახვის ზოგიერთ ხერხს (მაგ., ვენის დიაგრამებს).
· იყენებს “წინააღმდეგის დაშვების” მეთოდს რიცხვების შესახებ მარტივი დებულებების დამტკიცებისას.
მათ. X.5. წყვეტს პრაქტიკული საქმიანობიდან მომდინარე პრობლემებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ასრულებს გამოთვლებს და ადარებს ორ მარტივად/რთულად დარიცხულ საპროცენტო განაკვეთს, სხვადასხვაგვარ ფასდაკლებას, დაბეგვრას; მსჯელობს მათ შორის შორის განსხვავებაზე.
· მსჯელობს ტექნოლოგიების გამოყენებასთან დაკავშირებით წამოჭრილი ეთიკური/სოციალური ხასიათის პრობლემების შესახებ (პრეზენტაციის მაგალითი: სხვადასხვაგვარი ინფორმაცია ინტერნეტში; საინფორმაციო ტექნოლოგიების/პროგრამული უზრუნველყოფის მომხმარებლის უფლება/მოვალეობები, მომსახურე მხარის უფლება/მოვალეობები).
· მსჯელობს ინფორმაციის თეორიისა და რიცხვთა თეორიის პრაქტიკულ მხარეზე, მათ როლზე/გავლენაზე ძველ/თანამედროვე საზოგადოებაში (ჯგუფური სამუშაოს ნიმუში: ტექსტური ინფორმაციის კოდირება/ დეკოდირება რომელიმე ხერხით; პრეზენტაციის მაგალითი: ოქროს კვეთა არქიტექტურასა და ხელვნებაში; ან ფიბონაჩის მიმდევრობა და ბუნებრივი პროცესების მოდელირება/სიმულირება; ანბანის წანაცვლებით დაშიფვრის მაგალითები ისტორიიდან - იულიუს კეისარის შიფრი: 5-ასოთი წანაცვლებული ანბანი; მაგ., მეორე მსოფლიო ომის დროინდელი გერმანული დაშიფვრის მანქანა “ენიგმა”).
· იყენებს კუთხის ზომის ერთეულებს შორის კავშირებს წრეწირზე მობრუნებასთან და/ან ბრუნვის შედეგად გადაადგილებასთან დაკავშირებული ამოცანების ამოხსნისას (მაგ., ლილვთან დაკავშირებული ამოცანები).
შენიშვნა: მე-2 და მე-3 ინდიკატორებიდან ერთი მაინც სავალდებულოა.
შინაარსი
1. ნამდვილ რიცხვთა ქვესიმრავლეები (რაციონალურ და ირაციონალურ რიცხვთა სიმრავლეები)
· ირაციონალური რიცხვის რაციონალური რიცხვების მიმდევრობით მიახლოება
2. ათობითისგან განსხვავებული რიცხვითი სისტემები
· ათობითისგან განსხვავებულ სისტემაში რიცხვების ჩაწერის პრაქტიკული მაგალითები (მაგ., ორობით სისტემაში)
· კავშირები სხვადასხვა პოზიციურ სისტემებს შორის (მაგ., ათობითი პოზიციური სისტემაში მოცემული რიცხვის წარმოდგენა ორობით სისტემაში და პირიქით).
3. ათობით სისტემაში მოცემული რიცხვის ჩაწერა სტანდარტული ფორმით; სტანდარტული ფორმით მოცემული რიცხვის ჩაწერა ათობით პოზიციურ სისტემაში.
4. სხვადასხვა სახით მოცემული რიცხვების შედარება/დალაგება.
5. არითმეტიკული მოქმედებები ნამდვილ რიცხვებზე
6. ნამდვილი რიცხვების დამრგვალება და არითმეტიკული მოქმედებების შედეგის შეფასება.
7. რაციონალურ-მაჩვენებლიანი ხარისხი და მისი თვისებები
8. მოდულარული (ნაშთების) არითმეტიკის ელემენტები (გაცნობის წესით, “ბოლო ციფრის არითმეტიკა”).
9. ზომის ერთეულები: კუთხის რადიანული ზომა.
მიმართულება: კანონზომიერებები და ალგებრა
მათ. X.6. იკვლევს ფუნქციის თვისებებს და იყენებს მათ სიდიდეებს შორის დამოკიდებულების შესასწავლად
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სიდიდეებს შორის დამოკიდებულების აღმწერი ფუნქციისათვის (მათ შორის რეალურ ვითარებაში) ასახელებს ფუნქციის ტიპს (წრფივი, მოდულის შემცველი, კვადრატული, ) ამ ფუნქციის გამოსახვის ხერხისაგან დამოუკიდებლად.
· სიდიდეებს შორის დამოკიდებულების აღმწერი ფუნქციისათვის, მათ შორის რეალურ ვითარებაში, პოულობს ფუნქციის ნულებს, ფუნქციის მაქსიმუმს/მინიმუმს, ზრდადობა/კლებადობისა და ნიშანმუდმივობის შუალედებს; ახდენს ამ მონაცემების ინტერპრეტაციას რეალური ვითარების კონტექსტში.
· ცვლის ფუნქციის პარამეტრებს და ახდენს ამ ცვლილების შედეგის ინტერპრეტირებას იმ პროცესის კონტექსტში, რომელიც ამ ფუნქციით აღიწერება (მაგ., მანძილის დროზე დამოკიდებულების აღმწერ ფუნქციაში რა გავლენას ახდენს სიჩქარის ცვლილება განვლილ მანძილზე?).
· ადარებს ორ ფუნქციას, რომლებიც რეალურ პროცესს გამოსახავს (პოულობს იმ სიმრავლეს, სადაც ერთი ფუნქცია მეტია/ნაკლებია მეორე ფუნქციაზე, ტოლია მეორე ფუნქციის) და ახდენს შედარების შედეგის ინტერპრეტირებას კონტექსტთან მიმართებაში.
მათ. X.7. იყენებს განტოლებათა და უტოლობათა სისტემებს მოდელირების საშუალებით პრობლემის გადაჭრისას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ტექსტური ამოცანის ამოსახსნელად ადგენს და ხსნის ორუცნობიან განტოლებათა სისტემას, რომელშიც ერთი განტოლება წრფივია, ხოლო მეორის ხარისხი არ აღემატება ორს; ახდენს ამონახსნის ინტერპრეტაციას ამოცანის კონტექსტის გათვალისწინებით.
· ირჩევს და იყენებს განტოლებათა/უტოლობათა სისტემის (უცნობებისა და განტოლებების/უტოლობების რაოდენობა არ აღემატება 2-ს) ამოხსნის ხერხს (მაგ., ჩასმის, შეკრების), გრაფიკულად გამოსახავს ამონახსნს და ახდენს ამონახსნის სიმრავლურ ინტერპრეტაციას.
· წრფივი უტოლობის ან/და ორი წრფივი უტოლობის შემცველი სისტემის საშუალებით გამოსახავს ამოცანის პირობაში მოცემულ შეზღუდვებს (მაგ., ფირმამ სარეკლამო კომპანიაზე უნდა დახარჯოს არა უმეტეს 2000 ლარისა. მათ დაგეგმილი აქვთ გამოაქვეყნონ არანაკლებ 10 სარეკლამო განცხადებისა. დასვენების დღეებში სარეკლამო განცხადების ღირებულებაა 20 ლარი, ხოლო კვირის დანარჩენ დღეებში 10 ლარი.).
მათ. X.8. იყენებს დისკრეტული მათემატიკის ელემენტებს პრობლემის მოდელირებისა და ანალიზისთვის.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იყენებს ხისებრ დიაგრამებს ან/და გრაფებს ვარიანტების დასათვლელად, გეგმის/განრიგის შესადგენად, ოპტიმიზაციის სასრული ამოცანების ამოსახსნელად (ალგორითმების გარეშე) (მაგ., ორ ობიექტს შორის მცირესი მანძილის მოძებნა).
· რეალური პროცესების დისკრეტული მოდელებით აღწერისას იყენებს რეკურსიას (მაგ.,, მოსახლეობის რაოდენობის ყოველწლიური მუდმივი პროცენტული ზრდა); განავრცობს რეკურენტული წესით მოცემულ მიმდევრობას.
· ადეკვატურად იყენებს სიმრავლურ ტერმინებს და ცნებებს (მაგ.,, ფუნქციის განსაზღვრის არე და მნიშვნელობათა სიმრავლე) და ოპერაციებს სასრულ სიმრავლეებზე (თანაკვეთა, გაერთიანება, სხვაობა, დამატება), მათ შორის რეალური ვითარების მოდელირებისას ან აღწერისას.
შინაარსი
1. წრფივი, მოდულის შემცველი, კვადრატული და ფუნქციები.
2. სიმრავლის ცნება; ოპერაციები სასრულ სიმრავლეებზე: თანაკვეთა, გაერთიანება, სიმრავლის დამატება; ვენის დიაგრამები.
3. ფუნქციის განსაზღვრის არე და მნიშვნელობათა სიმრავლე.
4. ფუნქციის ზრდადობა/კლებადობისა და ნიშანმუდმივობის შუალედები.
5. ფუნქციის ნულები და მაქსიმუმების/მინიმუმების წერტილები და შესაბამისი მნიშვნელობები.
6. ორუცნობიან განტოლებათა სისტემა, რომელშიც ერთი განტოლება წრფივია, ხოლო მეორის ხარისხი არ აღემატება ორს.
7. ორუცნობიან წრფივ უტოლობათა სისტემა.
8. გრაფები (არამკაცრად: წირებით შეერთებული წერტილები სიბრტყეზე), მათი ზოგიერთი სახეობა და თვისება გაცნობის წესით: ორიენტირებული/არაორიენტირებული, ციკლები, გრაფის ორი წვეროს შემაერთებელი გზები.
9. რიცხვითი მიმდევრობის მოცემის რეკურენტული ხერხი.
მიმართულება: გეომეტრია და სივრცის აღქმა
მათ. X.9. ფლობს და იყენებს გეომეტრიულ ფიგურათა წარმოდგენისა და დებულებათა ფორმულირების ხერხებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· აღწერს გეომეტრიულ ობიექტებს და მათ გრაფიკულ გამოსახულებებს შესაბამისი ტერმინოლოგიის გამოყენებით.
· იყენებს მათემატიკურ სიმბოლოებს გეომეტრიული დებულებებისა და ფაქტების გადმოცემისას; სწორად იყენებს ტერმინებს: “ყველა”, “არცერთი”, “ზოგიერთი”, “ყოველი”, “ნებისმიერი”, “არსებობს” და “თითოეული”.
· მსჯელობა-დასაბუთებისას იყენებს მოცემული პირობითი წინადადების/დებულების შებრუნებულ, მოპირდაპირე და შებრუნებულის მოპირდაპირე წინადადებას/დებულებებს.
მათ. X.10. პოულობს ობიექტთა ზომებსა და ობიექტთა შორის მანძილებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ობიექტთა ზომებისა და ობიექტთა შორის მანძილების დასადგენად (მათ შორის რეალურ ვითარებაში) იყენებს ფიგურათა (მრავალკუთხედების, წრეების/წრეწირების) მსგავსებას ან/და დამოკიდებულებებს ფიგურის ელემენტების ზომებს შორის (მაგალითად იმ საგნის სიმაღლის გაზომვა, რომლის ფუძე მიუდგომელია, მიუდგომელ წერტილამდე მანძილის გამოთვლა).
· პოულობს ბრტყელი ფიგურის ფართობს და იყენებს მას ოპტიმიზაციის ზოგიერთი პრობლემის გადასაჭრელად (მათ შორის რეალურ ვითარებაში).
· იყენებს კოორდინატებს სიბრტყეზე გეომეტრიული ფიგურის ზომების დასადგენად.
მათ. X.11. ასაბუთებს გეომეტრიული დებულებების მართებულობას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· დედუქციური და ინდუქციური მსჯელობის ნიმუშში აღადგენს გამოტოვებულ საფეხურს/საფეხურებს.
· იყენებს ალგებრულ გარდაქმნებს, ტოლობისა და უტოლობების თვისებებს გეომეტრიულ დებულებათა დასაბუთებისას.
· იყენებს კოორდინატებს გეომეტრიული ობიექტის თვისებების დასადგენად და დასაბუთებისთვის.
მათ. X.12. იკვლევს ფიგურათა გეომეტრიულ გარდაქმნებს სიბრტყეზე და იყენებს მათ გეომეტრიული პრობლემების გადაჭრისას
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ახდენს გეომეტრიულ გარდაქმნებს სიბრტყეზე და მარტივ შემთხვევებში იყენებს მათ ფიგურათა ტოლობის დასადგენად.
· იყენებს კოორდინატებს გეომეტრიული გარდაქმნების (პარალელური გადატანა, ღერძული/ცენტრული სიმეტრია) შესრულებისა და გამოსახვისათვის.
· მსჯელობს და აკეთებს დასკვნას ერთი და იმავე ტიპის გეომეტრიული გარდაქმნების (პარალელური გადატანა, მობრუნებები ერთსა და იმავე ცენტრის გარშემო, ღერძული სიმეტრიები პარალელური ღერძების მიმართ, საერთო ცენტრის მქონე ჰომოთეტიები) კომპოზიციების შესახებ.
· ფიგურის და/ან გეომეტრიული გარდაქმნების თვისებების მიხედვით მსჯელობს მოცემული ფიგურებით სიბრტყის დაფარვის შესაძლებლობის შესახებ; შესაბამის შემთხვევაში ახდენს სიბრტყის (ლოკალურად) დაფარვის დემონსტრირებას.
შინაარსი
1. ფიგურათა მსგავსება და მსგავსების ნიშნები.
2. ორ წერტილს შორის მანძილის ფორმულა კოორდინატებში.
3. გეომეტრიული გარდაქმნები სიბრტყეზე: ღერძული სიმეტრია, მობრუნება, ჰომოთეტია, პარალელური გადატანა; გეომეტრიული გარდაქმნების კომპოზიციები.
4. მრავალწახნაგები და მათი ნიშან-თვისებები.
მიმართულება: მონაცემთა ანალიზი, ალბათობა და სტატისტიკა
მათ. X.13. მოიპოვებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად საჭირო თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იყენებს მონაცემთა შეგროვების ხერხებს (დაკვირვება, გაზომვა, მითითებულ რესპონდენტთა ჯგუფის გამოკითხვა მზა ანკეტით/კითხვარით).
· ატარებს სტატისტიკურ (მათ შორის, შემთხვევით) ექსპერიმენტს და აგროვებს მონაცემებს.
· იკვლევს და იყენებს მონაცემთა სხვადასხვა ისტორიულ და თანამედროვე წყაროებს (მაგ.,, საინფორმაციო ცნობარი, ინტერნეტი, კატალოგი და სხვა).
მათ. X.14. აწესრიგებს და წარმოადგენს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად ხელსაყრელი ფორმით
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ირჩევს თვისებრივ და რაოდენობრივ (დაუჯგუფებელ) მონაცემთა წარმოდგენის შესაფერის გრაფიკულ ფორმას, ასაბუთებს თავის არჩევანს და ქმნის ცხრილს/დიაგრამას.
· აგებს სხვადასხვა დიაგრამებს ერთსა და იმავე თვისებრივი ან რაოდენობრივი მონაცემებისთვის და მსჯელობს, თუ მონაცემთა რამდენად მნიშვნელოვან ასპექტებს წარმოაჩენს თითოეული და რა უპირატესობა გააჩნია თითოეულს.
· ახდენს მონაცემთა დაჯგუფებას/დალაგებას, მსჯელობს დაჯგუფების/დალაგების პრინციპზე.
მათ. X.15. აღწერს შემთხვევითობას ალბათური მოდელების საშუალებით
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· აღწერს შემთხვევითი ექსპერიმენტის ელემენტარულ ხდომილობათა სივრცეს, ითვლის ხდომილობათა ალბათობებს ვარიანტების დათვლის ხერხების გამოყენებით (მაგ.,, ხისებრი დიაგრამის საშუალებით).
· ატარებს ექსპერიმენტს შემთხვევითობის წარმომქმნელი რომელიმე მოწყობილობით და აფასებს ხდომილობის ალბათობას ექსპერიმენტული მონაცემების საფუძველზე (ფარდობითი სიხშირის საშუალებით), მსჯელობს განსხვავებაზე თეორიულ (მოსალოდნელ) შედეგსა და ემპირიულ (ექსპერიმენტულ) შედეგს შორის.
· მოცემული სასრული ალბათური სივრცისათვის აღწერს შემთხვევითობის წარმომქმნელ მოწყობილობას, რომლის ალბათურ მოდელსაც წარმოადგენს ეს სივრცე, ასაბუთებს მოწყობილობის დიზაინს.
მათ. X.16. იყენებს სტატისტიკურ და ალბათურ ცნებებს/თვალსაზრისებს ყოველდღიურ ვითარებებში
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· განიხილავს იმ სტატისტიკურ ვითარებებს, რომელთა გამოცდილებაც გააჩნია (მაგ., მოსახლეობის აღწერა, არჩევნები, საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვა), იყენებს გამოქვეყნებულ ფაქტებს/მონაცემებს და მსჯელობს მოცემული პრობლემის შესახებ (მაგ., ეკოლოგიური საკითხების შესახებ).
· მსჯელობს ალბათური მოდელების გამოყენების შესახებ დაზღვევაში, სოციოლოგიურ კვლევებში, დემოგრაფიაში.
· მოჰყავს ალბათურ-სტატისტიკური მოდელების გამოყენების მაგალითები ბუნებისმეტყველებაში და მედიცინაში (მაგ.,, მიკრო და მაკრო ნაწილაკების ფიზიკა, გენეტიკა), ხსნის მოვლენებს შემთხვევითობის მექანიზმის მოქმედების საშუალებით.
შინაარსი
1. მონაცემთა წყაროები და მონაცემთა მოპოვების ხერხები მეცნიერებაში (საბუნებისმეტყველო, ჰუმანიტარული, სოციალური, ტექნიკური მეცნიერებები), წარმოებაში, მართვაში, ეკონომიკაში, განათლებაში, სპორტში, მედიცინაში, მომსახურებასა და სოფლის მეურნეობაში:
· დაკვირვება, ექსპერიმენტი, მზა კითხვარით გამოკითხვა
2. მონაცემთა კლასიფიკაცია და ორგანიზაცია:
· თვისებრივი და რაოდენობრივი მონაცემები
· მონაცემთა დალაგება ზრდადობა-კლებადობით ან ლექსიკოგრაფიული მეთოდით
3. მონაცემთა მოწესრიგებული ერთობლიობების რაოდენობრივი და თვისებრივი ნიშნები:
· მონაცემთა რაოდენობა, პოზიცია და თანმიმდევრობა ერთობლიობაში
· მონაცემთა სიხშირე და ფარდობითი სიხშირე
4. მონაცემთა წარმოდგენის საშუალებანი თვისებრივი და რაოდენობრივი (მათ შორის დაჯგუფებული მონაცემებისთვის):
· სია, ცხრილი, პიქტოგრამა
· დიაგრამის ნაირსახეობანი (წერტილოვანი, მესერული, ხაზოვანი, სვეტოვანი, წრიული)
5. შემაჯამებელი რიცხვითი მახასიათებლები თვისებრივი და დაუჯგუფებელი რაოდენობრივი მონაცემებისთვის:
· ცენტრალური ტენდენციის საზომები (საშუალო, მოდა, მედიანა)
· მონაცემთა გაფანტულობის საზომები (გაბნევის დიაპაზონი, საშუალო კვადრატული გადახრა)
6. ალბათობა:
· შემთხვევითი ექსპერიმენტი, ელემენტარულ ხდომილობათა სივრცე (სასრული სივრცის შემთხვევა)
· შემთხვევითობის წარმომქმნელი მოწყობილობები (მონეტა, კამათელი, რულეტი, ურნა)
· ხდომილობის ალბათობა, ალბათობების გამოთვლა ვარიანტების დათვლის ხერხების გამოყენებით
7. ფარდობით სიხშირესა და ალბათობას შორის კავშირი
დანართი №4
პროექტი ,,ილია ჭავჭავაძე“
ეროვნული სასწავლო გეგმა
საგნობრივი სტანდარტი: სახვით
და გამოყენებით ხელოვნებასა
და შრომით სწავლებაში
1-ლი, მე-7, მე-10 კლასები
I–ლი კლასის სტანდარტი სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა ხელოვნებაში
ს.გ.I.1 მოსწავლე იყენებს სახვითი ხელოვნების ერთ ან რამდენიმე ძირითად ელემენტსა და პრინციპს ნამუშევრის შექმნისას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
ა) ნამუშევარში ხმარობს სქელ და წვრილ კონტურს, სწორ, ტალღოვან, ტეხილ, წყვეტილ ხაზებს;
ბ) ჩამოთვლის ძირითად ფერებს და მათი შეზავებით იღებს დამატებით ფერებს;
გ) ირჩევს ვერტიკალურ ან ჰორიზონტალურ ფორმატს მოცემულობის მოთხოვნის შესაბამისად;
დ) გამოსახულებას თანაბრად ანაწილებს ფორმატზე;
ე) ქმნის მარტივ ორნამენტებს, განმეორებადი ხაზების, ფერებისა და გეომეტრიული ფიგურებისაგან.
ს.გ.I.2 მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა მასალას, ტექნიკას და პროცედურას ნამუშევრის შექმნისას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
ა) იყენებს ფანქრებს, პასტელს, ფლომასტერებს, გუაშის საღებავებს ფერწერული და გრაფიკული ნამუშევრის შესაქმნელად;
ბ) ფერადი ქაღალდებით, მუყაოთი, ბუნებრივი მასალით ქმნის აპლიკაციას, კოლაჟს;
გ) აწყობს მოზაიკას სხვადასხვა მასალით (ჭრის, ხევს, აწეპებს, ქაღალდებს, ფოთლებს და ა.შ.);
დ) ქმნის პლასტილინისგან მარტივ ფორმებს (მაგ., გეომეტრიულ ფიგურებს).
ს.გ.I.3 მოსწავლე აკვირდება გარემოში სხვადასხვა ფერს და ფორმას და ასახავს მათ ნამუშევარში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
ა) ამოიცნობს, ასახელებს და ასახავს ნამუშევრებში მარტივ გეომეტრულ ფორმებს (სამკუთხედი, ოთხკუთხედი, წრე) და იყენებს ნამუშევარში;
ბ) ამოიცნობს, ასახელებს და ასახავს ნამუშევარში ბუნებაში არსებულ ფერებს.
ს.გ.I.4 მოსწავლე გამოსახავს სხვადასხვა მოტივის საფუძველზე წარმოშობილ იდეებს ნამუშევარში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
ა) ნამუშევარში ასახავს დაკვირვების შედეგად მიღებულ შთაბეჭდილებებს;
ბ) გამოსახავს წარმოსახვით შექმნილ პერსონაჟებს;
გ) გადმოსცემს ლიტერატურული ნაწარომოების შინაარსს მარტივ ილუსტრაციებში.
ს.გ.I.5 მოსწავლე ამჟღავნებს მარტივი შრომითი საქმიანობის ელემენტარულ უნარ-ჩვევებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
ა) გაკვეთილზე მოაქვს საჭირო აღჭურვილობა;
ბ) ალაგებს სამუშაო ადგილს, რეცხავს და ინახავს სამუშაო იარაღებსა და მასალას;
გ) იცავს უსაფრთხოების წესებს;
დ) იცავს დროის ლიმიტს ყველა ტიპის აქტივობის შესრულებისას.
ს.გ.I.6 მოსწავლე მუშაობს ინდივიდუალურად და სხვებთან ერთად.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
ა) მონაწილეობს გუნდურ სამუშაოში;
ბ) ცდილობს დასმული ამოცანის გადაჭრას დამოუკიდებლად და მეწყვილესთან ერთად.
მიმართულება: კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია
ს.გ.I.7 მოსწავლე წარმოადგენს ინდივიდუალურ და ჯგუფურ ნამუშევრებს, გამოთქვამს აზრს საკუთარ და თანაკლასელთა ნაშრომებზე.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
ა) საკუთარი და/ან ერთობლივი ნამუშევრის წარდგენისას განმარტავს, რისი გადმოცემა უნდოდა ნამუშევარში;
ბ) წარდგენისას უსვამს თანაკლასელს კითხვებს მისი ნამუშევრის შესახებ;
გ) უზიარებს თანაკლასელებს შთაბეჭდილებებს წარმოდგენილი ნამუშევრის შესახებ (მომწონს, არ მომწონს);
დ) უსმენს თანაკლასელებს, მასწავლებელს;
ე) აცდის სხვებს პასუხის დასრულებას;
ვ) წარსდგება აუდიტორიის წინაშე, როგორც ავტორი.
ს.გ.I.8 მოსწავლე პატივს სცემს საკუთარ და სხვის ნამუშევარს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
ა) მხარს უჭერს თანაკლასელებს, უწონებს ნამუშევარს, ამხნევებს მუშაობის დროს;
ბ) უფრთხილდება (არ აზიანებს) სხვის და საკუთარ ნამუშევრებს.
ს.გ.I.9 მოსწავლე მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
ა) მონაწილეობს საკლასო ზეიმში;
ბ) მონაწილეობს საკლასო გამოფენაში;
გ) დადის მუზეუმებში და გამოფენებზე;
დ) დადის ექსკურსიებზე და ეცნობა კულტრულ მემკვიდრეობას.
ს.გ.I.10 მოსწავლე იცნობს და იყენებს ელემენტარულ ტერმინოლოგიას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს ნამუშევარში და ასახელებს სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნების მისთვის ნაცნობ ელემენტებს
· ჩამოთვლის მასალას და იარაღებს, რომელიც გამოიყენა ნამუშევარში
· საუბრისას სწორად იყენებს ელემენტარულ ტერმინებს
· სათანადოდ რეაგირებს მასწავლებლის კომენტარზე (ესმის და ასრულებს მითითებას, მაგ.,, დახატოს პეიზაჟი ან პორტრეტი, გაამუქოს კონტური)
3. მიმართულება – ხელოვნების აღქმა კონტექსტში
ს.გ.I.11 მოსწავლე განასხვავებს ერთმანეთისგან ხელოვნების დარგებს და აკავშირებს მათ ყოველდღიურ ცხოვრებასთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ჩამოთვლის ხელოვნების დარგებს (მხატვრობა, მუსიკა, კინო, თეატრი და სხვ.) და გამოყოფს ამ დარგისთვის დამახასიათებელ მთავარ ნიშანს (ფერი, ბგერა, მოძრაობა)
· ასახელებს ხელოვნების ცალკულ დარგთან დაკავშირებულ პროფესიებს
· ჩამოთვლის საოპერო, საბალეტო, თეატრალურ წარმოდგენებს, რომელსაც დასწრებია და საუბრობს მიღებულ შთაბეჭდილებაზე
· ჩამოთვლის სახვითი ხელოვნების ძირითად ჟანრებს (ნატურმორტი, პორტრეტი, პეიზაჟი) და გამოყოფს ამ ჟანრისთვის დამახასიათებელ მთავარ ნიშნებს
· საუბრობს საყვარელ ილუსტრირებულ წიგნებზე
· საუბრობს არქიტექტურულ ძეგლებსა და ქანდაკებებზე, რომლებიც უნახავს
ს.გ.I.12 მოსწავლე აკავშირებს ნაწარმოების შინაარსს საკუთარ გამოცდილებასთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ათვალიერებს ნაწარმოებებს, საუბრობს მათ შინაარსზე და მათგან მიღებულ შთაბეჭდილებაზე
· ასახელებს ცხოველებს, მცენარეებს, საგნებს, რომელიც ასახულია ხელოვნების კონკრეტულ ნაწარმოებში
· ხელოვნების ნიმუშებში ამოიცნობს სიუჟეტებს, სცენებს, მოვლენებს
· ამოიცნობს ხელოვნების ნაწარმოებში ასახულ წელიწადის დროებს
1–ლი კლასის სასწავლო პროგრამის შინაარსი
სახვითი ხელოვნების ძირითადი ელემენტები და პრინციპები:
ხაზი (წვრილი, სქელი კონტური, სწორი, ტალღოვანი, ტეხილი, წყვეტილი ხაზი), ფერი (ძირითადი, შედგენილი); კომპოზიციური განწილების საფუძველი – ვერტიკალური ან ჰორიზონტალური ფორმატის შერჩევა, ფორმატზე გამოსახულების განაწილება.
მასალა და იარაღი:
ფანქარი (ფერადი, უბრალო), პასტელი, ფლომასტერი, გუაში, ფერადი ქაღალდი, მუყაო, პლასტილინი, ბუნებრივი მასალა (ფოთოლი, გირჩა, მარცვლეული და სხვ.); ფუნჯი, მაკრატელი, წებო.
ტექნიკა და პროცედურა:
ფერწერის, გრაფიკის სხვადასხვა ტექნიკა, ძერწვა, აპლიკაცია, კოლაჟი, ქაღალდის პლასტიკა, მოზაიკა, კონსტრუქცია; დახევა, დაჭრა, დაწებება.
დაკვირვება გარემოზე:
ფორმის, ფერის, ხაზების ამოცნობა.
იდეების წყაროები:
გარემოზე დაკვირვების შედეგად მიღებული შთაბეჭდილებები, წარმოსახვა, მხატვრული ლიტერატურა, მხატვრული, ანიმაციური ფილმი, საკონცერტო, თეატრალური, საცირკო წარმოდგენა.
სავარაუდო თემები:
“პირველი სექტემბერი”, “ფერთა სამეფო”, “შემოდგომა”, “მხიარული მატარებელი”, “ახალი წელი”, “წყალქვეშა სამყარო”, “ჩემი ქალაქი/სოფელი” და სხვ.
სავარჯიშოები ფერების შეზავებაზე ახალი ფერის მისაღებად; პარალელური, ვერტიკალური, ჰორიზონტალური, დახრილი ხაზებით, გამოსახულების მიღება წერტილების შეერთებით, ჭიქის ძირის, ხელის მტევნის შემოხაზვა, გაფერადება, გეომეტრიულ ფორმებით არსებების შექმნა-დახატვა.
შრომითი საქმიანობა:
აღჭურვილობის მოტანა-მოწესრიგება, სამუშაო ადგილის დალაგება, დროის ლიმიტისა და უსაფრთხოების წესების დაცვა.
მუშაობის სტრატეგია:
მუშაობა დამოუკიდებლად, მეწყვილესთან, გუნდურად.
ღონისძიებები:
საკლასო გამოფენა, ზეიმი, ექსკურსიები მუზეუმში, გალერეებში, ქალაქგარეთ კულტურული მემკვიდრეობის გაცნობის მიზნით.
წარდგინება:
ნაცნობი აუდიტორიის წინაშე ნამუშევრის წარდგენა (საუბარი ნამუშევარზე), კითხვების დასმა, პასუხის გაცემა, შთაბეჭდილებების გაზიარება (შეფასების მცდელობა), სხვისი აზრის ყურადღებით მოსმენა, პატივისცემის გამომჟღავნება სხვისი ნამუშევრის და აზრის მიმართ, ელემენტარული ტერმინოლოგიის გამოყენება.
ხელოვნების აღქმა კონტექსტში:
ხელოვნების დარგების გაცნობა (მხატვრობა, მუსიკა, კინო, თეატრი სხვ.), ხელოვნების საყვარელ დარგებზე და ნაცნობ ნიმუშებზე საუბარი; სახვითი ხელოვნების რამდენიმე ძირითადი ჟანრის გაცნობა, რეალისტური ნამუშევრების დათვალიერება (პეიზაჟი, ნატურმორტი, პორტრეტი, ყოფითი ჟანრი, წიგნის ილუსტრაციები), საუბარი შთაბეჭდილებებზე, შინაარსზე, მისი დაკავშირება საკუთარ გამოცდილებასთან.
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და
იდეების გამოხატვა
კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია
ხელოვნების აღქმა კონტექსტში
ს.გ.I.1 იყენებს სახვითი ხელოვნების ერთ ან რამდენიმე ძირითად ელემენტსა და პრინციპს ნამუშევრის შექმნისას
ს.გ.I.7 წარმოადგენს ინდივიდუალურ და ჯგუფურ ნამუშევრებს, გამოთქვამს აზრს საკუთარ და თანაკლასელთა ნაშრომებზე
ს.გ.I.11 განასხვავებს ერთმანეთისაგან ხელოვნების დარგებს
და აკავშირებს მათ ყოველდღიურ ცხოვრებასთან
ს.გ.I.2 მიმართავს სხვადასხვა მასალას, ტექნიკას და პროცედურას ნამუშევრის შექმნისას
ს.გ.I.8 პატივის სცემს საკუთარ და სხვის ნამუშევარს
ს.გ.I.12 აკავშირებს
ნაწარმოების შინაარსს საკუთარ გამოცდილებასთან
ს.გ.I.3 აკვირდება გარემოში სხვადასხვა ფერს და ფორმას და ასახავს მათ ნამუშევარში
ს.გ.I.9 მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში
ს.გ.I.4 გამოსახავს სხვადასხვა მოტივის საფუძველზე წარმოშობილ იდეებს
ს.გ.I.10 იცნობს და იყენებს ელემენტარულ ტერმინოლოგიას
ს.გ.I.5 ამჟღავნებს მარტივი შრომითი საქმიანობის ელემენტარულ უნარ-ჩვევებს
ს.გ.I.6 მუშაობს ინდივიდუალურად და სხვებთან ერთად
VII კლასის სტანდარტი სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში
(გარდამავალი)
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა ხელოვნებაში
ს.გ.VII.1 მოსწავლე შემოქმედებითად იყენებს სახვითი ხელოვნების ელემენტებსა და პრინციპებს ნამუშევრის შექმნისას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სხვადასხვაგვარი მონასმებით და ეფექტებით გადმოსცემს განწყობილებას და ქმნის ფაქტურებს
· შუქ-ჩრდილის, ბლიკის და დაცემული ჩრდილის საშუალებით გამოსახავს საგანთა მოცულობას
· პეიზაჟის, ქუჩის (ლანდშაფტის) გამოსახვისას იყენებს ჰორიზონტის ხაზსა და თავშეყრის წერტილს
· ნამუშევრის შექმნისას იყენებს კომპოზიციური განაწილების ძირითად ხერხებს მაგ.,, ხედვის წერტილს (მოგზაურობა საჰაერო ბუშტით), წონასწორობას
· იყენებს ერთი ფერის გრადაციას
· გამოსახავს მრავალფიგურიან კომპოზიციებს
· გამოსახავს ადამიანის ფიგურას ძირითადი პროპორციების გათვალისწინებით
· სხვადასხვა მხატვრული ხერხით გადმოსცემს დინამიკას ნამუშევრში (ფიგურების მოძრაობა, ქარი)
· აქცევს შეცდომას შემოქმედებით მიგნებად
ს.გ.VII.2 მოსწავლე იჩენს ინიციატივას და ავითარებს სხვადასხვა მასალის, ტექნიკის და პროცედურის გამოყენების უნარს ნამუშევრის შექმნისას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ატარებს ექსპერიმენტს ნაცნობი მასალით (სხვადასხვა გამოსახულებას, ორნამენტს ქმნის მინაზე, ლითონზე, ხეზე, ქსოვილზე საღებავით და იღებს ანაბეჭდებს)
· კომპიუტერის საშუალებით ქმნის მარტივ გამოსახულებებს, ორნამენტებს, ეფექტებს
· თავად ირჩევს მასალას და ტექნიკას (მაგ., ქსოვილს, მოხატავს მას გუაშის და ტემპერის საღებავებით)
ს.გ.VII.3 მოსწავლე აკვირდება გარემოში ობიექტებს შორის კავშირებს და ასახავს ნამუშევარში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ხატავს ყოფით სცენებს (მაგ., რთველი, დილა ოჯახში, ზოოპარკში)
· აკვირდება, როგორ იცვლება საგნის გამოსახულება დამკვირვებლისგან დაშორების მიხედვით და ასახავს ნამუშევარში
· ასახავს ნამუშევარში ბუნებაზე და მასში მიმდინარე მოვლენებზე დაკვირვების შედეგებს (მაგ., გამოხატავს შესაბამისი ფერით დღე-ღამის სხვადასხვა მონაკვეთს, წელიწადის დროს და ამინდს)
ს.გ.VII.4 მოსწავლე გამოსახავს საკუთარ გრძნობებს, განწყობილებებს და იდეებს ნამუშევარში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ირჩევს გამომსახველობით ხერხებს საკუთარი ჩანაფიქრის უკეთ გადმოსაცემად ნამუშევარში
· ქმნის წარმოსახვით სახეებს
· გადმოსცემს ცხოვრებაში ნანახ საინტერესო სცენებს, ასახავს მნიშვნელოვან დეტალებს
· გამოსახავს ახლობელ ადამიანებს (ოჯახის წევრები, მეგობრები და სხვ.) და ცდილობს, მათ მიმართ საკუთარი დამოკიდებულების გადმოცემას
ს.გ.VII.5 მოსწავლე გეგმავს და ასრულებს სხვადასხვა სახის სამუშაოს
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· გეგმავს შესასრულებელი სამუშაოს თანმიმდევრობას და სამუშაო გრაფიკს, ანაწილებს ფუნქციებს, აკონტროლებს სამუშაოს მიმდინარეობას, პრობლემის შემთხვევაში ცვლის სტრატეგიას
· განიხილავს გეგმის რამდენიმე ვარიანტს და შეარჩევს ერთ-ერთს
· ირჩევს სამუშაო იარაღებს, მასალას
· აღადგენს დაზიანებულ ნივთებს და სასკოლო ინვენტარს (მერხი, რუკა)
· აფორმებს სხვადასხვა საკლასო თუ სასკოლო ღონისძიებას, ქმნის მისალოც და მოსაწვევ ბარათებს, ჩარჩოებს, ქოთნებს, კედლის გაზეთს, აფიშას ზეიმისათვის
· აკეთებს საკლასო ოთახის ინტერიერის ესკიზს
· დეკორატიულად აფორმებს სკოლის ეზოს კუთხეს
· კინძავს და აახლებს სასკოლო ან საკლასო ბიბლიოთეკის წიგნებს
· ხატავს და ამზადებს თეატრალური კოსტუმის და დეკორაციის დეტალებს (ქუდი, ნიღაბი, ფარდა, თაიგული)
ს.გ.VII.6 მოსწავლე თანამშრომლობს სხვებთან როგორც საკუთარი, ისე საერთო მიზნის მისაღწევად.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იჩენს სხვებთან თანამშრომლობის ინიციატივას და ხალისით ეხმარება თანაკლასელებს
· ასრულებს სხვადასხვა ფუნქციას (ლიდერი, ჯგუფის წევრი)
· მონაწილეობს ერთობლივი გადაწყვეტილების მიღებაში
· ანაწილებს ფუნქციებს შესასრულებელი ამოცანის მიზნიდან გამომდინარე
· განსაზღვრავს სამუშაოს შესრულების სავარაუდო დროს და იცავს დროის ლიმიტს ყველა ტიპის აქტივობის შესრულებისას
· ითხოვს დახმარებას საკუთარი იდეის განსახორციელებლად
· ითხოვს დახმარებას და თანამშრომლობს სხვებთან კონკრეტული პრობლემის გადაჭრისას
მიმართულება: კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია
ს.გ.VII.7 მოსწავლე წარმოადგენს ინდივიდუალურ და ჯგუფურ ნამუშევრებს და სხვა საგნებში მიღებული ცოდნის საფუძველზე მსჯელობს მხატვრული ნაწარმოების შესახებ.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· საუბრობს საკუთარ ან სხვის ნამუშევრებზე და ასაბუთებს, რატომ მოსწონს ან არ მოსწონს რომელიმე მათგანი
· საუბრისას იყენებს შესაბამის ტერმინებს
· პასუხობს აუდიტორიის მიერ დასმულ შეკითხვებს
· მსჯელობს საკუთარ არჩევანზე და ჩანაფიქრზე, რომელიც შეიძლება ეფუძნებოდეს სხვა საგნებში განვლილ მასალას
· ამოიცნობს ისტორიაში და ლიტერატურაში გავლილ თემებს და პერსონაჟებს
· საუბრობს ნაწარმოების შინაარსზე
· მსჯელობს ნამუშევარში გამოყენებულ მხატვრულ ხერხებსა და ელემენტებზე (ჟანრი, ტექნიკა, მასალა, კოლორიტი, კომპოზიციური განაწილების პრიციპი და სხვ.)
· საუბრობს ნამუშევარში გადმოცემულ განწყობილებაზე
ს.გ.VII.8 მოსწავლეს ესმის და წარმოაჩენს, რომ ხელოვნება არის თვითგამოხატვის საშუალება.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ჩამოთვლის და აანალიზებს რამდენიმე მიზეზს, რატომ ქმნიან ადამიანები ხელოვნების ნაწარმოებებს
· საუბრობს, რისი გადმოცემა სურდა ნამუშევარში (ოცნება, ემოცია, აზრი, შთაბეჭდილება)
· მსჯელობს ხელოვნებაზე როგორც გატაცებაზე და პროფესიაზე
ს.გ.VII.9 მოსწავლე კრიტიკის დროს პატივისცემით ეკიდება სხვის ნამუშევარს და აზრს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· კორექტულია სხვის შეცდომებზე საუბრისას
· ტოლერანტულია განსხვავებული იდეების, სტილის, მიდგომების მიმართ
· აცდის სხვას საუბარს კამათის დროს
ს.გ.VII.10 მოსწავლე მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მონაწილეობს გამოფენაში
· მონაწილეობს სპექტაკლის დადგმაში
· ხვდება ხელოვნების გამოჩენილ მოღვაწეებს
მიმართულება: ხელოვნების აღქმა კონტექსტში
ს.გ.VII.11 მოსწავლე აკავშირებს სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნების სხვადსხვა დარგის ნიმუშებს ისტორიულ, რელიგიურ და სოციალურ კონტექსტთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· გამოთქვამს მოსაზრებას, რომელი სოციალური ფენისთვის იყო განკუთვნილი ხელოვნების ესა თუ ის ნიმუში
· ასახელებს ცნობილი არქიტექტურული ძეგლების შექმნის რამდენიმე მიზეზს (პირამიდები, ჩინეთის კედელი, ცათამბჯენები და სხვ.)
· საუბრობს დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუშების დანიშნულებაზე
· მსჯელობს, რა გავლენას ახდენს სოციალური და რელიგიური კონტექსტი ხელოვნების ნიმუშის გარეგნულ მხარეზე
ს.გ.VII.12 მოსწავლე აკავშირებს ნაწარმოების შინარსს ისტორიასთან და კულტურასთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს ისტორიულ და ლიტერატურულ პერსონაჟებს ხელოვნების ნიმუშებში
· იკვლევს რომელიმე ისტორიულ მოვლენასთან დაკავშირებულ ხელოვნების ნიმუშებს
· მოიძიებს ერთი და იმავე თემაზე შექმნილ ნამუშევრებს სხვადასხვა კულტურაში და ადარებს ერთმანეთს
· ამოიცნობს ხელოვნების ნიმუშს, როგორც ამა თუ იმ კულტურის კუთვნილებას ვიზუალური დეტალების (სამოსი, ავეჯი, ჭურჭელი და სხვ.) და სტილის ნიშნების მიხედვით
· ამოიცნობს ისტორიულ მოვლენას, რომელმაც შთააგონა კონკრეტული ნაწარმოები შემოქმედს
ს.გ.VII.13. მოსწავლე ეცნობა ქართულ ხელოვნებას და ხელოვნების მოღვაწეებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მსჯელობს მატერიალური კულტურის ძეგლებზე, რომელიც უნახავს და გამოხატავს თავის დამოკიდებულებას
· ადარებს ერთმანეთს საეკლესიო არქიტექტურის ცნობილ ძეგლებს
· განიხილავს რამდენიმე ცნობილი ქართველი მხატვარის, მოქანდაკის ნამუშევრებს
ს.გ.VII.14. მოსწავლე იკვლევს, რა როლს ასრულებს ხელოვნება საზოგადოების ცხოვრებაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ასახელებს მის ქალაქში/რაიონში/ქვეყანაში არსებულ კულტურულ დაწესებულებებს (მუზეუმი, გალერეა, კინოთეატრი) და მსჯელობს მათ დანიშნულებაზე
· აგროვებს ინფორმაციას და აანალიზებს, ხელოვნების სფეროში ვინ და რით გაუთქვა სახელი მის ქალაქს/სოფელს/ქვეყანას
· მსჯელობს ხელოვნების ცალკეული ნიმუშის (ქანდაკება, პლაკატი, აფიშა, რეკლამა) დანიშნულებაზე საზოგადოებრივ ადგილებში
· სწავლობს მსოფლიო მნიშვნელობის მქონე რამდენიმე ხელოვანის შემოქმედებას და მათ წვლილს კულტურის განვითარებაში
VII კლასის სასწავლო პროგრამის შინაარსი
სახვითი ხელოვნების ძირითადი ელემენტები და პრინციპები: ხაზი (წვრილი, სქელი კონტური, ტეხილი, წყვეტილი, ტალღოვანი) ფერი (ძირითადი, შედგენილი, ცივი, თბილი, ინტენსიური, ნახევარტონი, კონტრასტული) ფორმა (ორგანზომილებიანი (სიბრტყეზე), სიმეტრიული, ასიმეტრიული); შუქ-ჩრდილი, ფაქტურა, მოცულობა; მთლიანობა, პრორპორციები; სივრცე (ჰორიზონტის ხაზი, პერსპექტივა, თავშეყრის წერტილი); ხედვის წერტილი; სიმეტრია, რიტმი, წონასწორობა, კონტრასტი, დინამიკა, განწყობილების გადმოცემა ხაზის, ფერის, სხვადსხვაგვარი მონასმის საშუალებით.
მასალა და იარაღი
ტუში, ფანქარი, პასტელი, გუაში, აკვარელი, ტემპერა, ნახშირი, მუყაო, თიხა, ქსოვილი, ძაფი, თოკი, მავთული, ლითონი, ბუნებრივი და ხელოვნური მასალა; ექსპერიმენტი სხვადასხვა მასალით; საქსოვი, სამკერვალო, სამეთუნეო, სადურგლო იარაღი.
ტექნიკა, პროცედურა, პროცესი, ტექნოლოგიები: ფერწერის, გრაფიკის სხვადასხვა ტექნიკა, ანაბეჭდი, ძერწვა, აპლიკაცია, ქაღალდის პლასტიკა, კოლაჟი, კონსტრუქცია, კომპიუტერული ტექნოლოგიები; ამოკაწვრა, ღუნვა, გრეხვა, დაწვნა, ქარგვა, ქსოვა, კერვა, ხეზე კვეთა.
იდეების გამოხატვა:
საგნებსა და მათ ფუნქციებს შორის კავშირების, ასოციაციების გადმოცემა, დეტალების ამოცნობა და ასახვა; იდეების წყაროები: ცნობილი მხატვრების ნამუშევრები, ბუნების მოვლენები, ცხოვრებაში ნანახი სცენები, წარმოსახვა, მხატვრული ლიტერატურა, ფილმი, კონცერტი, წარმოდგენა, საინფორმაციო საშუალებები.
სავარაუდო თემები:
“წელიწადის ოთხი დრო”, “საყვარელი ლიტერატურული გმირი”, “მითოლოგიური მოტივები”, “ლეგენდების სამყარო”, “მშობლიური კუთხე”, “გმირობა” და სხვ.
შრომითი საქმიანობა:
დეკორატიული და გამოყენებითი საგნების, თეატრალური რეკვიზიტის (კოსტუმისა და დეკორაციის დეტალები); ინტერიერის ესკიზების, მისალოცი და მოსაწვევი ბარათების, ზეიმების და თეატრალური წარმოდგენების აფიშის შექმნა, წიგნების აკინძვა, ინვენტარის შეკეთება; მუშაობა დამოუკიდებლად, მეწყვილესთან, გუნდურად.
კომუნიკაცია:
ნამუშევრის წარდგენა ფართო აუდიტორიის წინაშე (მსჯელობა ჩანაფიქრზე, ემოციაზე, მიზნებზე, ამოცანებზე), შთაბეჭდილებების, დაკვირვების, გამოცდილების გაზიარება, შეფასება და მისი დასაბუთება, სათანადო ტერმინოლოგიის გამოყენება;
საუბარი კონკრეტული კულტურის მახასიათებლებზე, ნამუშევრიდან მიღებულ ინფორმაციაზე;
საკლასო და სასკოლო გამოფენა, სპექტაკლი, აქცია, შეხვედრები ხელოვნების მოღვაწეებთან, ექსკურსიები მუზეუმში, გალერეებში, ქალაქგარეთ.
ხელოვნების აღქმა კონტექსტში:
სახვითი ხელოვნების ცნობილი ნამუშევრების (ან მათი რეპროდუქციების) დათვალიერება, ამოცნობა და დაკავშირება ეპოქასთან და კულტურასთან; ისტორიულ-რელიგიურ-კულტურული კონტექსტის გავლენა მხატვრულ გადაწყვეტაზე; ინფორმაციის შეგროვება ხელოვნების ადგილობრივ მოღვაწეებზე და მათი შემოქმედების ანალიზი; კულტურასთან დაკავშირებული დაწესებულებები (მუზეუმი, გალერეა, საკონცერტო დარბაზი, კინოთეატრი);
სახვითი ხელოვნების როლი სინთეზურ ხელოვნებაში;
ხელოვნებასთან დაკავშირებული პროფესიები.
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და
იდეების გამოხატვა
კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია
ხელოვნების აღქმა კონტექსტში
ს.გ.VII.1 შემოქმედებითად იყენებს სახვითი ხელოვნების ელემენტებსა და პრინციპებს ნამუშევრის შექმნისას
ს.გ.VII.7 წარმოადგენს ინდივიდუალურ და ჯგუფურ ნამუშევრებს და სხვა საგნებში მიღებული ცოდნის საფუძველზე მსჯელობს მხატვრული ნაწარმოების შესახებ
ს.გ.VII.11 აკავშირებს სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნების სხვადასხვა დარგის ნიმუშებს ისტორიულ, რელიგიურ და სოციალურ კონტექსტთან
ს.გ.VII.2 იჩენს ინიციატივას და ავითარებს სხვადასხვა მასალის, ტექნიკის და პროცედურის გამოყენების უნარს ნამუშევრის შექმნისას
ს.გ.VII.8 ესმის და წარმოაჩენს, რომ ხელოვნება არის თვითგამოხატვის საშუალება
ს.გ.VII.12 აკავშირებს ნაწარმოების შინარსს ისტორიასთან და კულტურასთან
ს.გ.VII.3 აკვირდება გარემოში ობიექტებს შორის კავშირებს და ასახავს ნამუშევარში
ს.გ.VII.9 კრიტიკის დროს პატივისცემით ეკიდება სხვის ნამუშევარს და აზრს
ს.გ.VII.13 ეცნობა ქართულ ხელოვნებას და ხელოვნების მოღვაწეებს
ს.გ.VII.4 გამოსახავს საკუთარ გრძნობებს, განწყობილებებს და იდეებს ნამუშევარში
ს.გ.VII.10 მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში
ს.გ.VII.14 იკვლევს, რა როლს ასრულებს ხელოვნება საზოგადოების ცხოვრებაში
ს.გ.VII.5 გეგმავს და ასრულებს სხვადასხვა სახის სამუშაოს
ს.გ.VII.6 თანამშრომლობს სხვებთან, როგორც საკუთარი ისე საერთო მიზნის მისაღწევად
X კლასის სტანდარტი სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში
(გარდამავალი)
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა ხელოვნებაში
ს.გ.X.1 მოსწავლე ეცნობა სახვითი ხელოვნების ელემენტებსა და პრინციპებს ნამუშევრის შექმნისას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იყენებს ცივ და თბილ ფერებს ნამუშევარში
· ფერების შეზავებით იღებს დამატებითი ფერის სასურველ ნახევარტონებს (მაგ., მოყვითალო მწვანე, მოლურჯო მწვანე)
· თეთრის ან შავი ფერის დამატებით ცვლის ფერის სიძლიერეს, ტონალობას
· იყენებს სხვადასხვა ტიპის შტრიხს და ხაზს
· სხვადასხვაგვარი მონასმებით და ეფექტებით გადმოსცემს განწყობას და ქმნის სხვადასხვა ფაქტურას
· შუქ-ჩრდილის, ბლიკის და დაცემული ჩრდილის საშუალებით გამოსახავს საგანთა მოცულობას
· ლანდშაფტის (ბუნების, ქალაქის, სოფლის პეიზაჟი და სხვ.) გამოსახატავად იყენებს ჰორიზონტის ხაზსა და თავშეყრის წერტილს
· ნამუშევრის შექმნისას იყენებს კომპოზიციური განაწილების ძირითად ხერხებს (მაგ., ხედვის წერტილს, წონასწორობას)
· ნახატზე მუშაობისას გადმოსცემს საგნის მთლიანობას და მის საერთო პროპორციას
· მარტივად გამოსახავს სივრცის ელემენტებს ნამუშევარში (ახლო საგნები უფრო დიდი ზომისაა, მუქ ტონებშია შესრულებული და ქვემოთ გამოისახება, შორეული საგნები უფრო მცირე ზომისაა, ღია ტონებშია და სიბრტყეზე ზემოთაა მოთავსებული)
· ახდენს მარტივი პერსპექტივის ცოდნის დემონსტრირებას წინა, უკანა, შუა პლანისა, თავშეყრის წერტილისა და ჰორიზონტის ხაზის გამოყენებით
· აკეთებს ხელოვნების რომელიმე ცნობილი ნიმუშის ასლს
ს.გ.X.2 მოსწავლე მონაწილეობს პროექტებში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· თანაგუნდელებთან ერთად განსაზღვრავს პროექტის იდეას (მაგ., ტელეგადაცემის, რადიოგადაცემის, სპექტაკლის დადგმა, გაზეთის, ჟურნალის წიგნის მაკეტის დამზადება, სკვერის კეთილმოწყობა, სკოლის, საკლასო ოთახის ინტერიერის დიზაინის შექმნა და სხვ.)
· მონაწილეობას იღებს პროექტის დაგეგმვასა და ფუნქციების განაწილებაში
· გეგმავს და ახორციელებს იმ სამუშაოს, რომელიც თვითონ უნდა შეასრულოს
· მონაწილეობას იღებს პროექტის წარდგინებასა და შეფასებაში
მიმართულება: კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია
ს.გ.X.3 მოსწავლე იყენებს სახვითი ხელოვნების ელემენტებისა და პრინციპების ცოდნას ხელოვნების კონკრეტული ნიმუშის ანალიზის დროს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მსჯელობს ნახატში გამოსახული ობიექტების კომპოზიციურ განაწილებაზე
· მსჯელობს იმის შესახებ, თუ რა ეფექტს აღწევს მხატვარი ფერის საშუალებით (მაგ., იწვევს გარკვეულ ემოციას, ქმნის განწყობილებას, გამოკვეთს მთავარს, აძლიერებს ჟღერადობას)
· განმარტავს, როგორ იყენებს მხატვარი ხაზს რიტმის, დინამიკის, პლასტიკის, განწყობილების, ფორმის შესაქმნელად
· განმარტავს, როგორ აღწევს მხატვარი სივრცულ ეფექტს ნამუშევარში
· საუბრობს, რა ხერხებით გადმოსცემს მხატვარი განათებას ნამუშევარში (შუქჩრდილი, ფერი)
· მსჯელობს, რა ეფექტს აღწევს მხატვარი შუქ-ჩრდილის გამოყენებით
· მსჯელობს, რა ხერხით გადმოსცემს მხატვარი ადამიანის ხასიათს პორტრეტში
ს.გ.X.4 მოსწავლე საუბრობს ხელოვნების ნაწარმოებით გამოწვეულ ემოციაზე და მსჯელობს იმის შესახებ, რამ აღძრა მასში ეს ემოცია.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· საუბრობს ნაწარმოებით აღძრულ პირველ შთაბეჭდილებაზე და განმარტავს, რამ გამოიწვია ეს ემოცია (სიუჟეტმა, კომპოზიციამ, ფერმა, ფიგურათა ექსპრესიულობამ და სხვ.)
· საუბრობს, ნაწარმოებში გადმოცემულ განწყობილებაზე და იმაზე, რისი თქმა უნდოდა, მისი აზრით, ხელოვანს
· აფასებს ხელოვნების ნაწარმოებს (საკუთარ გამოცდილებაზე დაყრდნობით)
მიმართულება: ხელოვნების აღქმა კონტექსტში
ს.გ.X.5 მოსწავლე ადარებს ერთმანეთს სხვადასხვა ეპოქაში შექმნილ ნაწარმოებებს და მსჯელობს მათ შორის არსებულ მსგავსება-განსხვავებაზე.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· საუბრობს რეალისტური და პირობითი ხელოვნების ნიმუშებზე (მაგ., ტიციანი, მიქელანჯელო – ბიზანტიური ფრესკები, მოზაიკა) და ადარებს ერთმანეთს სტილისთვის დამახასიათებელი ნიშნების მიხედვით (ფორმა – მოცულობითი/ბრტყელი, ფერი – ფერწერული/ლოკალური, გარემო – რეალური/ირეალური, პროპორციები, მაშტაბი – რეალური/უტრირებული, დარღვეული, დეტალი – ყოფითი/სიმბოლური და სხვ.)
· ადარებს ერთმანეთს სხვადასხვა ეპოქის ერთ თემაზე შექმნილ ნაწარმოებებს: აღწერს კომპოზიციას – სად ხდება მოქმედება (ქუჩაში, ტყეში, შენობაში), რამდენი ფიგურაა გამოსახული, როგორია ფონი, (ნეიტრალური, არქიტექტურული ელემენტებით დანაწევრებული, დეკორატიული და ა.შ.)
· რამდენიმე ცნობილი ნამუშევრის მაგალითზე განსაზღვრავს, რას ეძლეოდა უპირატესობა სხვადასხვა ეპოქაში: სიუჟეტს, პერსონაჟთა ხასიათების გადმოცემას, ემოციურ ფონს, ანტურაჟს და ა.შ.
· ადარებს ერთმანეთს სხვადასხვა ეპოქაში შექმნილ ხელოვნების ნიმუშებს და მსჯელობს იმის შესახებ, რა დამოკიდებულება ჩანს ადამიანის მიმართ
ს.გ.X.6 მოსწავლე იკვლევს, რა გავლენას ახდენს ისტორიული და სოციალური კონტექსტი კონკრეტული ხელოვანის შემოქმედებაზე.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ირჩევს და სწავლობს ერთი კონკრეტული ხელოვანის შემოქმედებას, მსჯელობს მის ინდივიდუალობაზე (მხატვრული სტილი, ხედვა, შესრულების მანერა, თემატიკა და სხვ.)
· აკეთებს მოხსენებას არჩეული ხელოვანის შემოქმედებაზე
· საუბრობს, როგორ აისახა ეპოქისთვის დამახასიათებელი მსოფლხედვა, რელიგიური და ესთეტიკური იდეალები, მის მიერ არჩეული შემოქმედის კონკრეტულ ნაწარმოებში
· ამოიცნობს კონკრეტულ ნაწარმოებში მისი შექმნის გარემოებებს, შემოქმედის ბიოგრაფიის და სულიერი განწყობის მხატვრულ ანარეკლს
ს.გ.X.7 მოსწავლე ეცნობა ქართულ ხელოვნებას და ხელოვნების მოღვაწეებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მსჯელობს ქართული კულტურის თავისთავადობაზე სხვადასხვა დარგის ძეგლების კონკრეტული ნიმუშების მაგალითზე
· აგროვებს ინფორმაციას მისთვის საინტერესო ისტორიული პერიოდის ქართული ხელოვნების ძეგლებზე და აცნობს თანაკლასელებს მოხსენების, თვალსაჩინო მასალის სახით
· განიხილავს რამდენიმე ცნობილი ქართველი მხატვარის, მოქანდაკის ნამუშევრებს
X კლასის სასწავლო პროგრამის შინაარსი
სახვითი ხელოვნების ძირითადი ელემენტები:
ხაზი (წვრილი, სქელი კონტური, ტეხილი, წყვეტილი, ტალღოვანი) ფერი (ძირითადი, შედგენილი, ცივი, თბილი, ინტენსიური, ნახევარტონი, კონტრასტული), ფორმა (ორგანზომილებიანი, სიმეტრიული, ასიმეტრიული), მოცულობა, შუქ-ჩრდილი, განწყობილების გადმოცემა ხაზით, ფერით.
სახვითი ხელოვნების ძირითადი პრინციპები:
კომპოზიციური განაწილების საფუძვლები: გამოსახულების ზომის შერჩევა ფურცლის ზომის შესაბამისად, ძირითადის გამოყოფა ნახატში, ფორმატზე გამოსახულებების თანაბრად განაწილება, სიმეტრია, რიტმი, წონასწორობა, კონტრასტი; სივრცე (ჰორიზონტის ხაზი, პერსპექტივა, თავშეყრის წერტილი, წინა და უკანა პლანის გარჩევა გამოსახულების მასშტაბისა და ტონალობის საშუალებით); მთლიანობის და საერთო პროპორციების გადმოცემა.
მასალა: ტუში, პასტელი, აკვარელი, გუაში, ტემპერა, ნახშირი;
ტექნიკა და პროცედურა: ფერწერა, გრაფიკა; კომპიუტერული ტექნოლოგიები;
ხელოვნების ცნობილი ნიმუშების ასლების გაკეთება.
ინტეგრაცია სხვა საგნებთან: სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება – მუსიკა – ლიტერატურა;
მონაწილეობა პროექტებში: პროექტის იდეის განსაზღვრა (ტელეგადაცემა, რადიოგადაცემა, სპექტაკლი; გაზეთის, ჟურნალის, წიგნის მაკეტის დამზადება; სკვერის კეთილმოწყობა, სკოლის, საკლასო ოთახის, ინტერიერის დიზაინის შექმნა და სხვა); პროექტის დაგეგმვა, ფუნქციების განაწილება: ორგანიზება, ფინანსური გათვლა, სპონსორის მოძიება, საზოგადოებასთან ურთიერთობა, მასალით მომარაგება, მუსიკალური გაფორმება, რეჟისურა, სცენოგრაფია, მხატვარობა, დიზაინი: კოსტუმი, დეკორაცია, გრიმი; რესურსის შექმნა, წარმოდგენაში მონაწილეობა (მსახიობი, წამყვანი, გამნათებელი და ა.შ.), წარდგენა და სხვა;
კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია:
ხელოვნების ნიმუშის ანალიზი და შეფასება სახვითი ხელოვნების ელემენტებისა და პრინციპების ცოდნაზე დაყრდნობით; ნამუშევრით გამოწვეულ ემოციებზე და შთაბეჭდილებებზე მსჯელობა, ნაწარმოების შინაარსის დაკავშირება საკუთარ გამოცდილებასთან; საუბარი მხატვრული დეტალის ფუნქციაზე ნაწარმოებში;
ხელოვნების აღქმა კონტექსტში:
სხვადასხვა ეპოქაში შექმნილი ნაწარმოებების (ქანდაკება, არქიტექტურული ნაგებობა, ფერწერა, გრაფიკა, დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნება და ა.შ.) შედარება და ანალიზი: კომპოზიციური განაწილება, სიუჟეტი, პერსონაჟთა ხასიათი, ანტურაჟი, დეტალი და სხვა. სხვადასხვა ეპოქის ხელოვნების ნიმუშებში ადამიანის მიმართ დამოკიდებულებაზე მსჯელობა; ისტორიული და სოციალური კონტექსტის კვლევა კონკრეტული ხელოვანის შემოქმედებაში (სტილი, მსოფლხედვა, რელიგიური და ესთეტიკური იდეალები, ნაწარმოების შექმნის გარემოება); სხვადასხვა ეპოქის ერთ თემაზე შექმნილი ნაწარმოებების განხილვა და ანალიზი.
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და
იდეების გამოხატვა
კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია
ხელოვნების აღქმა კონტექსტში
ს.გ.X.1 ეცნობა სახვითი ხელოვნების ელემენტებსა და პრინციპებს ნამუშევრის შექმნისას
ს.გ.X.3 იყენებს სახვითი ხელოვნების ელემენტებისა და პრინციპების ცოდნას ხელოვნების კონკრეტული ნიმუშის ანალიზის დროს
ს.გ.X.5 ადარებს ერთმანეთს სხვადასხვა ეპოქაში შექმნილ ნაწარმოებებს და მსჯელობს მათ შორის არსებულ მსგავსება-განსხვავებებზე
ს.გ.X.2 მონაწილეობს პროექტებში
ს.გ.X.4 საუბრობს ხელოვნების ნაწარმოებით გამოწვეულ ემოციაზე და მსჯელობს იმის შესახებ, თუ რამ აღძრა მასში ეს ემოცია
ს.გ.X.6 იკვლევს, რა გავლენას ახდენს ისტორიული და სოციალური კონტექსტი კონკრეტული ხელოვანის შემოქმედებაზე
ს.გ.X.7 ეცნობა ქართულ ხელოვნებას და ხელოვნების მოღვაწეებს
დანართი №5
პროექტი ,,ილია ჭავჭავაძე“
ეროვნული სასწავლო გეგმა
საგნობრივი სტანდარტი: ფიზიკურ აღზრდაში
კლასები: 1,7,8,9,10,11,12
ფიზიკური აღზრდა
I კლასი
შედეგები და ინდიკატორები
ჯანმრთელობა და უსაფრთხოება
ფ.ა.I.1.1. მოსწავლე იცავს პირადი ჰიგიენისა და უსაფრთხოების ელემენტარულ წესებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როცა მოსწავლე:
· ჩამოთვლის ჯანმრთელობისათვის მავნე საკვებს;
· აღწერს კბილებისა და სხეულის მოვლის პროცედურებს;
· აღწერს საყოფაცხოვრებო ტექნიკის უსაფრთხო ექსპლოატაციის წესებს;
· საუბრობს, რა პოტენციური საფრთხე შეიძლება ელოდეს სახლში, სკოლაში და გარემოში (ხანძარი, სხეულის დაზიანება, საკვებით მოწამვლა და ა.შ.);
· ჩამოთვლის იმ ადამიანებს, ვისაც შეუძლია დახმარების გაწევა (მეხანძრე, ექიმი, პოლიციელი) და აღწერს, როგორ უნდა დაუკავშირდეს მათ (ასახელებს საპატრულო პოლიციის, სახანძროს, სასწრაფო დახმარების ტელეფონის ნომრებს);
· ამოიცნობს საყოველთაოდ გავრცელებულ მედიკამენტებს;
· ასახელებს თამაშისათვის უსაფრთხო (სახლის, სკოლის ეზო, სპორტული დარბაზი) და საშიშ (მდინარე, სამანქანო გზა, ნაგვის ბუნკერი) ადგილებს;
· აღწერს გზას სახლიდან სკოლამდე.
მოძრაობა და მოტორული უნარ-ჩვევები
ფ.ა. I.2.1. მოსწავლე წარმოაჩენს ფიზიკურ აქტივობაში მონაწილეობისათვის აუცილებელ სამოძრაო უნარ-ჩვევებს (გადაადგილება – ხტუნვა, სირბილი; მანიპულირება – გადაგდება, დაჭერა; წონასწორობის შენარჩუნება – გადახტომა, დახტომა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როცა მოსწავლე:
· იწყებს ან წყვეტს მოძრაობას (სიარული, სირბილი, ხტუნვა) მასწავლებლის სიგნალზე;
· მითითების თანახმად, მოძრაობს (მიდის, მირბის, ხტუნავს) სხვადასხვა მიმართულებით: მარტო, სხვებთან ერთად და სხვადასხვა სიჩქარით;
· მოძრაობს სხვადასხვა ტრაექტორიით (სწორ ხაზზე, წრიულად, ზიგზაგისებურად);
· ერთი ან ორივე ხელით ისვრის სხვადასხვა ზომისა და ფორმის საგნებს მითითებული სამიზნისაკენ;
· ერთი ან ორივე ხელით იჭერს გადაგდებულ საგანს (ბურთს);
· ადგილზე ხტუნავს ცალ ხელში ბურთით;
· იცავს წონასწორობას გადახტომისა და დახტომის დროს;
· ცალ ფეხზე მდგომი იცავს წონასწორობას რაიმე საყრდენის ან აღჭურვილობის გარეშე;
· ასრულებს რიტმულ მოძრაობებს მუსიკის თანხლებით.
აქტიური მონაწილეობა
ფ.ა.I.3.1. მოსწავლე მონაწილეობს ჯანმრთელობის შენარჩუნებისა და გაკაჟებისათვის აუცილებელ რეგულარულ ფიზიკურ აქტივობებში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მონაწილეობს პროგრამით გათვალისწინებულ ყველა სახის ფიზიკურ აქტივობაში (ვარჯიში, ტანვარჯიში, მძლეოსნობა, ცეკვა, ჯგუფური თამაშები და შეჯიბრებები);
· ასრულებს მასწავლებლის ინსტრუქციებს, ყურადღებით ეკიდება და ითვისებს ახალ აქტივობებს.
ფ.ა.I.3.2. ფიზიკურ აქტივობებში მონაწილეობისას მოსწავლე იძენს ე.წ. სასიცოცხლო უნარ-ჩვევებს (პრობლემის გადაჭრა, გადაწყვეტილების მიღება, მიზნის დასახვა, ადამიანებთან ურთიერთობა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· დამოუკიდებლად იღებს გადაწყვეტილებას თამაშის ან ფიზიკური აქტივობის დროს (რომელ მოთამაშეს გადასცეს ბურთი, საიდან შემოუაროს დაბრკოლებას, რომელი აღჭურვილობა გამოიყენოს და ა.შ.);
· იცავს თამაშის წესებს;
· არის თავაზიანი და ითვალისწინებს სხვის ინტერესებს;
· უფრთხილდება სხვა მოთამაშეებს და სპორტულ ინვენტარს.
VII - IX კლასი
შედეგები და ინდიკატორები
ჯანმრთელობა და უსაფრთხოება
ფ.ა.VII-IX.1.1. მოსწავლეს გათავისებული აქვს ჯანმრთელი ცხოვრების წესი, როგორც ფიზიკური და სულიერი ჯანმრთელობის და საზოგადოებაში წარმატების მიღწევის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პირობა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როცა მოსწავლე:
· სპორტული და ფიზიკური ფორმის შენარჩუნების მიზნით ჩაბმულია რეგულარულ ფიზიკურ აქტივობაში;
· აცნობიერებს საკვების რაოდენობისა და ხარისხის ზეგავლენას ჯანმრთელობაზე და საერთო ფიზიკურ მდგომარეობაზე (სპორტული დიეტა, დაბალანსებული კვება, ცილების, ცხიმებისა, ნახშირწყლების და ვიტამინების რაციონალური რაოდენობა);
· აღწერს, თუ რა ზეგავლენას ახდენს ნარკოტიკების, ალკოჰოლისა და თამბაქოს მოხმარება ადამიანის ჯანმრთელობაზე და მის სოციალურ სტატუსზე.
ფ.ა.VII-IX.1.2. მოსწავლე აკავშირებს ფიზიკურ აქტივობას საკუთარი სხეულის ფიზიოლოგიურ და ფსიქოლოგიურ განვითარებასთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როცა მოსწავლე:
· აცნობიერებს ფიზიკური აქტივობისა და ცხოვრების ჯანმრთელი წესის კავშირს სხეულისა (საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემის) და შინაგანი ორგანოების (გულსისხლძარღვთა, სასუნთქი გზების, საკვების მომნელებელი, გამომყოფი სისტემა) ნორმალურად ფუნქციონირებასთან;
· აკავშირებს ფიზიკურ ჯანმრთელობას სულიერ ჯანმრთელობასთან და აღწერს კავშირს ცხოვრების წესსა და ცენტრალური ნერვული სისტემის მდგომარეობას შორის.
· აღწერს სხვადასხვა, ჯანმრთელობისათვის მავნე ნივთიერებების ზეგავლენას ადამიანის ხასიათზე (აპათია, აგრესია, დეპრესია, ყურადღების გაფანტვა, მახსოვრობის უნარის დაქვეითება და სხვა).
· აკვირდება სხეულის აღნაგობის ცვლილებას, ცალკეული ორგანოთა სისტემების ფუნქციონირებას და აკავშირებს ამ ცვლილებებს ფიზიკურ აქტივობასთან და ცხოვრების ჯანმრთელ წესთან.
ფ.ა.VII-IX.1.3. მოსწავლე აცნობიერებს უსაფრთხოების დაცვის აუცილებლობას და ფლობს კრიტიკული სიტუაციიდან გამოსვლის საშუალებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როცა მოსწავლე:
· აანალიზებს მოსალოდნელ საფრთხეს და თავს არიდებს პოტენციურად საშიშ ადგილებს (კრიმინალური ელემენტების, ნარკომანებისა და ალკოჰოლიკების თავშეყრის ადგილები, უკაცრიელი და ბნელი ტერიტორიები);
· ლაშქრობებისას იცავს როგორც პირად, ასევე თანაგუნდელთა უსაფრთხოებას და იყენებს უსაფრთხოების დაცვის საყოველთაოდ მიღებულ წესებს;
· იცის კარვის სწორად დადგმა, კოცონის გაჩაღება, საჭმლის მომზადება;
· იცის ატმოსფერული მოვლენებისაგან თავის დაცვა, იცნობს საკვებად ვარგის და სამკურნალო მცენარეებს, სოკოებს, შეუძლია თევზაობა;
· ერიდება ტრავმატიზმის მხრივ საშიშ სიტუაციებს და ადგილებს (მთა, კლდე, ყინული, მდინარე და სხვა);
· თავს არიდებს უცნობ გარემოში გადაადგილებას თანმხლების გარეშე;
· იცის ტყეში ორიენტირების მეთოდები (კომპასის გამოყენება, აზიმუტისა და მხარეების განსაზღვრა), შეუძლია დროებითი თავშესაფრის მოძებნა ან აგება და საკვების მოპოვება;
· არ იბნევა კრიტიკულ სიტუაციებში და პოულობს ოპტიმალურ გზას პრობლემის გადასაწყვეტად;
· შეუძლია პირველადი სასწრაფო დახმარების აღმოჩენა;
· იცის სხვადასხვა სახის ძირითადი სამკურნალო პრეპარატების მოხმარების წესი;
· რეაგირებას ახდენს სკოლაში, ქუჩაში თუ სხვა ადგილებში უეცრად წარმოქმნილ საფრთხესა და კრიტიკულ სიტუაციებზე (ჩხუბი, ძალადობა, ხანძარი, ავტოავარია და სხვა) და მიმართავს შესაბამის სამსახურებს (პოლიცია, სასწრაფო დახმარება, სახანძრო დაცვა);
· რეგულარულად გადის სამედიცინო შემოწმებას (სტომატოლოგი, დიეტოლოგი, ექოსკოპია და სხვა).
მოძრაობა და მოტორული უნარ-ჩვევები
ფ.ა.VII-IX.2.1. მოსწავლე ფიზიკური აქტივობისას წარმოაჩენს ყველა ძირითად და აუცილებელ სამოძრაო უნარ-ჩვევას
შედეგი თვალსაჩინოა, როცა მოსწავლე:
· აქტიური ვარჯიშებით აუმჯობესებს ადრე ათვისებულ ძირითად მოტორულ ჩვევებს;
· მონაწილეობს ყველანაირ გუნდურ თამაშში, როგორც გუნდის სრულუფლებიანი წევრი;
· დაუფლებულია ყველა ძირითად სპორტულ თამაშს და დისციპლინას;
· იცის სხვადასხვა სტილით ცურვა, თხილამურით, სკეიტბორდით, გორგოლაჭებით სრიალი, ველოსიპედის მართვა;
· აქტიურად იყენებს მუსიკალურ თანხლებას და ცეკვის ილეთებს ვარჯიშის დროს (აერობიკა, რიტმიკა, სპორტული ცეკვა);
· აქტიური თამაშის წინ ასრულებს მოთელვით ვარჯიშებს.
აქტიური მონაწილეობა
ფ.ა.VII-IX. 3.1. მოსწავლე მონაწილეობს ფიზიკურ აქტივობებში, რომლებიც აუმჯობესებენ მის ჯანმრთელობას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როცა მოსწავლე:
· მონაწილეობს პროგრამით გათვალისწინებულ ყველა ფიზიკურ აქტივობებში;
· მონაწილეობს სხვადასხვა სახის შეჯიბრებებში;
· მონაწილეობას იღებს სხვადასხვა ხანგრძლივობისა და სირთულის ლაშქრობებში;
· რეგულარულად ასრულებს მისი ინდივიდუალური მიზნებიდან გამომდინარე ფიზიკურ აქტივობებს;
· ამოწმებს საკუთარ მიღწევებს დროის გარკვეულ ინტერვალებში;
· აწარმოებს ჩანაწერებს მიმდინარე ფიზიკური აქტივობების და აქედან გამომდინარე ფიზიკური მდგომარეობის შესახებ.
ფ.ა.VII-IX. 3.2. ფიზიკურ აქტივობებში მონაწილეობისას მოსწავლე იძენს ე.წ. სასიცოცხლო უნარ-ჩვევებს (პრობლემის გადაჭრა, გადაწყვეტილების მიღება, მიზნის დასახვა, ადამიანებთან ურთიერთობა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როცა მოსწავლე:
· ხალისით მონაწილეობს ფიზიკურ აქტივობებში შეზღუდული ფიზიკური უნარის მქონე თანატოლებთან, სხვა სქესის, ეროვნების, აღმსარებლობის უფროსი და უმცროსი ასაკის პარტნიორებთან ერთად;
· გუნდური თამაშებისას იცავს დისციპლინას, აკონტროლებს საკუთარ ქცევებს და ემოციებს, არ ეგება პროვოკაციაზე;
· ადეკვატურად აღიქვამს მოგებას და წაგებას (გაწონასწორებულად გამოხატავს გრძნობებს);
· მოქმედებს სხვებთან შეთანხმებულად საერთო სპორტული მიზნის მისაღწევად;
· გაგებით ეკიდება სხვების მიერ შემოთავაზებულ იდეებს, ცდილობს გამოთქვას საკუთარი მოსაზრება;
· ისახავს მიზანს (შორეულს, ახლოს) და ცდილობს ამ მიზნის მიღწევას.
· აქტიურად მონაწილეობს საარსებო გარემოს დაცვაში, უვლის ნარგავებს, ზრუნავს ცხოველებზე;
· ასაკით უმცროსებს უხსნის გარემოში ქცევის წესებს (ნაგვის დაყრა, ნარგავების დაზიანება, ცხოველებთან სასტიკი მოპყრობა);
· სპორტული ლაშქრობების დროს ზრუნავს სუსტებზე და უმცროსებზე;
· ჩართულია მსოფლიო სპორტულ სიახლეებში აქტიურად განიხილავს და აანალიზებს სპორტის სიახლეებს;
· სისტემატურად ადევნებს თვალყურს მედიის საშუალებით სპორტის ახალ ამბებს და ინფორმაციას უზიარებს სხვებს.
X-XII კლასები
ჯანმრთელობა და უსაფრთხოება
ფ.ა.X-XII.1.1. მოსწავლეს სრულიად აქვს გაცნობიერებული სპორტისა და ცხოვრების ჯანმრთელი წესის აუცილებლობა, როგორც ფიზიკური და სულიერი ჯანმრთელობის და, აქედან გამომდინარე, საზოგადოებაში წარმატებული ინტეგრირების აუცილებელი პირობა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც:
· თავისუფალი დროის დიდ ნაწილს სხეულის ფიზიკურ განვითარებას უთმობს.
ფ.ა.X-XI.1.2. მოსწავლე სრულად აცნობიერებს იმ მოსალოდნელ საფრთხეს, რომელიც საზოგადოებაში ინტეგრირებას ახლავს თან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც:
· მოსწავლე მაქსიმალურად არიდებს თავს ისეთ ადამიანებთან ურთიერთობას, რომლებიც შემჩნეული ჰყავს ნარკოტიკების, ტოქსიკური ნივთიერებებისა და ალკოჰოლის მოხმარებაში ან კანონსაწინააღმდეგო ქმედებებში;
· თავს არიდებს კონფლიქტურ სიტუაციებს (ჩხუბი, საქმის გარჩევა, უბნებს ან სამეგობროებს შორის კონფლიქტები);
· არასასურველი შედეგების (ვენერიული დაავადებები, შიდსი, არასასურველი ორსულობა) თავიდან აცილების მიზნით, თავს იკავებს სექსუალური ურთიერთობებისაგან;
· მოძრაობა და მოტორული უნარ-ჩვევები
ფ.ა.X-XII.2.1. მოსწავლე წარმოაჩენს ინტერესს სპორტის მის მიერ გამორჩეული სახეობის მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, როცა მოსწავლე:
· იჩენს სპორტის გარკვეული სახეობის მიმართ განსაკუთრებული ინტერესს;
· კვალიფიციური მწრთვნელის დახმარებით და სისტემატური ვარჯიშით ეუფლება სპორტის ამორჩეულ სახეობას და აღწევს გარკვეულ წარმატებებს;
· იღებს მონაწილეობას სპორტულ შეჯიბრებში;
ფ.ა.X-XII..2.2. მოსწავლე ფლობს ყველა ძირითად და აუცილებელ სამოძრაო უნარ-ჩვევას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როცა მოსწავლე:
· აქტიური ვარჯიშებით აუმჯობესებს ადრე ათვისებულ ძირითად მოტორულ ჩვევებს;
· მონაწილეობს ყველანაირ გუნდურ თამაშში, როგორც გუნდის სრულუფლებიანი წევრი;
· დაუფლებულია ყველა ძირითად სპორტულ თამაშს და დისციპლინას;
· იცის სხვადასხვა სტილით ცურვა, თხილამურით, სკეიტბორდით, გორგოლაჭებით სრიალი, ველოსიპედის მართვა;
· აქტიურად იყენებს მუსიკალურ თანხლებას და ცეკვის ილეთებს ვარჯიშის დროს (აერობიკა, რიტმიკა, სპორტული ცეკვა);
· აქტიური თამაშის წინ ასრულებს მოთელვით ვარჯიშებს.
აქტიური მონაწილეობა
ფ.ა.X-XII. 3.1. მოსწავლე აქტიურად მონაწილეობს საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროში.
· ჩართულია სხვადასხვა საზოგადოებრივ (გარემოს-დაცვითი, ბავშვთა უფლებების დაცვის, ხანდაზმულებზე მზუნველობის, ჯანმრთელი ცხოვრების წესის პროპაგანდა) გაერთიანებებში;
· ინიციატივას იჩენს სასკოლო ან საუბნო მასშტაბის საზოგადოებრივად სასარგებლო ღონისძიებების მოწყობაში;
· გაგებით ეკიდება სხვების მიერ შემოთავაზებულ იდეებს, ცდილობს გამოთქვას საკუთარი მოსაზრება;
· ასაკით უმცროსებს უხსნის გარემოში ქცევის წესებს (ნაგვის დაყრა, ნარგავების დაზიანება, ცხოველებთან სასტიკი მოპყრობა);
·ხალისით მონაწილეობს ფიზიკურ აქტივობებში შეზღუდული ფიზიკური უნარის მქონე თანატოლებთან, სხვა სქესის, ეროვნების, აღმსარებლობის, უფროსი და უმცროსი ასაკის პარტნიორებთან ერთად.
დანართი №6
პროექტი ,,ილია ჭავჭავაძე“
ეროვნული სასწავლო გეგმა
საგნობრივი სტანდარტი: მუსიკაში
კლასები: 1,7,10
I კლასის სტანდარტი მუსიკაში
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა
მუს.I.1. მოსწავლე ამოიცნობს და იყენებს ზოგიერთ მუსიკალურ ელემენტს რიტმულ-ინტონაციური სავარჯიშოების დროს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს გარემოში მუსიკალურ და არამუსიკალურ ბგერებს
· განასხვავებს რიტმულ და არარიტმულ კაკუნს
· ამოიცნობს ხმამაღალ და ხმადაბალ ხმოვანებას
· აჟღერებს ხმას, ინსტრუმენტს ხმამაღლა და ხმადაბლა
· აჟღერებს ხმას, ინსტრუმენტს ხანგრძლივად და წყვეტილად, მოკლედ
· ტაშით, კაკუნით იმეორებს მარტივ რიტმებს
· ერთ ტონზე სიმღერით იმეორებს მარტივ რიტმებს, ცვლის ბგერათსიმაღლეს
მუს.I.2. მოსწავლე მღერის მარტო და სხვებთან ერთად.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სიმღერით იმეორებს ბგერებს, მუსიკალურ ფრაზებს
· მოსმენისას ტაშით, სიმღერით აჰყვება მუსიკას
· ხმას აყოლებს მასწავლებლის სიმღერას, აკომპანემენტს
· მღერის მარტივ ერთხმიან სიმღერებს აკომპანემენტით ან უნისონში მასწავლებელთან
· ხმას აყოლებს გუნდის ხმოვანებას
· მღერის გუნდში მარტივ ერთხმიან სიმღერებს
· სწორად რეაგირებს გუნდის ხელმძღვანელის მინიშნებებზე (ჩუმად, ხმამაღლა...)
მუს.I.3. მოსწავლე მიმართავს გამოხატვის სხვადასხვა ფორმებს გარკვეული განწყობილების გადმოსაცემად.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მიმიკის, ჟესტის, ხმის, მოძრაობის, ცეკვის ელემენტების საშუალებით გამოხატავს ამა თუ იმ განწყობილებას
· გამოხატავს ამავე განწყობილებას ინსტრუმენტთან შეხების, ხმაურის, ტაშის საშუალებით
· გაითამაშებს სხვებთან ერთად თეატრალურ ეტიუდებს
მუს.I.4. მოსწავლე იმეორებს ერთი ან რამდენიმე ცეკვის უმარტივეს ილეთებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სხეულის მოძრაობით გადმოსცემს მუსიკით გამოწვეულ ემოციას
· საწყისი პოზიციიდან იმეორებს ერთ ან მეტ ილეთს
· იცავს სხეულის კოორდინაციას (არ ბორძიკობს)
· ტაშით, ფეხის დარტყმით გამოჰყოფს ძლიერ დროს
მიმართულება: კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია
მუს.I.5. მოსწავლე უსმენს და დამოკიდებულებას გამოხატავს მუსიკალური ნაწარმოების მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· გამოხატავს დადებით ან უარყოფით დამოკიდებულებას მოსმენილი ნაწარმოების მიმართ
· განარჩევს ერთმანეთისგან ნაცნობ და უცნობ მელოდიას
· განმეორებითი მოსმენისას ტაშით, სიმღერით, ცეკვით აჰყვება მუსიკას
· მუსიკით გამოწვეულ განწყობილებას, ემოციას გადმოსცემს ნახატში
მუს.I.6. მოსწავლე იცნობს და იყენებს ელემენტარულ მუსიკალურ ტერმინებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სწორად წარმოთქვამს ნასწავლ ტერმინებს საუბრის დროს
· საჭიროების შემთხვევაში ელემენტარულად განმარტავს მათ
· უცნობი ტერმინის, სიტყვის გაგებისას სვამს კითხვებს მათი მნიშვნელობის დაზუსტების მიზნით
მუს.I.7. მოსწავლე მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მონაწილეობს კლასის ზეიმში, თემატურ ღონისძიებებში – ახალი წელი, გაზაფხული, შემოდგომა
· დადის თოჯინების თეატრში, ექსკურსიებზე
მუს.I.8. მოსწავლე პატივისცემით ეკიდება სხვის შემოქმედებას და აზრს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· იცავს ქცევის ნორმებს სხვისი სიმღერის, საუბრის დროს (არ ხმაურობს)
· უფრთხილდება სხვის მიერ შექმნილ ნახატს (არ აზიანებს)
მიმართულება: მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში
მუს.I.9. მოსწავლე აკავშირებს ყოველდღიურობასთან მოსმენილ ნაწარმოებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს საბავშვო სიმღერებს
· იხსენებს სად, რა გარემოში მოუსმენია თავისი საყვარელი მუსიკალური ნაწარმოებები (სიმღერები)
· სვამს კითხვებს მუსიკალური ნაწარმოების შესახებ მოსმენილ ზღაპართან, თქმულებასთან დაკავშირებით და იხსენებს მსგავს სიუჟეტს, პერსონაჟს
· იცნობს მუსიკალურ ნაწარმოებთან დაკავშირებულ ვიზუალურ მასალას და იხსენებს საკუთარ შთაბეჭდილებებს (ფოტო, ვიდეო-ჩანაწერი...)
მუს.I.10. მოსწავლე იცნობს ზოგიერთ მუსიკალურ საკრავს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ჩამოთვლის ნაცნობ მუსიკალურ საკრავებს
· ამოიცნობს მათ ფორმის მიხედვით
· ასხვავებს საკრავების ჟღერადობას
მუს.I.11. მოსწავლე უსმენს და ასხვავებს ხმებს გარემოში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· არკვევს ხმის წარმოქმნის წყაროს (ტელეფონის ზარი, მანქანის მუხრუჭი..., ჩიტის ჭიკჭიკი, ფოთლების შრიალი...)
· განსაზღვრავს ხმის ჟღერადობის ხანგრძლივობას (ხანგრძლივი, ხანმოკლე) და ბაძავს მას
· გამოხატავს დამოკიდებულებას ხმის მიმართ (მოსწონს, არ მოსწონს)
I კლასის სასწავლო პროგრამის შინაარსი
რიტმულ-ინტონაციური სავარჯიშოები:
· მუსიკალური ელემენტების გამოხატვა
· ბგერა (ხანმოკლე – ხანგრძლივი, მუსიკალური არამუსიკალური...), ხმოვანების სიძლიერე (ხმამაღალი - ხმადაბალი), რიტმი (მარტივი რიტმული ნახაზი, რომელიც შედგება ნახევარი და მეოთხედი გრძლიობებისაგან)...
სიმღერა:
· მარტივი ერთხმიანი სიმღერები საბავშვო და ხალხური რეპერტუარიდან
· სიმღერა მუსიკალური თანხლებით
ცეკვა:
· ქართული და ისტორიულ - ყოფითი ცეკვები
· ერთი ან მეტი მარტივი ელემენტის განმეორება
განწყობილების გადმოცემა:
· სიხარული, მწუხარება, შიში, გაბრაზება და ა. შ. მიმიკით, ჟესტით, მოძრაობით, ხმით...
მოსასმენი მასალა:
· ხალხური სიმღერები
· ფრაგმენტები კლასიკური ნაწარმოებებიდან
· საბავშვო პროგრამული პიესები
ხმის წარმოქმნის წყაროს გარკვევა:
· სახლი, ბუნება, ქუჩა...
· ღონისძიებები:
· კლასის ზეიმი თემაზე - ახალი წელი, გაზაფხული, შემოდგომა..
მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში:
· ინფორმაცია: სიმღერის ტექსტი, სიუჟეტი...
საკრავები:
· ხალხური და კლასიკური ინსტრუმენტების ამოცნობა (ფორტეპიანო, გიტარა, საყვირი, დოლი, სალამური...) ვიზუალურად და ჟღერადობით
I კლასის სტანდარტი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა
კომუნიკაცია, ინტერპრეტაცია
მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში
მოსწავლე
მუს.I.პ.ი.1.
ამოიცნობს და იყენებს ზოგიერთ მუსიკალურ ელემენტს რიტმულ-
ინტონაციური სავარჯიშოების დროს
მოსწავლე
მუს.I.კ.ი.5.
უსმენს და დამოკიდებულებას გამოხატავს მუსიკალური ნაწარმოების
მიმართ
მოსწავლე
მუს.I.კონ.9.
აკავშირებს ყოველდღიურობასთან მოსმენილ ნაწარმოებს
მუს.I.პ.ი.2.
მღერის მარტო და სხვებთან ერთად
მუს.I.კ.ი.6.
იცნობს და იყენებს ელემენტარულ მუსიკალურ ტერმინებს
მუს.I.კონ.10.
იცნობს ზოგიერთ მუსიკალურ საკრავს
მუს.I.პ.ი.3.
მიმართავს გამოხატვის სხვადასხვა ფორმებს გარკვეული განწყობილების გადმოსაცემად
მუს.I.კ.ი.7.
მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში
მუს.I.კონ.11.
უსმენს და ასხვავებს ხმებს გარემოში
მუს.I.პ.ი.4.
იმეორებს ერთი ან რამდენიმე ცეკვის უმარტივეს ილეთებს
მუს.I.კ.ი.8.
პატივისცემით ეკიდება სხვის შემოქმედებას და აზრს
VII კლასის სტანდარტი მუსიკაში (გარდამავალი)
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა
მუს.VII.1. მოსწავლე იყენებს მუსიკალურ ელემენტებს და საკრავებს იმპროვიზაციული სავარჯიშოების დროს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ერთ ტონზე სიმღერით იმეორებს მარტივ რიტმებს, ცვლის ბგერათსიმაღლეს, ტემპს, რეგისტრს, ტემბრს...
· აქცენტებით გამოხატავს მეტრს მუსიკის მოსმენის, სიმღერის დროს
· განასხვავებს ორ- და სამ-წილად რიტმებს ცეკვის, მოძრაობის საშუალებით (ვალსი, პოლკა)
· გამოხატავს მუსიკალურ ელემენტებს კონტრასტულად: ნაცნობ მელოდიას მღერის ნელა - ჩქარა (ტემპი), ხმამაღლა - ხმადაბლა (ხმოვანება), სხვადასხვა ტონალობაში
· თანაკლასელის (თანაკლასელების) მიერ გაბმულად შესრულებულ რიტმულ ფიგურას, ფ-ნოზე შესრულებულ აკორდულ თანმიმდევრობას (ოსტინატო) სიმღერით, დაკვრით უხამებს სხვადასხვა მელოდიურ ხმებს, რიტმულ ფიგურებს
· ხელთ არსებული მუსიკალური ინსტრუმენტების და სხვადასხვა საგნების მეშვეობით თანაკლასელებთან ერთად შექმნილ `ანსამბლით“, `ორკესტრით“ აყვება მუსიკას, იმეორებს რიტმებს
მუს.VII.2. მოსწავლე მღერის მარტო და სხვებთან ერთად.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სიმღერით იმეორებს მუსიკალურ ფრაზებს, მელოდიებს
· ხმას აყოლებს გუნდის ხმოვანებას
· მღერის გუნდში პოპულარულ მელოდიებს, ერთხმიან ან მარტივ ორხმიან სიმღერებს
· სწორად რეაგირებს გუნდის ხელმძღვანელის მინიშნებებზე
· მღერის იმ უცხო ენებზე, რომელსაც სწავლობს
· გააზრებული აქვს სიმღერის ტექსტი
მუს.VII.3. მოსწავლე მიმართავს გამოხატვის სხვადასხვა ფორმებს გარკვეული განწყობილების გადმოსაცემად.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· პანტომიმით გამოხატავს გარკვეულ განწყობილებას
· გაითამაშებს სხვებთან ერთად თეატრალურ ეტიუდებს კონკრეტული განწყობილების, სიუჟეტის ან პერსონაჟის განსახიერების მიზნით
· გაითამაშებს მცირე სცენებს მუსიკალური ფრაგმენტით მიღებული შთაბეჭდილებით
მუს.VII.4. მოსწავლე ასრულებს ზოგიერთი ცეკვის ილეთებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სხეულის მოძრაობით გადმოსცემს მუსიკით გამოწვეულ ემოციას
· საწყისი პოზიციიდან იმეორებს რამდენიმე ილეთს
· იმეორებს ცეკვის ზოგად მონახაზს ან მის ფრაგმენტს
· ცეკვავს წყვილში, ანსამბლში
· იცავს მანძილს წყვილში ცეკვის დროს
მუს.VII.5. მოსწავლე ამოიცნობს და ჩაწერს სანოტო სისტემის ნიშნებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· კითხულობს და წერს ნოტებს ვიოლინოს გასაღებში
· ასხვავებს და ჩაწერს გრძლიობებს, პაუზებს (მთელი, ნახევარი, მეოთხედი)
· ტაშით გამოხატავს მათ
· ამოიცნობს ნოტებს და მათ გრძლიობებს სანოტო ჩანაწერში
მუს.VII.6. მოსწავლე ავლენს ჯგუფში მუშაობის უნარ-ჩვევას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მუშაობს ინდივიდუალურად და სხვებთან ერთად
· ეხმარება თანაკლასელებს
· ყურს უგდებს განსხვავებულ აზრს
მუს.VII.7. მოსწავლე აწყობს კლასის ღონისძიებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მონაწილეობს ღონისძიებების დაგეგმვაში
· მოიძიებს წარმოდგენისათვის საჭირო რეკვიზიტს
· რეკლამას უწევს ღონისძიებას
მიმართულება: კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია
მუს.VII.8. მოსწავლე უსმენს მუსიკალურ ნაწარმოებს და გამოხატავს აკუთარ დამოკიდებულებას.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· გადმოსცემს თავის შთაბეჭდილებას სიტყვიერად, ნახატით
· მუსიკის მოსმენის, სიმღერის დროს გამოარჩევს ნაცნობ მუსიკალურ ელემენტებს და ახასიათებს მათ (ხმამაღალი, ხმადაბალი ხმოვანება; ჩქარი, ნელი ტემპი; ორწილადი, სამწილადი მეტრი...)
· მუსიკის მოსმენის დროს მიანიშნებს ნაცნობი საკრავის, ვოკალის შემოსვლას
· ახასიათებს კონკრეტულ მუსიკალურ ფრაგმენტს ტემპის, მეტრის მიხედვით
· შეთავაზებული სათაურებიდან შეარჩევს ერთ-ერთს
მუს.VII.9. მოსწავლეს ესმის და წარმოაჩენს, რომ მუსიკა თვითგამოხატვის საშუალებაა.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მსჯელობს იმის შესახებ, ვის რა განწყობილებას უქმნის ესა თუ ის მუსიკალური ნაწარმოები
· მუსიკალური ნაწარმოების ტემპს უკავშირებს კონკრეტულ განწყობილებას
· საუბრობს იმის შესახებ, თუ რისი გამოხატვა შეიძლება მელოდიის, ტემბრის, სხვადასხვა გამომსახველობითი ხერხების საშუალებით
· საუბრობს იმის შესახებ, თუ როგორ შეიძლება კონკრეტული მუსიკალური განწყობილების, კომპოზიტორის ჩანაფიქრის გამოხატვა მელოდიის, ტემბრის, სხვადასხვა გამომსახველობითი ხერხების საშუალებით
მუს.VII.10. მოსწავლე მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მონაწილეობს კლასის სპექტაკლში, კარნავალში
· მონაწილეობს და ესწრება სკოლის საანგარიშო კონცერტს
· მონაწილეობს ვიქტორინაში
· წარსდგება აუდიტორიის წინაშე შემსრულებლის, შემოქმედის ან კონფერანსიეს როლში
მუს.VII.11. მოსწავლე კულტურულ ღონისძიებებზე დასწრებისას იცავს ქცევის ნორმებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· არ ხმაურობს წარმოდგენის, კონცერტის, კინოფილმის მსვლელობის დროს, გამოფენაზე, მუზეუმში.
· მიღებული წესების თანახმად გამოხატავს დამოკიდებულებას ნაწარმოების დასრულების შემდეგ
· აცდის თანამოსაუბრეს განსხვავებული აზრის მიუხედავად
მიმართულება: მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტი
მუს.VII.12. მოსწავლე განიხილავს ხელოვნების დარგებს და მათ კავშირებს სინთეზურ ხელოვნებაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს ხელოვნების სინთეზურ დარგებს; ასახელებს მათთან დაკავშირებულ პროფესიებს და ამ პროფესიების ცნობილ წარმომადგენლებს
· აღწერს ხელოვანთა საქმიანობას, გამომსახველობით ხერხებს, საშუალებებს და მასალას
· იხსენებს სინთეზური ხელოვნების იმ ნიმუშებს, რომლებიც უნახავს და დასწრებია
მუს.VII.13. მოსწავლე განიხილავს და ადარებს ერთმანეთს მოსმენილ ნაწარმოებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ახასიათებს მოსმენილ ნაწარმოებებს განწყობილების მიხედვით
· ადარებს ერთი და იგივე ჟანრის სხვადასხვა ნაწარმოებებს და საუბრობს მათ დამახასიათებელ ნიშნებზე (სავარაუდო შემადგენლობა, სოლო საკრავი...)
· ადარებს ერთმანეთს ნასწავლ ნაწარმოებებთან დაკავშირებულ ინფორმაციას – ჟანრი, ეპოქა, ავტორი...
მუს.VII.14. მოსწავლე ასხვავებს მუსიკალურ საკრავებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკრავებს ფორმისა და ჟღერადობის მიხედვით
· ცნობს და ასახელებს საკრავის ცალკეულ ნაწილებს (ხემი, ჯორაკი, კლავიში..)
· ასაბუთებს თავის დამოკიდებულებას იმ ინსტრუმენტის მიმართ, რომლებიც გამოარჩია სხვა ინსტრუმენტებისაგან (მოსწონს მასზე შესრულების მანერა, ტემბრი, ფორმა...)
VII კლასის სასწავლო პროგრამის შინაარსი
იმპროვიზაციული სავარჯიშოები:
· მუსიკალური ელემენტების და საკრავების გამოყენებით
სიმღერა:
· ერთხმიანი და მარტივი ორხმიანი სიმღერების შესრულება გუნდში
· თანხლებით და თანხლების გარეშე
· ინდივიდუალურად და ანსამბლში
· სიმღერა უცხო ენებზე
ცეკვა:
· ქართული, სახასიათო და ისტორიულ-ყოფითი ცეკვების ილეთები
· ცეკვა პარტნიორთან და წყვილში
კომპოზიცია:
· განწყობილების გადმოცემა
· სცენების გათამაშება
მუსიკალური ნაწარმოებები:
· ფრაგმენტები ბაროკოს, კლასიციზმის, რომანტიზმის ეპოქის პოპულარული ნაწარმოებებიდან
· ქართული ხალხური და პროფესიული ნაწარმოებების მოსმენა, ამოცნობა
· კომპოზიტორთა პოპულარული ნაწარმოებებიდან
· ქართული ხალხური და პროფესიული ნაწარმოებების მოსმენა, ამოცნობა
სანოტო სისტემა:
· ვიოლინოს გასაღები
· ნოტების, მარტივი მელოდიის წაკითხვა, ჩაწერა ვიოლინოს გასაღებში
· მთელი, ნახევარი, მეოთხედი გრძლიობები
· მარტივი რიტმის წაკითხვა
· ღონისძიებები:
· სკოლის საანგარიშო კონცერტი
· კლასის სპექტაკლი
· ვიქტორინა
· რესურსების შექმნა
მუშაობის ფორმები:
· ინდივიდუალური და ჯგუფური
მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში:
· ხელოვნების სინთეზური დარგები / პროფესიები / გამომსახველობითი საშუალებები
· განწყობილების ამოცნობა, საუბარი შთაბეჭდილებებზე
· ინფორმაცია ნაწარმოების და ავტორის შესახებ – პროგრამა (სიუჟეტი, ლიბრეტო), ჟანრი, ბიოგრაფიული ცნობები...
VII კლასის სტანდარტი (გარდამავალი)
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების
გამოხატვა
კომუნიკაცია, ინტერპრეტაცია
მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში
მოსწავლე
მუს.VII.1.
იყენებს მუსიკალურ ელემენტებს და საკრავებს იმპროვიზაციული სავარჯიშოების დროს
მოსწავლე
მუს.VII.8.
უსმენს მუსიკალურ ნაწარმოებს და გამოხატავს საკუთარ დამოკიდებულებას
მოსწავლე
მუს.VII.12. განიხილავს ხელოვნების დარგებს და მათ კავშირებს სინთეზურ
ხელოვნებაში
მუს. VII.2.
მღერის მარტო და სხვებთან ერთად
მუს.VII.9.
ესმის და წარმოაჩენს, რომ მუსიკა თვითგამოხატვის საშუალებაა
მუს.VII.13. განიხილავს და ადარებს ერთმანეთს მოსმენილ ნაწარმოებებს
მუს. VII.3.
მიმართავს გამოხატვის სხვადასხვა ფორმებს გარკვეული განწყობილების გადმოსაცემად
მუს.VII.10.
მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში
მუს.VII.14.
ასხვავებს მუსიკალურ საკრავებს
მუს.VII.4.
ასრულებს ზოგიერთი ცეკვის ილეთებს
მუს.VII.11.
კულტურულ ღონისძიებებზე დასწრებისას იცავს ქცევის ნორმებს
მუს.VII.5.
ამოიცნობს და ჩაწერს სანოტო სისტემის ნიშნებს
მუს.VII.6.
ავლენს ჯგუფში მუშაობის უნარ-ჩვევას
მუს.VII.7.
აწყობს კლასის ღონისძიებებს
X კლასის სტანდარტი მუსიკაში (გარდამავალი)
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები
მიმართულება: პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა
მუს.X.1. მოსწავლე ჩაბმულია შემოქმედებით საქმიანობაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ქმნის მუსიკალურ კომპოზიციებს კომპიუტერული პროგრამების გამოყენებით და აჟღერებს მათ სხვადასხვა ინსტრუმენტულ ტემბრში
· ქმნის მუსიკალურ-დრამატულ კომპოზიციებს ხმის, ინსტრუმენტის, მოძრაობის საშუალებით
· სიმღერით და დაკვრით უხამებს სხვადასხვა მელოდიურ ხმებს, რიტმულ ფიგურებს თანაკლასელის (თანაკლასელების) მიერ გაბმულად შესრულებულ რიტმულ ფიგურას, აკორდულ თანმიმდევრობას (ოსტინატო)
· ასრულებს თანაკლასელებთან ერთად პოპულარული მუსიკალური ნაწარმოებების ფრაგმენტებს / სიმღერებს და ეყრდნობა სანოტო ჩანაწერს
· სიმღერით, დაკვრით აბოლოებს მასწავლებლის ან თანაკლასელის მიერ დაწყებულ მელოდიას, პასუხობს მუსიკალურ ფრაზას
· უცვლის ტექსტს ნაცნობ სიმღერას
· უხამებს ტექსტს ნაცნობ ნაცნობ მელოდიას
· შეურჩევს ლექსს მუსიკას
· სხეულის მოძრაობით გადმოსცემს მუსიკით გამოწვეულ განწყობილებას
· ამა თუ იმ მუსიკაზე ცეკვის დროს შემოქმედებითად იყენებს ნაცნობ ილეთებს
მუს.X.2. მოსწავლე მონაწილეობს პროექტებში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· განსაზღვრავს მიზანს (კონცერტის ორგანიზება, სპექტაკლის, ტელე- /რადიო გადაცემის დადგმა, წიგნი-რვეულის, ჟურნალის მომზადება...)
· მოიძიებს თეორიულ მასალას, (ქმნის) რესურსს
· გეგმავს და მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებებში
· ანაწილებს ფუნქციებს
· მონაწილეობს პროექტის წარდგენასა და შეფასებაში
მიმართულება: კომუნიკაცია, ინტერპრეტაცია
მუს.X.3. მოსწავლე უსმენს და აანალიზებს მუსიკალურ ნაწარმოებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· საუბრობს მუსიკალური ნაწარმოების მოსმენით გამოწვეულ შთაბეჭდილებაზე
· განსაზღვრავს მუსიკალური ნაწარმოების ჟანრს (ოპერა, ბალეტი, სიმფონია, ინსტრუმენტული კონცერტი...) სტილს (კლასიკური, ხალხური, თანამედროვე...),
· მუსიკის მოსმენის დროს გამოარჩევს გამომსახველობით საშუალებებს და ახასიათებს მათ (რიტმი, მეტრი, ტემბრი, კილო...)
· ახასიათებს შემსრულებელთა შემადგენლობას (ინსტრუმენტული, ვოკალური ტემბრები...)
· იყენებს საუბრის დროს მუსიკალურ ტერმინებს
მუს.X.4. მოსწავლე აცნობს თანაკლასელებს მუსიკალური ხელოვნების ნიმუშს ან მუსიკოსის შემოქმედებას.
ეს შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· შეარჩევს მისთვის საინტერესო მუსიკალურ ნაწარმოებს / შემსრულებელს /კომპოზიტორს
· მოიძიებს და ამუშავებს ინფორმაციას მუსიკალური ნაწარმოების, კომპოზიტორის, შემსრულებლის შესახებ
· მოხსენების/სტატიის სახით წარმოადგენს მოძიებულ ინფორმაციას, საკუთარ შთაბეჭდილებას მუსიკალური ნაწარმოების, ამა თუ იმ მუსიკოსის შესახებ
· მოიძიებს მუსიკალურ (აუდიო-ვიდეო) მასალას, საჭირო აპარატურას და იყენებს მას პრეზენტაციის დროს
· წარმართავს დისკუსიას, სვამს და პასუხობს კითხვებს
· ავრცელებს მოძიებულ მასალას; ქმნის არქივს სკოლელებთან ერთად
მუს.X.5. მოსწავლე განიხილავს საკუთარ და სხვის შემოქმედებას.
ეს შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მონაწილეობს გაკვეთილზე შესრულებული შემოქმედებითი დავალების, საჯარო, სკოლის კონცერტის, განხილვაში
· წერს რეცენზიას საჯარო, სკოლის კონცერტზე
· კორექტულია აზრის გამოთქმის დროს
მიმართულება: მუსიკის აღქმა კონტექსტში
მუს.X.6. მოსწავლე იცნობს და ახასიათებს ქართული და მსოფლიო მუსიკალური ხელოვნების ცნობილ ნიმუშებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· სხვადასხვა ხერხით გადმოსცემს ცნობილი მუსიკალური ნაწარმოების მელოდიას, თემას, რიტმულ სურათს (სიმღერით, ინსტრუმენტზე დაკვრით...); ამოიცნობს ნაწარმოებს მოსმენისას
· ადარებს ერთი და იგივე ჟანრის სხვადასხვა ნაწარმოებებს და საუბრობს მათ დამახასიათებელ ნიშნებზე (სავარაუდო შემადგენლობა, სოლო საკრავი...)
· ადარებს ერთი და იგივე ჟანრის ხალხურ სიმღერებს (თემატიკა, წყობა, რეგიონი, შემსრულებელთა შემადგენლობა...)
· ადარებს ერთმანეთს ერთი და იგივე ავტორის / ეპოქის ნაწარმოებებს (დამახასიათებელი ჟანრები, თემატიკა, ხელწერა...)
მუს.X.7. მოსწავლე იკვლევს მუსიკისა და მუსიკოსის როლს სხვადასხვა ქვეყანასა და ეპოქაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· მსჯელობს მუსიკის როლზე ადამიანის ყოფით ცხოვრებაში (საგალობელი, ნანა, მწყემსის სალამური, მრავალჟამიერი...)
· საუბრობს იმის შესახებ, თუ როგორ შეიძლება კონკრეტული მუსიკალური განწყობილების, კომპოზიტორის ჩანაფიქრის გამოხატვა მელოდიის, ტემბრის, სხვადასხვა გამომსახველობითი ხერხების საშუალებით
· განიხილავს მუსიკის როლს ხელოვნების სხვა დარგებისთვის
· პასუხობს ცნობილი კომპოზიტორის, შემსრულებლის ბიოგრაფიასთან, შემოქმედებასთან დაკავშირებულ შეკითხვებს
· ადარებს მუსიკასთან დაკავშირებულ ტრადიციულ და თანამედროვე პროფესიებს – პროდიუსერი, რეჟისორი, დიჯეი, ხმის ოპერატორი...
· ახასიათებს თანამედროვე ტექნოლოგიურ შესაძლებლობებს და ზეგავლენას მუსიკალურ ხელოვნებაზე
მუს.X.8. მოსწავლე განარჩევს სხვადასხვა სახის მუსიკალურ კოლექტივებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:
· ასხვავებს ფორმით, ჟღერადობით ხალხურ, კლასიკურ და თანამედროვე მუსიკალურ ინსტრუმენტებს
· ასხვავებს და აჯგუფებს საკრავებს ბგერის მიღების წესის, მასალის მიხედვით
· ადარებს ერთმანეთს ვოკალურ ტემბრებს
· მუსიკალურ კოლექტივს უკავშირებს ნაწარმოების ჟანრს (საოპერო, საბალეტო დასი, სიმფონიური ორკესტრი...)
· ახასიათებს ანსამბლს რაოდენობისა და შემადგენლობის მიხედვით (ვოკალური დუეტი, სიმებიანი კვარტეტი...)
· განასხვავებს სიმფონიური, კამერული, სასულე, სიმებიანი ორკესტრის შემადგენლობებს
· ამოიცნობს პოპულარულ მუსიკალურ კოლექტივებს / მუსიკოსებს
X კლასის სასწავლო პროგრამის შინაარსი
სიმღერა:
·სიმღერები თანამედროვე, ქართული ხალხური და ქალაქური რეპერტუარიდან
· ფრაგმენტები ქართველ და უცხოელ კომპოზიტორთა ცნობილი ნაწარმოებებიდან
კომპიუტერული პროგრამები:
· Cackewalk
· E-Gay
· Sibelius
· Voyetra
იმპროვიზაცია:
· ხელთ არსებული ინსტრუმენტების, საგნების საშუალებით, ვოკალური ხმის, სხეულის მოძრაობის გამოყენებით შემოქმედებით პროცესში ჩართვა
ცეკვა:
· ქართული, ისტორიულ-ყოფითი, თანამედროვე ცეკვები
პროექტები:
· კონცერტის ორგანიზება
· სპექტაკლის, ტელე - / რადიო გადაცემის დადგმა
· წიგნი-რვეულის, ჟურნალის მომზადება
მოსმენა:
· სხვადასხვა ეპოქების ცნობილი ნაწარმოებების მოსმენა, ამოცნობა
· ქართული ხალხური და პროფესიული მუსიკის ცნობილი ნიმუშების მოსმენა, ამოცნობა
· განწყობილების ამოცნობა, შთაბეჭდილების გაზიარება, საკუთარ შეხედულებებზე საუბარი
მუშაობის ფორმები:
· ჯგუფური
· ინდივიდუალური
მუსიკის აღქმა კონტექსტში:
· ინფორმაცია ნაწარმოების და ავტორის შესახებ – პროგრამა, ეპოქა, სტილი, ჟანრი, ფორმა, ბიოგრაფიული ცნობები...
· მოხსენების მომზადება ამა თუ იმ ნაწარმოების ან მუსიკოსის შესახებ
· მუსიკისა და მუსიკოსის როლი
ინფორმაცია მუსიკალური ხელოვნების შესახებ:
· მუსიკალური ტერმინები
· ხალხური და კლასიკური საკრავები
· ვოკალური ტემბრები
· სხვადასხვა სახის მუსიკალური კოლექტივები
· ცნობილი მუსიკალური კოლექტივების, ცნობილი კომპოზიტორების და შემსრულებლების გაცნობა
X კლასის სტანდარტი (გარდამავალი)
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების
გამოხატვა
კომუნიკაცია, ინტერპრეტაცია
მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში
მოსწავლე
მუს.X.1.
ჩაბმულია შემოქმედებით საქმიანობაში
მოსწავლე
მუს.X.3.
უსმენს და აანალიზებს მუსიკალურ ნაწარმოებს
მოსწავლე
მუს.X.6.
იცნობს და ახასიათებს ქართული და მსოფლიო მუსიკალური ხელოვნების ცნობილ ნიმუშებს
მუს.X.2.
მონაწილეობს პროექტებში
მუს.X.4.
აცნობს თანაკლასელებს მუსიკალური ხელოვნების ნიმუშს ან მუსიკოსის შემოქმედებას
მუს.X.7.
იკვლევს მუსიკისა და მუსიკოსის როლზე სხვადასხვა ქვეყანასა და
ეპოქაში
მუს.X.5.
განიხილავს საკუთარ და სხვის შემოქმედებას
მუს.X.8.
განარჩევს სხვადასხვა სახის მუსიკალურ კოლექტივებს
დანართი №7
პროექტი ,,ილია ჭავჭავაძე“
ეროვნული სასწავლო გეგმა
საგნობრივი სტანდარტი: ფრანგულ ენაში
კლასები: 7,8,9,10,11,12
საბაზო სკოლის უცხოური ენის სტანდარტი
VII, VIII, IX, X, XI, XII კლასებში
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
უცხ.VII
მიმართულება:
მოსმენა
ლაპარაკი
კითხვა
1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
2. მოსწავლე იგებს დიალოგს.
3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
5. მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
6.მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციებს
7. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
8. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
9. მოსწავლე ფლობს ხმამაღლა კითხვის ტექნიკას.
10. მოსწავლე იგებს ინსტრუქციებს (სავარჯიშოს პირობა, გამაფრთხილებელი წარწერა, რჩევა-დარიგება).
11. მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას: სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს, წერილს.
12. მოსწავლე იგებს ყოფითი ხასიათის ტექსტს (კულინარული რეცეპტი, კატალოგი, სამარშრუტო გეგმა).
13. მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი ინფორმაციის შემცველ მარტივ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროებიდან).
14. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს/დიალოგს.
15. მოსწავლე იყენებს კითხვის სტრატეგიებს.
უცხ.VII
მიმართულება:
წერა
სწავლის სწავლა
კულტურათა დიალოგი
16. მოსწავლე ავსებს გაკვეთილების ცხრილს, კვირის განრიგს, ანკეტას.
17. მოსწავლე წერს ღია ბარათს.
18. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მცირე ზომის წერილს
19. მოსწავლე წერს კულინარულ რეცეპტს.
20. მოსწავლე მოდელის მიხედვით წერს მცირე ზომის აღწერით ტექსტს.
21. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს.
22. მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს.
23. მოსწავლე სწავლობს ამოცანის დამოუკიდებლად გადაჭრას.
24.მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.
25. მოსწავლე იყენებს რესურსებს.
26.მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის გასამდიდრებლად.
27.მოსწავლე იყენებს გრამატიკულ სტრუქტურებში გარკვევის სტრატეგიებს.
28.მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
29.მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
30.მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
31.მოსწავლე იჩენს ინტერესს კულტურული თავისებურებების მიმართ.
32.მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
33.მოსწავლე ითვისებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
მოსმენა
(მოსმენის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* და ნახევრად ავთენტური* აუდიოჩანაწერები, სადაც ტექსტები მკაფიოდ და ნელა ისმის)
უცხ.VII.1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათანადოდ რეაგირებს მასწავლებლის მითითებებზე
· ასრულებს სავარჯიშოებს
უცხ.VII.2. მოსწავლე იგებს დიალოგს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (თანამოსაუბრეები, სასაუბრო თემა)
· ამოკრეფს დიალოგიდან ფაქტობრივ ინფორმაციას (ვინ, სად, როდის, რამდენი, რომელი, როგორი. . . )
· ამოიცნობს ინტონაციით გამოხატულ ემოციებს (სიხარული, გაკვირვება, გაბრაზება. . . )
· განასხვავებს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
უცხ. VII.3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს, სად არის გაკეთებული განცხადება (სუპერმარკეტში, სადგურში და სხვა)
· ამოკრეფს ფაქტობრივ ინფორმაციას (სექცია, გამგზავრების დრო, ბაქანი, ფასი, და სხვა)
მოსმენის სტრატეგიები
უცხ.VII.4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათაურის, ილუსტრაციების საფუძველზე გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ
· ცოცხალი მეტყველების/ჩანაწერის მოსმენისას იშველიებს არავერბალურ ელემენტებს (ხმის ტემბრი, ინტონაცია, მიმიკა, ჟესტიკულაცია, სხვადასხვა ტიპის ხმაური, ლოგიკური მახვილები . )
· დამოუკიდებლად ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების, წინადადებების მნიშვნელობას ნაცნობ ელემენტებზე დაყრდნობით (კონტექსტი, ინტონაცია, ილუსტრაცია . . .)
ლაპარაკი
უცხ.VII.5. მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქმით კითხულობს ლექსებს, ტექსტებს
· გაითამაშებს დიალოგებს, სკეტჩებს
უცხ.VII.6. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მონაწილეობს სიმულაციურ სიტუაციებში (შეხვედრა, ზეიმი, მარშრუტის ახსნა და სხვა)
· ინტერაქციის დროს შეარჩევს საკომუნიკაციო სიტუაციის შესატყვის მიმართვის ფორმებს, გამოთქმებს, კლიშეებს
· სათანადოდ რეაგირებს თანამოსაუბრის რეპლიკებზე
· საუბრობს ტელეფონით
უცხ.VII.7. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სვამს და პასუხობს კითხვებს ნაცნობ თემატიკაზე (ოჯახი, საცხოვრებელი ადგილი, არდადეგები, აქტივობები, ამინდი, საყვარელი ნივთი, ცხოველი და სხვა)
· უცხოურ ენაზე გადმოსცემს სათქმელს სასწავლო პროცესში წარმოქმნილ პრობლემებთან დაკავშირებით (“ვერ გავიგე”; “ეს რას ნიშნავს?”; “რვეული შინ დამრჩა”; “შეიძლება გადავჯდე?”; “აქედან არ ჩანს” და სხვა)
ზეპირმეტყველების სტრატეგიები
უცხ.VII.8. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კომუნიკაციის წარმართვისთვის იყენებს აუცილებელ რესურსებს (მოდელები, წინადადებები, გამოთქმები, კლიშეები)
· სიტყვის დავიწყების/არ ცოდნის შემთხვევაში იყენებს საკომპენსაციო საშუალებებს (მაგ.,: მიმიკა, ჟესტიკულაცია, პერიფრაზირება /აღწერს ნაგულისხმევ საგანს ან მიუთითებს რაში გამოიყენება/ და სხვა)
· ხვდება და ასწორებს საკუთარ/სხვის შეცდომებს
· გაუგებრობის შემთხვევაში ითხოვს განმარტებას, ნელა და გარკვევით წარმოთქმას, გამეორებას
კითხვა
(კითხვის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* ან ნახევრად ავთენტური* ტექსტები)
უცხ.VII.9. მოსწავლე ფლობს ხმამაღლა კითხვის ტექნიკას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გარკვევით და გამართულად კითხულობს ნაცნობ ტექსტს
· გარკვევით კითხულობს უცნობ ტექსტს
უცხ.VII.10. მოსწავლე იგებს ინსტრუქციებს (სავარჯიშოს პირობა, გამაფრთხილებელი წარწერა, რჩევა-დარიგება).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მითითებებს
· სათანადოდ რეაგირებს მათზე
უცხ.VII.11. მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას:
ა. სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ავტორის/ადრესატის ვინაობას
· ამოიცნობს გაგზავნის თარიღსა და ავტორის/ადრესატის მისამართს
· ამოიცნობს კორესპონდენციის მიზანს (შობის, დაბადების დღის მილოცვა, მოკითხვა, დაპატიჟება და სხვა)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, ვინ, რატომ . . .)
ბ. მოსწავლე იგებს წერილს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, ადრესატი, კორესპონდენციის მიზანი)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (სად, როდის, რა, რამდენი, როგორ …...)
· ამოიცნობს ემოციებს
უცხ.VII.12. მოსწავლე იგებს ყოფითი ხასიათის ტექსტს (კულინარული რეცეპტი, კატალოგი, სამარშრუტო გეგმა).
ა. კულინარული რეცეპტი.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ცალკეულ ინგრედიენტებს
· ამოიცნობს ინგრედიენტთა მითითებულ რაოდენობას
· ამოიცნობს ცალკეულ მოქმედებებს (გაფცქვნა, მორევა, ჩაყრა და სხვა)
ბ. კატალოგი.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ნივთის, საგნის ნიშან-თვისებებს (წონა, ზომა, ფერი, მასალა)
· ამოიცნობს ფასს
გ. სამარშრუტო გეგმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პირობით ნიშნებს
· ამოიცნობს მიმართულებებს
· ამოიცნობს დანიშნულების ადგილს
დ. განრიგი/ცხრილი/ანკეტა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მაჩვენებლებს
· მოკრეფს კონკრეტულ ინფორმაციას
უცხ.VII.13. მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი ინფორმაციის შემცველ მარტივ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროებიდან).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მთავარ თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
უცხ.VII.14. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს/დიალოგს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
·ამოიცნობს პერსონაჟებს
· ამოიცნობს პერსონაჟთა დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს მოქმედებებს, მოვლენებს
· ამოიცნობს მოქმედებათა დროსა და ადგილს
კითხვის სტრატეგიები
უცხ.VII.15. მოსწავლე იყენებს კითხვის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება ტექსტის აგებულებას, სათაურს, საწყის/ბოლო ფრაზას და ამოიცნობს ტექსტის ფუნქციურ სტილს
· დამოუკიდებლად ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას ნაცნობი ელემენტების დახმარებით (ილუსტრაციები, ნაცნობი ფუძე, კონტექსტი, მშობლიურ ენაში დამკვიდრებული უცხოური სიტყვები /მაგ., ტელეფონი, ბანანი, ტრანსპორტი/ და სხვა)
· სხვადასხვა ელემენტების მოშველიებით (სათაური, აბზაცების დასაწყისი, საკვანძო სიტყვები, ერთ-ერთი აბზაცი, გამოყოფილი სიტყვები) გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ
წერა
უცხ.VII.16. მოსწავლე ავსებს გაკვეთილების ცხრილს, კვირის განრიგს, ანკეტას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· წერს მონაცემებს/აქტივობებს სათანადო ადგილას
უცხ.VII.17. მოსწავლე წერს ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იცავს კორესპონდენციის ფორმალურ მხარეს (მიმართვა, ხელმოწერა, მისამართი, თარიღი)
· აყალიბებს კორესპონდენციის მიზანს (დაბადების დღის, შობა/ახალი წლის მილოცვა და სხვა).
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ. VII. 18. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით სწერს მცირე ზომის წერილს თანატოლს, ახლობელს (ხელნაწერ ან ელექტრონულ ვერსიას).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ადრესატის ვინაობის გათვალისწინებით შეარჩევს მიმართვისა და დამშვიდობების სათანადო ფორმულებს
· აგებს თხრობას
ა) თანამიმდევრულად გადმოსცემს მოვლენებს, ფაქტებს
ბ) იცავს ფრაზებს შორის ლოგიკურ კავშირს
· გამოხატავს გრძნობებს, Gგანწყობილებებს, სურვილებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.VII.19. მოსწავლე წერს კულინარულ რეცეპტს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ასათაურებს ტექსტს
· ჩამოწერს ინგრედიენტების სიას
· მიუთითებს მათ რაოდენობასა და მოცულობას
· მიუთითებს მოქმედებათა თანამიმდევრობას
· მიუთითებს კერძის მოსამზადებლად საჭირო ტემპერატურას, ხანგრძლივობას
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.VII.20. მოსწავლე მოდელის მიხედვით წერს მცირე ზომის აღწერით ტექსტს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აღწერს ადამიანს
· აღწერს საგანს, ნივთს სხვადასხვა პარამეტრის მიხედვით (ფერი, ზომა, შემადგენლობა, ფორმა, მდებარეობა და სხვა)
· აღწერს საცხოვრებელ ადგილს (მდებარეობა, ოთახების, ნივთების განლაგება და სხვა)
· აღწერს კულტურულ ობიექტს (დასახელება, ეპოქა, ადგილმდებარეობა, სხვადასხვა მახასიათებელი)
· იძლევა მარტივ დადებით ან უარყოფით შეფასებებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ. VII. 21. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, ამბავი)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იწყებს თხრობას
·იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
წერის სტრატეგიები
უცხ.VII.22. მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს და ამზადებს აუცილებელ სასწავლო რესურსებს (ლექსიკონი, ნიმუში, საჭირო ენობრივი მასალა, გრამატიკული ცნობარი . . ) და წერს შავ ვარიანტს
· გადაიკითხავს შავ ვარიანტს, სასწავლო რესურსზე დაყრდნობით ამოწმებს ნაწერს და ასწორებს შეცდომებს
· ათეთრებს ნაწერს
სწავლის სწავლა
უცხ.VII.23. მოსწავლე სწავლობს ამოცანის დამოუკიდებლად გადაჭრას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოკვეთს შესასრულებელი სამუშაოს მთავარ ამოცანას
· მასწავლებლის დახმარებით შესასრულებელ სამუშაოს ყოფს მონაკვეთებად
· მასწავლებლის დახმარებით ეძებს და ასახელებს სამუშაოს შესრულების ალტერნატიულ გზას
· შეარჩევს ერთ-ერთს
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო ცოდნასა და რესურსებს
· სამუშაოს დასრულებისას წარმოაჩენს არჩეულ გზას
· აკვირდება სხვების მიერ არჩეულ ვარიანტს
· თანატოლებთან ერთად განიხილავს ოპტიმალურ ვარიანტს
· იცავს დროის ლიმიტს ყველა ტიპის აქტივობის შესრულებისას
უცხ.VII.24. მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ავსებს თვითშეფასების სქემებს
· მონაწილეობს თანაშეფასებაში (მოსწავლე-მასწავლებელი ან მოსწავლე-მოსწავლე ერთსა და იმავე ნაშრომს ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად ასწორებენ)
· შედეგებზე დაკვირვებით აღნიშნავს, სად აქვს წინსვლა
· ასახელებს ფაქტორებსა და მიზეზებს, რომლებიც ხელს უშლის წინსვლას (მაგ., უყურადღებოდაა, არ იმეორებს მასალას, ვერ ბედავს შეკითხვის დასმას, ეშინია შეცდომის დაშვებისა და სხვა)
უცხ.VII.25. მოსწავლე იყენებს რესურსებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იყენებს სახელმძღვანელოს რესურსებს (ლექსიკონი, სტრუქტურული ნიმუშები, გრამატიკული ცნობარი, ილუსტრაციები და სხვა)
· მოიძიებს ინფორმაციას სკოლაში არსებული რესურსების ფარგლებში (თვალსაჩინოებები, ლექსიკონი, სკოლის ბიბლიოთეკა, მასწავლებელი და სხვა)
· საჭიროების შემთხვევაში მოიძიებს სასურველ ინფორმაციას სკოლის გარეთ
· ქმნის და იყენებს ოპერატიულ რესურსებს (ანბანური/თემატური ლექსიკონი, პლაკატი, სქემა, გრაფიკი, ცხრილი და სხვ.)
უცხ.VII.26. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის გასამდიდრებლად.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სისტემატურად იმეორებს გავლილ ლექსიკურ მასალას
· ამოკრეფს ცუდად ათვისებულ ლექსიკურ ერთეულებს
·იყენებს დამახსოვრების სხვადასხვა ხერხს (რამდენჯერმე გადაწერა, ხმამაღლა გამეორება, ერთი ფუძის სიტყვების, ანტონიმური/სინონიმური წყვილების დაჯგუფება, ასოცირება, კონტექსტში გამოყენება, თემატიკის მიხედვით დაჯგუფება და სხვა)
უცხ.VII.27. მოსწავლე იყენებს გრამატიკულ სტრუქტურებში გარკვევის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს გრამატიკულ სტრუქტურებს
· იყენებს ამოცნობილ სტრუქტურებს
· ადარებს ერთმანეთს უცხოური და მშობლიური ენების გრამატიკულ სტრუქტურებს
· იყენებს სქემებს, ტაბულებს, სტრუქტურულ მოდელებს
უცხ.VII.28. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კამათისას ისმენს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· კორექტულად მიუთითებს სხვების მიერ დაშვებულ შეცდომებზე
· შეფასებისას იჩენს კორექტულობას
· მეწყვილეს ეხმარება იმ საკითხებში, რომლებშიც თვითონაა ძლიერი
· მეწყვილესთან ერთად მონაწილეობს ინტერაქციაში
უცხ.VII.29. მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მსჯელობს თანაგუნდელებთან (როგორ გადაჭრან პრობლემა, როგორ გაანაწილონ ფუნქციები)
· სათანადოდ ასრულებს თავის ფუნქციას როგორც ლიდერი ან გუნდის წევრი
· ითვალისწინებს ლიდერის, თანაგუნდელის რჩევებს
· ისმენს სხვების მოსაზრებებს, გამოთქვამს საკუთარს
· უთანხმოებისას ცდილობს შეთანხმების მიღწევას
· ცდილობს თავისი წვლილი შეიტანოს საერთო საქმეში
კულტურათა დიალოგი
უცხ.VII.30. მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს ილუსტრაციებზე/ტექსტებში ასახულ კულტურულ, სიმბოლურ, საყოფაცხოვრებო რეალიებს
უცხ.VII.31. მოსწავლე იჩენს ინტერესს კულტურული თავისებურებების მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ადარებს ერთმანეთს უცხო და მშობლიურ კულტურულ გარემოს (დღესასწაულები, ზნე-ჩვეულებები, დროშა, დედაქალაქის ისტორია, ცნობილი ისტორიული პიროვნება და სხვა)
· კორექტულად გამოთქვამს საკუთარ აზრს, შეხედულებას, დამოკიდებულებას კულტურულ თავისებურებებზე მსჯელობისას
უცხ.VII.32. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ანდაზების, ფრაზეოლოგიზმების, წარმოებული სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას
· პოულობს მათ შესატყვისებს მშობლიურ ენაში
· ადარებს მათ ერთმანეთს
უცხ.VII.33. მოსწავლე ითვისებს განსხვავებულ სოციო-კულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და აანალიზებს სოციო-კულტურულ თავისებურებებს
· ამოიცნობს უცხო კულტურისთვის დამახასიათებელ ქცევის ეტიკეტს
· სიმულაციური სიტუაციების გათამაშებისას იცავს უცხოური სოციოკულტურული გარემოსთვის დამახასიათებელ ნორმებს
საბაზო სკოლის ფრანგული ენის პროგრამის შინაარსი
პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ვერც ამომწურავი და ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გათვალისწინებულ იქნეს:
· სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები
· თამანედროვე ენის ნორმები
· ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო
მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს:
სამეტყველო ფუნქციები
სოციალური ურთიერთობები - მისალმება, დამშვიდობება, მოკითხვა, პიროვნების წარდგენა, თავაზიანი მიმართვა, მობოდიშება, მადლობის გადახდა, კეთილი სურვილების გამოხატვა /მილოცვა, წახალისება /შექება, შეთავაზება, დაპატიჟება, დათანხმება, უარის თქმა, შეხვედრის დანიშვნა, დათანხმება, უარის თქმა, ინტერაქცია სუფრასთან, ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში, ინტერაქცია მგზავრობისას, მიმოწერა (მიმართვის, გამომშვიდობების კლიშეები), პოზიციის გამოხატვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა, სატელეფონიო საუბარი
ინფორმაციის გაცვლა - პირადი მონაცემების შესახებ; სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი, ეროვნებისა და წარმომავლობის შეასახებ, თავისუფალი დროის გატარება, პროფესის /ხელობის შესახებ, ჯანმრთელობის შესახებ,ამინდის შესახებ, სურვილის საჭიროების, მოთხოვნილების შესახებ
აღწერა დახასიათება - ადამიანის გარეგნობა, ჩაცმულობა, ხასიათი, საგნის აღწერა, დადებითი და უარყოფითი შეფასებები
ემოციური რეაქციების გამოხატვა - სიხარული, კმაყოფილობა, ბრაზი, უკმაყოფილობა, სინანული, გაკვირვება, ინტერესი, ინდეფერენტულობა
დროში ორიენტირება - დროში ლოკალიზება (საათი, დღე-ღამის მონაკვეთი, თარიღი, წელიწადის დრო, ქრონოლოგია, სიხშირე, თანადროულობა, ხანგრძლივობა
სივრცეში ორიენტირება - ადგილმდებარეობის მითითება, გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება
ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა
ლოგიკური კავშირები - მიზეზი, შედეგი, ოპოზიცია, პირობითობა
ინტერაქცია საკლასო ოთახში
ლექსიკა
ინდივიდი - სხეული: გარეგნობა, ხასიათი, ტანსაცმელი, აქსესუარები, ჰიგიენა, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა,შეფასება და ემოციური რეაქციები, პროფესია, ხელობა
აქტივობები - აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები, ფიზიკური აქტივობები, ყოველდღიური აქტივობები (შინ, გარეთ), სკოლაში,ტელეფონით სარგებლობა, დასვენება, გართობა, სპორტი, მგზავრობა, გადაადგილება, საფინანსო ოპერაციები
ინდივიდის გარემოცვა - ადამიანი, ოჯახი, საზოგადოება და სახელმწიფო, მასმედია, ბუნება, ბუნების მოვლენები, გეოგრაფიული დასახელებები/ ეროვნება და წარმომავლობა, სოფელი, ქალაქი, საცხოვრებელი, ადგილი/პერსონალი, ავეჯი, საყოფაცხოვრებო ნივთები, სკოლა, სასწავლო საგნები, პერსონალი, სავაჭრო ობიექტები, პერონალი, სპორტული ინვენტარი, პერსონალი, სურსათი, კვების ობიექტები, პერსონალი, კერძები, ტრანსპორტი, პერსონალი, კულტურისა და გართობის ობიექტები, ფოსტა, პერსონალი, ტელეფონი
დღესასწაულები და ზეიმები
ორიენტირები
დრო - საათი, დღის მონაკვეთები, კვირის დღეები, თვეები, წელიწადის დროები, წელი...
აწმყო, წარსული, მომავალი, წინამავლობა, მერმინდელობა, სისწრაფე, სიხშირე, ხანგრძლივობა
სივრცე/ადგილმდებარეობა
მახასიათებლები - ფერი, ზომა, წონა, შემადგენლობა, რაოდენობა
გრამატიკა
კულტურა
სამეტყველო ფუნქციები
ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები VII კლასისთვის
ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები VIII კლასისთვის
ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები
IX კლასისთვის
სოციალურ ურთიერთობები :
მისალმება
Salut ! Bonjour ! Bonjour madame ! Bonsoir !
დამშვიდობება
Salut ! Au revoir monsieur ! Á bientôt ! Á demain ! Bonne nuit!
მოკითხვა
Ça va ? Comment allez-vous ? Comment ça va ? Pal mal.
პიროვნების წარდგენა
. . C’est l’ami de . . . Voilà ma sœur.
Je te /vous présente. . . Enchanté de faire votre connaissance
თავაზიანი მიმართვა
S’il vous plaît . . . Pardon . . . Je voudrais . . .
მობოდიშება
Pardon! Excusez-moi!
Je vous demande pardon! Je suis désolé!
Veuillez m'excuser!
მადლობის გადახდა
Merci! Merci beaucoup ! Non merci ! De rien!
Merci pour ... Je vous remercie! Pas de quoi!
Je vous remercie sincèrement! Je vous en prie!
კეთილი სურვილების გამოხატვა / მილოცვა
Joyeux anniversaire ! Joyeux Noël ! Joyeuse Pâques ! Bonne année !
Je te souhaite une bonne fête!
Bon courage! Je te félicite ...
Mes meilleurs voeux! Tous mes compliments! Mes félicitations pour...
წახალისება /შექება
Bravo! Super! C'est très bien! Continue comme ça !
გაფრთხილება, დამშვიდება, რჩევა-დარიგება
Attention! Fais attention!
Je te conseille de . . .
Sois prudent ! Ne te fais pas de souci . . . ne t'en fais pas. . .
შეთავაზება, დაპატიჟება, დათანხმება, უარის თქმა
Tu viens à . . . On y va ? Pourquoi pas? Avec joie!
D'accord ! Oui, merci (c'est gentil) C'est une bonne idée.
Chouette! Chic! Super! ça me ferait plaisir. Zut alors! je ne peux pas!
Je te propose de... Si on allait...
Vous pouvez venir. . .
Si tu es libre... C'est parfait! C'est très bien! ... J'aimerais bien, mais.....Je n'ai pas le temps! Volontiers!
Vous êtes libre pour venir. . . Si tu es d'accord, je te propose de...
C'est avec plaisir que je t'invite/ te propose de... J'accepte avec joie ton invitation/ ta proposition!
შეხვედრის დანიშვნა, დათანხმება, უარის თქმა
On peut se voir quand ? On se voit à 4 heures? D’accord ! C'est parfait!
Je ne peux pas. Je suis occupé!
Je voudrais un rendez-vous avec .... Ce n'est pas possible! Désolé, mais j'ai déjà un rendez-vous.
J'aimerais vous rencontrer. Lundi à 4 heures ça vous convient? Ça me convient! Ça me va parfaitement!
ინტერაქცია სუფრასთან
Qu’est-ce que tu prends/tu veux ? Je prends . . . ! Est-ce que vous voulez . . .
Tu en veux ? Tiens ! Sers-toi !
Non merci, c'est assez!
Passe-moi le menu, s'il te plaît!
Et comme boisson, je prends du ...!
Je peux goûter? Je vous sers encore? Est-ce que je peux en reprendre?
Nous pouvons commander...
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში
Vous désirez ? Je voudrais ce stylo, il coûte combien ? Je cherche. . . Le pull, c’est combien ? Ça coûte/fait 12 euros.
C’est cher ! Ce n’est pas cher ! Vous n'avez pas moins cher? Quel est le prix de...? Combien je vous dois?
Vous payez comment? par chèque? Non, par la carte bancaire.
ინტერაქცია მგზავრობისას
Vous descendez à la prochaine station. Je prends le métro.
Mon train n'était pas direct, j'ai dû changer deux fois!
Pour aller à Port Doré, il y a un changement (une correspondance).
Je voudrais commander/ réserver des billets pour ...
Le train en provenance de Saint- Nazaire en entre en gare, voie 9.
მიმოწერა (მიმართვის, გამომშვიდობების კლიშეები)
Salut Lucas! Bonjour Françoise!
Á bientôt! Cordialement... Amicalement . . .
Cher Daniel.... Chère madame...
Ma chère........Je t'embrasse... Amitiés...Salutations,
Avec mes meilleures salutations...
Madame ... Monsieur ...
Mes meilleurs amitiés/ voeux.
Grosses bises.... Bisous...
ახსნა-განმარტება
Expliquez-moi. . . .
Cela veut dire. . . Cela signifie . . .
C'est-à-dire. . .
პოზიციის გამოხატვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა
Je suis d’accord !
Je ne suis pas d’accord ! Oui, c’est vrai/ tu as raison ! Elle a tort ! . . .
Oui, mais .... à mon avis . . .Pour moi. . . Je suis sûr que ..... Moi, je pense/ crois que...
Je trouve qu'il a raison!. . .
En ce qui me concerne. . . Je partage l'avis de.... Selon moi...
Je ne dis pas que..., mais/ cependant...Voici un exemple de cela...
სატელეფონიო საუბარი
Je t’appelle ce soir. Qui est à l’appareil ? Ici Marie ! Allô, je voudrais parler à . . Ne quittez pas, je vous la passe. . .
Vous avez fait un mauvais numéro. Vous vous êtes trompé de numéro. C'est de la part de qui? . . .
Laissez le message après le bip sonore. On peut me contacter au ....
Je peux vous rappeler un plus tard..... Patientez, s'il vous plaît !. . .
ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ; სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი
Quel est votre prénom?
Votre âge, s'il vous plaît.
Votre date/ lieu de naissance. Votre domicile.
Vous êtes marié?
Votre situation de famille…
ეროვნებისა და წარმომავლობის შესახებ
D’où es-tu ? D'où viens-tu ?
Tu es de quel pays ? Je suis/viens de . . .
Quelle est sa nationalité? Il est . . . . Quelle est sa nationalité d'origine? . . .
თავისუფალი დროის გატარება
Qu’est-ce que tu aimes faire ? . . .
Comment passes-tu ton temps libre? Quels sont tes loisirs?
Quel est ton passe-temps favori?. . .
პროფესის /ხელობის შესახებ
Quelle est sa profession?
Qu’est-ce qu’il fait ?. . .
Qu'est-ce que tu veux devenir? Quel est son métier?.. . .
Qu'est-ce que vous faites dans la vie? Où travaillez-vous?. . .
ჯანმრთელობის შესახებ
Il va bien. Je vais mal.
Je suis malade. J’ai mal à. . . Il a guéri. . .
Il se porte bien.
Tu as pris ta température? . . .
Comment tu te sens?
Je me sens mal/ mieux. . . .
ამინდის შესახებ
Quel temps fait-il ? Il fait . . .
Il y a de . . .
La météo a annoncé …
სურვილის, საჭიროების, მოთხოვნილების შესახებ
Je veux . . . Je suis fatigué . . .
J’ai faim/soif, J’ai besoin de. . .
J'ai envie de... Je souhaiterais ....
Que désirez-vous? Il me faut....
Je rêve de... Je désire de ... Je désire que...
აღწერა /დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა, ხასიათი
Comment est-elle ? Elle est . . . Il a des yeux de quelle couleur ? Il mesure 2 mètres, il pèse 120 kilos.
Elle est assez sympa, très drôle... Il a l'air sérieux ...
Elle a un bon caractère. . . Elle est pleine de bonté. . .
საგნის აღწერა
En quoi est ...
De quelle couleur est ...
Comment est ...
À quoi ça sert ce truc ? Comment ça fonctionne... En quel état est...
Il est en bon / mauvais état.
შეფასება
C'est bon/ super .......!
C’est nul ! J’aime... Je n’aime pas..... Je déteste...Je préfère. .
Comment tu trouves ...? Vous avez aimé . . . ? pas tellement . . .
J'aime bien/ beaucoup ce film !
Ça te plaît?
pas trop/......!
J'ai horreur de cette musique.
ემოციური რეაქციების გამოხატვა
სიხარული,
კმაყოფილობა, აღფრთოვანება
შვება
Super! Génial! Extraordinaire . . .
Quelle chance! Quelle surprise! Sensationnel!
Quel bonheur ! C'est admirable! Je suis plein d'admiration. .
Quel soulagement . . .
გაღიზიანება, ბრაზი, აღშფოთება უკმაყოფილობა, სინანული
Ça suffit ! Arrête ! C'est assez! C'est dommage.... Je regrette beaucoup de...
Laisse-moi tranquille ! Je suis vraiment désolé /déçu ... C'est monstrueux… C'est inadmissible…
Je n'en peux plus ! C'est scandaleux. . C'est une honte. . Je suis scandalisé. .
გაკვირვება
C'est étonnant!
Mon Dieu! C'est incroyable! C'est curieux/bizarre !
Ah, la vache! Ce n'est pas vrai! ça alors!
ინტერესი
C’est intéressant!
Je suis vraiment curieux...
Ça m'intéresse vivement ...
ინდეფერენტულობა
Ça m'est égale !
Ça ne m'intéresse pas !
Comme tu veux!
Tant pis!
Je suis neutre.
Ça me laisse indifférent.
დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება (საათი, დღე-ღამის მონაკვეთი, თარიღი, წელიწადის დრო
Tu y vas à quelle heure ?
C’est quelle date ? On est quel jour, aujourd'hui ? On rentre en mars...
Tu n'as pas l'heure?
Il est en retard.
Je passerai dans la soirée.
A présent, il est en . . .
ქრონოლოგია
D’abord, je fais mes devoirs, après je dîne, puis je regarde la télé.
En premier lieu/ tout d'abord il faut cueillir des olives, ensuite les laver et à la fin les presser pour obtenir l'huile.
Auparavant, il y avait une forêt ici, maintenant on a coupé presque tous les arbres.
სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობის მითითება
Ta voiture est loin d’ici ?
-Non, tout près.
Devant l'école, il y a . . .
Au-dessous du lavabo, il y a ...
Au bout de cette rue, il y a ...
გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება
Pour allez à . . . Tournez à gauche,
continuez tout droit ! Prenez la deuxième rue à droite !
Où se trouve le parking le plus proche? à deux pas d'ici!
Il est parti à destination de Rome. Le train en provenance de Nice a dix minutes de retard.
ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა,
Il faut . . . Nous devons . . .
Il est nécessaire/ obligatoire de. . .
Je te permets/interdis de . . . Défense de .... Il est interdit/défendu de .....
Il est permis de .... Il est nécessaire que . . . Il faut que. . Je suis obligé de. . Vous êtes prié de. .
ლოგიკური კავშირები
მიზეზი, შედეგი
Pourquoi . . . Parce que . . . Pour quelle raison? À cause de . .
Car . . . grâce à ..... C'est pour cela... C'est pourquoi...
Comme . . .
Puisque . . . Par conséquent. . si bien que. . Ainsi
ოპოზიცია
Mais . . . Pourtant. . .
Au contraire. .
Cependant. . Or. . Par contre. . .
ვარაუდი
Sans doute. . Peut-être. .
Il est possible . . . Probablement
ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები
მოსწავლის მიმართვა/შეკითხვა
Fermez vos cahiers ! Ouvrez vos livres à la page 9! Rangez vos affaires ! Lève-toi ! Notez les devoirs! Asseyez-vous ! Va/viens au tableau ! Essuyez le tableau !
Travaille avec ton voisin/ta voisine ! Qui est absent ? Vous êtes prêts ?. . .
Conjuguez le verbe ! C’est clair ? Ecris en français ! Rédigez les réponses ! Vous pouvez répétez, s’il vous plaît ? Je ne comprends pas ! J’ai compris ! Est-ce que je pourrais sortir? Excusez-moi/ pardonnez-moi, je suis en retard !. . .
Est-ce que vous pouvez traduire, s'il vous plaît? Vérifiez vos réponses! Qu'en pensez-vous! Réfléchissez bien et répondez! Cochez la bonne réponse! Justifiez votre réponse! Comment dire en français. . .
ლექსიკა
ინდივიდი
VII
VIII
IX
სხეული
La tête, le cou, le visage, le front, les yeux, le nez, la langue, les cheveux, les oreilles, les dents, la bouche, les lèvres, les bras, la main, les jambes, le dos, le pied . .
Le corps humain, la colonne vertébrale, l'estomac, le ventre, le cœur, le foie, le sang , la poitrine...
გარეგნობა
Avoir des cheveux longs/ frisés, être moustachu, chauve, blond, brun, roux, être maigre/
mince/ronde//jolie/laide/grosse
un visage rond/allongé/carré, des yeux bleus, marrons, noirs. . .
Avoir la taille fine, être mignon/ ravissant/ superbe/ magnifique/ séduisante...
ხასიათი
Gentil, sévère, méchant
intelligent, timide, souriante, bête, sympathique, drôle, doux,
amusant, calme, bruyant, nerveux, amical, chaleureux, poli, impoli, agressif, bavard...
Assidu, autoritaire, calme, créatif, curieux, entreprenant, conformiste, cultivé, organisé, sociable, dépensier, ignorant, passif, fou, généreux, prétentieux, réaliste, rêveur, obéissant, féminine,...
ტანსაცმელი, აქსესუარები
Le pantalon, la jupe, la robe, le pull-over, le T-shirt, le jean, le costume, la veste, la chemise, l'imperméable, le manteau, le blouson, le maillot de bain, la chemise de nuit, le chapeau, la casquette, des lunettes, des gants, la montre, les sandales, les pantoufles, les bottes, les baskets...
la chemise à fleur/ à carreaux/ à rayures/ à pois, le chemisier, le noeud papillon, la ceinture, les bretelles, le sac à main, le parapluie, les bijoux, la boucle d'oreille, le collier, la bague, le bracelet, la broche,...
ჰიგიენა
Le savon, la brosse, un peigne, se savonner, se brosser, se rincer, s'essuyer, se sécher, prendre une douche/un bain, la brosse à dents, une serviette de toilette, le champoing, le dentifrice...
Se maquiller, se démaquiller, le lait démaquillant, la mousse à raser, se raser, l'après rasage, le coupe-ongle, le parfum, l'eau de toilette, le rasoir, le gel de douche, la crème, se coiffer...
ჯანმრთელობა/
ავადმყოფობა
Avoir mal à... être malade/en bonne/ excellente santé; tousser...
Examiner, ausculter, avoir de la fièvre/ une douleur/ mauvaise mine/ transpirer, garder le lit...
Avoir une mine superbe,
se casser…
être en forme; se sentir fatigué/crevé, être en convalescence, aller mieux...
შეფასება და ემოციური რეაქციები
Aimer, détester, être triste/fâché/content, avoir peur de, trouver facile/difficile/ mauvais/
nul/beau......
Rire, pleurer, se fâcher, se calmer, s'énerver, sourire, être joyeux/ gai/ satisfait/ heureux/ triste/ étonné/ mécontent/en colère, se sentir heureux, se réjouir,
aimer bien/ beaucoup, adorer, préférer, trouver splendide/magnifique/ beau/ nul/ horrible . . .
S'irriter, craindre, s'en ficher, s'en foutre, plaire (ça me plaît), déplaire, être irrité/ furieux/ surpris/ déçu/ ravi, trouver pas mal/ excellent/ agréable/ désagréable/ original/ banal/ intéressant, aimer pas tellement/ pas beaucoup/ pas trop/pas du tout/ assez/vraiment beaucoup, avoir horreur de ...
პროფესია, ხელობა
Le musicien, le vendeur, le jardinier, le pompier, le chauffeur, le peintre, le cordonnier, le metteur en scène,le chirurgien...
Gagner sa vie, un interprète, le plombier, le mécanicien, l'employé, l'ouvrier, l'artisan, le commerçant, l'agriculteur, le fonctionnaire, le PDG, le réalisateur, le secrétaire, le traducteur, l'électricien . . .
აქტივობები
აღქმა და ინტელექტუალური
აქტივობები
Etudier, raconter, demander, comprendre, apprendre, savoir, expliquer, penser, toucher, goûter, entendre, parler, écouter, savoir, connaître, choisir, réfléchir, s'intéresser à . . .
Discuter, contempler, se souvenir, oublier, se rappeler, saisir, dialoguer, comparer, reconnaître, découvrir, faire un choix, conseiller, donner des conseils, décrire, s'exprimer, faire des hypothèses...
S'informer, vérifier, estimer, justifier, affirmer, déclarer, désigner, retenir, reformuler, sélectionner, approuver, présenter, donner son avis, résumer, percevoir, argumenter, défendre son point de vue...
ფიზიკური აქტივობები
Lancer, attraper, glisser, ramasser, monter, descendre, amener, emmener, grimper, sauter, marcher, apporter, emporter, grimper…
ყოველდღიური
აქტივობები (შინ, გარეთ)
S'habiller, se déshabiller, se réveiller, faire sa toilette, mettre, enlever (un pantalon), prendre son petit-déjeuner, déjeuner, dîner, cuisiner, verser, mélanger, éplucher, ajouter, saler, cuire ....
Faire des courses, cuisiner, mettre la table, se mettre à table, servir le dîner, être à table, acheter, nettoyer, passer l'aspirateur, éteindre, allumer...
Enregistrer, faire marcher, ranger, vendre, acheter, réparer, bricoler, casser, zapper (changer de chaîne)...
ტელეფონით სარგებლობა
Appeler, rappeler, composer le numéro, faire un mauvais numéro, décrocher, raccrocher, se tromper de numéro, passer un coup de fil, patienter...
Introduire/insérer la carte de téléphone, envoyer/laisser un message, recharger, éteindre, avoir la communication, verrouiller, activer, être en ligne, introduire le code personnel...
დასვენება, გართობა
Aller au cinéma/ au musée/ au théâtre, regarder la télé, écouter de la musique/ la radio, passer ses vacances au bord de la mer/ dans les montagnes, se baigner, se bronzer, jouer à la balle ...
Regarder sa chaîne/ son émission préférée, jouer aux échecs/ aux cartes, lancer les dés, faire une partie de ..., fabriquer, peindre, dessiner, tricoter, collectionner, faire du ski. . .
Fêter/célébrer la victoire de son équipe préférée, sortir le soir, voyager, se promener, faire de l'escalade/ de la randonnée/ de l'alpinisme/des sports nautique/ le VTT, filmer, se balader, aller au sport d'hiver...
სპორტი
Gagner/perdre un match, pratiquer/ faire du sport/du tennis/du football, remporter la victoire/le championnat, vaincre son adversaire...
S'exercer, attaquer, s'entraîner, arbitrer, donner un coup de sifflet, marquer (un but, un panier), passer (le ballon) participer à un tournoie d'échecs,
მგზავრობა, გადაადგილება
Prendre le train/le métro/ le bus/le bateau/un taxi, voyager en avion, à pied, à vélo, à cheval, descendre à la station ...
S'acheter des billet/ des tickets/, un carnet de ticket, composter son billet, changer de ligne/ de direction, avoir une correspondance...
Réserver, enregistrer (le bagage), embarquer, débarquer, démarrer, accélérer, ralentir, manquer/ rater son train, freiner,
tourner, croiser, doubler, dépasser, se garer...
ფულის აღება/გაცემა
Payer par la carte de crédit/par chèque/ en espèce
Retirer/changer de l'argent, dépenser, rendre la monnaie, avoir des dettes, être fauché, remplir le chèque, insérer la carte bancaire/ bleue/de crédit, entrer le code, valider...
ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანი
L'enfant, les gens, le voisin, la femme, l' homme, le garçon, la fille. . .
L' habitant, le piéton, le voyageur, une personne, l'adolescent, l'adulte, une personne âgée, le monde, un étranger, un citoyen, la vieillesse, l'enfance,l'adolescence...
Mineur, majeur, un clochard, un riche, un pauvre, un chômeur, un aveugle, un sourd, un vieux, un handicapé, un SDF, un malentendant...
ოჯახი
Les parents, le père, la mère, le mari, la femme, le fils, la fille, le frère, la soeur, les petits-enfants, le petit-fils, la petite-fille, les grands-parents, la grand-mère, le grand-père, la tante, l'oncle, la nièce...
Le beau-frère, la belle-mère, la belle-soeur, le beau-père, la belle-mère, le gendre, la belle fille, se marier, un mariage, les jumeaux, la fille adoptive...
Le fils aîné, la fille cadette, une famille nombreuse, épouser, l'enfant unique, les noces, le bébé, le nouveau-né, la naissance, naître, la mort...
საზოგადოება და
სახელმწიფო
La république, le drapeau (tricolore), le hymne- "La Marseillaise", la devise de la république (Liberté, Egalité, fraternité), la langue nationale, l'Etat, l'euro, la constitution, le président, le premier ministre, le pouvoir, le gouvernement, le parlement, la mairie, l'hôtel de ville, l'économie, l'industrie, l'agriculture, la Déclaration de droits de l'homme et du citoyen, la frontière, la superficie, la douane...
L'Assemblée nationale, le Sénat, le député, le sénateur, le Conseil d'Etat, un partie politique (de gauche/ de droite), la société, l'élection, la carte électorale, (voter), la campagne électorale, l'administration, le fonctionnaire, le département, la capitale régionale, le canton, la commune, la région, la loi, la décentralisation, le Code pénal/ civil, l'armée, la monnaie unique européenne, la grève, le gréviste, le syndicat, la manifestation...
მასმედია
Un journal, une revue, un article, un titre, la publicité, un fait divers, un chapeau, une émission, un journal télévisé, un interview, un programme, les infos, la météo, un logo, une chaîne, M6, France3, La 5 - ARTE, un documentaire, un téléfilm, en direct, le jeu télévisé, la distribution de prix, le concours, la nomination, le vol, l'enlèvement, une nouvelle sensationnelle, le cambriolage...
Un présentateur, l'envoyé spéciale, un reportage, le magazine télévisé (scientifique, sur l'histoire), la série, le sous-titrage, le film (en v.o. où doublé)...
ბუნება,
ბუნების მოვლენები
Un pays, la campagne, un paysage, les bois, l'horizon, une forêt, la colline, la plaine, le soleil, la Lune, la mer, le Nord, le Sud, l'Est, l'Ouest, la plage, la rivière, la montagne, le sable, le bord de la mer, faire beau/ mauvais/frais/ chaud/ froid/ gris, un temps pluvieux, glacial, magnifique, orageux, une chaleur insupportable, la brume, un brouillard, le ciel gris/ couvert/ nuageux/ noir...
Pleuvoir fort/ ჭ torrent/ ჭ verse . . . il y a du vent/du soleil/de la pluie, une journée ensoleillé, une pluie battante, une goutte, une tempête, le déluge, l'ouragan, la tornade, un coup de tonnerre, la foudre, grêler, faire moins 10°, faire trop chaud (+35° ჭ l'ombre), un arc-en-ciel, l'inondation, l'avalanche, la sécheresse, le tremblement de terre, la désertification, l'érosion, le réchauffement, la pollution...
Le lac, un océan, le rocher, une île, une chaîne de montagne, un massif, le gorge, la plaine, la vallée, le sommet, l'équateur, les régions tempérées/ tropicales, le pôle Nord/ Sud, un climat sec/ humide/ tempéré/ tropical/ doux/ rude/ continentale/ méditerranéen/ atlantique, la végétation, la fraîcheur, la chaleur...
გეოგრაფიული დასახელებები/
ეროვნება და წარმომავლობა
L’Angleterre, un Anglais, la Suisse, un Suisse, la Belgique, un belge, la Bretagne, un breton, la Colombie, le Maroc, les Pays-Bas, les Etats-Unis, Paris, un Parisien. . .
L'Hexagone, l'Amérique du nord, l'Amérique du sud, l'Europe, l'Asie, l'Océanie, l'Antarctique, l'Afrique, l'Australie, l'Egypte, l'égyptien, le Mexique, le mexicain, le Japon, le japonais,
le Brésil, le brésilien...
La Bretagne, le breton, la Bourgogne, le bourguignon, l'Alsace, l'alsacien, les pays de la Loire, le Midi, les Pyrénées, les Alpes, la Côte d'Azur, l'Île de France, l'Aquitaine, la Normandie...
სოფელი, ქალაქი
La capitale, une ville, la rue, l'avenue, le parc, le pont, la gare, la campagne, le village, l'église, le champ, la ferme, le sentier, le chemin, le potager, le cimetière, le hangar, les machines agricoles, le bétail, les volailles, l'étable, l'écurie le pommier, le cerisier, la vigne, les vendanges...
Le centre-ville, l'immeuble, le gratte-ciel, le quartier, l'arrondissement, la banlieue, le faubourg, le quai, le parking, le square, la statue, le bassin, la fontaine, une boutique, l'éclairage, la cathédrale..
Le chantier, le bureau, une usine, un atelier, l'hôpital, l'allée, la pelouse, le gazon, l'illumination, la publicité, le passage souterrain, l'édifice, un monument, un banc…
საცხოვრებელი
ადგილი/პერსონალი
La maison, le toit, la porte d'entrée, la boîte aux lettres, l'ascenseur, la chambre, l'escalier, le rez-de-chaussée, la cuisine, un étage, le balcon, le plafond, la salle de séjour, la pièce, la salle à manger, le mur, le couloir...
Le garage, la salle de bain, une baignoire, une douche, un lavabo, le palier, les marches, l'appartement, un studio, le grenier, la clé, la concierge...
La clôture, le portail, la cheminée, le bureau, le chauffage central, l'appartement à trois pièces, le locataire, le loyer, le propriétaire. . .
ავეჯი, საყოფაცხოვრებო
ნივთები
Un meuble, un canapé, un fauteuil, la table, le rideau, une bibliothèque, une armoire, une commode, une chaise, un tiroir, une lampe, un oreiller, un tapis, une assiette plat/creuse, une fourchette...
La télévision, le radiateur, le lave-vaisselle, un torchon, le portemanteau, une éponge, un aspirateur, un balai, une serpillière, un matelas, des coussins...
Un téléphone, le portable, la chaîne hi-fi, un CD, un magnétophone, une cassette, les casques, le magnétoscope, une cassette vidéo, la console, le jeu vidéo, une caméra vidéo. . .
სკოლა,
სასწავლო საგნები,
პერსონალი
Le tableau, la cour, la salle de classe, la bibliothèque, le centre de ressource, un terrain de sport, la cantine, le maître, la maîtresse, un écolier, l'élève, la récréation, la rentrée, les vacances, la fin de l'année scolaire...
Les disciplines scolaire, l'instruction civique, les sciences, l'histoire, l'atelier, l' itinéraire de découverte, le brevet scolaire, le baccalauréat (le bac), le professeur, l'enseignant, un lycéen, un collégien, échouer à un examen, être collé...
La crèche, la maternelle, l'école primaire/secondaire, le conseiller principal d'éducation, la vie scolaire, l'intolérance, les conflits scolaires, associations des parents d'élèves, évaluation nationales ...
სავაჭრო ობიექტები, პერსონალი
Un marché, un magasin, un supermarché, le chariot, le rayon, la boucherie, la charcuterie, la boulangerie, la pâtisserie,
l'épicerie, la pharmacie, la librairie, le vendeur, le boucher, le charcutier, le boulanger, le pâtissier, l'épicier, le pharmacien, le libraire. . .
La grande surface, la boutique, la papeterie, la poissonnerie, le poissonnier, la fromagerie, le fromager, la bijouterie, le bureau de tabac, le fleuriste, le coiffeur, la caisse, la caissière, la réduction, les soldes...
სპორტი
სპორტული ინვენტარი, პერსონალი
Le stade, la piscine, la patinoire, les jeux olympiques, le champion de l'Europe, basket-ball, football, rugby, volley-ball, le tennis. . .
La station de sports d'hiver, une coupe, une compétition, un sportif, une médaille, le record, un match nul, l'équipe gagnante, l'arbitre, un entraîneur, un joueur, un athlète, le match, le cycliste, le gardien de but, l'adversaire......
les sports de combat (boxe, judo, karaté), les sports individuels (alpinisme, cyclisme, tennis), les sports d'équipes (basket-ball, football, rugby, volley-ball)...
სურსათი
Le pain, la baguette, les fruits, la tomate, le concombre, la pomme de terre, la carotte, le melon, la fraise, les prunes, les légumes, la viande de boeuf/ d'agneau/ de veau/ de porc, du poulet, du poisson...
Un rosbif, un bifteck, une entrecôte, un steak, la confiture, le miel, le jus de fruit, le concombre, la tomate, une orange, la banane, la salade, l'haricot, la fraise, le raisin…
Le camembert, le roquefort, le fromage de chèvre, du saucisson, du pâté, de la saucisse, le jambon cuit/fumé, des fruits de mer, des cornichons...
კვების ობიექტები,
პერსონალი, კერძები
Un café, un restaurant, une cafeteria, un bistro, la crêperie, le buffet, les frittes, la salade, une tarte, une glace, un croissant, un gâteau, une omelette un pain au chocolat...
La table réservée, le serveur, le garçon, le cuisinier, le chef cuisinier, la carte, le menu, une entrée, le plat principal, le plat du jour, le dessert, la boisson......
Le croque-monsieur, la pizza, le fois gras, un hors d'œuvre, les crudités, le boeuf bourguignon, les escargots, les cuisses de grenouille, les moules ...
ტრანსპორტი, პერსონალი
Un taxi, le tramway, le bus, le train, l'avion, la gare, un ticket, un train, l'horaire, le départ, l'arrivée, avoir du retard, la voie, le vol, la destination, le TGV, la SNCF, le RER...
Le train en provenance de.../à destination de... l'aéroport, le voyageur, à bord, une piste, le décollage, un billet, la carte orange, l'atterrissage, le port, le métro, la ligne, la direction, direct, un changement/ une correspondance, un guichet, le wagon, la voiture…
La réservation, un aller-retour, un allez simple, une place assise/ fumeurs/ non-fumeurs, une première/ seconde classe, une amande, le contrôleur, l'équipage, le passager, l'employé...
კულტურისა და გართობის
ობიექტები
Le cinéma, le cirque, le musée, un monument, le château, la forteresse, la discothèque,
le cinéma, l'opéra, le théâtre, la bibliothèque, la salle de concert, une affiche, un film, une pièce, un acteur, une actrice, un comédien, le parc d'attraction, le théâtre de guignols...
La galerie, le spectacle, une pièce de théâtre, le décor, la philharmonie, l'amphithéâtre, la comédie musical, le cybercafé, le jardin botanique, le bateau-mouche…
L'exposition, entrée gratuite/ libre, un billet à plein tarif/ à prix réduit, la comédie française, le centre culturel, le music-hall, le concert de jazz/ rock/ musique classique, la boîte de nuit, la Fnac…
ფოსტა, პერსონალი
Le bureau de poste, le PTT, le timbre, un employé de poste, l'enveloppe, la carte postale, un colis, le facteur, une carte postale, le courrier, le colis, un paquet, un employer de poste...
ტელეფონი
La cabine téléphonique, la carte téléphonique, le message, une carte à 50 unités, une ligne occupé/libre/mauvaise...
Le fixe, le portable, batterie, la puce, le répondeur, le chargeur, appel en absence, la sonnerie, le vibreur, la messagerie, le bip sonore...
დღესასწაულები და ზეიმები
La fête de Noël, le père Noël, l'Arbre de Noël, un cadeau, les guirlandes, e bal, le carnaval, le masque, l'anniversaire, Pâques, les œufs en chocolats, les cloches, le Mardi Gras, se déguiser, défiler, le jour des rois, l’იpiphanie, tirer le roi, cacher la fève, la galette, coiffer le roi, la renne d’une couronne, une carte postale, faire la fête . . .
Le jour de l’an, le réveillon, la branche de gui, le poisson d’avril, le 14 juillet, un feu d’artifice, un défilé militaire, la Fête de la Musique, la Pentecôte, le Noël, Paques, la Fête du travail, l'Ascension, la Pentecôte, la Fête des mères...
La Fête nationale, l'assomption, le Toussaint, l'Armistice, la fête religieuse/ fixe/ mobile, la fête civile/ nationale, une soirée, un pot, un cocktail, un cadeau, féliciter, des voeux, le souhait, recevoir/ offrir un cadeau,un banquet, un jour férié, organiser, souhaiter, porter un toast...
ორიენტირები
დრო
საათი, დღის მონაკვეთები, კვირის დღეები, თვეები, წელიწადის დროები, წელი...
Une minute, une heure, une demie heure, un quart d'heure, trois quart d'heure, midi, minuit, la semaine, les saisons, le soir, la nuit, l'été, l'année, le printemps…
Tôt, tard, de bonne heure, à temps, être en retard/en avance/ à l'heure, la journée, la matinée, la soirée, le trimestre, la décade...
აწმყო
Aujourd'hui...
Maintenant...
A présent...
წარსული
Hier, mercredi dernier/ passé, avant-hier . . .
A cette époque, autrefois, avant . . .
Jadis, naguère, tout à l'heure...
მომავალი
Demain, après-demain., bientôt. . .
Le mardi prochain/suivant...
Dans le futur, à l'avenir, d'ici-là...
წინსწრება
Avant, d'abord...
Depuis, jusque-là, en premier lieu...
Auparavant, Il y a 5 jours, ce jour-là, 4 jours plus tôt, la veille, l'avant-veille, ce matin-là, à ce moment là...
მერმინდელობა
Après, ensuite, puis...
Par la suite, dans la suite, dans 10 jours, à la fin...
2 jours plus tard, le lendemain, le surlendemain...
სისწრაფე
Aussitôt, tout de suite...
Immédiatement, tout de suite...
Tout à coup, enfin...
სიხშირე
Souvent, rarement, chaque matin...
De temps en temps, X jours par semaine/ mois...
Fréquemment...
ხანგრძლივობა
De... à...., longtemps, tout le temps, pendant...
Depuis, en même temps, dés ..., à partir de..., 7 jours sur 7, 24 heures sur 24, lors...
Durant, tandis que..., alors que..., entre-temps...
სივრცე/ ადგილმდებარეობა
Se trouver au sommet/au nord/ au bord de ..., le nord, le sud, l'est, l'ouest, près/loin de..., à droite, à gauche, à coté de..., tout près de..., en haut, en bas, par terre. .
Au-dessus, en dessous, dehors, dedans, partout, nul part,
à l'extérieur, à l'intérieur,
autour de ...
Aux alentours...
მახასიათებლები
ფერი, ზომა, წონა,
შემადგენლობა
Bleu ciel, une couleur foncé/clair, immense, énorme, en bois/en fer/laine/coton/cuir/soie, beau, ancien, vieux, nouveau, frais, tiède, lourd, assez bien, plat, rond, ovale, rectangulaire, rapide, lent...
Rougeâtre, superbe, magnifique, extraordinaire, grisâtre, verdâtre, en plastique/caoutchouc/ polystyrène/argent/ cuivre/ or/ pierre/ plastique/ synthétique/ velours/ verre...
Revêche, lisse, lisible, rouillé, surprenant, adapté, étouffé, simple, sophistiqué, romantique, plat...
რაოდენობა
Beaucoup de, peu de, assez, un kilo, un litre de, un demi-litre, une tranche de, un morceau de, un quart, la moitié, un pot de, un peu, un tout petit peu, un verre...
Une livre, une demi livre, une douzaine, moindre une bouteille de, un flacon de..., un paquet de, une botte, un tube de...
Une plaque de, une quantité, un tas de..., nombreux..., un tiers de..., un quart de ..., un groupe, une bande, une foule, une rangée, un demi, un morceau, un quart, un verre...
გრამატიკა VII, VIII, IX კლასისთვის
გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა მოემსახუროს. ამიტომ, სასურველია, მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. არ არის რეკომენდებული გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია:
·გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება, დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომელიც კონცეტრირებული იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე
· მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება
· განუსაზღვრელი არტიკლი (un, une, des)
· განსაზღვრული არტიკლი (le, la, l', les)
· შერწყმული არტიკლი (le, la, l', les)
· ნაწილობითი არტიკლი (du, de la, de l', des)
· კუთვნილებითი ზედსართავი სახელები ერთი და ერთზე მეტი მფლობელის აღმნიშვნელი (mon, ma, mes, ton, ta, tes, son, sa, ses, notre, votre, leur, nos, vos, leurs)
· კუთვნილებითი ზედსართავი ხმოვნით და მუნჯი "h" დაწყებული მდედრობითი სახელების წინ
· კუთვნილების გამოხატვის სამი ფორმა:
· à + სახელი (c'est à ma sœur)
· à + მახვილიანი პირის ნაცვალსახელი
· არსებითი სახელი + de
· ჩვენებებითი ზედსართავი სახელები (ce, cet, cette, ces)
· რაოდენობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელები
· რიგობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელი
· განუსაზღვრელი ზედსართავი სახელი tout
· ზედსართავი სახელების მდედრობითი სქესის წარმოება
· ზოგადი წესი – ზედს. + e, court- courte. . .
· არ იცვლება – jaune/jaune. . .
· იცვლება დაბოლოება – er-ère; if-ive; eux-euse. . .
· ცალკეული შემთხვევები – beau-belle . . .
· ზედსართავები, რომელთაც ორი ფორმა აქვთ მამრობით სქესში (nouveau-nouvel)
· არსებითი და ზედსართავი სახელების მრავლობითი რიცხვის წარმოება
· ზოგადი წესი – არს. + s, crayon –crayons. . . .
· არ იცვლება – vieux/vieux . . .
· ცალკეული შემთხვები – al-aux; eau+x . . .
· შედარება – შედარებითი და აღმატებითი ხარისხები (plus/moins/aussi . . que ; autant . . que, le plus, le moins. . .);
· შედარებითი ხარისხის არაწესიერი ფორმები (meilleur და სხვა);
· უმახვილო პირის ნაცვალსახელები (je, tu, il/elle, nous, vous, ils/elles)
· მახვილიანი პირის ნაცვალსახელები ქვემდებარის და დამატების ფუნქციით (moi, toi, lui/elle,nous, vous, eux/elles)
· პირის ნაცვალსახელები პირდაპირი და ირიბი დამატების ფუნქციით
· პირის ნაცვალსახელი on
· ნაცვალსახელი y და en
· ადგილმდებარეობის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედით გამოყენებით (le chien est sous la table, elle est ici)
· რაოდენობის გამოხატვა ზმნიზედების გამოყენებით (beaucoup, assez, trop. . . )
· დროის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედების გამოყენებით (avant, après, maintenant. . . )
· I, II და III ჯგუფის ზმნები
· უკუქცევითი ზმნები
· ზმნები, რომლებიც être--ით იბრუნვის
· დამხმარე ზმნები avoir და être
· ნახევრად დამხმარე ზმნები (devoir, pouvoir, sembler, être en train de)
· ზმნის პასიური ფორმა
· ზმნის კილო და დრო – აწმყო ( L'indicatif présent), ბრძანებითი (l'impératif présent) უახლოესი მომავალი (Le futur proche), უახლესი წარსული (passé récent) წყვეტილი (passé composé), ნამყო უწყვეტელი (imparfait), მომავალი (futur simple), წინარე წარსული (plus-que-parfait),, მარტივი წარსული (passé simple), მიმღეობა (პარტიციპე), გერუნდივი (participe), პირობითი აწმყო (conditionnel présent), კავშირებითი (აუცილებლობის, სურვილის გამოხატვა)
(subjonctif présent avec les constructions exprimant la nécessité, le souhait- il faut que .. ., je souhaite que . . . )
· უარყოფა მარტივ და რთულ დროსთან (ne - verbe – pas/rien/jamais/plus/ni … ni, que. . . )
· კითხვის დასმა
· ინტონაციით
· მტკიცებით ფორმაზე საქცევის "est-ce que"--ს დამატებით
· ინვერსიით
· კითხვის დასმა ნაცვალსახელებით, კითხვითი ზედსართავებით და კითხვითი ზმნიზედით (Qui est-ce, comment est ta voiture? quelle robe veux-tu?)
· რთული თანწყობილი წინადადება შემდეგი კავშირებით: et, ou, mais, ni, car, donc, cependant, en effet, c'est pourquoi, par conséquent, en revanche, cependant, d'une part . . . d'autre part
· რთული ქვეწყობილი წინადადება შემდეგი კავშირებით: qui, que, si, quand, lorsque, puisque, parce que,
· შეთანხმების წესები
· ზედსართავი სახელის არსებითთან შეთანხმება რიცხვსა და სქესში
· avoir – ით ნაუღლები ზმნების ნამყო მიმღეობის შეთანხმება დამატებასთან
· être-ით ნაუღლები ზმნების ნამყო მიმღეობის შეთანხმება ქვემდებარესთან (elle est venue)
· დროთა შეთანხმება
· პირობითი დაქვემდებარებული წინადადების ზმნის შეთანხმება მთავარი წინადადების ზმნასთან, როცა ეს
· უკანასნელი თხრობით კილოში (si tu veux, tu peux; si tu termines à temps, nous irons au cinéma.)
· ისეთი მოქმედების გამოხატვა, რომელიც
· მოცემულ მოქმედების თანადროულია, (simultanéité- je savais qu'il luttait)
· წინ უსწრებს მოქმედებას (antériorité- je savais qu'il avait lutté)
· მოსდევს მოქმედებას (postériorité- je savais qu'il lutterait)
სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა VII, VIII, IX კლასისთვის
(სანამ მოსწავლეები უცხოურ ენაში ცოდნის დონეს აიმაღლებდნენ, დასაშვებია ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)
· ტრადიციები, ზნე-ჩვეულებები
· განათლება
· ახალგაზრდების ცხოვრება (თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება; მონაწილეობა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში; · ურთიერთობები; გატაცებები; ახალგაზრდული პრესა/გადაცემები; სხვა)
· ფრანკოფონია
· ევროპის კავშირი (ზოგადი ცნობები)
· საერთაშორისო ჰუმანიტარული ორგანიზაციები (წითელი ჯვარი, ექიმები საზღვრებს გარეშე და სხვა)
· გეოგრაფიული ცნობები ქვეყნის შესახებ
· ქვეყნის პოლიტიკური წყობა, ადმინისტრაციული მოწყობა
· დედაქალაქი, მისი ისტორია, მისი ღირსშესანიშნაობები
· ცნობილი ადამიანები (მეცნიერი, მომღერალი, სპორტსმენი)
· ისტორია - მნიშვნელოვანი ისტორიული ეპოქები/მოვლენები, ცნობილი ისტორიული პირები
· ხელოვნების სხვადასხვა დარგის წარმომადგენლები
· ლიტერატურა – სხვადასხვა ლიტერატურულ მიმდინარეობათა წარმომადგენლები და ნაწყვეტები მათი ნაწარმოებებიდან
· რეგიონალური თავისებურებები
· ცნობები საფრანგეთისა და საქართველოს ურთიერთობებიდან
საშუალო სკოლის უცხოური ენის სტანდარტი
X კლასი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
უცხ.X
მიმართულება:
მოსმენა
ლაპარაკი
კითხვა
1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოთა ინსტრუქციებს.
2. მოსწავლე იგებს დიალოგს, ინტერვიუს.
3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
5. მოსწავლე განსაზღვრავს მოსმენის მიზანს და იყენებს შესაბამის სტრატეგიას.
6. მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
7. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.
8. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
9. მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს.
10. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
11. მოსწავლე იგებს სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
12. მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას - სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
13. მოსწავლე ეცნობა პრესას (ინტერვიუ, რეპორტაჟი, ტელეპროგრამა, ქრონიკა).
14. მოსწავლე იგებს სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ბუკლეტი, აფიშა, ანონსი).
15. მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი მასალის შემცველ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროდან).
16. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური).
17. მოსწავლე იგებს ბიოგრაფიას
18. მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა სახეობას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი).
უცხ.X
მიმართულება:
წერა
სწავლის სწავლა
კულტურათა დიალოგი
19. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს სხვადასხვა შინაარსის ღია ბარათს.
20. მოსწავლე ქმნის სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ტურისტული ბუკლეტი, აფიშა).
21. მოსწავლე აყალიბებს საკუთარ მოსაზრებას.
22. მოსწავლე თხზავს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, ამბავი)
23. მოსწავლე მიმართავს სათანადო სტრატეგიებს.
24. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ მიზნის მიღწევის სხვადასხვა გზა არსებობს.
25. მოსწავლე დამოუკიდებლად მართავს სასწავლო საქმიანობას.
26. მოსწავლე მართავს რესურსებს.
27. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
28.მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
29.მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
30.მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური განსხვავებების მიმართ.
31. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
32. მოსწავლე ითვალისწინებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
სწავლის შედეგები და ინდიკატორები
მოსმენა
(მოსმენის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* და ნახევრად ავთენტური* აუდიოჩანაწერები, სადაც ტექსტები მკაფიოდ და ნელა ისმის)
უცხ.X.1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოთა ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათანადოდ რეაგირებს მასწავლებლის მითითებებზე
· ასრულებს სავარჯიშოებს
უცხ.X.2. მოსწავლე იგებს დიალოგს, ინტერვიუს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (თანამოსაუბრეებს, სასაუბრო თემას)
· ამოკრეფს დიალოგიდან ფაქტობრივ ინფორმაციას (ვინ, სად, როდის, რამდენი, რომელი, როგორი. . . )
· ამოიცნობს დიალოგში მონაწილეთა მიერ გამოთქმულ დადებით და უარყოფით შეფასებებს
· განასხვავებს მეტყველების თავაზიან და ფამილარულ ფორმებს
უცხ. X. 3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს, სად არის გაკეთებული განცხადება (აეროპორტში, სუპერმარკეტში, სადგურში, მეტროში და სხვა)
· ამოიცნობს განცხადების თემას/მიზანს (რეკლამირება, გაფრთხილება, ინფორმირება და სხვა)
· ამოიცნობს ადრესატს
· ამოკრეფს ფაქტობრივ ინფორმაციას (გამგზავრების დრო, ბაქანი, ფასი, დაკარგული ნივთი და სხვა)
მოსმენის სტრატეგიები
უცხ.X.4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ცოცხალი მეტყველების/ჩანაწერის გასაგებად იშველიებს არავერბალურ ელემენტებს (ხმის ტემბრი, ინტონაცია, მიმიკა, ჟესტიკულაცია, სხვადასხვა ტიპის ხმაური, ლოგიკური მახვილები)…
· ნაცნობ ელემენტებზე დაყრდნობით (კონტექსტი, ინტონაცია, ილუსტრაცია . . . ) ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების, წინადადებების მნიშვნელობას
უცხ.X.5. მოსწავლე განსაზღვრავს მოსმენის მიზანს და იყენებს შესაბამის სტრატეგიას.
ა. მოსწავლე ამოიცნობს ზოგად შინაარსს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
·ნაცნობ სიტყვებსა თუ გამოთქმებზე დაყრდნობით ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას, მთავარ თემას/საკითხებს
ბ. მოსწავლე ამოიცნობს კონკრეტულ ინფორმაციას (სელექციური მოსმენა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოკრეფს კონკრეტულ ინფორმაციას
ლაპარაკი
უცხ.X.6. მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქმით კითხულობს ლექსებს, ტექსტებს
· გაითამაშებს დიალოგებს, სკეტჩებს
უცხ.X.7. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მონაწილეობს სიმულაციურ სიტუაციებში (მაღაზიაში, დაპატიჟება, შეხვედრის დანიშვნა, დაჯავშნა და სხვა)
· ინტერაქციის მსვლელობისას შეარჩევს საკომუნიკაციო სიტუაციის შესატყვის მიმართვის ფორმებს, გამოთქმებს, კლიშეებს
· სათანადოდ რეაგირებს თანამოსაუბრის რეპლიკებზე
· ახერხებს სატელეფონო საუბარს
· მართებულად იყენებს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
უცხ.X.8. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სვამს და პასუხობს კითხვებს ნაცნობ თემატიკაზე (მოდა, საყვარელი გმირი, გართობა, თავისუფალი დრო, სკოლა, მეგობრები და სხვა)
· გამოხატავს და განმარტავს საკუთარ დამოკიდებულებას ამა თუ იმ საკითხთან დაკავშირებით (მომწონს/არ მომწონს, ვეთანხმები/არ ვეთანხმები და სხვა)
· აფასებს მოვლენებს, ფაქტებს, ადამიანებს
· სათანადოდ იყენებს მეტყველების თავაზიან და ფამილარულ ფორმებს
· უცხოურ ენაზე გამოთქვამს სათქმელს სასწავლო პროცესში წარმოქმნილ პრობლემებთან დაკავშირებით ("ვერ გავიგე", "ეს რას ნიშნავს", "შეიძლება გაიმეოროთ" და სხვა)
უცხ.X.9. მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
·საუბრობს მისთვის ნაცნობ თემატიკაზე (ოჯახი, საცხოვრებელი ადგილი, აქტივობები და სხვა)
· ყვება ამბავს
ზეპირმეტყველების სტრატეგიები
უცხ.X.10. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· საუბრის დაწყებამდე თავს უყრის აუცილებელ რესურსებს (მოდელები, საკვანძო სიტყვები, გამოთქმები, კლიშეები)
· "ბლოკირების" შემთხვევაში იყენებს საკომპენსაციო საშუალებებს (მაგ.,: მიმიკა, ჟესტიკულაცია, პერიფრაზირება /აღწერს ნაგულისხმევ საგანს ან მიუთითებს მის დანიშნულებაზე და სხვა/)
· ხვდება და ასწორებს საკუთარ/სხვის შეცდომებს
· გაუგებრობის შემთხვევაში ითხოვს განმარტებას, ნელა და გარკვევით წარმოთქმას, გამეორებას
კითხვა
(კითხვის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება ნახევრად ავთენტური* ან ავთენტური* ტექსტები)
უცხ.X.11. მოსწავლე იგებს სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მითითებებს
· თანმიმდევრულად ასრულებს მათ
უცხ.X.12. მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას - სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ავტორის/ადრესატის ვინაობას
· ამოიცნობს გაგზავნის თარიღსა და ავტორის/ადრესატის მისამართს
· ამოიცნობს კორესპონდენციის მიზანს (მილოცვა, მიწვევა, რაიმეს შეთავაზება და სხვა)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, ვინ, რატომ . . .)
უცხ.X.13. მოსწავლე ეცნობა პრესას (ინტერვიუ, რეპორტაჟი, ტელეპროგრამა, ქრონიკა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
ა. მოსწავლე იგებს ინტერვიუს, რეპორტაჟს.
· ამოიცნობს კორესპონდენტს/რესპონდენტს
· ამოიცნობს თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
· ამოიცნობს რესპონდენტის ემოციებს, დადებით და უარყოფით დამოკიდებულებებს
ბ. მოსწავლე იგებს ტელეპროგრამას.
· ამოიცნობს პროგრამის ფორმატს (კვირის განრიგი, საათების განრიგი, გადაცემის სათაურები, არხების ლოგოები)
· ამოიცნობს გადაცემის ტიპებს
· ამოიცნობს ანოტაციის შინაარსს
· ამოიცნობს კონკრეტულ ინფორმაციას (მონაწილე, შემსრულებელი, დღე, დრო და სხვა)
გ. მოსწავლე იგებს ქრონიკას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს სათაურსა და ქვესათაურებს
· ამოიცნობს მთავარ სიუჟეტებს საკვანძო სიტყვებზე დაყრდნობით (სენსაცია, დაჯილდოება, გატაცება, ქურდობა და სხვა)
·ამოიცნობს პერსონაჟებსა და მათ დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს მოვლენათა თანმიმდევრობას
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, რამდენი. . . )
უცხ.X.14. მოსწავლე იგებს სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ბუკლეტი, აფიშა, ანონსი).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, ტექსტის მიზანი, ტექსტის ფორმატი, ადრესატი)
· ამოიცნობს სათაურს, ქვესათაურებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (თარიღი, ფასი, ადგილი, პირობები, მონაწილე და სხვა)
· ამოიცნობს მინიშნებულ კულტურულ რეალიებს
· ამოიცნობს შეფასებებს
უცხ.X.15. მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი მასალის შემცველ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროდან).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მთავარ თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
უცხ.X.16. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს (მოთხრობა, ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პერსონაჟებს
· ამოიცნობს პერსონაჟთა განწყობილებას, გრძნობებს, დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს ამბის მსვლელობის მთავარ ეტაპებს (დასაწყისი, ამბის განვითარება, დასასრული)
· ადგენს მოვლენათა თანამიმდევრობას
უცხ.X.17. მოსწავლე იგებს ბიოგრაფიას.
შედეგი მიღწეულია, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პიროვნებას
· ამოიცნობს დროისა და სივრცის ორიენტირებს (თარიღი, დაბადების ადგილი, ეპოქა)
· ამოიცნობს მოღვაწეობის სფეროს, რომელშიც გაითქვა სახელი (ისტორია, ხელოვნება, პოლიტიკა, სპორტი და სხვა)
· ამოიცნობს პიროვნულ თვისებებს
· ამოიცნობს კარიერის ეტაპებს
კითხვის სტრატეგიები
უცხ.X.18. მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა სახეობას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი).
ა. მოსწავლე ეცნობა ტექსტს (გაცნობითი კითხვა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ სხვადასხვა ელემენტებზე დაყრდნობით (სათაური, ქვესათაური, ილუსტრაცია, აბზაცების დასაწყისი, ერთ-ერთი აბზაცი, გამოყოფილი სიტყვები)
· ერთხელ კითხულობს ტექსტს
· არ ამახვილებს ყურადღებას უცნობ სიტყვებზე
· ზოგადი შინაარსის გასაგებად ეყრდნობა ნაცნობ სიტყვებს
ბ. მოსწავლე გულდასმით კითხულობს ტექსტს (შესწავლითი კითხვა)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ეცნობა ტექსტს (გაცნობითი კითხვა)
· გამოწვლილვით კითხულობს ტექსტს
1. ცდილობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობის ამოცნობას ნაცნობ ვერბალურ (კონტექსტი, ქართულ ენაში დამკვიდრებული უცხოური სიტყვები, სიტყვის ნაცნობი ფუძე, აფიქსები) და არავერბალურ (ტექსტის აგებულება, ილუსტრაციები, სხვადასხვაგვარი შრიფტი, ბრჭყალები) ელემენტებზე დაყრდნობით
2. უცნობ სიტყვების, გამოთქმების განმარტებას ეძებს მისთვის მისაწვდომ რესურსებში (სახელმძღვანელო, ლექსიკონი, კომპეტენტური პირი)
· საჭიროების შემთხვევაში ხელმეორედ კითხულობს ტექსტს ან მის ცალკეულ ნაწილებს
გ. მოსწავლე ტექსტში პოულობს კონკრეტულ ინფორმაციას (ძიებითი /სელექციური/ კითხვა)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· თვალის გადავლებით ამოკრეფს მისთვის საჭირო ინფორმაციას
წერა
უცხ.X.19. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს სხვადასხვა შინაარსის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იცავს კორესპონდენციის ფორმალურ მხარეს (მიმართვის ფორმა, დამშვიდობების ფორმულა, ხელმოწერა, მისამართი, თარიღი)
· კორესპონდენციის მიზანს უსადაგებს შინარსს (მიწვევა, რაიმეს შეთავაზება, მიწვევაზე/შეთავაზებაზე დათანხმება/უარის თქმა)
· რესპონდენტის ვინაობას გათვალისწინებით მართებულად შეარჩევს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.20. მოსწავლე ქმნის სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ტურისტული ბუკლეტი, აფიშა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· განსაზღვრავს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, რეკლამის მიზანი, ტექსტის ფორმატი, ადრესატი)
· იგონებს სათაურს
· წერს ილუსტრაციის კომენტარებს
· ლაკონურად თხზავს ძირითად ტექსტს (ანოტაციას)
· მიუთითებს ფაქტობრივ ინფორმაციას (თარიღი, ფასი, ადგილი, პირობები და სხვა)
· ფაქტობრივ ინფორმაციას დაურთავს შეფასებებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.21.მოსწავლე აყალიბებს საკუთარ მოსაზრებას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მიუთითებს თემას
· გამოხატავს საკუთარ შეხედულებას და განმარტავს მას
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.22. მოსწავლე თხზავს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, ამბავი)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იწყებს თხრობას
· განავითარებს და ასრულებს სიუჟეტს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
წერის სტრატეგიები
უცხ.X.23. მოსწავლე მიმართავს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს და ამზადებს აუცილებელ სასწავლო რესურსებს (ლექსიკონი, ნიმუში, გრამატიკული ცნობარი . . )
· ადგენს შესასრულებელი სამუშაოს გეგმას და წერს შავ ვარიანტს
· კითხულობს შავ ვარიანტს, სასწავლო რესურსზე დაყრდნობით ამოწმებს და ასწორებს ნაწერს
· ათეთრებს მას
სწავლის სწავლა
უცხ.X.24 მოსწავლე აცნობიერებს, რომ მიზნის მიღწევის სხვადასხვა გზა არსებობს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოკვეთს შესასრულებელი სამუშაოს მთავარ ამოცანას
· შესასრულებელ სამუშაოს ყოფს მონაკვეთებად
· ეძებს და ასახელებს სამუშაოს შესრულების ალტერნატიულ გზებს
· შეარჩევს ერთ-ერთს
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო რესურსებს და ახდენს ცოდნის მობილიზებას
· სამუშაოს დასრულების შემდეგ სხვებთან ერთად განიხილავს შერჩეულ ვარიანტებს (ვინ როგორი ტაქტიკა აირჩია, ვის რა გაუადვილდა, ვის რა გაუჭირდა, რა აჯობებდა)
· თანატოლებთან ერთად მსჯელობს იმის შესახებ, თუ რომელი ვარიანტი იყო ოპტიმალური
· იცავს დროის ლიმიტს
უცხ.X.25. მოსწავლე დამოუკიდებლად მართავს სასწავლო საქმიანობას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო რესურსებს და ახდენს ცოდნის მობილიზებას
· მიმართავს თვითშეფასებას
· მონაწილეობს თანაშეფასებებში (მოსწავლე-მასწავლებელი ან მოსწავლე-მოსწავლე ერთსა და იმავე ნაშრომს ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად აფასებენ, შემდეგ ერთმანეთს ადარებენ შეფასებებს და მსჯელობენ კრიტერიუმებზე)
· შედეგებზე დაკვირვებით აღნიშნავს, სად აქვს წინსვლა, სად უჭირს
· ასახელებს წარუმატებლობის ფაქტორებს, მიზეზებს (მაგ.,: სათანადოდ არ გამოიყენა რესურსი, ვერ გამოკვეთა აქტივობის მთავარი ამოცანა, გამოტოვა ერთი ეტაპი, ამოცანა დაუძლეველი მოეჩვენა, იყო უგუნებოდ და სხვა)
· ადგენს, თუ რა ზომებს უნდა მიმართოს ხარვეზების აღმოსაფხვრელად
უცხ.X.26. მოსწავლე მართავს რესურსებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს ინფორმაციას როგორც სკოლაში, ისე სკოლის გარეთ მისაწვდომ რესურსებში (სახელმძღვანელო, თვალსაჩინოებები, ლექსიკონი, სკოლის/სოფლის/ქალაქის ბიბლიოთეკა, მასწავლებელი, კომპეტენტური პირი, ინტერნეტი და სხვა)
· სხვადასხვა მაჩვენებლის მიხედვით ახარისხებს და აჯგუფებს რესურსებში მოპოვებულ ინფორმაციას
უცხ.X.27. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კორექტულად აღნიშნავს სხვების მიერ დაშვებულ შეცდომებს
· კამათისას ყურს უგდებს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· შეფასებისას იჩენს კორექტულობას
· თანაკლასელს ეხმარება იმ საკითხებში, რომლებშიც თვითონაა ძლიერი
· თანაკლასელებთან ერთად ვარჯიშობს ინტერაქციაში
უცხ.X.28. მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მსჯელობს გუნდელებთან (როგორ გადაჭრან პრობლემა, როგორ გაანაწილონ ფუნქციები)
· სათანადოდ ასრულებს თავის ფუნქციას როგორც ლიდერი ან გუნდის წევრი
· ითვალისწინებს ლიდერის, გუნდელის რჩევებს
· ისმენს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· უთანხმოებისას ცდილობს მორიგებას
· თავისი წვლილი შეაქვს საერთო საქმეში
კულტურათა დიალოგი
უცხ.X.29. მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს ილუსტრაციებზე/ტექსტებში ასახულ კულტურულ, სიმბოლურ, საყოფაცხოვრებო რეალიებს
უცხX.30. მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური განსხვავებების მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ავლებს პარალელებს უცხო და მშობლიურ კულტურებს შორის, პოულობს მსგავსებებს, განსხვავებებს
· კულტურულ თავისებურებებზე საუბრისას კორექტულად გამოთქვამს საკუთარ მოსაზრებას, დამოკიდებულებას
· იჩენს ინტერესს ადამიანთა განცდების, დამოკიდებულებების მიმართ
· ავლებს პარალელებს, პოულობს და აღნიშნავს ანალოგიებს, განსხვავებებს საკუთარ და სხვათა სულიერ სამყაროებს შორის (განცდები, განწყობილებები, დამოკიდებულებები)
უცხ.X.31. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ანდაზების, ფრაზეოლოგიზმების, წარმოებულისიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას
· პოულობს შესატყვისებს მშობლიურ ენაში
· ადარებს მათ ერთმანეთს
უცხ.X.32. მოსწავლე ითვალისწინებს განსხვავებულ სოციო-კულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და აანალიზებს სოციო-კულტურულ თავისებურებებს
· ამოიცნობს უცხო კულტურისთვის დამახასიათებელ ქცევის ეტიკეტის ნორმებს
· სიმულაციური სიტუაციების გათამაშებისას იცავს უცხოური სოციოკულტურული გარემოსთვის დამახასიათებელ ნორმებს
საშუალო სკოლის ფრანგული ენის პროგრამის შინაარსი
პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ვერც ამომწურავი და ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გათვალისწინებულ იქნეს:
· სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები
· თამანედროვე ენის ნორმები
· ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო
მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს:
X, XI, XII კლასის პროგრამის შინაარსი
პანორამა
სამეტყველო ფუნქციები
სოციალური ურთიერთობები – მისალმება, დამშვიდობება, მოკითხვა, პიროვნების წარდგენა,თავაზიანი მიმართვა, მობოდიშება, მადლობის გადახდა, მილოცვა, კეთილი სურვილების გამოხატვა, წახალისება/შექება შეთავაზება, დაპატიჟება, დათანხმება, უარის თქმა, შეხვედრის დანიშვნა, დათანხმება, უარის თქმა, ინტერაქცია სუფრასთან, ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში, დაჯავშვნა, ინტერაქცია მგზავრობისას, მიმოწერა (მიმართვის, გამომშვიდობების კლიშეები,
პოზიციის გამოხატვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა, სატელეფონო საუბარი.
ინფორმაციის გაცვლა - პირადი მონაცემების შესახებ; სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი
ეროვნებისა და წარმომავლობის შეასახებ, თავისუფალი დროის გატარება, პროფესის /ხელობის შესახებ
ჯანმრთელობის შესახებ, ამინდის შესახებ, სურვილის საჭიროების, მოთხოვნილების შესახებ
აღწერა დახასიათება - ადამიანის გარეგნობა, ჩაცმულობა, ხასიათი, საგნის აღწერა, დადებითი და უარყოფითი შეფასებები
ემოციური რეაქციების გამოხატვა - სიხარული, კმაყოფილობა, ბრაზი, უკმაყოფილობა, სინანული, გაკვირვება, ინტერესი, ინდეფერენტულობა
დროში ორიენტირება - დროში ლოკალიზება (საათი, დღე-ღამის მონაკვეთი, თარიღი, წელიწადის დრო)
ქრონოლოგია, სიხშირე, თანადროულობა, ხანგრძლივობა
სივრცეში ორიენტირება - ადგილმდებარეობის მითითება, გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება
ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა
ლოგიკური კავშირები - მიზეზი, შედეგი, ოპოზიცია, პირობითობა
ლექსიკა
ინდივიდი – სხეული, გარეგნობა, ხასიათი, ტანსაცმელი, აქსესუარები, ჰიგიენა, ჯანმრთელობა ავადმყოფობა, შეფასება და ემოციური რეაქციები
აქტივობები- აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები, ტელეფონით სარგებლობა , დასვენება, გართობა, სპორტი, მგზავრობა, გადაადგილება, საფინანსო ოპერაციები
ინდივიდის გარემოცვა - ადამიანი, ცხოვრებისეული ეტაპები, ოჯახი , საზოგადოება და სახელმწიფო, განათლება კვების ობიექტები, პერსონალი, ტრანსპორტი, პერსონალი, ბანკი, პერსონალი, კულტურის ობიექტები, სპორტი
მედია - ტელევიზია/რადიო, პრესა, ინტერნეტი
ორიენტირები - დრო (საათი, დღის მონაკვეთები, კვირის დღეები, თვეები, წელიწადის დროები, წელი... აწმყო
წარსული, მომავალი ინამავლობა მერმინდელობა, მერმინდელობა, სისწრაფე, სიხშირე, ხანგრძლივობა)
სივრცე, მახასიათებლები (ფერი, ზომა, წონა, შემადგენლობა), რაოდენობა
ინტერაქცია საკლასო ოთახში
გრამატიკა
კულტურა
სამეტყველო ფუნქციები
ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები
X
ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები
XI
ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები
XII
სოციალური ურთიერთობები
მისალმება
Salut ! Bonjour ! Bonjour madame (monsieur)! Bonsoir !
დამშვიდობება
Salut ! Au revoir ! Au revoir monsieur ! A bientôt ! A demain ! Bonne nuit!
მოკითხვა
Ça va ? Ça va bien ? Comment allez-vous ? Comment ça va ?
Pas mal.
პიროვნების წარდგენა
Je vous présente ...
C’est l’ami de . . . Voilà ma sœur. C’est George !
Vous êtes bien monsieur Dupont ?
თავაზიანი მიმართვა
Du chocolat, s’il te plaît ! Pardon, monsieur, la rue de La Paix ? Je voudrais . . . !
Excusez-moi, monsieur, pourriez-vous me dire ... J’aimerais. . .
მობოდიშება
Pardon! Je suis désolé!
Excusez-moi! Pardonnez-moi !
Je vous demande pardon!
Veuillez m'excuser!
მადლობის გადახდა
Merci! Merci beaucoup ! Non merci ! Je vous remercie! De rien! Merci pour ... C'est n'est rien!
Pas de quoi! Je vous en prie! J'en suis reconnaissant!
Je vous remercie sincèrement! Merci à vous !
მილოცვა, კეთილი სურვილების გამოხატვა
Joyeux anniversaire ! Joyeux Noël ! Bon anniversaire ! Joyeuse Pâques ! Bonne année ! Je te souhaite une bonne fête!
- Bon après-midi! - Á vous de même; Mes meilleurs voeux! Je te félicite ... Mes félicitations pour... Mes compliments. . .
წახალისება/შექება
Bravo! Super! C'est bien! Continue comme ça ! Chapeau ! Bon courage !
შეთავაზება, დაპატიჟება, დათანხმება, უარის თქმა
Tu viens avec nous ? On y va ? Pourquoi pas? Avec joie!
D'accord ! Chic! Super!
Oui, merci (c'est gentil)
C'est une bonne idée.
Je ne peux pas! Volontiers! Chouette! Vous pouvez venir? J'aimerais bien mais.....Je te propose de... Si tu es libre...
Je n'ai pas le temps!
Si on allait …Une autre fois !
C'est avec plaisir que je t'invite/ te propose de... J'accepte avec joie ton invitation/ ta proposition! ça me ferait plaisir. C'est vraiment trop gentil mais...
შეხვედრის დანიშვნა,
დათანხმება, უარის თქმა
On peut se voir quand ?
On se voit à 4 heures?
D’accord ! C'est parfait!
Je ne peux pas. Je suis occupé!
J'aimerais vous rencontrer.
Si tu es d'accord, je te propose de... Je voudrais un rendez-vous avec .... Lundi à 4 heures, ça vous convient? ça me convient! ça me va parfaitement!
Est-ce qu'il est possible de prendre un rendez-vous avec...
Ce n'est pas possible!
Désolé, mais j'ai déjà un rendez-vous.
ინტერაქცია სუფრასთან
Qu’est-ce que tu prends ? Je prends ... Est-ce que vous voulez…Qu’est-ce que tu veux ? Tu en veux ? Tiens !
Non, merci, c'est assez!
Prenez encore un peu de . . . Est-ce que je peux en reprendre ! Goûtez ce . . ., c'est excellent ! Sers-toi !
Je peux goûter? Et comme boisson, je prends ...! Passe-moi le menu, s'il te plaît!Je vais choisir le dessert!
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში
Vous désirez ?
Je voudrais .../ Je cherche ...
Ça coûte/fait 12 euros. C’est cher ! Ce n’est pas cher ! Vous n'avez pas moins cher? Le pull, c’est combien ? Quel est le prix de...? Est-ce que je peux essayer ?
Combien je vous dois?
Cette veste est soldée.
Vous payez comment? par chèque? Non, par la carte bancaire.
დაჯავშვნა
- Je voudrais commander/ réserver une table pour 4 personnes/ deux billets/places (un allez- retours) pour ...
-
- N'oubliez pas de confirmer et retirer vos billets une demie heure avant le spectacle.
Une place pour fumeur ou non-fumeur ? Coté fenêtre ou coté couloir ?
ინტერაქცია მგზავრობისას
Vous descendez à la prochaine station. Je prends le métro.
Pour aller à Port Doré, il y a un changement (une correspondance).
N'oublier pas de composter votre billet. Je prends la direction Créteil, c'est direct! Mon train n'était pas direct, j'ai dû changer deux fois! Si on voyageais en/à....
ინტერაქცია მგზავრობისას
Vous descendez à la prochaine station. Je prends le métro.
Pour aller à Port Doré, il y a un changement (une correspondance).
N'oublier pas de composter votre billet. Je prends la direction Créteil, c'est direct! Mon train n'était pas direct, j'ai dû changer deux fois! Si on voyageais en/à....
მიმოწერა (მიმართვის, გამომშვიდობების კლიშეები)
Salut Lucas! Bonjour Françoise! Madame ... Monsieur ... Cher Daniel.... Ma chère....
A bientôt! Cordialement... amicalement.... Avec mes meilleures salutations...
Je vous embrasse.
Bien affectueusement, Bien à toi... Je t'embrasse...Grosses bises.... Bisous... Amitiés....
Dans l'attente de. . . En vous remerciant par avance. . .
Je vous prie d'agréer, M
Salutations distinguées,Monsieur, mes salutations les meilleures.
Veuillez agréer, Madame, mes salutations distinguées.
პოზიციის გამოხატვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა
Je suis d’accord !
Je ne suis pas d’accord ! Oui, c’est vrai/ tu as raison ! Elle a tort !
A mon avis ... D'après moi...
Vous n'êtes pas d'accord ?
Oui, mais..., Je crois que..... ,
Moi, je pense que...Je trouve qu'il a raison! Selon moi...
Voici un exemple de cela...
Je suis sûr(e) que ......
Il y a une autre explication; Cette idée me semble inacceptable ! Je partage l'avis de....Je ne dis pas que... mais cependant...
სატელეფონო საუბარი
Je t’appelle ce soir. Qui est à l’appareil ? Ici Marie ! Allo, je voudrais parler à ... C'est de la part de qui? De la part de . . . Ne quittez pas, je vous la passe.
Bonjour, je suis bien au 01 45 67 34 09 ? Vous avez fait un mauvais numéro. . On peut me contacter au ....Vous vous êtes trompé de numéro. Patientez, s'il vous plaît !
Laissez le message après le bip sonore.
Je peux vous rappeler un peu plus tard.....
ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ; სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი
Quelle est votre adresse?
J'habite 1, avenue Kazbeg, deuxième entrée, deuxième étage, appartement 37. Ton numéro fixe/portable? . . .
Votre date/ lieu de naissance. Votre domicile. Votre situation de famille…
ეროვნებისა და წარმომავლობის შესახებ
D’où es-tu ? D'où viens-tu ?
Tu es de quel pays ? Je suis/viens de . . . Quelle est sa nationalité ?
Vous êtes originaire de quel pays ? Vous êtes de quelle nationalité ?
თავისუფალი დროის გატარება
Comment passes-tu ton temps libre ? Quel est ton passe-temps favori ? Quel est ton loisir ? Où passes-tu ton week-end?
პროფესის /ხელობის შესახებ
Quelle est votre profession? Quel est votre métier?
Qu’est-ce que tu voudrais
faire/devenir ? Qu'est-ce qu'il fait dans la vie?
ჯანმრთელობის შესახებ
Il va bien. Je vais mal. Je suis malade. J’ai mal à . . . . Il a guéri.
Il faut que tu consultes le médecin. Que ressentez-vous?
De quoi souffrez-vous?
Quels sont les symptômes?
ამინდის შესახებ
Quel temps fait-il ?
Il fait/ il y a . . . La météo annonce...
სურვილის საჭიროების, მოთხოვნილების შესახებ
Je veux/ voudrais partir.
J'ai envie de .... J’ai faim, J’ai besoin de. . . Elle a envie de . . .
Je souhaiterais/ aimerais que tu partes. Je désire de/que...
Je rêve de /que...
აღწერა /დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა, ჩაცმულობა, ხასიათი
Comment est-elle ? Elle est . . . Il a des yeux de quelle couleur ? Elle porte . . . Comment est-il physiquement ? Elle est habillée à la mode...
საგნის აღწერა
En quoi est . . . ? Comment est . . . ? À quoi ça sert ce truc ? Comment ça fonctionne . . .
შეფასებები
C'est bon! Comme c’est beau ! J’aime/ adore ce film! J'ai détesté. . .
Je n’aime pas du tout! Comment tu trouves ce spectacle? C'est parfait !
Ça ne m'a tellement plu!
Qu'en dites vous? Qu'en pensez vous? C'était fort original!
ემოციური რეაქციების გამოხატვა
სიხარული, აღფრთოვანება
კმაყოფილობა,
Quel bonheur ! Génial! Extraordinaire!
Enfin! Quelle chance! Sensationnel !
C'est admirable ! Je suis plein d'admiration !
ბრაზი, უკმაყოფილობა, სინანული, აღშფოთება, გაღიზიანება
Ça suffit ! Arrête ! À quoi ça ressemble! Je n'en peux plus ! C'est inadmissible! laisse-moi tranquille !
Je suis vraiment désolé /déçu ...
Je regrette beaucoup de...
Je suis scandalisé/indigné!...C'est une honte!
Je n'en peux plus ! Laissez-moi tranquille! c'est monstrueux!
გაკვირვება
C'est étonnant ! Ce n'est pas vrai!
C'est incroyable! Ça alors ! C'est bizarre!
Je n'en reviens pas !
ინტერესი
Cela m'intéresse beaucoup ! C’est passionnant !
Ça me passionne! Je suis vraiment curieux de savoir...
ça m'intéresse vivement ...
ინდიფერენტულობა
Ça m'est égal ! Ça ne m'intéresse pas !
Comme tu veux!
Tant pis! Je m'en fous!
Je suis neutre.
Ça me laisse indifférent.
დროში ორიენტირება
ქრონოლოგია
D’abord je fais mes devoirs, après je dîne, puis je regarde la télé.
En premier lieu/ tout d'abord, il faut cueillir des olives, ensuite les laver et à la fin les presser pour obtenir l'huile.
Auparavant, il y avait une forêt ici, maintenant on a coupé presque tous les arbres.
სიხშირე
-Monsieur, vous prenez souvent le train ?- chaque samedi.
Elle travaille 4 jours par semaine.
Il vient chez nous assez fréquemment.
თანადროულობა
Quand il se lave, il fredonne.
Il coupait l'oignon en sifflotant. Pendant qu'il voyageait, nous avons terminé la construction de sa maison.
Il parlait et en même temps il regardait la télé.
Il s'est baigné dans la mer, tandis que/alors qu'il pleuvait très fort.
ხანგრძლივობა
Il a vécu en France pendant 3 ans. Elle travaille de 9 heures à 6 heures
ça fait longtemps qu’il est parti.
Durant cette période, il faisait son boulot.
სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობის მითითება
Ta voiture est loin d’ici ?-Non, tout près. Devant l'école, il y a . . .
Où se trouve . . . ? Á deux cents mètres d'ici! Au-dessous du lavabo, il y a ...
გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება
Pour aller à la place de la mairie, s’il vous plaît ? - Tournez à gauche,
Continuez tout droit ! Prenez la deuxième rue à droite !
Au bout de cette rue, il y a . .
Il est parti à destination de Rome.
ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა
Il est nécessaire de . . . Je te permets/t'interdis de . . .
Il est obligatoire de. . . . Faites attention... Nous devons . . .
Défense de .... Il est interdit de ..... Il est permis de ....
Vous êtes prié de . . .Je suis obligé de . . .
ლოგიკური კავშირები
მიზეზი, შედეგი
Pourquoi . . . Pour quelle raison. . . Parce que . . . à cause de . . . C'est pourquoi...
Il n’est pas venu, car il est malade. grâce à ..... C'est pour cela... Comme . . . Puisque . . .
Par conséquent. . .Si bien que . . .
ოპოზიცია
Mais . . .Pourtant . . .
Au contraire . . En revanche/par contre . . . Cependant . . Or. . .
პირობითობა
Si tu viens, je t'accompagne.
Dépêche-toi, autrement/ sinon on va manquer le train!
ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები
მოსწავლის მიმართვა/შეკითხვა
Faites des hypothèses. . . Travaillez par pair/en groupe ! C’est clair ? Jouez les scènes! Imaginez/rédigez les réponses! Vous avez fini? Vous pouvez répéter, s’il vous plaît? Je ne comprends pas ! J’ai compris . . . Comment dire en français. .
Est-ce que vous pouvez traduire, s'il vous plaît? Vérifiez vos réponses! Qu'en pensez-vous! Réfléchissez bien et répondez! Cochez la bonne réponse! Justifiez votre réponse! Préparez vos arguments et présentez-les!. . .
Notez les informations! Comparez vos opinions! Argumentez! Nuancez! Défendez votre point de vue avec des arguments!. . .
ლექსიკა
ინდივიდი
გარეგნობა
Avoir des cheveux longs/ ondulés/frisés/ en queue de cheval, être moustachu, chauve, blond, brun, roux,
être maigre/ mince/ronde/joli/ laid/gros
un visage rond/allongé/carré,
des yeux bleu, marron, noir.
Avoir la taille fine, être mignon/ ravissant/ superbe/ magnifique/ séduisante...
ჯანმრთელობა
ავადმყოფობა
Avoir mal à... être malade/
avoir de la fièvre/ une douleur,
tousser, examiner, ausculter, transpirer,
garder le lit, aller mieux...
Être en bonne/ excellente santé. . .
Avoir mauvaise mine/ une mine superbe, avoir une angine/un rhume/une otite, être en convalescence, se sentir fatigué/ crevé...
Un anti-inflammatoire, un somnifère, avoir la diarrhée/la nausée, se faire une entorse
ხასიათი
Gentil, intelligent, timide, souriante, drôle, sévère, bête, sympathique, doux, fou,
amusant, calme, bruyant, nerveux, poli, impoli, bavard, travailleur, curieux, généreux, réaliste, rêveur, orgueilleux, ambitieux avoir un bon/mauvais caractère. . .
Chaleureux, agressif, dynamique, féminine, imprudent, maladroit, organisé, prétentieux, cultivé, créatif, amical, agressif, optimiste,
Assidu, entreprenant, ignorant, sociable, dépensier, libéral, conformiste, autoritaire, avoir le sens de l'humour, stressé, hypocrite...
შეფასება და ემოციური რეაქციები
Sourire, rire, pleurer, se fâcher, être fâché/ content/ mécontent/ heureux, préférer, plaire (ça me plaît), trouver facile/difficile/ mauvais/ beau, trouver excellent/ intéressant, aimer, adorer, détester, préférer
avoir peur de ...
Se calmer, s'énerver, se sentir heureux,
être surpris/ ravi/ joyeux/ satisfait/ triste/ étonné,
trouver pas mal/ agréable/ désagréable,
aimer bien/ beaucoup/
déplaire. . .
Se réjouir, s'irriter, s'en foutre, craindre, être irrité/ furieux/ en colère/ déçu/ gai, trouver banal/original,
aimer pas trop/pas du tout /pas tellement/ pas beaucoup, avoir horreur de ...
აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები
Etudier, raconter, comprendre, penser, apprendre, décrire, expliquer, toucher, connaître, choisir, exprimer son point de vue, argumenter, s'intéresser...
Goûter, entendre, discuter, prendre part à une discussion, se rappeler, réfléchir, dialoguer, découvrir, faire un choix, se souvenir, conseiller, donner des conseils, s'exprimer, affirmer...
Contempler, saisir, percevoir, comparer, reconnaître, renseigner, juger, faire des hypothèses, faire des comparaisons...
ტელეფონით სარგებლობა
Appeler, rappeler, composer le numéro, faire un mauvais numéro, se tromper de numéro décrocher, raccrocher. . .
Envoyer/laisser un message, éteindre, Introduire/insérer la carte de téléphone, avoir la communication.... . .
recharger, verrouiller, activer, être en ligne, introduire le code personnel, passer un coup de fil... avoir quelqu'un au téléphone...
დასვენება, გართობა
Aller au cinéma/ au musée/ au théâtre, regarder la télé, écouter de la musique/ la radio, passer ses vacances au bord de la mer/ dans les montagnes...
Regarder sa chaîne/ son émission préférée, jouer aux échecs/ aux cartes, lancer les dés, faire une partie de... bricoler, fabriquer, sortir le soir, peindre, filmer, se balader, aller au sport d'hiver...
Fêter/célébrer la victoire de son équipe préférée, voyager, faire de l'escalade/ de la randonnée/ de l'alpinisme ...
სპორტი
Gagner/perdre un match, pratiquer/ faire du sport/du tennis/du football, remporter la victoire/le championnat...
S'exercer, attaquer, s'entraîner, arbitrer, donner un coup de sifflet, marquer (un but, un panier), passer (le ballon)...
Devenir le champion de l'Europe, vaincre son adversaire, battre le record, participer à un tournoie d'échecs...
მგზავრობა, გადაადგილება
Prendre le train/le métro/ le bus/le bateau/un taxi, voyager en avion, à pied, à vélo, à cheval, descendre à la station, avoir une correspondance, manquer/rater son train...
S'acheter des billet/ des tickets/, un carnet de ticket, changer de ligne/ de direction, composter son billet, se garer, stationner...
ფულის აღება და გაცემა
Payer par chèque/ en espèce/ en liquide, régler la consommation, toucher son salaire...
Changer d'argent, convertir, rembourser, prêter, prendre le crédit, être fauché...
Être ruiné, payer la dette, faire faillite, emprunter, recevoir des intérêts, investir...
ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანი,
Le voisin, un habitant, le piéton, le voyageur, l'enfant, la personne, les gens, le monde, le vieux, l'étranger...
Un riche, un pauvre, un aveugle, un sourd, un citoyen, l'adolescent, l'adulte, une personne âgée, le bébé, le nouveau-né...
Mineur, majeur, un clochard, un chômeur, un handicapé, un SDF, un intellectuel, un malentendant...
ცხოვრებისეული
ეტაპები
L'enfance, l'adolescence, l'âge adulte, la vieillesse...
La naissance, le troisième âge, la mort, le décès...
ოჯახი
Les parents, les grands-parents, le mari, la femme, le fils aîné/ unique, la nièce, le neveu, le cousin . . .
Les beaux-parents, le gendre, la belle fille, les jumeaux, la fille adoptive, un mariage, les noces...
საზოგადოება და სახელმწიფო
La république, le drapeau (tricolore), le hymne- "La Marseillaise", la devise de la république (Liberté, Egalité, Fraternité), la langue nationale/régionale, l'Etat, la Constitution, le président, le premier ministre, le pouvoir, le parlement, la mairie, l'hôtel de ville, la superficie...
La Déclaration de droits de l'homme et du citoyen, la frontière, Conseil d'Etat, la société, l'élection, l'administration, le fonctionnaire, le département, la capitale régionale, l'arrondissement, le canton, la commune, la région, la loi, l'armée, la guerre, la monnaie unique européenne, l'économie, l'industrie, l'agriculture, le gouvernement, le patrimoine national/mondial
L'assemblée nationale, le Sénat, le député, le sénateur, le pouvoir exécutif/législatif, la grève, le gréviste, le syndicat, la manifestation,
la douane, un partie politique (de gauche/ de droite), la carte électorale, (voter), la campagne électorale, le Code pénal/ civil, la décentralisation...
განათლება
l'école primaire/secondaire, passer un examen, le redoublement, le baccalauréat (le bac), l'élève, le collège, le lycée, le collégien, le lycéen, échouer ჭ un examen, être collé, le brevet scolaire ...
l'enseignements secondaire, l'apprentissage, le collège professionnel, une épreuve, les études supérieures, l'université, l'institut, le conseiller principal d'éducation, la vie scolaire, l'intolérance, les conflits scolaires, associations des parents d'élèves,l' évaluation nationales ...
Le premier cycle, le second cycle, Bac+3, BTS, DEUG, DEA, DESS, l'Ecole supérieure, les Grandes écoles (ENA, HEC, Sciences Po, Normale sup), l'année universitaire, la faculté (fac)...
კვების ობიექტები, პერსონალი,
La cantine, le restaurant, une cafétéria, le café, le chef cuisinier, le garçon de café, le menu, la carte, le dessert, un plat, le plat du jour...
Un bistro, la crêperie, une entrée, un hors d'œuvre, les frittes, la serveuse, l'apéritif, le croque-monsieur, la pizza, la choucroute, le couscous......
ტრანსპორტი, პერსონალი
Le voyageur, la station, l'arrêt, le wagon, le quai, l'horaire, un guichet, un billet, un ticket, le car, un train, le TGV, le RER, la voiture, la SNCF, le contrôleur, bureau de renseignement, la sortie l'entrée...
la ligne, la voie, le quai, une correspondance, une amande, un aller-retour, un allez simple, une place assise, une première/ seconde classe, fumeurs/ non-fumeurs, la direction, le composteur...
კულტურის ობიექტები/
პერსონალი-დასამატებელია
Le cinéma, le musée, la discothèque, l'opéra, une affiche, un film, le théâtre, la salle de concert/d'exposition, un comédien, une actrice...
Le rap, le groupe de musique pop, le rock, le décor, le réalisateur, le metteur en scène, une pièce, la boîte de nuit, le tub, la Fnac, centre culturel/scientifique, jardin de plantes, médiathèque, festival de Canne..
სპორტი
Le match nul, un joueur, la deuxième mi-temps, l'équipe gagnante, le gardien de but, la victoire, un entraîneur, la compétition, le championnat, le champion. . .
Les sports de combat (boxe, judo, karaté), les sports individuels (alpinisme, cyclisme, tennis), les sports d'équipes (basket-ball, football, rugby, volley-ball), un adversaire.. .
მედია
ტელევიზია/
რადიო
Une émission, un guide de programme, les infos, la météo, un reportage, un présentateur, la station de radio, une audience, la RFI, la publicité, une pièce radio, le plateau de télévision, le bulletin d'information/météo ...
Une chaîne, un logo, France 3, La 5 - ARTE, M6, un documentaire, un téléfilm, la télé par satellite (TPS), le canal satellite, les chaînes thématiques, genre d'émission, magazine télévisé (scientifique, sur l'histoire), film, fiction, sport, documentaire, divertissement, le jeu télévisé, le courrier de lecteurs, l'envoyé spéciale, le JT (journal télévisé). . .
Le sous-titrage, le film diffusé en v.o. où doublé, le scénario, rediffusion d'une émission,le forum, sagas familial, une série policière, une équipe rédactionnelle, monter des actualités/des débats/des entretiens...
პრესა
Un journal, une revue, un article, un titre, un sous- titre, un chapeau, publier, la rubrique, à la Une, le mensuel, l'hebdomadaire, le journalier, le quotidien, les faits divers, le vol, le cambriolage, l'accident, l'assassinat, la victime, l'enlèvement, l'incendie, distribution de prix, la nomination ...
La publication, le journal d'actualité/ sportif, dossier actu, enquête, l'écologie, la pollution industrielle/ de l'air/ de l'eau/du sol, préserver/ protéger l'environnement, l'inondation, la sécheresse, le tremblement de terre, les catastrophes terrestres, l'éruption de lave, les dangers, Okapi, Phosphore...
Des grands journaux nationaux, la presse régionale/ locale/ nationale, la presse féminine, Le Monde, le Figaro, Le Télérama, la catastrophe écologique, les gaz d'échappement, la marée noire, une décharge, les changements climatique, le réchauffement planétaire, des déchets ménagers, industriels, radioactifs...
ინტერნეტი
L'ordinateur, le clavier, la touche, le moniteur, la souris, le modem, le logiciel, la disquette, le CD, démarrer, le dossier, le fichier, se connecter, le site, surfer, rechercher, télécharger, le mèl, le courriel, la pièce jointe, @ (arobase), la boîte de réception, le forum sur Internet, copier, coller, le destinataire, l'expéditeur, les internautes, le virus...
Des données, des options, une échelle, la barre d'outils, supprimer, renommer, l'installation, le menu, le bouton, imprimer, la case, formater, sélectionner, le pointeur, la gestion, les classeurs, l'affichage, personnaliser, enregistrer, verrouiller...
ორიენტირები
დრო
აწმყო
Aujourd'hui...
Maintenant, actuellement...
A présent...
წარსული
Hier, mercredi dernier/ passé, avant-hier. . .
A cette époque, autrefois, avant. . .
Jadis, naguère, dans le temps. . .
მომავალი
Demain, après-demain, bientôt. .
Le mois prochain/suivant, dans quelques jours, dans un proche avenir. .
À l'avenir, d'ici-là...
წინსწრება
Avant, d'abord...
Depuis, jusque-là, en premier lieu...
Auparavant, Il y a 3 jours, ce jour-là, 10 jours plus tôt, la veille, l'avant-veille, ce matin-là, à ce moment là...
მერმინდელობა
Après, ensuite, puis...
Par la suite, dans la suite, dans 5 jours, à la fin...
9 jours plus tard, le lendemain, le surlendemain...
მყისიერება
Aussitôt, tout de suite...
Immédiatement, tout à coup...
Soudainement
სიხშირე
Souvent, rarement, chaque matin...
De temps en temps, 2 jours par semaine/ mois, fréquemment...
ხანგრძლივობა
De... à...., longtemps, tout le temps, pendant...
Depuis, en même temps, à partir de, 7 jours sur 7, 24 heures sur 24,
durant, tandis que..., alors que..., entre-temps...
გრამატიკა X, XI, XII კლასისთვის
გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა მოემსახუროს. ამიტომ, სასურველია, მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. არ არის რეკომენდებული გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია:
· გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება, დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომელიც კონცეტრირებული იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე
·მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება
·განუსაზღვრელი არტიკლი (un, une, des)
·განსაზღვრული არტიკლი (le, la, l', les)
·შერწყმული არტიკლი (au, aux, à la; à l', du, de la, de l', des)
·ნაწილობითი არტიკლი (du, de la, de l', des)
·კუთვნილებითი ზედსართავი სახელები ერთი და ერთზე მეტი მფლობელის აღმნიშვნელი (mon, ma, mes, ton, ta, tes, son, sa, ses, notre, votre, leur, nos, vos, leurs)
·კუთვნილებითი ზედსართავი ხმოვნით და მუნჯი "h" დაწყებული მდედრობითი სახელების წინ
·კუთვნილების გამოხატვის სამი ფორმა:
·à + სახელი (c'est à ma sœur)
·à + მახვილიანი პირის ნაცვალსახელი
·არსებითი სახელი + de
·ჩვენებებითი ზედსართავი სახელები (ce, cet, cette, ces)
·რაოდენობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელები
·რიგობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელი
·განუსაზღვრელი ზედსართავი სახელი tout
·ზედსართავი სახელების მდედრობითი სქესის წარმოება
·ზოგადი წესი – ზედს. + e, court- courte. . .
·არ იცვლება – jaune/jaune. . .
·იცვლება დაბოლოება – er-ère; if-ive; eux-euse. . .
·ცალკეული შემთხვევები – beau-belle . . .
·ზედსართავები, რომელთაც ორი ფორმა აქვთ მამრობით სქესში (nouveau-nouvel)
·არსებითი და ზედსართავი სახელების მრავლობითი რიცხვის წარმოება
·ზოგადი წესი – არს. + s, crayon –crayons. . .
·არ იცვლება – vieux/vieux . . .
·ცალკეული შემთხვები – al-aux; eau+x . . .
·შედარება – შედარებითი და აღმატებითი ხარისხები (plus/moins/aussi . . que ; autant . . que, le plus, le moins. . .); ·შედარებითი ხარისხის არაწესიერი ფორმები (meilleur და სხვა);
·უმახვილო პირის ნაცვალსახელები (je, tu, il/elle, nous, vous, ils/elles)
·მახვილიანი პირის ნაცვალსახელები ქვემდებარის და დამატების ფუნქციით (moi, toi, lui/elle, nous, vous, eux/elles)
·პირის ნაცვალსახელები პირდაპირი და ირიბი დამატების ფუნქციით
·პირის ნაცვალსახელი on
·ნაცვალსახელი y და en
·ადგილმდებარეობის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედის გამოყენებით (le chien est sous la table, elle est ici)
·რაოდენობის გამოხატვა ზმნიზედების გამოყენებით (beaucoup, assez, trop. . .)
·დროის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედების გამოყენებით (avant, après, maintenant. . .)
·I, II და III ჯგუფის ზმნები
·უკუქცევითი ზმნები
·ზმნები, რომლებიც être-ით იბრუნვის
·დამხმარე ზმნები avoir და être
·ნახევრად დამხმარე ზმნები (devoir, pouvoir, sembler, être en train de)
·ზმნის პასიური ფორმა
·ზმნის კილო და დრო – აწმყო ( L'indicatif présent) , ბრძანებითი (l'impératif présent), უახლოესი მომავალი (Le futur proche), უახლესი წარსული (passé récent), წყვეტილი (passé composé), ნამყო უწყვეტელი (imparfait), მომავალი (futur simple), წინარე warsuli (plus-que-parfait), მარტივი წარსული (passé simple), მიმღეობა (participe), გერუნდივი (gérondif), პირობითი აწმყო (conditionnel présent), კავშირებითი (subjonctif présent avec les constructions exprimant la nécessité, le souhait, l'hésitation- il faut que .. ., je souhaite que . . .je ne pense/crois pas que ) სურვილის და საჭიროების გამოხატვა
·უარყოფა მარტივ და რთულ დროსთან (ne - verbe – pas/rien/jamais/plus/ni … ni, que. . . )
·კითხვის დასმა (ინტონაციით; მტკიცებით ფორმაზე საქცევის "est-ce que"-ს დამატებით; ინვერსიით)
·კითხვის დასმა ნაცვალსახელებით, კითხვითი ზედსართავებით და კითხვითი ზმნიზედით (Qui est-ce, comment est ta voiture? quelle robe veux-tu?)
·რთული თანწყობილი წინადადება შემდეგი კავშირებით: et, ou. mais, ni, car, parce que, donc, cependant, en effet, c'est pourquoi, par conséquent, en revanche, cependant, d'une part . . . d'autre part
·რთული ქვეწყობილი წინადადება შემდეგი კავშირებით: qui, que, si, quand, lorsque, puisque, parce que,
შეთანხმების წესები
·ზედსართავი სახელის არსებითთან შეთანხმება რიცხვსა და სქესში
·avoir – ით ნაუღლები ზმნების ნამყო მიმღეობის შეთანხმება დამატებასთან
·être-ით ნაუღლები ზმნების ნამყო მიმღეობის შეთანხმება ქვემდებარესთან (elle est venue)
·დროთა შეთანხმება
·პირობითი დაქვემდებარებული წინადადების ზმნის შეთანხმება მთავარი წინადადების
·ზმნასთან, როცა ეს უკანასნელი თხრობით კილოშია (si tu veux, tu peux; si tu termines à temps, nous irons au cinéma.)
·ისეთი მოქმედების გამოხატვა, რომელიც
·მოცემულ მოქმედების თანადროულია, (simultanéité- je savais qu'il luttait)
·წინ უსწრებს მოქმედებას (antériorité- je savais qu'il avait lutté)
·მოსდევს მოქმედებას (postériorité- je savais qu'il lutterait)
·ირიბი ნათქვამი (discourt rapporté) – დროთა შეთანმხმება; დროის აღმნიშვნელი სიტყვების სათანადოდ გამოყენება პირდაპირი ნათქვამის ირიბში გადაყვანისას (მაგ., demain - le lendemain; hier - la veille და სხვ.)
სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა X, XI, XII კლასისთვის
· ტრადიციები, ზნე-ჩვეულებები
· განათლება
· ახალგაზრდების ცხოვრება (თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება; მონაწილეობა საზოგადოებრივ
· ცხოვრებაში; ურთიერთობები; გატაცებები; ახალგაზრდული პრესა/გადაცემები სხვა)
· ფრანკოფონია
· ევროპის კავშირი (ზოგადი ცნობები)
· საერთაშორისო ჰუმანიტარული ორგანიზაციები (წითელი ჯვარი, ექიმები საზღვრებს გარეშე და სხვა)
· გეოგრაფიული ცნობები ქვეყნის შესახებ
· ქვეყნის პოლიტიკური წყობა, ადმინისტრაციული მოწყობა
· დედაქალაქი, მისი ისტორია, მისი ღირსშესანიშნაობები
· ცნობილი ადამიანები (მეცნიერი, მომღერალი, სპორტსმენი)
· ისტორია - მნიშვნელოვანი ისტორიული ეპოქები/მოვლენები, ცნობილი ისტორიული პირები
· ხელოვნების სხვადასხვა დარგის წარმომადგენლები
· ლიტერატურა – სხვადასხვა ლიტერატურულ მიმდინარეობათა წარმომადგენლები და ნაწყვეტები მათი ნაწარმოებებიდან
· რეგიონალური თავისებურებები
· სოციალური პრობლემები თანამედროვე საზოგადოებაში
· სამეცნიერო და ტექნიკური მიღწევები
· ეკოლოგია
· ცნობები საფრანგეთისა და საქართველოს ურთიერთობებიდან
დანართი №8
პროექტი ,,ილია ჭავჭავაძე“
ეროვნული სასწავლო გეგმა
საგნობრივი სტანდარტი: ინგლისურ ენაში
კლასები: 7,8,10,11,12
საბაზო სკოლის უცხოური ენის სტანდარტი
VII, VIII, IX, X, XI, XII კლასებში
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
უცხ.VII
მიმართულება:
მოსმენა
ლაპარაკი
კითხვა
1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
2. მოსწავლე იგებს დიალოგს.
3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
5. მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
6. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციებს
7. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
8. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
9. მოსწავლე ფლობს ხმამაღლა კითხვის ტექნიკას.
10. მოსწავლე იგებს ინსტრუქციებს (სავარჯიშოს პირობა, გამაფრთხილებელი წარწერა, რჩევა-დარიგება).
11. მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას: სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს, წერილს.
12. მოსწავლე იგებს ყოფითი ხასიათის ტექსტს (კულინარული რეცეპტი, კატალოგი, სამარშრუტო გეგმა).
13. მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი ინფორმაციის შემცველ მარტივ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროებიდან).
14. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს/დიალოგს.
15. მოსწავლე იყენებს კითხვის სტრატეგიებს.
უცხ.VII
მიმართულება:
წერა
სწავლის სწავლა
კულტურათა დიალოგი
16.მოსწავლე ავსებს გაკვეთილების ცხრილს, კვირის განრიგს, ანკეტას.
17. მოსწავლე წერს ღია ბარათს.
18. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მცირე ზომის წერილს
19. მოსწავლე წერს კულინარულ რეცეპტს.
20. მოსწავლე მოდელის მიხედვით წერს მცირე ზომის აღწერით ტექსტს.
21. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისდეული ისტორია, ამბავი)
22. მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს.
23.მოსწავლე სწავლობს ამოცანის დამოუკიდებლად გადაჭრას.
24. მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.
25. მოსწავლე იყენებს რესურსებს.
26. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის გასამდიდრებლად.
27. მოსწავლე იყენებს გრამატიკულ სტრუქტურებში გარკვევის სტრატეგიებს.
28. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
29. მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
30. მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
31. მოსწავლე იჩენს ინტერესს კულტურული თავისებურებების მიმართ.
32. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
33. მოსწავლე ითვისებს განსხვავებულ სოციო-კულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
მოსმენა
(მოსმენის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* და ნახევრად ავთენტური* აუდიოჩანაწერები, სადაც ტექსტები მკაფიოდ და ნელა ისმის)
უცხ.VII.1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათანადოდ რეაგირებს მასწავლებლის მითითებებზე
· ასრულებს სავარჯიშოებს
უცხ.VII.2. მოსწავლე იგებს დიალოგს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (თანამოსაუბრეები, სასაუბრო თემა)
· ამოკრეფს დიალოგიდან ფაქტობრივ ინფორმაციას (ვინ, სად, როდის, რამდენი, რომელი, როგორი. . . )
· ამოიცნობს ინტონაციით გამოხატულ ემოციებს (სიხარული, გაკვირვება, გაბრაზება...)
· განასხვავებს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
უცხ.VII.3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს, სად არის გაკეთებული განცხადება (სუპერმარკეტში, სადგურში და სხვა)
· ამოკრეფს ფაქტობრივ ინფორმაციას (გამგზავრების დრო, ბაქანი, ფასი, სექცია და სხვა)
მოსმენის სტრატეგიები
უცხ.VII.4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათაურის, ილუსტრაციების საფუძველზე გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ
· ცოცხალი მეტყველების/ჩანაწერის მოსმენისას იშველიებს არავერბალურ ელემენტებს (ხმის ტემბრი, ინტონაცია, მიმიკა, ჟესტიკულაცია, სხვადასხვა ტიპის ხმაური, ლოგიკური მახვილები . . .)
· დამოუკიდებლად ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების, წინადადებების მნიშვნელობას ნაცნობ ელემენტებზე დაყრდნობით (კონტექსტი, ინტონაცია, ილუსტრაცია . . .)
ლაპარაკი
უცხ.VII.5. მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქმით კითხულობს ლექსებს, ტექსტებს
· გაითამაშებს დიალოგებს, სკეტჩებს
უცხ.VII.6. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციებს
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მონაწილეობს სიმულაციურ სიტუაციებში (შეხვედრა, ზეიმი, მარშრუტის ახსნა და სხვა)
· ინტერაქციის დროს შეარჩევს საკომუნიკაციო სიტუაციის შესატყვის მიმართვის ფორმებს, გამოთქმებს, კლიშეებს
· სათანადოდ რეაგირებს თანამოსაუბრის რეპლიკებზე
საუბრობს ტელეფონით
უცხ.VII.7. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სვამს და პასუხობს კითხვებს ნაცნობ თემატიკაზე (ოჯახი, საცხოვრებელი ადგილი, არდადეგები, აქტივობები, ამინდი, საყვარელი ნივთი, ცხოველი და სხვა)
· უცხოურ ენაზე გადმოსცემს სათქმელს სასწავლო პროცესში წარმოქმნილ პრობლემებთან დაკავშირებით (“ვერ გავიგე”; “ეს რას ნიშნავს?”; “რვეული შინ დამრჩა”; “შეიძლება გადავჯდე?”; “აქედან არ ჩანს” და სხვა)
ზეპირმეტყველების სტრატეგიები
უცხ.VII.8. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კომუნიკაციის წარმართვისთვის იყენებს აუცილებელ რესურსებს (მოდელები, წინადადებები, გამოთქმები, კლიშეები)
· სიტყვის დავიწყების/არ ცოდნის შემთხვევაში იყენებს საკომპენსაციო საშუალებებს (მაგ.,: მიმიკა, ჟესტიკულაცია, პერიფრაზირება /აღწერს ნაგულისხმევ საგანს ან მიუთითებს რაში გამოიყენება/ და სხვა)
· ხვდება და ასწორებს საკუთარ/სხვის შეცდომებს
· გაუგებრობის შემთხვევაში ითხოვს განმარტებას, ნელა და გარკვევით წარმოთქმას, გამეორებას
კითხვა
(კითხვის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* ან ნახევრად ავთენტური* ტექსტები)
უცხ.VII.9. მოსწავლე ფლობს ხმამაღლა კითხვის ტექნიკას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გარკვევით და გამართულად კითხულობს ნაცნობ ტექსტს
· გარკვევით კითხულობს უცნობ ტექსტს
უცხ.VII.10.მოსწავლე იგებს ინსტრუქციებს (სავარჯიშოს პირობა, გამაფრთხილებელი წარწერა, რჩევა-დარიგება).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მითითებებს
· სათანადოდ რეაგირებს მათზე
უცხ.VII.11. მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას:
ა. სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ავტორის/ადრესატის ვინაობას
· ამოიცნობს გაგზავნის თარიღსა და ავტორის/ადრესატის მისამართს
· ამოიცნობს კორესპონდენციის მიზანს (შობის, დაბადების დღის მილოცვა, მოკითხვა, დაპატიჟება და სხვა)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, ვინ, რატომ . . .)
ბ. მოსწავლე იგებს წერილს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, ადრესატი, კორესპონდენციის მიზანი)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (სად, როდის, რა, რამდენი, როგორ ...)
· ამოიცნობს ემოციებს
უცხ.VII.12. მოსწავლე იგებს ყოფითი ხასიათის ტექსტს (კულინარული რეცეპტი, კატალოგი, სამარშრუტო გეგმა).
ა. კულინარული რეცეპტი.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ცალკეულ ინგრედიენტებს
· ამოიცნობს ინგრედიენტთა მითითებულ რაოდენობას
· ამოიცნობს ცალკეულ მოქმედებებს (გაფცქვნა, მორევა, ჩაყრა და სხვა)
ბ. კატალოგი.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ნივთის, საგნის ნიშან-თვისებებს (წონა, ზომა, ფერი, მასალა)
· ამოიცნობს ფასს
გ. სამარშრუტო გეგმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პირობით ნიშნებს
· ამოიცნობს მიმართულებებს
· ამოიცნობს დანიშნულების ადგილს
· განრიგი/ცხრილი/ანკეტა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მაჩვენებლებს
· ამოკრეფს კონკრეტულ ინფორმაციას
უცხ.VII.13. მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი ინფორმაციის შემცველ მარტივ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროებიდან).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მთავარ თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
უცხ.VII.14. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს/დიალოგს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პერსონაჟებს
· ამოიცნობს პერსონაჟთა დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს მოქმედებებს, მოვლენებს
· ამოიცნობს მოქმედებათა დროსა და ადგილს
კითხვის სტრატეგიები
უცხ.VII.15. მოსწავლე იყენებს კითხვის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება ტექსტის აგებულებას, სათაურს, საწყის/ბოლო ფრაზას და ამოიცნობს ტექსტის ფუნქციურ სტილს
· დამოუკიდებლად ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას ნაცნობი ელემენტების დახმარებით (ილუსტრაციები, ნაცნობი ფუძე, კონტექსტი, მშობლიურ ენაში დამკვიდრებული უცხოური სიტყვები /მაგ., ტელეფონი, ბანანი, ტრანსპორტი/ და სხვა)
· სხვადასხვა ელემენტების მოშველიებით (სათაური, აბზაცების დასაწყისი, საკვანძო სიტყვები, ერთ-ერთი აბზაცი, გამოყოფილი სიტყვები) გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ
წერა
უცხ.VII.16. მოსწავლე ავსებს გაკვეთილების ცხრილს, კვირის განრიგს, ანკეტას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· წერს მონაცემებს/აქტივობებს სათანადო ადგილას
უცხ.VII.17. მოსწავლე წერს ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იცავს კორესპონდენციის ფორმალურ მხარეს (მიმართვა, ხელმოწერა, მისამართი, თარიღი)
· აყალიბებს კორესპონდენციის მიზანს (დაბადების დღის, შობა/ახალი წლის მილოცვა და სხვა).
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს.
უცხ.VII.18. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით სწერს მცირე ზომის წერილს თანატოლს, ახლობელს (ხელნაწერ ან ელექტრონულ ვერსიას).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ადრესატის ვინაობის გათვალისწინებით შეარჩევს მიმართვისა და დამშვიდობების სათანადო ფორმულებს
· აგებს თხრობას
ა) თანამიმდევრულად გადმოსცემს მოვლენებს, ფაქტებს
ბ) იცავს ფრაზებს შორის ლოგიკურ კავშირს
· გამოხატავს გრძნობებს, განწყობილებებს, სურვილებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.VII.19. მოსწავლე წერს კულინარულ რეცეპტს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ასათაურებს ტექსტს
· ჩამოწერს ინგრედიენტების სიას
· მიუთითებს მათ რაოდენობასა და მოცულობას
· მიუთითებს მოქმედებათა თანამიმდევრობას
· მიუთითებს კერძის მოსამზადებლად საჭირო ტემპერატურას, ხანგრძლივობას
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.VII.20. მოსწავლე მოდელის მიხედვით წერს მცირე ზომის აღწერით ტექსტს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აღწერს ადამიანს
· აღწერს საგანს, ნივთს სხვადასხვა პარამეტრის მიხედვით (ფერი, ზომა, შემადგენლობა, ფორმა, მდებარეობა და სხვა)
· აღწერს საცხოვრებელ ადგილს (მდებარეობა, ოთახების, ნივთების განლაგება და სხვა)
· აღწერს კულტურულ ობიექტს (დასახელება, ეპოქა, ადგილმდებარეობა, სხვადასხვა მახასიათებელი)
· იძლევა მარტივ დადებით ან უარყოფით შეფასებებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.VII.21. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, ამბავი)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იწყებს თხრობას
· თანმიმდევრულად გადმოსცემს ამბებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
წერის სტრატეგიები
უცხ.VII.22. მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს და ამზადებს აუცილებელ სასწავლო რესურსებს (ლექსიკონი, ნიმუში, საჭირო ენობრივი მასალა, გრამატიკული ცნობარი . . ) და წერს შავ ვარიანტს
· გადაიკითხავს შავ ვარიანტს, სასწავლო რესურსზე დაყრდნობით ამოწმებს ნაწერს და ასწორებს შეცდომებს
· ათეთრებს ნაწერს
სწავლის სწავლა
უცხ.VII.23. მოსწავლე სწავლობს ამოცანის დამოუკიდებლად გადაჭრას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოკვეთს შესასრულებელი სამუშაოს მთავარ ამოცანას
· მასწავლებლის დახმარებით შესასრულებელ სამუშაოს ყოფს მონაკვეთებად
· მასწავლებლის დახმარებით ეძებს და ასახელებს სამუშაოს შესრულებისალტერნატიულ გზას
· შეარჩევს ერთ-ერთს
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო ცოდნასა და რესურსებს
· სამუშაოს დასრულებისას წარმოაჩენს არჩეულ გზას
· აკვირდება სხვების მიერ არჩეულ ვარიანტს
· თანატოლებთან ერთად განიხილავს ოპტიმალურ ვარიანტს
· იცავს დროის ლიმიტს ყველა ტიპის აქტივობის შესრულებისას
უცხ.VII.24. მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ავსებს თვითშეფასების სქემებს
· მონაწილეობს თანაშეფასებაში (მოსწავლე-მასწავლებელი ან მოსწავლე-მოსწავლე ერთსა და იმავე ნაშრომს ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად ასწორებენ)
· შედეგებზე დაკვირვებით აღნიშნავს, სად აქვს წინსვლა
· ასახელებს ფაქტორებსა და მიზეზებს, რომლებიც ხელს უშლის წინსვლას (მაგ., უყურადღებოდაა, არ იმეორებს მასალას, ვერ ბედავს შეკითხვის დასმას, ეშინია შეცდომის დაშვებისა და სხვა)
უცხ.VII.25. მოსწავლე იყენებს რესურსებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იყენებს სახელმძღვანელოს რესურსებს (ლექსიკონი, სტრუქტურული ნიმუშები, გრამატიკული ცნობარი, ილუსტრაციები და სხვა)
· მოიძიებს ინფორმაციას სკოლაში არსებული რესურსების ფარგლებში (თვალსაჩინოებები, ლექსიკონი, სკოლის ბიბლიოთეკა, მასწავლებელი და სხვა)
· საჭიროების შემთხვევაში მოიძიებს სასურველ ინფორმაციას სკოლის გარეთ
· ქმნის და იყენებს ოპერატიულ რესურსებს (ანბანური/თემატური ლექსიკონი, პლაკატი, სქემა, გრაფიკი, ცხრილი და სხვ.)
უცხ.VII.26. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის გასამდიდრებლად.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სისტემატურად იმეორებს გავლილ ლექსიკურ მასალას
· ამოკრეფს ცუდად ათვისებულ ლექსიკურ ერთეულებს
· იყენებს დამახსოვრების სხვადასხვა ხერხს (რამდენჯერმე გადაწერა, ხმამაღლა გამეორება, ერთი ფუძის სიტყვების, ანტონიმური/სინონიმური წყვილების დაჯგუფება, ასოცირება, კონტექსტში გამოყენება, თემატიკის მიხედვით დაჯგუფება და სხვა)
უცხ.VII.27. მოსწავლე იყენებს გრამატიკულ სტრუქტურებში გარკვევის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს გრამატიკულ სტრუქტურებს
· იყენებს ამოცნობილ სტრუქტურებს
· ადარებს ერთმანეთს უცხოური და მშობლიური ენების გრამატიკულ სტრუქტურებს
· იყენებს სქემებს, ტაბულებს, სტრუქტურულ მოდელებს
უცხ.VII.28. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კამათისას ისმენს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· კორექტულად მიუთითებს სხვების მიერ დაშვებულ შეცდომებზე
· შეფასებისას იჩენს კორექტულობას
· მეწყვილეს ეხმარება იმ საკითხებში, რომლებშიც თვითონაა ძლიერი
· მეწყვილესთან ერთად მონაწილეობს ინტერაქციაში
უცხ.VII.29. მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მსჯელობს თანაგუნდელებთან (როგორ გადაჭრან პრობლემა, როგორ გაანაწილონ ფუნქციები)
· სათანადოდ ასრულებს თავის ფუნქციას როგორც ლიდერი ან გუნდის წევრი
· ითვალისწინებს ლიდერის, თანაგუნდელის რჩევებს
· ისმენს სხვების მოსაზრებებს, გამოთქვამს საკუთარს
· უთანხმოებისას ცდილობს შეთანხმების მიღწევას
· ცდილობს თავისი წვლილი შეიტანოს საერთო საქმეში
კულტურათა დიალოგი
უცხ.VII.30. მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს ილუსტრაციებზე/ტექსტებში ასახულ კულტურულ, სიმბოლურ, საყოფაცხოვრებო რეალიებს
უცხ.VII.31. მოსწავლე იჩენს ინტერესს კულტურული თავისებურებების მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ადარებს ერთმანეთს უცხო და მშობლიურ კულტურულ გარემოს (დღესასწაულები, ზნე-ჩვეულებები, დროშა, დედაქალაქის ისტორია, ცნობილი ისტორიული პიროვნება და სხვა)
· კორექტულად გამოთქვამს საკუთარ აზრს, შეხედულებას, დამოკიდებულებას კულტურულ თავისებურებებზე მსჯელობისას
უცხ.VII.32. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ანდაზების, ფრაზეოლოგიზმების, წარმოებული სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას
· პოულობს მათ შესატყვისებს მშობლიურ ენაში
· ადარებს მათ ერთმანეთს
უცხ.VII.33. მოსწავლე ითვისებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და აანალიზებს სოციოკულტურულ თავისებურებებს
· ამოიცნობს უცხო კულტურისთვის დამახასიათებელ ქცევის ეტიკეტს
· სიმულაციური სიტუაციების გათამაშებისას იცავს უცხოური სოციოკულტურული გარემოსთვის დამახასიათებელ ნორმებს
საბაზო სკოლის ინგლისური ენის პროგრამის შინაარსი
VII-VIII-IX კლასი
პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულ-ტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ამომწურავი, ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გათვალისწინებულ იქნეს:
· სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები
· თამანედროვე ენის ნორმები
· ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო
პანორამა
1. სამეტყველო ფუნქციები
2. ლექსიკა
3. გრამატიკა
4. სოციო-კულტურა და კულტურა
1. სამეტყველო ფუნქციები
1.1. სოციალური ურთიერთობები
1..2. ინფორმაციის გაცვლა
1..3. აღწერა / დახასიათება
1..4. გემოვნება / შეფასება
1.5. საჭიროება / სურვილი / მოთხოვნილება
1.6. გრძნობები / ემოციური რეაქციები
1.7. დროში ორიენტირება
1.8. სივრცეში ორიენტირება
1.9. ნებართვა / ვალდებულება / აკრძალვა
1.10. ლოგიკური კავშირები
1.11. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
1.12. სხვადასხვა
1. სამეტყველო ფუნქციები
რუბრიკა
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში VII კლასისათვის
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში VIII კლასისათვის
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში IX კლასისათვის
1.1. სოციალური ურთიერთობები
მისალმება / მოკითხვა
-Hello /Hi / Hi Nick!
-Good morning / afternoon / evening!
-Morning mum / dad!
-How are you? Fine, thanks.
-You are welcome.
-Is everything O.K.?
-I’m fine and you? -Not very well.
-Hello everybody!
-Welcome home!
-Welcome to…
-How are things with you, Bill?
-It’s nice to see you again!
დამშვიდობება
-Good-bye!
-Bye-Bye! – Bye!
-See you!
-So long!
-Good night!
-It was nice to see you again!
-Hope to see you soon / later!
-I’d like to say good-bye to
you all.
-Say hello to your sister.
-Good- bye! I’ll really miss you.
-See you on Monday / Thanksgiving Day!
-Enjoy your day / weekend!
წარდგენა / გაცნობა
-Hello, my name is Tom.
-What’s your name?
-Could you tell me your name, please?
-This is John!
-Nice / Happy to meet you!
-Do you know Natia?
-Meet Roger, he is my guest /
a friend of mine!
-How do you do!
-Meet my friend Nino!
-Hello.
-Aren’t you going to introduce your friend to me?
-Let me introduce you to Ann.
-Let me present today’s speaker.
-I’m very pleased to meet you.
მიმართვა
(თავაზიანი / ფამილარული)
-Miss / Ms. /Mrs. Taylor!
-Sir / Madam!
-Could you tell me…?
-Excuse me, please…
-Oh, don’t worry about that / it!
-Would you like to dance?
-Could you speak louder, please?
-Sorry, I can’t hear you well!
-My dear!
-Is it all right / OK. if …?
-Oh, no! Only after you!
-Would you mind seeing me off?
-Hey, Tom!
-My darling!
მობოდიშება
-Sorry!
-I’m sorry (about)!
-Excuse me (for) …
-No problem!
-I’m really / terribly sorry about that.
-Please, forgive me.
-I’m afraid I can’t.
-Sorry, that was my fault.
-Did I do anything wrong?
-Forget it!
-I'm sorry. I can't talk right now. I’m in a hurry.
მადლობის გადახდა
-Thanks for helping me!
-Thank you!
-That’s so / very kind of you!
-Thank you very much!
-You’re welcome.
-That’s very nice of you!
-Thank you ever so much!
-Thanks a lot!
-Million thanks!
-I’m very grateful / thankful (to you).
-Thank you for the wonderful present!
მილოცვა /კეთილი სურვილები
-Happy Birthday (to you)!
-Happy New Year!
-Merry Christmas!
-Happy / Merry Easter!
-Good luck!
-Have a nice day / journey /trip!
-Enjoy yourself / the day / the party!
-Happy Valentine’s Day!
-I wish you good luck!
-Good luck and good health!
-I hope you’ll feel better soon!
-Happy name-day, Nino!
-Congratulations on…!
-Safe journey!
-Bless you!
წახალისება / შექება
-Good for you!
-Very good!
-Oh! Yes!
-Excellent! / Super! / Great! / Fine!
-Right!
-That’s interesting!
-That’s (quite) a good idea.
-Well done!
-I’m glad you did it.
-I like that!
-Go ahead!
-You are right!
-That was nice / clever!
-You did a very good job!
-Good / Excellent work / job!
-That’s exactly the point!
-Not bad!
-That’s it!
შეთავაზება / მიწვევა /
დათანხმება / უარის თქმა
-What can I do for you?
-Let me help you.
-Can / Could we…?
-It will be fine.
-I’d love to…
-I want to invite you to…
-It will be a pleasure.
-Will you come to the party tomorrow?
-With pleasure.
-Do you need my help?
-How about…?
-You can have / keep the book.
-Do you feel like going out?
-Take my advice.
-I hope you’ll be able to visit us.
-Thank you but I’m afraid I can’t.
-Would you like to join us?
-Sorry, I’m very busy tonight.
-Thank you for the invitation!
-What about / if…?
-Can I pick you up?
-Yes, I’m in a hurry.
-No thanks. I’d probably walk.
-Do you fancy going to the cinema?
-That’s a good idea.
-Won’t you have anything to drink?
-You are invited to…
-I would like you to come…
შეხვედრის დანიშვნა / დათანხმება / უარის თქმა
-Let’s meet at 5 o’clock.
-OK. That’s fine!
-Shall we meet on Sunday?
-What a pity! I can’t.
-What about Monday?
-Monday is / will be fine.
-Our group is meeting at 4 p.m. Will you come ?
-No, I’m afraid I’ll be busy by that time.
-I’ll meet you in front of the theatre.
ინტერაქცია სუფრასთან
-Help yourself…
-Here you are!
-Would you like tea or coffee?
-What would you like to drink?
-Coke, please.
-No, thanks. I’ve had enough.
-What do we have for lunch?
-Mum, can I have some more chocolate?
-Just a little, please.
-Pass me …, please.
-Would you have another piece of meat-pie?
-Yes, it’s tasty.
-I am so glad you like it.
-Dinner is ready and I have laid / set the table.
-Dinner is served.
-I’m rather hungry.
-We'll have a lot of delicious food for dinner.
-What a delicious meal!
-Do you like eating out?
-McDonalds is OK, but I prefer a restaurant.
-I’d like to be served by a waiter.
-What did you order?
-A well-done steak with baked potato.
-What / How about dessert?
-I want some ice cream.
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში
-Are you going shopping ?
-Yes, I wanted some bread, that’s all.
-Are the cakes fresh?
-How many / much…would you like?
-How much is it / does it cost?
What’s the price of…?-10 dollars / pounds / laris.
-It costs two dollars a pound /kilo.
-Could you show me the…?
-Do you like the color of …?
-It’s very cheap / expensive.
-Did you manage to find what you were looking for?
-I want something less expensive.
-I’m just looking round / for...
-The dress looks nice.
-Oh, yes it suits you.
-She looks awful / pretty / lovely in this blue dress.
-Are these shoes on sale?
-What size do you wear?
-I would like to get some medicine. I have a prescription here.
-OK. Good.
-Can I change dollars here?
-Thank you. Take your change.
-Would you like to try these jeans on?
-Sure, the changing rooms are over there.
-These are the things I need.
ინტერაქცია მგზავრობისას
-Shall we take a bus or a taxi ?
-Which bus shall we take for the...?
-What’s the bus / taxi / subway fare?
-You can keep the change. / It's your tip.
-The bus fare in Tbilisi is 20 tetris.
-Could you tell me where to get off ?
-It’s the next stop.
-The traffic is heavy.
-We are going to be late.
-He takes the bus to work.
-Porter! Take these bags to a taxi, please.
-I took the wrong train.
-What time is the train to …?
-Which platform?
-How much is a ticket to…
-Single or return?
-I’m waiting for the plane from…
-Your ticket, please.
-Here it is!
-How often do the buses run?
-I am on a visit / on holiday.
-I am on a business trip.
-When is your flight?
-Your passport, please…
-When will the plane land / take off ?
-It will land / take off at 8 sharp.
-I have to check in / out.
-What's the flight number?
მიმოწერა
(მიმართვის /
გამომშვიდობების კლიშეები)
-Dear Helen…
-I hope to hear from you soon…
-I’m looking forward to seeing you soon.
-It was great to get your letter.
-All the best…
-Love / Love from...
-Lot’s of love...
-Dear Sir / Madam / Mr. / Mrs.. Piterson...
-I am looking forward to your answer.
-Yours / Sincerely / Sincerely yours...
-Best wishes...
-With great love...
-It was so nice to hear from you.
-Thank you for your letter.
-I am writing to you because …
-I’d like to inform you…
-I’m sorry, I haven’t written for a long time…
-Write me soon.
-Say hello to…
სატელეფონით საუბარი
-May / Could I speak to…, please?
-Call / Phone me!
-Hello!
-Who is speaking?
-I’ll call back later.
-Can I use your phone, please?
-Can I take a message?
-Will you give her a message, please?
-Can you leave your phone number?
-Wrong number.
-She is out at the moment. Can you call later?
-Could you tell her Bill called?
-I’ll give you my number.
-I had a call from Bill.
-Hello Emma, is that you?
-It’s Randy. -Randy who?
-Hi Maggie. It’s me.
-Hello, I’m phoning about…
-Do you want to make a long distance call, sir?
-A phone call is 25 cents.
-Hold the line, please.
-Are you going to dial the number?
-You are through.
-I've made a few phone calls today.
დათანხმება / უარი
-Yes! / Oh, yes!
-No! / Oh, no!
-Good!
-Yes, I do / did / have…
-No, I don’t / didn’t / haven’t…
-Yeah!
-All right!
-OK.
-Sure!
-Never!
-Not at all.
-Not yet.
-Yes, please.
-No, thanks.
დამშვიდება
-Calm down, please!
-Take it easy!
-Don’t worry! Everything will be all right.
-Cheer up!
-Oh, dear. What am I going to do?
-Don’t panic!
-Try not to worry about it too / so much.
-Don’t bother about it.
-There is no need to…
-Be patient, please!
-It doesn’t matter.
-Don’t get upset!
-Relax!
გაფრთხილება
-Be more attentive / careful!
-Look out!
-Be on time!
-Look right / left!
-Look at the traffic light, it’s red!
-Watch the stairs / steps!
-Children mustn’t play with guns / matches.
-Don’t eat so much candy! It’s bad for your teeth.
-I’m sorry, sir. You can’t park here. You’ll be fined.
-You must obey the rules!
-Keep the medicine far from children!
1..2. ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების
შესახებ: სახელი /გვარი / ასაკი /მისამართი / საქმიანობა / დაბადების თარიღი /ოჯახი
-Who / What are you?
-I'm a schoolboy / girl / student.
-Where do you live? -I live on Kostava Street.
-How old are you? - I am 12.
-I live in London / Washington D.C.
-What school do you go to?
-What form are you in?
-What’s your telephone / cell / phone
number?
-My phone number is 3-3-4-5-4-5.
-When were you born?
-I was born on April 9, 1995.
-I’m the youngest in my family.
-Your first / second / middle /
family name, please?
-How do you spell it?
-Do you have a pet / nick name?
-What month / year were you born in?
-What’s your address?
-My zip code is 0160.
-What day was Sally born on?
-I live at 22 Rustaveli Avenue.
-What floor does Mark live on?
-Do you have siblings?
-I’ve got twin sisters.
ეროვნება / წარმომავლობა
-Where are you from? I’m from Europe.
-I’m Georgian / Italian /Russian.
-Where does he come from?
-S/he is / comes from England.
-S/he is English / Greek / French…
-What’s your nationality?
-What is your native country?
-My father is a native of France.
-I’m French by origin.
-They are Native Americans.
ჯანმრთელობა
-How are you?
-How are you feeling today?
-Fine, thanks.
-S/he felt bad yesterday.
-I don’t feel well. I think I’ve got flu / a cold.
-I’ve got a tooth / stomach ache / sore throat.
-I’m getting better.
-Are you better today?
-I’ve got an awful headache.
-Poor you, I’ll get you some aspirin.
-How is she?
-Much better.
-Not bad.
-I feel sick doctor. I got wet in
the rain.
-Your son is allergic to cats / chocolates, isn’t he?
თავისუფალი დრო
-What’s your hobby?
-Have you got any hobbies?
-I like…
-I collect…
-What musical instrument do you play?
-Can you ski?
-What do you like to do?
-Do you play football / basketball…?
-I go swimming once a week.
-Do you do a lot of reading?
- How do you usually spend your weekend?
-We’re going hiking / on a picnic / on an excursion this weekend.
-Did you use to play chess in elementary school?
-Are you interested in…?
-I have an interesting collection of…
-I enjoy reading comics / playing computer.
პროფესია / ხელობა
-What’s your brother / father / mother?
-My father is an architect. He plans
and designs buildings.
-My mother is a housewife.
-He wants to be a pop star.
-My brother is studying law. He’ll be a lawyer.
-What’s the profession of…?
-My neighbor is a stylist / nurse /
plumber / shoe-maker / hair dresser.
-Few cosmonauts were lucky to
step on the moon.
-My parents want me to become a computer-programmer.
-I would like to be an airline pilot.
ამინდი
-What’s the weather like today?
-It’s freezing cold / hot / warm / chilly cool.
-It is sunny / cloudy / windy / rainy.
-The sun is shining brightly.
-The days are often foggy in England.
-What’s the temperature today?
-It's 35 degrees Celsius.
-Do you think it will snow / rain?
-It often rains in Georgia.
-The climate is dry in Kakheti.
-Nice day, isn’t it?
-It looks like rain, take an umbrella.
-There might be a few showers…
-The forecast for tomorrow isn’t good.
-The weather is very changeable / mild here.
-Let’s hope it keeps fine for the weekend.
-It's 70 degrees Fahrenheit. / It is seventy.
-How is the weather today / tomorrow?
-It rains more often in the fall than in the spring.
-It rains in all four seasons.
1.3. აღწერა / დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა
-She is beautiful / pretty / nice / ugly…
-She is tall / short / slim…
-She’s got a nice straight nose and golden wavy hair.
-What does she look like?
-Do you wear glasses?
-She has a round / an oval face.
-He is broad-shouldered.
-She has a square chin.
-My weight is…
-I’m 5 feet tall.
-Oh, I looked awful. Really ugly!
-I was fat and had freckles until I was twelve.
-Everybody says I look like my mother but I think I look more like my father.
-I like her appearance.
-Is this picture of you as a baby?
-You looked quite cute then.
-Why don’t you wear make up?
ადამიანის ჩაცმულობა
-I like your shoes, are they new?
-What nice jeans you have on!
-Have you seen my new hat / scarf / gloves?
-You look like a scarecrow in this suit.
-She has a size 36 in clothes.
-The navy blue looks very good on me, doesn’t it?
-What type of shoes do you wear when you train?
-Jogging shoes.
-I like your fur coat, Helen.
-Oh, you do. Thank you!
-That suits you marvelously!
-I saw a beautiful dress on sale at the store.
-Did Barbara knit this sweater herself?
-You look smart in that new coat and I like the color.
ადამიანის ხასიათი
-She is kind / sad / clever / friendly / unfriendly.
-He is cheerful / serious.
-Our teacher of English is very strict.
-I like easy-going people.
-S/he is absent-minded / selfish.
-He is a sleepy-head. He often oversleeps.
-Sally is an outgoing person.
-S/he is a chatterbox / too chatty.
-He’s unreliable. He never arrives on time.
-She has got a charming personality.
-His / Her stepmother was wicked / cruel / heartless / vicious.
-She always treats everybody with respect.
-S/he is very ambitious.
საგნის აღწერა
-It’s big / small / clean / dirty / strong /long.
-What kind of ball do you play baseball with?
-How large is your classroom?
-What does your room look like?
-What’s the length / width / depth/ breadth of…?
-It’s narrow / wide / broad / square…
-The knife’s sharp.
-The room is tidy / messy.
-It’s tiny / uge / gigantic.
1.4. გემოვნება / შეფასება
მოწონება / არმოწონება
-I like it.
-I don’t like this idea...
-That’s a good idea.
-I enjoyed the party.
-I didn’t like it at all.
-I’m fond of…
-Do you like jazz?
-It’s OK. /fun /good /great / wonderful.
-I like neither…nor…
-I don’t like it either.
-I’m crazy about …
-I like both.
-Do you like cooking?
-No, I don’t. I can’t even make coffee.
-Neither can I.
-The film was boring.
-That’s a good plan. Let’s carry it out together.
აზრის / შთაბეჭდილების / პოზიციის გამოხატვა
-That’s right / wrong!
-It's not right!
-In my opinion…
-I’m sure about it.
-What’s your idea about…?
-I think so.
-I prefer…
-I agree / quite agree / disagree / don’t agree.
-Right! You are (quite) right / wrong.
-I don’t believe it’s true.
-I’d like to say…
-That’s my opinion.
-To my mind…
-I think we’d better...
-I prefer playing chess to cards.
-I’m afraid I can’t agree with you.
-I think the opposite.
-Are you kidding?
-I’d probably…
-It sounds quite likely / true / fine / wonderful.
-What do you think of…?
-Magnificent!
-Your task is as difficult as mine.
-I doubt about it.
1.5. საჭიროება / მოთხოვნილება / სურვილი
საჭიროება / სურვილი / მოთხოვნილება
-I wish…
-I’d like to…
-I need …
-I’m willing to…
-I’d rather….
-What should I do?
-What do you think I should do?
-You should / ought to…
-I wish I lived in a big city.
-I would recommend…
-Do you have to leave early?
-He is used to living alone.
-You need to take this course.
-I suggest you apply for the Exchange Program.
-What do you want me to do?
-He loves talking to elderly people.
-He made me …
1.6. გრძნობები /ემოციური რეაქციები
სიხარული /
კმაყოფილება
-I’m so / very happy / glad!
-Oh, how happy I am!
-I feel so excited!
-I could not even think about it.
-Really? I can’t believe it!
-He was pleased.
-How nice of you to come and see me!
-I’m so delighted!
-It was great / wonderful.
-All these made me extremely happy.
-I’m willing to…
-I am / feel impressed.
-Yes, I was greatly impressed.
უკმაყოფილება / გაბრაზება
-I am / got (so) angry.
-Don’t be / get angry at…
-It's so selfish / boring!
-I expected better.
-I’m a little annoyed.
-Rather poor!
-She was so disappointed.
-What are you worried about?
-What a shame!
-What’s everybody so angry
about?
-You always try to find some excuse!
-He was furious at…
სინანული
-Sorry, to hear that.
-I’m so sorry.
-It makes me feel so sad.
-What a pity!
-I feel very sad about it.
-I greatly regret what I said.
შიში
-I’m so frightened.
-I'm afraid of …
-I’m so scared.
-It was a scary story!
-Sorry, I didn’t mean to frighten you.
-S/he was trembling /shaking all over with fear.
ეჭვი / ვარაუდი
-I doubt about it.
-Maybe / Perhaps…
-I’m not (quite) sure.
-It seemed to me…
-I suppose…
-Who knows?
-What happens if…?
-Are you sure?
-He could / might / must be…
-I wonder…
გაკვირვება
-Really?!
-How / very / so strange!
-I'm so much surprised!
-Is that so?
-What a surprise!
-What’s the matter?
-Wow.
-Oh, come on!
-You must be joking?
-Very strange indeed!
-What exactly do you mean?
-Really? I can’t believe it
-Is that so?
-Why?
ინტერესი
-I like doing…
-I’m good at…
-I’m fond of…
-I'm interested in…
-I feel like…
-I’m keen on…
ინდიფერენტულობა
-I don't mind.
-Who cares?
-I don't care.
-I'm not interested in...
-It makes no difference.
-As you like.
-Nothing special.
შეგრძნებები
-I'm sleepy.
-I'm tired / hungry / thirsty / full.
-I’m hot / cold.
-I’m sick / miserable.
-I feel happy / sad.
-I’m lonely.
1.7. დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება
(საათი / დღე-ღამის მონაკვეთი /თარიღი / წელიწადის დრო)
-It's morning / afternoon / evening / night now.
-In the morning / afternoon / evening; -At night.
-What time is it / What's the time?
-It's 5 o'clock / 5 to six / half past three.
-What’s the date today?-It’s May 1, 2005.
-What day is it today -It's Monday.
-Which season do you like best?
-I like winter / spring…
- What time / When does your train leave?
-At 10 a.m / p.m.
-By 12 o'clock / hat time…
-Not long / Long ago…
-In those days…
-In a fortnight…
-In a week / month.
-Just a moment / second, please…
-At the same time.
-How early do you get up?
-In a couple of days.
-Next spring.
-By the end of the XX century…
- In…B.C. /A.D.
-Nowadays…
-Quite recently…
-In the leap year…
-Yesterday / the day before.
-What is today's / tomorrow's date?
-Today's / omorrow's date is …
ქრონოლოგია
-Then
-After / efore that…
-First…then…
-Firstly / Secondly…
-At first…
-The first step / the second step…
-From beginning to end…
-Next month / year…
-Now…then…
-On the following day.
-In / at the end…
-Finally…
-Last / At last…
-Lately / Lastly…
სიხშირე
-I often / sometimes / usually / always regularly / generally /never…
-From time to time ….
-Once more…
-Again…
-Once a week / twice a year / three times a day / per day.
-Every day / week / month / year...
-How often?
-Every now and then…
-Every four years…
-Every other day /week.
-Hardly ever…
ხანგრძლივობა
-How long does it take you to…?
-It takes me 20 minutes to…
-During the lesson…
-How long are you going to stay?
-For a second / while…
-Forever…
-All day long…
-I've been here since Tuesday.
-For a long time.
-S/he is still here.
-He was working all night.
-While reading…
-The whole day / night evening…
-All the year round…
-From early in the morning till late at night.
სიჩქარე
-I don’t like driving fast / slowly.
-The car stopped too suddenly and turned too quickly.
-Hurry up! We are late.
-You are as slow as a tortoise.
-S/he learns languages surprisingly quickly.
-How fast does he run?
-He usually drives fast but carefully.
1.8. სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა
-The piano is / next to / in the middle of the …
-It's here / there…
-On the left / on the right.
-On the ground / first floor…
-Is it in front of / behind the …
-How far / near is the train station from here?
-It’s on the third floor.
-At the top / the bottom…
-Above / below…
-The escalator is over there.
-I’m looking for…
-Where is the car park? It’s on the opposite side.
-Do you know where she is?
-In the centre /l eft / right hand corner…
-Georgia is a republic in the Caucasus.
-Could you tell me where…is?
-There is a beautiful lake very close to the hotel.
მიმართულება
-Can you read the road map?
-Tell me please how I can get to...?
-Go straight ahead / turn left / right…
-Which way? -This way, please!
-Do you know how to get to…?
-Is this way to…?
-If you want to cross the road use the footpath.
-It's near, in a walking distance.
-My house is at the end of the road.
-Excuse me. How do I get to the nearest post office, please?
1.9. ნებართვა / ვალდებულება / აკრძალვა
ნებართვა /ვალდებულება / აკრძალვა
- May / Can I borrow your pencil?
-Will you allow me...?
-Do you mind…?
-You must obey the school rules.
-Don't feed the animals in the zoo!
-No smoking! / No entry!
-Cross now! / Look left!
-One can’t park here.
-Be careful!
-You’ll get hurt.
-Don’t get lost!
-You ought to listen to the instruction.
-Keep off the grass!
-Don't drop litter on the floor!
-Fire exit. Danger!
-If you hear the fire bell / alarm, walk down the stairs, don’t use lifts / elevators.
1.10. ლოგიკური კავშირები
მიზეზი / შედეგი /
პირობითობა / მიზანი
-He can’t speak German, so he can’t understand me.
-He felt sick, that’s why he lost the game.
-He hurt his leg because he slipped on the wet floor.
-If I have much money I’ll…
-I was born in England but grew in Egypt.
-Because of the rain we missed the picnic.
-S/he came here to / in order to learn English.
-I know this must be true
because …
-Tom was so lazy that he lost his job.
-If I were you I would…
-The sun was shining but it was cold.
-S/he opened the window in order to get some fresh air.
-The car was too expensive for him to buy.
-S/he is always late because…
-She is upset because her car is stolen.
-If I didn’t like my job I’d give it up.
-I wanted to calm him down, but I couldn’t.
-The faster was the wind, the louder was the noise.
-I need to get a part-time job in order to earn money.
-He is so careful that he never makes mistakes.
1.11. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები / მოსწავლის მიმართვები
-You’ll find the exercise at page…
-Turn the page over, please.
-Read the text to yourselves.
-Let’s play bingo...
-Can you correct / describe…?
-What do you mean?
-Let’s work in pairs!
-Get into the group of three / four!
-Hurry up!
-Shall I read?
-Listen to the tape, please.
-May I clean the board?
-Can you help me?
-It's not clear.
-I don’t understand.
-What’s the Georgian / English for…?
-I’ve not finished yet.
-Let’s move on to the next page…
-Who will make a presentation?
-Would you like to start Ann?
-Is there any word you are unfamiliar with?
-That will do, thank you.
-Take your time. There is no rush.
-Let’s work in teams.
-Put the sentences in the right order.
-Let’s get started.
-You will easily get it.
-Sorry, I didn’t know anything about it.
-I didn’t get it / I don’t know the answer.
-Shall I do it alone or work with my partner?
-I want you all to attend the meeting tomorrow.
-Let’s move on to the next point.
-As we are short of time…
-Take a while before you get familiar with the instructions.
-You’ll have several assignments.
-You don’t have to rush.
-You needn’t rush.
-If I fail the test will I have to take it again?
-Can I use the dictionary?
-I need to be at the doctor’s office at ten, can I go?
-Am I right?
-Can you explain it again, please?
1.12. სხვადასხვა
-Well…
-Luckily…
-Oh! I see…
-Unfortunately…
-I mean…
-So…
2. ლექსიკა
2.1. ინდივიდი
2.2. ინდივიდის გარემოცვა
2.3. აქტივობები
2.4. ორიენტირები
2.5. დღესასწაულები და ზეიმები
რუბრიკა
მაგალითები VII კლასისათვის
მაგალითები VIII კლასისათვის
მაგალითები IX კლასისათვის
2.1. ინდივიდი
სხეული
forehead; cheek; chin; wrist; palm; nail; neck; bone; finger, tongue; toes; back; ankles; skin; eye-lid; eyebrow; brain; heart; shoulder; lungs; liver; scull; knee; stomach; blood;
გარეგნობა
appearance; slim; round / oval face; ugly; thin / long fingers; fat; turned-up nose; pale; thick/thin brows; beautiful; lovely; plump; dark / straight / curly / wavy hair;
good / pleasant-looking; blond plaited hair; handsome; dimpled chin; freckled face; tall; short; bearded; mustached; masked; bald; wrinkled forehead;
დახასიათება
polite; good-mannered; devoted; bright; honest; educated; rude; nervous; evil; curious; shy; wise; careful; strange; stupid; slow; mean; greedy; cross; powerful; noisy; careless; funny;
hard-working; sociable; brave; patient / mpatient; responsible; practical; witty; perfect, honey-tongued , gentle, good-humored; poor; tactful; diplomatic; guilty; shocked; talkative; tactical;
ტანსაცმელი / აქსესუარები
raincoat; pullover; jacket; suit; blouse; pants; tights; slippers; pyjamas; trainers; sandals; ring; sneakers; scarf; mittens; dress; handbag; umbrella; brooch;
overcoat; fur coat; gloves; skirt; sweater; nightgown; underwear; undershirt; socks; shoes; cloak; swimming-suit; belt; bracelet; chain; earrings; sun-glasses;
ჰიგიენა
shampoo; comb; sponge; hair brush; soap; towel; gel; tooth paste / brush;
vanishing / hand cream; hair / body care; perfume; make up; toilet paper;
ჯანმრთელობა
medicine; cough; sneeze; ill; appointment; doctor; injection;
sharp pain; hospital; weak; pills;
high temperature; prescription;
soar throat; disease;
patient; dentist; injured; fever; sick; virus; blood test / pressure; ambulance; healthy; pulse; infection; symptom; wound;
შეფასება / ემოციური რეაქციები
good; bad; interesting; funny; awful; cry; laugh; hate; feel; smile; love; be/get angry; get pleasure; like; be astonished;
amazing; tremble; wonder; sob; get cross / excited; be surprised; shout; weep; get upset; stand something; suffer; feel pity;
პროფესია / ხელობა
architect; attendant; movie star; policeman / woman; lawyer; detective; plumber; journalist; artist; carpenter; explorer;
2.2. ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანი
Ms./ Mrs./ Miss…; child; man; woman; guest; person; baby; people; toddler; fellow queen; king; prince; princess;
Madam; Sir; adult; crowd; neighborhood; kid; foreigner; partner; school /class mate; teenager; friend;
lady; gentleman; traveler; hero / heroine; visitor; host; boy / girlfriend; male / female; the old / young;
ოჯახი / ნათესავები
grandson / daughter / children; family; twins; cousin; aunt;
uncle; niece; nephew; parents;
wife; an only son / daughter; child; close / distant relatives; an adopted child; husband; step mother…
ეროვნება /
წარმომავლობა
Georgian; Irish; from Spain / Australia; African by origin; European; Native American;
საზოგადოება / სახელმწიფო
democracy; Royal; President ; Monarchy ; Mayor; Republic; Parliament; kingdom; citizen; constitution; law; revolution; flag; EU; refugee; hostage;
goverment; public ; MP; emblem ; human /children’s rights; immigrant; culture ; The Houses of Parliament ; society; politics; problem ;
დედამიწა / გეოგრაფიული დასახელებები
land; island; Europe; America; country; Georgia; Tbilisi; Great Britain; London; the USA, Washington D.C.; state; the Thames; capital; Africa;
continent; The British Isles; Australia; Asia; The United the Atlantic Ocean; coast; city; the Black Sea; valley; territory; peninsular; mainland;
South /North Pole; jungle; plain; border; port; harbor; shoreline; Sahara; Arctic; North / South sea shore; Japan; Antarctic; gulf; population;
ბუნება /
ბუნების მოვლენები
(ამინდი)
sky; sun; moon; stars; cloud; hill; mountain; wood; forest; weather; field; plant; sea; lake; shells / stone; air; water; rain; wind; fog; snow; sunshine; ice; ground; cold;
earth; nature; sun set / rise; rock; ocean; pond; beach; climate; heat / frost; mist; hail; rainbow storm; lightning; shower; still weather; snowflakes; cloudy / clear sky; mine;
cave; solar system; rainfall; dry air; natural resources; current; river; ecology; minerals; stream; space; flood; disaster; fauna; waterfall; axis; meadow; desert; coal; pole; wildlife; storm;
ქალაქი
town; street; traffic-lights; motorway; roundabout; park; pedestrian; suburb; sidewalk; traffic jam; airport; railway station; shop-windows; car park;
road; crossing; avenue; square; rush hour; district; monument; cemetery; escalator; prison; parking lot; downtown; Police Station; highway; sightseeing;
სოფელი
countryside; vegetable garden; orchard; farm; stable; well; gate; fence; fire-place; vine-yard; mill; harvest; path; stream; vintage;
საცხოვრებელი ადგილი
house; flat; bed / dining / sitting room; study; kitchen; dishes; bathroom; key / lock; down / up stairs; garage; cellar; hotel; brick; cottage;
apartment; attic; lift / elevator; tiled roofs; chamber; closet; urban / rural area; camp; hut; floor / storey; villa; inn; rancho;
block of apartments; hotel; landlord; maid; skyscraper; residence; cabin; abroad; estate ; campus; terrace; motel; rent; hostel;
ავეჯი / საყოფაცხოვრებო ნივთები
furniture; cupboard; wardrobe; bed-side table; photo album; carpet / rug; bed-cover; cooker; kettle; sink / bath / tub; broom; iron; coffee grinder; fridge; mixer; mug; TV set; hammer;
cradle; cot; houseware goods; pail; wine-glass; tray /ashtray;
plug; couch; aquarium; lamp;
bulb; linen; blanket; saucepan;
stove; rope; cash book; mat;
looking glass; screwdriver; nail;
dish- washer; computer;
air-conditioner; electric heater; curtains; phone; kitchen equipment; garbage bin / can; cork-screw; bedspread; sheet; pillow case; cushion; bucket; suitcase; tools; microwave;
pliers; toaster; drill;
სკოლა
school; teacher; student; bell; English; Georgian; Math; gym; Physical Education; break; group; schoolgirl / boy / mate; register; watchman; overhead projector; flash cards; folder; binder; time-table; beginning; end;
Geography; Biology; science; staffroom; library; librarian; diary; poster; register; musical instruments; principal / head teacher; sports ground; printer; time-table; copier; team member; diary;
Civics; semester; schedule; team; lab; foreign languages; grammar; literature / debate club; poem; novel; conference hall; head-teacher’s office; certificate; future plans; story; main idea;
სავაჭრო ობიექტები (პერსონალი / ინვენტარი)
supermarket; book-store; clothes store; cash desk; newspaper; money; line; check; customer; shop assistant; counter; scales; stationery; bookstall;
grocery; dairy; baker’s; weight; candy store; mall; musical shop; druggist; drug store; queue; booking-office; bill; label; shop keeper; price; shopping centre;
სურსათი
tea; sugar; sausage; rice; milk; bread; spaghetti; egg; mineral / fizzy water; coke; jam; jelly; marmalade; cookies; apples; tomatoes; flour; ingredients;
fruit; pineapple; carrot; beet; juice; veal; bacon; beef; oil; mutton; cheese; ketchup; butter;
vanilla ice-cream; pumpkin;
chicken; pork; whisky ; wine; soft / alcohol drink; champagne; ham; yogurt; doughnuts; fish;
კვება / კვების ობიექტები / კერძები / პერსონალი
café; McDonalds; menu; meals; breakfast; lunch; dinner; dish;
supper; dessert; recipe; cook; chips; sandwich; hamburger; steak; soup; pizza; roast meat; scrambled eggs;
fried chicken; Christmas pudding;
roll; soup;
fast food; coffee-house; room service; vacant table; healthy / junk food; first / second / main
course; fish and chips; hot dog; pancakes; fried potatoes; tart; delicious food;
restaurant; waiter / waitress; night bar; refreshments; wine; hot /cold cereal with milk; fresh / frozen food; lamb; tasty / disgusting food; chops;
ტრანსპორტი / პერსონალი
car; bus; trolleybus; taxi; underground; motor-cycle; bicycle; train; railway; air plane; boat; pilot; bus stop; lorry; traveler; driver; railway; airport;
cab; on board the ship / plane; railroad; carriage; platform, compartment; passenger; porter; air hostess / stewardess; journey;
ship; sailor; captain; vacant seat;
vehicle; gas / petrol station;
wheel; breaks; baggage; van ; yacht; truck; tram; conductor;
air-liner; waiting room; ticket collector; helicopter;
კულტურის / სპორტის ობიექტები / პერსონალი
movie theatre; cinema; cartoon film; theatre; actor; actress; puppet show; stage; circus; clown; acrobat; museum; guide; match; swimming pool; ring; sportsman; tennis court;
musical theatre; film director / producer; screen; cinema-goers ;
audience; picture gallery; judo;
world cup; trainer; competitor;
karate; skiing; fencing; stadium;
wrestling; Olympic Games; gold
/ silver / bronze medal;
Opera House; concert hall; singer; musician; composer; ballet; first night performance; spectator; painter / artist; temple; exhibition; sculptor; winner; loser; baseball; coach;
ფოსტა / პერსონალი
stamp; envelope; postman; letter / mail-box; post office; postcard; mail / air mail; address; parcel; postcard; telegram form;
paper boy; insured letter; postmark; express mail; special delivery; zip / area code; post / greeting card;
საკომუნიკაციო საშუალებები
phone / telephone; mobile / cell
phone call / ring / number;
phone-card; receiver; phone box / booth; phone-book; fax; fax machine; e-mail;
მედია
media; press; newspaper; article; journalist; interview; logo; news; gossip column; crime; report;
radio / television companies;
magazine; booklet; robbery;
latest news; studio; radio / television; channel; publisher; show; review; advertisement; headline; program; reporter; information; kidnapping;
2.3. აქტივობები
ყოველდღიური აქტივობები
(შინ / გარეთ)
help; taste; smell; forgive; worry; hug; lock; wish; need; visit; spend; cut; have meals; work; have a bath; watch; put on; take off; bring; speak; play; cook; boil; fry; peel; shave; mix; roast;
look after; take care; joke; build; sleep; refuse; lie; quarrel; relax; expect; behave ; work; tidy up; feed; wear; advise; find; hope; get together; turn on / off; buy; express one’s opinion / attitude;
take care off; make the bed; warm up; gather; avoid; blame; complain; complete; fix; allow; announce; quarrel; hesitate; mend; damage; destroy; digest; gossip; react; feel;
სკოლაში
test; miss; borrow; manage; obey; inform; start; explain; think; participate; know; try; predict; understand; agree; listen; write;
answer; teach; count; compare; translate; improve; argue; talk; realize; share; correct; discuss; describe; calculate;
analyze; remember; debate; guess; get interested in; solve problems; respond; question; predict; imagine;
ტელეფონით სარგებლობა
dial; phone; hang up; hold on; answer; redial; send / receive a message;
engaged / busy line; to make a local / international call; to leave a local message;
დასვენება / გართობა
have a holiday; go to a concert hall / pera; ride on a merry-go-round; see the film; dance; play games; do gardening; relax; take pictures; watch TV; hike;
enjoy; have a good time; do puzzles / crosswords; dream, fish; play computer; listen to the music; relax; decorate / celebrate; enjoy; hunt; entertain;
სპორტი /
ფიზიკური აქტივობები
win; lose; reach; climb; jump; compete; score; roller-blade; jog; play football / basketball / soccer; ride;
swim; do exercises; train; run; climb; ski; skate; ride; reach; take part in; score; cycle; become a champion;
მომსახურება
hire a taxi; order; weigh; sell; choose; call a doctor; examine; go / do the / shopping; deliver; send; get on / off; pay money;
receive; close; open; wrap; serve; register; prescribe; get a haircut; mend; cancel; serve; order; book a ticket; make a reservation;
reserve; stay at a hotel; insure the house; cash a check; get a loan; fill the application form; send a fax / e-mail; sigh; cancel;
მგზავრობა / გადაადგილება
travel; book tickets; hurry; leave; sail; go on a trip; have a journey; ride; drive; arrive;
park; take / catch the train; miss the train; land; wave good bye; travel around the world;
wish a pleasant journey; stroll; wander; hitchhike; climb; have an accident;
2.4. ორიენტირები
დრო
time; watch; clock; half / quarter of an hour; past / to; calendar; usually; late; early; a.m./ p.m.; last night / week; present; past;
century; today; the day after tomorrow; now; the day before yesterday; soon; at present; tomorrow; the other day;
age; just; the whole time; period; daytime; while; long time ago; recently; suddenly;
წელიწადის დროები
seasons; autumn; fall; winter; spring; summer;
თვეები
months; January; February;
March; April; May; June;
July; August; September;
October; November; December;
კვირის დღეები
week days; fortnight; Sunday, Monday; Tuesday; Wednesday; Thursday; Friday; Saturday; weekend;
დღე / ღამე
day; morning; afternoon; noon; evening; midnight; midday; night; tonight;
ქრონოლოგია
first of all; at first; now …then; firstly…secondly; then; before; day by day; at/in the end;
სიჩქარე
fast; quick / quickly; slow / slowly; speed; frequently;
სიხშირე
sometimes; seldom; rarely; often; always; never; from time to time; occasionally;
ხანგრძლივობა
forever; from now on; all day long; for a long time;
ქვეყნის მხარეები
West; East; North; South; Northern; Southern; Western; North East; South West, South East; central;
ადგილმდებარეობა
place; space; in two meters’/ miles’ distance; near; far; left; right; down; up; into; inside; opposite; close; next to;
მახასიათებლები
full; empty; fresh; hard; bitter; modern; delicious; sharp; free; comfortable; uncomfortable; fashionable; old-fashioned;
ზომა / ფერი / ფორმა / წონა / შემადგენლობა
large; small; red; blue; great; brown; wide; dark; light-blue; round; oval; triangle; figure; narrow; weight; iron; gold;
huge; tiny; jumbo; shiny; flat; deep; square; pound; bronze; velvet / cotton; shape; heavy; light; milky; kilogram; silk;
ტემპერატურა
high / low temperature; below / above zero; Celsius / Fahrenheit;
რაოდენობა
Many; much; few; little; numerous; great number of;
რიცხვები
odd; even; thousand; million; billion; tenth; twenty-fifth; figures; two-thirds;
two and a half; two thirds; quarter; addition; multiplication; division; one point four;
2.5. დღესასწაულები და ზეიმები
დღესასწაულები და ზეიმები
celebration; congratulations; holidays; Halloween; presents; New Year; decorations; Birthday / Christmas party; Santa Clause; Christmas carols /tree;
festival, Mother’s / Valentine’s
Day; Easter; gift; color eggs;
a day off; candles; Tbilisoba;
Thanksgiving; costumes / masks;
carnival ; occasion ; habit; April
Fool’s day;
Independence Day; Folk music; coronation; cultural / moral values; Royal tradition; inauguration; souvenirs; custom ; cultural diversity ;
1. გრამატიკა
გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა ემსახურებოდეს. ყველა სახის გრამატიკული მოვლენის განხილვა კონტექსტშია სასურველი და არა კონტექსტისგან მოწყვეტით. წესებისა და ტერმინების ზეპირად სწავლება არ არის რეკომენდებული. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. სასურველია:
· გრამატიკული მასალის მიწოდება სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში, ენობრივ მასალაზე აგებული დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით.
· მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება.
3.1. არსებითი სახელი
3.2. არტიკლი
3.3. ზედსართავი სახელი
3.4. რიცხვითი სახელი
3.5. ნაცვალსახელი
3.6. ზმნა
3.7. ზმნიზედა
3.8. წინდებული
3.9. კავშირი
3.10. ნაწილაკი
3.11. რთული სიტყვების წარმოება
3.12. წინადადება
3.13. წინადადების წევრები
3.14. პირდაპირი და ირიბი ნთქმა
3.15. სტრუქტურები
3.1. არსებითი სახელი
Noun
·თვლადი / უთვლადი არსებითი სახელები – Countable / Uncountable Nouns;
·კუთვნილებითი ბრუნვა – Possesive case;
·მხოლობითი / მრავლობითი რიცხვი – Singular / Plural Number;
წესიერი და არაწესიერი ფორმები;
გაარსებითებული ზედსართავი სახელი – (the old, the poor);
3.2. არტიკლი
Article
·განსაზღვრული არტიკლი - Definite Article;A
·განუსაზღვრელი არტიკლი - Indefinite Article;
·ნულოვანი არტიკლი - Zero Article;
განსაზღვრული, განუსაზღვრელი, ნულოვანი არტიკლების გამოყენების ზოგადი თავისებურებები;
3.3. ზედსართავი სახელი
Adjective
·შედარების ხარისხები - Comparison of Adjectives;
წესიერი და არაწესიერი ფორმები;
შედარების კონსტრუქციები - (as+adj.+as, so(as)+adj+as,
less+adj.+than), etc.;
·არსებითი სახელი ზედსართავის ფუნქციით - Using Nouns as Modifiers (office building, friend's house; vegetable soup);
3.4. რიცხვითი სახელი
Number
·რაოდენობითი რიცხვითი სახელები - Cardinal Numerals;
·რიგობითი რიცხვითი სახელები - Ordinal Numbers;
·თარიღი - Date (using numbers to write dates);
·წილადები / ათწილადები – Fractions / Decimal Fractions;
3.5. ნაცვალსახელი
Pronoun
·პირის ნაცვალსახელები – Personal Pronouns (subject / object forms);
·განუსაზღვრელი ნაცვალსახელები - Indefinite Pronouns;
·კუთვნილებითი ნაცვალსახელები - Possessive Pronouns / Possessive Adjectives;
·ჩვენებითი ნაცვალსახელები - Demonstrative Pronouns;
·უკუქცევითი ნაცვალსახელები - Reflexive Pronouns;
·მიმართებითი ნაცვალსახელები – Relative Pronouns;
·უპირო ნაცვალსახელები - Impersonal Pronouns (you, one, they);
3.6. ზმნა
Verb
·წესირი / არაწესიერი ზმნები – Regular / Irregular Verbs;
·დამხმარე ზმნები - Auxiliary Verbs;
·გარდამავალი / გარდაუვალი ზმნები – Transitive / Intransitive Verbs;
·მოდალური ზმნები / ფრაზები - Modal Verbs / Phrasal Expressions; (can, may, must, need, should, ought to, to be able to; to have to; to begin to; had better; would rather);
·ფრაზული ზმნები – Phrasal Verbs (look at, for, after; take care of);
·დრო –Tenses;
მოქმედებითი გვარი – Active Voice:
Present / Past / Future Simple;
Present / Past /Progressive;
Present / Past Perfect;
Different ways of expressing future action (to be going to, Present Continuous;
Present Simple);
ვნებითი გვარი – Passive Voice:
Present / Past / Future Simple;
3.7. ზმნისზედა Adverb
· დროის / ადგილის / სიხშირის / ხარისხის ზმნიზედები - Adverbs of Time / Place / Quantity / Quality;
· შედარების ხარისხები – Comparison of Adverbs;
შედარების კონსტრუქციები - as+adv.+as, so(as)+adv.+as, etc.;
3.8. წინდებული
Preposition
· დროის / ადგილის / მიმართულების აღმნიშვნელი წინდებულები - Prepositions
of Time / Place / Direction;
3.9. კავშირი
Conjunction
· and, but, or, for, either…or, neither… nor, both, if, because, when, which, who, as soon as, until; so…that, etc.;
3.10. ნაწილაკი
Particle
· not, even, just, still, almost, too, either, as well as, etc.;
3.11. რთული სიტყვის წარმოება
· წარმოებული სიტყვები - Using affixes
-er, -ian, –es, -ion, -ness, -ly, -y, -ness, -able, -ful, -ish, -al, -ic,
-less, -y, etc.;
un-, ir-, dis-, im-, ir- , ly- un-, dis- etc.;
· შედგენილი სიტყვები – Compound Words (looking-glass, twenty-two);
Word Formation
· მარტივი წინადადებები - Simple Sentences;
· რთული თანწყობილი წინადადებები – Compound Sentences;
· რთული ქვეწყობილი წინადადებები (კავშირებით: that, when, so, that's why etc.) – Complex Sentences;
პირობითი წინადადებები - Conditional Sentences and Wishes;
(Cond. I, II)
· თხრობითი წინადადებები – Declarative Sentences;
· ბრძანებითი წინადადებები – Imperative Sentences;
· კითხვითი წინადადების ტიპები - Forms of Questions (Yes/NO, WH, Tag, Or questions);
· უქვემდებარო წინადადებები - It ( you, they, one) - as a subject;
3.12. წინადადება
Sentence Types
· ქვემდებარე - Subject;
· შემასმენელი - Verb (Predicate);
· დამატება - Object;
· რთული დამატება – Complex Object
· ქვემდებარის შეთანხმება შემასმენელთან – Subject -Verb agreement;
3.13. წინადადების წევრები
Parts of the Sentence
· პირდაპირი და ირიბი თქმა მტკიცებით / კითხვით / უარყოფით წინადადებებში – Statements / Questions / Commands / Requests in Direct and Indirect Speech;
· დროთა თანმიმდევრობა – Sequence of Tenses;
3.14.პირდაპირი და ირიბი თქმა
Direct and Indirect (reported) Speech
· There is /There are, Let me…, etc.
3.14. სტრუქტურები
Structures
დროის / ადგილის / სიხშირის / ხარისხის ზმნიზედები - Adverbs of Time / Place / Quantity / Quality;
შედარების ხარისხები – Comparison of Adverbs;
შედარების კონსტრუქციები - as+adv.+as, so(as)+adv.+as, etc.;
4. სოციოკულტურა და კულტურა
(დასაშვებია მოცემული ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)
· დღესასწაულები და ტრადიციები: რამდენიმე დღესასწაული, მათი თავისებურებები,
· დეკორაციები, ტრადიციული კერძები, პერსონაჟები და სხვა;
· პურობა: კვების რეჟიმი, ინგლისურენოვანი მოზარდის ტიპური საუზმე, რამდენიმე კერძის დასახელება და სხვა;
· მომსახურება: ტრანსპორტის სახეობები, საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილები;
· საკუთარი სახელები და კნინობითი ფორმები;
· ინგლისურენოვანი ქვეყნები და მათი დედაქალაქები: (დიდი ბრიტანეთი, აშშ, ავსტრალია);
· ყმაწვილთა ცხოვრება: დღის რეჟიმი, თავისუფალი დრო / გართობა / დასვენება; მონაწილეობა
· საზოგადოებრივ ცხოვრებაში; ურთიეთობები; გატაცებები;
· გეოგრაფიული ცნობები ინგლისურენოვანი ქვეყნების შესახებ;
· ზოგადი ცნობები ინგლისის / აშშ პოლიტიკური წყობის შესახებ;
· რამდენიმე ისტორიული მოვლენა;
· რეგიონალური თავისებურებები;
· რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე;
· საბავშვო ნაწარმოებები, იგავ-არაკები და ლეგენდები;
· ცნობილი ადამიანები ინგლისურენოვანი სამყაროდან: რამდენიმე ისტორიული პირი, ხელოვანი, სპორტსმენი, პოლიტიკოსი;
· ცნობები ინგლისურენოვანი ქვეყნებისა და საქართველოს ურთიერთობებიდან;
საშუალო სკოლის უცხოური ენის სტანდარტი
X კლასი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
უცხ.X
მიმართულება:
მოსმენა
ლაპარაკი
კითხვა
1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოთა ინსტრუქციებს.
2. მოსწავლე იგებს დიალოგს, ინტერვიუს.
3.მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
5. მოსწავლე განსაზღვრავს მოსმენის მიზანს და იყენებს შესაბამის სტრატეგიას.
6. მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
7.მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.
8.მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
9.მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს.
10.მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
11.მოსწავლე იგებს სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
12.მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას - სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
13.მოსწავლე ეცნობა პრესას (ინტერვიუ, რეპორტაჟი, ტელეპროგრამა, ქრონიკა).
14.მოსწავლე იგებს სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ბუკლეტი, აფიშა, ანონსი).
15.მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი მასალის შემცველ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროდან).
16.მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური).
17.მოსწავლე იგებს ბიოგრაფია
18. მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა სახეობას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი).
უცხ.X
მიმართულება:
წერა
სწავლის სწავლა
კულტურათა დიალოგი
19.მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს სხვადასხვა შინაარსის ღია ბარათს.
20.მოსწავლე ქმნის სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ტურისტული ბუკლეტი, აფიშა).
21.მოსწავლე აყალიბებს საკუთარ მოსაზრებას.
22.მოსწავლე თხზავს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, ამბავი)
23.მოსწავლე მიმართავს სათანადო სტრატეგიებს.
24.მოსწავლე აცნობიერებს, რომ მიზნის მიღწევის სხვადასხვა გზა არსებობს.
25.მოსწავლე დამოუკიდებლად მართავს სასწავლო საქმიანობას.
26.მოსწავლე მართავს რესურსებს.
27.მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
28. მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
29.მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
30.მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური განსხვავებების მიმართ.
31.მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
32.მოსწავლე ითვალისწინებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
სწავლის შედეგები და ინდიკატორები
მოსმენა
(მოსმენის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* და ნახევრად ავთენტური* აუდიოჩანაწერები, სადაც ტექსტები მკაფიოდ და ნელა ისმის)
უცხ.X.1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოთა ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათანადოდ რეაგირებს მასწავლებლის მითითებებზე
· ასრულებს სავარჯიშოებს
უცხ.X.2.მოსწავლე იგებს დიალოგს, ინტერვიუს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (თანამოსაუბრეებს, სასაუბრო თემას)
· ამოკრეფს დიალოგიდან ფაქტობრივ ინფორმაციას (ვინ, სად, როდის, რამდენი, რომელი, როგორი. . . )
· ამოიცნობს დიალოგში მონაწილეთა მიერ გამოთქმულ დადებით და უარყოფით შეფასებებს
· განასხვავებს მეტყველების თავაზიან და ფამილარულ ფორმებს
უცხ.X.3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს, სად არის გაკეთებული განცხადება (აეროპორტში, სუპერმარკეტში, სადგურში, მეტროში და სხვა)
· ამოიცნობს განცხადების თემას/მიზანს (რეკლამირება, გაფრთხილება, ინფორმირება და სხვა)
· ამოიცნობს ადრესატს
· ამოკრეფს ფაქტობრივ ინფორმაციას (გამგზავრების დრო, ბაქანი, ფასი, დაკარგული ნივთი და სხვა)
მოსმენის სტრატეგიები
უცხ.X.4.მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ცოცხალი მეტყველების/ჩანაწერის გასაგებად იშველიებს არავერბალურ ელემენტებს (ხმის ტემბრი, ინტონაცია, მიმიკა, ჟესტიკულაცია, სხვადასხვა ტიპის ხმაური, ლოგიკური მახვილები)…
· ნაცნობ ელემენტებზე დაყრდნობით (კონტექსტი, ინტონაცია, ილუსტრაცია . . . ) ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების, წინადადებების მნიშვნელობას
უცხ.X.5. მოსწავლე განსაზღვრავს მოსმენის მიზანს და იყენებს შესაბამის სტრატეგიას.
ა. მოსწავლე ამოიცნობს ზოგად შინაარსს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ნაცნობ სიტყვებსა თუ გამოთქმებზე დაყრდნობით ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას, მთავარ თემას/საკითხებს
ბ. მოსწავლე ამოიცნობს კონკრეტულ ინფორმაციას (სელექციური მოსმენა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოკრეფს კონკრეტულ ინფორმაციას
ლაპარაკი
უცხ.X.6. მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქმით კითხულობს ლექსებს, ტექსტებს
· გაითამაშებს დიალოგებს, სკეტჩებს
უცხ.X.7. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მონაწილეობს სიმულაციურ სიტუაციებში (მაღაზიაში, დაპატიჟება, შეხვედრის დანიშვნა, დაჯავშნა და სხვა)
· ინტერაქციის მსვლელობისას შეარჩევს საკომუნიკაციო სიტუაციის შესატყვის მიმართვის ფორმებს, გამოთქმებს, კლიშეებს
· სათანადოდ რეაგირებს თანამოსაუბრის რეპლიკებზე
· ახერხებს სატელეფონო საუბარს
· მართებულად იყენებს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
უცხ.X.8. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სვამს და პასუხობს კითხვებს ნაცნობ თემატიკაზე (მოდა, საყვარელი გმირი, გართობა, თავისუფალი დრო, სკოლა, მეგობრები და სხვა)
· გამოხატავს და განმარტავს საკუთარ დამოკიდებულებას ამა თუ იმ საკითხთან დაკავშირებით (მომწონს/არ მომწონს, ვეთანხმები/არ ვეთანხმები და სხვა)
· აფასებს მოვლენებს, ფაქტებს, ადამიანებს
· სათანადოდ იყენებს მეტყველების თავაზიან და ფამილარულ ფორმებს
· უცხოურ ენაზე გამოთქვამს სათქმელს სასწავლო პროცესში წარმოქმნილ პრობლემებთან დაკავშირებით ("ვერ გავიგე", "ეს რას ნიშნავს", "შეიძლება გაიმეოროთ" და სხვა)
უცხ.X.9. მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· საუბრობს მისთვის ნაცნობ თემატიკაზე (ოჯახი, საცხოვრებელი ადგილი, აქტივობები და სხვა)
· ყვება ამბავს
ზეპირმეტყველების სტრატეგიები
უცხ.X.10. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· საუბრის დაწყებამდე თავს უყრის აუცილებელ რესურსებს (მოდელები, საკვანძო სიტყვები, გამოთქმები, კლიშეები)
· "ბლოკირების" შემთხვევაში იყენებს საკომპენსაციო საშუალებებს (მაგ.,: მიმიკა, ჟესტიკულაცია, პერიფრაზირება /აღწერს ნაგულისხმევ საგანს ან მიუთითებს მის დანიშნულებაზე და სხვა/)
· ხვდება და ასწორებს საკუთარ/სხვის შეცდომებს
· გაუგებრობის შემთხვევაში ითხოვს განმარტებას, ნელა და გარკვევით წარმოთქმას, გამეორებას
კითხვა
(კითხვის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება ნახევრად ავთენტური* ან ავთენტური* ტექსტები)
უცხ.X.11. მოსწავლე იგებს სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მითითებებს
· თანმიმდევრულად ასრულებს მათ
უცხ.X.12.მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას - სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ავტორის/ადრესატის ვინაობას
· ამოიცნობს გაგზავნის თარიღსა და ავტორის/ადრესატის მისამართს
· ამოიცნობს კორესპონდენციის მიზანს (მილოცვა, მიწვევა, რაიმეს შეთავაზება და სხვა)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, ვინ, რატომ . . .)
უცხ.X.13. მოსწავლე ეცნობა პრესას (ინტერვიუ, რეპორტაჟი, ტელეპროგრამა, ქრონიკა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
ა. მოსწავლე იგებს ინტერვიუს, რეპორტაჟს.
· ამოიცნობს კორესპონდენტს/რესპონდენტს
· ამოიცნობს თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
· ამოიცნობს რესპონდენტის ემოციებს, დადებით და უარყოფით დამოკიდებულებებს
ბ. მოსწავლე იგებს ტელეპროგრამას.
· ამოიცნობს პროგრამის ფორმატს (კვირის განრიგი, საათების განრიგი, გადაცემის სათაურები, არხების ლოგოები)
· ამოიცნობს გადაცემის ტიპებს
· ამოიცნობს ანოტაციის შინაარსს
· ამოიცნობს კონკრეტულ ინფორმაციას (მონაწილე, შემსრულებელი, დღე, დრო და სხვა)
· მოსწავლე იგებს ქრონიკას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს სათაურსა და ქვესათაურებს
· ამოიცნობს მთავარ სიუჟეტებს საკვანძო სიტყვებზე დაყრდნობით (სენსაცია, დაჯილდოება, გატაცება, ქურდობა და სხვა)
· ამოიცნობს პერსონაჟებსა და მათ დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს მოვლენათა თანმიმდევრობას
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, რამდენი. . . )
უცხ.X.14. მოსწავლე იგებს სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ბუკლეტი, აფიშა, ანონსი).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, ტექსტის მიზანი, ტექსტის ფორმატი, ადრესატი)
· ამოიცნობს სათაურს, ქვესათაურებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (თარიღი, ფასი, ადგილი, პირობები, მონაწილე და სხვა)
· ამოიცნობს მინიშნებულ კულტურულ რეალიებს
· ამოიცნობს შეფასებებს
უცხ.X.15. მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი მასალის შემცველ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროდან).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მთავარ თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
უცხ.X.16. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს (მოთხრობა, ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პერსონაჟებს
· ამოიცნობს პერსონაჟთა განწყობილებას, გრძნობებს, დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს ამბის მსვლელობის მთავარ ეტაპებს (დასაწყისი, ამბის განვითარება, დასასრული)
· ადგენს მოვლენათა თანამიმდევრობას
უცხ.X.17. მოსწავლე იგებს ბიოგრაფიას.
შედეგი მიღწეულია, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პიროვნებას
· ამოიცნობს დროისა და სივრცის ორიენტირებს (თარიღი, დაბადების ადგილი, ეპოქა)
· ამოიცნობს მოღვაწეობის სფეროს, რომელშიც გაითქვა სახელი (ისტორია, ხელოვნება, პოლიტიკა, სპორტი და სხვა)
· ამოიცნობს პიროვნულ თვისებებს
· ამოიცნობს კარიერის ეტაპებს.
კითხვის სტრატეგიები
უცხ.X.18. მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა სახეობას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი).
ა. მოსწავლე ეცნობა ტექსტს (გაცნობითი კითხვა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ სხვადასხვა ელემენტებზე დაყრდნობით (სათაური, ქვესათაური, ილუსტრაცია, აბზაცების დასაწყისი, ერთ-ერთი აბზაცი, გამოყოფილი სიტყვები)
· ერთხელ კითხულობს ტექსტს
· არ ამახვილებს ყურადღებას უცნობ სიტყვებზე
· ზოგადი შინაარსის გასაგებად ეყრდნობა ნაცნობ სიტყვებს
ბ. მოსწავლე გულდასმით კითხულობს ტექსტს (შესწავლითი კითხვა)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ეცნობა ტექსტს (გაცნობითი კითხვა)
· გამოწვლილვით კითხულობს ტექსტს
1. ცდილობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობის ამოცნობას ნაცნობ ვერბალურ (კონტექსტი, ქართულ ენაში დამკვიდრებული უცხოური სიტყვები, სიტყვის ნაცნობი ფუძე, აფიქსები) და არავერბალურ (ტექსტის აგებულება, ილუსტრაციები, სხვადასხვაგვარი შრიფტი, ბრჭყალები) ელემენტებზე დაყრდნობით
2. უცნობი სიტყვების, გამოთქმების განმარტებას ეძებს მისთვის მისაწვდომ რესურსებში (სახელმძღვანელო, ლექსიკონი, კომპეტენტური პირი)
· საჭიროების შემთხვევაში ხელმეორედ კითხულობს ტექსტს ან მის ცალკეულ ნაწილებს
გ. მოსწავლე ტექსტში პოულობს კონკრეტულ ინფორმაციას (ძიებითი /სელექციური/ კითხვა)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· თვალის გადავლებით ამოკრეფს მისთვის საჭირო ინფორმაციას
წერა
უცხ.X.19. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს სხვადასხვა შინაარსის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იცავს კორესპონდენციის ფორმალურ მხარეს (მიმართვის ფორმა, დამშვიდობების ფორმულა, ხელმოწერა, მისამართი, თარიღი)
· კორესპონდენციის მიზანს უსადაგებს შინარსს (მიწვევა, რაიმეს შეთავაზება, მიწვევაზე/შეთავაზებაზე დათანხმება/უარის თქმა)
· რესპონდენტის ვინაობას გათვალისწინებით მართებულად შეარჩევს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.20. მოსწავლე ქმნის სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ტურისტული ბუკლეტი, აფიშა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· განსაზღვრავს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, რეკლამის მიზანი, ტექსტის ფორმატი, ადრესატი)
· იგონებს სათაურს
· წერს ილუსტრაციის კომენტარებს
· ლაკონურად თხზავს ძირითად ტექსტს (ანოტაციას)
· მიუთითებს ფაქტობრივ ინფორმაციას (თარიღი, ფასი, ადგილი, პირობები და სხვა)
· ფაქტობრივ ინფორმაციას დაურთავს შეფასებებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.21. მოსწავლე აყალიბებს საკუთარ მოსაზრებას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მიუთითებს თემას
· გამოხატავს საკუთარ შეხედულებას და განმარტავს მას
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.22. მოსწავლე თხზავს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, ამბავი)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იწყებს თხრობას
· განავითარებს და ასრულებს სიუჟეტს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
წერის სტრატეგიები
უცხ.X.23. მოსწავლე მიმართავს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს და ამზადებს აუცილებელ სასწავლო რესურსებს (ლექსიკონი, ნიმუში, გრამატიკული ცნობარი . . )
· ადგენს შესასრულებელი სამუშაოს გეგმას და წერს შავ ვარიანტს
· კითხულობს შავ ვარიანტს, სასწავლო რესურსზე დაყრდნობით ამოწმებს და ასწორებს ნაწერს
· ათეთრებს მას
სწავლის სწავლა
უცხ.X.24. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ მიზნის მიღწევის სხვადასხვა გზა არსებობს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოკვეთს შესასრულებელი სამუშაოს მთავარ ამოცანას
· შესასრულებელ სამუშაოს ყოფს მონაკვეთებად
· ეძებს და ასახელებს სამუშაოს შესრულების ალტერნატიულ გზებს
· შეარჩევს ერთ-ერთს
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო რესურსებს და ახდენს ცოდნის მობილიზებას
· სამუშაოს დასრულების შემდეგ სხვებთან ერთად განიხილავს შერჩეულ ვარიანტებს (ვინ როგორი ტაქტიკა აირჩია, ვის რა გაუადვილდა, ვის რა გაუჭირდა, რა აჯობებდა)
· თანატოლებთან ერთად მსჯელობს იმის შესახებ, თუ რომელი ვარიანტი იყო ოპტიმალური
· იცავს დროის ლიმიტს
უცხ.X.25. მოსწავლე დამოუკიდებლად მართავს სასწავლო საქმიანობას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო რესურსებს და ახდენს ცოდნის მობილიზებას
· მიმართავს თვითშეფასებას
· მონაწილეობს თანაშეფასებებში (მოსწავლე-მასწავლებელი ან მოსწავლე-მოსწავლე ერთსა და იმავე ნაშრომს ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად აფასებენ, შემდეგ ერთმანეთს ადარებენ შეფასებებს და მსჯელობენ კრიტერიუმებზე)
· შედეგებზე დაკვირვებით აღნიშნავს, სად აქვს წინსვლა, სად უჭირს
· ასახელებს წარუმატებლობის ფაქტორებს, მიზეზებს (მაგ.,: სათანადოდ არ გამოიყენა რესურსი, ვერ გამოკვეთა აქტივობის მთავარი ამოცანა, გამოტოვა ერთი ეტაპი, ამოცანა დაუძლეველი მოეჩვენა, იყო უგუნებოდ და სხვა)
· ადგენს, თუ რა ზომებს უნდა მიმართოს ხარვეზების აღმოსაფხვრელად
უცხ.X.26. მოსწავლე მართავს რესურსებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს ინფორმაციას როგორც სკოლაში, ისე სკოლის გარეთ მისაწვდომ რესურსებში (სახელმძღვანელო, თვალსაჩინოებები, ლექსიკონი, სკოლის/სოფლის/ქალაქის ბიბლიოთეკა, მასწავლებელი, კომპეტენტური პირი, ინტერნეტი და სხვა)
· სხვადასხვა მაჩვენებლის მიხედვით ახარისხებს და აჯგუფებს რესურსებში მოპოვებულ ინფორმაციას
უცხ.X.27. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კორექტულად აღნიშნავს სხვების მიერ დაშვებულ შეცდომებს
· კამათისას ყურს უგდებს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· შეფასებისას იჩენს კორექტულობას
· თანაკლასელს ეხმარება იმ საკითხებში, რომლებშიც თვითონაა ძლიერი
· თანაკლასელებთან ერთად ვარჯიშობს ინტერაქციაში
უცხ.X.28. მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მსჯელობს გუნდელებთან (როგორ გადაჭრან პრობლემა, როგორ გაანაწილონ ფუნქციები)
· სათანადოდ ასრულებს თავის ფუნქციას როგორც ლიდერი ან გუნდის წევრი
· ითვალისწინებს ლიდერის, გუნდელის რჩევებს
· ისმენს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· უთანხმოებისას ცდილობს მორიგებას
· თავისი წვლილი შეაქვს საერთო საქმეში
კულტურათა დიალოგი
უცხ.X.29. მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს ილუსტრაციებზე/ტექსტებში ასახულ კულტურულ, სიმბოლურ, საყოფაცხოვრებო რეალიებს
უცხX.30. მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური განსხვავებების მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ავლებს პარალელებს უცხო და მშობლიურ კულტურებს შორის, პოულობს მსგავსებებს, განსხვავებებს
· კულტურულ თავისებურებებზე საუბრისას კორექტულად გამოთქვამს საკუთარ მოსაზრებას, დამოკიდებულებას
· იჩენს ინტერესს ადამიანთა განცდების, დამოკიდებულებების მიმართ
· ავლებს პარალელებს, პოულობს და აღნიშნავს ანალოგიებს, განსხვავებებს საკუთარ და სხვათა სულიერ სამყაროებს შორის (განცდები, განწყობილებები, დამოკიდებულებები)
უცხ.X.31. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ანდაზების, ფრაზეოლოგიზმების, წარმოებული სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას
· პოულობს შესატყვისებს მშობლიურ ენაში
· ადარებს მათ ერთმანეთს
უცხ.X.32. მოსწავლე ითვალისწინებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და აანალიზებს სოციოკულტურულ თავისებურებებს
· ამოიცნობს უცხო კულტურისთვის დამახასიათებელ ქცევის ეტიკეტის ნორმებს
· სიმულაციური სიტუაციების გათამაშებისას იცავს უცხოური სოციოკულტურული გარემოსთვის დამახასიათებელ ნორმებს
საშუალო სკოლის ინგლისური ენის პროგრამის შინაარსი
პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ამომწურავი, ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გათვალისწინებულ იქნეს:
· სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები
· თანამედროვე ენის ნორმები
· ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო
მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს:
პანორამა
1. სამეტყველო ფუნქციები
2. ლექსიკა
3. გრამატიკა
4. სოციოკულტურა და კულტურა
1. სამეტყველო ფუნქციები
1.1. სოციალური ურთიერთობები
1..2. ინფორმაციის გაცვლა
1..3. აღწერა / დახასიათება
1..4. გრძნობები / ემოციური რეაქციები
1.5. დროში ორიენტირება
1.6. სივრცეში ორიენტირება
1.7. ლოგიკური კავშირები
1.8. ნებართვა / ვალდებულება / აკრძალვა
1.9. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
1.10. სხვადასხვა
რუბრიკა
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში X კლასისათვის
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში XI კლასისათვის
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში XII კლასისათვის
1.1. სოციალური ურთიერთობები
მისალმება /
მოკითხვა
-Hello! Hi!
-It’s nice to see you again!
-How are you doing, Tom?
-Hi Annie! Haven’t seen you for ages!
- How do you do ladies and gentlemen?
-How are you getting on Bob?
-I haven’t heard from you for ages.
-How are things with you, Bill?
დამშვიდობება
-See you soon / later!
-I’d like to say good-bye to you all.
-Take care!
-Let’s keep in touch!
-I’ve got to rush now. Bye!
-Let’s wave him good-bye.
-I’m sorry but I must be off now.
-I’m glad to have talked to you.
-So am I.
-Bye, till we meet again!
-Good-bye! Please, get in touch if you have any problem.
პიროვნების წარდგენა
-It's nice to meet you!
-You must be Peter Danis!
-Haven't we met before?
-Meet Roger, he’s a friend of mine.
-I'm … Here's my visit card!
-I'd like to get acquainted with him.
-I expect you know Peter, don't you?
-ike to get aquanted re.Let me introduce you to… / myself.
მიმართვა
(თავაზიანი / ფამილარული)
-Sir. / Madam…
-Miss. / Ms. / Mrs. / Mr. Simpson.!
-Do you mind if…
-Excuse me…
-My dear /darling!
-Hey!
-Sorry to disturb you, but…
-Could you (possibly) do me a favor?
-Sure, I’ll be happy to…
-Would you mind opening the window?
მობოდიშება
-Excuse me…
-I’ m afraid I can’t…
-Don’t worry about that.
-Forget it!
-Pardon (me)! I didn’t hear you.
-I’d love to help you but I can’t.
-I'm sorry I’m late.
-I'm sorry for being late.
მადლობის გადახდა
-Thank you for…
-That’s so kind / nice of you.
-Never mind!
-A thousand / Million thanks!
-Thanks a lot!
-Thank you anyway!
-I was so grateful to Ann.
-My pleasure / It was a pleasure…
კეთილი სურვილები / მილოცვა
-All the best for the New Year!
-Thanks, the same to you!
-Congratulations (on)…
-Wish me luck!
-I wish you the best…
-Hope for the best!
-I wish you a fruitful season.
-God bless you!
-Good luck with the interview!
-Congratulations and the best wishes!
-Have happy and blessed Easter!
შეთავაზება / მიწვევა
-What if . . . ?
-Why don’t you / we…?
-Don’t you think we could…?
-May I suggest / offer…?
-If I were you…
-It’s my pleasure to invite you.
-Thanks for your kind invitation.
-Shall I come with you?
-I think you’d better…
-We can give /offer you a lift.
-Oh, that would be great. Thank you.
-Do you feel like going out?
-I'd like you to come to my place.
-Look, we must get together, all of us.
-If the lunch is too much we can share the cost.
-We invite you to our housewarming party.
-I’d love to come but I’m busy.
დათანხმება / თანხმება,უარის თქმა
-Yes, I can do it.
-Certainly!
-I’ll do it!
-Never!
-So do I!
-Neither do I!
-Surely I will! / Surely not!
-I might, but I’m not sure!
-I don’t either!
-I absolutely agree / disagree.
-Of course!
-Not at all!
გაფრთხილება
-Attention please!
-Be careful not to fall over!
-Look / Watch out!
-Be more attentive!
-Remember to lock all the doors!
-Do be careful!
-Make sure to water the plants every day.
-Take care!
-You’ll be fined if you park here.
-Why didn’t you warn them about it?
-You should / must / have to / ought to…
დამშვიდება
-Take it easy!
-Calm down, please!
-Never mind!
-Don’t bother about it!
-You needn’t worry about it.
-You’ll be fine. Just don’t panic!
-Relax!
-Cheer up!
დაჯავშნა
-Let's book the ticket.
-Can I order the tickets for two?
-I'm sorry, this seat is reserved.
-I’ve reserved a room at the hotel.
-Sorry, I want to cancel the reservation.
-I've already made a reservation…
-It's a very popular restaurant – we should book a table.
ინტერაქცია სუფრასთან
-Oh, that’s delicious!
-Can I offer you the cake?
-Thanks, I’ve already had / tasted that.
-No, thanks really. I’m fasting.
-I’m on a diet.
-I’ll have …
-Please, have some more…
-Would you like some…?
-No, thank you. I’ve had too much already.
-Have you decided on something sir / madam?
-I’m a vegetarian.
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში
-How much is it / does it cost?
-What's the price of…?
-Sorry, I don’t have any change.
-Can I help you?
-I’m just looking round.
-Are you going to pay by credit card or cash?
ინტერაქცია მგზავრობისას
-What’s the bus fare?
-The bus fare in New York is $1.5.
-The traffic is always too heavy on this road from 6-8 p.m.
-What time does the train leave / arrive?
-How much is the ticket to…
-Single or return?
-What time are you leaving / arriving?
-When will the plane land / take off ?
-The trains are running behind schedule. What about the buses?
-Fasten your seatbelts, please.
-I have to check in / out.
მიმოწერა
(მიმართვის / გამომშვიდობების კლიშეები
-Dear Tom / Sir /Madam...
-Thank you for your letter…
-I’m looking forward to seeing you soon.
-I’m writing to you because...
-Sincerely, Nino.
-I’m writing to ask you for the information about…
-Give my best wishes to…
-Thank you in advance…
-Love…
-Best Regards…
პოზიციის გამოხატვა / სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა
-I'd like to say that…
-In my opinion…
-To my mind…
-I don’t feel the same way.
-That’s a good point.
-I agree / don’t agree with you.
-I know for sure.
-It may be true…however…
-Who do you think is responsible for this?
-Many people think so, but in fact…
-That’s a good / strong argument.
-Personally, I think…
-The problem / difficulty is in…
-I object!
-Don’t argue about this!
-I agree to this point, however…
-What I suggest as a solution is…
-I strongly believe that…
-Oh, come on.
შეფასება
-Good / Excellent work / job!
-I appreciate that!
-How extraordinary!
-Fantastic!
-You’ve made great progress / improvement.
-It’s incredible!
-Cool!
-Wonderful!
-It's gorgeous!
-Perfect!
აზრის კითხვა /
რჩევის მიცემა
-What’s your idea about... ?
-I think you’d better...
-You’d rather...
-Can / Could you tell me, please...
-You should...
-I advise you…
-What about going out?
-Take my advice!
-What do you think of…
სატელეფონო
საუბარი
-Hello. Kathy?
-You’re wanted on the phone.
-The line is engaged / busy.
-Hold on please, I’ll call her.
-Speaking / John’s here…
-I am calling about / because…
-Don’t call me at 5 o’clock. I’ll be
busy.
-Can I take a message?
-You’ve dialed wrong number.
-Give me a ring.
-I’d like to speak to…
-Would you like to hold on or leave a message?
-Mum! It’s Tom.
-Hello Tom! Where on earth are you?
-It’s an urgent / a personal call.
1.2. ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები
-Where are you from?
-He is of German origin.
-When were you born?
-Do you live by yourself?
-My family lives in London.
-My brother graduated from…
-What’s your hobby?
-I’m a student of…
-What is her job?
-Where do you work?
თავისუფალი დრო (ჰობი)
-What do you do in your spare / at your leisure time?
-He seems to like jazz.
-Are you interested in…?
-I thought about…
-He has a valuable collection of stamps.
-I go to disco / internet café once a week.
-I like to lie in the sun and get tanned.
-I always stay at home at Christmas. It’s our family tradition.
-My granny enjoys watching soap operas.
-Have you got anything planned?
პროფესია / ხელობა
-What’s your profession?
-What do you do?
-What are you?
-My neighbor is a chef / electrician / vet / firefighter.
-He is a successful businessman.
-I’ve got a full / part time job.
-They’ve started a new company together.
-I’m going to apply for a job.
-I prefer to be a fashion designer.
-What do you do for a living?
-I've left my job recently.
ჯანმრთელობა
-How do you feel?
-Very well thanks, and you?
-Not bad.
-I hope you’ve recovered from your cold, Bill.
-He is in bed with flu / a cold / a high temperature.
-Take this pill. It will relieve / kill your pain.
-The operation will be performed on Monday.
-I was unconscious for some seconds.
ამინდი
-The weather is very changeable.
-It’s very humid in the summer.
-Let’s hope it keeps fine for the weekend.
-It seems to be clearing up.
-It’s too foggy to see the road.
-What’s the temperature today?
-It's 30 degrees Celsius.
-It's 80 degrees Fahrenheit. / It is eighty.
-According to the forecast…
1.3. აღწერა / დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა
-Does he look like his father?
-He’s handsome / good –looking…
-She’s attractive / unattractive.
-We are really alike.
-You look great / nice!
-So do you!
-What does he look like?
-My dad’s hair is thinning a bit now.
ადამიანის ჩაცმულობა
-What size do you wear?
-What do you think of my new coat?
-At Christmas my parents bought me a new leather jacket.
-She had a sports suit on at the fashion show.
-What type of shoes do you wear when you train?
-Jogging shoes.
-These shoes don’t fit me. They are tight / loose.
ადამიანის დახასიათება
-S/he’s got a good sense of humor.
-S/he is honest / smart / optimistic / sociable / talkative / self-confident.
-S/he has a great feeling of responsibility.
-S/he is strict /easy going /absent-minded / selfish / outgoing.
-He is extremely cruel / stubborn / obstinate …
-He is unreliable. He never arrives on time.
სურვილი / საჭიროება / მოთხოვნილება
-I wish…
-I’d like to…
-I need to…
-I’m willing to…
-I don’t want…
-Neither do I.
-There is no need to…
-I’m looking forward to…
-It’s necessary / unnecessary!
-No necessity...
-You need / needn’t…
-I’d love to…
-So would I.
-What do you have to do?
გემოვნება
-It’s difficult to say anything definitely.
-I was greatly impressed.
-Don’t judge other people’s taste!
-He is tasteless.
-The food was disgusting.
-She was dressed elegantly in a good taste.
-I love / adore / worship / favor it.
-Tastes differ.
-I prefer fish to meat.
-I'm crazy about…
1.4. გრძნობები / ემოციური რეაქციები
სიხარული /
კმაყოფილება
-I really enjoy studying English.
-I’m pleased / delighted / extremely happy.
-Splendid!
-Super!
-It’s just what I expected.
-That sounds good / all right to me.
-To his amazement / astonishment…
-How nice!
-Marvelous!
-How sweet of you to…
-Magnificent!
-In high spirits / mood.
-It was absolutely wonderful!
უკმაყოფილება / გაბრაზება
-I’m furious.
-He was mad / crazy.
-He was very upset / frustrated.
-She was / went mad.
-It makes me feel so sad.
-He lost his mind in anger.
-We are extremely disappointed.
-Stop it!
ეჭვი /ვარაუდი / იმედი
-I doubt about it.
-I’m not (quite) sure.
-Maybe / Perhaps…
-It seemed to me…
-I wonder /suppose…
-I hope so!
-Who knows?
-No doubt!
-What happens if…?
-He could / might / must have…
-As far as I know…
-I'm hopeful.
სინანული
-Such / What a shame!
-If only…
-What a pity!
-Sorry to hear that!
-I regret…
-Sorry about it!
-I wish I could do it.
-I wish I’d known about it beforehand.
-If only I’d been there.
შიში
-I’m so frightened.
-It was a scary / horror film.
-I’m so shocked / horrified.
-He was trembling all over.
გაკვირვება
-It sounds interesting / strange / unbelievable.
-Really? I can’t believe it.
-Why?!
-How / Very strange!
-Oh, come on!
-I’m so astonished / surprised...
-That can’t be true!
-It’s incredible / so amazing.
-Oh, dear, what’s wrong?
-You must be joking.
-Are you kidding?
ინტერესი
-I love studying English.
-He showed great / lack of interest
in…
-He is eager to…
-He took no interest in…
-I’m keen on…
-I’m good at…
ინდიფერენტულობა
-It doesn’t make any difference.
-It doesn’t matter.
-I don’t care about…
-Who cares?
-Nothing special.
-I don’t mind.
1.5. დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება (საათი, დღე-ღამის მონაკვეთი, თარიღი, წელიწადის დრო
-What time is it / What's the time?
-It's 5 o'clock / 5 to six / half past 5.
-What’s the date today? March 11, 2005.
-It's morning / afternoon / evening / night now.
-Be in time for dinner!
-What's today's / tomorrow's date?
-6 A.M. / P.M.
-At sunrise / sunset / dawn…
-Not long / Long ago…
-In a week / month.
-Just a minute!
-Be on time…!
-Yesterday / the day before.
-Tomorrow / the day after tomorrow.
-In… B.C. / A.D.
-In the leap year…
-At the same time…
-Next / Last autumn…
ქრონოლოგია
-Gradually…
-Step by step…
-Day by day…
-After some time...
-Soon…
-Afterwards…
-Firstly / Secondly…
-Eventually…
-At last…
-At once…
-First…then…
-As soon as…
-Immediately…
-At the end of...
-In the end …
სიხშირე
-Occasionally / rarely / seldom.
-Every other day / week / year….
-Per day / week…
-Five times a day…
-Most days…
-Regularly…
-Once in a while…
-Every four years…
-Every other day…
-From time to time…
ხანგრძლივობა
-The shop is open from Monday through / to Saturday.
-It takes me an hour to…
-How long does it take you to…?
-During the lesson…
-For a week / a fortnight / month long time…
-Forever…
-Since Monday…
-While playing…
სიჩქარე
-How fast can you drive here?
-You are as slow as a tortoise / snail.
-Be quick! We are late!
-It’s a rapid train.
-Slow down please!
-The eagle flew swiftly into the air.
1.6.სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა
-We live close to the church / nearby.
-There are English books on the bottom / top shelf.
-It’s downstairs in the basement.
-Inside / outside…
-It’s located by the river.
მიმართულება
-Can you show me the way to…?
-Go straight ahead.
-On my way home…
-In that direction…
-Which way shall I go?
-This way, please.
-Excuse me; is the bus station anywhere here?
1.7. ლოგიკური კავშირები
მიზეზი / შედეგი /
პირობითობა /
მიზანი
-Although it was snowing heavily it was not cold.
-Because of the earthquake our school was seriously damaged.
-If you touch it you’ll burn yourself.
-As it was a public holiday all the shops were shut.
-I’ll take my umbrella, so that I won’t get wet.
-We’ll be late unless we hurry.
1.8. ნებართვა / ვალდებულება / აკრძალვა
ნებართვა / ვალდებულება/ აკრძალვა
-You aren’t allowed to travel without a ticket on the bus.
-You ought to serve in the army.
-Danger!
-No smoking!
-No entry!
1.9. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები / მოსწავლის მიმართვები
-I just want to ask you …
-If everybody is ready can we get started?
-That was rather careless of you Ann.
- Sorry, but we’re running out of the time.
-I'm ready whenever you are!
-Speak up! I can’t hear you.
-Can I have your point of view about…?
-I'd like to talk to you about my essay.
-You can work in pairs / groups.
-No cheating!
-Is there any word you are unfamiliar with?
-So, what went wrong Tom?
-Excuse me, I haven’t finished yet.
-Put your papers face down. / Turn your papers over.
-Could you help me with my project, please?
-How am I supposed to do this exercise?
-What's my total score / grade?
1.10.სხვადასხვა
-By the way…
-I mean…
-Actually
-Anyway…
-To say / tell the truth…
-To be frank…
-So far…
-Just…
-That reminds me…
-So…/ I see…
-Well…
-Definitely!
2. ლექსიკა
2.1. ინდივიდი
2.2. ინდივიდის გარემოცვა
2.3. აქტივობები
2.4. ორიენტირები
რუბრიკა
მაგალითები X კლასისათვის
მაგალითები XI კლასისათვის
მაგალითები XII კლასისათვის
2.1. ინდივიდი
გარეგნობა
· charming; bearded; lame; handsome; fatty; attractive/ unattractive; overweight; cute; crippled; sun-burnt; well-built; wrinkled; with a cropped / plaited hair / scar/ moustache; /dimple;
დახასიათება
·tolerant; thoughtful; curious; humorous; ambitious; excited; confident; impatient; sincere; impressive; communicable; reliable; objective; successful; professional; extraordinary; responsible; mute;
ჰიგიენა
·gel; make up; nail polish; lipstick; perfume; scent; body lotion; baby oil; massage; hair conditioner; cosmetics; face / baby powder; manicure; suntan lotion; sun protection cream;
ჯანმრთელობა / ავადმყოფობა
·fever; nurse; bandage; feel the pulse; blood test; first aid; drug / alcohol abuse; drug free; chronic disease; treatment; light / serious disease; X-ray; upset stomach; painkiller; epidemics;
·sharp pain; recovery; hospitalize; loss of memory; suffer; emergency; wasp sting wound; injection; one-use syringe; prescription; pregnant/ pregnancy; blood pressure;
შეფასება /
ემოციური რეაქციები
·impressive ; disturbed; relaxed; be furious / cross / mad / crazy/ pleased; wonderful; enchanted;
confused; annoyed; calm;
·amazing; adore; accuse; blame ; shiver; anxious;
irritable; appreciate; can’t
help crying / laughing;
emphatic; tense; frustrated;
·inspired; stimulated; thrilled;
offended; insulted; panic-stricken; nervous; alarmed; emotional; emotionless; sympathetic; impressive; confused; incredible;
პროფესია /ხელობა
·business man / woman; surgeon; photo model; stylist; economist; fire man; designer; builder; shoe /dress-maker; judge; air hostess;
·astronaut; merchant; dealer; pilot; operator; miner; receptionist; photographer;
fashion designer; stableman /
cowboy; office worker;
mechanic; mathematician;
·navigator; trader; worker; chef; psychologist, physicist; lawyer; patrol / safety officer; custom’s officer; personal assistant; programmer; philosopher;
.2.2. ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანი
(ცხოვრების ეტაპები)
·individual; human being ; boy / girl friend; family doctor; close / distant relative; mankind; birth ; newborn; childhood; dream ; aim ; education; fellow / chap; autobiography; award ;
·partner; roommate; fellow man; youngsters; colleague; infant; infancy; generation; acquaintance; companion; creature; teenager; goal; lifestyle; death; memory; life history;
·population ; change / growth; inhabitants; the old; pension; adult; career; future plan; life; dream; beginning; end; ambition; progress; success; achievement; job occupation; the youth;
ოჯახი
·step mother / father; sister / brother in law; single; sibling; engaged; godmother / father; newly-wed; single mother;
·best man, bride; groom; marriage; divorced; widow / widower; separated; fiance/e; bachelor; grave; death; funeral; guardian;
საცხოვრებელი ადგილი
·residence; campus; dormitory; accommodation; lodge; lodging; rent; Essential service; water; electricity; rooms to let;
საზოგადოება და სახელმწიფო
·constitutional monarchy; state; senate; senator; EU;
congress; freedom; equality;
democratic /civil society;
political parties; goodwill ;
UN; immigrant; citizenship;
Human Right; volunteer;
election; administration;
·government structure;
embassy; ambassador;
consul ; electoral system;
legal / illegal; freedom of
speech; social / health / life
insurance; income; taxes;
law; community; refugee;
civil war; crime; NATO;
poverty; international / lobal
problem; terrorism; politics;
განათლება
·primary / elementary/ secondary / high school institute; schedule; university; a preparatory school; scientist; time-table;
·skills; material; multiple choice; academy ; education/ educators; didactic; literacy; pedagogical; revision; test;
diploma of achievement; state / private college; future plans;
·Education Department; knowledge; score; faculty;
basic education; tutor;
mentor; certificate; award;
conservatoire; license; exam;
international olympiad / conference; competition;
სავაჭრო ობიექტები /პერსონალი
·supermarket; pet / shoe shop; service center, home delivery, candy store; cash desk; cashier; shopper / customer;
·market; goods; service; price tag; department; store; gift shop; bookstall; gas station, sales clerk; shop keeper / manager; mall;
კვების ობიექტები /პერსონალი / კერძები
·fast food restaurant, pizza hut, snack bar ; cafeteria; appetizer; ingredients; tip; pub; manager; waiter; waitress; menu; item; low fat; canned / frozen / fresh food ; calories; the main course; salmon with rice; side dish;
·tea / coffee shop / house; steak house; cafeteria; snack bar; typical dish /snack; meals on wheels; sliced meat; freshly cooked; fish and chips; delivered meal;
lamb chops; Yorkshire
pudding; reasonable prices;
barbecue;
ტრანსპორტი /
პერსონალი
·engine; taxi; garbage truck; van; subway; porter; helicopter; ocean liner; parking lot; pilot; conductor; passport control; customs officer;
·express train; rapid; transit; transportation; car crash; accident; traffic warden; mode of transportation, connection plane; vehicle; patrol officer; aircraft; jet; bulldozer; excavator;
ფოსტა / პერსონალი
·post; mail; insured letter; telegram form; package; parcel; postage; post code; post /mail; air-mail, post man / woman;
· mail service; telegraph;
postal order; postmark;
correspondence; post bag;
paper boy;
ტელეფონი
·phone; mobile / cell phone; receiver; phone-card; local / international / emergency call;
·telephone box /book; phone card; message; call / phone box; phone booth / book;
ბანკი / პერსონალი
·bank ; manager; loan; bill; operator; cashier; money; bank accountant; cash; dollar; pound; lari; salary;
·broker ; client; small loans; exchange rate; local banks; credit / plastic card; cash- machine; check book; wages;
·board of directors; borrower; investment; make profit ;
income tax; rate of exchange; nflation; short / long term credit; financial operation; national / foreign currency;
კულტურა და კულტურის ობიექტები
·film; movie; orchestra; rehearsal; premiere; show business; music hall; operetta
/musical comedy; marionette
theatre; ancient /modern
civilization; musician; actor;
/actress; producer;
·folklore festival; Art gallery /exhibition; culture; scientific /historical/ museum; Ancient culture gap/ shock; disco; club; first night performance/ play; audience; composer; script writer; spectator;
სპორტი
·Olympic Games; competition; champion; sportsman; trainer; coach; stadium;
·Winter /Summer Sports; World cup; match; ring; quarter /semi final; team;
·Gold /silver /bronze medal; outdoor /indoor games; swimming pool ;
დასვენება /
არდადეგები / მოგზაურობა
·rest area; hotel; page /bell boy; single /double room; holidays; vacation; reservation; trip; beach; hiking;
·recreation center; city tour; sea /mountain resort; motel; climbing; traveler; excursion;
tour guide/ operator ; guide
book; voyage;
·sightseeing; tourist attraction; tourist information center / agency; hippie music; route; discotheque club; entertainment; relaxation; luxurious hotel; travel agent;
მედია
ტელევიზია / რადიო
·source of information; channel; advertisement; commercial; CNN; BBC; weather forecast; documentary;
·telecommunication system; program; censorship /control; reporter; announcer; specific information; commentator; screen version; newsreel;
·mass media; telecast; logo;
Broadcast / TV Program;.
propaganda; bulletin; talk
show; journalist; clip /video;
video camera; world news;
პრესა
·interview; interviewer; press; newspaper; magazine; cover; disaster; earthquake; comics;
·front page / headline / latest news; scientific journal; sensation; robbery; flood; crime;
·copy editor; columnist; print; editor; multimedia; issue; bestseller; sensational news / story; kidnapping;
ინტერნეტი
·means of communication ;
e-mail /web address;
internet; database; network;
·CD-Rom; disc; hard disc /drive; hacker; virus scan; download; information; spell check; technology;
2.3. აქტივობები
აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები
·recognize; realize; discuss; debate; identify; recall ; make conclusions; make a speech/ presentation /report ;
·play music; recite; argue; communicate; play video games; obtain; acquire; be aware of; find out;
·reveal; evaluate; assess ; comprehend; be conscious of; estimate; explain; clarify; analyze; research; compare; comment ; fail ; combine; transfer; predict ; criticize ; interpret ; qualify ;
ტელეფონით სარგებლობა
·dial ; hold on ; press the button ; use the calling card ; to make a call / disconnect; answer the phone machine;
დასვენება / გართობა / სპორტი
·rest ; play cards ; go swimming / dancing ; knit ; ride a bicycle/ bike / horse ;
·hike, go on an excursion ; camp ; go skiing /skating ; stay in a hotel ; enjoy;
·take a voyage; travel; play games; watch gardening program; gamble ; long walk tours ; race; take photos ;
მგზავრობა / გადაადგილება
·pack / unpack; carry ; take a visa ; travel abroad ; to leave for ;
·miss / catch the train ; check in / up ; fasten / unfasten ; to see off ; cancel ;
·go on foot / horseback; fly; hitchhike; gallop; sail; land;
safety / seat belt ; arrive ; start ;
საფინანსო ოპერაციები
·exchange money ; pay bill ;
·pay dividends; put money into a bank / account.;
·pay cash by credit card / to cash a cheque ;
საზოგადოებრივი
სამოქალაქო აქტივობები
·vote ; debate; violate /protect ; pay taxes ; participate ; protest ; develop; promote;
·charge; justify; discriminate;
join; choose; support; elect ;
volunteer ; respect; give a
speech; obey the law;
·be involved in volunteer activities; keep the peace;
become a member of a
political party / charity
organization; lobby ; protect;
2.4. ორიენტირები
დრო
·century; millennium; decade; meanwhile; at dawn; at sunset / sunrise; time zone; the other day; on the following day; at nine sharp; B.C.;the previous /
following / next day; A.D.;
სივრცე
·space; deep; centre; top; bottom; away; across; along; whole; through; area; flat ; length and breadth; place ; room; boundless; vast ; worldwide,
მახასიათებლები
·loud / low; oval; round; great, tiny; cotton; silver; modern; colorful; shiny; convenient;
რაოდენობა
·plenty of ; numerous ; great number of ; million ; billion ; one half ; nine out of ten ;
·quarter ; a great deal/number of; three point five ; many ; much ; equal / unequal ;
·half a dozen ; twice as much / many; odd / even ; double ; numerous ;
3. გრამატიკა
გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა ემსახურებოდეს. ყველა სახის გრამატიკული მოვლენის განხილვა კონტექსტშია სასურველი და არა კონტექსტისგან მოწყვეტით. წესებისა და ტერმინების ზეპირად სწავლება არ არის რეკომენდებული. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. სასურველია:
· გრამატიკული მასალის მიწოდება სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში, ენობრივ მასალაზე აგებული დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით.
· მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება.
3.1. არსებითი სახელი
3.2. არტიკლი
3.3. ზედსართავი სახელი
3.4. რიცხვითი სახელი
3.5. ნაცვალსახელი
3.6. ზმნა
3.7. ზმნიზედა
3.8. წინდებული
3.9. კავშირი
3.10. ნაწილაკი
3.11. რთული სიტყვების წარმოება
3.12. წინადადება
3.13. წინადადების წევრები
3.14. პირდაპირი და ირიბი თქმა
3.15. სტრუქტურები
3.1. არსებითი სახელი
Noun
·თვლადი / უთვლადი არსებითი სახელები – Countable / Uncountable Nouns;
·კუთვნილებითი ბრუნვა – Possesive Case;
·მხოლობითი / მრავლობითი რიცხვი – Singular / Plural Number;
წესიერი / არაწესიერი ფორმები;
3.2. არტიკლი
Article
·განსაზღვრული არტიკლი - Definite Article;
·განუსაზღვრელი არტიკლი - Indefinite Article;
·ნულოვანი არტიკლი - Zero Article;
განსაზღვრული, განუსაზღვრელი, ნულოვანი არტიკლების გამოყენების ძირითადი ხერხები.
3.3. ზედსართავი სახელი
Adjective
·ზედსართავი სახელის შედარების ხარისხები – Comparison of Adjectives;
წესიერი და არაწესიერი ფორმები;
შედარების კონსტრუქციები - (as+sdj.+as, so(as)+adj.+as; less+adj.+than);
·ზედსართავი სახელების წყობა წინადადებაში -
Adjectives - Word Order (adjectives - opinion, size, age, color, nationality,
material);
3.4. რიცხვითი სახელი
Number
·რაოდენობითი რიცხვითი სახელები – Cardinal Numerals;
·რიგობითი რიცხვითი სახელები – Ordinal Numbers;
·წილადები / ათწილადები – Fractions / Decimal Fractions;
3.5. ნაცვალსახელი
Pronoun
·პირის ნაცვალსახელი - Personal Pronouns ( subject / object pronouns);
·კუთვნილებითი ნაცვალსახელები- - Possessive Pronouns / Possessive Adjectives;
·მიმართებითი ნაცვალსახელები – Relative Pronouns;
·უკუქცევითი ნაცვალსახელები - Reflexive Pronouns;
·ურთიერთობითი ნაცვალსახელები - Reciprocal Pronouns;
·უპირო ნაცვალსახელები - Impersonal Pronouns (you, they; one; it);
3.6. რთული სიტყვების წარმოება
Word Formation
·წარმოებული სიტყვები - Using Affixes:
-er, -or, -ian, –es, -ion, -ness, -ly, -y, -ness, -able,
- ful, -ish, -al, -ic, -less, -y, -est, -ist, -ship,
- ment, -ism, -ical, etc.;
un-, - ir-, dis-, im-, ir- , ly- un-, dis-, etc.
·შედგენილი სიტყვები - Compound Words (looking-glass, postman);
3.7. ზმნა
Verb
·წესიერი / არაწესიერი ზმნები - Regular / Irregular Verbs;
·სრულმნიშვნელოვანი / დამხმარე ზმნები -- Main / Auxiliary verbs;
·გარდამავალი / გარდაუვალი ზმნები – Transitive / Intransitive Verbs;
·მოდალური ზმნები და ფრაზები - Modal Verbs and Phrasal Expressions (can, may, must, need, should, ought, to be able to, to have to, to have got to, had better, would rather etc.);
·ფრაზული ზმნები – Phrasal Verbs (care for, complain to/about);
·დრო –Tenses;
·მოქმედებითი გვარი – Active Voice:
Present / Past / Future / Future in the Past Simple;
Present / Past / Progressive;
Present / Past Perfect;
Present Perfect Progressive;
Ways of expressing future action (to be going to, Present progressive;
Present Simple);
·ვნებითი გვარი - Passive Voice;
Present / Past / Future Simple;
Present / Past Progressive;
Present / Past Perfect;
3.8. ზმნიზედა
Adverb
·შედარების ხარისხები – Comparison of Adverbs;
შედარების კონსტრუქციები - (as+adv.+as, so(as)+abv.+as);
3.9. წინდებული
Preposition
·დროის / ადგილის / მიმართულების აღმნიშვნელი წინდებულები - Prepositions of Time / Place / Direction;
3.10. კავშირი
Conjunction
·and, but, or, for, either…or, neither… nor, both, if, whether, after, because, as soon as until, which, who, when etc.;
3.11. ნაწილაკი
Particle
·not, even, just, still, almost, hardly, too, either, as well as; etc.;
3.12. წინადადება
Sentence Types
·მარტივი წინადადება - Simple sentence;
·რთული ქვეწყობილი წინადადებები - Complex Sentences;
·პირობითი წინადადებები - Conditional Sentences (Cond. I, II) and Wishes;
·თხრობითი წინადადება – Declarative Sentence;
·ბრძანებითი წინდდება - Imperative Sentences;
·კითხვითი წინადადების ტიპები - Forms of Questions (Yes/No, WH, Tag, Or questions);
·უქვემდებარო წინადადებები - Impersonal Sentence (It you, they, one as a subject);
3.13. წინადადების წევრები
Parts of the sentence
·ქვემდებარე - Subject;
·შემასმენელი - Verb (Predicate);
·დამატება - (პირდაპირი / ირიბი) - Direct/ Indirect Object;
·რთული დამატება – Complex Object;\
3.14. პირდაპირი /
ირიბი თქმა
Direct / Iindirect (reported) Speech
·პირდაპირი / ირიბი თქმა მტკიცებით / კითხვით / უარყოფით წინადადებებში – Statements / Questions / Commands / Requests in Direct and Indirect Speech;
·დროთა თანმიმდევრობა – Sequence of Tenses;
3.15. სტრუქტურები
Structures
There is/There are, Let me…, make smb. do…, get used to…, etc.;
სოციოკულტურა და კულტურა
(დასაშვებია ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)
· ტრადიციები, ზნე-ჩვეულებები;
· განათლება;
· ახალგაზრდების ცხოვრება (თავისუფალი დრო, გართობა, დასვენება; საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობა;
· ურთიერთობები; გატაცებები; ახალგაზრდული პრესა / გადაცემები; და სხვა);
· ევროპის კავშირი (ზოგადი ცნობები);
· გეოგრაფიული ცნობები ინგლისურენოვანი ქვეყნების შესახებ;
· ინგლისურენოვანი ქვეყნების პოლიტიკური წყობა, ადმინისტრაციული მოწყობა;
· ინგლისურენოვანი ქვეყნების დედაქალაქები, მათი ისტორია, მათი ღირსშესანიშნაობები;
· ცნობილი ადამიანები (მეცნიერი, მომღერალი, სპორტსმენი)
· მნიშვნელოვანი ისტორიული ეპოქები / მოვლენები, ცნობილი ისტორიული პირები;
· ხელოვნების სხვადასხვა დარგის წარმომადგენლები;
· სხვადასხვა ლიტერატურულ მიმდინარეობათა წარმომადგენლები და ნაწყვეტები მათი ნაწარმოებებიდან;
· რეგიონალური თავისებურებები;
· ცნობები დიდი ბრიტანეთის, აშშ და საქართველოს ურთიერთობებიდან;
დანართი №9
პროექტი ,,ილია ჭავჭავაძე“
ეროვნული სასწავლო გეგმა
საგნობრივი სტანდარტი: გერმანულ ენაში
კლასები: 7,8,9,10,11,12
საბაზო სკოლის უცხოური ენის სტანდარტი
VII, VIII, IX, X, XI, XII კლასებში
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
უცხ.VII
მიმართულება:
მოსმენა
ლაპარაკი
კითხვა
1.მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
2. მოსწავლე იგებს დიალოგს.
3.მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
4.მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
5.მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
6.მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციებს
7.მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
8.მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
9. მოსწავლე ფლობს ხმამაღლა კითხვის ტექნიკას.
10. მოსწავლე იგებს ინსტრუქციებს (სავარჯიშოს პირობა, გამაფრთხილებელი წარწერა, რჩევა-დარიგება).
11. მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას: სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს, წერილს.
12.მოსწავლე იგებს ყოფითი ხასიათის ტექსტს (კულინარული რეცეპტი, კატალოგი, სამარშრუტო გეგმა).
13.მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი ინფორმაციის შემცველ მარტივ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროებიდან).
14. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს/დიალოგს.
15. მოსწავლე იყენებს კითხვის სტრატეგიებს.
უცხ.VII
მიმართულება:
წერა
სწავლის სწავლა
კულტურათა დიალოგი
1. მოსწავლე ავსებს გაკვეთილების ცხრილს, კვირის განრიგს, ანკეტას.
2.მოსწავლე წერს ღია ბარათს.
3.მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მცირე ზომის წერილს
4.მოსწავლე წერს კულინარულ რეცეპტს.
5.მოსწავლე მოდელის მიხედვით წერს მცირე ზომის აღწერით ტექსტს.
6.მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს.
7.მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს.
1. მოსწავლე სწავლობს ამოცანის დამოუკიდებლად გადაჭრას.
2.მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.
3.მოსწავლე იყენებს რესურსებს.
4.მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის გასამდიდრებლად.
5.მოსწავლე იყენებს გრამატიკულ სტრუქტურებში გარკვევის სტრატეგიებს.
6.მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
7.მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
1. მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
2.მოსწავლე იჩენს ინტერესს კულტურული თავისებურებების მიმართ.
3.მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
4.მოსწავლე ითვისებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
მოსმენა
(მოსმენის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* და ნახევრად ავთენტური* აუდიოჩანაწერები, სადაც ტექსტები მკაფიოდ და ნელა ისმის)
უცხ.VII.1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათანადოდ რეაგირებს მასწავლებლის მითითებებზე
· ასრულებს სავარჯიშოებს
უცხ.VII.2. მოსწავლე იგებს დიალოგს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (თანამოსაუბრეები, სასაუბრო თემა)
· ამოკრეფს დიალოგიდან ფაქტობრივ ინფორმაციას (ვინ, სად, როდის, რამდენი, რომელი, როგორი. . . )
· ამოიცნობს ინტონაციით გამოხატულ ემოციებს (სიხარული, გაკვირვება, გაბრაზება. . . )
· განასხვავებს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
უცხ. VII.3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს, სად არის გაკეთებული განცხადება (სუპერმარკეტში, სადგურში და სხვა)
· ამოკრეფს ფაქტობრივ ინფორმაციას (სექცია, გამგზავრების დრო, ბაქანი, ფასი, და სხვა)
მოსმენის სტრატეგიები
უცხ.VII.4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათაურის, ილუსტრაციების საფუძველზე გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ
· ცოცხალი მეტყველების/ჩანაწერის მოსმენისას იშველიებს არავერბალურ ელემენტებს (ხმის ტემბრი, ინტონაცია, მიმიკა, ჟესტიკულაცია, სხვადასხვა ტიპის ხმაური, ლოგიკური მახვილები . . .)
· დამოუკიდებლად ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების, წინადადებების მნიშვნელობას ნაცნობ ელემენტებზე დაყრდნობით (კონტექსტი, ინტონაცია, ილუსტრაცია ...)
ლაპარაკი
უცხ.VII.5. მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქმით კითხულობს ლექსებს, ტექსტებს
· გაითამაშებს დიალოგებს, სკეტჩებს
უცხ.VII.6. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციებს
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მონაწილეობს სიმულაციურ სიტუაციებში (შეხვედრა, ზეიმი, მარშრუტის ახსნა და სხვა)
· ინტერაქციის დროს შეარჩევს საკომუნიკაციო სიტუაციის შესატყვის მიმართვის ფორმებს, გამოთქმებს, კლიშეებს
· სათანადოდ რეაგირებს თანამოსაუბრის რეპლიკებზე
· საუბრობს ტელეფონით
უცხ.VII.7. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სვამს და პასუხობს კითხვებს ნაცნობ თემატიკაზე (ოჯახი, საცხოვრებელი ადგილი, არდადეგები, აქტივობები, ამინდი, საყვარელი ნივთი, ცხოველი და სხვა)
· უცხოურ ენაზე გადმოსცემს სათქმელს სასწავლო პროცესში წარმოქმნილ პრობლემებთან დაკავშირებით (“ვერ გავიგე”; “ეს რას ნიშნავს?”; “რვეული შინ დამრჩა”; “შეიძლება გადავჯდე?”; “აქედან არ ჩანს” და სხვა)
ზეპირმეტყველების სტრატეგიები
უცხ.VII.8. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კომუნიკაციის წარმართვისთვის იყენებს აუცილებელ რესურსებს (მოდელები, წინადადებები, გამოთქმები, კლიშეები)
· სიტყვის დავიწყების/არ ცოდნის შემთხვევაში იყენებს საკომპენსაციო საშუალებებს (მაგ.,: მიმიკა, ჟესტიკულაცია, პერიფრაზირება /აღწერს ნაგულისხმევ საგანს ან მიუთითებს რაში გამოიყენება/ და სხვა)
· ხვდება და ასწორებს საკუთარ/სხვის შეცდომებს
· გაუგებრობის შემთხვევაში ითხოვს განმარტებას, ნელა და გარკვევით წარმოთქმას, გამეორებას
კითხვა
(კითხვის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* ან ნახევრად ავთენტური* ტექსტები)
უცხ.VII.9. მოსწავლე ფლობს ხმამაღლა კითხვის ტექნიკას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
გარკვევით და გამართულად კითხულობს ნაცნობ ტექსტს
გარკვევით კითხულობს უცნობ ტექსტს
უცხ.VII.10. მოსწავლე იგებს ინსტრუქციებს (სავარჯიშოს პირობა, გამაფრთხილებელი წარწერა, რჩევა-დარიგება).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მითითებებს
· სათანადოდ რეაგირებს მათზე
უცხ.VII.11. მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას:
ა. სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ავტორის/ადრესატის ვინაობას
· ამოიცნობს გაგზავნის თარიღსა და ავტორის/ადრესატის მისამართს
· ამოიცნობს კორესპონდენციის მიზანს (შობის, დაბადების დღის მილოცვა, მოკითხვა, დაპატიჟება და სხვა)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, ვინ, რატომ . . .)
ბ. მოსწავლე იგებს წერილს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, ადრესატი, კორესპონდენციის მიზანი)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (სად, როდის, რა, რამდენი, როგორ …...)
· ამოიცნობს ემოციებს
უცხ.VII.12. მოსწავლე იგებს ყოფითი ხასიათის ტექსტს (კულინარული რეცეპტი, კატალოგი, სამარშრუტო გეგმა).
ა. კულინარული რეცეპტი.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ცალკეულ ინგრედიენტებს
· ამოიცნობს ინგრედიენტთა მითითებულ რაოდენობას
· ამოიცნობს ცალკეულ მოქმედებებს (გაფცქვნა, მორევა, ჩაყრა და სხვა)
ბ. კატალოგი.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ნივთის, საგნის ნიშან-თვისებებს (წონა, ზომა, ფერი, მასალა)
· ამოიცნობს ფასს
გ. სამარშრუტო გეგმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პირობით ნიშნებს
· ამოიცნობს მიმართულებებს
· ამოიცნობს დანიშნულების ადგილს
დ. განრიგი/ცხრილი/ანკეტა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მაჩვენებლებს
· ამოკრეფს კონკრეტულ ინფორმაციას
უცხ.VII.13. მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი ინფორმაციის შემცველ მარტივ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროებიდან).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მთავარ თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
უცხ.VII.14. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს/დიალოგს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პერსონაჟებს
· ამოიცნობს პერსონაჟთა დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს მოქმედებებს, მოვლენებს
· ამოიცნობს მოქმედებათა დროსა და ადგილს
კითხვის სტრატეგიები
უცხ.VII.15. მოსწავლე იყენებს კითხვის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება ტექსტის აგებულებას, სათაურს, საწყის/ბოლო ფრაზას და ამოიცნობს ტექსტის ფუნქციურ სტილს
· დამოუკიდებლად ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას ნაცნობი ელემენტების დახმარებით (ილუსტრაციები, ნაცნობი ფუძე, კონტექსტი, მშობლიურ ენაში დამკვიდრებული უცხოური სიტყვები /მაგ., ტელეფონი, ბანანი, ტრანსპორტი/ და სხვა)
· სხვადასხვა ელემენტების მოშველიებით (სათაური, აბზაცების დასაწყისი, საკვანძო სიტყვები, ერთ-ერთი აბზაცი, გამოყოფილი სიტყვები) გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ
წერა
უცხ.VII.16. მოსწავლე ავსებს გაკვეთილების ცხრილს, კვირის განრიგს, ანკეტას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· წერს მონაცემებს/აქტივობებს სათანადო ადგილას
უცხ.VII.17. მოსწავლე წერს ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იცავს კორესპონდენციის ფორმალურ მხარეს (მიმართვა, ხელმოწერა, მისამართი, თარიღი)
· აყალიბებს კორესპონდენციის მიზანს (დაბადების დღის, შობა/ახალი წლის მილოცვა და სხვა).
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.VII.18. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით სწერს მცირე ზომის წერილს თანატოლს, ახლობელს (ხელნაწერ ან ელექტრონულ ვერსიას).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ადრესატის ვინაობის გათვალისწინებით შეარჩევს მიმართვისა და დამშვიდობების სათანადო ფორმულებს
· აგებს თხრობას
თანამიმდევრულად გადმოსცემს მოვლენებს, ფაქტებს
იცავს ფრაზებს შორის ლოგიკურ კავშირს
· გამოხატავს გრძნობებს, განწყობილებებს, სურვილებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.VII.19. მოსწავლე წერს კულინარულ რეცეპტს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ასათაურებს ტექსტს
· ჩამოწერს ინგრედიენტების სიას
· მიუთითებს მათ რაოდენობასა და მოცულობას
· მიუთითებს მათ რაოდენობასა და მოცულობას
· მიუთითებს მოქმედებათა თანამიმდევრობას
· მიუთითებს კერძის მოსამზადებლად საჭირო ტემპერატურას, ხანგრძლივობას
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.VII.20. მოსწავლე მოდელის მიხედვით წერს მცირე ზომის აღწერით ტექსტს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აღწერს ადამიანს
· აღწერს საგანს, ნივთს სხვადასხვა პარამეტრის მიხედვით (ფერი, ზომა, შემადგენლობა, ფორმა, მდებარეობა და სხვა)
· აღწერს საცხოვრებელ ადგილს (მდებარეობა, ოთახების, ნივთების განლაგება და სხვა)
· აღწერს კულტურულ ობიექტს (დასახელება, ეპოქა, ადგილმდებარეობა, სხვადასხვა მახასიათებელი)
· იძლევა მარტივ დადებით ან უარყოფით შეფასებებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.VII.21.მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, ამბავი)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იწყებს თხრობას
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
წერის სტრატეგიები
უცხ.VII.22. მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს და ამზადებს აუცილებელ სასწავლო რესურსებს (ლექსიკონი, ნიმუში, საჭირო ენობრივი მასალა, გრამატიკული ცნობარი . . ) და წერს შავ ვარიანტს
· გადაიკითხავს შავ ვარიანტს, სასწავლო რესურსზე დაყრდნობით ამოწმებს ნაწერს და ასწორებს შეცდომებს
· ათეთრებს ნაწერს
სწავლის სწავლა
უცხ.VII.23. მოსწავლე სწავლობს ამოცანის დამოუკიდებლად გადაჭრას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოკვეთს შესასრულებელი სამუშაოს მთავარ ამოცანას
· მასწავლებლის დახმარებით შესასრულებელ სამუშაოს ყოფს მონაკვეთებად
· მასწავლებლის დახმარებით ეძებს და ასახელებს სამუშაოს შესრულების ალტერნატიულ გზას
· შეარჩევს ერთ-ერთს
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო ცოდნასა და რესურსებს
· სამუშაოს დასრულებისას წარმოაჩენს არჩეულ გზას
· აკვირდება სხვების მიერ არჩეულ ვარიანტს
· თანატოლებთან ერთად განიხილავს ოპტიმალურ ვარიანტს
· იცავს დროის ლიმიტს ყველა ტიპის აქტივობის შესრულებისას
უცხ.VII.24. მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ავსებს თვითშეფასების სქემებს
· მონაწილეობს თანაშეფასებაში (მოსწავლე-მასწავლებელი ან მოსწავლე-მოსწავლე ერთსა და იმავე ნაშრომს ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად ასწორებენ)
· შედეგებზე დაკვირვებით აღნიშნავს, სად აქვს წინსვლა
· ასახელებს ფაქტორებსა და მიზეზებს, რომლებიც ხელს უშლის წინსვლას (მაგ., უყურადღებოდაა, არ იმეორებს მასალას, ვერ ბედავს შეკითხვის დასმას, ეშინია შეცდომის დაშვებისა და სხვა)
უცხ.VII.25. მოსწავლე იყენებს რესურსებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იყენებს სახელმძღვანელოს რესურსებს (ლექსიკონი, სტრუქტურული ნიმუშები, გრამატიკული ცნობარი, ილუსტრაციები და სხვა)
· მოიძიებს ინფორმაციას სკოლაში არსებული რესურსების ფარგლებში (თვალსაჩინოებები, ლექსიკონი, სკოლის ბიბლიოთეკა, მასწავლებელი და სხვა)
· საჭიროების შემთხვევაში მოიძიებს სასურველ ინფორმაციას სკოლის გარეთ
· ქმნის და იყენებს ოპერატიულ რესურსებს (ანბანური/თემატური ლექსიკონი, პლაკატი, სქემა, გრაფიკი, ცხრილი და სხვ.)
უცხ.VII.26. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის გასამდიდრებლად.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სისტემატურად იმეორებს გავლილ ლექსიკურ მასალას
· ამოკრეფს ცუდად ათვისებულ ლექსიკურ ერთეულებს
· იყენებს დამახსოვრების სხვადასხვა ხერხს (რამდენჯერმე გადაწერა, ხმამაღლა გამეორება, ერთი ფუძის სიტყვების, ანტონიმური/სინონიმური წყვილების დაჯგუფება, ასოცირება, კონტექსტში გამოყენება, თემატიკის მიხედვით დაჯგუფება და სხვა)
უცხ.VII.27. მოსწავლე იყენებს გრამატიკულ სტრუქტურებში გარკვევის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს გრამატიკულ სტრუქტურებს
· იყენებს ამოცნობილ სტრუქტურებს
· ადარებს ერთმანეთს უცხოური და მშობლიური ენების გრამატიკულ სტრუქტურებს
· იყენებს სქემებს, ტაბულებს, სტრუქტურულ მოდელებს
უცხ.VII.28. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კამათისას ისმენს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· კორექტულად მიუთითებს სხვების მიერ დაშვებულ შეცდომებზე
· შეფასებისას იჩენს კორექტულობას
· მეწყვილეს ეხმარება იმ საკითხებში, რომლებშიც თვითონაა ძლიერი
· მეწყვილესთან ერთად მონაწილეობს ინტერაქციაში
უცხ.VII.29. მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მსჯელობს თანაგუნდელებთან (როგორ გადაჭრან პრობლემა, როგორ გაანაწილონ ფუნქციები)
· სათანადოდ ასრულებს თავის ფუნქციას როგორც ლიდერი ან გუნდის წევრი
· ითვალისწინებს ლიდერის, თანაგუნდელის რჩევებს
· ისმენს სხვების მოსაზრებებს, გამოთქვამს საკუთარს
· უთანხმოებისას ცდილობს შეთანხმების მიღწევას
· ცდილობს თავისი წვლილი შეიტანოს საერთო საქმეში
კულტურათა დიალოგი
უცხ.VII.30. მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს ილუსტრაციებზე/ტექსტებში ასახულ კულტურულ, სიმბოლურ, საყოფაცხოვრებო რეალიებს
უცხ.VII.31. მოსწავლე იჩენს ინტერესს კულტურული თავისებურებების მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ადარებს ერთმანეთს უცხო და მშობლიურ კულტურულ გარემოს (დღესასწაულები, ზნე-ჩვეულებები, დროშა, დედაქალაქის ისტორია, ცნობილი ისტორიული პიროვნება და სხვა)
· კორექტულად გამოთქვამს საკუთარ აზრს, შეხედულებას, დამოკიდებულებას კულტურულ თავისებურებებზე მსჯელობისას
უცხ.VII.32. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ანდაზების, ფრაზეოლოგიზმების, წარმოებული სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას
· პოულობს მათ შესატყვისებს მშობლიურ ენაში
· ადარებს მათ ერთმანეთს
უცხ.VII.33. მოსწავლე ითვისებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და აანალიზებს სოციო-კულტურულ თავისებურებებს
· ამოიცნობს უცხო კულტურისთვის დამახასიათებელ ქცევის ეტიკეტს
· სიმულაციური სიტუაციების გათამაშებისას იცავს უცხოური სოციოკულტურული გარემოსთვის დამახასიათებელ ნორმებს
საბაზო სკოლის გერმანული ენის პროგრამის შინაარსი
VII–VIII–XI კლასი
პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად გამოიყენება. ჩამონათვალი ვერც ამომწურავი იქნება და ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას გავითვალისწინოთ:
· სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები
· თანამედროვე ენის ნორმები
· ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო
· მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს
პანორამა
1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები)
2. ლექსიკა
3. გრამატიკა
4. სოციოკულტურა და კულტურა
1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები)
1.1. სოციალური ურთიერთობები
1.2. ინფორმაციის გაცვლა
1.3. აღწერა/დახასიათება
1.4. გემოვნება
1.5. შეფასება
1.6. საჭიროების/მოთხოვნილების/სურვილის გამოხატვა
1.7. გრძნობების/ემოციური რეაქციების გამოხატვა
1.8. შეგრძნებების გამოხატვა
1.9. დროში ორიენტირება
1.10. სივრცეში ორიენტირება
1.11. ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
1.12. ნებართვა/ვალდებულება/აკრძალვა
1.13. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
1.14. სხვადასხვა
1.1. სოციალური ურთიერთობები
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში VII კლასისათვის
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში VIII კლასისათვის
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში IX კლასისათვის
მისალმება
·Hallo!
·Guten Morgen (Morgen)!
·Guten Tag (Tag)!
·Guten Abend!
დამშვიდობება
·Tschüs!
·Auf Wiedersehen (Wiedersehen)!
·Gute Nacht!
·Bis morgen!
·Bis bald!
მოკითხვა
·Wie geht’s?
· (Danke)Gut!
·Wie geht es dir\Ihnen?
·Es geht.
·Mir geht es gut\schlecht.
თავაზიანი მიმართვა
·Bitte, . . .
·Herr. . .
·Frau. . .
შეთავაზება
·Wollen wir ins Kino gehen?
·Komm, wir spielen Karten!
·Trinkst du (vielleicht) eine Cola?
·Hast du Lust auf Kuchen?
მობოდიშება
·Entschuldigung!
·Verzeihung!
·Entschuldigen Sie, bitte!
მადლობის გადახდა
·Danke!
·Danke schön!
·Danke sehr!
·Bitte schön!
·Danke sehr!
·Vielen Dank!
·Nichts zu danken!
·Danke für ...!
·Keine Ursache!
კეთილი სურვილების გამოხატვა/მილოცვა
·Frohe Weihnachten!
·Ein Glückliches Neues Jahr!
·Gute Reise!
·Willkommen!
·Frohe Ostern!
·Schönes Wochenende!
·Gute Besserung!
·Alles Gute zum Geburtstag!
·Herzlichen Glückwunsch zum Geburtstag!
·Viel Spaß!
შეხვედრის დანიშვნა
·Wo treffen wir uns?
·Hast du einen Termin?
წახალისება/შექება/შეფასება
·Gut!
·Sehr gut!
·Stimmt!
·Stimmt nicht!
·Falsch!
·Richtig!
·Schon besser!
·Prima!
·Super!
·Warum nicht?
·Ausgezeichnet!
·Toll!
·Du hast recht.
ინტერაქცია სუფრასთან
·Guten Appetit!
·Etwas mehr, bitte!
·Lecker!
·Schmeckt’s?
·Greif zu!
·Haben Sie schon bestellt\gewählt?
·Herr Ober!
·Wünschen Sie noch ein Glas...?
·Bitte die Speisekarte!
·Bitte, die Rechnung!
·Hat es Ihnen geschmeckt?
ინტერაქცია მგზავრობისას
·Bitte anschnallen!
·Fahren Sie, bitte, geradeaus und dann rechts!
·Wo liegt die nächste Haltestelle?
·Wann fährt der Zug ab?
·Darf ich ihre Fahrkarte sehen?
·Der Zug ist aber pünktlich!
·Darf ich Ihren Paß sehen?
·Das ist meine Bordkarte.
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტზე
·Was kostet . .?
·Was wünschen Sie?
·Welche Größe brauchen Sie?
·Das ist aber preiswert\günstig!
Wieviel kostet. . ?
Bitte, ein Kilo. . .?
Wiegt das ein Pfund?
Wieviel macht das?
Das ist ja teuer!
Sonst noch etwas?
ტელეფონით საუბარი
·Hallo!
·Hier (ist) Christian Maurer!
·Auf Wiederhören!
·Ruf (rufen Sie) später an.
·Darf ich, bitte (mit) Erika sprechen?
·Ich sage ihm\ihr Bescheid.
მიმოწერა (მიმართვის\დამშვიდობების კლიშეები)
·Liebe(r). . .
·Herzliche Grüße!
·Dein\Deine. . .
დათანხმება\უარი
·Ja.
·Ja, bitte.
·Nein.
·Nein, danke.
·Ja, gerne.
·Ja, klar.
·Doch.
·Na gut.
·Gar nicht!
·Nein, leider kann ich nicht.
·Natürlich.
·Sicher.
·Also gut.
·Ok.
·Na ja!
·Nein, tut mir Leid.
დამშვიდება
·Kein Problem!
·Keine Sorge!
·Das macht nichts!
გაფრთხილება
·Achtung!
·Vorsicht!
·Pass auf!
პოზიციის\აზრის გამოხატვა
·Ich denke. . .
·Ich meine. . .
1.2. ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები: გვარი, სახელი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი, დაბადების თარიღი
·Wie heißt du?
·Wie alt bist du?
·Ich bin ... (Jahre alt).
·Ich wohne in der Kirchenstraße.
·Ich wohne in Berlin.
·Meine Telefonnummer ist...
·Wann hast du Geburtstag?
·Am 20.Mai.
ეროვნების\წარმომავლობის შესახებ
·Woher kommst du?
·Wo bist du her?
·Ich komme aus Georgien.
·Er kommt aus Mailand.
·Dieser Mann ist ein Deutscher.
·Sie ist eine Engländerin.
იდენტიფიცირება: ადამიანის\საგნის
·Wer ist das?
·Was ist das?
·Das ist ein Junge.
·Das ist ein Heft.
ჯანმრთელობის შესახებ
·Was fehlt dir?
·Was tut dir weh?
·Ich habe Fieber.
·Ich bin krank.
·Ich habe Bauchschmerzen.
·Haben Sie Zahnschmerzen?
·Tut das weh?
·Ich lasse mir den Zahn plombieren.
საქმიანობის შესახებ
·Was machst du?
·Wie machst du das?
·Ich schwimme.
·Wie macht man das?
·Tue das nicht!
პროფესიის შესახებ
·Mein Vater ist ein Lehrer.
·Sie ist Krankenschwester von Beruf.
·Er arbeitet in einem Büro.
ამინდის შესახებ
·Es regnet/schneit.
·Die Sonne scheint.
·Wie ist das Wetter heute?
·Ist es heute windig\neblig?
1.3. აღწერა\დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა
·Peter ist groß.
·Heike ist hübsch.
·Er hat blaue Augen.
·Sie hat blondes Haar.
ადამიანის ჩაცმულობა
·Er trägt eine braune Jacke.
·Sie zieht den Mantel an.
·Die Bluse steht dir gut.
ადამიანის ხასიათი
·Ist Peter nett?
·Paul ist frech.
·Er ist langweilig.
·Sie ist höflich.
საგნის აღწერა
·Wie ist das Zimmer?
·Das Zimmer ist hell.
·Mein Fahrrad ist kaputt.
·Die Tasche ist braun.
·Das Gebäude ist hoch\niedrig.
1.4. გემოვნების გამოხატვა
·Ich mag Tiere.
·Ich liebe meine Eltern.
·Das mag ich gar nicht.
·Das ist mein Lieblingsbuch.
·Ich hasse es.
·Er trinkt lieber Cola.
·Am liebsten esse ich Kuchen.
1.7. საჭიროების/ მოთხოვნილების/ სურვილის/ გამოხატვა
·Der Schüler braucht ·Taschengeld.
·Er braucht das gar nicht.
·Wir wollen heute ins Kino.
·Ich möchte eine Tasse Tee, bitte!
1.8. გრძნობების/ემოციური რეაქციების
სიხარული\აღტაცება
·Wie schön!
·Wunderbar!
·Das ist ja toll!
·Echt super!
გაღიზიანება/უკმაყოფილება
·Ach Quatsch!
·Furchtbar!
·Verdammt (noch mal)!
·So ein Pech!
·Na so was!
·Unverschämt!
გაკვირვება
·Wieso. .?
·Wirklich?
·Echt?
·Ehrlich?
·Unmöglich!
·Das gibt’s doch gar nicht!
სინანული
·Schade!
·Leider. . .
·Tut mir Leid!
·Schade, daß. . .
ინტერესი
·Das interessiert mich.
·Das ist interessant.
·Ich interessiere mich für...
ინდეფერენტულობა
·Ich habe keine Lust.
·Das ist mir egal.
·Das interessiert mich nicht.
1.9. შეგრძნებების გამოხატვა
·Ich bin müde.
·Ich habe Hunger\Durst.
·Mir ist es kalt\schlecht\ gemütlich.
1.10. დროში ორიენტირება
დროში განთავსება
·Wie spät ist es?
·Wieviel Uhr ist es?
·Es ist halb acht.
·Es ist genau elf.
·Um Viertel vor sieben...
·Jetzt machen wir Pause.
·Wann habt ihr Ferien?
·Welcher Tag ist heute?
·Was haben wir heute?
·Heute ist der 1. Januar.
·Am Montag fahren wir weg.
·Im März beginnt der Frühling.
·Gleich!
·Nachmittags gehen wir spazieren.
·Sonntags sind wir alle Frei.
·Einen Augenblick, bitte!
·Moment mal!
·Im Moment bin ich beschäftigt!
ქრონოლოგია
·Nach dem Regen scheint die Sonne.
·Vor dem Mittagessen wäscht man die Hände.
·Endlich bist du da.
·Nächste Woche schreiben wir eine Mathearbeit.
·Seit wann spielst du Schach?
სიხშირე
·Wie oft spielst du Fußball?
·Manchmal geht er spazieren.
·Es regnet selten.
ხანგრძლივობა
·Wie lange dauert das Konzert?
·Bleibst du lange zu Hause?
სისწრაფე
·Wie schnell fährt das Auto?
·Mach, bitte, schneller!
·Sprechen Sie, bitte, langsam!
1.11. სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა
·Hier!
·Da!
·Rechts\links.
·Oben\unten.
·Vorn\hinten.
·Wo liegt das Rathaus, bitte?
·Geradeaus und links.
მიმართულება
·Hierher!
·Wohin fährt der Bus?
·Nach vorne\hinten.
·Biegen Sie um die Ecke!
·Gehen Sie die Straße entlang.
1.12. ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
მიზეზი\შედეგი
·Wir essen, weil wir ·Hunger haben.
·Ich trinke den Saft, weil ich Durst habe.
1.13. ნებართვა/ ვალდებულება/ აკრძალვა
·Darf ich. . . ?
·Soll ich anfangen?
·Ich muß gehen.
·Wir müssen uns beeilen.
·Das darf man nicht!
·Das ist verboten.
მასწავლებლის მითითებები/ მოსწავლის მიმართვა
·Setzt euch!
·Steh, bitte, auf!
·Hör zu!
·Wie schreibt man das?
·Wie sagt man...?
·Wie, bitte?
·Hilf mir, bitte!
·Noch einmal, bitte!
·Sprich, bitte, lauter!
·Ergänze, bitte den Satz!
·Hör, bitte, auf!
·Wer fehlt?
·Du bist dran!
·Keine Ahnung!
·Kann jemand helfen?
·Was stimmt und was stimmt nicht?
·Ich verstehe nicht!
·Was soll ich lesen?
·Wiederholen Sie, bitte!
·Wir schaffen es noch!
·Das weiß ich!
1.14. სხვადასხვა
·Also. . .
·Alles klar!
·Warte mal!
·Was ist los?
·Gib mir\her!
·Guck mal!
·Nicht wahr?
·Gott sei Dank!
2. ლექსიკა
2.1. ინდივიდი
2.2. ინდივიდის გარემოცვა
2.3. ყოველდღიური აქტივობები
2.4. ინდივიდის ორენტირები
2.5. დღესასწაულები და ზეიმები
რუბრიკა
მაგალითები VII კლასისათვის
მაგალითები VIII კლასისათვის
მაგალითები IX კლასისათვის
2.1. ინდივიდი
სხეული
· das Gesicht; das Auge; die Nase; das Ohr; der Mund; der Körper; der Rücken; die Schulter; die Brust; der Arm;
გარეგნობა
· hübsch; kräftig; schlank; stark; schwach; blaue\schwarze\grüne Augen haben;
· Brille tragenglattes\blondes\ rotes\ braunes\schwarzes\ lockiges Haar haben; Sommersprossen haben;
დახასიათება
· klug; nett; frech; böse; lustig; höflich; unhöflich; mutig; schüchtern; vorsichtig, ruhig;
ტანსაცმელი\აქსესუარები
· das Kleid; das Hemd; der Rock; die Bluse; die Hose; die Tasche; die Jacke; der Mantel; die Mütze; der Knopf;
· der Pullover; der Gürtel; das T-Shirt; das S-Shirt; die Unterhose; die Socke; aus Baumwolle; aus Wolle; der Reißverschluß;
ჰიგიენა
· die Seife; das Handtuch; die Zahnpasta; die Zahnbürste; das Waschbecken; die Dusche; der Kamm;
· der Rasierer; der Rasierschaum; der Fön; der Lippenstift; das Parfüm; die Wimpertusche;
ჯანმრთელობა\ავადმყოფობა
· der Arzt; Schnupfen haben; das Rezept; die Arznei; die Medizin; die Pille; die Grippe; krank\gesund sein; Fieber haben; niesen\husten; Temperatur messen;
· der Zahnarzt; das Wartezimmer; Zahnschmerzen haben; den Zahn plombieren; der Zahnarztbesucht; die Praxis;
შეფასება/ემოციური რეაქციები
· gut; schlecht; interessant; richtig; falsch; langweilig; lieben; lachen; mögen (mag);
· Lust haben; sich freuen; langweilig sein; lächeln;
· recht haben; gern haben; stolz sein;
პროფესია/ხელობა
· der Architekt; das Fotomodell; der Matrose; der Polizist; der Richter; der Angestellte; die Sekretärin; der Feuerwehrmann;
2.2. ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანები
· der Freund; die –in; der Junge; das Mädchen; der Herr; die Frau; das Kind; der Mensch;
· der Freund; die –in; der Nachbar; die –in; der Erwachsene; der Fußgänger; die –in; der Einwohner; die –in;
· das Leben; die Geburt; die Kindheit; die Jugend; die Erziehung; die Erwachsenheit; die Ausbildung; die Arbeit;
ოჯახი\ნათესავები
· die Eltern; die Geschwister; die Großmutter (die Oma); der Großvater (der Opa); der Onkel; die Tante; der Neffe; die Nichte;
ბუნება და ბუნების მოვლენები (ამინდი)
· das Wetter; der Regen; die Wolke; der Blitz; der Donner; die Pfütze; der Regenbogen; das Gewitter;
· das Wetterbericht; der Schnee; der Frost; der Wind; der Eiszapfen; der Nebel; die Hitze; das Klima; windig; neblig;
დედამიწა (გეოგრაფიული დასახელებები)
· das Land; Deutschland; der Deutsche; die Schweiz; Österreich; der Franzose; Japan; die Vereinigten Staaten; die Niederlande;
· Bundesrepublik Deutschland; Berlin; Hamburg; Köln; München; die Elbe; die Donau; Saarland; Bayern; Sachsen;
· die Welt; der Erdteil; die Insel; die Wüste; der Dschungel; der Atlantik; der Pazifik; der Nordpol; der Südpol;
ეროვნება\წარმომავლობა
· der Deutsche; der Franzose; aus Österreich; aus Kanada; der Engländer; die –in; der Chinese; chinesisch;
ქალაქი
· das Gebäude; das Rathaus; der Dom; die Kirche; der Platz; das Denkmal; die Brücke; die Großstadt;
· der Stadtteil; der Marktplatz; die Ampel; der Bürgersteig; das Bürogebeude; die Polizeiwache; die Feuerwache; der Wolkenkratzer;
სოფელი
· das Dorf; der Bauer; die Bäuerin; die Landschaft; der Bauernhof; die Scheune; der Weinberg; der Garten; der Apfelbaum;
საცხოვრებელი ადგილი
· das Zimmer; das Fenster; der Fußboden; die Küche; das Badezimmer; die Toilette; das Schlafzimmer; der Keller; die Garage;
· das Erdgeschoß; der Stock; der Aufzug; die Klingel; der Briefkasten; die Treppe; der Balkon; die Nachbarschaft; die Straße;
· die Miete; der Mieter; die –in; der Hausmeister; der Eigentümer; die –in; die Wohnfläche; die Nebenkosten; der Strom; die Heizung;
ავეჯი\საყოფაცხოვრებო ნივთები
· der Tisch; der Sessel; das Bett; der Teppich; das Sofa; der Vorhang; der Kamin; der Fernseher;
· der Kühlschrank; der Backofen; das Geschirr; das Besteck; die Wäsche; der Topf; das Geschirrtuch;
· die Steckdose; die Waschmaschine; der Staubsauger; der Computer; der Heizkörper;
სკოლა
· Deutsch; Georgisch; Mathematik(Mathe); das Fach; die Geschichte; das Schuljahr; die Erdkunde; der Stundenplan;
· der Unterricht; die Pause; der Pausenhof; die Turnhalle; das Schwimmbad; die Prüfung;
· die Sprache; das Alphabet; das Wort; der Buchstabe; der Satz; das Gedicht; die Erzählung; die Grammatik; die Rechtschreibung; die Übung;
სავაჭრო ობიექტები (პერსონალი\ინვენტარი)
· das Kaufhaus; die Bäckerei; die Metzgerei; der Kassierer; die -in; der Verkäufer; die -in; das Geld; die Apotheke;
· der Kunde; die Kundin; der Preis; die Quittung; das Sonderandebot; die Größe; der Schlussverkauf;
· die Lebensmittel; die Qualität; die Theke; die Dose; die Packung; der Einkaufswagen; der Eingang; der Ausgang;
სურსათი
· das Brot; das Brötchen; der Tee; das Joghurt; der Zucker; die Wurst; die Butter; die Cola; das Ei;
· das Obst; die Zitrone; die Birne; die Banane; der Apfel; das Gemüse; der Salat; die Tomate; der Blumenkohl;
· das Steak; der Schinken; das Kotelett; der Fisch; der Kaffee; der Saft; der Käse; das Bier;
კვება და კვების ობიექტები
· das Frühstück; das Mittagessen; das Abendessen; der Löffel; die Tasse; die Gabel; das Messer; der Teller; das Besteck;
· das Cafe; das Restaurant; die Speisekarte; die Kantine; der Kellner (der Ober); das Trinkgeld; die Rechnung;
· die Vorspeise; das Hauptgericht; die Nachspeise; das Getränk;
ფოსტა\პერსონალი
· das Postamt; die Post; der Brief; der Briefumschlag; der Briefträger; der Briefkasten; die Adresse; die Briefmarke;
ტრანსპორტი\პერსონალი
· das Auto; der Bus; das Taxi; der Ferkehrsstau; die Haltestelle; der Fahrer; der Fahrschein; die U-Bahn; die Station;
· der Zug; der Bahnhof; die Eisenbahn; die Fahrkarte; der Fahrplan; das Gleis; der Kontrolleur; der Bahnsteig;
· das Flugzeug; der Flughafen; der Zoll; der Koffer; der Paß; der Pilot;
კულტურის ობიექტები\პერსონალი
· das Kino; die Leinwand; der Film; der Schauspieler; die –in; der Star; der Regisseur;
· die Disco; der DJ; die Tanzfläche; die Eintrittskarte; die Pop – Musik; der Jazz; das Konzert; der Applaus;
· das Theater; das Ballett; die Oper; die Bühne; der Sänger; die –in; der Tänzer; die –in; das Publikum;
დასვენება/არდადეგები/მოგზაურობა
· die Winterferien; das Skigebiet; der Gipfel; der Sessellift; die Skier; der Skistock; der Skilehrer; die Aussicht;
· die Sommerferien; das Zelt; der Schlafsack; der Campingplatz (Zeltplatz); der Ausflug; das Ferienlager; die Mannschaft; der Wettbewerb;
· das Hotel; das Einzellzimmer; das Doppelzimmer; das Meer; der Sand; der Tourist; die –in; die Welle; der Strand;
საკომუნიკაციო საშუალებები
· die Nummer; die Vorwahl; der Hörer; die Telefonzelle; die Notrufnummer; die Auskunft; der Anrufbeantworter;
· das Mobiltelefon (das Handy); die Sim-Karte; der Akku; die Textnachricht; die Tastenfunktion; das Telefonbuch;
· der Computer; die Tastatur; das Internet; die e-mail (das Email); die e-mail-adresse; der Internet-Zugang; die Internetseite (Internet-Seite);
მედია
· die Presse; die Zeitung; die Zeitschrift; die Schlagzeile; das Comicalbum; die Sensation; die Werbung;
· die Massmedien; das Fernsehen; die Sendung; das Programm; der Moderator; der Reporter; die –in; die Nachricht; das Interview;
2.3. ყოველდღიური აქტივობები
შინ
· sitzen; liegen; stehen; machen; wohnen; leben; essen; trinken; schlafen; träumen;
· sich waschen; sich duschen; baden; sich kämmen; sich anziehen; sich ausziehen;
· legen; suchen; ziehen; drücken; holen;
გარეთ
· sehen; beobachten; sich befinden; tragen;
· kaufen; verkaufen; einkaufen; anbieten; wiegen; zahlen; bestellen; servieren; wünschen; bezahlen;
· sich beeilen; warten; treffen;
სკოლაში
· lernen; lesen; schreiben; sagen; geben; nehmen; sprechen; hören; fragen;
· antworten; rechnen; denken; erzählen; unterrichten; zeigen;
· zusammenzählen; abziehen; malnehmen; teilen;
სპორტი
· turnen; Sport treiben; Fußball spielen; ein Tor schießen; Tennis spielen; gewinnnen; verlieren; schwimmen; Ski laufen (fahren);
· der Fitnessraum; Gymnastik treiben; das Schwimmbad; in Form sein; joggen (das Jogging);
ტელეფონით სარგებლობა
· anrufen; telefonieren; wählen; auflegen; abnehmen; Nachricht lassen;
· speichern; navigieren;
დასვენება\გართობა
· Musik hören; basteln; singen; tanzen; fernsehen; fotografieren; Karten spielen;
· Schach spielen; Klavier spielen; Zeit verbringen; Spaß haben; sich unterhalten;
მგზავრობა\გადაადგილება
· gehen; laufen; fahren; einsteigen; aussteigen; umsteigen; bremsen; halten;
· überholen; parken; tanken; fliegen; reisen; sich verspäten; starten; landen; sonnenbaden;
· buchen; reservieren;
2.4. ინდივიდის ორიენტირები
დრო
· die Zeit; die Stunde; die Minute; die Sekunde; spät; früh; vor; nach; (ein, drei) Viertel; halb;
· heute; morgen; gestern; vorgestern; übermorgen; gleich; jetzt;
· die Vergangenheit; die Gegenwart; die Zukunft; damals; heutzutage;
სეზონები
· der Winter; der Frühling; der Herbst; der Sommer; der Kalender; das Jahr; der Monat;
თვეები
· Januar; Februar; März; April; Mai; Juni; Juli; August; September; Oktober; November; Dezember;
კვირის დღეები
· die Woche; das Wochenende; Montag; Dienstag; Mittwoch; Donnerstag; Freitag; Samstag; Sonntag;
დღე\ღამე
· der Tag; die Nacht; der Morgen; der Abend; der Mittag; der Nachmittag; die Mitternacht;
ქვეყნის მხარეები
· der Norden; der Süden; der Osten; der Westen; nördlich; südlich; westlich; östlich;
ადგილმდებარეობა
· rechts; links; oben; unten; weit; nah;
· hinaus; hinein; hinauf; hinunter; hinter; neben; zwischen; vor;
მახასიათებლები
· süß; lecker; frisch; bitter; köstlich; alt; neu; frech; nett; höflich; unhöflich; fleißig; faul;
· offen; geschlossen; voll; leer; modisch; altmodisch; billig; preiswert; teuer;
· frei; beschäftigt; besetzt; schwierig; wirklich; anders; zufrieden; ruhig;
ფერი
· die Farbe; weiß; schwarz; rot; gelb; blau; grün; grau; braun;
· rosa; lila; orange; dunkel; hell; leuchtend; gestreift; gepunktet; geblümt; kariert;
ზომა\ფორმა\წონა\ტემპერატურა
· klein; groß; riesig; hoch; ein Kilo/Pfund;
· rund; dreieckig; viereckig; eng; breit; flach; schwer;
· mittel; niedrig; leicht; heiß; warm; kalt;
შემადგენლობა
· aus Holz; aus Plastik; aus Gold; aus Silber; aus Metall;
რაოდენობა
· viel; mehr; wenig; alles; nichts;
რიცხვები
eins-(ein)tausend;
(ein)tausend-eine Million;
2.5. დღესასწაულები და ზეიმები
· der Advent; der
Adventskranz;
die Kerze; der
Nikolaustag; das
Fest;
· Weihnachten; der
Heilige Abend;
derWeihnachtsbaum;
das Geschenk;
· das Neujahr; der
Silvester; der
Neujahrstag;
· der Geburtstag;
die Party; der
Gast; die
Torte; die
Kerze;
· der Fasching;
· Ostern; der
Osterhase;
das Osterei;
die
Osterglocke;
· das Pfingsten;
3. გრამატიკა
გრამატიკის სწავლება კონტექსტშია სასურველი და არა კონტექსტისაგან მოწყვეტილად, რაც საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა ემსახურებოდეს. წესებისა და ტერმინების ზეპირად სწავლება არ არის რეკომენდებული. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები/ მოვლენები. ამისათვის სასურველია:
· ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე აგებული დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება.
· მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება.
3.1. არსებითი სახელი და არტიკლი
3.2. ნაცვალსახელი
3.3. ზედსართავი სახელი
3.4. რიცხვითი სახელი
3.5. წინდებული
3.6. ზმნა
3.7. ზმნიზედა
3.8. კავშირი
3.9. ნაწილაკი
3.10. რთული სიტყვის წარმოება
3.11. წინადადება
3.1. არსებითი სახელი და არტიკლი
· ბრუნება განსაზღვრულ\განუსაზღვრელ\უარყოფით არტიკლთან ერთად Nominativ\Akkusativ;1 Dativ; Genitiv;
·მრავლობითი რიცხვის წარმოების ძირითადი ტიპები Pluralformen;
·ნულოვანი არტიკლი der Nullartikel;
·საკუთარი სახელების ბრუნება (აგრეთვე von+Dativ ფორმა);
·გეოგრაფიული დასახელებები და მათი არტიკლები (მაგ., Frankreich; die Schweiz);
3.2. ნაცვალსახელი
·პირის ნაცვალსახელები Personalpronomen;
·კუთვნილებითი ნაცვალსახელები Possesivpronomen;
·ჩვენებითი ნაცვალსახელები Demonstrativpronomen ;
·კითხვითი ნაცვალსახელები Fragepronomen;
·განუსაზღვრელი ნაცვალსახელები Indefinita/ Negativpronomen;
·პირნაკლი ნაცვალსახელი es;
·უკუქცევითი ნაცვალსახელები Reflexivpronomen;
·მიმართებითი ნაცვალსახელები Relativpronomen;
3.3. ზედსართავი სახელი
·ზედსართავი სახელი შედარების ხარისხები: der Positiv, der Komparativ, der Superlativ;
·ზედსართავი სახელის ბრუნება განსაზღვრულ\განუსაზღვრელ\უარყოფით არტიკლთან ერთად (Nominativ\Akkusativ; 1 Dativ; Genitiv);
·ზედსართავი სახელის ბრუნება არსებითთან ერთად უარტიკლოდ (Nominativ\Akkusativ;1 Dativ; Genitiv);
·ზედრსართავი სახელის გაარსებითება (Substantivierung von Adjektiven);
3.4. რიცხვითი სახელი
·რაოდენობითი რიცხვითი სახელი Kardinalzahlen;
·რიგობითი რიცხვითი სახელი Ordinalzahlen;
·თარიღი das Datum;
3.5. წინდებული
·დროის აღმნიშვნელი წინდებულები Präpositionen mit Zeitangaben: um, an, in, vor, nach, bis, von, zwischen;
·ბრალდებითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Akkusativ:bis, durch, für, ohne, gegen, um;
·მიცემითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Dativ: zu, nach, bei, an, auf, in, von, aus;
·მიცემითი და ბრალდებითი ბრუნვების საერთო წინდებულები Wechselpräpositionen: in, an, auf, über, unter, vor, hinten, neben, zwischen;
3.6. ზმნა
·სუსტი, ძლიერი, შერეული, დამხმარე, მოდალური, უკუქცევითი, თავსართმოცილებადი და შედგენილი (თავსართმოუცილებადი) ზმნების უღლება;
·აწმყო დრო Präsens;
·ნამყო წარსული Präteritum;2
·ნამყო სასაუბრო დრო Perfekt;2
·ნამყო წინარე დროის Plusquamperfekt წარმოება;
·მყოფადი დროის Futur წარმოება;
·brZanebiTi kilo Imperativ;
·ზმნის გაარსებითება;
·ზმნის გარდამავლობა;
·ზმნური მართვა;
·ინფინიტივური კონსტრუქციები Infinitiv + zu; haben + zu + Infinitiv; um/ohne...zu + Infinitiv;
3.7. ზმნიზედა
·ადგილის, დროის და ვითარების გარემოების ზმნიზედები Adverbien des Ortes: dort, hinten, daneben, links, rechts და სხვა;
·დროის გარემოების ზმნიზედები Adverbien der Zeit: damals, einmal, irgendwann, neulich, oft, immer და სხვა;
·ვითარების გარემოების ზმნიზედები Adverbien der Art und Weise: sehr, ganz, bestimmt, genug, wirklich, überhaupt და სხვა;
·ზმნიზედის შედარების ხარისხები Komparation der Adverbien;
Pronominaladverbien კითხვითი და ჩვენებითი ნაცვალსახელური ზმნიზედები;
3.8. კავშირი
·und; auch; aber; oder; daß; weil; wenn; als; denn; deshalb; sondern; obwohl;
3.9. ნაწილაკი
·ნაწილაკები: ja; doch; nein; nicht; noch; nur; auch; gar; denn; fast და სხვა;
3.10. რთული სიტყვის წარმოება
·შედგენილი სიტყვები Komposita;
·un- თავსართი;
·-in; un-;-isch; -er\-erin;-e\-in; -ich, -lich; -ig, -ung; -tät ბოლოსართები;
3.11. წინადადება
·მტკიცებითი წინადადება die Aussage;
·არაკითხვითსიტყვიანი წინადადება die Satzfrage (Ja\Nein-Fragen);
·კითხვითსიტყვიანი წინადადება die Wortfrage (W-Frage );
·ბრძანებითი წინადადება der Imperativsatz;
·წინადადების წევრები: Subjekt, Verb (Prädikat), Ergänzung;
·რთული ქვეწყობილი წინადადება das Satzgefüge: მთავარი და დამოკიდებული წინადადება Hauptsatz und Nebensatz;
1 არსებითი/ზედსართავი სახელის ბრუნების სწავლებისას (გამეორებისას) 4 ბრუნვიდან სახელობითი და ბრალდებითი Nominativ/Akkusativ ბრუნვის სწავლება თავდაპირველად ერთადაა რეკომენდებული, შემდგომ მიცემითი ბრუნვის Dativ, ხოლო სულ ბოლოს ნათესაობითის Genitiv.
2 მიუხედავად იმისა, რომ მოცემულ სასწავლო გეგმაში მეთოდიკის საკითხები არ განიხილება, სწავლების თანამედროვე საკომუნიკაციო მეთოდების გათვალისწინებით დასაშვებია/რეკომენდებულია ნამყო სასაუბრო დროის Perfekt ნამყო წარსულზე Prteritum ადრე სწავლება (გამეორება).
4. სოციოკულტურა და კულტურა
(სანამ მოსწავლეები უცხოურ ენაში ცოდნის დონეს აიმაღლებდნენ, დასაშვებია მოცემული ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)
· დღესასწაულები და ტრადიციები: რამდენიმე დღესასწაული, მათი თავისებურებები, დეკორაციები, ტრადიციული კერძები, პერსონაჟები და სხვა;
· პურობა: კვების რეჟიმი, გერმანელი (გერმანულენოვანი) მოზარდის ტიპური საუზმე, რამდენიმე ტიპური კერძის დასახელება და სხვა;
· მომსახურება: ტრანსპორტის სახეობები, საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილები;
· საკუთარი სახელები და კნინობითი ფორმები;
· გერმანულენოვანი ქვეყნები და მათი დედაქალაქები: გერმანია, ავსტრია, შვეიცარია (გერმანულენოვანი ნაწილი);
· ყმაწვილთა ცხოვრება: დღის რეჟიმი; თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება; მონაწილეობა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში; ურთიერთობები; გატაცებები;
· გეოგრაფიული ცნობები გერმანულენოვანი ქვეყნის შესახებ;
· ზოგადი ცნობები გერმანიის პოლიტიკური წყობის შესახებ;
· რამდენიმე ისტორიული მოვლენა;
· რეგიონალური თავისებურებები;
· რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე და ფედერაციული მიწა;
· საბავშვო ნაწარმოებები, იგავ-არაკები და ლეგენდები;
· ცნობილი ადამიანები გერმანულენოვანი სამყაროდან: რამდენიმე ისტორიული პირი, ხელოვანი, სპორტსმენი, პოლიტიკოსი;
· ცნობები გერმანულ-ქართული ურთიერთობებიდან.
საშუალო სკოლის უცხოური ენის სტანდარტი
X კლასი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
უცხ.X
მიმართულება:
მოსმენა
ლაპარაკი
კითხვა
1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოთა ინსტრუქციებს.
2.მოსწავლე იგებს დიალოგს, ინტერვიუს.
3.მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
4.მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
5.მოსწავლე განსაზღვრავს მოსმენის მიზანს და იყენებს შესაბამის სტრატეგიას.
6.მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
7.მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.
8.მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
9.მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს.
10 მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
11.მოსწავლე იგებს სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
12.მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას - სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
13.მოსწავლე ეცნობა პრესას (ინტერვიუ, რეპორტაჟი, ტელეპროგრამა, ქრონიკა).
14.მოსწავლე იგებს სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ბუკლეტი, აფიშა, ანონსი).
15.მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი მასალის შემცველ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროდან).
16.მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური).
17.მოსწავლე იგებს ბიოგრაფიას
18.მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა სახეობას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი).
უცხ.X
მიმართულება:
წერა
სწავლის სწავლა
კულტურათა დიალოგი
19.მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს სხვადასხვა შინაარსის ღია ბარათს.
20.მოსწავლე ქმნის სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ტურისტული ბუკლეტი, აფიშა).
21.მოსწავლე აყალიბებს საკუთარ მოსაზრებას.
22.მოსწავლე თხზავს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, ამბავი)
23.მოსწავლე მიმართავს სათანადო სტრატეგიებს.
24.მოსწავლე აცნობიერებს, რომ მიზნის მიღწევის სხვადასხვა გზა არსებობს.
25.მოსწავლე დამოუკიდებლად მართავს სასწავლო საქმიანობას.
26.მოსწავლე მართავს რესურსებს.
27.მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
28.მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
29.მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
30.მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური განსხვავებების მიმართ.
31.მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
32.მოსწავლე ითვალისწინებს განსხვავებულ სოციო-კულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
სწავლის შედეგები და ინდიკატორები
მოსმენა
(მოსმენის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* და ნახევრად ავთენტური* აუდიოჩანაწერები, სადაც ტექსტები მკაფიოდ და ნელა ისმის)
უცხ.X.1.მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოთა ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათანადოდ რეაგირებს მასწავლებლის მითითებებზე
· ასრულებს სავარჯიშოებს
უცხ.X.2.მოსწავლე იგებს დიალოგს, ინტერვიუს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (თანამოსაუბრეებს, სასაუბრო თემას)
· ამოკრეფს დიალოგიდან ფაქტობრივ ინფორმაციას (ვინ, სად, როდის, რამდენი, რომელი, როგორი. . . )
· ამოიცნობს დიალოგში მონაწილეთა მიერ გამოთქმულ დადებით და უარყოფით შეფასებებს
· განასხვავებს მეტყველების თავაზიან და ფამილარულ ფორმებს
უცხ. X. 3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს, სად არის გაკეთებული განცხადება (აეროპორტში, სუპერმარკეტში, სადგურში, მეტროში და სხვა)
· ამოიცნობს განცხადების თემას/მიზანს (რეკლამირება, გაფრთხილება, ინფორმირება და სხვა)
· ამოიცნობს ადრესატს
· ამოკრეფს ფაქტობრივ ინფორმაციას (გამგზავრების დრო, ბაქანი, ფასი, დაკარგული ნივთი და სხვა)
მოსმენის სტრატეგიები
უცხ.X.4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ცოცხალი მეტყველების/ჩანაწერის გასაგებად იშველიებს არავერბალურ ელემენტებს (ხმის ტემბრი, ინტონაცია, მიმიკა, ჟესტიკულაცია, სხვადასხვა ტიპის ხმაური, ლოგიკური მახვილები)…
· ნაცნობ ელემენტებზე დაყრდნობით (კონტექსტი, ინტონაცია, ილუსტრაცია . . . ) ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების, წინადადებების მნიშვნელობას
უცხ.X.5. მოსწავლე განსაზღვრავს მოსმენის მიზანს და იყენებს შესაბამის სტრატეგიას.
ა. მოსწავლე ამოიცნობს ზოგად შინაარსს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ნაცნობ სიტყვებსა თუ გამოთქმებზე დაყრდნობით ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას, მთავარ თემას/საკითხებს
ბ. მოსწავლე ამოიცნობს კონკრეტულ ინფორმაციას (სელექციური მოსმენა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოკრეფს კონკრეტულ ინფორმაციას
ლაპარაკი
უცხ.X.6.მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქმით კითხულობს ლექსებს, ტექსტებს
· გაითამაშებს დიალოგებს, სკეტჩებს
უცხ.X.7.მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მონაწილეობს სიმულაციურ სიტუაციებში (მაღაზიაში, დაპატიჟება, შეხვედრის დანიშვნა, დაჯავშნა და სხვა)
· ინტერაქციის მსვლელობისას შეარჩევს საკომუნიკაციო სიტუაციის შესატყვის მიმართვის ფორმებს, გამოთქმებს, კლიშეებს
· სათანადოდ რეაგირებს თანამოსაუბრის რეპლიკებზე
· ახერხებს სატელეფონო საუბარს
· მართებულად იყენებს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
უცხ.X.8. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სვამს და პასუხობს კითხვებს ნაცნობ თემატიკაზე (მოდა, საყვარელი გმირი, გართობა, თავისუფალი დრო, სკოლა, მეგობრები და სხვა)
· გამოხატავს და განმარტავს საკუთარ დამოკიდებულებას ამა თუ იმ საკითხთან დაკავშირებით (მომწონს/არ მომწონს, ვეთანხმები/არ ვეთანხმები და სხვა)
· აფასებს მოვლენებს, ფაქტებს, ადამიანებს
· სათანადოდ იყენებს მეტყველების თავაზიან და ფამილარულ ფორმებს
· უცხოურ ენაზე გამოთქვამს სათქმელს სასწავლო პროცესში წარმოქმნილ პრობლემებთან დაკავშირებით ("ვერ გავიგე", "ეს რას ნიშნავს", "შეიძლება გაიმეოროთ" და სხვა)
უცხ.X.9. მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· საუბრობს მისთვის ნაცნობ თემატიკაზე (ოჯახი, საცხოვრებელი ადგილი, აქტივობები და სხვა)
· ყვება ამბავს
ზეპირმეტყველების სტრატეგიები
უცხ.X.10. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· საუბრის დაწყებამდე თავს უყრის აუცილებელ რესურსებს (მოდელები, საკვანძო სიტყვები, გამოთქმები, კლიშეები)
· "ბლოკირების" შემთხვევაში იყენებს საკომპენსაციო საშუალებებს (მაგ.,: მიმიკა, ჟესტიკულაცია, პერიფრაზირება /აღწერს ნაგულისხმევ საგანს ან მიუთითებს მის დანიშნულებაზე და სხვა/)
· ხვდება და ასწორებს საკუთარ/სხვის შეცდომებს
· გაუგებრობის შემთხვევაში ითხოვს განმარტებას, ნელა და გარკვევით წარმოთქმას, გამეორებას
კითხვა
(კითხვის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება ნახევრად ავთენტური* ან ავთენტური* ტექსტები)
უცხ.X.11. მოსწავლე იგებს სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მითითებებს
· თანმიმდევრულად ასრულებს მათ
უცხ.X.12. მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას - სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ავტორის/ადრესატის ვინაობას
· ამოიცნობს გაგზავნის თარიღსა და ავტორის/ადრესატის მისამართს
· ამოიცნობს კორესპონდენციის მიზანს (მილოცვა, მიწვევა, რაიმეს შეთავაზება და სხვა)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, ვინ, რატომ . . .)
უცხ.X.13. მოსწავლე ეცნობა პრესას (ინტერვიუ, რეპორტაჟი, ტელეპროგრამა, ქრონიკა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოსწავლე იგებს ინტერვიუს, რეპორტაჟს.
· ამოიცნობს კორესპონდენტს/რესპონდენტს
· ამოიცნობს თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
· ამოიცნობს რესპონდენტის ემოციებს, დადებით და უარყოფით დამოკიდებულებებს
ბ. მოსწავლე იგებს ტელეპროგრამას.
· ამოიცნობს პროგრამის ფორმატს (კვირის განრიგი, საათების განრიგი, გადაცემის სათაურები, არხების ლოგოები)
· ამოიცნობს გადაცემის ტიპებს
· ამოიცნობს ანოტაციის შინაარსს
· ამოიცნობს კონკრეტულ ინფორმაციას (მონაწილე, შემსრულებელი, დღე, დრო და სხვა)
გ. მოსწავლე იგებს ქრონიკას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს სათაურსა და ქვესათაურებს
· ამოიცნობს მთავარ სიუჟეტებს საკვანძო სიტყვებზე დაყრდნობით (სენსაცია, დაჯილდოება, გატაცება, ქურდობა და სხვა)
· ამოიცნობს პერსონაჟებსა და მათ დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს მოვლენათა თანმიმდევრობას
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, რამდენი. . . )
უცხ.X.14.მოსწავლე იგებს სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ბუკლეტი, აფიშა, ანონსი).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, ტექსტის მიზანი, ტექსტის ფორმატი, ადრესატი)
· ამოიცნობს სათაურს, ქვესათაურებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (თარიღი, ფასი, ადგილი, პირობები, მონაწილე და სხვა)
· ამოიცნობს მინიშნებულ კულტურულ რეალიებს
· ამოიცნობს შეფასებებს
უცხ.X.15. მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი მასალის შემცველ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროდან).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მთავარ თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
უცხ.X.16. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს (მოთხრობა, ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პერსონაჟებს
· ამოიცნობს პერსონაჟთა განწყობილებას, გრძნობებს, დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს ამბის მსვლელობის მთავარ ეტაპებს (დასაწყისი, ამბის განვითარება, დასასრული)
· ადგენს მოვლენათა თანამიმდევრობას
უცხ.X.17. მოსწავლე იგებს ბიოგრაფიას.
შედეგი მიღწეულია, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პიროვნებას
· ამოიცნობს დროისა და სივრცის ორიენტირებს (თარიღი, დაბადების ადგილი, ეპოქა)
· ამოიცნობს მოღვაწეობის სფეროს, რომელშიც გაითქვა სახელი (ისტორია, ხელოვნება, პოლიტიკა, სპორტი და სხვა)
· ამოიცნობს პიროვნულ თვისებებს
· ამოიცნობს კარიერის ეტაპებს
კითხვის სტრატეგიები
უცხ.X.18. მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა სახეობას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი).
ა. მოსწავლე ეცნობა ტექსტს (გაცნობითი კითხვა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ სხვადასხვა ელემენტებზე დაყრდნობით (სათაური, ქვესათაური, ილუსტრაცია, აბზაცების დასაწყისი, ერთ-ერთი აბზაცი, გამოყოფილი სიტყვები)
· ერთხელ კითხულობს ტექსტს
· არ ამახვილებს ყურადღებას უცნობ სიტყვებზე
· ზოგადი შინაარსის გასაგებად ეყრდნობა ნაცნობ სიტყვებს
ბ. მოსწავლე გულდასმით კითხულობს ტექსტს (შესწავლითი კითხვა)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ეცნობა ტექსტს (გაცნობითი კითხვა)
· გამოწვლილვით კითხულობს ტექსტს
1. ცდილობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობის ამოცნობას ნაცნობ ვერბალურ (კონტექსტი, ქართულ ენაში დამკვიდრებული უცხოური სიტყვები, სიტყვის ნაცნობი ფუძე, აფიქსები) და არავერბალურ (ტექსტის აგებულება, ილუსტრაციები, სხვადასხვაგვარი შრიფტი, ბრჭყალები) ელემენტებზე დაყრდნობით
2. უცნობი სიტყვების, გამოთქმების განმარტებას ეძებს მისთვის მისაწვდომ რესურსებში (სახელმძღვანელო, ლექსიკონი, კომპეტენტური პირი)
· საჭიროების შემთხვევაში ხელმეორედ კითხულობს ტექსტს ან მის ცალკეულ ნაწილებს
გ. მოსწავლე ტექსტში პოულობს კონკრეტულ ინფორმაციას (ძიებითი /სელექციური/ კითხვა)
· შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· თვალის გადავლებით ამოკრეფს მისთვის საჭირო ინფორმაციას
წერა
უცხ.X.19.მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს სხვადასხვა შინაარსის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იცავს კორესპონდენციის ფორმალურ მხარეს (მიმართვის ფორმა, დამშვიდობების ფორმულა, ხელმოწერა, მისამართი, თარიღი)
· კორესპონდენციის მიზანს უსადაგებს შინარსს (მიწვევა, რაიმეს შეთავაზება, მიწვევაზე/შეთავაზებაზე დათანხმება/უარის თქმა)
· რესპონდენტის ვინაობას გათვალისწინებით მართებულად შეარჩევს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.20. მოსწავლე ქმნის სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ტურისტული ბუკლეტი, აფიშა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· განსაზღვრავს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, რეკლამის მიზანი, ტექსტის ფორმატი, ადრესატი)
· იგონებს სათაურს
· წერს ილუსტრაციის კომენტარებს
· ლაკონურად თხზავს ძირითად ტექსტს (ანოტაციას)
· მიუთითებს ფაქტობრივ ინფორმაციას (თარიღი, ფასი, ადგილი, პირობები და სხვა)
· ფაქტობრივ ინფორმაციას დაურთავს შეფასებებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.21.მოსწავლე აყალიბებს საკუთარ მოსაზრებას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მიუთითებს თემას
· გამოხატავს საკუთარ შეხედულებას და განმარტავს მას
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.22. მოსწავლე თხზავს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, ამბავი)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იწყებს თხრობას
· განავითარებს და ასრულებს სიუჟეტს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
წერის სტრატეგიები
უცხ.X.23.მოსწავლე მიმართავს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს და ამზადებს აუცილებელ სასწავლო რესურსებს (ლექსიკონი, ნიმუში, გრამატიკული ცნობარი . . )
· ადგენს შესასრულებელი სამუშაოს გეგმას და წერს შავ ვარიანტს
· კითხულობს შავ ვარიანტს, სასწავლო რესურსზე დაყრდნობით ამოწმებს და ასწორებს ნაწერს
· ათეთრებს მას
სწავლის სწავლა
უცხ.X.24. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ მიზნის მიღწევის სხვადასხვა გზა არსებობს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოკვეთს შესასრულებელი სამუშაოს მთავარ ამოცანას
· შესასრულებელ სამუშაოს ყოფს მონაკვეთებად
· ეძებს და ასახელებს სამუშაოს შესრულების ალტერნატიულ გზებს
· შეარჩევს ერთ-ერთს
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო რესურსებს და ახდენს ცოდნის მობილიზებას
· სამუშაოს დასრულების შემდეგ სხვებთან ერთად განიხილავს შერჩეულ ვარიანტებს (ვინ როგორი ტაქტიკა აირჩია, ვის რა გაუადვილდა, ვის რა გაუჭირდა, რა აჯობებდა)
· თანატოლებთან ერთად მსჯელობს იმის შესახებ, თუ რომელი ვარიანტი იყო ოპტიმალური
· იცავს დროის ლიმიტს
უცხ.X.25. მოსწავლე დამოუკიდებლად მართავს სასწავლო საქმიანობას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო რესურსებს და ახდენს ცოდნის მობილიზებას
· მიმართავს თვითშეფასებას
· მონაწილეობს თანაშეფასებებში (მოსწავლე-მასწავლებელი ან მოსწავლე-მოსწავლე ერთსა და იმავე ნაშრომს ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად აფასებენ, შემდეგ ერთმანეთს ადარებენ შეფასებებს და მსჯელობენ კრიტერიუმებზე)
· შედეგებზე დაკვირვებით აღნიშნავს, სად აქვს წინსვლა, სად უჭირს
· ასახელებს წარუმატებლობის ფაქტორებს, მიზეზებს (მაგ.,: სათანადოდ არ გამოიყენა რესურსი, ვერ გამოკვეთა აქტივობის მთავარი ამოცანა, გამოტოვა ერთი ეტაპი, ამოცანა დაუძლეველი მოეჩვენა, იყო უგუნებოდ და სხვა)
· ადგენს, თუ რა ზომებს უნდა მიმართოს ხარვეზების აღმოსაფხვრელად
უცხ.X.26. მოსწავლე მართავს რესურსებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს ინფორმაციას როგორც სკოლაში, ისე სკოლის გარეთ მისაწვდომ რესურსებში (სახელმძღვანელო, თვალსაჩინოებები, ლექსიკონი, სკოლის/სოფლის/ქალაქის ბიბლიოთეკა, მასწავლებელი, კომპეტენტური პირი, ინტერნეტი და სხვა)
· სხვადასხვა მაჩვენებლის მიხედვით ახარისხებს და აჯგუფებს რესურსებში მოპოვებულ ინფორმაციას
უცხ.X.27. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კორექტულად აღნიშნავს სხვების მიერ დაშვებულ შეცდომებს
· კამათისას ყურს უგდებს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· შეფასებისას იჩენს კორექტულობას
· თანაკლასელს ეხმარება იმ საკითხებში, რომლებშიც თვითონაა ძლიერი
· თანაკლასელებთან ერთად ვარჯიშობს ინტერაქციაში
უცხ.X.28. მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მსჯელობს გუნდელებთან (როგორ გადაჭრან პრობლემა, როგორ გაანაწილონ ფუნქციები)
· სათანადოდ ასრულებს თავის ფუნქციას როგორც ლიდერი ან გუნდის წევრი
· ითვალისწინებს ლიდერის, გუნდელის რჩევებს
· ისმენს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· უთანხმოებისას ცდილობს მორიგებას
· თავისი წვლილი შეაქვს საერთო საქმეში
კულტურათა დიალოგი
უცხ.X.29. მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს ილუსტრაციებზე/ტექსტებში ასახულ კულტურულ, სიმბოლურ, საყოფაცხოვრებო რეალიებს
უცხX.30. მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური განსხვავებების მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ავლებს პარალელებს უცხო და მშობლიურ კულტურებს შორის, პოულობს მსგავსებებს, განსხვავებებს
· კულტურულ თავისებურებებზე საუბრისას კორექტულად გამოთქვამს საკუთარ მოსაზრებას, დამოკიდებულებას
· იჩენს ინტერესს ადამიანთა განცდების, დამოკიდებულებების მიმართ
· ავლებს პარალელებს, პოულობს და აღნიშნავს ანალოგიებს, განსხვავებებს საკუთარ და სხვათა სულიერ სამყაროებს შორის (განცდები, განწყობილებები, დამოკიდებულებები)
უცხ.X.31. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ანდაზების, ფრაზეოლოგიზმების, წარმოებული სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას
· პოულობს შესატყვისებს მშობლიურ ენაში
· ადარებს მათ ერთმანეთს
უცხ.X.32. მოსწავლე ითვალისწინებს განსხვავებულ სოციო-კულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და აანალიზებს სოციო-კულტურულ თავისებურებებს
· ამოიცნობს უცხო კულტურისთვის დამახასიათებელ ქცევის ეტიკეტის ნორმებს
· სიმულაციური სიტუაციების გათამაშებისას იცავს უცხოური სოციოკულტურული გარემოსთვის დამახასიათებელ ნორმებს
საშუალო სკოლის გერმანული ენის პროგრამის შინაარსი
X-XI-XII კლასი
პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად გამოიყენება. ჩამონათვალი ვერც ამომწურავი იქნება და ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას გავითვალისწინოთ:
· სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები
· თანამედროვე ენის ნორმები
· ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო
· მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს
პანორამა
1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები)
2. ლექსიკა
3. გრამატიკა
4. სოციო-კულტურა და კულტურა
1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები)
1.1. სოციალური ურთიერთობები
1.2. ინფორმაციის გაცვლა
1.3. აღწერა\დახასიათება
1.4. გრძნობების\ემოციური რეაქციების გამოხატვა
1.5. დროში ორიენტირება
1.6. სივრცეში ორიენტირება
1.7. ნებართვა\ვალდებულება\აკრძალვა
1.8. ლოგიკური კავშირები
1.9. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
1.10. სხვადასხვა
1.1. სოციალური ურთიერთობი
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში X კლასისათვის
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში XI კლასისათვის
ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში XII კლასისათვის
მისალმება
·Hallo!
·Guten Tag (Tag)!
·Guten Morgen (Morgen)!
·Guten Abend!
·Grüß Gott!
·Grüß dich!
დამშვიდობება
·Tschüs!
·Auf Wiedersehen (Wiedersehen)!
·Bis morgen!
·Bis bald!
·Bis dann!
·Mach’s gut!
გაცნობა\წარდგენა
·Wie heißt du?
·Wie heißen Sie?
·Wie ist dein (Ihr) Name?
·Ist Bernard dein Vorname?
·Bernard ist mein Nachname.
·Das ist Peter.
·Darf ich Ihnen meinen Freund vorstellen?
·Darf ich vorstellen – Herr Braun – Frau Schmidt.
·Entschuldigen Sie, bitte, wie ist Ihr Name, noch einmal?
·Freut mich sehr (Sie kennenzulernen)!
მოკითხვა
·Wie geht's (dir, Ihnen)?
· (Danke) Gut!
·Nicht gut.
·Es geht.
თავაზიანი მიმართვა
·Bitte...
·Herr...
·Was möchten Sie?
·Was kann ich für Sie tun?
·Ich hätte gerne...
მობოდიშება
·Entschuldigung!
·Entschuldigen Sie bitte!
·Verzeihung!
მადლობის გადახდა
·Danke!
·Danke schön!
·Danke sehr!
·Danke für ...
·Vielen Dank!
·Bitte sehr (bitte)!
·Herzlichen Dank!
·Nichts zu danken!
·Ich danke dir (Ihnen)!
კეთილი სურვილების გამოხატვა\მილოცვა
·Gute Reise!
·Herzlichen Glückwunsch zum Geburtstag!
·Alles Gute zum Geburtstag!
·Zum Wohl!
·Prosit Neujahr!
·Willkommen!
·Herzlich Willkommen!
·Viel Glück!
·Viel Erfolg!
·Viel Spaß!
·Gute Fahrt!
·Guten Flug!
·Schönes Wochenende!
·Gleichfalls!
·Ebenfalls!
შეთავაზება\დაპატიჟება
·Wollen wir. . . ?
·Darf ich dich (Sie) einladen?
·Kommst du (viellecht) vorbei?
·Ich schlage vor, wir spielen Tennis!
დათანხმება\უარის თქმა
·Ja\nein.
·Na gut.
·Ok.
·Gar nicht.
·Sicher.
·Na ja!
·Also gut.
·Nein, tut mir leid
·Einverstanden!
·Selbstverständlich!
·Geht nicht!
დაპირება
·Ich verspreche es dir.
·Ich verspreche, daß ...
·Das passiert nicht mehr.
გაფრთხილება
·Vorsicht!
·Sei vorsichtig!
·Pass auf!
·Achtung!
დამშვიდება
·Das macht nichts!
·Kein Problem!
·Keine Sorge!
·Keine Ursache!
·Nicht schlimm!
·Nimm dir Zeit!
შეხვედრის დანიშნვა
·Wo treffen wir uns?
·Hast du einen Termin?
·Wo ist der Treffpunkt?
ინტერაქცია სუფრასთან
·Guten Appetit!
·Prosit Mahlzeit (Mahlzeit)!
·Lecker!
·Greif zu!
·Was möchten Sie trinken?
·Was wünschen Sie?
·Ein Glas Mineralwasser, bitte!
·Herr Ober, bitte die Rechnung!
·Getrennt oder zusammen?
დაჯავშნა
·Darf ich für heute Abend einen Tisch reservieren?
·Alles ausgebucht!
·Möchten Sie ... reservieren?
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტზე
·Was kostet . . .?
·Wieviel kostet?
·Wünschen Sie...?
·Welche Größe ist das?
·Das ist ein Sonderangebot.
·Das ist preiswert\günstig!
·Bitte ein Pfund\Kilo...
·Sonst noch etwas?
ინტერაქცია მგზავრობისას
·Wie komme ich nach...?
·Hier steigen wir aus!
·Wir müssen uns beeilen!
·Der Zug fährt gleich ab!
·Darf ich Ihren Paß sehen?
·Ich habe nichts zu verzollen!
მიმოწერა (მიმართვის, დამშვიდობების კლიშეები)
·Liebe(r). . .
·Mit freundlichen Grüßen. . ·Herzliche Grüße. . .
·Dein\Deine. . .
·Sehr geehrte(r) Frau\Herr...
·Sehr geehrte Damen und Herren.
პოზიციის გამოხატვა\სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა
·Ich denke. . .
·Ich meine. . .
·Ich finde...
·Meiner Meinung nach...
·Das finde ich (nicht) wichtig.
·Da bin ich nicht einverstanden.
·Das ist bißchen anders.
·Es sieht so aus, daß. . .
·Sagen wir mal so, . . .
·Das kann ich nicht akzeptieren.
შეფასება
·Gut!
·Sehr gut!
·Stimmt!
·Stimmt nicht!
·Falsch!
·Richtig!
·Schon besser!
·Prima!
·Super!
·Geil!
·Warum nicht?
·Ausgezeichnet!
·Toll!
·Cool!
·Spitze!
·Du hast recht.
აზრის კითხვა\რჩევის მიცემა
·Was soll ich tun?
·Wie soll ich das machen?
·Was kannst du mir empfehlen?
·Das rate ich dir.
·Tu’ das lieber nicht.
·Was sagst du dazu?
ტელეფონით საუბარი
·Hallo!
·Hier Richard Schwarz!
·Kann (könnte) ich, bitte (mit) Frau Wagner sprechen?
·Meine Nummer ist...
·Ich sage ihm\ihr Bescheid!
·Ruf (rufen Sie) später an.
·Darf ich zurückrufen?
·Auf Wiederhören!
1.2. ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების\ეროვნების\წარმომავლობის შესახებ
·Ich wohne in Paris.
·Meine Anschrift ist...
·Wann hast du Geburtstag?
·Meine Familie wohnt in Wien.
·Sind Sie verheiratet?
·Sie ist ledig\geschieden.
·Woher kommst du?
·Sind Sie aus Graz?
·Ich komme aus Wien.
·Wo kommst du ursprünglich her?
თავისუფალი დროის გატარება (ჰობი)
·Meine Mutter geht oft in die Oper.
·Er ist ein echter Fußballfan.
·Wollen wir ins Kino?
·Heute läuft ein Krimi.
პროფესიის\ხელობის შესახებ
·Was willst du werden?
·Wissenschaftler\Journalist \Arzt\Lehrer.
·Was machst du beruflich?
·Was ist dein Vater von Beruf?
·Sind Sie als Lehrerin tätig?
·Die Leute im Büro sind beschäftigt.
·Wie viele Stunden arbeitet man pro Monat?
ჯანმრთელობის შესახებ
·Was fehlt dir (Ihnen)?
·Was tut dir (Ihnen) weh?
·Wie fühlst du dich?
·Mir tut der Kopf weh.
·Er fühlt sich besser.
·Er hat sich das Bein gebrochen.
·Gute Besserung!
საქმიანობის შესახებ
·Bist du fertig?
·Wie machst du das?
·Bist du soweit?
·Ich bin schon fertig.
·Ich habe viel zu tun.
ამინდის შესახებ
·Es ist windig\neblich.
·Wie war das Wetter in Berlin?
·Das Wetter ist wirklich angenehm.
·Das Gewitter ist vorbei.
1.3. აღწერა\დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა\ჩაცმულობა\ხასიათი
·Er ist groß und kräftig.
·Sie trägt eine Brille.
·Die Schuhe passen mir gut.
·Er sieht aus wie ein Partylöwe.
·Sie ist wirklich sehr nett.
გემოვნების გამოხატვა\შეფასება
·Das finde ich schön.
·Das mag ich.
·Das mag ich gar nicht.
·Am liebsten spiele ich Tennis.
·Das ist mein Lieblingsbuch.
·Ich hasse es.
·Er trinkt lieber Cola.
საჭიროების\ მოთხოვნილების გამოხატვა
·Ich brauche Hustentropfen.
·Der Schüler braucht Taschengeld.
·Ich möchte....
·Ich hätte gerne...
ფიზიოლოგიური მდგომარეობის გამოხატვა
·Ich bin müde.
·Mir ist es kalt\schlecht.
·Ich habe Hunger\Durst.
1.4. გრძნობების\ემოციური რეაქციების გამოხატვა
სიხარული\კმაყოფილება
·Das ist ja toll!
·Ausgezeichnet!
·Wunderbar!
·Echt super!
·Phantastisch!
·Schon ziemlich gut!
·Nicht schlecht!
გაღიზიანება\უკმაყოფილება\ბრაზი
·Quatsch!
·Laß mich in Ruhe!
·Blödsinn!
·So etwas von Dummheit!
·Na, so etwas!
·Verdammt (noch mal)!
·Wahnsinn!
·Bist du verrückt?
·Unverschämt!
ეჭვი\ვარაუდი\იმედი
·Vielleicht hast du Hunger?
·Hoffentlich...
·Ich hoffe...
·Wahrscheinlich...
·Ich bin nicht sicher.
·Ich zweifle daran.
გაკვირვება
·Wieso?
·Echt?
·Ehrlich?
·Unmöglich!
·Bist tu überzeugt?
·Weißt du Bescheid?
·Da bin ich überrascht!
·Das gibt’s nicht!
·Das gibt’s doch gar nicht!
ინტერესი
·Das interessiert mich sehr.
·Ich interessiere mich dafür.
·Das finde ich interessant.
ინდიფერენტულობა
·Das ist mir egal.
·Das interessiert mich nicht.
სინანული
·Schade!
·Schade, daß. . .
·Schade!
·Tut mir Leid!
·Leider. . .
1.5. დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება (საათი,Dდღე-ღამის მონაკვეთები, თვე, თარიღი, წელიწადის დრო, ეპოქა)
·Wie spät ist es?
·Wieviel Uhr ist es?
·Es ist halb acht.
·Er kommt so um vier.
·Neulich waren sie bei uns.
·Jetz bist du dran.
·Bald kommt der Frühling.
·Es ist im 20. Jahrhundert geboren.
·Einen Augenblick, bitte!
·Gleich!
·Moment!
·Neulich waren sie bei uns.
·Bald darauf kam er nach Hause.
·Vor kurzem waren wir da.
·Es ist im 20. Jahrhundert geboren.
·Dieses Datum ist unserer Zeitrechnung.
ქრონოლოგია
·Endlich bist du da.
·Vor allem, es ist zu spät!
·Du verspätes dich jedes Mal!
·Erstens, hast du heute keine Zeit.
·Zweitens, wir sind müde.
·Ich habe ihn seit langem nicht gesehen.
·Die kommende (nächste) Woche fangen die Ferien an.
სიხშირე
·Wir spielen Tennis oft.
·Manchmal geht er spazieren.
·Wir spielen Schach selten.
·Ab und zu ruft sie mich an.
·Das probiere ich zum ersten Mal.
ხანგრძლივობა
·Wie lange dauert das Studium?
·Die Ferien sind kurz.
·Bleibst du lange in Berlin?
სიჩქარე
·Wie schnell fährt das Auto?
·Mach, bitte, schneller!
·Sprechen Sie, bitte, langsamer!
1.6. სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა
·Wo liegt das?
·Die Stadt liegt im Westen.
·Ungefähr vierzig Kilometer südlich von Stuttgart.
·Wie weit ist es von Berlin?
მიმართულება
·Wohin fährt der Bus?
·Hierher!
·Nach vorne.
·Nach hinten.
·Fahren Sie durch die Straße!
·Biegen Sie um die Ecke!
1.7. ნებართვა\ვალდებულება\აკრძალვა
·Darf ich anfangen?
·Wir müssen . . .
·Soll ich?
·Das darf man nicht!
·Rauchen verboten!
·Darf man...?
1.8. ლოგიკური კავშირები
მიზეზი\შედეგი
·Warum spielst du Klavier?
·Wir spielen Schach, weil wir Lust haben!
მიზანი
·Wozu brauchst du das?
·Er braucht Seife um Hände zu waschen.
1.9. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები/ მოსწავლის მიმართვა
·Hör auf!
·Darf ich anfangen?
·Noch einmal, bitte!
·Ich verstehe nicht!
·Bitte, lauter!
·Was stimmt und was stimmt nicht?
·Du bist dran!
·Das schaffen wir.
·Ich versuche es.
·Das klappt nicht.
·Ergänze, bitte…
·Das schaffen wir.
·Ich versuche es.
·Das klappt nicht.
·Darf ich anfangen?
·Noch einmal, bitte!
·Ich verstehe nicht!
1.10. სხვადასხვა
·Was ist los?
·Alles klar!
·Ach so!
·Pech gehabt!
·Glück gehabt!
·Um Gottes Willen!
·Typisch!
·Mach schon!
·Wie peinlich!
2. ლექსიკა
2.1. ინდივიდი
2.2. ინდივიდის გარემოცვა
2.3. ინდივიდის აქტივობები
2.4. ინდივიდის ორიენტირები
2.1. ინდივიდი
მაგალითები X კლასისთვის
მაგალითები XI კლასისთვის
მაგალითები XII კლასისთვის
გარეგნობა
· blaue\schwarze\
grüne Augen haben; glattes\blondes\rotes\ schwarzes\graues Haar haben; Brille tragen;
აღწერა\დახასიათება
· kräftig; schlank; modern; altmodisch; fröhlich; gleich; unterschiedlich; mutig; schüchtern; ähnlich;
ჯანმრთელობა და ავადმყოფობა
· krank\gesund sein; Schmerzen haben; die Temperatur messen; der Arzt\die Ärztin; Fieber haben; die Tablette/die Pille einnehmen;
· das Krankenhaus; die Krankheit; die Gesundheit; die Wunde; der Verletzte; der Unfall; der Verband; der Chirurg; der Patient; sich das Bein brechen;
პროფესია\ხელობა
· der Beruf; der Rechtsanwalt; der Richter; die Sekretärin; der Chef; die –in; der Angestellte; das Büro; die Büroarbeit;
2.2. ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანი (ცხოვრების ეტაპები)
· das Leben; der Lebenslauf; die Geburt; die Kindheit; die Jugend; die Erziehung; der Traum;
· die Erwachsenheit; der Plan; das Ziel; die Ausbildung; die Arbeit; die Karriere; das Alter; die Rente;
ოჯახი
· die Hochzeit; das Hochzeitskleid; die Hochzeitreise; die Braut; der Bräutigam; die Ehe; der Ehering; die Trauung; die Flitterwochen; die Schwiegermutter; der Schwiegervater;
საცხოვრებელი ადგილი
· die Miete; der Hausmeister; der Eigentümer; die –in; die Wohnfläche; die Nebenkosten; der Strom; die Heizung;
საზოგადოება და სახელმწიფო
· der Staat; die Gesellschaft; der Bürger; die –in; die Regierung; der Präsident; der Bundeskanzler; der Bürgermeister;
· die Politik; die Partei; das Mitglied; die Wahl; liberal; konservativ; demokratisch; das Parlament; der Abgeordnete; die -; das Gesetz;
· der Lohn; die Steuern; die Versicherung; die Gewerkschaft; das Recht; die Arbeitslosigkeit; der Arbeitgeber; die –in; der Arbeitgeber; die –in;
განათლება
· das Fach; das Wahlfach; das Schuljahr; der Stundenplan; die Geschichte; die Fremdsprache;
· der Kindergarten; die Grundschule; die Fachschule; die Hochschule; das Gymnasium; die Ausbildung; das Abitur;
· die Universität (die Uni); das Studium; der Student; die –in; die Klausur; die Prüfung; der Professor; die –in;
კვების ობიექტები\პერსონალი\კერძები
· die Suppe; der Braten; der Salat; das Bier; das Frühstück; das Mittagessen; das Abendessen; der Tee; der Kaffee;
· das Cafe; das Restaurant; die Kantine; die Mensa; die Speisekarte; die Vorspeise; das Hauptgericht; die Nachspeise; das Getränk; der Kellner (der Ober); die –in;
· die Lebensmittel; die Meeresfrüchte; das Gemüse; das Obst; die Teigwaren; die Linsen; die Tiefkühlkost; die Zutaten; die Kräuter;
სავაჭრო ობიექტები
· der Kunde; die -in; der Preis; die Quittung; die Lebensmittel; die Qualität; die Theke; das Kaufhaus; die Bäckerei;
· die Apotheke; die Buchhandlung; die Boutique; die Größe; der Schlussverkauf; der Markt; der Supermarkt;
ტრანსპორტი\პერსონალი
· der Bus; die Bushaltestelle; der Fahrschein; das Taxi;das Auto; der Verkehr; der Verkehrstau; die Autopanne;
· der Bahnhof; die Fahrkarte; die Monatskarte; das Gleis; der Schnellzug; der Intercity(Zug);
· das Flugzeug; der Flughafen; der Pilot; die Stewardess; der Zoll; der Paß; der Koffer; das Handgepäck;
ტელეფონი
· das Telefon; der Hörer; die Nummer; die Vorwahl; die Telefonzelle; die Notfallnummer; das Telefonbuch; die Auskunft;
· das Mobiltelefon (Handy); die Sim-Karte; der Akku; die Textnachricht; die Tastenfunktion; das Telefonbuch;
კულტურის ობიექტები
· das Kino; die Leinwand; der Film; der Schauspieler; die –in; der Star; der Regisseur; das Theater;
· die Disco; der DJ; die Tanzfläche; die Eintrittskarte;
· das Theater; das Theaterstück; das Ballett; die Oper; die Bühne; der Sänger; die –in; der Tänzer; die –in; das Publikum;
· das Museum; die Ausstellung; das Gemälde; die Kunstgalerie; der Künstler; die –in; der Maler; die –in; das Meisterwerk;
ბანკი\პერსონალი
· die Bank; das Geld; das Kleingeld; der Geldschein; der Kassierer; die -in; das Geldbeutel; das Konto; der Bankangestellte;
· der Geldautomat; die Kreditkarte; Geld einzahlen/abheben/ überweisen; der Wechselkurs; die Wechselstube;
მედია (ტელევიზია/პრესა/ინტერნეტი)
· die Presse; die Zeitung; die Zeitschrift; das Magazin; die Schlagzeile; das Interview; die Sensation; der Überfall; das Opfer;
· der Computer; das Internet; das Web; die Seite;
· das Fernsehen; die Sendung; das Programm; das Thema; die Naturkatastrophe; die Überschwemmung; das Erdbeben; die Werbung; die Nachricht; der Reporter; der Moderator; die –in;
დასვენება\მოგზაურობა
· das Reisebüro; das Hotel; die Jugendherberge; der Empfang; das Einzelzimmer; das Doppelzimmer; die Pension;
2.3. ინდივიდის აქტივობები
აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები
· erzählen; glauben; kennen; lesen; schreiben; verstehen; rechnen; vergessen;
· erklären; denken; sich erinnern; sich interessieren; antworten;
· studieren; eine Prüfung bestehen\durchfallen; diskutieren; besprechen;
დასვენება\გართობა\სპორტი
· ausgehen; tanzen; Spaß haben; singen; Schlagzeug\Gitarre\Klavier spielen; sich amüsieren; gewinnen; verlieren;
· besichtigen; betrachten; sammeln; reparieren; sich unterhalten; springen; schwimmen; sich unterhalten; am Wettbewerb teilnehmen;
· der Fitnessraum; Gymnastik treiben; das Schwimmbad; in Form sein; joggen (das Jogging);
მგზავრობა\გადაადგილება\მოგ-ზაურობა
· fahren; parken; einsteigen; aussteigen; den Bus nehmen; ein Taxi rufen
· reisen; fliegen; starten; landen; buchen; reservieren;
· fliegen; starten; landen;
2.4. ინდივიდის ორიენტირები
დრო
· die Zeit; die Stunde; die Minute; die Sekunde; spät; früh; vor; nach; (ein, drei) Viertel; halb; heute; morgen; gestern;vorgestern; übermorgen;
· damals; heutzutage; die Vergangenheit; die Gegenwart; die Zukunft;
რაოდენობა/ზომა/წონა/ფორმა/ ფერები
· viel; wenig; genug; mehr; groß; klein; winzig; riesig; leicht; schwer;
· schwarz; grau; orange; dunkel; hell; leuchtend; gestreift; gepunktet;
· heiß; warm; kalt; kühl; rund; dreieckig; rund; viereckig; kurz; lang; eng; breit;
მახასიათებლები
· lustig; klar; schwierig; leicht; frisch; süß; lecker;
· laut; leise; glücklich; unglücklich; wichtig; nett; ledig; verheiratet; verwitwet;
· zufrieden; unzufrieden; enttäuscht; toll; freundlich; unterschiedlich;
3. გრამატიკა
გრამატიკის სწავლება კონტექსტშია სასურველი და არა კონტექსტისაგან მოწყვეტილად, რაც საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა ემსახურებოდეს. წესებისა და ტერმინების ზეპირად სწავლება არ არის რეკომენდებული. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები/მოვლენები. ამისათვის სასურველია:
·ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე აგებული დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება.
·მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება.
3.1. არსებითი სახელი და არტიკლი
3.2. ნაცვალსახელი
3.3. ზედსართავი სახელი
3.4. რიცხვითი სახელი
3.5. წინდებული
3.6. ზმნა
3.7. ზმნიზედა
3.8. კავშირი
3.9. ნაწილაკი
3.10. რთული სიტყვის წარმოება
3.11. წინადადება
3.1. არსებითი სახელი და არტიკლი
·ბრუნება განსაზღვრულ\განუსაზღვრელ\უარყოფით არტიკლთან ერთად (Nominativ\Akkusativ;1 Dativ; Genitiv);
·გეოგრაფიული დასახელებები და მათი არტიკლები (მაგ., Frankreich; die Schweiz; die Türkei);
·მრავლობითი რიცხვის წარმოების ძირითადი ტიპები Pluralformen;
3.2. ნაცვალსახელი
·პირის ნაცვალსახელები Personalpronomen;
·კუთვნილებითი ნაცვალსახელები Possesivpronomen;
·ჩვენებითი ნაცვალსახელები Demonstrativpronomen;
·კითხვითი ნაცვალსახელები Fragepronomen;
·განუსაზღვრელი და უარყოფითი ნაცვალსახელები Indefinita, Negativpronomen;
·პირნაკლი ნაცვალსახელი es;
·უკუქცევითი ნაცვალსახელები Reflexivpronomen;
·მიმართებითი ნაცვალსახელები Relativpronomen;;
3.3. ზედსართავი სახელი
·ზედსართავი სახელის შედარების ხარისხები: der Positiv, der Komparativ, der Superlativ;
·ზედსართავი სახელის შედარება so+Adjektiv+wie;
·ზედსართავი სახელის შედარება Komparativ+als;
·ზედსართავი სახელის ბრუნება არსებით სახელთან ერთად: ·განსაზღვრული\განუსაზღვრელი\უარყოფითი არტიკლით და უარტიკლოდ (Nominativ\Akkusativ;1 Dativ; Genitiv);
·ზედსართავი სახელის გაარსებითება;
3.4. რიცხვითი სახელი
·რაოდენობითი რიცხვითი სახელი Kardinalzahlen;
·რიგობითი რიცხვითი სახელი Ordinalzahlen;
·წილადი რიცხვითი სახელები და ათწილადი Bruchzahl;
3.5. წინდებული
·ბრალდებითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Akkusativ;
·მიცემითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Dativ;
·მიცემითი და ბრალდებითი ბრუნვების საერთო წინდებულები Wechselpräpositionen;
·ნათესაობითი ბრუნვის წინდებულები Präpositionen mit Genitiv;
3.6. ზმნა
·სუსტი, ძლიერი, შერეული, დამხმარე, მოდალური, უკუქცევითი, ·თავსართმოცილებადი და შედგენილი (თავსართმოუცილებადი) ზმნები, მათი უღლება;
·აწმყო დრო Präsens;
·ნამყო წარსული Präteritum;2
·ნამყო სასაუბრო დრო Perfekt;2
·ნამყო წინარე დრო Plusquamperfekt;
·მყოფადი დროის Futur I;
·ბრძანებითი კილო Imperativ;
·მიმღეობა Partizip I ;
·მიმღეობა Partizip II;
·ზმნის გაარსებითება;
·ზმნის გარდამავლობა;
·ზმნური მართვა;
·ინფინიტივური კონსტრუქციები Infinitiv + zu; haben + zu + Infinitiv; ·sein + zu + Infinitiv; um/ohne...zu + Infinitiv; lassen + sich + Infinitiv; ·brauchen + zu + Infinitiv;
·Passiv Präsens აწმყო დროის ვნებითი გვარის წარმოება;
·Passiv Präteritum ნამყო თხრობითი დროის ვნებითი გვარის წარმოება;
·Passiv Perfekt ნამყო სასაუბროს ვნებითი გვარის წარმოება;
·ვნებითი გვარის Passiv წარმოება მოდალური ზმნის მეშვეობით;
·კავშირებითი კილო Konjunktiv II (hätte; wäre; könnte; möchte; würde + Infinitiv);
3.7. ზმნიზედა
·ადგილის, დროის და ვითარების გარემოების ზმნიზედები;
·ზმნიზედის შედარების ხარისხები Komparation der Adverbien;
·კითხვითი და ჩვენებითი ნაცვალსახელური ზმნიზედები Pronominaladverbien (Präpositionalpronomen);
3.8. კავშირი
·und; doch; auch;aber; oder; daß; weil; wenn; als; bevor; bis; ob; nachdem; ·seit; damit; deshalb; trotzdem; entweder...oder; weder...noch; um...zu; ohne...zu; je...desto; და სხვა;
3.9. ნაწილაკი
·ja; doch; nein, nicht; noch; nur; auch; ganz, gar; mal; denn; einfach; eben; sowieso და სხვა;
3.10. რთული სიტყვის წარმოება
·არსებითი სახელის სუფიქსები (მამრობითი სქესი): der – ig, ing, or, är, e, ier;
·მდედრობითი სქესის სუფიქსები: die - ung, keit, heit, schaft, ei, in, ie, ur, tät, ik, age, ion, tion, ee;
·საშუალო სქესის სუფიქსები: das - chen, lein, um, -en;
3.11. წინადადება
·მტკიცებითი წინადადება: die Aussage;
·არაკითხვითსიტყვიანი წინადადება die Satzfrage;
·კითხვითსიტყვიანი წინადადება die Wortfrage;
·ბრძანებითი წინადადება der Imperativsatz;
·მთავარი და დამოკიდებული წინადადება Hauptsatz und Nebensatz;
·დროის გარემოებითი დამოკიდებული წინადადება der Temporalsatz;
·მიმარტებითი დამოკიდებული წინადადება der Relativsatz;
·მიზნის გარეემოებითი დამოკიდებული წინადადება der Finalsatz;
1 არსებითი/ზედსართავი სახელის ბრუნების სწავლებისას (გამეორებისას) 4 ბრუნვიდან სახელობითი და ბრალდებითი Nominativ/Akkusativ ბრუნვის სწავლება თავდაპირველად ერთადაა რეკომენდებული, შემდგომ მიცემითი ბრუნვის Dativ, ხოლო სულ ბოლოს ნათესაობითის Genitiv.
2 მიუხედავად იმისა, რომ მოცემულ სასწავლო გეგმაში მეთოდიკის საკითხები არ განიხილება, სწავლების თანამედროვე საკომუნიკაციო მეთოდების გათვალისწინებით დასაშვებია/რეკომენდებულია ნამყო სასაუბრო დროის Perfekt ნამყო წარსულზე Prteritum ადრე სწავლება (გამეორება).
4. სოციო-კულტურა და კულტურა
(დასაშვებია ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)
· ტრადიციები, ზნე-ჩვეულებები;
· განათლება;
· ახალგაზრდების ცხოვრება (თავისუფალი დრო, გართობა, დასვენება; საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მონაწილეობა; ურთიეთობები; გატაცებები; ახალგაზრდული პრესა/გადაცემები და სხვა);
· ევროპის კავშირი (ზოგადი ცნობები);
· გეოგრაფიული ცნობები გერმანულენოვანი ქვეყნების შესახებ;
· შესასწავლი ქვეყნის პოლიტიკური წყობა, ადმინისტრაციული მოწყობა;
· გერმანულენოვანი ქვეყნების დედაქალაქები, მათი ისტორია, ღირსშესანიშნაობები;
· ცნობილი ადამიანები (მეცნიერი, პოლიტიკოსი, სპორსტმენი);
· ისტორია - მნიშვნელოვანი ისტორიული ეპოქები/მოვლენები, ცნობილი ისტორიული პირები;
· ხელოვნების სხვადასხვა დარგის წარმომადგენლები;
· ლიტერატურა – სხვადასხვა ლიტერატურულ მიმდინარეობათა წარმომადგენლები და ნაწყვეტები მათი ნაწარმოებებიდან;
· რეგიონალური თავისებურებები;
· ცნობები გერმანულენოვანი ქვეყნებისა და საქართველოს ურთიერთობებიდან
დანართი №10
პროექტი ,,ილია ჭავჭავაძე“
ეროვნული სასწავლო გეგმა
საგნობრივი სტანდარტი: რუსულ ენაში
კლასები: 7,8,9,10,11,12
საბაზო სკოლის უცხოური ენის სტანდარტი
VII, VIII, IX, X, XI, XII კლასებში
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
უცხ.VII
მიმართულება:
მოსმენა
ლაპარაკი
კითხვა
1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
2.მოსწავლე იგებს დიალოგს.
3.მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს
4.მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
5.მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
6.მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციებს
7.მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
8.მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
9.მოსწავლე ფლობს ხმამაღლა კითხვის ტექნიკას.
10.მოსწავლე იგებს ინსტრუქციებს (სავარჯიშოს პირობა, გამაფრთხილებელი წარწერა, რჩევა-დარიგება).
11.მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას: სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს, წერილს.
12.მოსწავლე იგებს ყოფითი ხასიათის ტექსტს (კულინარული რეცეპტი, კატალოგი, სამარშრუტო გეგმა).
13.მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი ინფორმაციის შემცველ მარტივ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროებიდან).
14.მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს/დიალოგს.
15.მოსწავლე იყენებს კითხვის სტრატეგიებს.
უცხ.VII
მიმართულება:
წერა
სწავლის სწავლა
კულტურათა დიალოგი
16.მოსწავლე ავსებს გაკვეთილების ცხრილს, კვირის განრიგს, ანკეტას.
17.მოსწავლე წერს ღია ბარათს.
18.მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით სწერს მცირე ზომის წერილს
19.მოსწავლე წერს კულინარულ რეცეპტს.
20. მოსწავლე მოდელის მიხედვით წერს მცირე ზომის აღწერით ტექსტს.
21.მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს.
22.მოსწავლე სწავლობს ამოცანის დამოუკიდებლად გადაჭრას.
23.მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.
24. მოსწავლე იყენებს რესურსებს.
25. მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის გასამდიდრებლად.
26.მოსწავლე იყენებს გრამატიკულ სტრუქტურებში გარკვევის სტრატეგიებს.
27.მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
28.მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
29.მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
30.მოსწავლე იჩენს ინტერესს კულტურული თავისებურებების მიმართ.
31.მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
32.მოსწავლე ითვისებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
სწავლის შედეგები და ინდიკატორები
მოსმენა
(მოსმენის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* და ნახევრად ავთენტური* აუდიოჩანაწერები, სადაც ტექსტები მკაფიოდ და ნელა ისმის)
უცხ.VII.1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათანადოდ რეაგირებს მასწავლებლის მითითებებზე
· ასრულებს სავარჯიშოებს
უცხ.VII.2. მოსწავლე იგებს დიალოგს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (თანამოსაუბრეები, სასაუბრო თემა)
· ამოკრეფს დიალოგიდან ფაქტობრივ ინფორმაციას (ვინ, სად, როდის, რამდენი, რომელი, როგორი. . .)
· ამოიცნობს ინტონაციით გამოხატულ ემოციებს (სიხარული, გაკვირვება, გაბრაზება. . . )
· განასხვავებს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
უცხ. VII.3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს, სად არის გაკეთებული განცხადება (სუპერმარკეტში, სადგურში და სხვა)
· ამოკრეფს ფაქტობრივ ინფორმაციას (სექცია, გამგზავრების დრო, ბაქანი, ფასი, და სხვა)
მოსმენის სტრატეგიები
უცხ.VII.4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათაურის, ილუსტრაციების საფუძველზე გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ
· ცოცხალი მეტყველების/ჩანაწერის მოსმენისას იშველიებს არავერბალურ ელემენტებს (ხმის ტემბრი, ინტონაცია, მიმიკა, ჟესტიკულაცია, სხვადასხვა ტიპის ხმაური, ლოგიკური მახვილები . . .)
· დამოუკიდებლად ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების, წინადადებების მნიშვნელობას ნაცნობ ელემენტებზე დაყრდნობით (კონტექსტი, ინტონაცია, ილუსტრაცია...)
ლაპარაკი
უცხ.VII.5. მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქმით კითხულობს ლექსებს, ტექსტებს
· გაითამაშებს დიალოგებს, სკეტჩებს
უცხ.VII.6. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციებს
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მონაწილეობს სიმულაციურ სიტუაციებში (შეხვედრა, ზეიმი, მარშრუტის ახსნა და სხვა)
· ინტერაქციის დროს შეარჩევს საკომუნიკაციო სიტუაციის შესატყვის მიმართვის ფორმებს, გამოთქმებს, კლიშეებს
· სათანადოდ რეაგირებს თანამოსაუბრის რეპლიკებზე
· საუბრობს ტელეფონით
უცხ.VII.7. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სვამს და პასუხობს კითხვებს ნაცნობ თემატიკაზე (ოჯახი, საცხოვრებელი ადგილი, არდადეგები, აქტივობები, ამინდი, საყვარელი ნივთი, ცხოველი და სხვა)
· უცხოურ ენაზე გადმოსცემს სათქმელს სასწავლო პროცესში წარმოქმნილ პრობლემებთან დაკავშირებით (“ვერ გავიგე”; “ეს რას ნიშნავს?”; “რვეული შინ დამრჩა”; “შეიძლება გადავჯდე?”; “აქედან არ ჩანს” და სხვა)
ზეპირმეტყველების სტრატეგიები
უცხ.VII.8. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კომუნიკაციის წარმართვისთვის იყენებს აუცილებელ რესურსებს (მოდელები, წინადადებები, გამოთქმები, კლიშეები)
· სიტყვის დავიწყების/არცოდნის შემთხვევაში იყენებს საკომპენსაციო საშუალებებს (მაგ.,: მიმიკა, ჟესტიკულაცია, პერიფრაზირება /აღწერს ნაგულისხმევ საგანს ან მიუთითებს რაში გამოიყენება/ და სხვა)
· ხვდება და ასწორებს საკუთარ/სხვის შეცდომებს
· გაუგებრობის შემთხვევაში ითხოვს განმარტებას, ნელა და გარკვევით წარმოთქმას, გამეორებას
კითხვა
(კითხვის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* ან ნახევრად ავთენტური* ტექსტები)
უცხ.VII.9. მოსწავლე ფლობს ხმამაღლა კითხვის ტექნიკას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გარკვევით და გამართულად კითხულობს ნაცნობ ტექსტს
· გარკვევით კითხულობს უცნობ ტექსტს
უცხ.VII.10. მოსწავლე იგებს ინსტრუქციებს (სავარჯიშოს პირობა, გამაფრთხილებელი წარწერა, რჩევა-დარიგება).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მითითებებს
· სათანადოდ რეაგირებს მათზე
უცხ.VII.11. მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას:
ა. სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ავტორის/ადრესატის ვინაობას
· ამოიცნობს გაგზავნის თარიღსა და ავტორის/ადრესატის მისამართს
· ამოიცნობს კორესპონდენციის მიზანს (შობის, დაბადების დღის მილოცვა, მოკითხვა, დაპატიჟება და სხვა)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, ვინ, რატომ . . .)
ბ. მოსწავლე იგებს წერილს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, ადრესატი, კორესპონდენციის მიზანი)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (სად, როდის, რა, რამდენი, როგორ …...)
· ამოიცნობს ემოციებს
უცხ.VII.12. მოსწავლე იგებს ყოფითი ხასიათის ტექსტს (კულინარული რეცეპტი, კატალოგი, სამარშრუტო გეგმა).
· კულინარული რეცეპტი.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ცალკეულ ინგრედიენტებს
· ამოიცნობს ინგრედიენტთა მითითებულ რაოდენობას
· ამოიცნობს ცალკეულ მოქმედებებს (გაფცქვნა, მორევა, ჩაყრა და სხვა)
· კატალოგი.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ნივთის, საგნის ნიშან-თვისებებს (წონა, ზომა, ფერი, მასალა)
· ამოიცნობს ფასს
გ. სამარშრუტო გეგმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პირობით ნიშნებს
· ამოიცნობს მიმართულებებს
· ამოიცნობს დანიშნულების ადგილს
· განრიგი/ცხრილი/ანკეტა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მაჩვენებლებს
· ამოკრეფს კონკრეტულ ინფორმაციას
უცხ.VII.13. მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი ინფორმაციის შემცველ მარტივ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროებიდან).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მთავარ თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
უცხ.VII.14. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს/დიალოგს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პერსონაჟებს
· ამოიცნობს პერსონაჟთა დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს მოქმედებებს, მოვლენებს
· ამოიცნობს მოქმედებათა დროსა და ადგილს
კითხვის სტრატეგიები
უცხ.VII.15. მოსწავლე იყენებს კითხვის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება ტექსტის აგებულებას, სათაურს, საწყის/ბოლო ფრაზას და ამოიცნობს ტექსტის ფუნქციურ სტილს
· დამოუკიდებლად ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას ნაცნობი ელემენტების დახმარებით (ილუსტრაციები, ნაცნობი ფუძე, კონტექსტი, მშობლიურ ენაში დამკვიდრებული უცხოური სიტყვები /მაგ.,: ტელეფონი, ბანანი, ტრანსპორტი/ და სხვა)
· სხვადასხვა ელემენტების მოშველიებით (სათაური, აბზაცების დასაწყისი, საკვანძო სიტყვები, ერთ-ერთი აბზაცი, გამოყოფილი სიტყვები) გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ
წერა
უცხ.VII.16. მოსწავლე ავსებს გაკვეთილების ცხრილს, კვირის განრიგს, ანკეტას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· წერს მონაცემებს/აქტივობებს სათანადო ადგილას
უცხ.VII.17. მოსწავლე წერს ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იცავს კორესპონდენციის ფორმალურ მხარეს (მიმართვა, ხელმოწერა, მისამართი, თარიღი)
· აყალიბებს კორესპონდენციის მიზანს (დაბადების დღის, შობა/ახალი წლის მილოცვა და სხვა).
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ. VII. 18. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით სწერს მცირე ზომის წერილს თანატოლს, ახლობელს (ხელნაწერ ან ელექტრონულ ვერსიას).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ადრესატის ვინაობის გათვალისწინებით შეარჩევს მიმართვისა და დამშვიდობების სათანადო ფორმულებს
· აგებს თხრობას
ა. თანამიმდევრულად გადმოსცემს მოვლენებს, ფაქტებს
ბ. იცავს ფრაზებს შორის ლოგიკურ კავშირს
· გამოხატავს გრძნობებს, განწყობილებებს, სურვილებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.VII.19. მოსწავლე წერს კულინარულ რეცეპტს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ასათაურებს ტექსტს
· ჩამოწერს ინგრედიენტების სიას
· მიუთითებს მათ რაოდენობასა და მოცულობას
· მიუთითებს მოქმედებათა თანამიმდევრობას
· მიუთითებს კერძის მოსამზადებლად საჭირო ტემპერატურას, ხანგრძლივობას
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.VII.20. მოსწავლე მოდელის მიხედვით წერს მცირე ზომის აღწერით ტექსტს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აღწერს ადამიანს
· აღწერს საგანს, ნივთს სხვადასხვა პარამეტრის მიხედვით (ფერი, ზომა, შემადგენლობა, ფორმა, მდებარეობა და სხვა)
· აღწერს საცხოვრებელ ადგილს (მდებარეობა, ოთახების, ნივთების განლაგება და სხვა)
· აღწერს კულტურულ ობიექტს (დასახელება, ეპოქა, ადგილმდებარეობა, სხვადასხვა მახასიათებელი)
· იძლევა მარტივ დადებით ან უარყოფით შეფასებებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
წერის სტრატეგიები
უცხ.VII.21. მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს და ამზადებს აუცილებელ სასწავლო რესურსებს (ლექსიკონი, ნიმუში, საჭირო ენობრივი მასალა, გრამატიკული ცნობარი . . ) და წერს შავ ვარიანტს
· გადაიკითხავს შავ ვარიანტს, სასწავლო რესურსზე დაყრდნობით ამოწმებს ნაწერს და ასწორებს შეცდომებს
· ათეთრებს ნაწერს
სწავლის სწავლა
უცხ.VII.22. მოსწავლე სწავლობს ამოცანის დამოუკიდებლად გადაჭრას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოკვეთს შესასრულებელი სამუშაოს მთავარ ამოცანას
· მასწავლებლის დახმარებით შესასრულებელ სამუშაოს ყოფს მონაკვეთებად
· მასწავლებლის დახმარებით ეძებს და ასახელებს სამუშაოს შესრულების ალტერნატიულ გზას
· შეარჩევს ერთ-ერთს
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო ცოდნასა და რესურსებს
· სამუშაოს დასრულებისას წარმოაჩენს არჩეულ გზას
· აკვირდება სხვების მიერ არჩეულ ვარიანტს
· თანატოლებთან ერთად განიხილავს ოპტიმალურ ვარიანტს
· იცავს დროის ლიმიტს ყველა ტიპის აქტივობის შესრულებისას
უცხ.VII.23. მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ავსებს თვითშეფასების სქემებს
· მონაწილეობს თანაშეფასებაში (მოსწავლე-მასწავლებელი ან მოსწავლე-მოსწავლე ერთსა და იმავე ნაშრომს ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად ასწორებენ)
· შედეგებზე დაკვირვებით აღნიშნავს, სად აქვს წინსვლა
· ასახელებს ფაქტორებსა და მიზეზებს, რომლებიც ხელს უშლის წინსვლას (მაგ.,, უყურადღებოდაა, არ იმეორებს მასალას, ვერ ბედავს შეკითხვის დასმას, ეშინია შეცდომის დაშვებისა და სხვა)
უცხ.VII.24. მოსწავლე იყენებს რესურსებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იყენებს სახელმძღვანელოს რესურსებს (ლექსიკონი, სტრუქტურული ნიმუშები, გრამატიკული ცნობარი, ილუსტრაციები და სხვა)
· მოიძიებს ინფორმაციას სკოლაში არსებული რესურსების ფარგლებში (თვალსაჩინოებები, ლექსიკონი, სკოლის ბიბლიოთეკა, მასწავლებელი და სხვა)
· საჭიროების შემთხვევაში მოიძიებს სასურველ ინფორმაციას სკოლის გარეთ
· ქმნის და იყენებს ოპერატიულ რესურსებს (ანბანური/თემატური ლექსიკონი, პლაკატი, სქემა, გრაფიკი, ცხრილი და სხვ.)
უცხ.VII.25 მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის გასამდიდრებლად.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სისტემატურად იმეორებს გავლილ ლექსიკურ მასალას
· ამოკრეფს ცუდად ათვისებულ ლექსიკურ ერთეულებს
· იყენებს დამახსოვრების სხვადასხვა ხერხს (რამდენჯერმე გადაწერა, ხმამაღლა გამეორება, ერთი ფუძის სიტყვების, ანტონიმური/სინონიმური წყვილების დაჯგუფება, ასოცირება, კონტექსტში გამოყენება, თემატიკის მიხედვით დაჯგუფება და სხვა)
უცხ.VII.26. მოსწავლე იყენებს გრამატიკულ სტრუქტურებში გარკვევის სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს გრამატიკულ სტრუქტურებს
· იყენებს ამოცნობილ სტრუქტურებს
· ადარებს ერთმანეთს უცხოური და მშობლიური ენების გრამატიკულ სტრუქტურებს
· იყენებს სქემებს, ტაბულებს, სტრუქტურულ მოდელებს
უცხ.VII.27. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კამათისას ისმენს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· კორექტულად მიუთითებს სხვების მიერ დაშვებულ შეცდომებზე
· შეფასებისას იჩენს კორექტულობას
· მეწყვილეს ეხმარება იმ საკითხებში, რომლებშიც თვითონაა ძლიერი
· მეწყვილესთან ერთად მონაწილეობს ინტერაქციაში
უცხ.VII.28. მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მსჯელობს თანაგუნდელებთან (როგორ გადაჭრან პრობლემა, როგორ გაანაწილონ ფუნქციები)
· სათანადოდ ასრულებს თავის ფუნქციას როგორც ლიდერი ან გუნდის წევრი
· ითვალისწინებს ლიდერის, თანაგუნდელის რჩევებს
· ისმენს სხვების მოსაზრებებს, გამოთქვამს საკუთარს
· უთანხმოებისას ცდილობს შეთანხმების მიღწევას
· ცდილობს თავისი წვლილი შეიტანოს საერთო საქმეში
კულტურათა დიალოგი
უცხ.VII.29. მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს ილუსტრაციებზე/ტექსტებში ასახულ კულტურულ, სიმბოლურ, საყოფაცხოვრებო რეალიებს
უცხ.VII.30. მოსწავლე იჩენს ინტერესს კულტურული თავისებურებების მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ადარებს ერთმანეთს უცხო და მშობლიურ კულტურულ გარემოს (დღესასწაულები, ზნე-ჩვეულებები, დროშა, დედაქალაქის ისტორია, ცნობილი ისტორიული პიროვნება და სხვა)
· კორექტულად გამოთქვამს საკუთარ აზრს, შეხედულებას, დამოკიდებულებას კულტურულ თავისებურებებზე მსჯელობისას
უცხ.VII.31. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
·ამოიცნობს ანდაზების, ფრაზეოლოგიზმების, წარმოებული სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას
·პოულობს მათ შესატყვისებს მშობლიურ ენაში
·ადარებს მათ ერთმანეთს
უცხ.VII.32. მოსწავლე ითვისებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და აანალიზებს სოციოკულტურულ თავისებურებებს
· ამოიცნობს უცხო კულტურისთვის დამახასიათებელ ქცევის ეტიკეტს
· სიმულაციური სიტუაციების გათამაშებისას იცავს უცხოური სოციოკულტურული გარემოსთვის დამახასიათებელ ნორმებს
საბაზო სკოლის რუსული ენის პროგრამის შინაარსი
პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ვერც ამომწურავი და ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას გავითვალისწინებულ იქნეს:
· სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები
· თამამედროვე ენის ნორმები
· ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო
მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს:
პანორამა
სამეტყველო ფუნქციები
· სოციალური ურთიერთობის დამყარება –მისალმება, დამშვიდობება, მოკითხვა, პიროვნების წარდგენა, თავაზიანი მიმართვა, მობოდიშება, მადლობის გადახდა და სათანადო პასუხი, თხოვნის გამოხატვა, გაფრთხილება, ცუდად გაგებულის გარკვევა, კეთილი სურვილების გამოხატვა, წახალისება\ შექება, მილოცვა, შეთავაზება, დაპატიჟება, დათანხმება, უარის თქმა, ინტერაქცია სუფრასთან (სახლსა და საზოგადოებრივი კვების ობიექტებში), ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში, ინტერაქცია მგზავრობისას, კამათისას პოზიციის გამოხატვა, დასაბუთება, საკუთარი პოზიციის დაცვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა, სატელეფონო საუბარი, არაოფიციალური\ ოფიციალური წერილი
· ინფორმაციის გაცვლა – საკუთარ თავზე ან პიროვნებაზე პირადი მონაცემების შესახებ (სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი), ეროვნებისა და წარმომავლობის შესახებ, თავისუფალი დროის გატარება, პროფესიის\ხელობის შესახებ, ჯანმრთელობის შესახებ, ამინდის შესახებ, სურვილის შესახებ
· აღწერა/დახასიათება – ადამიანის გარეგნობა, ჩაცმულობა, ხასიათი; საგნის, ცხოველის შესახებ
· თხოვნის გამოხატვა
· გემოვნების გამოხატვა\ გატაცებები
· ემოციების, გრძნობების გამოხატვა – ბრაზი, უკმაყოფილება, სინანული, გაღიზიანება, გაკვირვება, ინტერესი, ინდიფერენტულობა, სიხარული, აღფრთოვანება, კმაყოფილება
· შეგრძნებების გამოხატვა
· დამოკიდებულებების\ შეფასებების გამოხატვა
· დროში ორიენტირება – ლოკალიზება, სიხშირე, ხანგრძლივობა, ქრონოლოგია,
· სივრცეში განთავსება – ადგილმდებარეობის მითითება, გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება,
· ლოგიკური კავშირები – ოპოზიცია, ირიბი ნათქვამი
· ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა, რჩევის მიცემა
· ინტერაქცია საკლასო ოთახში
ლექსიკა
· ინდივიდი – გარეგნობა, ხასიათი, ჰიგიენა \აქტივობები, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა/აქტივობები, შეფასება და ემოციური რეაქციები
· აქტივობები – აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები, ტელეფონით სარგებლობა
· ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანები, ოჯახი, საზოგადოება და სახელმწიფო, განათლება, ენა, საცხოვრებელი ადგილი\ აქტივობები, ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები/აქტივობები, სავაჭრო ობიექტები/პერსონალი/აქტივობები, სურსათი, კვების ობიექტები/აქტივობები, მგზავრობა-გადაადგილება, კულტურული ობიექტები/პერსონალი/აქტივობები, ბანკი\პერსონალი\აქტივობები, მედია, გასართობები\ თავისუფალი დრო\აქტივობები,
· ორიენტირები – დრო: სეზონები, თვეები, კვირის დრეები, დღის მონაკვეთები, საათი სივრცე: ქვეყნის მხარეები, ადგილმდებარეობა. მახასიათებლები: ფერი, ფორმა, ზომა, ქონა, რაოდენობა, ტემპერატურა, შემადგენლობა, მასალა
რიცხვები
გრამატიკა
ორთოეპია
სოციოკულტურული და კულტურის სფეროს თემატიკა
სამეტყველო ფუნქციები
ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები
VII კლასისთვის
ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები
VIII კლასი
ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები
IX კლასი
სოციალური ურთიერთობის დამყარება
მისალმება
Здравствуй(-те) ! Привет! Доброе утро! Добрый день! Добрый вечер!
Какая встреча!
Рад(а) вас (тебя) видеть!
დამშვიდობება
До свидания!
Пока!
До встречи. До встречи в Новом году!
Всего доброго! Увидимся.
Прощайте!
მოკითხვა
Как дела? Хорошо. Неплохо. Так себе.
Нина, как твои дела?
Как успехи?
Что нового?
Как ваше (твое) здоровье?
Как поживаешь(-ете)? Как жизнь?
პიროვნების წარდგენა
(По)знакомьтесь (-ся) , это мой (-я) друг( сестра)!
Познакомьтесь с моим другом (моей сестрой)! Очень приятно.
Приятно (с вами) познакомиться!
Мы уже встречались. Вы(ты) меня не узнаёте(-ёшь)?
თავაზიანი მიმართვა
Ирина Константиновна, вы что-то сказали?
Скажите, пожалуйста,...
Молодой человек,... Девушка,...
Извините, вы не (под)скажете,...?
Будьте добры, ...
მობოდიშება
Извини(-те), где Виктор?
Простите, я (не) хотела бы...
Простите, пожалуйста...
Извини(те) за беспокойство. Прости(те) за...
მადლობის გადახდა და სათანადო პასუხი
Спасибо. Большое спасибо. Пожалуйста.
Спасибо тебе \ вам за... Не за что.
Спасибо за то, что ты помог мне.
Не стоит благодарности.
თხოვნის გამოხატვა
Дай(-те)(возьмите), пожалуйста, этот журнал...
Прошу тебя...
Ты мне поможешь?
Ты не мог(ла) бы мне помочь?
У меня к тебе ( к вам ) (не) большая просьба.
გაფრთხილება
Осторожно!
Будь осторожен(на)!
Хочу тебя предупредить.
Хочу тебе напомнить о...
Предупреждаю, это опасно.
ცუდად გაგებულის გარკვევა
Прости(те), я не понял(а). Повтори(те), пожалуйста.
Не понял (-а), что?
Вы не могли бы повторить?
Извини(те), что ты (вы) сказал(-и)?
Кажется, я вас(тебя) неправильно понял.
Я не совсем тебя понял. Повтори, пожалуйста, я не расслышал.
კეთილი სურვილების გამოხატვა
Приятного аппетита! Спокойной ночи!
Будьте здоровы!
Приходите ещё!
Желаю счастья, успехов, здоровья!
Добро пожаловать! Счастливого пути!
Ни пуха ни пера!
დამშვიდება
Успокойся, не плачь.
Всё будет хорошо.
Не волнуйся (не волнуй-тесь).
წახალისება \ შექება
Молодец! Ты здорово придумал!
Хорошая (отличная) идея!
Ты (вы ) отлично выглядишь(ите).
Ты в отличной форме!
მილოცვა
Поздравляю!
Поздравляю вас (тебя) с праздником! ( С Новым годом! С Рождеством, с Женским днем , с Днем матери, с 8-ым марта, с днем рождения)
Христос воскрес!
Воистину!
Поздравляю от всего сердца \ от всей души! Разреши( те) поздравить тебя (вас) с победой на конкурсе.
შეთავაზება, დაპატიჯება,
დათანხმება, უარის თქმა
Пожалуйста, возьми...
Вот, возьми.
На, держи.
Спасибо, с удовольствием. Конечно.
Спасибо уже не нужно.
Приглашаю тебя\ вас на мой день рождения.
Можно тебя пригласить (на..., в...) ?
Жду вас в семь у себя дома.
С удовольствием (с радостью, охотно)
შეხვედრის დანიშვნა,
დათანხმება, უარის თქმა
У меня встреча с ребятами.
Я не приду, у меня дела. Ладно, я приду.
Давайте встретимся у стадиона (в парке, на станции...).
Давай встретимся у метро «Площадь Свободы» в 5 вечера. Договорились. Согласен(-сна).
ინტერაქცია სუფრასთან (სახლში და საზოგადოებრივი კვების ობიექტებში)
Передай(-те), пожалуйста, салат с майонезом. Возьмите.
Спасибо.
На здоровье.
Принесите, пожалуйста, чашечку кофе \ 3 порции сливочного мороженого...
Попробуй(-те) вот это. Угощайся (-тесь). Приятного аппетита. Очень вкусно!
Вам\тебе еще добавить \ налить кока-колу? Спасибо, нет .
Я проголодался(-лась). На первое ( на второе, на десерт) у нас ....
Не хотите попробовать?
У тебя нет аппетита? Почему ты ничего не ешь?
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში
Сколько стоит...?
Дайте \ взвесьте, пожалуйста, пачку
(2 кг-ма ) муки, (полкило сливочного масла\ сыра...)
Заплатите в кассу.
Мне надо( нужно) выбрать подарок.
Я хочу купить обувь (открытку, сувениры...) Вы не скажете, сколько стоят эти джинсы?
Где можно примерить?
Платить здесь или в кассу?
Хочу выбрать подарок для мамы (друга,...).
Я хочу приобрести новый (новую) видеомаг-нитофон ( кассету...).
Не забудь спросить цену.
Какой это размер ? Какого размера этот свитер ?
Цена и размер на этикетке.
Сколько с меня?
С вас 50 рублей.
ინტერაქცია მგზავრობისას
На чем ты едешь...?
Я еду домой на такси (автобусе, метро...)
Мой дедушка всегда ходил на работу пешком
Мы поехали в деревню на машине...
Вы сходите?
Я схожу на следующей (остановке).
Предъявите билет. Передайте билет, пожалуйста.
Поезд отходит ( прибы-вает ) вечером ( в 7 часов).
Они плыли по реке ( на лодке...).
Можно заказать два билета на 15-ое число? Такси свободно?
Я хочу заказать такси.
პოზიციის გამოხატვა კამათისას,დასა-ბუთება, საკუთარი აზრის დაცვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა
Я тоже так думаю.
Я так не думаю.
Ничего подобного.
Я уверен.
По-моему (по-твоему),... Мне кажется, ...
Я с тобой (с вами ) (не) согласен.
По моему мнению...
Я думаю,что (это)...
Может, я ошибаюсь.
Я (не) верю, что...
Не сомневаюсь,что...
სატელეფონო საუბარი
Алло! Здравствуй(-те)! Попросите, пожалуйста, (к телефону) Нину (Виктора Николаевича).
Кто говорит?
Его (ее) нет дома.
Извините за беспокойство. Не стоит.
Да, слушаю!
Кто говорит?
Это квартира Ивановых?
Говори, пожалуйста, медленно ( громче), плохо слышно.
Будьте любезны, попросите, Нину.
Её нет.
Перезвоните попозже.
პირადი წერილი
Здравствуй, мамочка (...)!
Целую. Твой сын (...)!
Уважаемый ...!
С уважением....
Дорогой Дима (Милая Маша)!
ინფორმაციის გაცვლა
მონაცემები საკუთარ თავზე ან პიროვნების შესახებ: სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი
Кто это? Это моя соседка. Вас зовут Нина \Нина? Очень приятно.
Моя фамилия Иванов.
Мне 14 лет.
(А) сколько тебе ле
Она учится в 7-ом классе ( в школе\ университете, в России, в Москве...)
Мой (Ваш\ твой) номер телефона...
Мой (твой, ...) адрес...
Познакомьтесь, это моя подруга.
Моему брату \ моей сестре 21 \24 год\ года... Я (он...) старше (младше)... на.... года (лет)
ეროვნებისა და წარმომავლობის შესახებ
Я грузин. Я живу в Батуми.
Она русская, из Москвы.
თავისუფალი დროის გატარება
В свободное время я много читаю.
Я люблю проводить свободное время на дискотеке.
პროფესიის /ხელობის შესახებ
Кем ты (он\она ) хочешь (хочет) стать?
Он (она )хочет стать врачом (юристом, экономистом, балериной...).
ჯანმრთელობის შესახებ
У меня ( него\неё) болит...
У тебя (неё...) температура?
Дыши!
Открой рот!
Горло болит?
Покажи язык!
Измерь температуру! Я(ты,он...) заболел(а).
Вам( тебе) больно?
Что у тебя болит?
Где болит?
Я простудилась (у меня был грипп).
Мне плохо, тошнит.
У меня кружится голова.
Меня знобит.
Кажется поднимается температура.
Надо вызвать врача. Доктор прописал лекарство.
Надо уметь оказать первую помощь.
Вызови «скорую (помощь)»!
Надо лечь в больницу на операцию.
ამინდის შესახებ
Какая сегодня погода? Сегодня тепло.
Дует\ дул сильный\ холодный ветер.
Сегодня облачно.
Какая погода (какой день) был(а) вчера (будет завтра)?
Вчера было облачно.
В этом (прошлом) году была самая теплая (холодная) зима .
Какой прогноз погоды на сегодня (на неделю)?
По радио (телевизору) объявили облачную погоду.
Температура воздуха минус 28 градусов.
სურვილის შესახებ
Что ты хочешь?
Я хочу яблоко (конфету...) Хочешь, пойдем в кино?
Я хочу надеть (купить...) этот свитер (эти туфли...) Я хочу (можно) посмотреть (примерить) эту обувь.
Чего тебе\ему\ей хочется?
Мне хочется купить этот диск ( посетить Петродворец...)
აღწერა - დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა,
ჩაცმულობა, ხასიათი
Как он\она выглядит ?
Какого он\она роста? Высокий (-ая)(среднего роста).
Его (ее) рост 172.
Сколько ты весишь?
Какие у него( нее) волосы\глаза ? .
Какое лицо?
Какая улыбка ?
საგნის, ცხოველის შესახებ
Это мебель ( книга(-и), лев...) Это что ?\ Что это?
Это кто? \ Кто это?
Какой он формы?
Стол круглый
Какого цвета (какой это цвет)?
Какого размера (какой это размер?)
Из какого материала (это сделано)?
Из чего это сделано?
Это (сделано) из дерева
( металла ...).
თხოვნის გამოხატვა
Пожалуйста,...
Прошу тебя (вас)...
Если можно (пожалуйста), передайте деньги водителю.
Если вам не трудно,...
გემოვნების გამოხატვა
\გატაცებები
Какие фрукты вы (ты) любите (-ишь) ?
Я (очень) люблю (не люблю) фрукты.
Ненавижу манную кашу!
Какие клипы тебе нравятся ?
Что ты (он) любишь(ит) делать?
Виктор любит играть в шахматы (плавать...)
Мне нравится этот торт\гамбургер.
Тебе нравится это платье (этот костюм)?
ემოციების, გრძნობების გამოხატვა
ბრაზი, უკმაყოფილება, სინანული, გაღიზიანება
Фу!
Какой кошмар (ужас)! Глупости!
Очень жаль!
Просто ужас!
Как тебе (вам) не стыдно!
Тебе (вам ) не стыдно? Довольно!
Хватит!
Прекрати!
გაკვირვება
Правда?!
Удивительно!
Неужели?!
Вот это да!
Разве?!
Что вы говорите?!
Не может быть!
Откуда мне знать!
Откуда я знаю!
ინტერესი
А это что ( кто, который)?
А как это называется? Что происходит (произошло)?
Что случилось?
Как это случилось?
Что это значит?
Как это понимать? Откуда ты знаешь? Каким образом?
А почему ...?
А зачем ...?
В чем причина?
ინდეფერენტუ-ლობა
Вам (тебе ) не скучно? Мне скучно.
Какая скука!
სიხარული, აღფრთოვანება, კმაყოფილება
Отлично!
Здорово!
Прекрасно!
Это прекрасно!
Как я рад(а)!
Я очень доволен(а)!
Мне весело.
შეგრძნებების გამოხატვა
Я хочу пить ( есть, спать...)
Мне жарко.
Здесь так холодно (тепло).
Тебе не холодно?
დამოკიდებულების \შეფასების გამოხატვა
Правильно (неправильно)!
Верно\ неверно!
Здорово!
Это хорошо (плохо)! Глупости!
Это (очень) интересно! Очень оригинально !
Как это неприятно!
Это так легко!
Я обожаю ( мне очень нравится) эту рок-группу (эта певица...)!
Ненавижу дураков! Очень уважаю нашу
(-его) учительницу (соседа....).
დროში ორიენტირება
ლოკალიზება
(საათი, დღე, დღე-ღამის მონაკვეთი, თვე, თარიღი, წელი, წელიწადის დრო)
Когда ?
Вчера мы были на экскурсии.
Утром вся семья завтракает. Зимой в Москве очень холодно.
В понедельник у меня тренировка.
В январе у нас каникулы. В начале/ конце месяца
( семестра)...
В прошлом ( в будущем) году мы отдыхали ( будем отдыхать) в Батуми.
სიხშირე
Всегда.
Часто.
Иногда.
Редко.
Никогда.
Каждый час (день\ месяц \год).
Постоянно.
Периодически родители проверяют мой дневник.
Я несколько раз тебе звонил.
ხანგრძლივობა
Долго.
Не очень долго.
Быстро.
Целый день идет (шел ) дождь...)
Я занимался вольной борьбой целый год.
Во время урока...
За час ( за неделю\ за месяц\ за год )...
За это время...
ქრონოლოგია
До – после.
До обеда я пойду на тренировку, а после сделаю уроки.
Сначала - потом. Сначала я иду на тренировку, а потом на день рождения.
Сначала – затем. Сначало было тепло, а потом погода испорти-лась.
სივრცეში განთავსება
ადგილმდებარეო-ბის მითითება
Скажите, пожалуйста, где сейчас Антон?
В школе, на работе.
Он здесь? Там.
По вертикали\ по горизонтали
Вы не скажите, где находится ...
Это далеко?
Нет, совсем близко.
У \ около (дома...).
Слева (справа) от... Позади (впереди) кого-нибудь.
Позади дома (перед школой)
На правой стороне... Наверху\Внизу.
გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება
(მიმართულება)
Нам туда?
Иди сюда.
Выйди вперед.
Я вернулся назад.
Скажите, пожалуйста, как пройти к Третья-ковке?
Это здесь (направо\ налево).
Скажите, пожалуйста, куда идёт этот автобус? На Дворцовую площадь.
Идите по правой стороне.
ლოგიკური კავშირები
მიზეზი, შედეგი
Я опоздал на автобус, потому что проспал.
Из-за дождя мы не поехали на экскурсию.
ოპოზიცია
Мои одноклассники пошли в кино, а я домой.
Погода плохая, но мы пойдем гулять.
ირიბი ნათქვამი
Я спросил, который час.
Мама напомнила мне, чтобы я не забыл зайти в магазин.
ნებართვა, ვალდებულება,
აკრძალვა, რჩევის მიცემა
Разрешите войти (выйти\сесть\ позвонить\ передать\положить...)
Можно войти?
Можно ещё одно яблоко?
Я должен (обязан) помочь (написать, подумать...)
Надо/нужно сделать (нарисовать, написать...)
Можно мне сказать (позвонить\ принести..)?
ინტერაქცია სასწავლო ოთახში
Составьте вопросы к тексту, читайте текст про себя, просмотрите текст и найдите в нём ..., подумайте, как можно назвать текст, читайте следующий абзац...
Можно мне ответить потом?
Я не готов(а) сегодня.
Я забыла тетрадь.
Обратите внимание на заголовок и ключевые слова, озаглавьте части текста, составьте план к тексту...
Можно я повторю?
Что значит ...?
Как будет по-русски ...?
В тексте много незнакомых слов...
Докажите свою точку зрения, старайтесь пересказать своими словами..., напишите коротко о...
План может состоять из 3-х вопросов?
Сколько пунктов должно быть в плане?
Я не поняла,что нужно сделать в упражнении.
ლექსიკა
ინდივიდი
VII კლასი
VIII კლასი
IX კლასი
სხეული
Голова, рука, нога, ухо, глаз, живот, грудь, cердце, кровь, пальцы, шея, горло, ногти...
*
გარეგნობა
Высокий, широкие\узкие плечи, прямой нос...
Модная причёска, короткая стрижка...
*
ხასიათი
Смелый\ храбрый\ трусливый, вежливый\ грубый, честный, гордый, (не)аккуратный,
симпатичный...
Внимательный, скромный, принципи-альный, рассеянный, справедливый, мужественный, упрямый, большая умница...
*
ტანსაცმელი\ აქსესუარები \აქტივობები
Одежда, обувь, трусы, колготки, новое пальто, туфли, пуловер, свитер, платье, пальто, зонтик...
Потерять(порвать, постирать, зашить...) носок(чек), носовой платок...
Снять\надеть, почистить, погладить что-либо
Одеться(ваться), обуться(ваться)
Спортивный костюм, джинсовая куртка, кожаный пояс...
Домашняя одежда, одеваться не по сезону...
Одеть (кого-либо) \надеть (что-либо)...
ჰიგიენა\ აქტივობები
Причёсываться, умываться, закаляться, проветривать комнату перед сном...
Расческа, мыло, мочалка, крем...
Шампунь для жирных волос, туалетное мыло, шариковый дезадорант, крем для бритья...
Соблюдать личную гигиену, принимать холодный душ...
*
ჯანმრთელობა\ ავადმყოფობა
\აქტივობები
Заболеть, грипп, пить лекарство, простудиться, лечиться, вызвать врача, лежать в постели...
Прописать (прини-мать) лекарство, сделать укол, заболеть ангиной, кашель, сломать руку...
Больница, медсестра, нянечка, поликлиника, вызвать «скорую помощь», перелом руки, жар, озноб, жаловаться на боль в спине...
შეფასება და ემოციური რეაქციები
Прекрасно, интересно, глупо, легко...
Очень, не очень... (Ис)пугаться, смеять-ся, (об)радоваться, удивляться...
Радость, стыд, страх, удивление, обида...
Оригинально, сложно... Не особенно, так себе, совсем, чуть-чуть... Расстроиться, переживать, волноваться...
აქტივობები
ნიმუშები
VII კლასისთვის
ნიმუშები
VIII კლასისთვის
ნიმუშები
IX კლასისთვის
აღქმა და ინტელექტუალური
აქტივობები
Увидеть, услышать, вспомнить, понять, подумать, посчитать, придумать, составить...
Проанализировать, вычислить, чувство-вать, успокоиться, волноваться ...
Вникнуть, продумать, предвидеть, отвлечься, переосмыслить...
ტელეფონით სარგებლობა
Позвонить, взять трубку, слушать, ответить, набрать номер, попросить к телефону...
Телефонная книга (кабина), опустить жетон, созвониться, перезвонить, бросить (положить) трубку, занято, короткие гудки, телефон на автоответ-чике...
ინდივიდის გარემოცვა
ნიმუშები
VII კლასისთვის
ნიმუშები
VIII კლასისთვის
ნიმუშები
IX კლასისთვის
ადამიანები\ ცხოვრების ეტაპები
Мужчина, женщина, дети, старушка, старик(-ок)...
Родился, умер
Человек\люди, парень, Взрослые, подросток, сосед(-ка, -ди), знакомые, одноклассник(-ница)...
Рождение, смерть, детство...
ოჯახი, ნათესავები
Родители, дети, мать(мама), отец( папа), сын, дочь, брат, дедушка, тётя...
Родственник(-ница), родные, близкие, племянник(-ница), младшая сестра...
Муж, жена, супруги, двоюродный брат(сестра)...
Свадьба, женился, вышла замуж, венчание...
ბუნება და ბუნების მოვლენები\ აქტივობები
Дерево, лес, река, гора, ветер, луна, солнце, собирать грибы (ягоды)...
Капает(идет) дождь(ик), выпал снег, дует ветер...
Животные, звери, рыбы, птицы...
Ручей, родник, берёза, кусты, малина...
Пустыня, материк, остров, океан, побережье...
Защищать природу, посадить дерево...
Насекомые, пресмыкаю-щиеся, мелкий/ крупный зверь,...
Ботаник, зоолог, биолог...
Прогноз погоды...
Космос, планеты, Млечный путь, созвездие...
Листопад, снегопад, осадки, метель, оттепель, заморозки ...
გეოგრაფიული დასახელებები \ეროვნებები\ რელიგიური მწარმსი
Россия, Грузия, Москва, Санкт-Петербург, Кура, Нева...
Кахетинец, имеретинец... , армянин(-ка), азербайджанец (-ка)...
Чёрное море, Каспийское море, Северный Кавказ, Терек, Сибирь, река Волга, озеро Байкал, Франция, Кахети...
Француз, англичанин, американец...
Христиане, мусульмане
*
საზოგადოება და სახელმწიფო
Страна, столица, герб, гимн, флаг, президент, экономика, политика, война, деньги, рубль, заработная плата (зарплата), стипендия, пенсия...
Студент, пенсионер...
Правительство, политическая партия, парламент, суд, армия, полиция, министерство, министр, департамент... Парламентарий, чиновник ...
ქალაქი და სოფელი\
აქტივობები
Город, шоссе, улица, проспект, парк, магазин, транспорт, машина, ехать, покупать, работать...
Деревня, сад, лес, поле, дорога, урожай, фруктовый сад, огород, колодец, изба, пастух, стадо, телега, лодка, крестьянин(янка), ловить рыбу, охотиться...
Высокие дома, широкая улица(шоссе), детский сад, зоопарк, цирк, рынок, поликлиника, университет, кинотеатр, храм, площадь, строить...
Мэрия, здание, городской житель, полиция, тюрьма, патрулировать, аэропорт, вокзал, порт, корабль, торговать, разгружать, арестовать...
საცხოვრებელი ადგილი/ აქტივობები
Наш дом, твоя квартира, моя комната, кухня, туалет, двор, стена, дверь, микрорайон, лифт, лестница, гараж, скамейка, балкон, потолок...
Жить, есть(кушать), убирать, помогать, смотреть, готовить, подметать, резать...
Переулок, лавочка, детская площадка, ванная, спальня, гостиная, на первом этаже ...
Просыпаться,умываться, готовить завтрак, ужинать, мыть посуду...
Домохозяйка
Прихожая, гостиная, железная дверь...
Встретить, поздороваться, гладить, подметать, чистить картошку, вытирать пыль...
ავეჯი/საყოფა-ცხოვრებო ნივთები/აქსესუა-რები
Стол, стул, кровать, диван, кресло,телевизор, радио, шкаф, тумбочка...
Стакан, тарелка, чашка, блюдце, миксер...
Книжные полки, цветной телевизор, вешалка...
Глубокая тарелка, столовый нож, кофейная чашка, столовый прибор, кастрюля, сковорода(ка), хлебница, солонка...
Одеяло, подушка...
Ковер, плита, ванна, раковина, унитаз, веник, совок, зеркало...
Холодильник, утюг, музыкальный центр, кухонный комбайн, соковыжималка, пылесос...
Постельное белье, простыня, наволочка...
სკოლა/
ინფრა-სტრუქტურა/ პერსონალი/ სასკოლო ნივთები/
სასწავლო საგნები/
სასკოლო აქტივობები
Учитель(-ница), ученик(-ница) ...
Класс, урок, перемена, спортивный зал, буфет...
Иностранный (русский) язык, алгебра,физика, химия, география, история...
Задание, упражнение, расписание, текст, тесты, вопросник, анкета, учебник русского языка (геометрии), тетрадь, ручка, дневник...
Читать вслух, писать, отвечать, спрашивать, выучить...
Педагог иностранного языка, завуч, организатор, секретарша, классный руководитель, сторож, лаборант, уборщица...
Решить задачу, контроль-ная, написать сочинение, задавать вопросы, читать про себя, пересказывать, подсказывать, рассказ стихотворение, роман...
Плакаты, географические карты, наглядные пособия, компьютер...
Учительская, актовый зал, кабинет директора (математики, биологии, рисования), музыкальная студия, лаборатория, спортплощадка, раздевалка, мастерская, школьный музей...
Педсовет, открытый урок, хор, литературный кружок, музыкальные инструмен-ты, живой уголок...
სავაჭრო ობიექტები/ პერსონალი/ აქტივობები
Супермаркет, вход, выход, прилавок, рынок, сдача, касса ...
Примерить, взвесить, заплатить, отрезать, купить,упаковать, завернуть, выбить чек...
Продавец(-щица),
кассир(-ша)...
Продуктовый (книжный) магазин, универмаг, гастроном, получить товар, обеденный перерыв, отдел электротоваров, распродажа, булочная, пекарня, печь булки, пекарь...
სურსათი\
აქტივობები
Продукты, хлеб, масло, сыр, колбаса...
Овощи, капуста, морковь, зелень...
Фрукты, яблоко, персики, виноград...
Напитки, чай, кофе, лимонад... Сварить сосиски (суп, яйцо...), приготовить салат(кофе)...
Жареное мясо, свежий сыр, овощной салат, фруктовый компот, шоколадное мороженое...
Зажарить мясо, рыбные (мясные) консервы, маринованные(-ая) огурцы (капуста), нарезать говядину, бутерброд, заварить чай, подсолнечное (оливковое) масло, испечь пирог (торт...)...
*
კვების ობიექტები\ პერსონალი\ აქტივობები
Кафе, столовая, меню, чашечка кофе...
Официант(ка)...
Попросить счёт
Кафе-бар, пицерия, шоколадная, ресторан... Пицца, коктейль, первое блюдо, десерт, порция, национальная кухня, уха, окрошка...
Заказать фирменное блюдо, взять прибор(нож, вилку, ложку)...
Бармен, повар, посудомойка...
Праздничный обед, холодные и горячие закуски, напитки, блинчики с мясом, пирожки с мясом, расстегаи, пироги с начинкой, пельмени, черная икра, восточные сладости, пирожное...
Заведующий, управляющий...
ტრანსპორტი/ აქტივობები/ პერსონალი
Транспорт, светофор, правила уличного движения, подняться в автобус (маршрутку...), сходить, заплатить за проезд, конечная (следующая) остановка, уступить место …
Водитель автобуса( такси...), шофёр, таксист...
Платный\ бесплатный проезд, метро, «Кольцевая», оштрафовать нарушителя, «час пик», «проездной», приезжий, прохожий, пешеходная дорожка, взять( поймать) такси...
Машинист (поезда), дежурный полицейский...
Легковая машина, бензозаправка, залить полный бак, скорый поезд, вокзал, камера хранения, спускаться по эскалатору, загородная электричка...
Проводник(-ница), контролер, заправщик, мойщик стёкол, матрос...
კულტურული ობიექტები/ აქტივობები/ პერსონალი
Опера, декорация, антракт, пьеса, занавес, главная роль, талант, аншлаг, музей, оркестр, галерея, выставка, портрет, масляные (акварельные) краски, монумент, шедевр ...
Выйти на бис, поставить пьесу, писать красками,
Пианист, гитарист, трубач, композитор, архитектор, скульптор, художник-декоратор, дирижер, гардеробщик...
*
მომსახურების ობიექტები/ პერსონალი/ აქტივობები
Аптека, почта, переговорный пункт, баня, ателье, парикмахерская, жэк (жилищно-эксплуатационная контора)...
Отдать в починку, починить, постричься, сделать прическу (маникюр), получить (отпра-вить) письмо (телеграмму, бандероль), обратный адрес, наклеить марку...
Сапожник, оператор, фармацевт, парикмахер, маникюрша, косметолог, массажист, почтальон, аптекарь, электрик, сантехник...
Почтовая корреспонденция, почтовый бланк, почтовая квитанция, заказное письмо, письмо до востребования, предъявить документ (при получении), деловая переписка, почтовый индекс, расписаться в получении, абонентный ящик...
*
მედია
Пресса, газета, журнал, статья, заголовок, заметка, интервью, репортаж, хроника, награждение, сенсация, преступление... Журналист, учёный, корреспондент, респондент...
Переодика, публицистика, «желтая пресса», гороскоп, знаки Зодиака, письма читателей, общественно-политические (научные, финансовые...) издания, «Аргументы и факты», «Независимая газета», «Юность», «Наука и жизнь»...
Внештатный (собственный...) корреспондент, следователь...
VIIკლასი
VIII კლასი
IX კლასი
გასართობი/
თავისუფალი დრო/სპორტი/
აქტივობები
Пойти на дискотеку (в кино, театр...), поболтать в кафе с подругой, интернет-кафе...
Теннис, футбол, волейбол, городки...
Заниматься спортом (теннисом), ходить на плавание, тренироваться, команда, победа, тренировка, гол, выиграть\ проиграть, завоевать золотую медаль, занять второе место...
Спортсмен, тренер, чемпион, футболист, теннисист(ка), судья...
Ходить в походы, ночевать в палатках, разжечь костёр, походные песни, КВН, репетиции...
Выигрыш, проигрыш, ничья, фигурное катание, лыжный спорт, художественная гимнастика...
Фигурист(ка), лыжник(-ница), турист...
დღესასწაულები და ზეიმები
Отмечать Рождество, Восьмое марта, Женский день, подарить цветы, справлять именины, красить яички, покупать вербу ...
Семейный (церковный) праздник, праздничное угощение, встречать гостей, подготовка к празднику, гостить, иллюминация, народное гулянье, в кругу друзей...
Первоапрельская шутка, проводы зимы, всенародный праздник, катание на тройке, Масленица, гостеприимство, День Победы, военный парад, ветераны, отмечать совершеннолетие, традиционный праздник...
ორიენტირები
VII კლასი
VIII კლასი
IX კლასი
დრო
სეზონები
Зима, весна, лето, осень, зимой, весной, летом, осенью
Зимний (весенний...) сезон
თვეები
Январь,февраль...
В январе, в феврале...
კვირის დღეები
Неделя,понедельник, вторник....
В понедельник, в среду, рабочие дни, выходные...
დღის მონაკვეთები\
დღე-ღამე
Утро, день, вечер, ночь, утром , днём, вечером, ночью
Сутки, полдень...
საათი
Час, два, три, четыре часа
Пять,.... двенадцать часов
დროის განსაზღვრა
Сейчас,сегодня, вчера, завтра, начало, продолжение, конец
Иногда, долго, всегда, часто, недолго (быстро)...
Никогда, каждый день (месяц,год)...
На той (на прошлой) неделе, в прошлом (будущем) году (месяце) ...
სივრცე
ქვეყნის მხარეები
Север, юг, восток, запад
Северный (южный) полюс, экватор...
На север,..., с севера... на севере,на юге...
ადგილმდებარეობა
В школе(сумке...), на столе (стене...), там, здесь, далеко, близко...
Около (у) дома (школы...), слева, впереди, наверху, рядом...
На расстоянии ... метров (километров...), на высоте ... метров, на глубине...
მახასიათებლები
ფერი
Красный(ая),зелёный (ые)....,тёмный(ая), светлый(ая)...
Пёстрый, красного цвета, бледно-голубой, тёмно-синий...
В клетку, в полоску, в горошек, бежевый...
ფორმა
Треугольный, круглый, квадратный, овальный...
ზომა
Большой,маленький, длинный, короткий, высокий, низкий...
Огромный, самый большой, самый маленький...
Выше, ниже, тоньше,... Высочайший, наивысший...
წონა, რაოდენობა,
Один/одна/ одно/одни, два/две, трое, четверо...
Килограмм, литр, метр ...
Полкило, пол-литра...
1,21,41... килограмм( литр,метр),
2,3,4 , 23,54.... килограмма (литра,метра)
5...20,37,88.. килограммов ( литров,метров)
ტემპერატურა
Холодно, тепло, жарко, мороз...
1,21,41... градус ,
2,3,4 , 23,54... градуса
5...20,37,88... градусов
Самый тёплый,жаркий, плюс\минус ... градусов по Цельсию
შემადგენლობა/ მასალა
Из пластмассы, из дерева, из бумаги, из меха, из ткани...
Пластмассовый, деревянный, бумажный...
რიცხვები
1-10
20-100
Сотня, тысяча, миллион
Первое, третья, двенадцатый...
გრამატიკა
გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა მოემსახუროს. ამიტომ, სასურველია, მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. არ არის რეკომენდებული გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია:
· გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება, დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომელიც კონცეტრირებული იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე
· მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება
დაწყებითი სკოლაში სწავლების პირველ ორ წელს მოსწავლეები გრამატიკულ კონსტრუქციებს ენობრივი ნიმუშების დამახსოვრებასთან ერთად სპონტანურად, გაანალიზების გარეშე აითვისებენ. გრამატიკული სტრუქტურების დაშლა მათი გაანალიზებისა და გააზრების მიზნით თანდათანობით დაიწყება სწავლების მომდევნო წლებში.
მეტყველების ნაწილი
VII-IX კლასისთვის
არსებითი სახელი
Имя существительное
არსებითი სახელი მხ. რიცხვში:
ა) ნათესაობით ბრუნვაში
-უთანდებულოდ
- У, С, ОТ, ДО, ИЗ თანდებულებით
არსებითი სახელი მრ. რიცხვში
ბ) მიცემით ბრუნვაში
-უთანდებულოდ
-К თანდებულით
გ) ბრალდებით ბრუნვაში
-თანდებულის გარეშე
- В, НА თანდებულებით
დ) მოქმედებით ბრუნვაში
-უთანდებულოდ
-С, ПЕРЕД, ПОД, НАД თანდებულებით
ე) თანდებულიან ბრუნვაში
ზედსართავი სახელი
Имя прилагательное
ფორმის, გემოვნების, ფერის აღმნიშვნელი ზედსართავი სახელები არსებითთან ერთად სახელობით ბრუნვაში
ზედსართავი სახელი არსებითთან ერთად მხ. რიცხვის ნათესაობით და ბრალდებით ბრუნვებში
zmna
Глагол
ზმნის უღლება
უკუქცევითი ზმნის უღლება
წარსული დრო
მომავალი დრო (რთული და მარტივი )
ნაცვალსახელი
Местоимение
პირის ნაცვალსახელები სახელობითი ბრუნვის მხ. და მრ. რიცხვში და მიცემით და ბრალდებით ბრუნვების მხ. რიცხვში
1-ლი და მე-2 პირის მხ. რიცხვის კუთვნილებითი ნაცვალსახელების ბრუნება
რიცხვითი სახელი
Имя числительное
ანგარიში 100-ის ფარგლებში
Один\одна\одно, два\две , три, четыре , пять,..., двадцать რიცხვითი სახელები არსებითთან
რიგობითი რიცხვითი სახელები თარიღის აღსანიშნავად
რიგობითი რიცხვითი სახელი არსებითთან ერთად სახელობით ბრუნვაში
ზმნიზედა
Наречие
დროის, ადგილის და ხარისხის აღმნიშვნელი ზმნიზედები
კავშირი და შორისდებული
Союз и междометия
·А,И,ИЛИ, НО, ЧТОБЫ
Ай, ой, ух, ах
ნაწილაკი
Частица
·не, бы, ли, ни
სიტყვის შედგენილობა Состав слова и
cловообразо-вание
1. კნინობითი სუფიქსები არსებით სახელებში
2. სუფიქსებით ნაწარმოები ცხოველთა ნაშიერების აღმნიშვნელი არსებითი სახელები
3. სუფიქსებით ნაწარმოები ეროვნების აღმნიშვნელი სახელები
4. სუფიქსებით ნაწარმოები პროფესიის ან საქმიანობის აღმნიშვნელი არსებითი სახელები
წინადადების ტიპები
Типы предложений
1.მარტივი კითხვითი წინადადება
2. მარტივი თხრობითი წინადადება
3. წინადადების ერთგვარი წევრები
4. თანწყობილი წინადადება
5. ქვეწყობილი წინადადება
ფონეტიკა
1. ხმოვანი О უმახვილო პოზიციაში
2. ხმოვნები Я, Е, Ё, Ю სიტყვის დასაწყისში
3. Ы მაგარი თანხმოვნების შემდეგ
4. რბილი და მაგარი თანხმოვნები
ორთოგრაფია და პუნქტუაცია
1. მთავრული ასო წინადადების დასაწყისსა და საკუთარ სახელებში
2. И-ს მართლწერა Ж, Ш, Г, К, Х-ს შემდეგ
3. Ы-И–ს მართლწერა Ц-ს შემდეგ
4. Э-ს მართლწერა სიტყვის დასაწყისში
5. Ъ მართლწერა ზოგიერთ სიტყვაში
6. რბილი ნიშნის – Ь მართლწერა
7. გამყოფი რბილი ნიშანი – Ь
8. წინდებულების და თავსართების მართლწერა
9. შესამოწმებელი უმახვილო ხმოვანი სიტყვის ძირში
10. შეუმოწმებელი უმახვილო ხმოვანი სიტყვის ძირში
11. -ОРО-,-ОЛО-,-ЕРЕ-,-ЕЛЕ-ს
12. მართლწერა პროფესიის აღმნიშვნელი სუფიქსების მართლწერა:-тель\(-ница),-ник\(-ница),-чик(ца),-к,-ист(ка)
13. ეროვნების აღმნიშვნელი სუფიქსების მართლწერა:-ец\анка, -янка,-ин\ка,-к(а).
14. ზედსართავი სახელის სუფიქსების მართლწერა -ск,-н, -енн (онн),-ан(ян)
15. ინფინიტივის მართლწერა
16. რბილი ნიშნის – Ь მართლწერა მხოლობითი რიცხვის მეორე პირის ზმნებში
17. ნაწილაკი НЕ-ს მართლწერა ზმნებთან
18. სიტყვის გადატანის წესები
19. სასვენი ნიშნები წინადადების ბოლოს
20. მძიმე А, НО, ЧТО, ЧТОБЫ კავშირების წინ
21. აბზაცის დაცვა
სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა
(სანამ მოსწავლეები უცხოურ ენაში ცოდნის დონეს აიმაღლებენ, დასაშვებია ზოგიერთი სახის ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)
საბაზო
· დღესასწაულები და ზეიმები
· ზნე-ჩვეულებები (პურობა, ქცევის ეტიკეტი და სხვა)
· თანამედროვე ცხოვრება (მასობრივი კულტურა, საკომუნიკაციო საშუალებები, კულტურის/
· სამეცნიერო/სავაჭრო ცენტრები და სხვა)
· ყმაწვილთა ყოფა (დღის რეჟიმი, თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება; მონაწილეობა საზოგადოებრივ
· ცხოვრებაში; ურთიერთობები; გატაცებები; საყმაწვილო ჟურნალები/გადაცემები; კულტურის/მეცნიერების · საბავშვო ცენტრები და სხვა)
· ევროპის კავშირი (ზოგადი ცნობები)
· გეოგრაფიული ცნობები ქვეყნის შესახებ
· ზოგადი ცნობები ქვეყნის პოლიტიკური წყობის შესახებ
· დედაქალაქი და მისი ღირსშესანიშნაობები
· ცნობილი ადამიანები (მწერალი, მეცნიერი, ხელოვანი, სპორსტმენი, ისტორიული პერსონაჟი და სხვა.)
· რამდენიმე ისტორიული მოვლენა
· ლიტერატურა – ლექსები, ადაპტირებული მოთხრობები, იგავ-არაკები, ლეგენდები (სასურველია,
· მოსწავლეები გაეცნონ ქართულად თარგმნილ ზოგიერთ რუსულ ნაწარმოებს)
· რეგიონული თავისებურებები
· ცნობები რუსეთისა და საქართველოს ურთიერთობებიდან
საშუალო სკოლის უცხოური ენის სტანდარტი
X კლასი
წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები
უცხ.X
მიმართულება:
მოსმენა
ლაპარაკი
კითხვა
1.მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოთა ინსტრუქციებს.
2.მოსწავლე იგებს დიალოგს, ინტერვიუს.
3.მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
4.მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
5.მოსწავლე განსაზღვრავს მოსმენის მიზანს და იყენებს შესაბამის სტრატეგიას.
6.მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
7.მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.
8.მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
9.მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს.
10.მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
11.მოსწავლე იგებს სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
12.მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას - სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
13.მოსწავლე ეცნობა პრესას (ინტერვიუ, რეპორტაჟი, ტელეპროგრამა, ქრონიკა).
14.მოსწავლე იგებს სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ბუკლეტი, აფიშა, ანონსი).
15.მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი მასალის შემცველ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროდან).
16.მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური).
17.მოსწავლე იგებს ბიოგრაფიას
18.მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა სახეობას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი).
უცხ.X
მიმართულება:
წერა
სწავლის სწავლა
კულტურათა დიალოგი
19.მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს სხვადასხვა შინაარსის ღია ბარათს.
20.მოსწავლე ქმნის სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ტურისტული ბუკლეტი, აფიშა).
21.მოსწავლე აყალიბებს საკუთარ მოსაზრებას.
22.მოსწავლე თხზავს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, ამბავი)
23.მოსწავლე მიმართავს სათანადო სტრატეგიებს.
24.მოსწავლე აცნობიერებს, რომ მიზნის მიღწევის სხვადასხვა გზა არსებობს.
25.მოსწავლე დამოუკიდებლად მართავს სასწავლო საქმიანობას.
26.მოსწავლე მართავს რესურსებს.
27.მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
28.მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
29.მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
30.მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური განსხვავებების მიმართ.
31.მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
32.მოსწავლე ითვალისწინებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
სწავლის შედეგები და ინდიკატორები
მოსმენა
(მოსმენის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება დიდაქტიზებული* და ნახევრად ავთენტური* აუდიოჩანაწერები, სადაც ტექსტები მკაფიოდ და ნელა ისმის)
უცხ.X.1.მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოთა ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სათანადოდ რეაგირებს მასწავლებლის მითითებებზე
· ასრულებს სავარჯიშოებს
უცხ.X.2. მოსწავლე იგებს დიალოგს, ინტერვიუს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (თანამოსაუბრეებს, სასაუბრო თემას)
· ამოკრეფს დიალოგიდან ფაქტობრივ ინფორმაციას (ვინ, სად, როდის, რამდენი, რომელი, როგორი. . . )
· ამოიცნობს დიალოგში მონაწილეთა მიერ გამოთქმულ დადებით და უარყოფით შეფასებებს
· განასხვავებს მეტყველების თავაზიან და ფამილარულ ფორმებს
უცხ.X.3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს, სად არის გაკეთებული განცხადება (აეროპორტში, სუპერმარკეტში, სადგურში, მეტროში და სხვა)
· ამოიცნობს განცხადების თემას/მიზანს (რეკლამირება, გაფრთხილება, ინფორმირება და სხვა)
· ამოიცნობს ადრესატს
· ამოკრეფს ფაქტობრივ ინფორმაციას (გამგზავრების დრო, ბაქანი, ფასი, დაკარგული ნივთი და სხვა)
მოსმენის სტრატეგიები
უცხ.X.4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ცოცხალი მეტყველების/ჩანაწერის გასაგებად იშველიებს არავერბალურ ელემენტებს (ხმის ტემბრი, ინტონაცია, მიმიკა, ჟესტიკულაცია, სხვადასხვა ტიპის ხმაური, ლოგიკური მახვილები)…
· ნაცნობ ელემენტებზე დაყრდნობით (კონტექსტი, ინტონაცია, ილუსტრაცია . . . ) ამოიცნობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების, წინადადებების მნიშვნელობას
უცხ.X.5. მოსწავლე განსაზღვრავს მოსმენის მიზანს და იყენებს შესაბამის სტრატეგიას.
ა. მოსწავლე ამოიცნობს ზოგად შინაარსს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ნაცნობ სიტყვებსა თუ გამოთქმებზე დაყრდნობით ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას, მთავარ თემას/საკითხებს
ბ. მოსწავლე ამოიცნობს კონკრეტულ ინფორმაციას (სელექციური მოსმენა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოკრეფს კონკრეტულ ინფორმაციას
ლაპარაკი
უცხ.X.6. მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქმით კითხულობს ლექსებს, ტექსტებს
· გაითამაშებს დიალოგებს, სკეტჩებს
უცხ.X.7. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მონაწილეობს სიმულაციურ სიტუაციებში (მაღაზიაში, დაპატიჟება, შეხვედრის დანიშვნა, დაჯავშნა და სხვა)
· ინტერაქციის მსვლელობისას შეარჩევს საკომუნიკაციო სიტუაციის შესატყვის მიმართვის ფორმებს, გამოთქმებს, კლიშეებს
· სათანადოდ რეაგირებს თანამოსაუბრის რეპლიკებზე
· ახერხებს სატელეფონო საუბარს
· მართებულად იყენებს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
უცხ.X.8. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სვამს და პასუხობს კითხვებს ნაცნობ თემატიკაზე (მოდა, საყვარელი გმირი, გართობა, თავისუფალი დრო, სკოლა, მეგობრები და სხვა)
· გამოხატავს და განმარტავს საკუთარ დამოკიდებულებას ამა თუ იმ საკითხთან დაკავშირებით (მომწონს/არ მომწონს, ვეთანხმები/არ ვეთანხმები და სხვა)
· აფასებს მოვლენებს, ფაქტებს, ადამიანებს
· სათანადოდ იყენებს მეტყველების თავაზიან და ფამილარულ ფორმებს
· უცხოურ ენაზე გამოთქვამს სათქმელს სასწავლო პროცესში წარმოქმნილ პრობლემებთან დაკავშირებით ("ვერ გავიგე", "ეს რას ნიშნავს", "შეიძლება გაიმეოროთ" და სხვა)
უცხ.X.9.მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· საუბრობს მისთვის ნაცნობ თემატიკაზე (ოჯახი, საცხოვრებელი ადგილი, აქტივობები და სხვა)
· ჰყვება ამბავს
ზეპირმეტყველების სტრატეგიები
უცხ.X.10. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· საუბრის დაწყებამდე თავს უყრის აუცილებელ რესურსებს (მოდელები, საკვანძო სიტყვები, გამოთქმები, კლიშეები)
· "ბლოკირების" შემთხვევაში იყენებს საკომპენსაციო საშუალებებს (მაგ.,: მიმიკა, ჟესტიკულაცია, პერიფრაზირება /აღწერს ნაგულისხმევ საგანს ან მიუთითებს მის დანიშნულებაზე და სხვა/)
· ხვდება და ასწორებს საკუთარ/სხვის შეცდომებს
· გაუგებრობის შემთხვევაში ითხოვს განმარტებას, ნელა და გარკვევით წარმოთქმას, გამეორებას
კითხვა
(კითხვის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება ნახევრად ავთენტური* ან ავთენტური* ტექსტები)
უცხ.X.11. მოსწავლე იგებს სავარჯიშოს ინსტრუქციებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მითითებებს
· თანმიმდევრულად ასრულებს მათ
უცხ.X.12. მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას - სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ავტორის/ადრესატის ვინაობას
· ამოიცნობს გაგზავნის თარიღსა და ავტორის/ადრესატის მისამართს
· ამოიცნობს კორესპონდენციის მიზანს (მილოცვა, მიწვევა, რაიმეს შეთავაზება და სხვა)
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, ვინ, რატომ . . .)
უცხ.X.13. მოსწავლე ეცნობა პრესას (ინტერვიუ, რეპორტაჟი, ტელეპროგრამა, ქრონიკა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოსწავლე იგებს ინტერვიუს, რეპორტაჟს.
· ამოიცნობს კორესპონდენტს/რესპონდენტს
· ამოიცნობს თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
· ამოიცნობს რესპონდენტის ემოციებს, დადებით და უარყოფით დამოკიდებულებებს
ბ. მოსწავლე იგებს ტელეპროგრამას.
· ამოიცნობს პროგრამის ფორმატს (კვირის განრიგი, საათების განრიგი, გადაცემის სათაურები, არხების ლოგოები)
· ამოიცნობს გადაცემის ტიპებს
· ამოიცნობს ანოტაციის შინაარსს
· ამოიცნობს კონკრეტულ ინფორმაციას (მონაწილე, შემსრულებელი, დღე, დრო და სხვა)
· მოსწავლე იგებს ქრონიკას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს სათაურსა და ქვესათაურებს
· ამოიცნობს მთავარ სიუჟეტებს საკვანძო სიტყვებზე დაყრდნობით (სენსაცია, დაჯილდოება, გატაცება, ქურდობა და სხვა)
· ამოიცნობს პერსონაჟებსა და მათ დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს მოვლენათა თანმიმდევრობას
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (როდის, სად, რამდენი. . . )
უცხ.X.14. მოსწავლე იგებს სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ბუკლეტი, აფიშა, ანონსი).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, ტექსტის მიზანი, ტექსტის ფორმატი, ადრესატი)
· ამოიცნობს სათაურს, ქვესათაურებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (თარიღი, ფასი, ადგილი, პირობები, მონაწილე და სხვა)
· ამოიცნობს მინიშნებულ კულტურულ რეალიებს
· ამოიცნობს შეფასებებს
უცხ.X.15. მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი მასალის შემცველ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროდან).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს მთავარ თემას/საკითხებს
· ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას
უცხ.X.16. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს (მოთხრობა, ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პერსონაჟებს
· ამოიცნობს პერსონაჟთა განწყობილებას, გრძნობებს, დამახასიათებელ თვისებებს
· ამოიცნობს ამბის მსვლელობის მთავარ ეტაპებს (დასაწყისი, ამბის განვითარება, დასასრული)
· ადგენს მოვლენათა თანამიმდევრობას
უცხ.X.17. მოსწავლე იგებს ბიოგრაფიას.
შედეგი მიღწეულია, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს პიროვნებას
· ამოიცნობს დროისა და სივრცის ორიენტირებს (თარიღი, დაბადების ადგილი, ეპოქა)
· ამოიცნობს მოღვაწეობის სფეროს, რომელშიც გაითქვა სახელი (ისტორია, ხელოვნება, პოლიტიკა, სპორტი და სხვა)
· ამოიცნობს პიროვნულ თვისებებს
· ამოიცნობს კარიერის ეტაპებს
კითხვის სტრატეგიები
უცხ.X.18. მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა სახეობას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი).
· მოსწავლე ეცნობა ტექსტს (გაცნობითი კითხვა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ სხვადასხვა ელემენტებზე დაყრდნობით (სათაური, ქვესათაური, ილუსტრაცია, აბზაცების დასაწყისი, ერთ-ერთი აბზაცი, გამოყოფილი სიტყვები)
· ერთხელ კითხულობს ტექსტს
· არ ამახვილებს ყურადღებას უცნობ სიტყვებზე
· ზოგადი შინაარსის გასაგებად ეყრდნობა ნაცნობ სიტყვებს
ბ. მოსწავლე გულდასმით კითხულობს ტექსტს (შესწავლითი კითხვა)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ეცნობა ტექსტს (გაცნობითი კითხვა)
· გამოწვლილვით კითხულობს ტექსტს
1. ცდილობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობის ამოცნობას ნაცნობ ვერბალურ (კონტექსტი, ქართულ ენაში დამკვიდრებული უცხოური სიტყვები, სიტყვის ნაცნობი ფუძე, აფიქსები) და არავერბალურ (ტექსტის აგებულება, ილუსტრაციები, სხვადასხვაგვარი შრიფტი, ბრჭყალები) ელემენტებზე დაყრდნობით
2. უცნობი სიტყვების, გამოთქმების განმარტებას ეძებს მისთვის მისაწვდომ რესურსებში (სახელმძღვანელო, ლექსიკონი, კომპეტენტური პირი)
· საჭიროების შემთხვევაში ხელმეორედ კითხულობს ტექსტს ან მის ცალკეულ ნაწილებს
გ. მოსწავლე ტექსტში პოულობს კონკრეტულ ინფორმაციას (ძიებითი /სელექციური/ კითხვა)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
ა. თვალის გადავლებით ამოკრეფს მისთვის საჭირო ინფორმაციას
წერა
უცხ.X.19. მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს სხვადასხვა შინაარსის ღია ბარათს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იცავს კორესპონდენციის ფორმალურ მხარეს (მიმართვის ფორმა, დამშვიდობების ფორმულა, ხელმოწერა, მისამართი, თარიღი)
· კორესპონდენციის მიზანს უსადაგებს შინარსს (მიწვევა, რაიმეს შეთავაზება, მიწვევაზე/შეთავაზებაზე დათანხმება/უარის თქმა)
· რესპონდენტის ვინაობას გათვალისწინებით მართებულად შეარჩევს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.20. მოსწავლე ქმნის სარეკლამო ხასიათის ტექსტს (ტურისტული ბუკლეტი, აფიშა).
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· განსაზღვრავს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, რეკლამის მიზანი, ტექსტის ფორმატი, ადრესატი)
· იგონებს სათაურს
· წერს ილუსტრაციის კომენტარებს
· ლაკონურად თხზავს ძირითად ტექსტს (ანოტაციას)
· მიუთითებს ფაქტობრივ ინფორმაციას (თარიღი, ფასი, ადგილი, პირობები და სხვა)
· ფაქტობრივ ინფორმაციას დაურთავს შეფასებებს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.21. მოსწავლე აყალიბებს საკუთარ მოსაზრებას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მიუთითებს თემას
· გამოხატავს საკუთარ შეხედულებას და განმარტავს მას
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
უცხ.X.22. მოსწავლე თხზავს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, ამბავი)
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· იწყებს თხრობას
· განავითარებს და ასრულებს სიუჟეტს
· იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს
წერის სტრატეგიები
უცხ.X.23. მოსწავლე მიმართავს სათანადო სტრატეგიებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს და ამზადებს აუცილებელ სასწავლო რესურსებს (ლექსიკონი, ნიმუში, გრამატიკული ცნობარი . . )
· ადგენს შესასრულებელი სამუშაოს გეგმას და წერს შავ ვარიანტს
· კითხულობს შავ ვარიანტს, სასწავლო რესურსზე დაყრდნობით ამოწმებს და ასწორებს ნაწერს
· ათეთრებს მას
სწავლის სწავლა
უცხ.X.24. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ მიზნის მიღწევის სხვადასხვა გზა არსებობს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· გამოკვეთს შესასრულებელი სამუშაოს მთავარ ამოცანას
· შესასრულებელ სამუშაოს ყოფს მონაკვეთებად
· ეძებს და ასახელებს სამუშაოს შესრულების ალტერნატიულ გზებს
· შეარჩევს ერთ-ერთს
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო რესურსებს და ახდენს ცოდნის მობილიზებას
· სამუშაოს დასრულების შემდეგ სხვებთან ერთად განიხილავს შერჩეულ ვარიანტებს (ვინ როგორი ტაქტიკა აირჩია, ვის რა გაუადვილდა, ვის რა გაუჭირდა, რა აჯობებდა)
· თანატოლებთან ერთად მსჯელობს იმის შესახებ, თუ რომელი ვარიანტი იყო ოპტიმალური
· იცავს დროის ლიმიტს
უცხ.X.25. მოსწავლე დამოუკიდებლად მართავს სასწავლო საქმიანობას.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· სამუშაოს დაწყებამდე თავს უყრის საჭირო რესურსებს და ახდენს ცოდნის მობილიზებას
· მიმართავს თვითშეფასებას
· მონაწილეობს თანაშეფასებებში (მოსწავლე-მასწავლებელი ან მოსწავლე-მოსწავლე ერთსა და იმავე ნაშრომს ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად აფასებენ, შემდეგ ერთმანეთს ადარებენ შეფასებებს და მსჯელობენ კრიტერიუმებზე)
· შედეგებზე დაკვირვებით აღნიშნავს, სად აქვს წინსვლა, სად უჭირს
· ასახელებს წარუმატებლობის ფაქტორებს, მიზეზებს (მაგ.,: სათანადოდ არ გამოიყენა რესურსი, ვერ გამოკვეთა აქტივობის მთავარი ამოცანა, გამოტოვა ერთი ეტაპი, ამოცანა დაუძლეველი მოეჩვენა, იყო უგუნებოდ და სხვა)
· ადგენს, თუ რა ზომებს უნდა მიმართოს ხარვეზების აღმოსაფხვრელად
უცხ.X.26. მოსწავლე მართავს რესურსებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მოიძიებს ინფორმაციას როგორც სკოლაში, ისე სკოლის გარეთ მისაწვდომ რესურსებში (სახელმძღვანელო, თვალსაჩინოებები, ლექსიკონი, სკოლის/სოფლის/ქალაქის ბიბლიოთეკა, მასწავლებელი, კომპეტენტური პირი, ინტერნეტი და სხვა)
· სხვადასხვა მაჩვენებლის მიხედვით ახარისხებს და აჯგუფებს რესურსებში მოპოვებულ ინფორმაციას
უცხ.X.27. მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· კორექტულად აღნიშნავს სხვების მიერ დაშვებულ შეცდომებს
· კამათისას ყურს უგდებს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· შეფასებისას იჩენს კორექტულობას
· თანაკლასელს ეხმარება იმ საკითხებში, რომლებშიც თვითონაა ძლიერი
· თანაკლასელებთან ერთად ვარჯიშობს ინტერაქციაში
უცხ.X.28. მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· მსჯელობს გუნდელებთან (როგორ გადაჭრან პრობლემა, როგორ გაანაწილონ ფუნქციები)
· სათანადოდ ასრულებს თავის ფუნქციას როგორც ლიდერი ან გუნდის წევრი
· ითვალისწინებს ლიდერის, გუნდელის რჩევებს
· ისმენს განსხვავებულ მოსაზრებებს
· უთანხმოებისას ცდილობს მორიგებას
· თავისი წვლილი შეაქვს საერთო საქმეში
კულტურათა დიალოგი
უცხ.X.29. მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და ამოიცნობს ილუსტრაციებზე/ტექსტებში ასახულ კულტურულ, სიმბოლურ, საყოფაცხოვრებო რეალიებს
უცხX.30. მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური განსხვავებების მიმართ.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ავლებს პარალელებს უცხო და მშობლიურ კულტურებს შორის, პოულობს მსგავსებებს, განსხვავებებს
· კულტურულ თავისებურებებზე საუბრისას კორექტულად გამოთქვამს საკუთარ მოსაზრებას, დამოკიდებულებას
· იჩენს ინტერესს ადამიანთა განცდების, დამოკიდებულებების მიმართ
· ავლებს პარალელებს, პოულობს და აღნიშნავს ანალოგიებს, განსხვავებებს საკუთარ და სხვათა სულიერ სამყაროებს შორის (განცდები, განწყობილებები, დამოკიდებულებები)
უცხ.X.31. მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· ამოიცნობს ანდაზების, ფრაზეოლოგიზმების, წარმოებული სიტყვების, გამოთქმების მნიშვნელობას
· პოულობს შესატყვისებს მშობლიურ ენაში
· ადარებს მათ ერთმანეთს
უცხ.X.32. მოსწავლე ითვალისწინებს განსხვავებულ სოციო-კულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.
შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:
· აკვირდება და აანალიზებს სოციო-კულტურულ თავისებურებებს
· ამოიცნობს უცხო კულტურისთვის დამახასიათებელ ქცევის ეტიკეტის ნორმებს
· სიმულაციური სიტუაციების გათამაშებისას იცავს უცხოური სოციოკულტურული გარემოსთვის დამახასიათებელ ნორმებს
საშუალო სკოლის რუსული ენის პროგრამის შინაარსი
პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ვერც ამომწურავი და ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გათვალისწინებულ იქნეს:
· სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები
· თამანედროვე ენის ნორმები
· ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო
მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს:
პანორამა
სამეტყველო ფუნქციები
· სოციალური ურთიერთობის დამყარება –მისალმება, დამშვიდობება, მოკითხვა, პიროვნების წარდგენა, თავაზიანი მიმართვა, მობოდიშება, მადლობის გადახდა, თხოვნის გამოხატვა, გაფრთხილება, ცუდად გაგებულის გარკვევა, კეთილი სურვილების გამოხატვა, წახალისება\ შექება, მილოცვა, შეთავაზება, დაპატიჟება, დათანხმება, უარის თქმა,შეხვედრის დანიშვნა, დათანხმება\უარის თქმა, ინტერაქცია სუფრასთან( სახლსა და საზოგადოებრივი კვების ობიექტებში), ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში, ინტერაქცია მგზავრობისას, კამათისას პოზიციის გამოხატვა, დასაბუთება, საკუთარი პოზიციის დაცვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა, სატელეფონო საუბარი, არაოფიციალური\ ოფიციალური წერილი
· ინფორმაციის გაცვლა – საკუთარ თავზე ან პიროვნებაზე პირადი მონაცემების შესახებ (სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი), ეროვნებისა და წარმომავლობის შესახებ, თავისუფალი დროის გატარება, პროფესიის\ხელობის შესახებ, ჯანმრთელობის შესახებ, ამინდის შესახებ, სურვილის შესახებ
· აღწერა/დახასიათება – ადამიანის გარეგნობა, ჩაცმულობა, ხასიათი; საგნის, ცხოველის შესახებ
· თხოვნის გამოხატვა
· გემოვნების გამოხატვა\ გატაცებები
· ემოციების, გრძნობების გამოხატვა – ბრაზი, უკმაყოფილება, სინანული, გაღიზიანება, გაკვირვება, ინტერესი, ინდიფერენტულობა, სიხარული, აღფრთოვანება, კმაყოფილება
· შეგრძნებების გამოხატვა
· დამოკიდებულებების\ შეფასებების გამოხატვა
· დროში ორიენტირება – ლოკალიზება, სიხშირე, ხანგრძლივობა, ქრონოლოგია
· სივრცეში განთავსება – ადგილმდებარეობის მითითება, გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება
· ლოგიკური კავშირები – ოპოზიცია, ირიბი ნათქვამი
· ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა, რჩევის მიცემა
· ინტერაქცია საკლასო ოთახში
ლექსიკა
· ინდივიდი – გარეგნობა, ხასიათი, ჰიგიენა \აქტივობები, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა/აქტივობები, შეფასება და ემოციური რეაქციები
· აქტივობები – აღქმა და ინტელექტუალური აქტივობები, ტელეფონით სარგებლობა
· ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანები, ოჯახი, ნათესავები, საზოგადოება და სახელმწიფო, განათლება, ენა, საცხოვრებელი ადგილი\ აქტივობები, სავაჭრო ობიექტები/პერსონალი/აქტივობები, კვების ობიექტები, პერსონალი/აქტივობები, მგზავრობა-გადაადგილება, კულტურული ობიექტები/პერსონალი/აქტივობები, ბანკი\პერსონალი\აქტივობები, მედია, გასართობები\ თავისუფალი დრო\აქტივობები
· ორიენტირები – დრო: სეზონები, თვეები, კვირის დრეები, დღის მონაკვეთები, საათი, დროის განსაზღვრა.
· სივრცე: ქვეყნის მხარეები, ადგილმდებარეობა. მახასიათებლები: ფერი, ფორმა, ზომა,ქონა, რაოდენობა, ტემპერატურა, შემადგენლობა, მასალა.
· რიცხვები
გრამატიკა
ორთოეპია
სოციოკულტურული და კულტურის სფეროს თემატიკა
სამეტყველო ფუნქციები
ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები
X კლასი
ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები
XI კლასი
ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები
XII კლასი
სოციალური ურთიერთობის დამყარება
მისალმება
Доброе утро!
Добрый день!
Добрый вечер!
Какая встреча!
Рад(а) вас (тебя) видеть!
დამშვიდობება
До встречи.
До встречи в Новом году!
Всего доброго!
Прощайте!
მოკითხვა
Как дела? Хорошо. Неплохо. Так себе.
Нина, как твои дела? Как успехи?
Что нового?
Как ваше (твое) здоровье?
პიროვნების წარდგენა
Познакомьтесь с моим другом (моей сестрой)! Очень приятно.
Приятно с вами познакомиться!
Мы уже встречались. Вы(ты) меня не узнаёте
(-ёшь)?
თავაზიანი მიმართვა
Ирина Константиновна, вы что-то сказали?
Скажите, пожалуйста,...
Молодой человек,... Девушка,...
Извините, вы не (под)скажете,...?
Будьте добры, ...
მობოდიშება
Извини(-те), где Виктор?
Простите, я (не) хотела бы...
Простите, пожалуйста...
Извини(те) за беспокойство.
Прости(те) за...
მადლობის გადახდა
Спасибо тебе \ вам за... Не за что.
Пожалуйста.
Спасибо за то, что ты помог мне
Благодарю вас.
Не стоит благодарности.
თხოვნის გამოხატვა
Дай(-те) (возьмите), пожалуйста, этот журнал...
Ты мне поможешь?
Ты не мог(ла) бы мне помочь.
У меня к тебе( к вам ) (не)большая просьба.
გაფრთხილება
Осторожно!
Будь осторожен(на)!
Хочу тебя предупредить о...
Хочу напомнить о...
ცუდად გაგებულის გარკვევა
Простите, я не понял(а). Повторите пожалуйста.
Кажется, я вас(тебя) неправильно понял.
Я не совсем тебя понял.
კეთილი სურვილების გამოხატვა
Приятного аппетита! Спокойной ночи!
Будьте здоровы!
Приходите ещё!
Желаю счастья, успехов, здоровья!
Добро пожаловать! Счастливого пути!
Ни пуха ни пера!
წახალისება| შექება
Молодец!
Ты здорово придумал!
Отличная идея!
Ты хорошо выглядешь.
მილოცვა
Поздравляю вас (тебя) с праздником! ( С Новым годом, с Рождеством, с Женским днем , с Днем матери, с 8-ым марта, с днем рождения)
Поздравляю от всего сердца \ от всей души! Разреши( те) поздравить тебя (вас) с победой на конкурсе.
შეთავაზება, დაპატიჟება,
დათანხმება, უარის თქმა
Пожалуйста, напиши (принеси, возьми...)
С удовольствием. Конечно.
Приглашаю тебя\ вас на свой день рождения.
Жду вас в семь у себя дома.
С удовольствием (с радостью, охотно)
Предлагаю собраться вечером у меня.
Жаль, что я не смогу.
შეხვედრის დანიშვნა,
დათანხმება, უარის თქმა
У меня встреча с ребятами.
Ладно.
Я не приду, у меня дела.
Давайте встретимся у стадиона (в парке, на станции...).
Не опаздывай!
Давай встретимся у метро «Площадь Свободы» в 5 вечера.
Договорились.
Согласен(-сна).
ინტერაქცია სუფრასთან (სახლში და საზოგადოებრივი კვების ობიექ-ტებში)
Передай(-те), пожалуйста, салат с майонезом.
Возьмите.
Спасибо.
На здоровье.
Принесите, пожалуйста, 2 чашечки кофе \ 3 порции сливочного мороженого...
Попробуй(-те) вот это. Угощайся (-тесь). Приятного аппетита. Очень вкусно!
Вам\тебе еще добавить \ налить кока-колы?
Я проголодался(-лась). На первое ( на второе, на десерт).
Не хотите попробовать.
У тебя нет аппетита?
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში
Сколько стоит...?
Дайте \ взвесьте, пожалуйста, пачку( 2 кг-ма )муки, (полкило сливочного масла\ сыра...)
Заплатите в кассу.
Мне надо( нужно) выбрать подарок.
Я хочу купить обувь (открытку, сувениры...)
Вы не скажете, сколько стоят эти джинсы?
Где я могу примерить?
Платить здесь или в кассу?
Какой это размер ?
Какого размера этот свитер ?
Цена и размер на этикетке. Сколько с меня?
С вас 50 рублей.
Я хочу приобрести новый (новую) видеомагнитофон ( кассету...).
ინტერაქცია მგზავრობისას
На чем ты едешь...?
Я еду домой на такси (автобусе, метро...)
Мой дедушка всегда ходил на работу пешком Мы поехали в деревню на машине...
Вы сходите?
Я схожу на следующей (остановке).
Предъявите билет. Передайте билет, пожалуй-ста.
Поезд отходит (прибывает) вечером ( в 7 часов).
Они плыли по реке ( на лодке...).
Можно заказать два билета на 15-ое число? Такси свободно?
Я хочу заказать такси.
კამათისას პოზი-ციის გამოხატვა, დასაბუთება, სა-კუთარი აზრის დაცვა, სხვისი აზრის გაზიარება ან უარყოფა
Я с тобой (с вами ) (не) согласен.
Я тоже так думаю.
По-моему (по-твоему), ...
Я думаю,что (это)...
Мне кажется, ...
სატელეფონო საუბარი
Алло! Здравствуй(-те)! Попросите, пожалуйста, (к телефону) Нину (Виктора Николаевича).
Его (ее) нет дома. Извините за беспокойство.
Не стоит.
Да, слушаю!
Кто говорит?
Это квартира Ивановых?
Говори, пожалуйста, медленно ( громче), плохо слышно.
Будьте любезны, попросите, Нину. Её нет.
Aარაოფიციალური |ოფიციალური წერილი
Здравствуй, мамочка (...)! Жду ответа.
Целую.
Твой сын (...)!
Уважаемый ...!
С уважением....
Дорогой Дима (Милая Маша)!
Передавай привет Диме.
С приветом.
Крепко вас обнимаю.
ინფორმაციის გაცვლა
საკუთარ თავზე ან პიროვნებაზე პირადი მონაცემების შესახებ; სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი,
Кто это?
Это моя соседка. Вас зовут Нина?
Очень приятно.
Моя фамилия Иванов.
Мне 14\ 15 лет.
(А) сколько тебе лет?
Где ты учишься?
Она учится в 7-ом классе ( в школе\ университете в России, в Москве...)
Мой (Ваш\ твой) номер телефона...
Мой (твой, ...) адрес...
Познакомьтесь, это моя подруга.
Моему брату \ моей сестре 21 \24 год\ года...
Я (он...) старше (младше)... на.... года (лет)
ეროვნებისა და წარმომავლობის შესახებ
Я грузин.
Я живу в Батуми.
Она русская, из Москвы.
თავისუფალი დროის გატარება
В свободное время я много читаю.
Я люблю проводить свободное время на дискотеке.
У меня мало свободного времени.
პროფესიის /ხელობის შესახებ
Она кто? Переводчица. Он\она уже юрист
Кем ты (он\она ) хочешь (хочет) стать?
Он (она )хочет стать врачом (юристом, экономистом, балериной...).
Он работает врачом (юристом, экономистом...).
ჯანმრთელობის შესახებ
У меня ( него\неё) болит...
У тебя (неё...) температура?
Дыши!
Открой рот!
Горло болит?
Покажи язык!
Измерь температуру! Я(ты,он...) заболел(а).
Я простудилась (у меня был грипп).
Мама вызвала врача. Доктор прописал лекарство.
ამინდის შესახებ
Какая сегодня погода? Сегодня тепло.
Дует\ дул сильный\ холодный ветер.
Сегодня облачно.
Какая погода (какой день) был(а) вчера (будет завтра)?
Вчера было облачно.
В этом (прошлом) году была самая теплая (холодная) зима .
Какой прогноз погоды на сегодня (на неделю)?
По радио (телевизору) объявили мороз (облачную погоду).
Температура воздуха минус 28 градусов. Сегодня теплее, чем вчера.
სურვილის შესახებ
Что ты хочешь?
Я хочу яблоко (конфету...)
Хочешь, пойдем в кино?
Я хочу надеть (купить...) этот свитер (эти туфли...)
Я хочу (можно) посмотреть (примерить) эту обувь.
აღწერა დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა,
ჩაცმულობა, ხასიათი
Как он\она выглядит ?
Какого он\она роста? Высокий (-ая)(среднего роста).
Его (ее) рост 172.
Какие у него( нее) волосы\глаза ? .
Какое лицо?
Какая улыбка ?
საგნის, ცხოველის შესახებ
Это мебель ( книга(-и), лев...)
Это что ?\ Что это?
Это кто? \ Кто это?
Какого цвета (какой это цвет)?
Какого размера (какой размер?)
Из какого материала?
Из чего это сделано?
Это кожаный (кожаная ) костюм (сумка).
Это сделано из дерева ( металла ...).
თხოვნის გამოხატვა
Пожалуйста,...
Прошу тебя (вас)...
Если можно (пожалуйста), передайте …
Если вам не трудно,...
გემოვნების გამოხატვა
\გატაცებები
Что вы (ты) любите (-ишь) ?
Я (очень) люблю (не люблю) фрукты Ненавижу кашу!
Что ты (он) любишь(ит) делать?
Виктор любит играть в шахматы( плавать...)
Что тебе нравится?
Мне нравится этот торт\гамбургер.
Тебе нравится это платье (этот костюм)?
ემოციების, გრძნობების გამოხატვა
ბრაზი, უკმაყოფილება, სინანული, გაღიზიანება
Очень жаль!
Фу, какой кошмар (ужас)! Глупости!
Просто ужас!
Как тебе (вам) не стыдно! Тебе (вам ) не стыдно? Чепуха!
Какая ерунда!
გაკვირვება
Удивительно! Неужели?!
Вот это да!
Не может быть!
ინტერესი
Это (очень) интересно! Это не интересно!
Что случилось?
Что происходит
( произoшло)?
А это что ( кто, который)?
Как это случилось?
А как это называется?
Откуда ты знаешь?
ინდეფერენტულობა
Вам (тебе ) не скучно? Мне скучно.
Какая скука!
სიხარული, აღფრთოვანება, კმაყოფილება
Отлично!
Здорово!
Прекрасно!
Это прекрасно!
Как я рад(а)!
Я очень доволен(а)!
Мне весело.
შეგრძნებების გამოხატვა
Я хочу пить ( есть, спать...)
Мне жарко.
Здесь так холодно (тепло). Тебе не холодно?
Мне (это) неприятно.
დამოკიდებულების \შეფასების გამოხატვა
Правильно (неправильно)!
Глупости!
Верно!
Очень хорошо!
Это интересно!
Глупо!
Здорово!
Легко!
დროში ორიენტირება
ლოკალიზება
(საათი, დღე, დღე-ღამის მონაკვეთი, თვე, თარიღი, წელი, წელიწადის დრო)
Когда ?
Вчера мы были на экскурсии.
Утром вся семья завтракает
Зимой в Москве очень холодно.
В понедельник у меня тренировка.
В январе у нас каникулы.
В прошлом ( в будущем) году они отдыхали ( будут отдыхать) в Батуми.
სიხშირე,
Всегда.
Часто.
Иногда.
Редко.
Никогда.
Каждый час (день\ месяц \год).
Периодически родители проверяют мой дневник.
Я несколько раз тебе звонил.
ხანგრძლივობა
Долго.
Не очень долго.
Быстро.
Целый день идет (шел ) дождь...)
Я занимался вольной борьбой целый год.
За час ( за неделю\ за месяц\ за год ).
ქრონოლოგია
До – после.
До обеда я иду на тренировку, а после сделаю уроки.
Сначала - потом.
Сначала я иду на тренировку, а потом на день рождения.
Сначала – затем.
Сначалa было тепло, а потом погода испортилась.
სივრცეში განთავსება
ადგილმდებარეობის მითითება
Скажите, пожалуйста, где сейчас Антон?
В школе (на работе...). Здесь\ Там.
Далеко\Близко.
У (дома\около дома...).
Слева\Справа. Позади\Впереди. Наверху\Внизу.
გზის, მიმართულების, დანიშნულების ადგილის მითითება
(მიმართულება)
Туда\Сюда. Вперед\Назад.
Скажите, пожалуйста, как пройти к Третьяковке? Это здесь (направо\ налево).
Скажите, пожалуйста, куда идёт этот автобус?
На Дворцовую площадь.
Lლოგიკური კავშირები
Mმიზეზი, შედეგი
Я опоздал на автобус, потому что проспал.
Из-за дождя, мы не поехали на экскурсию
ოპოზიცია
Мои одноклассники пошли в кино, а я пошла домой.
Погода плохая, но мы пойдем гулять.
ირიბი ნათქვამი
Я спросил, который час.
Мама напомнила мне, чтобы я не забыл зайти в магазин.
ნებართვა, ვალდებულება,
აკრძალვა, რჩევის მიცემა
Разрешите, войти (выйти\сесть\ позвонить\ передать\положить...)
Можно войти?
Можно ещё одно яблоко?
Я должен (обязан) помочь (написать, подумать...)
Надо/нужно сделать (нарисовать, написать...)
Можно мне сказать (позвонить\ принести..)?
ინტერაქცია საკლასო ოთახში
Составьте вопросы к тексту, читайте текст про себя, просмотрите текст и найдите в нём ..., подумайте, как можно назвать текст, читайте следующий абзац...
Я не готов(а) сегодня.
Я забыла тетрадь. Можно мне ответить в другой раз?
Обратите внимание на заголовок и ключевые слова, озаглавьте части текста, составьте план к тексту...
Можно я повторю?
Что значит ...?
Как будет по-русски ...? ... В тексте много незнакомых слов...
Докажи(-те) свою точку зрения, напишите коротко о..., постарайтесь пересказать своими словами...
План может состоять из вопросов?
Сколько пунктов в плане?
Я не поняла,что нужно сделать в упражнении.
ლექსიკა
ინდივიდი
X კლასი
XI კლასი
XII კლასი
გარეგნობა
Высокий, худой, широкие плечи, прямой нос, модная причёска, модно одетый, короткая стрижка, стриженый, кудрявый, лысый...
*
ხასიათი
Смелый\храбрый\ трусливый, вежливый\ грубый, честный, гордый, (не)аккуратный,
симпатичный, внимательный, справедливый, большая умница...
*
ჰიგიენა\აქტივო-ბები
Причёсываться, умываться, закаляться, проветривать комнату перед сном, соблюдать личную гигиену, принимать холодный душ...
Расческа, мыло, мочалка, крем, шампунь для сухих волос, туалетное мыло, шариковый дезодорант, крем для бритья...
*
ჯანმრთელობა\ა-ვადმყოფობა
\აქტივობები
Заболеть, грипп, пить лекарство, простудиться, лечиться, вызвать врача, лежать в постели,беспокоит кашель (боль в спине, насморк...), перелом...
Регистратура, жар, озноб, перелом, записаться на прием к врачу, медсестра, санитарка, направление на анализ, жаловаться на боль (сыпь, кашель...)...
*
შეფასება და ემოციური რეაქციები
Прекрасно, интересно, глупо, легко...
Очень, не очень... (Ис)пугаться, смеяться, (об)радоваться, удивляться...
Радость, стыд, страх, удивление, обида...
Оригинально, сложно...
Не особенно, так себе, совсем, чуть-чуть...
Расстроиться, переживать, волноваться, замкнуться...
Прыгать от радости, плакать от жалости, обидно до слёз... Ни капельки, очень даже, не совсем так, точно ...
Легче, проще, сложнее, сложнейший, простейший, самый сложный...
Духовный мир человека
აქტივობები
ნიმუშები X კლასისთვის
ნიმუშები XI კლასისთვის
ნიმუშები XII კლასისთვის
აღქმა და ინტელექტუალური
აქტივობები
Увидеть, услышать, слушать, вспомнить, забыть, понять, подумать...
Проанализировать, чувствовать, волноваться, успокоиться, отвлечься, мечтать, строить планы на будущее...
Вникнуть, продумать, предвидеть, отвлечься,...
Слух, зрение, обоняние, осязание, слух
ტელეფონით სარგებლობა
Позвонить, взять трубку, слушать, ответить, набрать номер, попросить к телефону...
Телефонная книга (кабина), опустить жетон, созвониться, перезвонить, бросить (положить) трубку, занято, короткие гудки, телефон на автоответчике...
Мобильный (сотовый), отключить мобильный, абонент, абонентская плата, входящие (исходящие звонки), перезарядить батарею, батарея села, отключили за неуплату...
ინდივიდის გარემოცვა
X კლასი
XI კლასი
XII კლასი
ადამიანები
Мужчина, женщина, мальчик, девочка, старушка, старик(-ок)...
Родился, умер
Человек\люди, парень, Взрослые, подросток, сосед(-ка), знакомые, одноклассник (-ница)...
Рождение, смерть, детство...
Гражданин(-ка), приятель(-ница), иностранец(-ка), народ...
Детство, юность молодость, старость, состарился, скончался, соболезнование...
ოჯახი, ნათესავები
Родители, дети, мать(мама), отец( папа), сын, дочь, брат, дедушка, тётя, родственник(-ница), родные, близкие...
Муж, жена, супруги...
(Не)женат\ (не) замужем, выйти замуж, невеста...
Свадьба, венчание, похороны...
*
საზოგადოება და სახელმწიფო
Страна, столица, герб, гимн, флаг, президент, экономика, политика, война, промышленность, сельское хозяйство, торговля, доход, прибыль, мирный договор, деньги, рубль, пенсия, заработная плата (зарплата), стипендия,...
Студент, пенсионер...
Правительство, пресса, политическая партия, парламент, суд, армия, вооружение, миротворческие войска, полиция, министерство, министр, департамент... Парламентарий, чиновник ...
განათლება
Класс, урок, перемена, спортивный зал, буфет... алгебра,физика, химия, география, история...
Задание, упражнение, текст, тесты, вопросник, анкета, тетрадь, ручка, дневник...
Педагог иностранного языка, завуч,организатор, секретарша, классный руководитель, сторож, лаборант...
Учительская, актовый зал, кабинет директора (математики, биологии, рисования), музыкальная студия, лаборатория, спортплощадка, раздевалка, мастерская, школьный музей...
Педсовет, открытый урок, хор, литературный кружок, музыкальные инструменты, живой уголок...
Выбор профессии, среднее образование, профессиональное образование, высшее образование, единый госэкзамен, заочное обучение, аттестат о среднем (о неполном среднем) образовании...
Начальная школа, базовая школа, средняя школа, колледж, лицей, гимназия, ВУЗ, институт, университет...
Студент, лектор, преподаватель...
ენა
Иностранный (русский) язык, учебник русского языка, читать вслух, читать про себя, пересказывать, писать, буква, точка, запятая, знаки препинания, слово, предложение, словарь, переводить, значить, диалог, разговорник, ошибка, выучить наизусть, понятно, текст, воспоминание, личный дневник, биография, рассказ, писатель, поэт, читатель...
საცხოვრებელი ადგილი/ აქტივობები
Наш дом, твоя квартира, моя комната, кухня, прихожая, гостиная, железная дверь...
туалет, двор, стена, дверь, микрорайон, лифт, лестница, гараж, скамейка, балкон, потолок...
Жить, есть(кушать), убирать, помогать, смотреть, готовить, подметать, резать просыпаться,умываться, готовить завтрак, ужинать, мыть посуду...
...
Переулок, лавочка, детская площадка, ванная, спальня, гостиная, на первом этаже...
Встретить, поздороваться, гладить, подметать, чистить картошку, вытирать пыль...
Домохозяйка
სავაჭრო ობიექტები/ პერსონალი/ აქტივობები
Супермаркет, отдел одежды, магазин, вход, выход, прилавок, рынок, сдача, касса ...
Примерить, взвесить, заплатить, отрезать, купить,упаковать, завернуть, выбить чек...
Продавец(-щица),
кассир(-ша)...
Продуктовый (книжный) магазин, универмаг, гастроном, получить товар, обеденный перерыв, отдел электротоваров, распродажа, булочная, пекарня, печь булки, пекарь...
კვების ობიექტები\ პერსონალი\ აქტივობები
Кафе, столовая, меню, чашечка кофе...
Блюдо, закуски, напитки, вкус, порция...
Жареное мясо, свежий сыр, овощной салат, фруктовый компот, шоколадное мороженое...
Официант(ка)...
Попросить счёт
Кафе-бар, пицерия, шоколадная, ресторан... Пицца, коктейль, десерт, нацональная кухня, уха, окрошка, мочёные яблоки...
Заказать фирменное блюдо, взять прибор (нож, вилку, ложку)...
Бармен, повар, посудомойка...
Праздничный обед, холодные и горячие закуски, блинчики с шоколадом, пирожки с мясом, расстегаи, пельмени, черная икра, восточные сладости, пироженое...
Заведующий, менеджер...
მგზავრობა-გადაადგილება
Транспорт, светофор, правила уличного движения, подняться в автобус (маршрутку...), сходить, заплатить за проезд, конечная (следующая) остановка, уступить место, припарковать, парковка, затормозить, забронировать билет на Москву...
Водитель автобуса (такси...), личный шофёр, проводник (-ница)...
Легковая машина, бензозаправка, залить полный бак, скорый поезд, вокзал, перрон, аэропорт, камера хранения, спускаться по эскалатору, загородная электричка,отпуск, путешествие, агентство, достопримечательности...
Проводник(ца), контролер, заправщик, мойщик стёкол, матрос, туроператор, гид,...
Места для детей и инвалидов, держаться за поручень, пользоваться услугами Аэрофлота, припарковать, парковка, затормозить, таможен-ный контроль, соблюдать визовый режим, продлить визу в посольстве, остановить-ся в гостинице, заказать обед в номер...
Дежурная по этажу, горничная, таможенник, охранник, носильщик, бортпроводница...
კულტურული ობიექტები/პერსონალი/ აქტივობები
Музей, редкий экспонат, художественная галерея, монумент, живопись, искусство, портрет, писать красками, масляные (акварельные) краски, выставка-продажа современная эстрада...
Художник, пианист, гитарист, поп- звезда, скульптор ...
Кинофестиваль, жюри, эпизод из фильма, сыграть спектакль (в спектакле), главная роль, опера, оркестр под руководством..., балет...
Балерина (балерон), оперный певец...
Художественный театр, концертный зал, билеты в партер, новая постановка,дебют, шедевр, декорация, поставить пьесу, антракт, оркестр...
Композитор, архитектор, скульптор, декоратор...
ბანკი/პერსონალი/ აქტივობები
Обмен валюты, курс доллара (рубля), обменная форточка, информация о валютном курсе...
Пользоваться услугами банка, обналичить чек, наличные, банкомат, набрать код, кредитная карточка...
Управляющий банком, служащий, кассир...
Вынести из банка кредит, целевой кредит, положить на книжку деньги, срочный вклад, внести деньги в сберкассу...
Инкасатор...
მედია
Пресса, газета, журнал, бюллетень, статья, заметка, интервью, репортаж, хроника, уголовная хроника, авария, дорожно-транспортное происшествие, преступление, убийство, организованная преступность, переодика, реклама, публицистика, «желтая пресса», письма читателей, общественно-политические (научные, финансовые...) издания, «Аргументы и факты», «Независимая газета», «Юность», «Огонек»,
«Наука и жизнь», художественный фильм, реклама...
Журналист, учёный, историк, популярный артист, режиссер, сценарист, оператор, юморист, спортивный комментатор, эстрадный певец...
Телевидение, радио, теле- и радиовещание России, канал, программа телепередач, программа теленовостей, экстренные сообщения, стихийные бедствия, экологическая катастрофа, научно-популярная (публицистичесская) передача, сериал, концерт, выступление президента, студия-диалог, телемост...
Ведущий, тележурналист, эколог, внештатный (собственный...) корреспондент...
Интернет, электронная почта, имейл («емеля»), онлайн, пользоваться интернетом, завести себе имя, региональный поиск, беспроводный доступ в интернет...
გასართობები\თავი-სუფალი დრო\ სპორტი\აქტივობები
Пойти на дискотеку (в кино, театр, интернет-кафе...)
Теннис, футбол, волейбол, городки...
Заниматься спортом (тенниссом), ходить на плавание, тренироваться, команда, победа, тренировка, гол, выиграть\проиграть,увлекаться туризмом, туристический буклет ...
Спортсмен, тренер, чемпион, судья...
Ходить в походы, ночевать в палатках, разжечь костёр, походные песни, КВН, репетиции...
Выигрыш, проигрыш, ничья, фигурное катание, лыжный спорт, художественная гимнастика, завоевать золотую медаль, занять второе место...
Футболист, теннисист (ка), фигурист(ка), лыж-ник(-ница), турист...
Провести свободное время, поболтать в кафе с подругой, массовый вид спорта, выступать на олимпиаде (на соревно-ваниях), участвовать в Олимпийских играх...
ორიენტირები
X კლასი
XI კლასი
XII კლასი
დრო
სეზონები
Зима, весна, лето, осень,зимой, весной, летом, осенью
Зимний (весенний...) сезон
თვეები
Январь,февраль...
В январе, в феврале...
კვირის დღეები
Неделя,понедельник, вторник....
В понедельник, в среду, рабочие дни, выходные,
დღის მონაკვეთები\ დღე-ღამე
Утро, день, вечер, ночь, утром, днём, вечером, ночью
Сутки, полдень...
საათი
Час, два, три, четыре часа
Пять,.... двенадцать часов
დროის განსაზღვრა
Сейчас,сегодня, вчера, завтра
Иногда, долго, всегда, часто, недолго (быстро)...
Никогда, каждый день (месяц,год)...
На той (на прошлой) неделе, в прошлом (будущем) году (месяце), в течение недели (дня...)...
სივრცე
ქვეყნის მხარეები
Север, юг, восток, запад
На север,с севера... на севере,на юге...
ადგილმდება-რეობა
В школе(сумке...), на столе (стене...), там, здесь, далеко, близко...
Около (у) дома (школы...), слева, впереди, наверху, рядом...
На расстоянии ... метров (километров...), на высоте ... метров, на глубине...
მახასიათებ-ლები
ფერი
Красный(ая), зелёный (ые)...., тёмный(ая), светлый(ая)...
Пёстрый, красного цвета, бледно-голубой, тёмно-синий...
В клетку, в полоску, в горошек, в крапинку, бежевый...
ფორმა
Треугольный, круглый, квадратный, овальный, треугольный...
ზომა
Большой,маленький...
Огромный, самый большой, самый маленький...
Выше,ниже, тоньше, самый высокий, самый тонкий, высочайший, наивысший...
წონა, რაოდენობა,
Один/одна/ одно/одни, два/две, трое, четверо...
Полкило, поллитра...
1,21,41... килограмм( литр,метр),
2,3,4 , 23,54.... килограмма (литра,метра)
5...20,37,88.. килограммов ( литров,метров)
ტემპერატურა
Холодно, тепло, жарко
1,21,41... градус ,
2,3,4 , 23,54... градуса
5...20,37,88... градусов
Самый тёплый,жаркий, плюс\минус ... градусов по Цельсию
შემადგენლობა/მასალა
Из пластмассы, из дерева, из бумаги...
Пластмассовый, деревянный, бумажный...
რიცხვები
1-100
100-1000
Сотня, тысяча, миллион
Первое, третья, двенадцатый...
გრამატიკა
გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა მოემსახუროს. ამიტომ, სასურველია, მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. არ არის რეკომენდებული გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია:
· გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება, დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომელიც კონცეტრირებული იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე
· მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება
დაწყებითი სკოლაში სწავლების პირველ ორ წელს მოსწავლეები გრამატიკულ კონსტრუქციებს ენობრივი ნიმუშების დამახსოვრებასთან ერთად სპონტანურად, გაანალიზების გარეშე აითვისებენ. გრამატიკული სტრუქტურების დაშლა მათი გაანალიზებისა და გააზრების მიზნით თანდათანობით დაიწყება სწავლების მომდევნო წლებში.
მეტყველების ნაწილი
X-XII კლასისთვის
არსებითი სახელი
Имя существитель-ное
არსებითი სახელი:
ა) ნათესაობითი ბრუნვის მხ. რიცხვში
-უთანდებულოდ
- У, С, ОТ, ДО, ИЗ თანდებულებით
- მრ. რიცხვში
ბ) მიცემით ბრუნვაში
-უთანდებულოდ
-К თანდებულით
გ) არსებითი სახელი ბრალდებით ბრუნვაში
-თანდებულის გარეშე
- В, НА თანდებულებით
დ) მოქმედებით ბრუნვაში
-უთანდებულოდ
-С, ПЕРЕД, ПОД, НАД თანდებულებით
ე) თანდებულიან ბრუნვაში
ზედსართავი სახელი
Имя прилага-тельное
1.ფორმის, გემოვნების, ფერის აღმნიშვნელი ზედსართავი სახელები არსებითთან ერთად სახელობით ბრუნვაში
2.ზედსართავი სახელი არსებითთან ერთად მხ. რიცხვის ნათესაობით და ბრალდებით ბრუნვებში
ზმნა
Глагол
1.ზმნის უღლება
2.უკუქცევითი ზმნის უღლება
3.წარსული დრო
4.მომავალი დრო (რთული და მარტივი )
ნაცვალსა-ხელი
Местоимение
1. პირის ნაცვალსახელები სახელობით ბრუნვის მხ. და მრ. რიცხვში და მიცემით და ბრალდებით ბრუნვების მხ. რიცხვში
2. 1-ლი და მე-2 პირის კუთვნილებითი ნაცვალსახელების ბრუნება მხ. რიცხვში
რიცხვითი სახელი
Имя числительное
1.ანგარიში 100-ის ფარგლებში
2. Один\одна\одно, два\две , три, четыре , пять,..., двадцать რიცხვითი სახელები არსებითთან
3.რიგობითი რიცხვითი სახელები, თარიღის აღსანიშნავად
4.რიგობითი რიცხვითი სახელი არსებითთან ერთად სახელობით ბრუნვაში
ზმნიზედა
Наречие
·დროის, ადგილის და ხარისხის აღმნიშვნელი ზმნიზედები
კავშირი
Союз
·А,И.ИЛИ, НО, ЧТОБЫ
ნაწილაკი
Частица
ნაწილაკები не, бы, ли
სიტყვის შედგენილობა და სიტყვად-წარმოება Состав слова и
Словообразование
1.კნინობითი სუფიქსები არსებით სახელებთან
2.სუფიქსებით ნაწარმოები ცხოველთა ნაშიერების აღმნიშვნელი არსებითი სახელები
3.სუფიქსებით ნაწარმოები ეროვნების აღმნიშვნელი სახელები
4.სუფიქსებით ნაწარმოები პროფესიის ან საქმიანობის აღმნიშვნელი არსებითი სახელები
წინადადების ტიპები
Типы предложений
1. მარტივი კითხვითი წინადადება
2. მარტივი თხრობითი წინადადება
3. წინადადების ერთგვარი წევრები
4. თანწყობილი წინადადება
5. ქვეწყობილი წინადადება
ფონეტიკა
1. ხმოვანი О უმახვილო პოზიციაში
2. ხმოვნები Я, Е, Ё, Ю სიტყვის დასაწყისში
3. Ы მაგარი თანხმოვნების შემდეგ
4. რბილი და მაგარი თანხმოვნები
ორთოგრაფია და პუნქტუაცია
1. მთავრული ასო წინადადების დასაწყისსა და საკუთარ სახელებში
2.И–ს მართლწერა Ж, Ш, Г, К, Х-ს შემდეგ
3.Ы-И–ს მართლწერა Ц-ს შემდეგ
4.Э-ს მართლწერა სიტყვის დასაწყისში
5.Ъ მართლწერა ზოგიერთ სიტყვაში
6.რბილი ნიშანის - Ь მართლწერა
7.გამყოფი რბილი ნიშანი – Ь
8.წინდებულების და თავსართების მართლწერა
9.შესამოწმებელი უმახვილო ხმოვანი სიტყვის ძირში
10.შეუმოწმებელი უმახვილო ხმოვანი სიტყვის ძირში
11.-ОРО-,-ОЛО-,-ЕРЕ-,-ЕЛЕ-ს მართლწერა პროფესიის აღმნიშვნელი სუფიქსების მართლწერა:-тель\(-ница),-ник\(-ница),-чик(ца),-к,-ист(ка)
12.ეროვნების აღმნიშვნელი სუფიქსების მართლწერა:-ец\анка, -янка,-ин\ка,-к(а).
13.ზედსართავი სახელის სუფიქსების მართლწერა -ск,-н, -енн (онн),-ан(ян)
14.ინფინიტივის მართლწერა
15.რბილი ნიშნის -Ь მართლწერა მხოლობითი რიცხვის მეორე პირის ზმნებში
16.ნაწილაკი НЕ-ს მართლწერა ზმნებთან
17.სიტყვის გადატანის წესები
18.სასვის ნიშნები წინადადების ბოლოს
19.მძიმე А, НО, ЧТО, ЧТОБЫ კავშირების წინ
20.აბზაცის დაცვა
სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა
(სანამ მოსწავლეები უცხოურ ენაში ცოდნის დონეს აიმაღლებენ, დასაშვებია ზოგიერთი სახის ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)
X, XI, XII კლასი
· ტრადიციები, ზნე-ჩვეულებები
· განათლება
· ახალგაზრდათა ცხოვრება (თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება; მონაწილეობა საზოგადოებრივ
· ცხოვრებაში; ურთიეთობები; გატაცებები; ახალგაზრდული პრესა/გადაცემები; სხვა)
· ევროპის კავშირი (ზოგადი ცნობები)
· გეოგრაფიული ცნობები ქვეყნის შესახებ
· ქვეყნის პოლიტიკური წყობა, ადმინისტრაციული მოწყობა
· დედაქალაქი, მისი ისტორია, მისი ღირსშესანიშნაობები
· ცნობილი ადამიანები (მეცნიერი, მომღერალი, სპორსტმენი)
· ისტორია - მნიშვნელოვანი ისტორიული ეპოქები/მოვლენები,, ცნობილი ისტორიული პირები
· ხელოვნების სხვადასხვა დარგის წარმომადგენლები
· ლიტერატურა – სხვადასხვა ლიტერატურულ მიმდინარეობათა წარმომადგენლები და ნაწყვეტები მათი ნაწარმოებებიდან
· რეგიონალური თავისებურებები
· ცნობები რუსეთისა და საქართველოს ურთიერთობებიდან