საქართველოს სანიტარიული კოდექსი
მიღების თარიღი 08.05.2003
ძალის დაკარგვა 01.10.2007
გამომცემი ორგანო საქართველოს პარლამენტი
ნომერი №2271
სარეგისტრაციო კოდი 470.160.010.05.001.001.277
გამოქვეყნების წყარო სსმ, 14, 03/06/2003
კონსოლიდირებული ვერსიები
🕸️ გრაფი — კავშირების ვიზუალიზაცია
დოკუმენტის ტექსტი
საქართველოს სანიტარიული კოდექსი
/* Font Definitions */ @font-face {font-family:Helvetica; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Courier; panose-1:2 7 4 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Tms Rmn"; panose-1:2 2 6 3 4 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Helv; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:"New York"; panose-1:2 4 5 3 6 5 6 2 3 4;} @font-face {font-family:System; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Wingdings; panose-1:5 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:Batang; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:PMingLiU; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:Dotum; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimHei; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:MingLiU; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Mincho; panose-1:2 2 6 9 4 3 5 8 3 5;} @font-face {font-family:Gulim; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Century; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Angsana New"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Cordia New"; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Mangal; panose-1:2 4 5 3 5 2 3 3 2 2;} @font-face {font-family:Latha; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Vrinda; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Raavi; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Shruti; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Sendnya; panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gautami; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Tunga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Estrangelo Edessa"; panose-1:3 8 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Cambria; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:"\@SimSun"; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:SPGrotesk;} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:SPDumbadze;} @font-face {font-family:Marlett; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@Batang"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:BatangChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@BatangChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Gungsuh; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Gungsuh"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GungsuhChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GungsuhChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DaunPenh; panose-1:1 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DokChampa; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Euphemia; panose-1:2 11 5 3 4 1 2 2 1 4;} @font-face {font-family:Vani; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"\@Gulim"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GulimChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GulimChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Dotum"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DotumChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@DotumChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Impact; panose-1:2 11 8 6 3 9 2 5 2 4;} @font-face {font-family:"Iskoola Pota"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kalinga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kartika; panose-1:2 2 5 3 3 4 4 6 2 3;} @font-face {font-family:"Khmer UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lao UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lucida Console"; panose-1:2 11 6 9 4 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:"\@Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:Meiryo; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft Himalaya"; panose-1:1 1 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@MingLiU"; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:PMingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Mongolian Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"\@MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MV Boli"; panose-1:2 0 5 0 3 2 0 9 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft New Tai Lue"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Nyala; panose-1:2 0 5 4 7 3 0 2 0 3;} @font-face {font-family:"Microsoft PhagsPa"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Plantagenet Cherokee"; panose-1:2 2 6 2 7 1 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Segoe Script"; panose-1:2 11 5 4 2 0 0 0 0 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Semibold"; panose-1:2 11 7 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Light"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Symbol"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:NSimSun; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@NSimSun"; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun-ExtB; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimSun-ExtB"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft Tai Le"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Shonar Bangla"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Yi Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Aparajita; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Ebrima; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gisha; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kokila; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Leelawadee; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Uighur"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MoolBoran; panose-1:2 11 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Utsaah; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Vijaya; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Andalus; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Arabic Typesetting"; panose-1:3 2 4 2 4 4 6 3 2 3;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic Fixed"; panose-1:2 7 3 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Sakkal Majalla"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Traditional Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Aharoni; panose-1:2 1 8 3 2 1 4 3 2 3;} @font-face {font-family:David; panose-1:2 14 5 2 6 4 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FrankRuehl; panose-1:2 14 5 3 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Levenim MT"; panose-1:2 1 5 2 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Miriam; panose-1:2 11 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Miriam Fixed"; panose-1:2 11 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Narkisim; panose-1:2 14 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Rod; panose-1:2 3 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FangSong; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@FangSong"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimHei"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:KaiTi; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@KaiTi"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:AngsanaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Browallia New"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:BrowalliaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:CordiaUPC; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DilleniaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:EucrosiaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:FreesiaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:IrisUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:JasmineUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:KodchiangUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:LilyUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DFKai-SB; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@DFKai-SB"; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Unicode"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Black"; panose-1:2 11 10 4 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Candara; panose-1:2 14 5 2 3 3 3 2 2 4;} @font-face {font-family:"Comic Sans MS"; panose-1:3 15 7 2 3 3 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Consolas; panose-1:2 11 6 9 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Constantia; panose-1:2 3 6 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Corbel; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium"; panose-1:2 11 6 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gabriola; panose-1:4 4 6 5 5 16 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Georgia; panose-1:2 4 5 2 5 4 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Palatino Linotype"; panose-1:2 4 5 2 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Segoe Print"; panose-1:2 0 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Trebuchet MS"; panose-1:2 11 6 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Verdana; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:Webdings; panose-1:5 3 1 2 1 5 9 6 7 3;} @font-face {font-family:"MT Extra"; panose-1:5 5 1 2 1 2 5 2 2 2;} @font-face {font-family:Haettenschweiler; panose-1:2 11 7 6 4 9 2 6 2 4;} @font-face {font-family:"MS Outlook"; panose-1:5 1 1 0 1 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Book Antiqua"; panose-1:2 4 6 2 5 3 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Century Gothic"; panose-1:2 11 5 2 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Bookshelf Symbol 7"; panose-1:5 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"MS Reference Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"MS Reference Specialty"; panose-1:5 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Bradley Hand ITC"; panose-1:3 7 4 2 5 3 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Freestyle Script"; panose-1:3 8 4 2 3 2 5 11 4 4;} @font-face {font-family:"French Script MT"; panose-1:3 2 4 2 4 6 7 4 6 5;} @font-face {font-family:"Juice ITC"; panose-1:4 4 4 3 4 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Kristen ITC"; panose-1:3 5 5 2 4 2 2 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Handwriting"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Mistral; panose-1:3 9 7 2 3 4 7 2 4 3;} @font-face {font-family:Papyrus; panose-1:3 7 5 2 6 5 2 3 2 5;} @font-face {font-family:Pristina; panose-1:3 6 4 2 4 4 6 8 2 4;} @font-face {font-family:"Tempus Sans ITC"; panose-1:4 2 4 4 3 13 7 2 2 2;} @font-face {font-family:"Arial Narrow"; panose-1:2 11 6 6 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:Garamond; panose-1:2 2 4 4 3 3 1 1 8 3;} @font-face {font-family:"Monotype Corsiva"; panose-1:3 1 1 1 1 2 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Agency FB"; panose-1:2 11 5 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Rounded MT Bold"; panose-1:2 15 7 4 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Blackadder ITC"; panose-1:4 2 5 5 5 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Bodoni MT"; panose-1:2 7 6 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Black"; panose-1:2 7 10 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Condensed"; panose-1:2 7 6 6 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bookman Old Style"; panose-1:2 5 6 4 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:"Calisto MT"; panose-1:2 4 6 3 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:Castellar; panose-1:2 10 4 2 6 4 6 1 3 1;} @font-face {font-family:"Century Schoolbook"; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Bold"; panose-1:2 14 7 5 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Light"; panose-1:2 14 5 7 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Curlz MT"; panose-1:4 4 4 4 5 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Edwardian Script ITC"; panose-1:3 3 3 2 4 7 7 13 8 4;} @font-face {font-family:Elephant; panose-1:2 2 9 4 9 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Engravers MT"; panose-1:2 9 7 7 8 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Eras Bold ITC"; panose-1:2 11 9 7 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Eras Demi ITC"; panose-1:2 11 8 5 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Light ITC"; panose-1:2 11 4 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Medium ITC"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Felix Titling"; panose-1:4 6 5 5 6 2 2 2 10 4;} @font-face {font-family:Forte; panose-1:3 6 9 2 4 5 2 7 2 3;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Book"; panose-1:2 11 5 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi"; panose-1:2 11 7 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi Cond"; panose-1:2 11 7 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Heavy"; panose-1:2 11 9 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium Cond"; panose-1:2 11 6 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gigi; panose-1:4 4 5 4 6 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT"; panose-1:2 11 5 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Condensed"; panose-1:2 11 5 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold"; panose-1:2 11 10 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold Condensed"; panose-1:2 11 10 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Ext Condensed Bold"; panose-1:2 11 9 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gloucester MT Extra Condensed"; panose-1:2 3 8 8 2 6 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Goudy Old Style"; panose-1:2 2 5 2 5 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Goudy Stout"; panose-1:2 2 9 4 7 3 11 2 4 1;} @font-face {font-family:"Imprint MT Shadow"; panose-1:4 2 6 5 6 3 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Sans"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Typewriter"; panose-1:2 11 5 9 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Maiandra GD"; panose-1:2 14 5 2 3 3 8 2 2 4;} @font-face {font-family:"OCR A Extended"; panose-1:2 1 5 9 2 1 2 1 3 3;} @font-face {font-family:"Palace Script MT"; panose-1:3 3 3 2 2 6 7 12 11 5;} @font-face {font-family:Perpetua; panose-1:2 2 5 2 6 4 1 2 3 3;} @font-face {font-family:"Perpetua Titling MT"; panose-1:2 2 5 2 6 5 5 2 8 4;} @font-face {font-family:"Rage Italic"; panose-1:3 7 5 2 4 5 7 7 3 4;} @font-face {font-family:Rockwell; panose-1:2 6 6 3 2 2 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Rockwell Condensed"; panose-1:2 6 6 3 5 4 5 2 1 4;} @font-face {font-family:"Rockwell Extra Bold"; panose-1:2 6 9 3 4 5 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Script MT Bold"; panose-1:3 4 6 2 4 6 7 8 9 4;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT"; panose-1:2 11 6 2 2 1 4 2 6 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed"; panose-1:2 11 6 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed Extra Bold"; panose-1:2 11 8 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Algerian; panose-1:4 2 7 5 4 10 2 6 7 2;} @font-face {font-family:"Baskerville Old Face"; panose-1:2 2 6 2 8 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Bauhaus 93"; panose-1:4 3 9 5 2 11 2 2 12 2;} @font-face {font-family:"Bell MT"; panose-1:2 2 5 3 6 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB"; panose-1:2 14 6 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB Demi"; panose-1:2 14 8 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Bernard MT Condensed"; panose-1:2 5 8 6 6 9 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Poster Compressed"; panose-1:2 7 7 6 8 6 1 5 2 4;} @font-face {font-family:"Britannic Bold"; panose-1:2 11 9 3 6 7 3 2 2 4;} @font-face {font-family:Broadway; panose-1:4 4 9 5 8 11 2 2 5 2;} @font-face {font-family:"Brush Script MT"; panose-1:3 6 8 2 4 4 6 7 3 4;} @font-face {font-family:"Californian FB"; panose-1:2 7 4 3 6 8 11 3 2 4;} @font-face {font-family:Centaur; panose-1:2 3 5 4 5 2 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Chiller; panose-1:4 2 4 4 3 16 7 2 6 2;} @font-face {font-family:"Colonna MT"; panose-1:4 2 8 5 6 2 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Cooper Black"; panose-1:2 8 9 4 4 3 11 2 4 4;} @font-face {font-family:"Footlight MT Light"; panose-1:2 4 6 2 6 3 10 2 3 4;} @font-face {font-family:"Harlow Solid Italic"; panose-1:4 3 6 4 2 15 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Harrington; panose-1:4 4 5 5 5 10 2 2 7 2;} @font-face {font-family:"High Tower Text"; panose-1:2 4 5 2 5 5 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Jokerman; panose-1:4 9 6 5 6 13 6 2 7 2;} @font-face {font-family:"Kunstler Script"; panose-1:3 3 4 2 2 6 7 13 13 6;} @font-face {font-family:"Lucida Bright"; panose-1:2 4 6 2 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Lucida Calligraphy"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Lucida Fax"; panose-1:2 6 6 2 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:Magneto; panose-1:4 3 8 5 5 8 2 2 13 2;} @font-face {font-family:"Matura MT Script Capitals"; panose-1:3 2 8 2 6 6 2 7 2 2;} @font-face {font-family:"Modern No\. 20"; panose-1:2 7 7 4 7 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Niagara Engraved"; panose-1:4 2 5 2 7 7 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Niagara Solid"; panose-1:4 2 5 2 7 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Old English Text MT"; panose-1:3 4 9 2 4 5 8 3 8 6;} @font-face {font-family:Onyx; panose-1:4 5 6 2 8 7 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Parchment; panose-1:3 4 6 2 4 7 8 4 8 4;} @font-face {font-family:Playbill; panose-1:4 5 6 3 10 6 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Poor Richard"; panose-1:2 8 5 2 5 5 5 2 7 2;} @font-face {font-family:Ravie; panose-1:4 4 8 5 5 8 9 2 6 2;} @font-face {font-family:"Informal Roman"; panose-1:3 6 4 2 3 4 6 11 2 4;} @font-face {font-family:"Showcard Gothic"; panose-1:4 2 9 4 2 1 2 2 6 4;} @font-face {font-family:"Snap ITC"; panose-1:4 4 10 7 6 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:Stencil; panose-1:4 4 9 5 13 8 2 2 4 4;} @font-face {font-family:"Viner Hand ITC"; panose-1:3 7 5 2 3 5 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Vivaldi; panose-1:3 2 6 2 5 5 6 9 8 4;} @font-face {font-family:"Vladimir Script"; panose-1:3 5 4 2 4 4 7 7 3 5;} @font-face {font-family:"Wide Latin"; panose-1:2 10 10 7 5 5 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Wingdings 2"; panose-1:5 2 1 2 1 5 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"Wingdings 3"; panose-1:5 4 1 2 1 8 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"\@Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:LitNusx;} @font-face {font-family:AcadNusx;} @font-face {font-family:Geo_Times;} @font-face {font-family:"Geo ABC";} @font-face {font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} @font-face {font-family:SPChveulebrivi;} @font-face {font-family:AcadMtavr;} @font-face {font-family:LitMtavrPS;} @font-face {font-family:DumbaNusx;} @font-face {font-family:GeoDumba;} @font-face {font-family:"Acad Nusx Geo";} @font-face {font-family:LitNusx_LB;} @font-face {font-family:"WP MathA";} @font-face {font-family:"WP TypographicSymbols";} @font-face {font-family:SPKolhetiMT;} @font-face {font-family:"Dumba Nusx";} @font-face {font-family:TimesDumba;} @font-face {font-family:Grigolia;} @font-face {font-family:SPGrigolia;} @font-face {font-family:TimesNewRomanBase; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Dumba Mtavr";} @font-face {font-family:SPParliament;} @font-face {font-family:"\#Grigolia";} @font-face {font-family:"BPG Glaho Arial V5";} @font-face {font-family:Literaturuli-TD;} @font-face {font-family:"GEO Literaturuli N";} @font-face {font-family:GeoEDumba;} @font-face {font-family:"GEO LitNusx";} @font-face {font-family:Martve;} @font-face {font-family:EngKolkhCap;} @font-face {font-family:G&G_Ilia;} @font-face {font-family:SPGogebashvily;} @font-face {font-family:Literaturuly-ITV;} @font-face {font-family:"AmericanTypewriter Cn"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Geo_Arial;} @font-face {font-family:Literaturuly;} @font-face {font-family:"Acad Nusx";} @font-face {font-family:"SPAcademi MT";} @font-face {font-family:rus_courier;} @font-face {font-family:"Dumbadze TD";} @font-face {font-family:"Chveulebrivi TD";} @font-face {font-family:GrigoliaMtavr;} @font-face {font-family:Chveulebrivy-ITV;} @font-face {font-family:Chveulebrivy-Bold;} @font-face {font-family:Chveulebrivy;} @font-face {font-family:Tbilisi-Normal;} @font-face {font-family:"\@Mincho"; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gorda-TF;} @font-face {font-family:"GEO DUMBADZE";} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h1 {margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; layout-grid-mode:line;} h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; letter-spacing:2.75pt; font-weight:normal;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:2.5pt;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; font-family:"SPGrotesk","sans-serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:SPAcademi;} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:12.0pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-before:always; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-style:italic;} p.MsoAutoSig, li.MsoAutoSig, div.MsoAutoSig {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi {mso-style-name:chveulebrivi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data {mso-style-name:data; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti {mso-style-name:petiti; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident {mso-style-name:prezident; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni {mso-style-name:kanoni; margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Geo_dumM","serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.kitxva, li.kitxva, div.kitxva {mso-style-name:kitxva; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:5.65pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.pasuxi, li.pasuxi, div.pasuxi {mso-style-name:pasuxi; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.7pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-28.35pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.Style1, li.Style1, div.Style1 {mso-style-name:Style1; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi-wigni, li.chveulebrivi-wigni, div.chveulebrivi-wigni {mso-style-name:chveulebrivi-wigni; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:22.7pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.satauri, li.satauri, div.satauri {mso-style-name:satauri; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.tarigi, li.tarigi, div.tarigi {mso-style-name:tarigi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.muxliparl, li.muxliparl, div.muxliparl {mso-style-name:muxli_parl; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"SPDumbadze","serif"; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml {mso-style-name:tavi_satauri_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml {mso-style-name:tavi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; mso-style-link:"abzaci_xml Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karixml, li.karixml, div.karixml {mso-style-name:kari_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml {mso-style-name:kari_satauri_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.petitixml, li.petitixml, div.petitixml {mso-style-name:petiti_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.cignixml, li.cignixml, div.cignixml {mso-style-name:cigni_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Arial","sans-serif";} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.5in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-.25in; font-size:12.0pt; font-family:"Arial","sans-serif";} p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} span.StylecxrilixmlSylfaenChar {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; font-family:"Sylfaen","serif";} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.gazette, li.gazette, div.gazette {mso-style-name:gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} p.muxligazette, li.muxligazette, div.muxligazette {mso-style-name:muxli_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} p.tavigazette, li.tavigazette, div.tavigazette {mso-style-name:tavi_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} span.abzacixmlChar {mso-style-name:"abzaci_xml Char"; mso-style-link:abzaci_xml; font-family:"Sylfaen","serif";} span.msoIns {mso-style-name:""; text-decoration:underline; color:teal;} span.msoDel {mso-style-name:""; text-decoration:line-through; color:red;} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:.75in 45.0pt 1.0in 63.0pt;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} საქართველოს კანონი
საქართველოს სანიტარიული კოდექსი
კარი I
ზოგადი დებულებანი
თავი l
ზოგადი დებულებანი
მუხლი 1🔗. კოდექსის რეგულირების საგანი
1. ეს კოდექსი არეგულირებს ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს, აგრეთვე სანიტარიული ნორმებისა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების შესრულებაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის განხორციელების წესს.
2. ამ კოდექსის მოქმედება არ ვრცელდება ვეტერინარულ და ფიტოსანიტარიულ კონტროლზე.
მუხლი 2🔗. საქართველოს კანონმდებლობა ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში
საქართველოს კანონმდებლობა ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში ეფუძნება საქართველოს კონსტიტუციას, საერთაშორისო ხელშეკრულებებსა და შეთანხმებებს, „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონსა და სხვა ნორმატიულ აქტებს.
მუხლი 3🔗. კოდექსის მიზანი და ამოცანები
ამ კოდექსის მიზანი და ამოცანებია:
ა) საქართველოს კონსტიტუციით დადგენილი ადამიანის უფლების – ცხოვრობდეს ჯანმრთელობისათვის უვნებელ გარემოში – დაცვა;
ბ) დაავადებათა პროფილაქტიკის მიზნით სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების შემუშავება და განხორციელება;
გ) სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებისა და ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მიერ მოსახლეობისათვის შრომის, ყოფა-ცხოვრებისა და დასვენების პირობების შექმნა;
დ) ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მიერ სანიტარიული ნორმების დაცვა;
ე) ქვეყანაში სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განხორციელება;
ვ) მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე შესაძლო მავნე ზეგავლენის თავიდან აცილების მიზნით ქვეყანაში წარმოებული და იმპორტირებული პროდუქციის, აგრეთვე ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკაცია;
ზ) ქვეყნის ტერიტორიის სანიტარიული დაცვა;
თ) სოციალურ-ჰიგიენური მონიტორინგის ჩატარება;
ი) მოსახლეობის სანიტარიული განათლება და ჰიგიენური აღზრდა.
მუხლი 4🔗. ამ კოდექსში გამოყენებულ ტერმინთა განმარტება
ამ კოდექსში გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) სანიტარიული ნორმები – საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის (შემდგომში – მინისტრის) მიერ დამტკიცებული ნორმატიული აქტები (სანიტარიული წესები, სანიტარიული ნორმები, ჰიგიენური ნორმატივები, სანიტარიული წესები და ნორმები, დებულებები და ინსტრუქციები) რომლებითაც განსაზღვრულია ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის (საკუთრების, ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმისა და უწყებრივი დაქვემდებარების მიუხედავად) მიერ შესასრულებლად სავალდებულო სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო მოთხოვნები;
ბ) ობიექტი – საწარმო, საცხოვრებელი და საზოგადოებრივი შენობები და ცალკეული ნაგებობები, პროდუქციის შესანახი და სარეალიზაციო, საგანმანათლებლო, სამედიცინო, საკურორტო-გამაჯანსაღებელი და სხვა დანიშნულების დაწესებულებები, სატრანსპორტო საშუალებები (საქმიანობის სახეობის, საკუთრებისა და უწყებრივი დაქვემდებარების მიუხედავად);
გ) პროდუქცია – სამრეწველო-ტექნიკური დანიშნულების ნაწარმი, რომლის წარმოებაში, ტრანსპორტირებაში, შენახვასა და გამოყენებაში უშუალოდ მონაწილეობს ადამიანი; მოსახლეობის მიერ პირადი ან/და საყოფაცხოვრებო მიზნით გამოყენებული საქონელი, საკვები პროდუქცია (მათ შორის, ეთილის სპირტი, ალკოჰოლური სასმელი და წყლის სასაქონლო პროდუქცია), თამბაქო, თამბაქოს ნაწარმი, აგრეთვე მათი წარმოებისათვის საჭირო ნედლეული და ინგრედიენტები;
დ) ერთგვაროვანი პროდუქცია – საწარმოს მიერ ერთი და იმავე ნედლეულისაგან დამზადებული და გამოშვებული ერთი (და ერთზე მეტი) ნომენკლატურის (დასახელების) პროდუქცია, რომლისთვისაც გამოიყენება ერთნაირი ტექნოლოგიური აღჭურვილობა და მოწყობილობა, წარმოებისა და მანიპულირების მეთოდები; ამ პროდუქციისათვის დადგენილი ფიზიკური, ქიმიური ან/და ბიოლოგიური ფაქტორების შემცველობის ჰიგიენური ნორმატივების მაჩვენებლები არის იდენტური;
ე) ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფა – შრომის, ყოფა-ცხოვრების, დასვენების, კვების, სწავლებისა და აღზრდის, რადიაციული და ქიმიური უსაფრთხოების განმსაზღვრელი სანიტარიულ-ჰიგიენური წესებისა და ნორმების და სანიტარიულ-ეპიდემიოლოგიური წესების დაცვაზე ზედამხედველობა, ქვეყნის საზღვრებზე სახელმწიფო სანიტარიულ-ჰიგიენურ და სანიტარიულ-საკარანტინო ზედამხედველობასთან დაკავშირებული საკითხები;
ვ) ჰიგიენური შეფასება – სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის დადგენის მიზნით ექიმ-ჰიგიენისტის მიერ დოკუმენტაციის პროექტის, ობიექტის ან პროდუქციის შემოწმება, შესწავლა და განხილვა;
ზ) ჰიგიენური დასკვნა – გარემო ფაქტორის, საქმიანობის, დოკუმენტაციის პროექტის, ობიექტის ან პროდუქციის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის ან შეუსაბამობის დამადასტურებელი დოკუმენტი;
თ) დეკრეტირებული კონტინგენტი – პირები, რომელთა საქმიანობა უკავშირდება საკვები პროდუქციისა და სასმელი წყლის წარმოებას, შენახვას, ტრანსპორტირებას, რეალიზაციას, ბავშვების აღზრდასა და სწავლებას, მოსახლეობის სამედიცინო, კომუნალურ და საყოფაცხოვრებო მომსახურებას;
ი) სოციალურ-ჰიგიენური მონიტორინგი – მოსახლეობის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის მიზნით გარემოსა და ჯანმრთელობის მდგომარეობის მონაცემების ანალიზი, შეფასება და პროგნოზი, აგრეთვე მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობასა და გარემო ფაქტორებს შორის მიზეზ-შედეგობრივი კავშირების განსაზღვრა;
კ) სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლი – სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობა, რომელიც ხორციელდება სახელმწიფო საზღვრის გამტარ პუნქტებზე, საბაჟო ზონებსა და ტვირთის განბაჟების სხვა ადგილებში საერთაშორისო მედიკოსანიტარიული წესების, საერთაშორისო კონვენციებისა და საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, ქვეყანაში საკარანტინო და სხვა საშიში ინფექციური დაავადებების და ადამიანის ჯანმრთელობისათვის პოტენციურად საშიში პროდუქციის ან/და ტვირთის შემოტანისა და გავრცელების აღკვეთის მიზნით;
ლ) საწარმოს სანიტარიული კლასიფიკაცია – საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს (შემდგომში – სამინისტროს) მიერ ადამიანის ჯანმრთელობაზე შესაძლო მავნე ზეგავლენის ხარისხის მიხედვით საწარმოს, ცალკეული შენობა-ნაგებობების კლასებად დაყოფა;
მ) პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატი – პროდუქციის წარმოების, ექსპორტის, იმპორტის, მიწოდებისა და რეალიზაციისათვის სავალდებულო, სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულების მიერ გაცემული, ამ პროდუქციის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის დამადასტურებელი დოკუმენტი;
ნ) ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატი – ობიექტის ექსპლუატაციისათვის (ფუნქციონირებისათვის) სავალდებულო, სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულების მიერ გაცემული, ამ ობიექტის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის დამადასტურებელი დოკუმენტი;
ო) სანიტარიული პასპორტი – სატრანსპორტო საშუალებით საკვები პროდუქციის გადაზიდვისათვის სავალდებულო, ჰიგიენური შეფასების საფუძველზე სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულების მიერ სატრანსპორტო საშუალებაზე გაცემული, საკვები პროდუქციის გადაზიდვის ჰიგიენური პირობების სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის დამადასტურებელი დოკუმენტი;
პ) ლაბორატორიის (ცენტრის) აკრედიტაცია – პროცედურა, რომლითაც სამინისტრო და საქართველოს სტანდარტიზაციის, მეტროლოგიისა და სერტიფიკაციის სახელმწიფო დეპარტამენტი (შემდგომში – დეპარტამენტი) ან საქართველოს კანონმდებლობით უფლებამოსილი ორგანო ოფიციალურად აღიარებს ლაბორატორიის (ცენტრის) უფლებამოსილებას, შეასრულოს პროდუქციის, ობიექტის, ჰაერის, წყლისა და ნიადაგის ლაბორატორიული გამოცდა ან/და კვლევა სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის დადასტურების მიზნით. აკრედიტაცია არ ვრცელდება იმ სასწავლო, სამეცნიერო-კვლევით, საგამოცდო, საწარმოო ან აღმასრულებელი ხელისუფლების ორგანოების კუთვნილ ნებისმიერი დანიშნულების ლაბორატორიაზე, რომელიც უშუალოდ არ გასცემს (ან არ მონაწილეობს) ჰიგიენურ სერტიფიკატს ან ჰიგიენურ დასკვნას;
ჟ) პოტენციურად საშიში პროდუქცია ან/და ტვირთი – ფიზიკური, ქიმიური ან/და ბიოლოგიური ფაქტორების შემცველი პროდუქცია ან/და ტვირთი, რომელიც ახდენს ან შეიძლება მოახდინოს მავნე ზეგავლენა ადამიანის, მომავალი თაობების სიცოცხლესა და ჯანმრთელობაზე. პოტენციურად საშიში პროდუქციის ან/და ტვირთის უსაფრთხო გამოყენებას უზრუნველყოფს იმ ფაქტორების ჰიგიენური ნორმირება და სანიტარიული ნორმების დაცვა, რომლებსაც ის შეიცავს.
თავი II
ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის უფლებები და ვალდებულებები
მუხლი 5🔗. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის უფლებები
ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში ფიზიკურ ან/და იურიდიულ პირს უფლება აქვს:
ა) სახელმწიფო ორგანოსაგან მიიღოს ინფორმაცია სანიტარიულ-ჰიგიენური მდგომარეობისა და ეპიდემიური სიტუაციის, მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე გარემო ფაქტორების შესაძლო მავნე ზეგავლენის, აგრეთვე მოქმედი სანიტარიული ნორმების შესახებ;
ბ) ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის მიზნით მონაწილეობა მიიღოს სახელმწიფო ორგანოს მიერ გადაწყვეტილებების განხილვასა და პროგრამების შემუშავებასა და განხილვაში.
მუხლი 6🔗. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის ვალდებულებები
ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია:
ა) თავის საქმიანობაში დაიცვას სანიტარიული ნორმები;
ბ) შეიმუშაოს და განახორციელოს პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებები, რომლებიც მიმართულია გარემოს დაბინძურების, ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების აღმოცენების, გავრცელების თავიდან აცილებისა და ლიკვიდაციისაკენ, მუშაკის შრომის პირობების გაუმჯობესებისაკენ;
გ) სახელმწიფო ხელისუფლების შესაბამის ორგანოს მიაწოდოს ინფორმაცია ავარიული სიტუაციის, წარმოებისა და ტექნოლოგიური პროცესის შესახებ, რომელმაც გამოიწვია ან შეიძლება გამოიწვიოს სანიტარიული ნორმების დარღვევა;
დ) სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულებას მოთხოვნისთანავე მიაწოდოს თავისი საზედამხედველო ფუნქციის განხორციელებისათვის საჭირო ინფორმაცია.
კარი II
სახელმწიფო მართვა ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში
თავი III
სახელმწიფო მართვა ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში
მუხლი 7🔗. სახელმწიფო მართვა ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში
1. ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარების მიზნით საქართველოში მოქმედებს ერთიანი სახელმწიფო სისტემა, რომლის მიზანია ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს შექმნა, პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელება.
2. საქართველოში ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სახელმწიფოებრივ მართვას ახორციელებს სამინისტრო, ხოლო თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში – აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროები, აგრეთვე ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოები.
მუხლი 8🔗. ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში სამინისტროს კომპეტენცია
1. ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში სამინისტროს კომპეტენცია არის:
ა) საქმიანობის პრიორიტეტული მიმართულებების განსაზღვრა;
ბ) სახელმწიფო სანიტარიულ-ჰიგიენური და ეპიდემიოლოგიური ნორმირება;
გ) სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების ორგანიზება, სამეცნიერო პროგრამების დამტკიცება და მათი დაფინანსება ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის ასიგნებების ფარგლებში;
დ) სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ორგანიზება და მართვა;
ე) სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განხორციელება;
ვ) ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების პროფილაქტიკურ ღონისძიებათა ორგანიზება და განხორციელება;
ზ) სოციალურ-ჰიგიენური მონიტორინგის ორგანიზება, რომლის ჩატარების წესი განისაზღვრება საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით;
თ) საქართველოს ტერიტორიის სანიტარიული დაცვა, ქვეყნის საზღვრებზე სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლის განხორციელება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით;
ი) ლაბორატორიის (ცენტრის) აკრედიტაცია სამინისტროსა და დეპარტამენტის მიერ დადგენილი წესით;
კ) ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის საკითხებში სხვა სამინისტროებისა და უწყებების სანიტარიულ-ეპიდემიოლოგიური სამსახურების საქმიანობის კოორდინაცია;
ლ) მოსახლეობის სანიტარიული განათლებისა და ჰიგიენური აღზრდის პროგრამების შედგენა;
მ) საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სხვა ფუნქციების განხორციელება.
2. სამინისტრო უფლებამოსილია მოახდინოს მის კომპეტენციას მიკუთვნებულ ცალკეული ფუნქციების დელეგირება ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოებზე, ამ კოდექსით დადგენილი წესით.
3. ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოებზე დელეგირებულია შემდეგი ფუნქციები:
ა) ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მიერ სანიტარიული ნორმების შესრულებაზე, აგრეთვე პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
ბ) ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების აღმოცენების, გავრცელების მიზეზებისა და პირობების გამოვლენა, ამ დაავადებებისა და მოშხამვების პროფილაქტიკისაკენ მიმართული სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
გ) ობიექტის მშენებლობის (რეკონსტრუქციის) საპროექტო ტექნიკური დოკუმენტაციის განხილვა და ამ დოკუმენტაციაზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით;
დ) ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკაცია;
ე) პროდუქციის, აგრეთვე ჰაერის, წყლისა და ნიადაგის ლაბორატორიული გამოცდა, კვლევა და ადამიანის ჯანმრთელობაზე მათი შესაძლო მავნე ზეგავლენის შეფასება;
ვ) საკვები პროდუქციის გადასაზიდი სატრანსპორტო საშუალების ჰიგიენური შეფასება და სანიტარიული პასპორტის გაცემა;
ზ) ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის მიზნით პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების შემუშავება, მიწერილობისა და დასკვნის გაცემა;
თ) სანიტარიული ნორმების დამრღვევი ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მიმართ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი პასუხისმგებლობის ზომების გამოყენება.
4. ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოებზე დელეგირებული უფლებამოსილებების განხორციელების მეთოდურ ხელმძღვანელობასა და ზედამხედველობას ახორციელებს სამინისტრო.
მუხლი 9🔗. აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების მინისტრთა საბჭოების კომპეტენცია ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში
აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების მინისტრთა საბჭოების კომპეტენცია არის:
ა) ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის საფუძველზე ადგილობრივი ღონისძიებების დაგეგმვა და მათი განხორციელება;
ბ) ამ კოდექსით დადგენილი წესით, სანიტარიული ნორმების შესრულება და მათი უზრუნველყოფა;
გ) გარემოს მდგომარეობასთან დაკავშირებით მოსახლეობის დაავადებების პროფილაქტიკის, ბუნებრივი და ტექნოგენური კატასტროფების, ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების შედეგების სალიკვიდაციო, აგრეთვე ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში სამეცნიერო-ტექნიკური მიღწევების დანერგვის პროგრამების შემუშავება და დაფინანსება;
დ) მოსახლეობის ცხოვრებისა და სამეურნეო საქმიანობის განსაკუთრებული პირობების შემოღება, რომლებიც მიმართულია ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების გავრცელების თავიდან აცილებისა და ლიკვიდაციისაკენ;
ე) მოსახლეობისათვის სანიტარიულ-ჰიგიენური მდგომარეობისა და ეპიდემიური სიტუაციის შესახებ ინფორმაციის მიწოდება;
ვ) სოციალურ-ჰიგიენური მონიტორინგის ჩატარება;
ზ) მოსახლეობის სანიტარიული განათლებისა და ჰიგიენური აღზრდის პროგრამების შედგენა.
მუხლი 10🔗. ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოების კომპეტენცია ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში
1. ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოებს თავიანთ სამოქმედო ტერიტორიაზე ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის საკითხების გადასაწყვეტად უფლება აქვთ:
ა) სახელმწიფო ხელისუფლების სხვა ორგანოსაგან, ფიზიკური ან/და იურიდიული პირისაგან მოითხოვონ ინფორმაცია სანიტარიულ-ჰიგიენური მდგომარეობისა და ეპიდემიური სიტუაციის, გარემო ფაქტორების მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე შესაძლო მავნე ზეგავლენის შესახებ, აგრეთვე იმ გეგმებისა და გადაწყვეტილებების შესახებ, რომელთა განხორციელებამ შეიძლება მავნე ზეგავლენა მოახდინოს ადამიანის ჯანმრთელობაზე;
ბ) მონაწილეობა მიიღონ იმ ღონისძიების, პროგრამის, გენერალური გეგმისა და სხვა პერსპექტიული პროექტების განხილვაში, რომელთა განხორციელება დაკავშირებულია მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე გარემო ფაქტორების შესაძლო მავნე ზეგავლენასთან.
2. ადგილობრივი თვითმართველობისა და მმართველობის ორგანოები ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის საკითხების გადასაწყვეტად თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში ვალდებულნი არიან:
ა) დაიცვან ადამიანის უფლებები მისი ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში;
ბ) შეიმუშაონ და დაამტკიცონ პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებათა გეგმები, ორგანიზება და კოორდინაცია გაუწიონ მათ განხორციელებას, უზრუნველყონ დაავადებათა პროფილაქტიკის პროგრამების შესრულება;
გ) უზრუნველყონ მოსახლეობის სანიტარიული განათლებისა და ჰიგიენური აღზრდის ღონისძიებების შემუშავება და განხორციელება;
დ) უზრუნველყონ ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მიერ სანიტარიული ნორმების დაცვა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელება;
ე) უზრუნველყონ დასახლებული ადგილების ტერიტორიების სანიტარიული დასუფთავება, გამწვანება და კეთილმოწყობა სანიტარიული ნორმების შესაბამისად;
ვ) ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების აღმოცენებისას მიიღონ გადაწყვეტილებები სარეჟიმო-შემზღუდველი ღონისძიებების შემოღების (გაუქმების) შესახებ;
ზ) ჩაატარონ სოციალურ-ჰიგიენური მონიტორინგი;
თ) ორგანიზება და კოორდინაცია გაუწიონ ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების ლიკვიდაციისაკენ მიმართულ ღონისძიებებს.
მუხლი 11🔗. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობა
1. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობა არის ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის მიზნით განხორციელებული საქმიანობა, რომელიც მოიცავს სანიტარიული ნორმების დარღვევათა თავიდან აცილების, გამოვლენისა და აღკვეთის ღონისძიებებს.
2. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობით გათვალისწინებულია:
ა) ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მიერ სანიტარიული ნორმების დაცვაზე, აგრეთვე პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
ბ) ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების აღმოცენების, გავრცელების მიზეზებისა და პირობების გამოვლენა, ამ დაავადებებისა და მოშხამვების პროფილაქტიკისაკენ მიმართული სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
გ) ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველსაყოფად ღონისძიებების შემუშავება და ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
დ) ნორმატიული და ტექნიკური დოკუმენტაციის პროექტის, ობიექტისა და პროდუქციის ჰიგიენური შეფასება;
ე) ობიექტისა და პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკაცია;
ვ) ქვეყნის საზღვრებზე სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლის განხორციელება;
ზ) სანიტარიული ნორმების დამრღვევი ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მიმართ საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის ზომების გამოყენება.
მუხლი 12🔗. საუწყებო სანიტარიული კონტროლი
საუწყებო სანიტარიული კონტროლი ხორციელდება სამინისტროსა და უწყების სანიტარიულ-ეპიდემიოლოგიური სამსახურების მიერ, რომელთა საქმიანობა და უფლება-მოვალეობანი განისაზღვრება სამინისტროსთან შეთანხმებული დებულებით.
თავი IV
ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის ინსტიტუციური მართვა
მუხლი 13🔗. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულებები
1. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განხორციელების მიზნით „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, მინისტრის ადმინისტრაციული აქტით იქმნება საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექცია, რომლის საქმიანობაზე სახელმწიფო კონტროლს ახორციელებს სამინისტრო.
2. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციის ფუნქციები და უფლებამოსილებები განისაზღვრება ამ კოდექსითა და მისი დებულებით, რომელსაც ამტკიცებს მინისტრი.
3. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციას ხელმძღვანელობს ინსპექციის უფროსი.
4. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განხორციელების სფეროში საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციის კომპეტენცია არის:
ა) ქვეყნის ტერიტორიაზე ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მიერ სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარებაზე კონტროლი;
ბ) პროდუქციის, მათ შორის, ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებების, ფიზიკური ფაქტორების წარმომქმნელი დანადგარის, მოწყობილობის, სამრეწველო დანიშნულებისა და სახალხო მოხმარების სხვა ნაწარმის ჰიგიენური სერტიფიკაცია და პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემა (გარდა ტოქსიკოლოგიურ-ჰიგიენური ექსპერტიზის საფუძველზე სახელმწიფო რეგისტრაციაში გატარებული ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებებისა);
გ) პროდუქციის, მომსახურების, ტექნოლოგიური პროცესის, მოწყობილობის, ხელსაწყოებისა და სამუშაო ინსტრუმენტების ნორმატიული და ტექნიკური დოკუმენტაციის პროექტებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
დ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის დაგეგმარების და განაშენიანების პროექტებსა და გენერალურ გეგმებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ე) კურორტისა და საკურორტო ადგილის, აგრეთვე ზღვის წყალსარგებლობის რაიონის სანიტარიული დაცვის ზონის პროექტებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ვ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის ცენტრალიზებული სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგებისათვის შერჩეულ წყლის ობიექტებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ზ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის ცენტრალიზებული სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების სისტემების მშენებლობის (რეკონსტრუქციის) პროექტებზე, აგრეთვე წყალმომარაგების წყაროების სანიტარიული დაცვის ზონის პროექტებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
თ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის კანალიზაციის სისტემების მშენებლობის (რეკონსტრუქციის) პროექტებზე, აგრეთვე კანალიზაციის ჩამდინარე წყლების ზედაპირული წყლის ობიექტში ჩაშვების პირობებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ი) დასახლებული ადგილისა და კურორტის კანალიზაციის სისტემების ექსპლუატაციისას სანიტარიული ნორმების შესრულებასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარებაზე კონტროლი;
კ) ჩამდინარე წყლების ზედაპირული წყლის ობიექტში ჩაშვების (ამ ობიექტიდან წყლის ამოღების) პირობებისა და წყლის ობიექტის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობაზე კონტროლი;
ლ) სანიტარიული კლასიფიკაციით I, II და III კლასს მიკუთვნებული საწარმოების, ბირთვული, რადიაციული და რადიოტექნიკური ობიექტების, ფიზიკური ფაქტორების წარმომქმნელი სხვა ობიექტების, აგრეთვე ერთი მილიონი ლარისა და მეტი საპროექტო ღირებულების ობიექტების მშენებლობის (რეკონსტრუქციის) საპროექტო ტექნიკურ დოკუმენტაციაზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
მ) სანიტარიული კლასიფიკაციით I, II და III კლასს მიკუთვნებული საწარმოების, რადიო-ტექნიკური და ფიზიკური ფაქტორების წარმომქმნელი სხვა ობიექტების ჰიგიენური სერტიფიკაცია და ობიექტების ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემა, აგრეთვე ამ ობიექტების მოწყობის, შენახვის სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარებაზე კონტროლი;
ნ) ბირთვული და რადიაციული ობიექტების ჰიგიენური სერტიფიკაცია, ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატისა და სანიტარიულ-ჰიგიენური პასპორტის გაცემა;
ო) საშიში ქიმიური ნივთიერებების წარმოების, ტრანსპორტირების, შენახვა-დასაწყობების, მოხმარების, ექსპორტის, იმპორტის, ტრანზიტის, გადამუშავების, გაუვნებლობისა და განთავსების პირობებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, აგრეთვე სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი, საშიში ქიმიური ნივთიერებების სახელმწიფო რეგისტრაცია და ერთიანი სახელმწიფო რეესტრის წარმოება;
პ) რადიოაქტიური ნივთიერებებისა და მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროების მოპოვების, მიღების, დამზადების, წარმოების, ექსპორტის, იმპორტის, გამოყენებისა და ჩამარხვის პირობებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, აგრეთვე სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
ჟ) ელექტრომაგნიტური გამოსხივების წყაროების გამოყენების პირობებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, აგრეთვე სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
რ) ადამიანის აღზრდის, სწავლებისა და პროფესიული მომზადების პროგრამებზე, მეთოდებსა და რეჟიმზე, სწავლების ტექნიკურ საშუალებებსა და სახელმძღვანელოებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, აგრეთვე სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
ს) ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებების ზღვრულად დასაშვები გაფრქვევის ნორმატივების პროექტებისა და წყალსარგებლობის პირობების საფუძველზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, ამ პროექტებითა და წყალსარგებლობის პირობებით დადგენილი სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნების შესრულებაზე კონტროლი;
ტ) საყოფაცხოვრებო, სამრეწველო და სასოფლო-სამეურნეო ნარჩენების გადამუშავების, გაუვნებლობის, ჩამარხვისა და უტილიზაციის მეთოდებისა და პირობების სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის განხილვა და ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
უ) პესტიციდებსა და აგროქიმიკატებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, მათი გამოყენების, შენახვისა და ტრანსპორტირების დროს სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
ფ) ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების აღმოცენების, გავრცელების მიზეზებისა და პირობების გამოვლენა, ამ დაავადებებისა და მოშხამვების პროფილაქტიკისათვის სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარებაზე კონტროლი;
ქ) საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, პროდუქციის სინჯის (ნიმუშის) აღება ლაბორატორიული გამოცდის, კვლევის მიზნით, პროდუქციის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის განხილვა და ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ღ) სასმელი და სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების წყაროების წყლების, საბანაო, სპორტული, მოსახლეობის დასვენებისა და სამკურნალო მიზნებისათვის გამოყენებული წყლის ობიექტებისა და ზღვის სანაპირო ზოლის წყლების, აგრეთვე ნიადაგისა და ჰაერის სინჯების აღება ლაბორატორიული გამოცდის, კვლევის მიზნით, წყლის, ნიადაგისა და ჰაერის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის განხილვა და ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ყ) ქვეყანაში საკარანტინო და სხვა საშიში ინფექციური დაავადებებისა და ადამიანის ჯანმრთელობისათვის პოტენციურად საშიში პროდუქციის ან/და ტვირთის შემოტანისა და გავრცელების აღკვეთის მიზნით სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლი;
შ) სატრანსპორტო (საჰაერო, სანაოსნო) საშუალებაზე სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარებაზე კონტროლი;
ჩ) ქვეყნის ტერიტორიის სანიტარიული დაცვის უზრუნველყოფის მიზნით, პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარებაზე და გამოვლენილი სანიტარიული ნორმების დარღვევის აღმოფხვრის შესახებ მიწერილობის შედგენა;
ც) საბაჟო ორგანოსთვის დასკვნის წარდგენა პოტენციურად საშიში პროდუქციის ან/და ტვირთის გადაადგილებაზე თანხმობის შესახებ, ან იმ პროდუქციის ან/და ტვირთის ექსპორტის, იმპორტისა და ტრანზიტის დროებით შეჩერების ან აღკვეთის შესახებ, რომელთა მიმართ სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლის განხორციელებისას დადგინდება, რომ მათი გადაადგილება გამოიწვევს ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებების (მოშხამვების) გავრცელების საშიშროებას;
ძ) საკარანტინო და სხვა საშიში ინფექციური დაავადებების მხრივ არაკეთილსაიმედო ქვეყნიდან ჩამოსული მგზავრისა და სატრანსპორტო საშუალების ეკიპაჟის წევრების რეგისტრაცია;
წ) საკარანტინო და სხვა საშიში ინფექციური დაავადებების გავრცელების შეზღუდვისა და აღკვეთის მიზნით, იმ ადამიანის (ადამიანთა ჯგუფის), რომელიც ეპიდემიური თვალსაზრისით ინფექციური დაავადების გავრცელების წყაროა, ქვეყნის სასაზღვრო ზოლში ან საბაჟო ზონებში გადაადგილების შეზღუდვა ან დროებით აკრძალვა;
ჭ) საკარანტინო და სხვა საშიში ინფექციური დაავადებების მხრივ (გარდა ვეტერინარული და ფიტოსაკარანტინო დაავადებებისა) არაკეთილსაიმედო ქვეყნიდან ჩამოსულ სატრანსპორტო (საჰაერო, სანაოსნო) საშუალებაზე სადეზინფექციო, სადეზინსექციო და სადერატიზაციო სამუშაოების ორგანიზება და განხორციელება;
ხ) საბაჟო ორგანოს მოთხოვნით ან მისი თანხმობის საფუძველზე, საჭიროების შემთხვევაში, პროდუქციის სინჯის (ნიმუშის) აღება ლაბორატორიული გამოცდის, კვლევის მიზნით, პროდუქციის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის განხილვა და ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ჯ) ექსპორტის, იმპორტისა და ტრანზიტის დროს საბაჟო ორგანოს მიერ წარდგენილი პოტენციურად საშიში პროდუქციის ან/და ტვირთის თანმხლები დოკუმენტაციის განხილვა, აგრეთვე ამ პროდუქციის ან/და ტვირთის გადასაადგილებლად გადაწყვეტილების მიღების მიზნით ჰიგიენური შეფასება;
ჰ) სატრანსპორტო საშუალებით საკვები პროდუქციის გადაზიდვისას სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი და სანიტარიული პასპორტის გაცემა;
ჰ1) ფიზიკური პირის მოთხოვნით ან/და მისი თანხმობის საფუძველზე საცხოვრებელი ბინის კვლევა და საცხოვრებელი პირობების შესახებ ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ჰ2) სანიტარიული ნორმების დამრღვევი ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის, აგრეთვე თანამდებობის პირის მიმართ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის ზომების გამოყენება;
ჰ3) ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველსაყოფად დამატებითი პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარებაზე და გამოვლენილი სანიტარიული ნორმების დარღვევის აღმოფხვრის შესახებ მიწერილობის შედგენა;
ჰ4) სანიტარიული ნორმების დარღვევის აღმკვეთი ზომების გამოყენება.
5. (ამოღებულია).
6. აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკებში სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განხორციელების მიზნით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით იქმნება აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექცია და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექცია, რომელთა კომპეტენცია არის:
ა) პროდუქციის, მათ შორის, ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებების, ფიზიკური ფაქტორების წარმომქმნელი დანადგარის, მოწყობილობის, სამრეწველო დანიშნულებისა და სახალხო მოხმარების სხვა ნაწარმის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობაზე კონტროლის განხორციელება;
ბ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის დაგეგმარებისა და განაშენიანების პროექტებსა და გენერალურ გეგმებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, მათი რეალიზაციისას სამშენებლო ბაქანზე სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
გ) კურორტისა და საკურორტო ადგილის, აგრეთვე ზღვის სანაპირო რაიონის სანიტარიული დაცვის ზონის პროექტებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, ამ პროექტების რეალიზაციისას სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
დ) ქალაქისა და კურორტის ცენტრალიზებული სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგებისათვის შერჩეული წყლის ობიექტების ჰიგიენური შეფასება;
ე) ქალაქისა და კურორტის ცენტრალიზებული სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების სისტემების მშენებლობის (რეკონსტრუქციის), აგრეთვე წყალმომარაგების წყაროების სანიტარიული დაცვის ზონების პროექტებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, ამ პროექტების რეალიზაციისას სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
ვ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის ახალაშენებული (რეკონსტრუირებული) ცენტრალიზებული სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების სისტემების ექსპლუატაციაში მიღების შემდეგ მათი ჰიგიენური სერტიფიკაცია და ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემა;
ზ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის ცენტრალიზებული სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების სისტემების ექსპლუატაციისას სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
თ) ქალაქისა და კურორტის კანალიზაციის სისტემების მშენებლობის (რეკონსტრუქციის) პროექტებზე, აგრეთვე კანალიზაციის ჩამდინარე წყლების ზედაპირული წყლის ობიექტებში ჩაშვების პირობებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, ამ პროექტების რეალიზაციისას სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
ი) დასახლებული ადგილისა და კურორტის ახალაშენებული (რეკონსტრუირებული) კანალიზაციის სისტემების ექსპლუატაციაში მიღების შემდეგ მათი ჰიგიენური სერტიფიკაცია და ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემა;
კ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის კანალიზაციის სისტემების ექსპლუატაციისას სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
ლ) ჩამდინარე წყლების ზედაპირული წყლის ობიექტში ჩაშვების (ამ ობიექტიდან წყლის ამოღების) პირობებისა და წყლის ობიექტის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობაზე კონტროლი;
მ) სანიტარიული კლასიფიკაციით III და IV კლასს მიკუთვნებულ საწარმოებს, აგრეთვე ერთ მილიონ ლარზე ნაკლები საპროექტო ღირებულების ობიექტის მშენებლობის (რეკონსტრუქციის) საპროექტო ტექნიკურ დოკუმენტაციაზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ნ) სანიტარიული კლასიფიკაციით III და IV კლასს მიკუთვნებული საწარმოების, ადგილობრივი მნიშვნელობის სხვა ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკაცია და ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემა, აგრეთვე ამ ობიექტების მოწყობის, შენახვის სანიტარიული ნორმების შესრულებასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
ო) საშიში ქიმიური ნივთიერებების წარმოების, ტრანსპორტირების, შენახვა-დასაწყობების, მოხმარების, გადამუშავების, გაუვნებლობისა და განთავსებისას სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
პ) რადიოაქტიური ნივთიერებებისა და მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროების მოპოვების, მიღების, დამზადების, წარმოების, გამოყენებისა და ჩამარხვის დროს სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
ჟ) ქალაქისა და კურორტის დასუფთავების გენერალური სქემების პროექტებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, აგრეთვე საყოფაცხოვრებო, სამრეწველო, სასოფლო-სამეურნეო ნარჩენების გადამუშავების, გაუვნებლობის, ჩამარხვისა და უტილიზაციის მეთოდების ჰიგიენური შეფასება;
რ) ქალაქისა და კურორტის დასუფთავების გენერალური სქემების პროექტების რეალიზაციისას, აგრეთვე საყოფაცხოვრებო, სამრეწველო, სასოფლო-სამეურნეო ნარჩენების გადამუშავების, გაუვნებლობის, ჩამარხვისა და უტილიზაციის დროს სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
ს) ადამიანის აღზრდის, სწავლებისა და პროფესიული მომზადების პროგრამების, მეთოდებისა და რეჟიმის, სწავლების ტექნიკური საშუალებებისა და სახელმძღვანელოების გამოყენებისას ან/და დანერგვისას სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
ტ) ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებების ზღვრულად დასაშვები გაფრქვევის პროექტებით, აგრეთვე წყალსარგებლობის პირობებით დადგენილი სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნების შესრულებაზე კონტროლი;
უ) პესტიციდებისა და აგროქიმიკატების გამოყენების, შენახვისა და ტრანსპორტირების დროს სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
ფ) ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების აღმოცენების, გავრცელების მიზეზებისა და პირობების გამოვლენა, ამ დაავადებებისა და მოშხამვების პროფილაქტიკისათვის სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
ქ) საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, პროდუქციის სინჯის (ნიმუშის) აღება ლაბორატორიული გამოცდის, კვლევის მიზნით, პროდუქციის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის განხილვა და ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ღ) სასმელი და სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების წყაროების წყლების, საბანაო, სპორტული, მოსახლეობის დასვენებისა და სამკურნალო მიზნებისათვის გამოყენებული წყლის ობიექტებისა და ზღვის სანაპირო ზოლის წყლების, აგრეთვე ნიადაგისა და ჰაერის ლაბორატორიული გამოცდა, კვლევა სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობაზე კონტროლის განხორციელების მიზნით;
ყ) საკვები პროდუქციის გადასაზიდი სატრანსპორტო საშუალების ჰიგიენური შეფასება და სანიტარიული პასპორტის გაცემა;
შ) ფიზიკური პირის მოთხოვნით ან მისი თანხმობის საფუძველზე საცხოვრებელი ბინის კვლევა და საცხოვრებელი პირობების შესახებ ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ჩ) სანიტარიული ნორმების დამრღვევი ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის, აგრეთვე თანამდებობის პირის მიმართ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის ზომების გამოყენება;
ც) ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველსაყოფად დამატებითი პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე და გამოვლენილი სანიტარიული ნორმების დარღვევის აღმოფხვრის შესახებ მიწერილობის შედგენა;
ძ) სანიტარიული ნორმების დარღვევის აღმკვეთი ზომების გამოყენება.
7. ქალაქსა და რაიონში „ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად სამინისტროს მიერ დელეგირებული ფუნქციის განხორციელების მიზნით იქმნება ქალაქისა და რაიონის სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციები, რომლებსაც მეთოდურ ხელმძღვანელობასა და ზედამხედველობას უწევს სამინისტრო საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ცენტრალური ინსპექციის მეშვეობით.
8. ქალაქისა და რაიონის სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციების საქმიანობა განისაზღვრება ამ კოდექსით და სამინისტროსთან შეთანხმებით დამტკიცებული დებულებებით.
9. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განხორციელების სფეროში ქალაქისა და რაიონის სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციების კომპეტენცია არის:
ა) დასახლებული ადგილისა და კურორტის დაგეგმარებისა და განაშენიანების პროექტებისა და გენერალური გეგმების რეალიზაციისას სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
ბ) კურორტისა და საკურორტო ადგილის, აგრეთვე ზღვის სანაპირო რაიონის სანიტარიული დაცვის ზონებში სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
გ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის ცენტრალიზებული სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების სისტემების მშენებლობისას (რეკონსტრუქციისას) სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი, ხოლო ექსპლუატაციაში გადაცემის შემდეგ მათი ჰიგიენური სერტიფიკაცია და ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემა;
დ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის ცენტრალიზებული სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების სისტემების ექსპლუატაციისას სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი, აგრეთვე წყალმომარაგების წყაროებისა და სასმელი წყლის ხარისხზე სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობა;
ე) ადგილობრივი წყალმომარაგებისათვის გამოყენებული საზოგადოებრივი სარგებლობის ჭისა და წყაროს მოწყობის, შენახვის სანიტარიული ნორმების დაცვასა და წყლის ხარისხზე კონტროლი;
ვ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის კანალიზაციის სისტემების მშენებლობისას (რეკონსტრუქციისას) სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი, ხოლო ექსპლუატაციაში გადაცემის შემდეგ მათი ჰიგიენური სერტიფიკაცია და ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემა;
ზ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის კანალიზაციის სისტემების ექსპლუატაციისას სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი, აგრეთვე ჩამდინარე წყლების ზედაპირული წყლის ობიექტში ჩაშვების (ამ ობიექტიდან წყლის ამოღების) პირობებისა და წყლის ობიექტის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობაზე კონტროლი;
თ) სანიტარიული კლასიფიკაციით IV და V კლასს მიკუთვნებული საწარმოების, აგრეთვე ადგილობრივი (საქალაქო, რაიონული) მნიშვნელობის ობიექტის მშენებლობის (რეკონსტრუქციის) საპროექტო-ტექნიკურ დოკუმენტაციაზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ი) სანიტარიული კლასიფიკაციით IV და V კლასს მიკუთვნებული საწარმოების, აგრეთვე ადგილობრივი (საქალაქო, რაიონული) მნიშვნელობის სხვა ობიექტების ჰიგიენური სერტიფიკაცია და ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემა, აგრეთვე ამ ობიექტის მოწყობისა და შენახვის სანიტარიული ნორმების დაცვასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
კ) დასახლებული ადგილისა და კურორტის დასუფთავების გენერალური სქემების პროექტებზე ჰიგიენური დასკვნის გაცემა, დასახლებული ადგილისა და კურორტის ტერიტორიების სანიტარიული დასუფთავების, აგრეთვე საყოფაცხოვრებო, სამრეწველო, სასოფლო-სამეურნეო ნარჩენების გადამუშავების, გაუვნებლობის, ჩამარხვისა და უტილიზაციის დროს სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
ლ) საშიში ქიმიური ნივთიერებების წარმოების, ტრანსპორტირების, შენახვა-დასაწყობების, მოხმარების, გადამუშავების, გაუვნებლობისა და განთავსების დროს სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
მ) რადიოაქტიური ნივთიერებებისა და მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროების მოპოვების, მიღების, დამზადების, წარმოების, გამოყენებისა და ჩამარხვის დროს სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
ნ) პესტიციდებისა და აგროქიმიკატების გამოყენების, შენახვისა და ტრანსპორტირების დროს სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
ო) ადამიანის აღზრდის, სწავლებისა და პროფესიული მომზადების პროგრამების, მეთოდებისა და რეჟიმის, სწავლების ტექნიკური საშუალებებისა და სახელმძღვანელოების გამოყენებისას ან/და დანერგვისას სანიტარიული ნორმების დაცვაზე კონტროლი;
პ) ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერების ზღვრულად დასაშვები გაფრქვევის პროექტებით, აგრეთვე წყალსარგებლობის პირობებით დადგენილი სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნების შესრულებაზე კონტროლი;
ჟ) ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების აღმოცენების, გავრცელების მიზეზებისა და პირობების გამოვლენა, ამ დაავადებებისა და მოშხამვების პროფილაქტიკისათვის სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე კონტროლი;
რ) საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, პროდუქციის სინჯის (ნიმუშის) აღება ლაბორატორიული გამოცდის, კვლევის მიზნით, პროდუქციის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობაზე კონტროლი;
ს) სასმელი და სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების წყაროების წყლების, საბანაო, სპორტული, მოსახლეობის დასვენებისა და სამკურნალო მიზნებისათვის გამოყენებული წყლის ობიექტებისა და ზღვის სანაპირო ზოლის წყლების, აგრეთვე ნიადაგისა და ჰაერის ლაბორატორიული გამოცდა, კვლევა სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობაზე კონტროლის განხორციელების მიზნით;
ტ) საკვები პროდუქციის გადასაზიდი სატრანსპორტო საშუალების ჰიგიენური შეფასება და სანიტარიული პასპორტის გაცემა;
უ) ფიზიკური პირის მოთხოვნით ან მისი თანხმობის საფუძველზე საცხოვრებელი ბინის კვლევა და საცხოვრებელი პირობების შესახებ ჰიგიენური დასკვნის გაცემა;
ფ) სანიტარიული ნორმების დამრღვევი ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის, აგრეთვე თანამდებობის პირის მიმართ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის ზომების გამოყენება;
ქ) ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველსაყოფად პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხოციელებისა და გამოვლენილი სანიტარიული ნორმების დარღვევების აღმოფხვრის შესახებ მიწერილობის შედგენა;
ღ) სანიტარიული ნორმების დარღვევის აღმკვეთი ზომების გამოყენება.
10. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განხორციელების სფეროში ამ მუხლის მე-9 ნაწილით გათვალისწინებულ კომპეტენციათა გარდა, ქ. თბილისის ან იმ ქალაქის, რომელიც არ შედის რაიონის შემადგენლობაში, სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციების კომპეტენცია არის ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებების, ფიზიკური ფაქტორების წარმომქმნელი დანადგარის, მოწყობილობის, სამრეწველო დანიშნულებისა და სახალხო მოხმარების სხვა ნაწარმის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის კონტროლის განხორციელება.
11. საქართველოს საზღვრებზე, საზღვაო ნავსადგურებში, აეროპორტებში, სახმელეთო გასასვლელებში და საბაჟო გამშვები პუნქტის ტერიტორიაზე სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლს ახორციელებს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შესაბამისი სამსახური.
საქართველოს 2004 წლის 25 ივნისის კანონი №250-რს - სსმ I, №18, 09.07.2004 წ., მუხ.71
საქართველოს 2006 წლის 29 დეკემბრის კანონი №4237-რს - სსმ I, №50, 30.12.2006 წ., მუხ.388
მუხლი 14🔗. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განმახორციელებელი პირის თანამდებობაზე დანიშვნა და თანამდებობიდან გათავისუფლება
1. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციის უფროსს (მოადგილეს) თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს მინისტრი.
2. აფხაზეთის და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროების სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის რესპუბლიკური ინსპექციების უფროსებს (მოადგილეებს) თანამდებობაზე ნიშნავენ და თანამდებობიდან ათავისუფლებენ აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ჯანმრთელობის დაცვის მინისტრები, მინისტრთან შეთანხმებით.
3. ქალაქისა და რაიონის სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციების უფროსები (მოადგილეები) თანამდებობაზე ინიშნებიან და თანამდებობიდან თავისუფლდებიან გამგებლის (მერის) მიერ, მინისტრის წარდგინებით.
4. საქართველოს, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების, ქალაქისა და რაიონის მთავარი სახელმწიფო სანიტარიული ექიმის (მოადგილის) სტატუსს ანიჭებს მინისტრი.
5. მინისტრი, საჭიროების შემთხვევაში, უფლებამოსილია სპეციალური ნორმატიული აქტით ქალაქის ან რაიონის სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციის უფროსს (მოადგილეს) მიანიჭოს ადმინისტრაციული ტერიტორიის მთავარი სახელმწიფო სანიტარიული ექიმის (მოადგილის) სტატუსი.
საქართველოს 2004 წლის 25 ივნისის კანონი №250-რს - სსმ I, №18, 09.07.2004 წ., მუხ.71
მუხლი 15🔗. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულების დაფინანსება
სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულების დაფინანსების წყაროა საქართველოს ცენტრალური და ადგილობრივი ბიუჯეტებიდან მიღებული ასიგნებები და საქართველოს კანონმდებლობით ნებადართული სხვა შემოსავლები.
თავი V
სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განმახორციელებელი პირის უფლება-მოვალეობანი
მუხლი 16🔗. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განმახორციელებელი პირის უფლება-მოვალეობანი
1. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განმახორციელებელი პირი თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ვალდებულია:
ა) დროულად და სრულად უზრუნველყოს ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მიერ სანიტარიული ნორმების შესრულებასა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელებაზე ზედამხედველობა;
ბ) ფიზიკურ ან/და იურიდიულ პირზე გასცეს ჰიგიენური დასკვნა;
გ) უზრუნველყოს ქვეყანაში წარმოებული და იმპორტირებული პროდუქციის, აგრეთვე ობიექტის ჰიგიენური შეფასება;
დ) მონაწილეობა მიიღოს პროფესიული, ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების აღმოცენების, გავრცელების გამოკვლევასა და მათი სალიკვიდაციო ღონისძიებების განხორციელებაში;
ე) მონაწილეობა მიიღოს რადიაციული უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ღონისძიებების შემუშავებასა და (საჭიროების შემთხვევაში) მათ განხორციელებაში;
ვ) განახორციელოს კონტროლი დეკრეტირებული კონტინგენტის ჰიგიენურ სწავლებაზე.
2. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განმახორციელებელ პირს თავისი კომპეტენციის ფარგლებში უფლება აქვს:
ა) სანიტარიული ნორმების დაცვისა და პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების კონტროლის მიზნით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით შევიდეს საზედამხედველო ობიექტში;
ბ) ფიზიკურ ან/და იურიდიულ პირს წაუყენოს მოთხოვნა სანიტარიული ნორმების დარღვევათა აღმოფხვრისა და პროფილაქტიკურ სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებათა განხორციელების ვადების მითითებით;
გ) სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებისაგან, ფიზიკური ან/და იურიდიული პირისაგან მიიღოს თავისი საზედამხედველო ფუნქციის განსახორციელებლად საჭირო ინფორმაცია;
დ) ამ კოდექსით დადგენილი წესით, ხოლო განსაკუთრებულ შემთხვევაში უსასყიდლოდ აიღოს პროდუქციის, ჰაერის, წყლისა და ნიადაგის სინჯები (ნიმუშები) ლაბორატორიული გამოცდის, კვლევისა და ჰიგიენური შეფასების ჩასატარებლად;
ე) სახელმწიფო საზღვრის გამტარ პუნქტებზე, საბაჟო ზონებსა და ტვირთის განბაჟების სხვა ადგილებში განახორციელოს სატრანსპორტო საშუალების, პოტენციურად საშიში პროდუქციის ან/და ტვირთის სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლი;
ვ) გამოავლინოს და დაადგინოს პროფესიული დაავადებების, აგრეთვე ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების აღმოცენების, გავრცელების მიზეზები და პირობები;
ზ) სანიტარიული ნორმების დარღვევისას შეადგინოს ოქმი საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით დადგენილი წესით;
თ) შესაბამისი დაწესებულების ხელმძღვანელის წინაშე დასვას საკითხი დეკრეტირებულ კონტინგენტს მიკუთვნებულ იმ პირთა სამუშაოდან დროებით ჩამოშორების შესახებ, რომლებსაც არ გაუვლიათ სავალდებულო სამედიცინო შემოწმება ან რომლებიც არიან დაავადების გამომწვევის მატარებლები;
ი) მიიღოს გადაწყვეტილება დეზინფექციის, დეზინსექციისა და დერატიზაციის ჩატარების შესახებ.
მუხლი 17🔗. საქართველოს, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების, ადმინისტრაციული ტერიტორიის, ქალაქისა და რაიონის მთავარი სახელმწიფო სანიტარიული ექიმის (მოადგილის) უფლებები
1. ქალაქისა და რაიონის მთავარ სახელმწიფო სანიტარიულ ექიმს (მოადგილეს) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, გარდა მე-16 მუხლით გათვალისწინებული უფლებებისა, აგრეთვე უფლება აქვს:
ა) გასცეს ჰიგიენური დასკვნა ობიექტის, პროდუქციის, ჰაერის, წყლის, ნიადაგის, აგრეთვე საცხოვრებელი ბინის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის შესახებ;
ბ) გასცეს ჰიგიენური დასკვნა ობიექტის მშენებლობის საპროექტო ტექნიკურ დოკუმენტაციაზე;
გ) გასცეს ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატი;
დ) გასცეს სანიტარიული პასპორტი საკვები პროდუქციის გადასაზიდად სატრანსპორტო საშუალებაზე;
ე) გამოიძახოს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულებაში ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი, აგრეთვე თანამდებობის პირი სანიტარიული ნორმების დარღვევის ფაქტებთან დაკავშირებით;
ვ) საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევაში განიხილოს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმე;
ზ) გამოიყენოს ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის ზომა;
თ) შეაჩეროს ან გააუქმოს ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატი.
2. აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების, ქ.თბილისის და ადმინისტრაციული ტერიტორიის მთავარ სახელმწიფო სანიტარიულ ექიმს (მოადგილეს) თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, გარდა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული უფლებებისა, აგრეთვე უფლება აქვს:
ა) შეიტანოს ხელისუფლების ორგანოებში წინადადება ცალკეული ტერიტორიების სამეურნეო საქმიანობისათვის ან/და საცხოვრებლად გამოყენების აკრძალვის ან სამეურნეო საქმიანობის ან/და ცხოვრების განსაკუთრებული რეჟიმის შემოღების შესახებ, თუ ამ ტერიტორიაზე საშიშროება ექმნება ადამიანის ჯანმრთელობას;
ბ) განიხილოს და გასცეს ჰიგიენური დასკვნა ობიექტის მშენებლობის ტექნიკურ (ტექნიკურ-სამუშაო) პროექტსა და სამუშაო ნახაზზე სანიტარიული ნორმების არარსებობის შემთხვევაში;
გ) გასცეს ჰიგიენური დასკვნა ქალაქის ტიპის დასახლებული პუნქტისა და სოფლის დაგეგმარებისა და განაშენიანების პროექტებზე;
დ) გასცეს ჰიგიენური დასკვნა ზედაპირული და მიწისქვეშა წყლის ობიექტებიდან წყლის ამოღების, აგრეთვე ზედაპირული წყლის ობიექტში ჩამდინარე წყლების ჩაშვების პირობებზე;
ე) განიხილოს და საჭიროების შემთხვევაში გააუქმოს ქალაქის (რაიონის) მთავარი სახელმწიფო სანიტარიული ექიმის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, ოქმი და დასკვნა.
3. საქართველოს მთავარ სახელმწიფო სანიტარიულ ექიმს (მოადგილეს), გარდა ამ მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით გათვალისწინებული უფლებებისა, აგრეთვე უფლება აქვს:
ა) დაადგინოს ტერიტორია, რომელზედაც ცხოვრება და სამეურნეო საქმიანობა საფრთხეს უქმნის ადამიანის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას;
ბ) გასცეს პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატი;
გ) გასცეს ჰიგიენური დასკვნა:
გ.ა) ქალაქისა და კურორტის დაგეგმარებისა და განაშენიანების პროექტებზე და გენერალურ გეგმებზე;
გ.ბ) დაპროექტების ნორმების, ეროვნული სტანდარტების, სამშენებლო ნორმებისა და წესების, შრომის დაცვის წესების, გარემოს დაცვის წესების, საგანმანათლებლო სტანდარტებისა და პროგრამების პროექტების სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის შესახებ;
გ.გ) ახალი სახის პროდუქციის, მომსახურების, ტექნოლოგიური პროცესის, მოწყობილობის, ხელსაწყოებისა და სამუშაო ინსტრუმენტების ნორმატიული და ტექნიკური დოკუმენტაციის პროექტებზე;
გ.დ) ახალი სახის პროდუქციის გამოშვებაზე (დანერგვაზე), ექსპორტსა და იმპორტზე;
გ.ე) საშიში ქიმიური ნივთიერების წარმოებაზე, გამოყენებაზე, იმპორტზე, ექსპორტსა და ტრანზიტზე;
გ.ვ) რადიოაქტიური ნივთიერებებისა და მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროების მოპოვებაზე, მიღებაზე, დამზადებაზე, წარმოებაზე, იმპორტზე, ექსპორტზე, გამოყენებასა და ჩამარხვაზე;
დ) განიხილოს და საჭიროების შემთხვევაში გააუქმოს აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ადმინისტრაციული ტერიტორიის, ქალაქის და რაიონის მთავარი სახელმწიფო სანიტარიული ექიმების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები, ოქმები და დასკვნები.
მუხლი 18🔗. სანიტარიული ნორმების დარღვევის აღმკვეთი ზომები
1. მთავარ სახელმწიფო სანიტარიულ ექიმს (მოადგილეს) სანიტარიული ნორმების დარღვევის აღკვეთის მიზნით დადგენილებით, მიწერილობით ან დასკვნით უფლება აქვს:
ა) აკრძალოს ან შეაჩეროს სანიტარიული ნორმების დარღვევის აღმოფხვრამდე ან/და ჰიგიენური სერტიფიკაციის ჩატარებამდე ობიექტის ექსპლუატაცია, აგრეთვე საწარმოო საქმიანობა;
ბ) მიმართოს სასამართლოს შენობის (ნაგებობის) სამშენებლო სამუშაოების შეჩერების შესახებ;
გ) აკრძალოს პროდუქციის, აგრეთვე მოწყობილობისა და მანქანა-დანადგარების წარმოება, იმპორტი, ექსპორტი, მიწოდება და რეალიზაცია, თუ მათ არ გაუვლიათ ჰიგიენური სერტიფიკაცია;
დ) აკრძალოს წყლის ობიექტის გამოყენება სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების, საბანაო, სპორტული, დასვენებისა და სამკურნალო მიზნებისათვის, თუ იგი არ შეესაბამება სანიტარიულ ნორმებს და საფრთხეს უქმნის ადამიანის ჯანმრთელობას;
ე) მიმართოს საბაჟო ორგანოს ქვეყნის სასაზღვრო ზოლში ან საბაჟო ზონაში ადამიანის ჯანმრთელობისათვის პოტენციურად საშიში პროდუქციის ან/და ტვირთის გადაადგილების დროებით შეჩერების ან აღკვეთის შესახებ, თუ მათ არ გააჩნიათ პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატი, არ აკმაყოფილებენ სანიტარიულ ნორმებს და საფრთხეს უქმნიან ადამიანის ჯანმრთელობას;
ვ) შეზღუდოს ან დროებით აკრძალოს ქვეყნის სასაზღვრო ზოლში ან საბაჟო ზონაში იმ ადამიანის (ადამიანთა ჯგუფის) გადაადგილება, რომელიც საკარანტინო და სხვა საშიში ინფექციური დაავადებების ეპიდემიური გავრცელების წყაროა.
2. ამ მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული სანიტარიული ნორმების დარღვევის აღმკვეთი ზომები ხორციელდება ენერგიის წყაროს, სამეურნეო დანიშნულების სათავსის, ნედლეულის (პროდუქციის) საწყობის, აგრეგატ-მექანიზმისა და სატრანსპორტო საშუალების დალუქვით.
3. ლუქის განზრახ დაზიანების შემთხვევაში პასუხისგებლობა განისაზღვრება საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით დადგენილი წესით.
4. საქართველოს მთავარ სახელმწიფო სანიტარიულ ექიმს (მოადგილეს) უფლება აქვს მიმართოს სასამართლოს ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის საქმიანობის დროებით შეჩერებისა და საფინანსო ანგარიშსწორების ანგარიშზე ყადაღის დადების თაობაზე.
მუხლი 19🔗. ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკაცია
1. ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველსაყოფად ობიექტი ექვემდებარება სავალდებულო ჰიგიენურ სერტიფიკაციას, გარდა საცხოვრებელი შენობისა და ტრანზიტულად მოძრავი სატრანსპორტო საშუალებისა, რომელიც საქართველოში არ არის რეგისტრირებული.
2. ობიექტის ჰიგიენურ სერტიფიკაციას ახორციელებს და ობიექტის ჰიგიენურ სერტიფიკატს გასცემს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულება ამ კოდექსითა და სამინისტროს მიერ დადგენილი წესით.
3. ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატი გაიცემა უვადოდ.
4. ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატი არის სავალდებულო პირობა ობიექტის ექსპლუატაციისათვის (ფუნქციონირებისათვის).
მუხლი 20🔗. პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკაცია
1. პროდუქციის ადამიანის ჯანმრთელობაზე მავნე ზეგავლენის თავიდან აცილების მიზნით წარმოებს პროდუქციის სავალდებულო ჰიგიენური სერტიფიკაცია, რომლის საფუძველზედაც გაიცემა პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატი.
2. პროდუქციის ჰიგიენურ სერტიფიკაციას ახორციელებს და პროდუქციის ჰიგიენურ სერტიფიკატს გასცემს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულება ამ კოდექსითა და სამინისტროს მიერ დადგენილი წესით.
3. ერთგვაროვან პროდუქციაზე გაიცემა ერთი სერტიფიკატი.
4. ჰიგიენურ სერტიფიკაციას დაქვემდებარებული პროდუქციის სახეობათა ჩამონათვალი განსაზღვრულია ამ კოდექსით.
5. ჰიგიენურ სერტიფიკაციას არ ექვემდებარება სამეცნიერო-კვლევითი მიზნებისათვის განკუთვნილი პროდუქცია.
კარი III
კერძო ნაწილი
თავი VI
ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის ზოგადი მოთხოვნები
მუხლი 21🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები დასახლებული ადგილისა და კურორტის დაგეგმარება-განაშენიანების შესახებ
1. დასახლებული ადგილის, კურორტისა და ობიექტის მშენებლობის (რეკონსტრუქციის) საპროექტო ტექნიკური დოკუმენტაცია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უნდა შეთანხმდეს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულებასთან.
2. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი, რომელიც პასუხისმგებელია ობიექტის მშენებლობაზე (რეკონსტრუქციაზე), სანიტარიული ნორმების დარღვევის (ან ნორმების შესრულების შეუძლებლობის) შემთხვევაში ვალდებულია შეაჩეროს ან სრულად შეწყვიტოს ამ სამუშაოების ჩატარება და მათი დაფინანსება ან/და დაკრედიტება.
3. ახალაშენებული (რეკონსტრუირებული, ტექნიკურად და ტექნოლოგიურად განახლებული) ობიექტი ექსპლუატაციაში მიიღება სანიტარიული ნორმების დაცვით.
მუხლი 22🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები პროდუქციის ნორმატიული დოკუმენტაციის შესახებ
1. პროდუქციის ნორმატიული დოკუმენტაციის პროექტი ექვემდებარება ჰიგიენურ შეფასებას.
2. პროდუქციის ნორმატიული დოკუმენტაციის პროექტის ჰიგიენურ შეფასებას ახორციელებს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულება ამ კოდექსითა და სამინისტროს მიერ დადგენილი წესით.
3. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი, რომელიც პასუხისმგებელია პროდუქციის გამოშვებაზე, ვალდებულია შეაჩეროს იმ პროდუქციის წარმოება, მიწოდება და რეალიზაცია, რომლის ნორმატიული დოკუმენტაცია არ არის შეთანხმებული სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულებასთან.
მუხლი 23🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები ობიექტის ექსპლუატაციის შესახებ
1. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია უზრუნველყოს თავის დაქვემდებარებაში არსებული ობიექტის, მისი ცალკეული შენობის, სათავსის, ნაგებობის, მოწყობილობის, დანადგარის, ტექნოლოგიური და სხვა აღჭურვილობის, სატრანსპორტო საშუალების შენახვა და ექსპლუატაცია სანიტარიული ნორმების დაცვით.
2. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია შეაჩეროს იმ ობიექტის (ცალკეული საამქროს, უბნის და ა.შ.) ექსპლუატაცია, რომელიც ფუნქციონირებს სანიტარიული ნორმების დარღვევით ან/და რომელსაც არ გაუვლია ჰიგიენური სერტიფიკაცია.
მუხლი 24🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებების წარმოების, იმპორტის, ექსპორტის, ტრანზიტის, მიწოდების, რეალიზაციის, ტრანსპორტირების, შენახვის, გამოყენებისა და უტილიზაციის შესახებ
1. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებების წარმოების, იმპორტის, ექსპორტის, ტრანზიტის, მიწოდების, რეალიზაციის, ტრანსპორტირების, შენახვის, გამოყენებისა და უტილიზაციის დროს დაიცვას სანიტარიული ნორმები და სხვა ნორმატიული აქტებით გათვალისწინებული მოთხოვნები.
2. საქართველოს ტერიტორიაზე წარმოებული ან იმპორტირებული ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებები და საშუალებები (გარდა ტოქსიკოლოგიურ-ჰიგიენური ექსპერტიზის საფუძველზე სახელმწიფო რეგისტრაციაში გატარებული ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებებისა) ექვემდებარება სავალდებულო ჰიგიენურ სერტიფიკაციას.
3. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია შეაჩეროს იმ ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებების წარმოება, იმპორტი, ექსპორტი, ტრანზიტი, მიწოდება, რეალიზაცია და გამოყენება, რომლებიც არ შეესაბამება სანიტარიულ ნორმებს ან/და რომლებსაც არ გაუვლიათ ჰიგიენური სერტიფიკაცია (გარდა ტოქსიკოლოგიურ-ჰიგიენური ექსპერტიზის საფუძველზე სახელმწიფო რეგისტრაციაში გატარებული ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებებისა).
მუხლი 25🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები საცხოვრებელ ბინასთან დაკავშირებით
საცხოვრებელი ბინა ფართობით, დაგეგმარებით, განათებულობით, ინსოლაციით, ვენტილაციით, აგრეთვე ხმაურის, ვიბრაციის, მაიონებელი და არამაიონებელი გამოსხივების დონით უნდა აკმაყოფილებდეს სანიტარიულ ნორმებს.
მუხლი 26🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები მოსახლეობის რადიაციული უსაფრთხოების უზრუნველყოფის შესახებ
1. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია რადიაციული უსაფრთხოების მიზნით უზრუნველყოს სამინისტროს მიერ უფლებამოსილ სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულებაში რადიოაქტიური ნივთიერებებისა და მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროების მქონე ობიექტის (ლაბორატორიის, განყოფილების, რენტგენის კაბინეტისა და ა.შ.) ჰიგიენური სერტიფიკაცია და სანიტარიულ-ჰიგიენური პასპორტის მიღება.
2. დადებითი ჰიგიენური დასკვნის გარეშე აკრძალულია რადიოაქტიური ნივთიერებებისა და მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროების მოპოვება, მიღება, დამზადება, წარმოება, იმპორტი, ექსპორტი, გამოყენება და ჩამარხვა.
3. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია შეაჩეროს რადიოაქტიური ნივთიერებებისა და მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროების მქონე იმ ობიექტის (ლაბორატორიის, განყოფილების, რენტგენის კაბინეტისა და ა.შ.) ექსპლუატაცია, რომელსაც არ გაუვლია ჰიგიენური სერტიფიკაცია, აგრეთვე შეაჩეროს რადიოაქტიური ნივთიერებებისა და მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროების გამოყენება, თუ ირღვევა რადიაციული უსაფრთხოების ნორმები და საფრთხე ექმნება ადამიანის ჯანმრთელობას.
4. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების უზრუნველყოფის სფეროში ურთიერთობები რეგულირდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
მუხლი 27🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე ფიზიკური ფაქტორების მავნე ზემოქმედების თავიდან აცილების მიზნით
1. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი, რომლის საქმიანობა დაკავშირებულია ფიზიკური ფაქტორების (ხმაური, ვიბრაცია, ელექტრომაგნიტური გამოსხივება და სხვა ბიოლოგიურად აქტიური ფიზიკური ფაქტორები) წარმოქმნასთან, ვალდებულია დაიცვას სანიტარიული ნორმები, აგრეთვე განახორციელოს ღონისძიებები საწარმოო, საცხოვრებელ და საზოგადოებრივ შენობებსა და დასახლებული ადგილის საცხოვრებელ ტერიტორიებზე ფიზიკური ფაქტორების აღმოფხვრის ან მათი ინტენსივობის დონის ჰიგიენურ ნორმატივებამდე შემცირებისათვის.
2. დანადგარის, მოწყობილობის, სამრეწველო დანიშნულებისა და სახალხო მოხმარების სხვა ნაწარმის გამოშვება, იმპორტი, ექსპორტი და ექსპლუატაცია დასაშვებია მხოლოდ ჰიგიენური სერტიფიკაციის შემთხვევაში.
3. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია შეაჩეროს ობიექტის (სატრანსპორტო საშუალების, სამრეწველო დანიშნულებისა და სახალხო მოხმარების სხვა მოწყობილობებისა და აპარატურის) ექსპლუატაცია, რომელიც საწარმოო, საცხოვრებელ და საზოგადოებრივ შენობებში, აგრეთვე დასახლებული ადგილის საცხოვრებელ ტერიტორიებზე აჭარბებს ფიზიკური ფაქტორების ინტენსივობის დასაშვებ დონეს.
მუხლი 28🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები წყლის ობიექტისა და მოსახლეობის სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების შესახებ
1. წყლის ობიექტი, რომელიც გამოიყენება სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების, საბანაო, სპორტის, დასვენებისა და სამკურნალო მიზნით, არ უნდა ახდენდეს მავნე ზეგავლენას მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე.
2. წყლის ობიექტის ამ მუხლის პირველ ნაწილში აღნიშნული მიზნით გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულების მიერ წყლის ხარისხის სანიტარიულ ნორმებთან შესაბამისობის შესახებ დასკვნის გაცემის შემთხვევაში.
3. მოსახლეობის მიერ გამოყენებული წყლის ობიექტის დაბინძურების თავიდან აცილების მიზნით უნდა დადგინდეს სანიტარიული დაცვის ზონები საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
4. სანიტარიული დაცვის ზონების პროექტები და ამ ზონებში განსახორციელებელი პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებები უნდა შეთანხმდეს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულებასთან.
5. წყლის ობიექტის კომპლექსურად გამოყენების შემთხვევაში, პირველ რიგში, გათვალისწინებულ უნდა იქნეს მოსახლეობის მოთხოვნილება, სასმელ-სამეურნეო და კულტურულ-საყოფაცხოვრებო საჭიროების დასაკმაყოფილებლად.
6. სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოები ვალდებულნი არიან უზრუნველყონ დასახლებული ადგილის წყალმომარაგების სისტემის განვითარებისა და მოსახლეობისათვის უსაფრთხო სასმელ-სამეურნეო წყლის მიწოდების ღონისძიებების შემუშავება და განხორციელება.
7. სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოები ვალდებულნი არიან სანიტარიულ ნორმებთან წყლის ხარისხის შეუსაბამობის შემთხვევაში, თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, მიიღონ ზომები წყალსარგებლობის შეზღუდვის, შეჩერების ან აკრძალვის მიზნით.
8. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების წყაროს, აგრეთვე საბანაოდ, სპორტის, მოსახლეობის დასვენებისა და სამკურნალო მიზნით გამოყენებული წყლის ობიექტებისა და ზღვის სანაპირო ზოლის წყლების დაბინძურების თავიდან ასაცილებლად დაიცვას სანიტარიული ნორმები.
9. წყალმომარაგების ცენტრალიზებული სისტემით მოსახლეობისათვის მიწოდებული სასმელ-სამეურნეო წყლისა და წყლის სასაქონლო პროდუქციის უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელია წყალმოსარგებლე და მწარმოებელი ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი.
10. წყლის სასაქონლო პროდუქციის უსაფრთხოებისადმი წაყენებული ზოგადი სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები უნდა შეესაბამებოდეს საკვები პროდუქციისათვის ამ კოდექსით დადგენილ ნორმებს.
მუხლი 29🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები შრომის პირობების შესახებ
1. შრომის პირობები, სამუშაო ადგილი და შრომის პროცესი არ უნდა ახდენდეს მავნე ზეგავლენას მუშაკის ჯანმრთელობაზე.
2. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია შეასრულოს სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები საწარმოო პროცესისა და ტექნოლოგიური დანადგარის, სამუშაო ადგილის, მუშაკის კოლექტიური და ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების, მუშაკის სამუშაო რეჟიმისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების თაობაზე.
3. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია შეაჩეროს იმ ობიექტის (საამქროს, უბნის და ა.შ.) ექსპლუატაცია, სადაც მუშაკის შრომის პირობები არ შეესაბამება სანიტარიულ ნორმებს და საფრთხეს უქმნის მის ჯანმრთელობას.
მუხლი 30🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები დასახლებული ადგილის ატმოსფერული ჰაერის, სამუშაო ზონის, საცხოვრებელი ბინისა და სხვა სათავსის ჰაერის ხარისხის შესახებ
1. დასახლებული ადგილის ატმოსფერულ ჰაერში, საწარმოს სამუშაო ზონის, საცხოვრებელი ბინისა და სხვა სათავსის ჰაერში მავნე ქიმიურ ნივთიერებათა კონცენტრაცია არ უნდა აღემატებოდეს ჰიგიენურ ნორმატივებს.
2. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია ობიექტის დაპროექტების, მშენებლობის (რეკონსტრუქციის, ტექნიკური და ტექნოლოგიური განახლების) და ექსპლუატაციის დროს დაიცვას სანიტარიული ნორმები და სხვა ნორმატიული აქტებით გათვალისწინებული მოთხოვნები, აგრეთვე განახორციელოს ატმოსფერული ჰაერის, სამუშაო ზონის, საცხოვრებელი ბინისა და სხვა სათავსის ჰაერის დაბინძურების თავიდან აცილების ღონისძიებები.
3. დასახლებული ადგილის ატმოსფერული ჰაერის სამრეწველო გაფრქვევის შედეგად დაბინძურების თავიდან აცილების მიზნით უნდა დადგინდეს სანიტარიული დაცვის ზონა.
მუხლი 31🔗. მოთხოვნები ნიადაგის სანიტარიული დაცვის, დასახლებული ადგილის ტერიტორიის სანიტარიული დასუფთავებისა და კეთილმოწყობის შესახებ
1. დასახლებული ადგილის ტერიტორიისა და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების ნიადაგში მავნე ქიმიური ნივთიერებების, ბიოლოგიური და მიკრობიოლოგიური ორგანიზმების, აგრეთვე რადიოაქტივობის დონე არ უნდა აღემატებოდეს ჰიგიენურ ნორმატივებს.
2. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია დაიცვას სანიტარიული ნორმები და სხვა ნორმატიული აქტებით გათვალისწინებული მოთხოვნები, აგრეთვე განახორციელოს ნიადაგის დაბინძურების თავიდან აცილების ღონისძიებები.
3. ქუჩის, ეზოსა და დასახლებული ადგილის სხვა ტერიტორიის, აგრეთვე დასასვენებელი ზონისა და პლაჟის სათანადო სანიტარიული მდგომარეობის უზრუნველყოფის წესებსა და პირობებს ადგენენ ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოები სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულებასთან შეთანხმებით.
მუხლი 32🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები ადამიანის აღზრდისა და სწავლების პირობების შესახებ
1. სასწავლო დაწესებულებასა და ორგანიზაციაში უნდა შეიქმნას ადამიანის ჯანმრთელობის შენარჩუნების, განმტკიცებისა და დაავადებათა პროფილაქტიკისათვის აუცილებელი პირობები.
2. აღზრდისა და სწავლების რეჟიმი, სწავლების ტექნიკური საშუალებები და სახელმძღვანელოები დაიშვება სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულების მიერ სანიტარიულ ნორმებთან მათი შესაბამისობის შესახებ დასკვნის გაცემის შემთხვევაში.
მუხლი 33🔗. მოთხოვნები ჯანმრთელობის მდგომარეობის სავალდებულო შემოწმების შესახებ
1. ცალკეული პროფესიის, საწარმოს, დაწესებულებისა და ორგანიზაციის მუშაკი ვალდებულია საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად გაიაროს ჯანმრთელობის მდგომარეობის წინასწარი პროფილაქტიკური (შრომის დაწყებამდე) და პერიოდული სამედიცინო შემოწმებები (შემდგომში – სამედიცინო შემოწმება).
2. საწარმოს, დაწესებულებისა და ორგანიზაციის ადმინისტრაცია (ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი) ვალდებულია უზრუნველყოს მუშაკის დროული სამედიცინო შემოწმება.
3. მუშაკი, რომელიც უარს აცხადებს სამედიცინო შემოწმებაზე, სამუშაოზე არ დაიშვება.
4. საწარმოს, დაწესებულებისა და ორგანიზაციის ადმინისტრაცია საკუთარი ხარჯით ვალდებულია შრომის მავნე და საშიშ პირობებში დასაქმებული მუშაკი უზრუნველყოს სამედიცინო მომსახურებით.
5. მავნე და საშიში საწარმოო ფაქტორების, სამუშაოებისა და პროფესიების, აგრეთვე იმ საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების ჩამონათვალს, რომელთა მუშაკები ვალდებულნი არიან გაიარონ სამედიცინო შემოწმება, ადგენს სამინისტრო.
მუხლი 34🔗. მოთხოვნები მოსახლეობის სანიტარიული განათლებისა და ჰიგიენური სწავლების ორგანიზების შესახებ
1. ჰიგიენური სწავლება და სანიტარიული მინიმუმის ჩაბარება (ატესტაცია) სავალდებულოა დეკრეტირებული კონტინგენტისათვის სამუშაოზე მიღებამდე და შემდეგ 5 წელიწადში ერთხელ, სამინისტროს მიერ დამტკიცებული სასწავლო პროგრამებითა და დადგენილი წესით.
2. მოსახლეობის სანიტარიული განათლება და ჰიგიენური სწავლება ხორციელდება:
ა) სკოლამდელ და საგანმანათლებლო დაწესებულებებში აღზრდისა და სწავლების პროცესში;
ბ) იმ დაწესებულების თანამდებობის პირისა და მუშაკის პროფესიული ჰიგიენური მომზადებისას, რომლის საქმიანობა დაკავშირებულია საკვები პროდუქტისა და სასმელი წყლის წარმოებასთან, შენახვასთან, ტრანსპორტირებასა და რეალიზაციასთან, ბავშვების აღზრდასა და სწავლებასთან, მოსახლეობის კომუნალურ და საყოფაცხოვრებო მომსახურებასთან.
მუხლი 35🔗. მოთხოვნები ქვეყნის ტერიტორიის სანიტარიული დაცვის შესახებ
1. ქვეყნის ტერიტორიის სანიტარიული დაცვის მიზნით სახელმწიფო საზღვრის გამტარ პუნქტზე, საბაჟო ზონასა და ტვირთის განბაჟების სხვა ადგილებში საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ხორციელდება სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლი.
2. სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლს დაქვემდებარებული ინფექციური დაავადებებისა და პოტენციურად საშიში პროდუქციის ან/და ტვირთის ჩამონათვალს ადგენს სამინისტრო დაინტერესებულ სამინისტროებთან და უწყებებთან შეთანხმებით.
3. ქვეყნის ტერიტორიაზე აკრძალულია:
ა) იმ პროდუქციის იმპორტი, რომელსაც წინასწარ არ გაუვლია ჰიგიენური სერტიფიკაცია (გარდა საერთაშორისო ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა და ტოქსიკოლოგიურ-ჰიგიენური ექსპერტიზის საფუძველზე სახელმწიფო რეგისტრაციაში გატარებული ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებებისა);
ბ) პოტენციურად საშიში პროდუქციის ან/და ტვირთის იმპორტი, რომელთა მიმართ სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლის განხორციელებისას დადგინდება, რომ მათი შემოტანა შექმნის ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების გავრცელების საშიშროებას.
4. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია საერთაშორისო მიმოსვლის სატრანსპორტო საშუალებაზე, სახელმწიფო საზღვრის გამტარ პუნქტზე, საბაჟო ზონასა და ტვირთის განბაჟების სხვა ადგილებში, საკარანტინო და სხვა საშიში ინფექციების გავრცელების აღკვეთის მიზნით, დაიცვას სანიტარიული ნორმები და განახორციელოს პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებები.
5. საკარანტინო და სხვა საშიში ინფექციური დაავადებების მხრივ არაკეთილსაიმედო ქვეყნიდან ჩამოსული მგზავრი და სატრანსპორტო საშუალების ეკიპაჟის წევრები ექვემდებარებიან სავალდებულო რეგისტრაციას სამინისტროს მიერ დადგენილი წესით.
6. ქვეყნის ტერიტორიაზე ნარჩენების ტრანზიტი და იმპორტი რეგულირდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
მუხლი 36🔗. სანიტარიულ-ჰიგიენური მოთხოვნები პროდუქციის წარმოების, იმპორტის, რეალიზაციისა და გამოყენების შესახებ
1. საქართველოს ტერიტორიაზე წარმოებული ან იმპორტირებული პროდუქცია მოსახლეობის ჯანმრთელობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით უნდა შეესაბამებოდეს სანიტარიულ ნორმებს, ეროვნული სტანდარტებითა და სხვა ნორმატიული დოკუმენტებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს.
2. საქართველოს ტერიტორიაზე აკრძალულია პროდუქციის (გარდა ტოქსიკოლოგიურ-ჰიგიენური ექსპერტიზის საფუძველზე სახელმწიფო რეგისტრაციაში გატარებული ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებებისა) წარმოება და რეალიზაცია სავალდებულო ჰიგიენური სერტიფიკატის გარეშე.
3. საქართველოს ტერიტორიაზე აკრძალულია პროდუქციის იმპორტი და რეალიზაცია პროდუქციის სავალდებულო ჰიგიენური სერტიფიკატის გარეშე (გარდა საერთაშორისო ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა და ტოქსიკოლოგიურ-ჰიგიენური ექსპერტიზის საფუძველზე სახელმწიფო რეგისტრაციაში გატარებული ქიმიური და ბიოლოგიური ნივთიერებებისა და საშუალებებისა).
4. პროდუქციის მიწოდება, ტრანსპორტირება, რეალიზაცია და გამოყენება უნდა ხორციელდებოდეს სანიტარიული ნორმების, ეროვნული სტანდარტებითა და სხვა ნორმატიული დოკუმენტებით გათვალისწინებული მოთხოვნების დაცვით.
5. საკვები პროდუქციის ტრანსპორტირება ხორციელდება მხოლოდ იმ სატრანსპორტო საშუალებით, რომელზედაც სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულებამ გასცა სანიტარიული პასპორტი სამინისტროს მიერ დადგენილი წესით.
6. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულია სანიტარიული ნორმების, ეროვნული სტანდარტებითა და სხვა ნორმატიული დოკუმენტებით გათვალისწინებული მოთხოვნების დარღვევის შემთხვევაში შეაჩეროს პროდუქციის წარმოება, იმპორტი, ექსპორტი, მიწოდება, ტრანსპორტირება, რეალიზაცია და გამოყენება.
მუხლი 37🔗. მოთხოვნები მოსახლეობაში ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების გავრცელების თავიდან აცილებისა და ლიკვიდაციის მიზნით
სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოები, ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი ვალდებულნი არიან საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უზრუნველყონ საორგანიზაციო, საინჟინრო-ტექნიკური, სამკურნალო-პროფილაქტიკური, პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების დროულად განხორციელება ინფექციური და მასობრივი არაგადამდები დაავადებებისა და მოშხამვების თავიდან აცილების, ხოლო მათი აღმოცენების შემთხვევაში – ლიკვიდაციის მიზნით.
მუხლი 38🔗. მოთხოვნები ჰიგიენური პროფილის დაწესებულებისა და ორგანიზაციისადმი ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში
1. ჰიგიენური პროფილის სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება და აკრედიტებული სანიტარიული ზედამხედველობის ლაბორატორია აწარმოებენ თავიანთ საქმიანობას სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განხორციელების უზრუნველყოფის მიზნით და წარმოადგენენ სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის სისტემის შემადგენელ ნაწილს.
2. პროფილური სამეცნიერო-კვლევითი, უმაღლესი სასწავლო და სხვა დაწესებულებები, ორგანიზაციები და ცალკეული სპეციალისტები ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში:
ა) ატარებენ კომპლექსურ სამეცნიერო-კვლევით სამუშაოებს ადამიანის ჯანმრთელობაზე გარემო ფაქტორების ზემოქმედების გამოვლენის, შეფასებისა და შესაბამისი პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებების შემუშავების მიზნით;
ბ) ადგენენ ადამიანის ორგანიზმზე გარემო ფაქტორების ზემოქმედების უსაფრთხო კრიტერიუმებს, შეიმუშავებენ სანიტარიული ნორმების პროექტებს;
გ) ხელშეკრულების საფუძველზე მონაწილეობენ ნორმატიული და ტექნიკური დოკუმენტაციის პროექტების განხილვაში, ობიექტისა და პროდუქციის ჰიგიენურ სერტიფიკაციაში, საშიში ქიმიური ნივთიერებების სახელმწიფო გამოცდის ჩატარებაში.
3. პროფილური სამეცნიერო-კვლევითი, უმაღლესი სასწავლო და სხვა დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების ხელმძღვანელ პირებს, აგრეთვე ცალკეულ სპეციალისტებს ეკისრებათ პერსონალური პასუხისმგებლობა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული სამუშაოების შესრულების შედეგად შემუშავებული ღონისძიებებისა და სანიტარიული ნორმების პროექტის ხარისხსა და ჰიგიენური შეფასებისა და სახელმწიფო გამოცდის მონაცემების ობიექტურობაზე.
თავი VII
ობიექტისა და პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემის პროცედურა
მუხლი 39🔗. ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემის პროცედურა
1. ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემის პროცედურით გათვალისწინებულია:
ა) ობიექტის ჰიგიენური შეფასება (საჭიროების შემთხვევაში ლაბორატორიული გამოცდის, კვლევის მეთოდების გამოყენება) და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვა;
ბ) ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემა.
2. ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკაციისათვის წარმოდგენილი უნდა იქნეს შემდეგი დოკუმენტაცია:
ა) განცხადება;
ბ) ეპიდემიური თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი ობიექტის სანიტარიული მინიმუმის ჩაბარებას დაქვემდებარებულ მუშაკთა ჩამონათვალი;
გ) ობიექტის პროექტი (საჭიროების შემთხვევაში);
დ) ტექნოლოგიური პროცესის (მომსახურების) ნორმატიული და ტექნიკური დოკუმენტაცია;
ე) პროდუქციაზე ეროვნული ან მეწარმე სუბიექტის სტანდარტი;
ვ) ობიექტზე გამოყენებული ადამიანის ჯანმრთელობისათვის პოტენციურად საშიში მასალის, ნივთიერების, ნაკეთობის, მოწყობილობის, დანადგარის, ხელსაწყოებისა და სამუშაო ინსტრუმენტების უსაფრთხოების დამადასტურებელი დოკუმენტები (ჰიგიენური სერტიფიკატი, ჰიგიენური დასკვნა და სხვა), რომლებიც გაცემულია პროდუქციის დამამზადებელი ქვეყნის უფლებამოსილი ორგანოს მიერ.
3. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მოთხოვნით დასაშვებია ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკაცია და ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემა ობიექტის ნაწილზე (საამქრო, განყოფილება, კაბინეტი, ლაბორატორია და ა.შ.), რომელსაც აქვს ტექნოლოგიის (მომსახურების) განცალკევებული და დასრულებული ციკლი.
4. ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატი გაიცემა (ან გაცემაზე უარი ითქმება) მისი მფლობელის (მესაკუთრის) მიერ სანიტარიული სამსახურის დაწესებულებაში განცხადების წარდგენიდან 15 დღეში, ხოლო თუ ობიექტის შესწავლა საჭიროებს ლაბორატორიული გამოცდის, კვლევის მეთოდების გამოყენებას – 30 დღეში.
5. ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემაზე უარის თქმის შემთხვევაში სანიტარიული სამსახურის დაწესებულება ვალდებულია ობიექტის მფლობელს (მესაკუთრეს) წერილობით აცნობოს:
ა) სანიტარიული ნორმებითა და სხვა ნორმატიული დოკუმენტებით გათვალისწინებული მოთხოვნები, რომლებსაც არ აკმაყოფილებს ობიექტი;
ბ) სანიტარიულ-ტექნიკურ, პროფილაქტიკურ სანიტარიულ-ჰიგიენურ და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებათა ჩამონათვალი, რომელთა შესრულების შემდეგ შესაძლებელია განმეორებით დადგეს ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემის საკითხი.
6. ობიექტის მფლობელი (მესაკუთრე) ვალდებულია დაიცვას ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატით ობიექტისათვის დადგენილი საქმიანობის პროფილი და სიმძლავრე, პროდუქციის ასორტიმენტი და რაოდენობა (მოცულობა).
7. ობიექტის მფლობელი (მესაკუთრე) პასუხისმგებელია მის მიერ ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის მისაღებად წარდგენილი დოკუმენტაციის სისრულესა და ობიექტურობაზე.
8. ობიექტის მფლობელის (მესაკუთრის) მიერ ამ მუხლის მე-6 ნაწილით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობის ან შეცვლის შემთხვევაში ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატი ექვემდებარება გაუქმებას ან შეჩერებას სამინისტროს მიერ დადგენილი წესით.
9. ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატი განმეორებით გაიცემა, თუ:
ა) გათვალისწინებულია ობიექტის საქმიანობის პროფილის ან/და გამოშვებული პროდუქციის ასორტიმენტის შეცვლა;
ბ) გათვალისწინებულია ობიექტის სიმძლავრის ან/და გამოშვებული პროდუქციის რაოდენობის (მოცულობის) გაზრდა;
გ) განხორციელდა ობიექტის რეკონსტრუქცია (ტექნიკური და ტექნოლოგიური განახლება);
დ) ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაუქმების შემდეგ შესრულდა სანიტარიული სამსახურის დაწესებულების მიერ დასახული სანიტარიულ-ტექნიკური, პროფილაქტიკური სანიტარიულ-ჰიგიენური და სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებები.
მუხლი 40🔗. პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემის პროცედურა
1. პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემის პროცედურით გათვალისწინებულია:
ა) პროდუქციის სინჯის (ნიმუშის) ჰიგიენური შეფასება და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვა;
ბ) პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემა.
2. პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკაციისათვის წარმოდგენილ უნდა იქნეს:
ა) განცხადება;
ბ) პროდუქციის ნორმატიული დოკუმენტები (ეროვნული ან მეწარმე სუბიექტის სტანდარტი, ტექნოლოგიური ინსტრუქცია);
გ) პროდუქციის სინჯი (ნიმუში), რომელიც აღებულია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
3. იმპორტულ პროდუქციაზე, გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული მოთხოვნებისა, დამატებით წარმოდგენილი უნდა იქნეს:
ა) მოწმობა პროდუქციის ხარისხის შესახებ;
ბ) უსაფრთხოების დამადასტურებელი დოკუმენტი (ჰიგიენური სერტიფიკატი, ჰიგიენური დასკვნა და სხვა), რომელიც გაცემულია პროდუქციის დამამზადებელი ქვეყნის უფლებამოსილი ორგანოს მიერ;
გ) დოკუმენტაცია პროდუქციის გამოყენების (მოხმარების) პირობების მითითებით.
4. ამ მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკაციისათვის წარმოდგენილი დოკუმენტაცია უნდა ითარგმნოს ქართულ ენაზე და დამოწმდეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
5. მწარმოებელი (იმპორტიორი) ვალდებულია დაიცვას პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატით განსაზღვრული სანიტარიული ნორმები და სხვა ნორმატიული დოკუმენტებით გათვალისწინებული მოთხოვნები.
6. პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემაზე უარის თქმის შემთხვევაში სანიტარიული სამსახურის დაწესებულება ვალდებულია პროდუქციის მწარმოებელს (იმპორტიორს) წერილობით აცნობოს დასაბუთებული პასუხი მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ.
7. პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატის გაცემის (ან გაცემაზე უარის თქმის შემთხვევაში) ვადა განისაზღვრება კონკრეტული პროდუქციის ლაბორატორიული გამოცდის, კვლევის სახეობისა და მოცულობის გათვალისწინებით და იგი არ უნდა აღემატებოდეს სანიტარიული სამსახურის დაწესებულებაში განცხადების წარდგენიდან 15 დღეს, ხოლო ახალშემუშავებული პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკაციისას – 30 დღეს.
8. პროდუქციის მწარმოებელი (იმპორტიორი) პასუხისმგებელია პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატის მისაღებად თავის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციის სისრულესა და ობიექტურობაზე.
9. მწარმოებლის (იმპორტიორის) მიერ ამ მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობისას პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკატი ექვემდებარება გაუქმებას სამინისტროს მიერ დადგენილი წესით.
კარი IV
ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობა და დავის გადაწყვეტა
თავი VIII
პასუხისმგებლობა სანიტარიული ნორმების დარღვევისათვის
მუხლი 41🔗. სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განმახორციელებელი თანამდებობის პირის პასუხისმგებლობა
მთავარი სახელმწიფო სანიტარიული ექიმი (მოადგილე) ან/და სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის განმახორციელებელი სხვა პირი თავისი მოვალეობის არასათანადოდ შესრულებისათვის, აგრეთვე ქმედებისათვის, რომელიც საფრთხეს უქმნის ადამიანის ჯანმრთელობას, პასუხს აგებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
მუხლი 42🔗. პასუხისმგებლობა სანიტარიული ნორმების დარღვევისათვის
ამ კოდექსისა და სანიტარიული ნორმების დარღვევისათვის ფიზიკურ ან/და იურიდიულ პირს ეკისრება პასუხისმგებლობა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
მუხლი 43🔗. დავის გადაწყვეტა ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში
დავის გადაწყვეტა ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის სფეროში ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
კარი V
გარდამავალი და დასკვნითი ნაწილები
თავი IX
გარდამავალი დებულებანი
მუხლი 44🔗. გარდამავალი დებულებანი
1. ამ კოდექსის ამოქმედებიდან 3 თვეში მიღებულ იქნეს შემდეგი ნორმატიული აქტები:
ა) სოციალურ-ჰიგიენური მონიტორინგის დებულება, რომელსაც შეიმუშავებს საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო და ამტკიცებს საქართველოს პრეზიდენტი ბრძანებულებით;
ბ) საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის ბრძანებები:
ბ.ა) საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ცენტრალური ინსპექციის დებულების დამტკიცების შესახებ;
ბ.ბ) საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო საზღვრის გამტარ პუნქტებზე სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციის დებულების დამტკიცების შესახებ;
ბ.გ) საკარანტინო და სხვა საშიში ინფექციური დაავადებების მხრივ არაკეთილსაიმედო ქვეყნიდან ჩამოსული მგზავრისა და სატრანსპორტო საშუალების ეკიპაჟის წევრების სავალდებულო რეგისტრაციის წესის დამტკიცების შესახებ;
ბ.დ) ქვეყნის სასაზღვრო ზოლსა და საბაჟო ზონებში სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლს დაქვემდებარებული ინფექციური დაავადებებისა და პოტენციურად საშიში პროდუქციის ან/და ტვირთის ჩამონათვალისა და მათი ექსპორტის, იმპორტისა და ტრანზიტისათვის სავალდებულო თანმხლები დოკუმენტაციის დამტკიცების შესახებ;
ბ.ე) საწარმოების, ნაგებობებისა და სხვა ობიექტების სანიტარიული დაცვის ზონები და სანიტარიული კლასიფიკაცია;
ბ.ვ) ობიექტის ჰიგიენური სერტიფიკაციის წესის დამტკიცების შესახებ;
ბ.ზ) პროდუქციის ჰიგიენური სერტიფიკაციის წესის დამტკიცების შესახებ;
ბ.თ) ნორმატიული და ტექნიკური დოკუმენტაციის ჰიგიენური შეფასების ჩატარების წესის დამტკიცების შესახებ;
ბ.ი) დეკრეტირებული კონტინგენტის ჰიგიენური სწავლებისა და სანიტარიული მინიმუმის ჩაბარების (ატესტაციის) წესების დამტკიცების შესახებ;
ბ.კ) დეკრეტირებული კონტინგენტის ჰიგიენური სწავლების სასწავლო პროგრამის დამტკიცების შესახებ;
ბ.ლ) ადამიანის ჯანმრთელობისათვის უსაფრთხო გარემოს უზრუნველსაყოფად აუცილებელი ღონისძიებების შესახებ;
ბ.მ) საქართველოს, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების, ადმინისტრაციული ტერიტორიის, ქალაქისა და რაიონის მთავარი სახელმწიფო სანიტარიული ექიმის (მოადგილის) სტატუსის მინიჭება-ჩამორთმევის წესის შესახებ;
ბ.ნ) მთავარი სახელმწიფო სანიტარიული ექიმის (მოადგილის) წოდებისათვის გათვალისწინებული ხელფასის დანამატის განსაზღვრის წესის შესახებ;
ბ.ო) საკვები პროდუქციის გადასაზიდი საერთაშორისო მიმოსვლისა და ქვეყნის ტერიტორიაზე გადაადგილებული სატრანსპორტო საშუალებებისათვის სანიტარიული პასპორტის გაცემის წესის შესახებ;
გ) (ამოღებულია);
დ) საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრისა და საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრის ერთობლივი ბრძანება სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის დაწესებულებებში სანიტარიულ-პროფილაქტიკური სამუშაოებისა და ლაბორატორიული გამოცდის, კვლევის ტარიფების დამტკიცების შესახებ;
ე) საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრისა და საქართველოს სტანდარტიზაციის, მეტროლოგიისა და სერტიფიკაციის სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარის ერთობლივი ბრძანება ლაბორატორიის (ცენტრის) აკრედიტაციის წესის დამტკიცების შესახებ;
ვ) საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის, საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მინისტრის, საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრისა და საქართველოს სტანდარტიზაციის, მეტროლოგიისა და სერტიფიკაციის სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარის ერთობლივი ბრძანება ჰიგიენურ სერტიფიკაციას დაქვემდებარებული პროდუქციის ჩამონათვალის დამტკიცების შესახებ;
ზ) სამინისტროებისა და უწყებების სანიტარიულ-ეპიდსაწინააღმდეგო სამსახურების დებულებები;
თ) ქალაქისა და რაიონის სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციების დებულებები.
11. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის, საქართველოს ფინანსთა, საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრებმა 2006 წლის 1 სექტემბრამდე გამოსცენ ერთობლივი ბრძანება ქვეყნის სასაზღვრო ზოლსა და საბაჟო ზონებში სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლის განხორციელების ტექნოლოგიური სქემის დამტკიცების შესახებ.
2. ახალი სანიტარიული ნორმების შემუშავებამდე და მათ ამოქმედებამდე საქართველოში დროებით ძალაში დარჩეს 1992 წლამდე მოქმედი სანიტარიული ნორმები.
3. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ცენტრალური და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო საზღვრის გამტარ პუნქტებზე სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექციების ბაზაზე შეიქმნას საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის ინსპექცია.
საქართველოს 2004 წლის 25 ივნისის კანონი №250-რს - სსმ I, №18, 09.07.2004 წ., მუხ.71
საქართველოს 2006 წლის 25 მაისის კანონი №3171-Iს - სსმ I, №19, 01.06.2006 წ., მუხ.160
მუხლი 44🔗1. სახელმწიფო კონტროლი გარდამავალ პერიოდში
1. ამ კოდექსით გათვალისწინებული სახელმწიფო კონტროლი განხორციელდეს 2009 წლის 31 დეკემბრიდან, გარდა:
ა) აგრარული ბაზრებისა;
ბ) საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო დაწესებულებებისა;
გ) საცურაო აუზებისა;
დ) სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგების სისტემებისა;
ე) სამედიცინო დაწესებულებებისა;
ვ) საზღვრისა – მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ კონტრაგენტ ქვეყანაში გავრცელებულია ინფექციური დაავადებები, ეპიდემიები ან ეპიზოოტიები.
2. საქართველოს მთავრობამ, შესაბამისი საერთაშორისო ორგანიზაციების ინფორმაციის საფუძველზე, უზრუნველყოს საშიში ინფექციური დაავადებების, ეპიდემიებისა და ეპიზოოტიების გავრცელების გამო არაკეთილსაიმედო ქვეყნების ნუსხის გამოქვეყნება სისტემატურად, აღნიშნულ ნუსხაში ცვლილებების შეტანის შესაბამისად.
საქართველოს 2005 წლის 24 ივნისის კანონი №1783-რს - სსმ I, №40, 18.07.2005 წ., მუხ.271
საქართველოს 2007 წლის 11 ივლისის კანონი №5255-რს - სსმ I, №29, 27.07.2007 წ., მუხ.314
თავი X
დასკვნითი დებულება
მუხლი 45🔗. კოდექსის ამოქმედება
1. ეს კოდექსი, გარდა მე-13 და მე-14 მუხლებისა, ამოქმედდეს გამოქვეყნებიდან 3 თვის შემდეგ.
2. ამ კოდექსის მე-13 და მე-14 მუხლები ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
საქართველოს პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე
თბილისი,
2003 წლის 8 მაისი.
№2271-IIს
შეტანილი ცვლილებები:
1. საქართველოს 2004 წლის 25 ივნისის კანონი №250-რს - სსმ I, №18, 09.07.2004 წ., მუხ.71
2. საქართველოს 2005 წლის 24 ივნისის კანონი №1783-რს - სსმ I, №40, 18.07.2005 წ., მუხ.271
3. საქართველოს 2006 წლის 25 მაისის კანონი №3171-Iს - სსმ I, №19, 01.06.2006 წ., მუხ.160
4. საქართველოს 2006 წლის 29 დეკემბრის კანონი №4237-რს - სსმ I, №50, 30.12.2006 წ., მუხ.388
5. ძალადაკარგულია - საქართველოს 2007 წლის 27 ივნისის კანონი №5069-რს - სსმ I, №26, 11.07.2007 წ., მუხ.244 (ამოქმედდეს 2007 წლის 1 ოქტომბრიდან).
6. საქართველოს 2007 წლის 11 ივლისის კანონი №5255-რს - სსმ I, №29, 27.07.2007 წ., მუხ.314
დანართი
ჰიგიენურ სერტიფიკაციას დაქვემდებარებული პროდუქციის სახეობათა ჩამონათვალი*
1. საკვები პროდუქცია.**
2. საკვებდანამატები.
3. საკვებისათვის ბიოლოგიურად აქტიური დანამატები.
4. თამბაქო, თამბაქოს ნაწარმი, მათი წარმოებისათვის საჭირო ინგრედიენტები და ნედლეული.
5. მასალა, საგანი და მოწყობილობა-დანადგარები, რომლებიც გამოიყენება საკვები პროდუქციის წარმოების, გადამუშავების, შენახვის, რეალიზაციის, მანიპულირებისა და მოხმარების დროს და უშუალო შეხებაშია საკვებ პროდუქციასთან.
6. საბავშვო საქონელი: სათამაშო, ტანსაცმელი (მათ შორის ლოგინის თეთრეული), ფეხსაცმელი, წიგნი და სასწავლო თვალსაჩინოებები, ავეჯი, ეტლი, ზურგჩანთა.
7. საბავშვო საქონლის დასამზადებელი ხელოვნური, პოლიმერული და სინთეზური მასალები, ნივთიერებები.
8. მასალა, მოწყობილობა და ნივთიერება, რომლებიც გამოიყენება სასმელ-სამეურნეო წყალმომარაგებაში.
9. პარფიუმერულ-კოსმეტიკური საშუალებები.
10. საყოფაცხოვრებო ქიმიის პროდუქცია (მათ შორის სადეზინფექციო), საპონი, სხვა სარეცხი საშუალებები.
11. პირადი ჰიგიენის საშუალებები.
12. პოლიმერული და სინთეზური მასალები, რომლებიც გამოიყენება მშენებლობაში, ტრანსპორტში, აგრეთვე ავეჯისა და სხვა საოჯახო საგნების დასამზადებლად.
13. ქიმიური ბოჭკო, ძაფი.
14. საფეიქრო, სამკერვალო და ტრიკოტაჟის მასალა, რომელიც შეიცავს ქიმიურ ბოჭკოებსა და საფეიქრო დამხმარე ნივთიერებებს.
15. ხელოვნური და სინთეზური ტყავები და საფეიქრო მასალა ფეხსაცმლის დასამზადებლად.
16. საწარმოო და საყოფაცხოვრებო დანიშნულების მანქანათმშენებლობისა და ხელსაწყოთმშენებლობის პროდუქცია.
შენიშვნები:
* პროდუქციის სახეობათა ჩამონათვალის შესაბამისად ჰიგიენურ სერტიფიკაციას დაქვემდებარებული პროდუქციის კოდიფიცირებული სია საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის სასაქონლო ნომენკლატურის მიხედვით ერთობლივად განისაზღვრება საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამინისტროს, საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს და საქართველოს სტანდარტიზაციის, მეტროლოგიისა და სერტიფიკაციის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ, სხვა დაინტერესებულ სამინისტროებთან (უწყებებთან) შეთანხმებით.
** ცხოველური წარმოშობის საკვებ პროდუქციას უნდა ახლდეს ვეტერინარული კეთილსაიმედოობის დამადასტურებელი დოკუმენტი.