# ჰააგის კონვენცია ბავშვთა საერთაშორისო მოტაცების სამოქალაქო ასპექტების შესახებ

- სტატუსი: ძალაშია
- ოფიციალური წყარო: https://matsne.gov.ge/ka/document/view/1398994/0
- წყარო: https://legali.ge/law/1398994/

> ეს არის  მდგომარეობით მოქმედი კონსოლიდირებული ტექსტი.
> ოფიციალური წყაროა საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (matsne.gov.ge).

---

## მუხლი 1. წიანმდებარე კონვენციის მიზნებია:

_თავი I — – კონვენციის მოქმედების სფერო_

ა) რომელიმე ხელშემკვრელ სახელმწიფოში არამართლზომიერად გადაყვენილი ან დაკავებული ბავშვების სწრაფი დაბრუნების უზრუნვლეყოფა; და
ბ) უზრუნველყოფა იმისა, რომ მეურვეობისა და ურთიერთობის უფლებანი, გათვალისწინებული ერთ–ერთი ხელშემკვრელი სახელმწიფოს კანონმდებლობის მიხედვით, ეფექტიანად სრულდებოდეს მეორე ხელშემკვრელ სახელმწიფოში

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-1/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-1/)

---

## მუხლი 3. ბავშვის გადაადგილება ან დაკავება არამართლოზმიერად უნდა ჩაიტვალოს, როდესაც:

_თავი I — – კონვენციის მოქმედების სფერო_

ა) ეს წარმოადგენს დარღვევას მეურვეობის უფლებებისა, მიკუთვნებულისა პირისთვის, დაწესებულებისთვის ან სხვა ორგანოსთვის, ერთობლივად თუ ცალკე, იმ სახელმწიფოს კანონმდებლობის მიხედვით, რომელშცი ბავშვი ჩვეულებრივ ცხოვრობდა უშუალოდ გადაადგილებამდე ან დაკავებამდე; და
ბ) გადაადგილების ან დაკავების დროისათვის ეს უფლებები რეალურად გამოიყენებოდა, ერთობლივად თუ ცალკე, ანდა ამგვარად გამოყენეული იქნებოდა, რომ არა გადაადგილება ან დაკავება.
ამ მუხლის „ა“ პუნქტში მოხსენიებული მეურვეობის უფლებანი შეიძლება, კერძოდ, წარმოიქმნას კანონის მოქმედების შედეგად, სასამართლი ან ადმინისტრაციული გადაწყვეტილების საფუძველზე, ანდა იმ სახელმწიფოს კანონმდებლობის მიხედვით კანონიერი ძალის მქონე შეთანხმების საფუძველზე

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-3/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-3/)

---

## მუხლი 5. ამ კონვენციის მიზნებისათვის:

_თავი I — – კონვენციის მოქმედების სფერო_

ა) „მეურვეობის უფლებები“ მოიცავს უფლებებს, რომლებიც შეეხება ბავშვის პიროვნებაზე მზურნველობას და, კერძოდ, ბავშვის საცხოვრებელი ადგილის განსაზღვრის უფლებას.
ბ) „ურთიერთობის უფლება“ მოიცავს უფლებას ბავშვის განსაზღვრული დროით წაყვანისა ისეთ ადგილად, რომელიც არ არის ბავშვის ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილი.
თავი II – ცენტრალური ორგანოებ

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-5/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-5/)

---

## მუხლი 6. ხელშემკვრელი სახელმწიფო ნიშნავს ცენტრალურ ორგანოს იმ მოვალეობათა შესასრულებლად, რომელთაც კონვენცია ამგვარ ორგანოებს აკისრებს

_თავი II — – ცენტრალური ორგანოები_

ფედერალურ სახელმწიფოებს, რამდენიმე სამართლებრვი სისტემის მქონე სახელმწიფოებსა და ავტონომიური ტერიტორიული ერთეულების მქონე სახელმწიფოებს უფლება აქვთ დანიშნონ რამდენიმე ცენტრალური ორგნაო და დაადგინონ მათი უფლებამოსილებების ტერიტორიული ფარგლები. როდესაც სახელმწიფოს რამდენიმე ცენტრალური ორგანო ჰყავს დანიშნული, მან უნდა დანიშნოს ცენტრალური ორგანო, რომელსაც შეიძლება გაეგზავნოს განაცხადები ამ სახელმწიფოს ფარგლებში არსებული სათანადო ცენტრალური ორგნოსათვის გადასაგზავნად

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-6/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-6/)

---

## მუხლი 7. ცენტრალური ორგანოები თანამშრომლობენ ურთიერთს შორის და ხელს უყწობენ თავიანთ სახელმწიფოებში არსებულ კომპეტენტურ ორგანოთა თანამშრომლბოას ბავშვების სწრაფი დაბრუნების უზრუნვესაყოფად და ამ კონვენციის სხვა მ

_თავი II — – ცენტრალური ორგანოები_

კერძოდ, ისინი, უშუალოდ ან ნებისმიერი შუამავლის მეშვეობით, ყველა სათანადო ზომას ღებულობენ:
ა) რათა აღმოაჩინონ არამართლზომიერად გადაადგილებული ან დაკავებული ბავშვის ადგილსამყოფელი;
ბ) რათა არ დაუშვან შემდგომი ზიანის მიყენება ბავშვისთვის ან ვნების მიყენება დაინტერესებულ პირთათვის დროებითი ზომების მიღებით ან მიღებინებით;
გ) რათა უზრუნველყონ ბავშვის ნებაყოფლობით დაბრუნება, ან მიაღწიონ სადავო საკითხების მშვიდობიან მოგვარებას;
დ) რათა გაცვალონ, როდესაც ეს მიზანშეწონილია, ბავშვის სოციალურ ფონთან დაკავშირებული ინფორმაცია;
ე) რათა მიაწოდონ ზოგადი ხასიათის ინფორმაცია მათი სახელმწიფოს კანონმდბლობის თაობაზე კონვენციის გამოყენებასთან დაკავშირებით;
ვ) რათა წამოიწყონ ან გაადვილონ სასამართლო ან ადმინისტრაციული პროცედურების აღძვრა ბავშვის დაბრუნების მიღწევის მიზნით და, სათნადო შემთხვევაში, გაატარონ ღონისძიებანი ურთიერთობის უფლებათა ეფექტიანი გამოყენების ორგანიზებისთვის ან უზრუნველყოფისთვის;
ზ) რათა, როდესაც გარემოებები ამას მოითხოვს, უზრუნველყონ ან გაადგილონ იურიდიული დახმარებისა და კონსუტლაციის გაწევა, იურისკონსულტისა და იურიდიულ მრჩეველთა მონაწილეობის ჩათვლით:
თ) რათა გაატარონ იმგვარი ადმინისტრაციული ღონისძეიბანი, როგორიც აუცილებელი და მიზანშეწონილი შეიძლება იყოს ბავშვის უსაფრთხო დაბრუნების უზრუნველსაყოფად;
ი) რათა ინფრომირებული ჰყავდეთ ურთიერთი ამ კონვენცის მომქედების თაობაზე და, რამდენადაც ეს შესაძლებელია, აღმოფხვრან მისი გამოყენების შემაფერხებელი ნებისმიერი დაბრკოლებანი.
თავი III – ბავშვების დაბრუნებ

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-7/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-7/)

---

## მუხლი 8. ნებისმიერ პირს, დაწესებულებას ან სხვა ორგანოს, რომელიც ამტკიცებს, რომ ბავშვი გადაადგილებული ან დაკავებული იქნა მეურვეობის უფლებათა დარღვევით, შეუძლია მიმართოს ან ბავშვის ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილ

_თავი III — – ბავშვების დაბრუნება_

განაცხადში უნდა შევიდეს:
ა) ინფორმაცია, რომელიც შეეხება ვინაობას განმცხადებლისა, ბავშვისა და პირისა, ვინც, სავარაუდოდ, ბავშვის გადაადგილება ან დაკავება მოახდინა;
ბ) თუ ამგვარი ინფორმაცია ხელმისაწვდომია, ბავშვის დაბადების თარიღი;
გ) არგუმენტები, რომლებსაც ემყარება განმცხადებლის მოთხოვნა ბავშვის დაბრუნების თაობაზე;
დ) მთელი ხელთარსებული ინფორმაცია, რომელიც შეეხება ბავშვის ადგილსამყოფელს და იმ პირის ვინაობას, ვისთანაც ბავშვი, სავარაუდოდ, იმყოფება.
განცხადებას შეიძლება თან დაერთოს ან დაემატოს:
ე) ნებისმიერი შესაბამისი გადაწყვეტილების ან შეთანხმების დამოწმებული ასლი;
ვ) ბავშვის ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილის სახელმწიფოს ცენტრალური ორგანოდან ან სხვა კომპეტენტური ორგანოდან, ანდა უფლებამოსილი პირისგან მომდინრე მოწმობა ან ფიცით დამოწმებული წერილობითი ჩვენება ამ სახელმწიფოს შესაბამისი კანონმდებლობის შესახებ;
ზ) საქმესთან დაკავშირებული ნებისმიერი სხვა  დოკუმენტი

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-8/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-8/)

---

## მუხლი 9. თუ ცენტრალურ ორგანოს, რომელიც მიიღებს მე–8 მუხლში მოხსენიებულ განაცხადს, საფუძველი აქვს იფიქროს, რომ ბავშვი მეორე ხელშემკვრელ სახელმწიფოში იმყოფება, იგი უშუალოდ და დაუყოვნებლივ გადაუგზავნის განაც ხადს

_თავი III — – ბავშვების დაბრუნება_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-9/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-9/)

---

## მუხლი 11. ხელშემკვრელ სახელმწფოთა სასამართლო ან ადმინისტრაციული ორგანოები ოპერატიულად მოქმედებენ ბავშვების დასაბრუნებელი პროც ედურების განხორციელებისას

_თავი III — – ბავშვების დაბრუნება_

თუ შესაბამისი სასამართლო ან ადმინისტრაციული ორგანო არ მიიღებს გადაწყვეტილება საქმის გარჩევის დაწყების თარიღიდან ექვსი კვირის განმავლობაში, განმცხადებელს ან მოთხოვნის მიმღები სახელმწიფოს ცენტრალურ ორგანოს უფლებ აქვს, საკუთარი ინიციატივით ან თუკი ამას მოთხოვნის გამგზავნი სახელმწიფოს ცენტრალური ორგანო სთხოვს, მოითხოვოს ახსნა–განმარტება დაყოვნების მიზეზების თაობაზე. თუ პასუხი მიღებულ იქნა მოთხოვნის მიმღები სახელმწიფოს ცენტარლური ორგანოს მიერ, ეს ორგანო გადაუგზავნის პასუხს, შემთხვევისდა მიხედვით, მოთხოვნის გამგზავნი სახელმწიფოს ცენტრალურ ორგანოს, ან განმცხადებელს

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-11/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-11/)

---

## მუხლი 12. როდესაც ბავშვი არამართლზომიერად არის გადაადგილებული ან დაკავებული მე–3 მუხლის მნიშვნელობის ფარგლებში და, იმ ხელშემკვრელი სახელმწიფოს, სადაც ბავშვი იმყოფება, სასამართლო ან ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ 

_თავი III — – ბავშვების დაბრუნება_

სასმართლო ან ადმინისტრაციული ორგანო, მაშინაც კი, თუ საქმის გარჩევა დაიწყო წინა პუნქტში მოხსენიებული ერთწლიანი ვადის ამოწურვის შემდეგ, აგრეთვე იძლევა განკარგულებას ბავშვის დაბრუნების თაობაზე, თუკი თვალნათლივ არ იქნა ნაჩვენები, რომ ბავშვი ამ დროისათვის ინტეგრირებულია თავის ახალ გარემოში.
როდესაც მოთხოვნის მიმღები სახელმწიფოს სასამართლო ან ადმინისტრაციულ ორგანოს საფუძველი აქვს იფიქროს, რომ ბავშვი წაყვანილია მეორე სახელმწიფოში, მას შეუძლია შეაჩეროს საქმის გარჩევა, ანდა უარყოს განაცხადი

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-12/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-12/)

---

## მუხლი 13. მიუხედავად წინამავალი მუხლის დებულებებისა, მოთხონვის მიმღები სახელმწიფოს სასამართლო ან ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული არ არის, გასცეს განკარგულება ბავშვის დაბრუნების თაობაზე თუკი პირი, დასესებულება 

_თავი III — – ბავშვების დაბრუნება_

ა) პირი, დაწესებულება ან სხვა ორგანო, რომლის მზრუნველობის ქვეშაც იმყოფება ბავშვის პიროვნება, რეალურად არ სარგებლობდა მეურვეობის უფლებებით გადაადგილების ან დაკავების დროისათვის, ანდა დაეთანხმა ან მოგვიანებით შეეგუა გადაადგილებას ან დაკავებას; ან
ბ) არსებობს იმის სერიოზული რისკი, რომ მისი დაბრუნება ბავშვს ფიზიკურ ან ფსიქოლოგიურ საფრთხეს შექუმნის, ან სხვაგვარად ჩააყენებს ბავშვს აუტანელ მდგომარეობაში.
საამართლო ან ადმინისტრაციულ ორგანოს აგრეთვე შეუძლია უარი განაცხადოს ბავშვის დაბრუნების შესახებ განკარგულების გაცემაზე, თუკი იგი აღმოაჩენს, რომ ბავშვის მისი დაბრუნების წინააღმეგია და მან უკვე მიაღწია ისეთ წლოვანებას და მოწუფულობის ასაკს, როდესაც მიზანშეწონილია მისი აზრის გათვალისწინება.
ამ მუხლში მოხსენიებული გარემოებების განხილვისას, სასამრთლო და ადმინისტრაციული ორგანოები მხედველობაში ღებულობენ ბავშვის სოციალურ ფონთან დაკავშირებულ ინფორმაციას, მიწოდებულს ბავშვის ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილის სახელმწიფოს ცენტრალური ორგანოს ან სხვა კომპეტენტური ორგანოს მიერ

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-13/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-13/)

---

## მუხლი 14. იმის დადგენისას, ჰქონდა თუ არა ადგილი არამართლოზომიერ გადაადგილებას ან დაკავებას მე–3 მუხლის მნიშვნელობის ფარგლებში, მოთხოვნის მიმღები სახელმწიფოს სასამართლო ან ადმინისტრაციულ ორგანოებს შეუძლიათ უშუალ

_თავი III — – ბავშვების დაბრუნება_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-14/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-14/)

---

## მუხლი 15. ხელშემკვრელი სახელმწიფოს სასამართლო ან ადმინისტრაციულ ორგანოებს შეუძლიათ, ბავშვის დაბრუნების თაობაზე განკარგულების გაცემამდე, მოითოხოვნ, რომ გამცხადებელმა ბავშვის ჩვეულებრივი საცხოვრებელ ადგილის სახელ

_თავი III — – ბავშვების დაბრუნება_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-15/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-15/)

---

## მუხლი 16. მას შემდეგ, რაც მიიღებენ შეტყობინებას, რომელიც შეეხება ბავშვის არამართლოზმიერ გადაადგილებს ან დაკავებას მე–3 მუხლის მნიშვნელობით, იმ ხელშემკვრელი სახელმწიფოს სასამართლო ან ადმინისტრაციული ორგანოები, რ

_თავი III — – ბავშვების დაბრუნება_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-16/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-16/)

---

## მუხლი 17. მხოლოდ ის ფაქტი, რომ მეურვეობასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილება აღიარებულია ან აღიარებას ექვემდებარება მოთხოვნის მიმღები სახელმწიფოში, ვერ იქნება საფუძველი უარის თქმისთვის ბავშვის დაბრუნებაზე ამ კონვე

_თავი III — – ბავშვების დაბრუნება_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-17/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-17/)

---

## მუხლი 21. განაცხადი ღონისძიებათა გატარების თაობაზე ურთიერთობის უფლებათა ეფექტიანი გამოყენების ორგანიზებისთვის ან უზრუნველყოფისთვის შეიძლება ხელშემკვრელ სახელმწიფოთა ცენტრალურ ორგანოებს წარედგინოს ისეთნაირადვე, 

_თავი IV — - შეფარების უფლება_

ცენტრალური ორგანოები დავალდებულებულნი არიან მე–7 მუხლში მოყვანილი ვალდებულებებით თანამშრომლობის თაობაზე, ხელი შეუწყონ ურთიერთობის უფლებათა მშვიდობიან გამოყენებასა და ნებისმიერი იმ პირობების შესრუელბას, რომლებსაც ამ უფლებებით სარგებლობა შეიძლება ექვემდებარებოდეს. ცენტრალური ორგანოები ღებულობენ ზომებს, რათა აღმოფხვრან, რამდენადაც ეს შესაძლებელია, ამგვარი უფლებების გამოყენების შემაფერხებელი ყველა დაბრკოლება.
ცენტრალურ ორგანოებს, უშუალოდ ან შუამავლების მეშვეობით, შეუძლიათ წამოწყება ან ხელის შეწყობა პროცედურების აღძვრისა და ამ უფლებათა ორგანიზების ან დაცვის მიზნითა და იმ პირობათა დაცვის უზრუნველყოფის მიზნით, რომლებსაც ამ უფლებებით სარგებლობა შეიძლება ექვემდებარებოდეს.
თავი V - ზოგადი დებულებებ

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-21/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-21/)

---

## მუხლი 24. ნებისმიერი განაცხადი, შეტყობინება ან სხვა დოკუმენტი, გაგზავნილი მოთხოვნის მიმღები სახელმწიფოს ცენტრალური ორგანოსათვის, უნდა იყოს ორიგინალის ენაზე და მას თან უნდა ახლდეს თარგმანი მოთხოვნის მიმღები სახე

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_

თუმცა, ხელშემკვრელ სახელმწიფოს, დათქმის გაკეთებით 42–ე მუხლის თანახმად, შეუძლია შეეწინააღმდებოს ფრანგულის ან ინგლისურის, მაგრამ არა ორივე მათგანის, გამოყენებას მისი ცენტრალური ორგანოსთვის გაგზავნილ ნებისმიერ განაცხადში, შეტყობინებაში ან სხვა დოკუმენტში

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-24/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-24/)

---

## მუხლი 25. ხელშემკვრელ სახელმწიფოთა მოქალაქეებსა და პირებს, რომლებიც ჩვეულებრივ ამ სახელმწიფოთა ფარგლებში ცხოვრობენ, ამ კონვენციის გამოყენებასთან დაკავშირებულ საკიტხებში აქვთ ნებისმიერ სხვა ხელშემკვრელ სახელმწიფ

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-25/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-25/)

---

## მუხლი 26. ამ კონვენციის გამოყენებისას, თითოეულ ცენტრალური ორგანო თავად ეწევა საკუთარ ხარჯებს

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_

ხელშემკვრელ სახელმწიფოთა ცენტრალური ორგანოები ან სხვა სახელმწიფო სამსახურები არ მოითხოვენ რაიმე საფასურების გადახდას ამ კონვენციის მიხედვით შეტანილ განაცხადებთან დაკავშირებით. კერძოდ, მათ უფლება არა აქვთ, მოსთხოვონ განმცხადებელს თანხის გადახდა პროცესუალურ ქმედებათა საფასურებისა და ხარჯების ან, სადაც ეს გამოყენებადია, იურისკონსულტის ან იურიდიულ მრჩეველთა მონაწილეობის შედეგად წარმოქმნილი საფასურებისა და ხარჯების დასაფარავად. თუმცა, მათ შეუძლიათ მოითხოვონ ბავშვის დაბრუნების განხორციელებისას გაწეული ან გასაწევი ხარჯების დაფარვა.
თუმცა, ხელშემკვრელ სახელმწიფოს, დათქმის გაკეთებით 42–ე მუხლის თანახმად, შეუძლია განაცხადოს, რომ იგი ვალდებული არ არის საკუთარ თავზე აიღოს წინა პუნქტში მოხსენიებული ხარჯები, წარმოქმნილი იურისკონსულტის ან თიურიდიულ მრჩეველთა მონაწილეობის შედეგად, ან სასამრთლო პროცედურების შედეგად, იმ შემთხვევების გამოკლებით, როდესაც ეს ხარჯები შეიძლება დაფაროს იურიდიული კონსულტაციისა და დახმარების მისმა სისტემამ.
ბავშვის დაბრუნების თაობაზე განკარგულების, ან ამ კონვენციის მიხედვით გათვალისწინებული ურთიერთობების უფლებებთან დაკავშირებული განკარგულების გაცემისას, სასამართლო ან ადმინსტრაციულ ორგანოებს შეუძლიათ, როდესაც ეს მიზანშეწონილია, უბრძანონ პირს, ვინც ბავშვი გადაადგილა ან დააკავა, ანდა ვინც ხელი შეუშალა ურთიერთობის უფლებათა განხორციელებას, დაფაროს აუცილებელი ხარჯები, გაღებული განმცხადებლის მიერ ან მისი სახელით, სამგზავრო ხარჯების ჩათვლით, ბავშვის ადგილსამყოფელის დასადგენად გაღებული ნებისმიერი ხარჯები ან გადახდილი თანხები, განმცხადებლის იურიდიული წარმომადგენლობის ხარჯები და ბავშვის დაბრუნების ხარჯები

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-26/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-26/)

---

## მუხლი 27. როდესაც ცხადია, რომ ამ კონვენციის მოთხოვნები არ სრულდება, ან განაცხადი სხვა მხრივ კარგად არ არის დასაბუთებული, ცენტრალური ორგანო ვალდებული არ არის მიიღოს განაცხადი. ასეთ შემთხვევაში, ცენტრალური ორგანო

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-27/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-27/)

---

## მუხლი 29. ეს კონვენცია ხელს არ უსლის ნებისმიერ პირს, დაწესებულებას ან ორგანოს, რომელიც აცხადებს, რომ ადგილი ჰქონდა მეურვეობის ან ურთიეთობის უფლებათა დარღვევას მე–3 და 21–ე მუხლის მნიშვნელობის ფარგლებში, მიმრთოს

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-29/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-29/)

---

## მუხლი 30. ნებისმიერი განაცხადი, წარდგენილი ხელშემკვრელი სახელმწიფოს ცენტრალური ორგანოებისთვის ან უშუალოდ სასამართლო ან ადმინისტრაციული ორგანოებისთვის ამ კონვენციის პირობების თანახმად, მისთვის თანდართულ ან ცენტრ

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-30/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-30/)

---

## მუხლი 31. იმ სახელმწიფოსთან დაკავშირებით, რომელსაც ბავშვების მეურვეობის საკითხებში აქვს ორი ან მეტი სამართლებრივი სისტემა, გამოყენებადი სხვადასხვა ტერიტორიულ ერთეულებში:

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_

ა) ნებისმიერი მოხსენება ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილისა ამ სახელმწიფოში ინტერპრეტირებული უნდა იქნეს, როგორც მოხსენიება ჩვეულებრივი საცხვორებელი ადგილისა ამ სახელმწიფოს ტერიტორიულ ერთეულში;
ბ) ნებისმიერი მოხსენიება ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ადგილის სახელმწიფოს კანონმდებლობისა ინტერპრეტირებული უნდა იქნეს, როგორც მოხსენიება აღნიშნული სახელმწიფოს იმ ტერიტორიული ერთეულის კანონმდებლობისა, სადაც ბავშვი ჩვეულებრივ ცხოვრობს

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-31/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-31/)

---

## მუხლი 32. იმ სახელმწიფოსთან დაკავშირებით, რომელსაც ბავშვები მეურვეობის საკითხებში აქვს ორი ან მეტი სამართლებრივი სისტემა, გამოყენებადი პირთა სხვადასხვა კატეგორიების მიმართ, ამ სახელმწიფოს კანონმდებლობის ნებისმი

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-32/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-32/)

---

## მუხლი 33. სახელმწიფო, რომლის ფარგლებშიც სხვადასხვა ტერიტორიულ ერთეულებს აქვთ თავიანთი საკუთარი სამართლებრივი ნორმები ბავშვების მეურვეობასთან მიმართებაში, ვალდებული არ არის გამოიყენოს ეს კონვენცია იმ შემთხვევებშ

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-33/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-33/)

---

## მუხლი 34. ამ კონვენციას, მისი მოქმედების ფარგლებში შემავალ საკითხებში, პრიორიტეტი ენიჭება 1961 წლის 5 ოქტომბრის კონვენციაზე არასრულწლოვანთა დაცვასთან მიმართებაში ორგანოების უფლებამოსილებათა და გამოყენებად სამარ

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-34/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-34/)

---

## მუხლი 35. ეს კონვენცია ხელშემკვრელ სახელმწიფოთა შორის გამოყენება მხოლოდ იმ არამართლზომიერ გადაადგილებათა და დაკავებათა მიმართ, რომელთაც ადგილი ექნებათ მისი ძალაში შესვლის შემდეგ ამ სახელმწიფოში

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_

როდესაც გაკეთებულია განცხადება 39–ე ან მე–40 მუხლის მიხედვით, ხელშემკვრელი სახელმწიფოს მოხსენიება წინამავალ პარაგრაფში გაგებული უნდა იქნეს, როგორც მოხსენიება იმ ტერიტორიული ერთეულის ან ერთეულებისა, რომლის მიმართაც გამოიყენება ეს კონვენცია

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-35/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-35/)

---

## მუხლი 36. არაფერი ამ კონვენციაში ხელს არ უშლის ორ ან მეტ ხელშემკვრელ სახელმწიფოს, იმ მიზნით, რათა შეამცირონ იმ შეზრუდვათა რაოდენობა, რომლებსაც ბავშვის დაბრუნება შეიძლება ექვემდებარებოდეს, შეთანხმდნენ ურთიერთს შ

_თავი V — - ზოგადი დებულებები_

თავი VI – დასკვნით დებულებებ

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-36/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-36/)

---

## მუხლი 37. კონვენცია ღიაა ხელმოსაწერად იმ სახელმწიფოთათვის, რომლებიც იყვნენ კერძო საერთაშორისო სამართლის საკითხებში ჰააგის კონფერენციის წევრები მისი მეთოთხმეტე სესიის დროს

_თავი VI — – დასკვნით დებულებები_

იგი ექვემდებარება რატიფიკაციას, მიღებას ან დამტკიცებას, ხოლო დოკუმენტები რეტიფიკაციის, მიღების ან დამტკიცების შესახებ შესანახად ჰბარდება ნიდერლანდის სამეფოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-37/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-37/)

---

## მუხლი 38. ნებისმიერი სხვა სახელმწიფო შეუძლია შეუერთდეს ამ კონვენციას

_თავი VI — – დასკვნით დებულებები_

დოკუმენტი შეერთების შესახებ შესანახად ჰბარდება ნიდერლანდის სამეფოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს.
კონვენცია მასთან შეერთებული სახელმწიფოსათან ძალაში შედის შეერთების შესახებ მისი დოკუმენტის შესანახად ჩაბარებიდან მესამე კალენდარული თვის პირველ დღეს.
შეერთებას ძალა ექნება მხოლოდ შეერთებულ სახელმწიფოსა და იმ სახელმწიფოთა შორის ურთიერთობასთან მიმართებაში, რომლებსაც განცხადებული ექნებათ მათ მიერ შეერთების მიღების შესახებ. ამგვარი განცხადება გააკეთებელი ექნება ნებისმიერ იმ წევრ სახელმწიფოსაც, რომელიც კონვენციას რატიფიკაციას გაუკეთებს, მიიღებს ან დაამტკციებს შეერთების შემდეგ. ამგვარი განცხადება შესანახად ჰბარდება ნიდერლანდის სამეფოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს; ეს სამინისტრო დიპლომატირუი არხებით გადაუგზავნის მის დამოწმებულ ასლს თითოეულ ხელშემკვრელ სახელმწიფოს.
კონვენცია მასთან შეერთებულ სახელმწიფოსა და იმ სახელმწიფოს შორის, რომელმაც განაცხადა მის მიერ შეერთების მიღების შესახებ, ძალაში შევა მიღების შესახებ განცხადების შესანახად ჩაბარებიდან მესამე კალენდარული თვის პირველ დღეს

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-38/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-38/)

---

## მუხლი 39. ნებისმიერ სახელმწიფოს შეუძლია ხელმოწერის, რატიფიკაციის, მიღების, დამტკიცებს ან შეერთების დროს განაცხადოს, რომ კონვენცია ვრცელდება ყველა იმ ტერიტორიაზე, რომელთა საერთაშორისო ურთიერთობებზეც იგი პასუხისმ

_თავი VI — – დასკვნით დებულებები_

ამგვარი განცხადების, ისევე როგორც ნებისმიერი შემდგომი გავრცელების შესახებ ატყობნიებენ ნიდერლანდის სამეფოს საგარეო საქმეთ სამინისტროს

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-39/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-39/)

---

## მუხლი 40. თუ ხელშემკვრელ სახელმწიფოს აქვს ორი ან მეტი ტერიტორიული ერთეული, რომლებშიც გამოიყენება სხვადასხვა სამართლებრივი სისტემები, დაკავშირებული ამ კონვენციის განხილულ საკითხებთან, მას შეუძლია ხელმოწერის, რატ

_თავი VI — – დასკვნით დებულებები_

ამგვარ განცხადების შესახებ ატყობინებენ ნიდერლანდის სამეფოს საგრეო საქმეთა სამინისტროს და მასში გარკვევით მიუთითებენ ტერიტორიულ ერთეულებს, რომელთა მიმართაც გამოიყენება კონვენცია

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-40/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-40/)

---

## მუხლი 41. როდესაც ხელშემკვრელ სახელმწიფოს აქვს მმართველობის სისტემა, რომლის მიხედვითაც აღმასრულებელი, სასამართლო და საკანონმდებლო ძალაუფლება განაწილებულია ამ სახელმწიფოში არსებულ ცენტრალურ და სხვა ორგანოთა შორი

_თავი VI — – დასკვნით დებულებები_



[https://legali.ge/law/1398994/muxli-41/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-41/)

---

## მუხლი 42. ნებისმიერ სახელმწიფოს შეუძლია, არა უგვიანეს რატიფიკაციის, მიღების, დამტკიცების ან შეერთების დროისა, ან 39–ე ან მე–40 მუხლის მიხედვით განცხადების გაკეთების დროს, გააკეთოს ერთი ან ორივე დათქმა, გათვალის

_თავი VI — – დასკვნით დებულებები_

ნებისმიერ სახელმწიფოს შეუძლია ნებისმიერ დროს გააუქმოს მის მიერ გაკეთებული დათქმა. გაუქმებს შესახებ ატყობინებენ ნიდერლანდის სამეფოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს.
დათქმა მოქმედებას წყვეტს წინამავალ პარაგრაფში მოხსენიებული შეტყობინებიდან მესამე კალენდარული თვის პირველ დღეს

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-42/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-42/)

---

## მუხლი 43. კონვენცია ძალაში შედის 37–ე და 38–ე მუხლებში მოხსენიებული რატიფიკაციის, მიღების, დამტკიცების ან შეერთების შესახებ მესამე დოკუმენტის შესაბამისად ჩაბარებიდან მესამე კალენდარული თვის პირველ დღეს

_თავი VI — – დასკვნით დებულებები_

ამის შემდეგ კონვენცია ძალაში შედის:
(1) ნებისმიერი სახელმწიფოსთვს, რომელიც მოგვიანებითი მოახდენს მის რატიფიცირებას, მიღებას, დამტკიცებას, ან შეუერთდება მას, რატიფიკაციის, მიღების, დამტკიცების ან შეერთების შესახებ მისი დოკუმენტის ჩატარებიდან მესამე კალენდარული თვის პირველ დღეს;
(2) ნებისმირი ტერიტიროისთვის ან ტერიტორიული ერთეულისთვის, რომელზეც კონვენცია გავრცელებულ იქნა 39–ე და მე–40 მუხლის თანახმად, აღნიშნულ მუხლში მოხსენიებული შეტყობინებიდან მესამე კალენდარული თვის პირველ დღეს

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-43/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-43/)

---

## მუხლი 44. კონვენცია ძალაში რჩება ხუთი წლის განმავლობაში ძალაში მისი შესვლის თარიღიდან 43–ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, იმ სახელმწიფოსთვისაც კი, რომლებმაც მოგვიანებით მოახდინეს მისი რატიფიცირება, მიღება, და

_თავი VI — – დასკვნით დებულებები_

თუ ადგილი არ ჰქონია დენონსაციას, იგი ავტომატურად განახლდება ყოველ ხუთ წელიწადში ერთხელ.
ნებისმიერი დენონსაციის შესახებ ატყობინებენ ნიდერლანდის სამეფოს საგრეო საქმეთა სამინისტროს სულ მცირე ექვსი თვით ადრე ხუთწლიანი ვადის ამოწურვამდე. იგი შეიძლება შემოიფარგლოს ზოგიერთით იმ ტეტიტორიებიდან თუ ტერიტორიული ერთეულებიდან, რომელთა მიმართაც გამოიყენება კონვენცია.
დენონსაციას ძალა აქვს მხოლოდ იმ სახელმწიფოსთან მიმართებაში, რომელსაც შეტყობინებული აქვს მის შესახებ. კონვენცია ძალაში რჩება დანარჩენი ხელშემკვრელი სახელმწიფოსთვის

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-44/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-44/)

---

## მუხლი 45. ნიდერლანდის სამეფოს საგარეო სამინისტროს კონფერენციის წევრ სახელმწიფოებსა და სახელმწიფოებს, რომლებიც შეუერთდნენ კონვენციას 38–ე მუხლის თანახმად, ატყობინებს:

_თავი VI — – დასკვნით დებულებები_

(1) იმ ხელმოწერებისა და რატიფიკაციების, მიღებებისა და დამტკიცებების შესახე, რომლებიც მოხსენიებულია 37–ე მუხლში;
(2) იმ შეერთებების შესახებ, რომლებიც მოხსენიებულია 38–ე მუხლიში;
(3) იმ თარიღის შესახებ, როდესაც კონვენცია ძალაში შედის თანახმად 43–ე მუხლისა;
(4) კონვენციის მოქმედების იმ გავრცელებების შესახებ, რომლებიც მოხსენიებულია 39–ე მუხლში;
(5) იმ განცხადებების შესახებ, რომლებიც მოხსენიებულია 38–ე და მე–4 მუხლებში;
(6) იმ დათქმების შესახებ, რომლებიც მოხსენიებულია 24–ე მუხლსა და 26–ე მუხლის მესამე პუნქტში, და დათქმათა იმ გაუქმებების შესახებ, რომლებიც მოხსენიებულია 42–ე მუხლში;
(7) იმ დენონსაციების შესახებ, რომლებიც მოხსენიებულია 44–ე მუხლში.
ამის დასტურადაც ქვემორე ხელის მომწერებმა, იყვნენ რა ამისთვის სათანადოდ უფლებამოსილნი, ხელი მოაწერეს ამ კონვენციას.
შესრულებულია ჰააგაში, 1980 წლის 25 ოქტომბერს, ინგლისურ და ფრანგულ ენებზე, ორივე ტექსტი თანაბრად ავთენტიკურია, ერთ ეგზემპლარად, რომელიც შესანახად ჰბარდება ნიდერლანდის სამეფოს მთავრობის არქივებს, და რომლის დამოწმებული ასლიც დიპლომატიური არხებით ეგზავნება თითოეულ სახელმწიფოს, წევრს საერთაშორისო სამართლის საკითხებში ჰააგის კონფერნეციისა მისი მეთოთხმეტე სესიის თარიღისთვის

[https://legali.ge/law/1398994/muxli-45/](https://legali.ge/law/1398994/muxli-45/)