შემოსავლების სამსახურის განმარტება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 157-ე მუხლზე

შემოსავლების სამსახურის განმარტება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 157-ე მუხლზე p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:26.95pt; line-height:115%; font-size:10.0pt; font-family-f:'Sylfaen','serif'; color:black; font-weight:bold;} p.MsoCommentText, li.MsoCommentText, div.MsoCommentText { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:26.95pt; font-size:10.0pt; font-family-f:'Sylfaen','serif'; color:black; font-weight:bold;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:26.95pt; line-height:115%; font-size:10.0pt; font-family-f:'Sylfaen','serif'; color:black; font-weight:bold;} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:10.0pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:26.95pt; line-height:115%; font-size:10.0pt; font-family-f:'Sylfaen','serif'; color:black; font-weight:bold;} p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:26.95pt; font-size:8.0pt; font-family-f:'Tahoma','sans-serif'; color:black; font-weight:bold;} span.CommentTextChar { font-family-f:'Sylfaen','serif'; color:black; font-weight:bold;} span.BalloonTextChar { font-family-f:'Tahoma','sans-serif'; color:black; font-weight:bold;} span.HeaderChar { font-family-f:'Sylfaen','serif'; color:black; font-weight:bold;} span.FooterChar { font-family-f:'Sylfaen','serif'; color:black; font-weight:bold;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:58.5pt 1.0in 1.0in 1.0in;} div.Section1 {page:Section1;} შემოსავლების სამსახურის  განმარტება  საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 157- ე მუხლზე დღგ - ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაცია ნაწილი 1. პირი, რომელიც ეწევა ეკონომიკურ საქმიანობას და რომლის მიერ ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა აღემატება 100 000 ლარს (გარდა ამ მუხლის 1​1  ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა): ა) ვალდებულია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისათვის მიმართოს საგადასახადო ორგანოს დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხის 100 000 ლარზე გადაჭარბების დღიდან არა უგვიანეს 2 სამუშაო დღისა;  ბ) დღგ-ის გადამხდელად ითვლება იმ დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების მომენტიდან (ამ ოპერაციის ჩათვლით), რომლის მიხედვითაც დასაბეგრი ოპერაციის საერთო თანხა გადააჭარბებს 100 000 ლარს. ნაწილი 1​1 . პირს (გარდა ამ კოდექსის 26-ე მუხლის მე-6 ნაწილით გათვალისწინებული პირისა), რომელიც საქონლის მიწოდებას ახორციელებს მხოლოდ სსზ-ის ტერიტორიაზე, ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევაში არ წარმოეშობა დღგ-ის სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულება. ანალიზი: თუ პი­რი ეწე­ვა საგადასახადო კო­დექ­სის მე-9 მუხ­ლით გათვალისწინებულ ეკონომიკურ საქ­მი­ა­ნო­ბას და ამა­ვე დროს ნებისმიერი უწ­ყვე­ტი 12 კალენდარული თვის გან­მავ­ლო­ბა­ში ახორ­ცი­ე­ლებს საგადასახადო კო­დექ­სის 161-ე მუხ­ლის პირველი ნა­წი­ლით გათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბულ დღგ-ით და­სა­ბეგრ ოპე­რა­ცი­ებს (სა­გა­და­სა­ხა­დო კო­დექ­სის მე-13 მუხ­ლის შე­სა­ბა­მი­სად, დღგ-ის მიზნებისათვის საქონელს არ მიეკუთვნება ფული ), იმ დღი­დან, რო­დე­საც ასე­თი ოპე­რა­ცი­ე­ბის ღი­რე­ბუ­ლე­ბა გა­და­ა­ჭარ­ბებს 100 000 ლარს, ამ პირ­მა 2 სა­მუ­შაო დღის ვა­და­ში სა­გა­და­სა­ხა­დო ორ­გა­ნო­ში უნ­და წა­რად­გი­ნოს გან­ცხა­დე­ბა დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ი­სათ­ვის, რა დროსაც დღგ - ის გადამხდელად ითვლება იმ დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების მომენტიდან (ამ ოპერაციის ჩათვლით), რომლის მიხედვითაც დასაბეგრი ოპერაციის საერთო თანხა გადააჭარბებს 100 000 ლარს. აღნიშნული წესი არ ვრცელდება პირზე, რომელიც საქონლის მიწოდებას ახორციელებს საგადასახადო კოდექსის 26-ე მუხლით გათვალისწინებულ მხოლოდ სპეციალური სავაჭრო ზონ ის ტერიტორიაზე, გარდა იმ იურიდიული პირისა, რომელიც სპეციალურ ი სავაჭრო ზონ ის ტერიტორიაზე საქონლის რეალიზაციას ახორციელებს დაქირავებული სტაციონარული (ადგილი, რომელიც არ აკმაყოფილებს საგადასახადო კოდექსის 309-ე მუხლის მე-15 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნებს) სავაჭრო ობიექტის მეშვეობით და უფლება აქვს, დამოუკიდებლად შეასრულოს საგადასახადო ანგარიშგება / ვალდებულება. საგადასახადო კოდექსის მე-9 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით განსაზღვრულია საქმიანობები , რომლებიც არ მიეკუთვნება ეკონომიკურ საქმიანობას, მაგალითად, როგორიცაა: საქ­ველ­მოქ­მე­დო ან/და რე­ლი­გი­ური საქ­მი­ა­ნო­ბა ; დაქირავებით მუშაობა; ფიზიკური პირის მიერ ფულადი სახსრების განთავსება ბანკებსა და სხვა საკრედიტო დაწესებულებებში დეპოზიტებსა და ანაბრებზე და სხვა საქმიანობები. შესაბამისად, თუ პი­რი ეწე­ვა მხო­ლოდ საგადასახადო კოდექსის მე-9 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით განსაზღვრულ საქმიანობას მას დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა არ წარმოეშვება. ფაქტობრივი გარემოება I: „ X ” ფონ­დი, ამ კო­დექ­სის მე-10 მუხ­ლის შე­სა­ბა­მი­სად, ეწე­ვა მხო­ლოდ საქ­ველ­მოქ­მე­დო საქ­მი­ა­ნო­ბას − ყი­დუ­ლობს საბავ­შვო ტან­საც­მელს და საკ­ვებს, შემდეგ კი ამ სა­ქო­ნელს უსას­ყიდ­ლოდ აწ­ვდის ბავ­შვთა სახ­ლებს. სხვა საქ­მი­ა­ნო­ბას ფონ­დი არ ეწე­ვა. იან­ვრის თვის გან­მავ­ლო­ბა­ში ფონ­დმა ბავ­შვთა სახ­ლებს მი­ა­წო­და 170 000 ლა­რის ღი­რე­ბუ­ლე­ბის საბავ­შვო ტან­საც­მე­ლი და საკ­ვე­ბი. შედეგი: იმის გათვლისწინებით, რომ ფონ­დს, საქართველოს სა­გა­და­სა­ხა­დო კო­დექ­სის მე-9 მუხ­ლის შე­სა­ბა­მი­სად, არ უწარმოებია ეკო­ნო­მი­კუ­რი საქ­მი­ა­ნო­ბა, მას არ წარ­მო­ეშობა დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა. ფაქტობრივი გარემოება II : „ X ” ფონ­დი, ამ კო­დექ­სის მე-10 მუხ­ლის შე­სა­ბა­მი­სად, ეწე­ვა საქ­ველ­მოქ­მე­დო საქ­მი­ა­ნო­ბას − ყი­დუ­ლობს საბავ­შვო ტან­საც­მლის დასამზადებლად საჭირო საქონელს, აწარმოებს საბავშვო ტანსაცმელს და უსას­ყიდ­ლოდ აწ­ვდის ბავ­შვთა სახ­ლებს. ასევე ქველმოქმედებისათვის საჭირო თანხების მოსაძიებლად ახდენს მის მიერ წარმოებული საბავშვო ტანსაცმლის რეალიზაციას, საიდანაც შემოსულ თანხებს გადასცემს ბავშვთა სახლებს. 2011 წლის 10 ივლისიდან 2012 წლის 9 ივლისამდე პერიოდში ფონ­დმა მოახდინა 95 000 ლა­რის ღი­რე­ბუ­ლე­ბის საბავ­შვო ტანსაცმლის რეალიზაცია, ხოლო 2012 წლის 10 ივლისს 10 000 ლარის ღირებულების საბავშვო ტანსაცმლის რეალიზაცია. შედეგი: „X ” ფონდი 2012 წლის 10 ივლისს 10 000 ლარი ღირებულების საბავშვო ტანსაცმლის მიწოდებიდან, მიუხედავად იმისა, რომ არის საქველმოქმედო ორგანიზაცია წარმოადგენს დღგ-ის გადამხდელს, ვინაიდან 2011 წლის 10 ივლისიდან 2012 წლის 10 ივლისამდე (ნებისმიერი უწყვეტი 12 თვის გან­მავ­ლო­ბა­ში) პერიოდში მის მიერ საგადასახადო კოდექსის მე-9 მუხლით გათვალისწინებული ეკონომიკური საქმიანობიდან განხორციელებული საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხამ (105 000 ლარი) გადააჭარბა 100 000 ლარს. შესაბამისად ფონდის მიერ განხორციელებული ბოლო ოპერაცია (2012 წლის 10 ივლისს 10 000 ლარის ღირებულების საბავშვო ტანსაცმლის რეალიზაცია) ექვემდებარება დღგ-ით დაბეგვრას. ფონდმა 2012 წლის 10 ივლისიდან 2 სამუშაო დღის ვადაში საგადასახადო ორგანოში უნდა წარადგინოს განცხადება დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისათვის. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თაობაზე განცხადების არწარდგენა განიხილება, როგორც დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა და გამოიწვევს პასუხისმგებლობას საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის შესაბამისად. ფაქტობრივი გარემოება III : შპს „ A ” და­რე­გის­ტრირ­და 2010 წლის 1 მარტს. იმა­ვე თვეში მან გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ლა 10 000 ლა­რის დღგ-ით და­სა­ბეგ­რი ოპე­რა­ცი­ე­ბი. 2011 წლის 1 მარ­ტი­სათ­ვის დღგ-ით და­სა­ბეგ­რმა ოპე­რა­ცი­ებ­მა სულ შე­ად­გი­ნა 95 000 ლა­რი. 2011 წლის 1 მარ­ტი­დან 2011 წლის 1 აპ­რი­ლამ­დე „ A ” -მ მოახდინა 9 000 ლა­რის სა­ქონ­ლის რე­ა­ლი­ზა­ცია. ამ სა­ქონ­ლის რე­ა­ლი­ზა­ცია წარ­მო­ად­გენს დღგ-ით და­სა­ბეგრ ოპე­რა­ცი­ას. შედეგი: შპს “ A ” -ს არ წარმოეშვე­ბა დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა, ვი­ნა­ი­დან მი­სი შექ­მნი­ს შემ­დეგ, არც ერ­თი უწ­ყვე­ტი 12 კა­ლენ­და­რუ­ლი თვის გან­მავ­ლო­ბა­ში, დღგ-ით და­სა­ბეგ­რმა ოპერაციებმა არ გა­და­ა­ჭარ­ბა 100 000 ლარს. რო­გორც უკ­ვე აღი­ნიშ­ნა, 2010 წლის 1 მარ­ტი­დან 2011 წლის 1 მარ­ტამ­დე დღგ-ით და­სა­ბეგ­რი ოპე­რა­ცი­ე­ბის ჯამ­მა შე­ად­გი­ნა 95 000 ლა­რი, ხო­ლო 2010 წლის 1 აპ­რი­ლი­დან 2011 წლის 1 აპ­რი­ლამ­დე – 94 000 ლა­რი (95000+9000-10000). ფაქტობრივი გარემოება IV : არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი საქმიანობას ახორციელებს „გრანტის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნების შესაბამისად. მინიჭებული აქვს საქველმოქმედო ორგანიზაციის სტატუსი. დონორებიდან მიღებული სახსრებით (გრანტი) ახორციელებს საგანმანათლებლო, სამეცნიერო-კვლევით, ჯანმრთელობის დაცვის, კულტურულ, სპორტულ, ეკოლოგიურ და სოციალურ პროექტებს. აგრეთვე სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის პროგრამების დაფინანსებას. ააიპ საკუთარი ძალებით ახდენს სკოლების, თეატრების, სტადიონების და საავადმყოფოების მშენებლობას. აგრეთვე სხვა სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის ობიექტების მშენებლობას. მშენებლობის დასრულების შემდგომ შესაბამისი კომისიის მიერ (ადგილობრივი თვითმმართველობა) ექსპლუატაციაში მიღებას, საჯარო რეესტრში დარეგისტრირებას და მხოლოდ ამ პროცესების შემდგომ, ახორციელებს შენობა-ნაგებობების სხვა მოძრავი ქონების გადაცემას საქველმოქმედო ორგანიზაციებისთვის უსასყიდლოდ, შემდგომი საქველმოქმედო საქმიანობის განხორციელებისათვის. შედეგი: მოცემულ პირობებში,       ააიპ-ის მიერ აშენებული შენობა-ნაგებობების საქველმოქმედო ორგანიზაციებზე უსასყიდლოდ გადაცემა წარმოადგენს საქველმოქმედო და არა ეკონომიკურ საქმიანობას და დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულების განსაზღვრისას არ უნდა იქნეს გათვალისწინებული.            ნაწილი 2 . პირი, რომელიც აწარმოებს აქციზურ საქონელს საქართველოში, ვალდებულია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისათვის მიმართოს საგადასახადო ორგანოს აქციზური საქონლის მიწოდებამდე. ანალიზი: თუ პი­რი საგადასახადო კოდექსის მე-9 მუხლით გათვალისწინებული ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში აწარ­მო­ებს აქციზურ სა­ქო­ნელს, რო­მე­ლიც სა­გა­და­სა­ხა­დო კო­დექ­სის მე-7 კა­რის შე­სა­ბა­მი­სად იბეგ­რე­ბა აქ­ცი­ზით, იგი სა­გა­და­სა­ხა­დო კო­დექ­სის მე-16 მუხლით გათვალისწინებული ასე­თი სა­ქონ­ლის მი­წო­დე­ბამ­დე (სას­ყიდ­ლით ან უსას­ყიდ­ლოდ) ვალდებულია გა­ტარ­დეს რე­გის­ტრა­ცი­ა­ში დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად. ფაქტობრივი გარემოება V: შპს „ X ” საქართველოს ტერიტორიაზე აწარ­მო­ებს ბრენდს. ბრენდის წარ­მო­ე­ბის ტექ­ნო­ლო­გია ით­ვა­ლის­წი­ნებს ყურ­ძნის სპირ­ტის და­ყე­ნე­ბას მუ­ხის კას­რებ­ში, სულ ცოტა, 3 წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში. 2011 წლის 10 ივლისს მეწარმემ ყურ­ძნის სპირ­ტი ჩა­ას­ხა მუ­ხის კას­რებ­ში, რო­მე­ლიც კას­რებ­ში უნ­და იყოს 2014 წლის ივლისამდე. 3 წლის შემ­დეგ „X ” გეგ­მავს ბრენდის ჩა­მოს­ხმას ბოთ­ლებ­ში და 2014 წლის 1 აგვისტოს მა­ღა­ზი­ებ­ში სა­რე­ა­ლი­ზა­ცი­ოდ მი­წო­დე­ბას. „X ” სხვა ეკო­ნო­მი­კურ საქ­მი­ა­ნო­ბას არ ეწე­ვა და არ არის დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლი. შედეგი: „X ” ვალ­დე­ბუ­ლი იქ­ნე­ბა 2014 წლის 1 აგვისტომდე რე­გის­ტრა­ცი­ა­ში გა­ტარ­დეს დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე, 2014 წლის 1 აგვისტოს მაღაზიებში სარეალიზაციოდ ბრენდის მიწოდება, შპს „X ” -ის მხრიდან განიხილულ იქნება როგორც დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა და გამოიწვევს პასუხისმგებლობას საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის შესაბამისად. ნაწილი 3 . პირი, რომელიც ახორციელებს აქციზური საქონლის იმპორტს საქართველოში, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც აქციზური საქონლის საქართველოში იმპორტი გათავისუფლებულია დღგ-ის გადახდისაგან, ვალდებულია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისათვის მიმართოს საგადასახადო ორგანოს საქართველოში აქციზური საქონლის მიწოდებამდე. ანალიზი: თუ პი­რი საგადასახადო კოდექსის მე-9 მუხლით გათვალისწინებული ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ახორ­ცი­ე­ლებს აქციზური სა­ქონ­ლის იმ­პორტს, რო­მე­ლიც სა­გა­და­სა­ხა­დო კო­დექ­სის მე-7 კა­რის შე­სა­ბა­მი­სად იბეგ­რე­ბა აქ­ცი­ზით, იგი სა­გა­და­სა­ხა­დო კო­დექ­სის მე-16 მუხლით გათვალისწინებული ასე­თი სა­ქონ­ლის მი­წო­დე­ბამ­დე (სას­ყიდ­ლით ან უსას­ყიდ­ლოდ) ვალდებულია გა­ტარ­დეს რე­გის­ტრა­ცი­ა­ში დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად. ფაქტობრივი გარემოება VI : შპს „X ” -მა ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში 2011 წლის 10 ივლისს განახორციელა აქციზური საქონლის (სპირტის) იმპორტი. ამავე წლის 12 ნოემბერს პირმა განახორციელა 70 000 ლარის არააქციზური საქონლის მიწოდება, ხოლო 27 ნოემბერს მოახდინა 15 000 ლარის აქციზური საქონლის (სპირტის) მიწოდება. ამასთან, ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში მისი დასაბეგრი ოპერაციების ბრუნვა არ აღემატება 100 000 ლარს. შპს „X ” -მა არ მიმართა საგადასახადო ორგანოს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისთვის. შედეგი: მიუხედავად იმისა, რომ შპს „X ” -ის დასაბეგრი ოპერაციების ბრუნვა ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში არ აღემატებოდა 100 000 ლარს , შპს „X ” -ი ვალდებული იყო აქციზური საქონლის მიწოდებამდე (2011 წლის 27 ნოემბრამდე) საგადასახადო ორგანოსათვის მიემართა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისათვის. შპს „X ” -ის მხრიდან დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თაობაზე განცხადების არწარდგენა განიხილება როგორც დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა და გამოიწვევს პასუხისმგებლობას საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის შესაბამისად. ნაწილი 4. თუ ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში მოსალოდნელი ერთჯერადი ოპერაციის შედეგად ან ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ერთ დღეში დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის თანხა აღემატება 100 000 ლარს, პირი: ა) ვალდებულია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისათვის მიმართოს საგადასახადო ორგანოს დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხის 100 000 ლარზე გადაჭარბების დღიდან არა უგვიანეს 2 სამუშაო დღისა; ბ) დღგ-ის გადამხდელად ითვლება იმ ერთჯერადი ოპერაციის ან ერთ დღეში განხორციელებული დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების მომენტიდან (ამ ოპერაციის ჩათვლით), რომლის მიხედვითაც დასაბეგრი ოპერაციის თანხა გადააჭარბებს 100 000 ლარს. ფაქტობრივი გარემოება VII : შპს „X ” არ არის დღგ-ის გადამხდელი. იგი ახორციელებს მის პირველ ოპერაციას – შეგროვებული 1000 ტონა ჯართის მიწოდებას საქართველოს რეზიდენტი პირისათვის 300 000 ლარად. შედეგი: შპს „ X ” აღნიშნული მიწოდების განხორციელებიდან წარმოადგენს დღგ-ის გადამხდელს, შესაბამისად, ოპერაცია ექვემდებარება დღგ-ით დაბეგვრას. შპს „X ” -მა ამ ოპე­რა­ციის განხორციელებიდან 2 სა­მუ­შაო დღის ვა­და­ში სა­გა­და­სა­ხა­დო ორ­გა­ნო­ში უნ­და წა­რად­გი­ნოს გან­ცხა­დე­ბა დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ი­სათ­ვის. შპს „X ” -ის მხრიდან დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თაობაზე განცხადების არწარდგენა განიხილება როგორც დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა და გამოიწვევს პასუხისმგებლობას საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის შესაბამისად. ფაქტობრივი გარემოება VIII : შპს - “X” ეწევა მხოლოდ სამედიცინო მომსახურებას, რომელიც საგადასახადო კოდექსის 168-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ე” ქვეპუნქტით გათავისუფლებულია დღგ-ისგან. შესაბამისად, მის მიერ აღნიშნული მომსახურებიდან მიღებული შემოსავალი არ გაითვალისწინება დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის განსაზღვრისას და პირი არ არის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული. შპს „X ” -მა 2011 გადაწყვიტა გაეფართოვებინა მისი საქმიანობა და ააშენა ახალი კლინიკა ღირებულებით 150 000 ლარი. შპს „X” -მა 2012 წლის 3 მარტს დაიწყო ახალი კლინიკის ძირითად საშუალებად გამოყენება (მიიღო ექსპლუატაციაში). შედეგი: საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ ” ქვეპუნქტის მიხედვით დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას წარმოადგენს საკუთარი წარმოების შენობა-ნაგებობის ძირითად საშუალებად გამოყენება, ხოლო დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების დროდ ითვლება ძირითადი საშუალების ექსპლუატაციაში მიღების მომენტი. ფაქტობრივი გარემოებიდან გამომდინარე, 2012 წლის 3 მარტიდან შპს „X ” წარმოადგენს დღგ-ის გადამხდელს, ვინაიდან მის მიერ ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ერთ დღეში დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის თანხა აღემატება 100 000 ლარს, შესაბამისად, ოპერაცია ექვემდებარება დღგ-ით დაბეგვრას. შპს „X ” ვალდებულია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისათვის მიმართოს საგადასახადო ორგანოს დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებიდან არა უგვიანეს 2 სამუშაო დღისა. შპს „X ” -ის მხრიდან დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თაობაზე განცხადების არწარდგენა განიხილება როგორც დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა და გამოიწვევს პასუხისმგებლობას საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის შესაბამისად. ნაწილი 5. რეორგანიზაციის შედეგად შექმნილი პირი, თუ რეორგანიზაციის ერთ-ერთი მხარე არის დღგ-ის გადამხდელი, ვალდებულია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისათვის მიმართოს საგადასახადო ორგანოს დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებამდე, მაგრამ რეორგანიზაციის დასრულებიდან არა უგვიანეს 10 კალენდარული დღისა. ანალიზი: საწარმო შესაძლებელია გარდა ი ქმნა ს (სამართლებრივი ფორმ ა შეე ცვ ა ლ ოს ) , შ ე ერწყ ას მეორე საწარმოს (გაერთიან დეს ) ან გა ი ყო ს (დაყოფა, გამოყოფა) რამდენიმე საწარმოდ, რაც „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14​4 მუხლის მიხედვით წარმოადგენს რეორგანიზაციის სახეებს. თუ სამართლებრივი ფორმ ის ცვლ ილებისას, გაერთიან ებისას, დაყოფ ისას ან გამოყოფ ისას ერთ-ერთი მხარე მაინც არის დღგ-ის გადამხდელი, რეორგანიზაციის შედეგად შექმნილი ( სამართლებრივ ი ფორმ ა შეი ცვლ ილი, გაერთიან ებული, დაყოფ ილი ან გამოყოფ ილი) პირი ვალდებულია დღგ-ის გადამხდელად დარეგისტრირდეს დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებამდე, მაგრამ რეორგანიზაციის დასრულებიდან არა უგვიანეს 10 კალენდარული დღისა. ფაქტობრივი გარემოება IX : შპს „X ” , რომელიც არის დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლი გა­ი­ყო ორ შპს-ად: შპს „ Y ” -ად და შპს „ Z ” -ად. „Y ” -ს რე­გის­ტრა­ცი­ი­დან მე-3 დღეს სურს განახორციელოს დღგ-ით და­სა­ბეგ­რი იმ სა­ქონ­ლის რე­ა­ლი­ზა­ცია, რომელიც არ არის დღგ-ისგან გათავისუფლებული ჩათვლის უფლებით ან ჩათვლის უფლების გარეშე. შედეგი: ახ­ლად შექ­მნი­ლი ორი­ვე კომ­პა­ნია ვალ­დე­ბუ­ლია, სახელმწიფო რე­გის­ტრა­ცი­ი­დან არა უგ­ვი­ა­ნეს 10 კალენდარული დღი­სა, სა­გა­და­სა­ხა­დო ორ­გა­ნო­ში წა­რად­გი­ნოს გან­ცხა­დე­ბა დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ის თა­ო­ბა­ზე, ხოლო შპს „Y ” -მა აღნიშნულ შემ­თხვე­ვა­ში გან­ცხა­დე­ბა დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ის თა­ო­ბა­ზე სა­გა­და­სა­ხა­დო ორ­გა­ნო­ში უნ­და წა­რად­გი­ნოს საქონლის რე­ა­ლი­ზა­ცი­ის გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბამ­დე. დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ის თა­ო­ბა­ზე გან­ცხა­დე­ბის წარ­დგე­ნის გა­რე­შე შპს „Y ” -ის მიერ საქონლის მიწოდება განიხილება როგორც დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა და გამოიწვევს პასუხისმგებლობას საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის შესაბამისად. ნაწილი 6. დღგ-ის გადამხდელი პარტნიორისაგან/წევრისაგან შენატანის სახით საქონლის/მომსახურების მიღების შემთხვევაში საწარმო/ამხანაგობა ვალდებულია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისათვის მიმართოს საგადასახადო ორგანოს დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებამდე, მაგრამ შენატანის განხორციელებიდან არა უგვიანეს 10 კალენდარული დღისა. ფაქტობრივი გარემოება X : შპს „X ” -მა და რამ­დე­ნი­მე ფი­ზი­კურ­მა პირ­მა და­ა­ფუძ­ნეს შპს „ Y ” . „X ” არის დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლი , მან „ Y ” -ის კა­პი­ტალ­ში შე­ი­ტა­ნა 20 000 ლა­რის ღი­რე­ბუ­ლე­ბის მან­ქა­ნა-და­ნად­გა­რე­ბი. შედეგი: შპს „Y” ვალ­დე­ბუ­ლია, სახელმწიფო რე­გის­ტრა­ცი­ი­დან 10 დღის ვა­და­ში სა­გა­და­სა­ხა­დო ორ­გა­ნო­ში გან­ცხა­დე­ბა წა­რად­გი­ნოს დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ის თა­ო­ბა­ზე. თუ შპს „Y”-ს სურს, და­სა­ბეგ­რი ოპე­რა­ცი­ე­ბი გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ლოს უფ­რო ად­რე, მან გან­ცხა­დე­ბა დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ის თა­ო­ბა­ზე სა­გა­და­სა­ხა­დო ორ­გა­ნო­ში უნ­და წა­რად­გი­ნოს ამ დასაბეგრი ოპერაცი­ის გან­ხორ­ცი­ე­ლე­ბამ­დე. დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ის თა­ო­ბა­ზე გან­ცხა­დე­ბის წარ­დგე­ნის გა­რე­შე „Y ” -ის მიერ დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელება განიხილება როგორც დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა და გამოიწვევს პასუხისმგებლობას საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის შესაბამისად. ნაწილი 7. დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციას დაქვემდებარებული პირის რეგისტრაციის გარეშე გამოვლენისას საგადასახადო ორგანო ატარებს ამ პირს რეგისტრაციაში დღგ-ის გადამხდელად. ამასთანავე, პირი დღგ-ის გადამხდელად ითვლება რეგისტრაციის ვალდებულების წარმოშობის მომენტიდან. ანალიზი: თუ სა­გა­და­სა­ხა­დო ორ­გა­ნო­ გა­მოავ­ლე­ნს პირს, რო­მელ­საც და­უდ­გა დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა, მაგ­რამ რე­გის­ტრი­რე­ბუ­ლი არ არის ასე­თად, სა­გა­და­სა­ხა­დო ორ­გა­ნო თვი­თონ ­ა­რე­გის­ტრი­რებს პი­რს დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად. ფაქტობრივი გარემოება XI : შპს „X ” დღგ-ის გადამხდელად არარეგისტრირებული პირია, რომელიც გაწეული მომსახურებისთვის ყოველთვიურად ხელშეკრულებით იღებს 15 000 ლარს. შესაბამისად, მე-7 თვეს შპს „X ” -ს დაუდგა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ვალდებულება, თუმცა შპს „X ” -მა გააგრძელა საქმიანობა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე და იმავე ოდენობით (15 000 ლარი) კომპენსაციის მიღება. საგადასახადო ორგანომ გამოავლინა აღნიშნული ფაქტი. შედეგი: შპს „X ” ვალდებული იყო დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხის 100 000 ლარზე გადაჭარბებიდან არა უგვიანეს 2 სამუშაო დღისა დარეგისტრირებულიყო დღგ-ის გადამხდელად, შესაბამისად, მის მიერ დარღვეულია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის წესი. საგადასახადო ორგანო მოახდენს შპს „X ” -ის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციას. შპს „X ”- ს დაერიცხება კუთვნილი დღგ-ის გადასახადი და დაჯარიმდება დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობისათვის საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის შესაბამისად. ნაწილი 8. სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულების განსაზღვრისას არ გაითვალისწინება: ა) ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებული დასაბეგრი ოპერაციები; ბ) ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებული დასაბეგრი ოპერაციები; გ) ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მქონე პირისთვის − ფიქსირებული გადასახადით დასაბეგრი საქმიანობიდან მიღებული შემოსავალი. ფაქტობრივი გარემოება XII: შპს „ Z ” -ის საქ­მი­ა­ნო­ბაა მი­წე­ბის ყიდ­ვა-გა­ყიდ­ვა. „ Z ” -მა თვის გან­მავ­ლო­ბა­ში იყი­და და გა­ყი­და 2 ნაკ­ვე­თი. ერ­თი ნაკ­ვე­თი „Z ” -მა გა­ყი­და 120 000 ლა­რად, ხო­ლო მე­ო­რე − 300 000 ლა­რად. შედეგი: მი­უ­ხედავად იმი­სა, რომ „Z”-მა მი­ი­ღო შე­მო­სა­ვა­ლი, რო­მე­ლიც აღე­მა­ტე­ბა 100 000 ლარს, მას არ და­უდ­გა დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა, ვინაიდან მიწის ნაკვეთის მიწოდება საგადასახადო კოდექსის 168-ე პირველი ნაწილის მიხედვით ჩათვლის უფლების გარეშე დღგ-ისგან გათავისუფლებულია. ფაქტობრივი გარემოება XIII : შპს „ Z” ახორციელებს „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული ფიქსირებული გადასახადით დასაბეგრ საქმიანობას − აქვს პურის საცხობი თონე, რომელზეც მინიჭებული აქვს შესაბამისი სტატუსი , ასევე აქვს ტანსაცმლის მაღაზია, რომელიც ექვემდებარება დაბეგვრას საერთო წესით. შპს „ Z ” -მა 2012 წლის 10 ივლისიდან 2013 წლის 10 ივლისამდე მიიღო შემოსავალი თონეთი გაწეული საქმიანობიდან 40 000 ლარი, ხოლო ტანსაცმლის მაღაზიიდან − 80 000 ლარი, ჯამში − 120 000 ლარი (40 000 + 80 000). შესაბამისად, ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხის მიხედვით გადააჭარბა 100 000 ლარს. შედეგი: მიუხედავად იმისა, რომ შპს „Z"  -მა დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხის მიხედვით (120 000) გადააჭარბა 100 000 ლარს, მას არ და­უდ­გება დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად სავალდებულო რე­გის­ტრა­ცი­ის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა, ვინაიდან ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მქონე პირისთვის ფიქსირებული გადასახადით დასაბეგრი საქმიანობიდან მიღებული შემოსავალი სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულების განსაზღვრისას არ გაითვალისწინება. ნაწილი 9. დღგ-ის გადამხდელად არარეზიდენტის სავალდებულო რეგისტრაციის მიზნით, მისი დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხის განსაზღვრისას, მხედველობაში მიიღება მხოლოდ საქართველოში მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით განხორციელებული საქონლის მიწოდება და მომსახურების გაწევა. ანალიზი:    სა­ვალ­დე­ბუ­ლო რე­გის­ტრა­ცი­ის მიზ­ნით არა­რე­ზი­დენ­ტი პი­რის დღგ-ით და­სა­ბეგ­რი ოპე­რა­ცი­ე­ბის და­ან­გა­რი­შე­ბი­სას და­ჯამ­დე­ბა მხო­ლოდ იმ სა­ქონ­ლის და მომ­სა­ხუ­რე­ბის მი­წო­დე­ბა, რომ­ლე­ბიც არა­რე­ზი­დენ­ტმა გა­ნა­ხორ­ცი­ე­ლა სა­გა­და­სა­ხა­დო კო­დექ­სის 29-ე მუხ­ლის შე­სა­ბა­მი­სად რე­გის­ტრი­რე­ბუ­ლი მუდ­მი­ვი და­წე­სე­ბუ­ლე­ბის მეშ­ვე­ო­ბით. არარეზიდენტის მუდმივი დაწესებულების დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის გარეშე გამოვლენისას საგადასახადო ორგანო ატარებს არარეზიდენტის მუდმივ დაწესებულებას რეგისტრაციაში დღგ-ის გადამხდელად. ამასთანავე, არარეზიდენტის მუდმივი დაწესებულება დღგ-ის გადამხდელად ითვლება რეგისტრაციის ვალდებულების წარმოშობის მომენტიდან. ფაქტობრივი გარემოება XIV: უც­ხო­ურ­მა „Y” კომ­პა­ნი­ამ სა­ქარ­თვე­ლო­ში, ამ კო­დექ­სის 29-ე მუხ­ლის შე­სა­ბა­მი­სად, და­ა­რე­გის­ტრი­რა მუდ­მი­ვი და­წე­სე­ბუ­ლე­ბა. 9 თვის გან­მავ­ლო­ბა­ში მუდ­მივ­მა და­წე­სე­ბუ­ლე­ბამ სა­ქარ­თვე­ლოს სა­წარ­მო­ებს გა­უ­წია 90 000 ლა­რის ღირებულების მარ­კე­ტინ­გუ­ლი მომ­სა­ხუ­რე­ბა. გარ­და ამი­სა, თვი­თონ „Y ” -მა სა­ქარ­თვე­ლოს სა­წარ­მო­ებს და­მა­ტე­ბით გა­უ­წია 15 000 ლა­რის ღირებულების მარ­კე­ტინ­გუ­ლი მომ­სა­ხუ­რე­ბა. შედეგი: მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ გაწეული მომ­სა­ხუ­რე­ბის ჯამური ღირებულება 105 000 ლა­რია (100 000 ლარ­ზე მე­ტია), მუდმივ დაწესებულებას დღგ-ის გა­დამ­ხდე­ლად რე­გის­ტრა­ცი­ის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა არ გაუ­ჩ­ნდება, რად­გან დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხის განსაზღვრისას მხედ­ვე­ლო­ბა­ში მი­ი­ღე­ბა მხო­ლოდ მუდ­მი­ვი და­წე­სე­ბუ­ლე­ბის მეშ­ვე­ო­ბით გაწეული მომ­სა­ხუ­რე­ბა, რო­მ­ლის ღირებულებაც 90 000 ლარია (100 000 ლარ­ზე ნაკ­ლებია).