აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შესახებ

აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შესახებ (ძალადაკარგულია - 12.12.2013, №94-უ.ს.შ.ს.) . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კ ა ნ ო ნ ი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შესახებ თავი I აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მაჩვენებლები მუხლი 1🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ბალანსი 1.  განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ბალანსი თანდართული რედაქციით: (ათასი ლარი) დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა მათ შორის გრანტები შემოსავლები 114 656,5 135 773,0 150 178,3  0,0 გადასახადები 106 370,7 124 750,3 126 000,0  0,0 გრანტები 3 163,4 4 061,3 15 069,9  0,0 სხვა შემოსავლები 5 122,4 6 961,4 9 108,4  0,0 ხარჯები 94 871,2 112 468,6 116 710,1  56,7 შრომის ანაზღაურება 13 205,2 16 351,1 17 018,0  0,0 საქონელი და მომსახურება 14 345,3 18 919,9 17 967,8  54,5 პროცენტი  149,9  250,6  314,9  0,0 სუბსიდიები 22 767,6 28 069,5 27 686,4  0,0 გრანტები (გაცემული) 15 275,9 31 192,8 22 353,5  0,0 სოციალური უზრუნველყოფა 2 843,6 5 433,4 5 238,3  0,0 სხვა ხარჯები 26 283,7 12 251,3 26 131,4  2,2 საოპერაციო სალდო 19 785,3 23 304,4 33 468,2 - 56,7 არაფინანსური აქტივების ცვლილება 11 202,3 23 945,3 20 452,1  0,0 ზრდა (შეძენა) 24 956,5 33 336,3 22 960,1  0,0 კლება (გაყიდვა) 13 754,1 9 391,0 2 508,0  0,0 მთლიანი სალდო 8 583,0 - 640,9 13 016,1 - 56,7 ფინანსური აქტივების ცვლილება 7 653,1 - 736,1 10 443,9  56,7 ზრდა 16 993,2  0,0 10 500,6  0,0 ვალუტა, დეპოზიტები 16 993,2 10 500,6 სესხები  0,0  0,0  0,0  0,0 კლება 9 340,1  736,1  56,7  56,7 ვალუტა, დეპოზიტები 9 250,6  736,1  56,7  56,7 სესხები  89,5 ვალდებულებების ცვლილება - 929,9 - 95,2 -2 572,2  0,0 ზრდა  0,0  0,0  0,0  0,0 სესხები კლება  929,9  95,2 2 572,2  0,0 სესხები ბალანსი  0,0  0,0  0,0  0,0 2. განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსულობები, გადასახდელები და ნაშთის ცვლილება თანდართული რედაქციით: (ათასი ლარი) დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა მათ შორის გრანტები შემოსულობები 128 500,2 145 164,0 152 686,3  0,0 შემოსავლები 114 656,5 135 773,0 150 178,3  0,0 არაფინანსური აქტივების კლება 13 754,1 9 391,0 2 508,0  0,0 ფინანსური აქტივების კლება (ნაშთის გამოკლებით)  89,5  0,0  0,0  0,0 ვალდებულებების ზრდა  0,0  0,0  0,0  0,0 გადასახდელები 120 757,6 145 900,1 142 242,4  56,7 ხარჯები 94 871,2 112 468,6 116 710,1  56,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა 24 956,5 33 336,3 22 960,1  0,0 ფინანსური აქტივების ზრდა (ნაშთის გამოკლებით)  0,0  0,0  0,0  0,0 ვალდებულებების კლება  929,9  95,2 2 572,2  0,0 ნაშთის ცვლილება 7 742,6 - 736,1 10 443,9 - 56,7 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 03.06.2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 24 ივლისის კანონი №61 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 25.07.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . თავი II   აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლები მუხლი 2🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლები განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლები 150178,3  ათასი ლარის ოდენობით: (ათასი ლარი) დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა შემოსავლები 114 656,5 135 773,0 150 178,3 გადასახადები 106 370,7 124 750,3 126 000,0 გრანტები 3 163,4 4 061,3 15 069,9 სხვა შემოსავლები 5 122,4 6 961,4 9 108,4 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 03.06.2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 24 ივლისის კანონი № 61 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 25 .0 7 .2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 3🔗.  აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის გადასახადები განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის გადასახადები  126000.0 ათასი ლარის ოდენობით: (ათასი ლარი) კოდი დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა 11 გადასახადები 106 370,7 124 750,3 126 000,0 111 გადასახადები შემოსავალზე, მოგებაზე და კაპიტალის ღირებულების ნაზრდზე 106 370,7 124 750,3 126 000,0 1111 ფიზიკური პირებიდან 106 370,7 124 750,3 126 000,0 11111 საშემოსავლო გადასახადი 106 370,7 124 750,3 126 000,0 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 4🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის გრანტები განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის გრანტები  15069,9 ათასი ლარის ოდენობით: (ათასი ლარი) კოდი დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა 13 გრანტები 3 163,4 4 061,3 15 069,9 132 უცხო სახელმწიფოთა მთავრობებიდან მიღებული გრანტები  163,1  320,3  0,0 1321 მიმდინარე დანიშნულების გრანტები  163,1  320,3  0,0 13211 ნიდერლანდის სამეფოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო-აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სივრცითი მოწყობის სქემის შემუშავება  163,1  320,3 133 სახელმწიფო მმართველობის სხვადასხვა დონის ორგანიზაციებიდან მიღებული გრანტები 3 000,3 3 741,0 15 069,9 1331 მიმდინარე დანიშნულების გრანტები 3 000,3 3 741,0 15 069,9 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 03.06.2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 24 ივლისის კანონი №61 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 25.07.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 5🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის სხვა შემოსავლები განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის სხვა შემოსავლები 9108,4 ათასი ლარის ოდენობით: (ათასი ლარი) კოდი დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა 14 სხვა შემოსავლები 5 122,4 6 961,4 9 108,4 141 შემოსავლები საკუთრებიდან 4 265,2 5 049,8 7 248,0 1411 პროცენტები 2 669,9 3 396,6 5 600,0 14115 დეპოზიტებზე და ანგარიშებზე დარიცხული პროცენტები 2 669,9 3 396,6 5 600,0 1412 დივიდენდები 1 101,6 1 307,4  900,0 14121 სახელმწიფოს წილობრივი მონაწილეობით მოქმედი საწარმოების მოგებიდან მიღებული დივიდენდები 1 101,6 1 307,4  900,0 1415 რენტა  493,8  345,8  748,0 14154 შემოსავალი მიწის იჯარიდან და მართვაში (უზუფრუქტი, ქირავნობა და სხვა) გადაცემიდან  24,0  51,5  80,0 14159 სხვა არაკლასიფიცირებული რენტა  469,8  294,3  668,0 142 საქონლისა და მომსახურების რეალიზაცია  316,9  409,6  477,9 1422 ადმინისტრაციული მოსაკრებლები და გადასახდელები  112,6  228,1  34,9 14222 სალიცენზიო მოსაკრებლები  59,4  3,2  0,6 14223 სანებართვო მოსაკრებლები  53,1  224,6  33,5 14229 საჯარო ინფორმაციის ასლის გადაღების მოსაკრებელი    0,1  0,3  0,8 1423 არასაბაზრო წესით გაყიდული საქონელი და მომსახურება  204,3  181,5  443,0 14232 შემოსავლები მომსახურების გაწევიდან  204,3  181,5  443,0 1423209 შემოსავალი სხვა არაკლასიფიცირებული მომსახურების გაწევიდან  204,3  181,5  443,0 143 სანქციები (ჯარიმები და საურავები)  446,6  244,2  88,0 145 შერეული და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები  93,7 1 257,7 1 294,5 1459 სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები  93,7 1 257,7 1 294,5 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . თავი III აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები, არაფინანსური აქტივები და მათი ფუნქციონალური კლასიფიკაცია მუხლი 6🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები 116710,1 ათასი ლარის ოდენობით: (ათასი ლარი) დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა მათ შორის გრანტები ხარჯები 94 871,2 112 468,6 116 710,1 56,7 შრომის ანაზღაურება 13 205,2 16 351,1 17 018,0 საქონელი და მომსახურება 14 345,3 18 919,9 17 967,8 54,5 პროცენტი 149,9 250,6 314,9 სუბსიდიები 22 767,6 28 069,5 27 686,4 გრანტები (გაცემული) 15 275,9 31 192,8 22 353,5 სოციალური უზრუნველყოფა 2 843,6 5 433,4 5 238,3 სხვა ხარჯები 26 283,7 12 251,3 26 131,4 2,2 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 03.06.2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 24 ივლისის კანონი № 61 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 25 .0 7 .2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 7🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების ცვლილება განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების ცვლილება 20452,1 ათასი ლარის ოდენობით , მათ შორის :  ა ) განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების ზრდა 22960,1 ათასი ლარის ოდენობით : (ათასი ლარი) კოდი დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა მათ შორის გრანტები 101 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო 1 743,5 196,4 206,6 102 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საარჩევნო კომისია 4,0 137,4 5,0 103 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა 12 850,1 17 848,2 12 167,8 104 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო 618,1 6 409,2 2 622,6 106 საერთო დანიშნულების რეგიონალური გადასახდელები 105 საგანგებო და გადაუდებელი სიტუაციების მართვა 2 200,7 1 066,4 193,2 106 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო 2 103,0 3 091,8 3 422,1 107 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო 328,9 127,5 12,3 108 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტრო 1 365,0 1 558,7 1 589,6 109 უმაღლესი განათლებისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა 704,1 207,4 419,2 110 დასვენებისა და კულტურის ობიექტების განვითარების ხელშეწყობა 3 039,0 2 565,2 1 287,6 111 საგამომცემლო და ბიზნესსაქმიანობის ხელშეწყობა 0,0 33,0 12,9 112 საფრთხის შემცველი ობიექტების მონიტორინგი და მართვა 0,0 95,1 1 021,1 სულ 24 956,5 33 336,3 22 960,1 0,0  ბ . განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების კლება 2508.0 ათასი ლარის ოდენობით : (ათასი ლარი) კოდი დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა 31 არაფინანსური აქტივები 13 754,1 9 391,0 2 508,0 311 ძირითადი აქტივები 9 628,1 2 029,0 756,0 314 არამწარმოებლური აქტივები 4 126,0 7 362,0 1 752,0 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 8🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯებისა და  არაფინანსური აქტივების ფუნქციონალური კლასიფიკაცია განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯებისა და  არაფინანსური აქტივების ზრდა ფუნქციონალურ ჭრილში 139670,2 ათასი ლარის ოდენობით. (ათასი ლარი) კოდი დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა მათ შორის გრანტები 701 საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება 34 807,4 53 317,0 46 633,0 7011 აღმასრულებელი და წარმომადგენლობითი ორგანოების საქმიანობის უზრუნველყოფა, ფინანსური და ფისკალური საქმიანობა, საგარეო ურთიერთობები 17 396,7 18 605,9 21 768,1 70111 აღმასრულებელი და წარმომადგენლობითი ორგანოების საქმიანობის უზრუნველყოფა 12 533,3 11 924,7 8 265,5 70112 ფინანსური და ფისკალური საქმიანობა 4 846,1 6 665,8 13 501,4 70113 საგარეო ურთიერთობები 17,3 15,4 1,2 7013 საერთო დანიშნულების მომსახურება 1 513,5 1 740,2 1 614,0 7016 ვალთან დაკავშირებული ოპერაციები 151,6 250,6 314,9 7017 საერთო დანიშნულების ფულადი ნაკადები მთავრობის სხვადასხვა დონეებს შორის 15 275,9 31 192,8 22 353,5 7018 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურებაში 469,7 1 527,5 582,5 703 საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება 4 649,6 4 607,7 1 859,9 7032 სახანძრო-სამაშველო სამსახური 4 649,6 4 607,7 1 859,9 704 ეკონომიკური საქმიანობა 18 511,5 27 561,4 34 018,7  56,7 7042 სოფლის მეურნეობა, სატყეო მეურნეობა, მეთევზეობა და მონადირეობა 3 690,2 3 466,7 5 308,0 70421 სოფლის მეურნეობის სექტორის მართვასთან, ვეტერინარული, მცენარეთა დაავადებების საწინააღმდეგო და სხვა მომსახურება 2 416,5 2 238,4 2 216,0 70422 სატყეო მეურნეობა 1 273,7 1 228,3 3 092,0 7045 ტრანსპორტი 11 879,6 19 758,1 20 611,3 70451 საავტომობილო ტრანსპორტი 11 879,6 19 758,1 15 611,3 70452 საზღვაო ტრანსპორტი 0,0 0,0 5 000,0 7047 ეკონომიკის სხვა დარგები 2 773,5 3 638,3 6 389,2  56,7 70473 ტურიზმი 2 284,5 2 659,3 2 783,7 70474 მრავალმიზნობრივი განვითარების პროექტები 489,0 979,0 3 605,5 7049 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა ეკონომიკურ სფეროში  168,2  698,3 1 710,2  56,7 705 გარემოს დაცვა 1 333,9 2 492,9 2 491,3 7054 ბიომრავალფეროვნებისა და ლანდშაფტების დაცვა 526,9 1 495,0 1 335,4 7056 სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯები გარემოს დაცვის სფეროში 807,0 997,9 1 155,9 706 საბინაო კომუნალური მეურნეობა  0,0 4 939,6 2 565,7 7061 ბინათმშენებლობა  0,0 4 939,6 2 565,7 707 ჯანმრთელობის დაცვა 4 412,2 7 150,6 7 363,4 7072 ამბულატორიული მომსახურება 434,5 778,1 977,8 7073 საავადმყოფოების მომსახურება 1 690,8 3 896,5 3 817,0 7074 საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მომსახურება 513,9 571,9 641,3 7076 სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯები ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში 1 773,0 1 904,1 1 927,3 708 დასვენება, კულტურა და რელიგია 43 565,2 27 851,6 25 581,8 7081 მომსახურება დასვენებისა და სპორტის სფეროში 7 031,0 9 346,0 7 708,3 7082 მომსახურება კულტურის სფეროში 8 811,8 10 662,2 10 508,0 7083 ტელერადიომაუწყებლობა და საგამომცემლო საქმიანობა 6 046,1 5 998,9 5 046,7 7084 რელიგიური და სხვა სახის საზოგადოებრივი მომსახურება 55,0 62,0 102,0 7086 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა დასვენების, კულტურისა და რელიგიის სფეროში 21 621,3 1 782,5 2 216,8 709 განათლება 12 071,8 17 350,2 18 865,4 7092 ზოგადი განათლება 723,2 764,1 845,6 7094 უმაღლესი განათლება 5 050,3 4 379,5 3 308,3 7098 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა განათლების სფეროში 6 298,3 12 206,6 14 711,5 710 სოციალური დაცვა  476,1  533,9  291,0 7101 ავადმყოფთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სოციალური დაცვა 0,0 75,0 112,5 7102 ხანდაზმულთა სოციალური დაცვა 33,0 28,5 29,0 7104 ოჯახებისა და ბავშვების სოციალური დაცვა 0,0 0,0 38,0 7109 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა სოციალური დაცვის სფეროში 443,1 430,4 111,5 სულ 119 827,7 145 804,9 139 670,2  56,7 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 03.06.2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 24 ივლისის კანონი № 61 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 25 .0 7 .2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . თავი IV აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მთლიანი სალდო, ფინანსური აქტივებისა და ვალდებულებების ცვლილება მუხლი 9🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მთლიანი სალდო განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მთლიანი   სალდო 13016,1 ათასი ლარის ოდენობით. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 03.06.2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 24 ივლისის კანონი № 61 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 25 .0 7 .2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 10🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების ცვლილება განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების ცვლილება 10443,9 ათასი ლარის ოდენობით , მათ შორის :  2. განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების ზრდა 10500,6 ათასი ლარის ოდენობით . (ათასი ლარი) დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა ფინანსური აქტივების ცვლილება 16 993,2  0,0 10 500,6 ზრდა 16 993,2  0,0 10 500,6 ვალუტა, დეპოზიტები 16 993,2  0,0 10 500,6 სესხები  0,0  0,0  0,0     განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების კლება 56,7 ათასი ლარის ოდენობით : (ათასი ლარი) დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა ფინანსური აქტივების ცვლილება  840,4 3 317,6  56,7 კლება  840,4 3 317,6  56,7 ვალუტა, დეპოზიტები 9 250,6  736,1  56,7 სესხები  89,5  0,0  0,0 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 03.06.2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 24 ივლისის კანონი № 61 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 25 .0 7 .2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 11🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ვალდებულებების ცვლილება განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ვალდებულებების ცვლილება 2572.2 ათასი ლარის ოდენობით, მათ შორის: განისაზღვროს  აჭარის ავტონომიური  რესპუბლიკის  რესპუბლიკური  ბიუჯეტის  ვალდებულებათა კლება 2572.2 ათასი ლარის ოდენობით: (ათასი ლარი) დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა ვალდებულებების ცვლილება  929,9  95,2 2 572,2 კლება  929,9  95,2 2572,2 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . თავი V აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური  ბიუჯეტის პრიორიტეტები და პროგრამები მუხლი 12🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის პრიორიტეტები და პროგრამები განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის პრიორიტეტები შემდეგი რედაქციით: 1 . რეგიონის ინსტიტუციონალური განვითარება და აღმასრულებელი ორგანოს მხარდაჭერა რეგიონის ინსტიტუციური განვითარებისათვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ძლიერი წარმომადგენლობითი ორგანოს გამართული ფუნქციონირება, ვინაიდან იგი არის რეგიონის პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების განმსაზღვრელი, საკანონმდებლო და მაკონტროლებელი ფუნქციების მქონე ხელისუფლების შტო. პრიორიტეტის ფარგლებში განსახორციელებელი პროგრამების მეშვეობით რეგიონში ხორციელდება ქვეყნის მიერ აღიარებული დემოკრატიული ღირებულებებისა და დემოკრატიული ინსტიტუტების გაძლიერების მხარდაჭერა, სამოქალაქო პლურალიზმის ხელშეწყობა და საარჩევნო სისტემის განვითარება. 1.1 საკანონმდებლო საქმიანობა (პროგრამული კოდი 1011) აჭარის ავტონომიური  რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ახორციელებს საკანონმდებლო საქმიანობას, აკონტროლებს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქმიანობას და ასრულებს საქართველოსა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა უფლებამოსილებებს. 1.2 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საარჩევნო ადმინისტრაცია (პროგრამული კოდი 102)          საარჩევნო პროცესისა და საარჩევნო ადმინისტრაციის საქმიანობის გამჭვირვალობის უზრუნველყოფა; სამოქალაქო განვითარებასა და საარჩევნო გარემოს გაუმჯობესებაზე ორიენტირებული პროექტების წახალისება; საარჩევნო ადმინისტრაციის მოდერნიზება, ადამიანური რესურსების განვითარება, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის გაუმჯობესება; ამომრჩეველთა აქტიურობის გაზრდა და დაინტერესება არჩევნებში მონაწილეობის მიზნით; ამომრჩევლებისათვის სრულყოფილი და ზუსტი ინფორმაციის დროულად მიწოდება; სამოქალაქო განათლებისა და საარჩევნო გარემოს გაუმჯობესების პროგრამების შექმნა- შემუშავება; ამომრჩეველთა განათლებისა და ინფორმირების პროგრამების შექმნა; მოქნილი ორგანიზაციული სტრუქტურის შექმნა. 1.3 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატი (პროგრამული კოდი 1031)       აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის მიერ აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში აღმასრულებელი ხელისუფლების განხორციელების პირობების შექმნა; აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებათა საქმიანობის კოორდინაციისა და კონტროლის განხორციელება; მთავრობის საქმიანობის ორგანიზაციული, სამართლებრივი და ინფორმაციულ-ანალიტიკური უზრუნველყოფა; მთავრობის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებათა შესრულების კონტროლის განხორციელება,  მთავრობის თავმჯდომარის ურთიერთობის ხელშეწყობა სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის დაწესებულებებთან და სხვა. 1.4 საარქივო ფონდის დაცულობის და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 1034) აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში საარქივო დარგში მიმდინარე პროცესების ანალიზი, საარქივო ფონდის დაცვა-შენახვის გაუმჯობესებისა და მისი ფორმირების მიზნით შესაბამისი წინადადებების შემუშავება, სადაზღვევო და ელექტრონული საარქივო ფონდის შექმნა; ისტორიულად ღირებული საარქივო დოკუმენტების გამოფენის მოწყობა; ურთიერთთანამშრომლობა საზღვარგარეთის არქივებთან და  საქართველოს შესახებ არსებული დოკუმენტების შემოტანა; ისტორიის ამსახველი მასალების გამოვლენა ჟურნალისა და ბუკლეტების გამოსაცემად; ფიზიკური და იურიდიული პირების დროული საინფორმაციო მომსახურება. 2. რეგიონის ფინანსური მართვა და საინვესტიციო გარემოს ხელშეწყობა 2.1 ფინანსების, ეკონომიკური პოლიტიკისა და ქონების სფეროს პოლიტიკის შემუშავება და მართვა (პროგრამული კოდი 1041) ეფექტიანი და გამჭვირვალე საბიუჯეტო პროცესის ჩამოყალიბება და მონიტორინგის გაძლიერება; პროგრამული და კაპიტალური ბიუჯეტების დანერგვა; აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არსებული ქონების აღრიცხვა და შესაბამისი მონაცემთა ბაზის შექმნა; აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საკუთრებაში არსებული ქონების ეფექტურად განკარგვა; თითოეული საპრივატიზებო ობიექტის ინფორმაციული შეფუთვა ან/და სამინისტროს ოფიციალურ ვებ-გვერდზე საპრივატიზებო ობიექტების მონაცემთა ბაზის განთავსება, განახლება და რედაქტირება; საპრივატიზებო პროცესის ეფექტურად წარმართვისათვის ელექტრონული აუქციონის ფორმით პრივატიზება (eauction.ge); აჭარის საინვესტიციო პოტენციალის მარკეტინგი: რეგიონის საინვესტიციო პოტენციალის შეფასება და პრიორიტეტების გადახედვა/განსაზღვრა; საპრივატიზაციო ობიექტების გადახედვა/განხილვა,  ინფორმაციული დამუშავება და „მარკეტინგული შეფუთვა“; პოტენციური ინვესტორების მოძიება; საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, დონორებთან, საელჩოებსა და სავაჭრო სამრეწველო პალატებთან თანამშრომლობა; განვითარებაზე ორიენტირებული პროექტების ინიციირება, ხელშეწყობა და კოორდინირება; რეგიონში მიმდინარე საინვესტიციო პროცესის შედეგების აღრიცხვა და მონიტორინგი; 2.2. სახაზინო მომსახურება (პროგრამული კოდი 1042) აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯვითი ნაწილის აღსრულება, მისი შესრულების ანგარიშების შედგენა; ხაზინის ელექტრონულ მონაცემთა ერთიანი ბაზის და შესაბამისი პროგრამული უზრუნველყოფის საფუძველზე, ხაზინაში შემავალი სტრუქტურული ერთეულების ფუნქციონირებისთვის, ახალი ამოცანების კვლევისა და მათი დამუშავების  მეთოდების შემუშავება; ხაზინის მიერ გასაწევი აუცილებელი, გადაუდებელი და ყოველთვიური, კვარტალური და წლიური ხარჯების პროგნოზირება. 2.3. სესხების მომსახურება (პროგრამული კოდი 1136) „ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის კომუნალური ინფრასტრუქტურის დაწესებულებათა რეაბილიტაციის“ ფარგლებში გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკიდან (KFW) მიღებული სესხის მომსახურების ხარჯების დაფარვა; „აჭარის მყარი ნარჩენების მართვის მომსახურების გაუმჯობებსება და გაფართოების“ ფარგლებში ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკიდან (EBRD) მიღებული სესხის მომსახურების ხარჯების დაფარვა. 2.4. უცხოეთიდან მიღებული დაფინანსების წყაროებით განსახორციელებელი საინვესტიციო პროექტები და ამ პროექტების თანადაფინანსება ( პროგრამული კოდი 1138)  ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის კომუნალური ინფრასტრუქტურის დაწესებულებათა რეაბილიტაციის პროექტის ფარგლებში დაფინანსდება შესრულებული სამუშოების საბიუჯეტო გადასახდელები, კერძოდ, კი შესრულებულ სამუშაოებზე დღგ-ის გადახდა; პროექტის მიზანია ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის ზღვის სანაპირო ზოლში მდებარე სოფლების წყალარინების სისტემის რეაბილიტაცია და გაფართოება  „აჭარის მყარი ნარჩენების მართვის მომსახურების გაუმჯობესება და გაფართოების“ პროექტის განხორციელებისათვის სანიტარული ნაგავსაყრელის ადგილმონაცვლეობის გამო საკონსულტაციო კომპანია SWECO International AB-ს მიერ ტექნიკური პროექტებისა და მშენებლობის ზედამხედველობისათვის საჭირო სამუშაოების დაფინანსება; პროექტის მიზანია მყარი ნარჩენების მართვა აჭარის მთელს ტერიტორიაზე, რაც ორ ეტაპად უნდა განხორციელდეს. კერძოდ, პირველ ეტაპზე, აქცენტი გადატანილი იქნება, ქალაქ ბათუმზე, მის ახლომდებარე კურორტ ქობულეთსა და სანაპირო ზონაზე და ხელვაჩაურის ავტომაგისტრალის გასწვრივ მიმდებარე ტერიტორიაზე. მეორე ეტაპზე, მოხდება მყარი ნარჩენების მართვის მოწინავე მეთოდების დანერგვა აჭარის სოფლებში; აგრარული სექტორის ხელშეწყობის თანადაფინანსება, პროექტი ითვალისწინებს აგრარული სექტორის მხარდაჭერას - საკონსულტაციო, სატრენინგო, სადემონსტრაციო და სხვა მომსახურების უზრუნველყოფას. 2.5. საწევროები საერთაშორისო ორგანიზაციებში (პროგრამული კოდი 1134) აღნიშნული პროგრამის ფარგლებში ხორციელდება აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მიერ სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებში გაწევრიანების საფასურის გადახდა. 2.6.  ა(ა)იპ „ბათუმის ბიზნესინკუბატორი“ (პროგრამულიკოდი 1112) დამწყები და განვითარებადი ბიზნესის ხელშეწყობა; ახალი ბიზნეს სუბიექტების შექმნა; ახალი სამუშაო ადგილების შექმნა. 2.7. სსიპ „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სავაჭრო-სამრეწველო პალატა“ (პროგრამული კოდი 1113) აჭარის სავაჭრო-სამრეწველო პალატა (ასსპა) არის ერთ-ერთი გავლენიანი ბიზნესორგანიზაცია საქართველოში. ასსპა წარმოადგენს შუამავალ რგოლს მეწარმე სუბიექტებსა და სახელმწიფო ორგანოებს შორის. იგი მუდმივად ჩართულია საწარმოების წინაშე დაყენებული საკითხების განხილვისა და გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში; პალატის ძირითადი მიზანია ასსპა-ს წევრების ბიზნესინტერესების დაცვა ადგილობრივ და ასევე ცენტრალურ ხელისუფლებაში, საქართველოს პარლამენტში და სახელმწიფო მარეგულირებელ ორგანოებში; ასსპა რეგულარულად სწავლობს და უკეთებს ანალიზებს აჭარის რეგიონში მიმდინარე ეკონომიკურ პროცესებს, ადგენს და აქვეყნებს სტატისტიკურ მონაცემებს რეგიონის ეკონომიკის სექტორების მიხედვით. ექსპორტის ხელშეწყობის მიზნით, ასსპა მეწარმეებს სთავაზობს სხვადასხვა სახის სერვისებს; ასსპა გამუდმებით მუშაობს ინვესტორების მოსაზიდად, იწვევს და ღებულობს ბიზნესდელეგაციებს, მართავს ერთობლივ ფორუმებს და სემინარებს. 2.8.  აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე არსებული თვითმმართველი ერთეულების სივრცითი მოწყობის გეგმის შემუშავება ( პროგრამული კოდი 1045) ქ. ბათუმის სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვის დოკუმენტების შემუშავება; დასახლებათა სივრცითი ტერიტორიის მართვა; ქალაქგანვითარების რეგულირების, მიწათსარგებლობის პარამეტრების განსაზღვრა; 2.9 სახელმწიფოს წილობრივი მონაწილეობით დაფუძნებული კერძო სამართლის იურიდიული პირების საწესდებო კაპიტალის ზრდა ( პროგრამული კოდი 1132) მყარი ნარჩენების მართვის პროექტის განსახორციელებლად შპს „ჰიგიენა 2009“-ის საწესდებო კაპიტალის ზრდა; 3. საგანგებო და გადაუდებელი სიტუაციების მართვა 3.1. ბუნებრივი და ტექნოგენური ხასიათის საგანგებო სიტუაციების პრევენცია, რეგულირება და მართვა (პროგრამული კოდი 1051) სააგენტოს რაიონული რეაგირების ჯგუფებისათვის თანამედროვე სამძებრო-სამაშველო აღჭურვილობისა და ტექნიკური საშუალებებით  უზრუნველყოფა; მაშველების ეტაპობრივი გადამზადება და პროფესიული უნარ-ჩვევების ამაღლება; ბუნებრივი და ტექნოგენური ხასიათის საფრთხეების პრევენციისა და  მათი შედეგების დაძლევის ტექნოლოგიებისა და მეთოდების დახვეწა და საერთაშორისო სტანდარტებამდე ამაღლება. ამ მიზნით მუნიციპალიტეტებთან თანამშრომლობით მოხდება თითოეულ მუნიციპალიტეტსა და სოფელში არსებული რისკების შესახებ სათანადო ინფორმაციის შეგროვება, შესაბამისი რუკების შექმნა,  სოფლებში არსებული რესურსების შესახებ დეტალური ინფორმაციის შეგროვება; სხვადასხვა ორგანიზაციებთან თანამშრომლობით საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების გეგმების  შექმნა  და   თითოეულ მუნიციპალიტეტში, თემსა თუ სოფელში საგანგებო სიტუაციების წინააღმდეგ მებრძოლი საინიციატივო ჯგუფის ჩამოყალიბება;  ჩატარდება აქტიური სამოქალაქო თავდაცვის ღონისძიებები; 4. გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის გარემოს დაცვის პოლიტიკის მთავარი პრიორიტეტები რეგიონში გარემოს ინტეგრირებული მართვის ხელშეწყობა და ტყეების მდგრადი მართვაა. ასევე არანაკლებ მნიშვნელოვანია საქმიანობა გეოლოგიური მონიტორინგის, სანაპირო ზოლის დაცვისა და საზოგადოების ეკოლოგიური ცნობიერების ამაღლების კუთხით. სხვადასხვა ეკოლოგიური პრობლემის გადაჭრის მიზნით ხორციელდება მიზნობრივი პროგრამები. გარემოს დაცვის სფეროსთან დაკავშირებული საკითხების ირგვლივ მიმდინარეობს თანამშრომლობა სხვადასხვა ეროვნულ და საერთაშორისო, სამთავრობო და არასამთავრობო ორგანიზაციასთან. 4.1. გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სფეროში პოლიტიკის შემუშავება და მართვა ( პროგრამული კოდი 10321) აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის გარემოს დაცვის პოლიტიკის სტრატეგიული მიმართულებების, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რეგიონული განვითარების სტრატეგიის გარემოს დაცვის ნაწილით გათვალისწინებული ღონისძიებების დაგეგმვა და განხორციელება; აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ატმოსფერული ჰაერის ეკოლოგიური მდგომარეობისა და წყლის ხარისხზე მიმდინარე მონიტორინგის გაძლიერება. მონიტორინგის შედეგების ანალიზი. სფეროში არსებული პრობლემების გადაწყვეტის ღონისძიებების დაგეგმვა და განხორციელება; ნარჩენების მართვის სისტემის სრულყოფა. ახალი ნაგავსაყრელი პოლიგონის მშენებლობისა და ამოქმედებისათვის საჭირო ღონისძიებების განხორციელება. სახიფათო ნარჩენებით დაბინძურების კერების გამოვლენა და მათი სრული ლიკვიდაცია; აჭარის ბიომრავალფეროვნების მონიტორინგის სისტემის ჩამოყალიბება; აჭარის ზღვის სანაპიროსა და მდინარეების ნაპირების გამაგრება, მათი ეკოლოგიური შედეგების ანალიზი და რისკების მინიმიზაცია; სტიქიურ-გეოლოგიურ მოვლენებზე მონიტორინგის გაძლიერება. პრევენციული ღონისძიებების დაგეგმვა. გეოლოგიის სამსახურის სპეციალისტების კვალიფიკაციის ამაღლება; საერთაშორისო პროექტში „გლობალური ცვლილებების ზემოქმედების შემსუბუქებისა და ადაპტაციის შავი ზღვის ერთობლივი რეგიონალური კვლევითი ცენტრის დაფუძნება“  თანამონაწილეობა; 4.2.  სატყეო სექტორის განვითარება ( პროგრამული კოდი 10322) აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქმიანობის ერთ-ერთი პრიორიტეტული მიმართულებაა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განსაკუთრებულ გამგებლობაში არსებული სატყეო მეურნეობის მდგრადი მართვა. სსიპ „აჭარის სატყეო სააგენტო“ მიზნად ისახავს რეგიონში დანერგოს მდგრადი ტყითსარგებლობა. ამისათვის უკვე მიმდინარეობს და მომავალშიც იგეგმება ხე-ტყის მოპოვების პროცედურის გამარტივება, სოციალური ჭრებისათვის ტყეკაფების გამოყოფა და ტყის ფიზიკური დაცვის ღონისძიებების გამკაცრება. ასევე მნიშვნელოვანია ტყეების სანიტარიულ-ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუმჯობესება; აჭარის ტყეებში ფართოდ არის გავრცელებული ტყის მავნებელი მწერები, რომლებიც ანადგურებენ ტყეების საკმაოდ მოზრდილ მასივებს. ამ მხრივ საჭიროა პრევენციული ღონისძიებების გატარება, კერძოდ: მავნებლების წინააღმდეგ ბიოლოგიური ბრძოლა (ტყეებში მწერდამჭერი ფერომონების განთავსება, დაავადებული ხე-ტყის გამოტანა და სხვა.) ტყეკაფების ათვისებისა და უნებართვო ჭრების შემცირებისათვის აუცილებელია სატყეო-სამეურნეო გზების ქსელის ოპტიმალური გაფართოება; სატყეო სექტორის ეფექტური საქმიანობის წარმართვისათვის სპეციალური (მძიმე ტექნიკის) ტექნიკის შეძენა, აგრეთვე სატყეო სექტორში გზების გაყვანისათვის. დიდი მნიშვნელობა აქვს ტყეების აღდგენა–განახლების პროცესს, რომელიც ორი მიმართულებით წარიმართება: 1. ტყეების ბუნებრივი განახლება შემოღობვისა და აჩიჩქვნის მეთოდით; 2. ჭრაგავლილი თუ სხვა სახით დაზიანებული კორომების ხელოვნური განაშენიანება. განაშენიანების პროცესის ეფექტურად წარმართვისათვის საჭიროა სანერგე მეურნეობების მოწყობა. ტყეების მონიტორინგისა და სატყეო სფეროს განვითარებისათვის მიზანშეწონილია სამეცნიერო–ექსპერიმენტული საქმიანობის მხარდაჭერა; 4.3. გარემოსდაცვითი ღონისძიებები (პროგრამული კოდი 10323) პროგრამა მოიცავს 5 ქვეპროგრამას, რომლებიც გამიზნულია ლოკალური გარემოსდაცვითი პრობლემების მოგვარებისათვის;    პროგრამის განხორციელების შედეგად მომზადდება მუდმივად განახლებადი ინფორმაცია აჭარაში ატმოსფერული ჰაერისა და წყლის ხარისხობრივი მდგომარეობის შესახებ, რომლის ანალიზიც მოგვცემს შემდგომი აუცილებელი ღონისძიებების დაგეგმვისა და განხორციელების საშუალებას. ერთი წლის განმავლობაში თავიდან იქნება აცილებული ბათუმისა და ქობულეთის სანაპიროების წარეცხვა (აბრაზია). კონკრეტულ ადგილებში ეროზიის შეჩერების მიზნით, განხორციელდება ეროზიამდეგი მცენარეულობით განაშენიანების ღონისძიებები, აგრეთვე განხორციელდება ადლიის სანაპირო ზოლზე ნაპირსამაგრი ნაგებობის მშენებლობა; 5. ჯანმრთელობის დაცვა და სოციალური უზრუნველყოფა ქვეყნის მასშტაბით მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვის მიზნით ხორციელდება მთელი რიგი სახელმწიფო და ადგილობრივი პროგრამები, რომლითაც დაცულია ადამიანების უფლება ამ სფეროში. მიუხედავად ამისა მოსახლეობის გარკვეული ფენებისათვის, განსაკუთრებით იმ ადამიანებისათვის, რომლებიც იმყოფებიან სიღარიბის ზღვარზე ან/და სიღარიბის ზღვართან ახლოს, ხელმიუწვდომელი რჩება ფასიანი სამედიცინო მომსახურება,  ისინი მოკლებულნი არიან საშუალებას მიიღონ დროული, გადაუდებელი სამედიცინო დახმარება. უსახსრობის გამო სამედიცინო დაწესებულებებს მიმართავენ დიდი დაგვიანებით, დაავადებების გართულებული ფორმებით, რომელთა მკურნალობა უფრო დიდ ხარჯებთანაა დაკავშირებული. შედეგად იზრდება მკურალობასთან დაკავშირებული ფინანსური რისკები, დაავადების გართულებების ალბათობა, მცირდება მკურნალობის ეფექტურობის მაჩვენებელი, იზრდება შესაძლებლობების შეზღუდვის რისკი, ლეტალობა. პრიორიტეტის ფარგლებში შესაბამისი პროგრამებით ხორციელდება სოციალურად დაუცველ ფენებზე და დაავადების მაღალი რისკის ჯგუფებზე, მოსახლეობის ჯანმრთელობისა და ცხოვრების ჯანსაღი წესის დამკვიდრების ხელშეწყობა, დაავადებათა პრევენცია და კონტროლი, გარკვეული კატეგორიებისათვის სოციალური დახმარებების გაცემა, მაღალმთიან მუნიციპალიტეტებში დასაქმებული ზოგიერთი სამედიცინო პერსონალის მატერიალური სტიმულირება, პროფესიული სწავლება და დასაქმების ხელშეწყობა; ეკომიგრანტი ოჯახებისათვის საცხოვრებელი სახლებით უზრუნველყოფა. 5.1. ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სფეროს პოლიტიკის შემუშავება და მართვა (პროგრამული კოდი 1071) აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში ჯანმრთელობის, სოციალური დაცვის, დევნილთა და განსახლების სფეროში საქართველოს ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; სამედიცინო მომსახურებისადმი ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება მიზნობრივი ჯგუფებისათვის; სოციალური დაცვის ღონისძიებების გაფართოება და დახვეწა; უწყების საქმიანობის საჯაროობის უზრუნველყოფა და მოსახლეობის ინფორმირება ხელმისაწვდომი სოციალური მომსახურების შესახებ; სამინისტროს ინსტიტუციური შესაძლებლობების გაძლიერება; 5.2. დასაქმების ხელშეწყობა და მართვა (პროგრამული კოდი 10721) ხორციელდება დასაქმების ხელშეწყობა აჭარის რეგიონში. რეგიონის  მასშტაბით,  ექვსივე თვითმართველ ერთეულში,  შექმნილია  აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის დასაქმების  სააგენტოს რაიონული განყოფილებები, რომელთაც  გააჩნიათ მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ შექმნილი და დაპატენტებული ელექტრონული მონაცემთა ბაზა  სამუშაოს  მაძიებელთა და არსებული ვაკანსიების დასარეგისტრირებლად. შესაბამისი პროგრამული უზრუნველყოფა  საშუალებას იძლევა მოთხოვნილი ვაკანსიის მიხედვით მოიძებნოს შესაბამისი უნარ-ჩვევებისა და კვალიფიკაციის მქონე სამუშაოს მაძიებელი პირი; 5.3. პროფესიული გადამზადება (პროგრამული კოდი 10722) შრომის ბაზარზე არსებული მოთხოვნებიდან გამომდინარე მთელ რიგ პროფესიებში (სასტუმროს საქმის მწარმოებელი, ბარმენი, მზარეული, სამკერვალო ნაწარმის სპეციალისტი, სამშენებლო სფეროები, ავტომობილის ზეინკალი და ა. შ) ხშირია შემთხვევები როდესაც ვერ საქმდებიან შესაბამისი კვალიფიკაციის არარსებობის გამო. მოქალაქეები, განსაკუთრებით 100 000-მდე სარეიტინგო ქულის მქონე ბენეფიციარები,თავიანთი სოციალური სტატუსიდან გამომდინარე მოკლებულნი არიან საკუთარი სახსრებით დაეუფლონ ზემო აღნიშნულ პროფესიებს. აღნიშნულის გათვალისწინებით ქ. ბათუმში უკვე ხორციელდება 100 000-მდე სარეიტინგო ქულის პირების პროფესიული გადამზადების პროგრამა ქ. ბათუმის მერიის მიერ, თუმცა დანარჩენ მუნიციპალიტეტებში ჯერ კიდევ არ არსებობს მსგავსი პროგრამები. აღნიშნულის უზრუნველსაყოფად აუცილებელია პირველ ეტაპზე განხორციელდეს ხელვაჩაურის, ქობულეთის, ქედის, შუახევისა და ხულოს მუნიციპალიტეტებში მცხოვრები 100 000-მდე ქულის მქონე 200 მოქალაქის პროფესიული გადამზადება; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირები, რომლებსაც გააჩნიათ ზომიერი შეზღუდულობის სტატუსი და არ სარგებლობს სახელმწიფო პენსიით, ხშირ შემთხვევაში მოკლებული არიან დასაქმების შესაძლებლობას მათი ფიზიკური მდგომარეობიდან გამომდინარე და არ გააჩნიათ უმეტეს შემთხვევაში შესაბამისი პროფესიული განათლება. სახელმწიფოს მიზანია ხელი შეუწყოს ასეთი კატეგორიის მქონე მოქალაქეებს მათი ფიზიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით სოციალურ გარემოში ადაპტაცია. პროგრამის მიხედვით გათვალისწინებულია ქ. ბათუმისა და ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში მცხოვრები 30 შეზღუდული შესაძლებლობის პირების გადამზადება; 5.4.  ჯანმრთელობის დაცვისა და სამედიცინო პროფილაქტიკური პროგრამები (პროგრამული კოდი 1073) სამინისტროს 2013-2016 წლების მიზნობრივი პროგრამები თავისი შინაარსითა და მოცულობით განსხვავდება წინა წლების პროგრამებისაგან, ისინი ძირითადად ორიენტირებულნი არიან სოციალურად დაუცველ ფენებზე და დაავადების მაღალი რისკის ჯგუფებზე. მიზნად ისახავენ სხვადასხვა სოციალურად დაუცველი კატეგორიის ადამიანებისათვის გადაუდებელ ჰოსპიტალურ დახმარებას, გეგმურ ჰოსპიტალურ მომსახურებას, ონკოლოგიურ დახმარებას, ბავშვთა რეაბილიტაციას, რესურსტევად კარდიოქირურგიულ მკურნალობასთან დაკავშირებულ  ფინანსური  რისკებისგან დაცვას, მათი  ჯანმრთელობის შენარჩუნებასა და გაუმჯობესებას, სოფლის მოსახლეობისათვის ექიმამდელი სამედიცინო დახმარების მიწოდებას; 5.5. სოციალური დაცვის პროგრამები (პროგრამული კოდი 1075) სამინისტრო გამოყოფს მოსახლეობის გარკვეულ კატეგორიებს, რომელთა  სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა მოითხოვს სახელმწიფოს მხრიდან თანადგომას. პირველ რიგში, ეს არის 100 წლის და მეტი ასაკის მოქალაქეები, რომლებიც განიცდიან ეკონომიკურ სიდუხჭირეს და საჭიროებენ   მატერიალურ მხარდაჭერას; შშმ და ხანდაზმული პირები გადაადგილებების საშუალებებით, სავარძელ-ეტლებით მარაგდებიან  სახელმწიფო პროგრამით და სხვადასხვა ჰუმანიტარული ორგანიზაციების მიერ. მოწოდებული საქონელი არასაკმარისია და ამ კატეგორიის ადამიანების დიდი ნაწილი დარჩენილია სავარძელ-ეტლების გარეშე, რაც არასრულფასოვანს ხდის მათ ცხოვრებას; შშმ პირებისა და ხანდაზმული ადამიანების გადაადგილების საშუალებებით, სავარძელ-ეტლებით უზრუნველყოფა ხელს შეუწყობს  მათ საზოგადოებაში ინტეგრაციას, გააუმჯობესებს ცხოვრების გარემოს; შშმ პირებისა და ხანდაზმული ადამიანების დამხმარე  საშუალებებით - სმენის აპარატებით უზრუნველყოფა  ხელს შეუწყობს მათ საზოგადოებაში ინტეგრაციას, აამაღლებს მათი სოციალური ადაპტაციის ხარისხს. მიუსაფარ დედათა და ბავშვთა თავშესაფრით უზრუნველყოფით განხორციელდება აღნიშნული პირების მატერიალური და  მორალური მხარდაჭერა; მაღალმთიან  მუნიციპალიტეტებში  სამედიცინო პერსონალის მატერიალური წახალისების პროგრამით შესაძლებელი იქნება საექიმო კადრების დეფიციტისა და მაღალი დენადობის შემცირება აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის  მაღალმთიან მუნიციპალიტეტებში,  მოსახლეობისათვის გეოგრაფიული მდებარეობისა და კლიმატური პირობების გამო გართულებული  კვალიფიციური სამედიცინო მომსახურების მიწოდების უზრუნველსაყოფად. 5.6. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრი (პროგრამული კოდი 1076) აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში  კეთილსაიმედო ეპიდემიოლოგიური მდგომარეობის უზრუნველყოფა, რომელიც მოიცავს გადამდები და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის მქონე არაგადამდები დაავადებებისა და რისკების გამოვლენას, საინფორმაციო სისტემის ფუნქციონირებას, დაავადებათა  კონტროლს და პრევენციას; მიზნობრივი პროგრამების და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო თუ ადგილობრივი ღონისძიებების განხორციელება და მონიტორინგი; იმუნოპროფილატიკის დაგეგმვა, მისი ლოჯისტიკური უზრუნველყოფა და განორციელების ზედამხედველობა; არაგადამდებ დაავადებათა და ჯანმრთელობის რისკების კვლევა, მონიტორინგი, პრევენციულ ღონისძიებებზე რეკომენდაციების შემუშავება; მოსახლეობის ინფორმირებულობის დონის გაზრდა მოსწავლე-ახალგაზრდობასა და მოსახლეობის ცალკეულ ჯგუფებში; გადამდებ დაავადებათა ეპიდზედამხედველობა (მ.შ. ცოფი) და კონტროლი, ეპიდაფეთქებებისა და ეპიდემიების მიზეზების დადგენა, ეპიდსაწინააღმდეგო და პრევენციული ღონიოსძიებების განხორციელება. განსაკუთრებით საშიში და მასთან გათანაბრებული ინფექციების კერებში ეპიდემიოლოგიური კვლევების ჩატარება; რეგიონში, როგორც ჰიპერმალარიოგენულ ტერიტორიაზე მალარიის საწინააღმდეგო ღონისძიებების გატარება ეპიდსეზონზე; პრიორიტეტული საკითხის ირგვლივ სამიზნე ჯგუფებისა და მოსახლეობის ინფორმატიულობის ზრდა. საინფორმაციო თემატური მასალების მომზადება/გავრცელება, საგანმანათლებლო ღონისძიებების მომზადება საჯარო  სკოლის მოსწავლეებისა და სტუდენტებისათვის; შერჩეულ სამიზნე ჯგუფში   სამედიცინო სკრინინგული გამოკვლევების განხორციელება დაავადების ადრეული გამოვლენის მიზნით; 5.7 აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში სოციალური სახლების მშენებლობა და ამ კუთხით არსებული შენობების რეაბილიტაცია ( პროგრამული კოდი 1044) ეკომიგრანტი ოჯახებისათვის საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებისათვის მრავალბინიანი სახლების მშენებლობა ხულოს მუნიციპალიტეტში და ასევე ქ. ბათუმში თამარის დასახლებაში ეკომიგრანტებისათვის განკუთვნილი ორი საცხოვრებელი სახლის გარე ფასადებისა და სადარბაზოების მოპირკეთებითი სამუშაოებისა და კომუნალური ქსელების მონტაჟის დასრულება, ქედის მუნიციპალიტეტში ყოფილი საავადმყოფოს შენობისათვის წყალანირების (სეპტიკის) მოწყობა-მიერთება. 6. რეგიონალური ინფრასტრუქტურა და ტურიზმი რეგიონის განვითარებისა და მისი პოტენციალის რეალიზებისათვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შიდა სახელმწიფოებრივი სატვირთო და სამგზავრო სატრანს­პორტო სფეროს განვითარების ხელშეწყობა, საერთაშორისო სატრანზიტო პროექტებში რეგიონის პოტენციალის ინტეგრირების ხელშეწყობა; ადგილობრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზებისა და საგზაო კომუნიკაციების რეაბილიტაცია-განვითარება და სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა, რეაბილიტაცია და მოვლა-შენახვა, სამელიორაციო სისტემების  მდგომარეობის შენარჩუნება და ახალი/მეორე მნიშვნელობის და შიდაქსელური  არხების რეაბილიტაცია. ხიდებისა და სხვა ხელოვნური ნაგებობების მშენენებლობა-რეაბილიტაცია, ადმინისტრაციულ და საკურორტო ცენტრებთან, ისტორიულ და კულტურულ ძეგლებთან მისასვლელი გზების შეკეთება-რეაბილიტაცია, მოდერნიზაცია და განვითარება. ტურიზმისა და ტურისტული ბიზნესის განვითარება, არსებული ბუნებრივი, ისტორიული და კულტურული რესურსების გამოყენება რეგიონის ტურისტული პოტენციალის გასაძლიერებლად და ახალი ტურისტული პროდუქტების შესაქმნელად; რეგიონის ტურისტული პოტენციალის პოპულარიზაცია საერთაშორისო ბაზარზე; აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე ახალი ტურისტული და საკურორტო ობიექტების შექმნის მიზნით წინადადებების შემუშავება; ტურისტული საინფორმაციო ცენტრების ქსელის გაფართოება; შიდა ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა, ამ მიზნით საინფორმაციო-სარეკლამო პროდუქციის შექმნა და გავრცელება; მოსახლეობის გაჯანსაღების და დასვენების ეფექტური პირობების უზრუნველყოფა, საკურორტო ინფრასტრუქტურის შემდგომი გაფართოვება; დამსვენებელთა დასვენებისა და ტურიზმის თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი პირობების შექმნა. 6.1. საავტომობილო გზებისა და სამელიორაციო სისტემების მართვა (პროგრამული კოდი 10361) პროგრამის ფარგლებში განხორციელდება მუნიციპალიტეტში არსებული საგზაო და სამელიორაციო ინფარსტრუქტურული პროგრამების დროული და შეუფერხებლად განხორციელების ადმინისტრირება; 6.2. საგზაო და სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა, რეაბილიტაცია და მოვლა-შენახვა  (პროგრამული კოდი 10362) პროგრამის ფარგლებში განხორციელდება მუნიციპალიტეტებში არსებული რეაბილიტირებული ცენტრალური გზებისა და სამელიორაციო სისტემების  მდგომარეობის შენარჩუნება და ახალი/მეორე მნიშვნელობის და შიდაქსელური  გზებისა და არხების   რეაბილიტაცია. არსებული და რეაბილიტირებული გზებისა და სამელიორაციო სისტემების მოვლა-შენახვა; ხელოვნური ნაგებობების რეაბილიტიცია ან მშენებლობა; ზამთრის პერიოდში თოვლის საფარისაგან სისტემატიურად გზების გაწმენდა,  ზამთრის შემდგომი და წყალდიდობის შედეგად გადარეცხილი გზების მოვლა-შენახვა, საგზაო ნიშნების მოწყობა, ორმულების შეკეთება,  ბურღვააფეთქებითი სამუშაოების ჩატარება, მთებსა და საძოვრებზე მიმავალი გზების რეაბილიტაცია, წყალგამტარი მილების მოწყობა. გზების გაწმენდითი  თუ მოვლა-შენახვითი სამუშაოებისათვის სპეციალური ტექნიკის შეძენა. 6.3.  ტურიზმისა და კურორტების სფეროში პოლიტიკის შემუშავება და მართვა (პროგრამული კოდი 10331) ქვეყანაში ტურიზმისა და კურორტების სფეროს ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის ფორმირებასა და განხორციელებაში მონაწილეობა;  აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში ტურიზმისა და კურორტების დარგში მიმდინარე პროცესების ანალიზი და მისი გაუმჯობესების მიზნით შესაბამისი წინადადებების შემუშავება;  აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტურისტული ცენტრებისა და კურორტების რეკლამის მიზნით გამოფენების-ბაზრობების მოწყობა, აგრეთვე საზღვარგარეთ ჩატარებულ ანალოგიურ ღონისძიებებში მონაწილეობის მიღება;                      აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე  ახალი ტურისტული და საკურორტო ობიექტების შექმნის მიზნით წინადადებების  შემუშავება  და წარდგენა;    ვებგვერდის განახლება და ოპტიმიზაცია; 6.4.  ტურიზმის სფეროში მომსახურების მიწოდება  (პროგრამული კოდი 10332) რეგიონის ღირშესანიშნაობების შესახებ ინფორმაციის შეგროვება;  ახალი ტურისტული პროდუქტის შექმნა; ახალი ტურისტული მარშრუტების შემუშავება და ორგანიზება; 6.5.  ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 10334) რეგიონის  ტურისტული პოტენციალის პოპულარიზაცია ქვეყნის შიდა და საერთაშორისო ბაზარზე; სარეკლამო კამპანიების წარმოება, სარეკლამო-საინფორმაციო პროდუქციის მომზადება და გავრცელება და  საერთაშორისო და ქვეყნის შიგნით ბაზრობა-გამოფენებში მონაწილეობა; ტურიზმის სფეროში, საერთაშორისო სტანდარტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის მიზნით  თანამშრომლობა (გაწევრიანება) შესაბამის ორგანიზაციებთან; 6.6.  სსიპ „კურორტი ბეშუმი“ (პროგრამული კოდი 1101) საკურორტო ინფრასტრუქტურის შემდგომი განვითარების ღონისძებების შემუშავება; მოსახლეობის დასვენების და გაჯანსაღების მიზნით შესაბამისი პირობების შექმნა და სრულყოფა; 6.7.  სსიპ „ბათუმის ბულვარი“ (პროგრამული კოდი 1102) მოსახლეობის გაჯანსაღების და დასვენების ეფექტური  პირობების უზრუნველყოფა.  საკურორტო ინფრასტრუქტურის შემდგომი გაფართოვება. დასვენებისა და ტურიზმის თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი პირობების შექმნა. მწვანე ნარგავების, დეკორატიული მცენარეების,  ყვავილების დარგვა  მოვლა-პატრონობა, დეკორატიული გაფორმება, პროგრამის ფარგლებში განხორციელდება აგროტექნიკური  სამუშაოები (ნიადაგის დამუშავება–განაყოფიერება) ყვავილების, დეკორატიული მცენარეების დარგვა და შემდგომი მოვლა-პატრონობა. სპორტული მოედნების, ატრაქციონების  და შადრევნების მოვლა-პატრონობა. ბულვარის  პროექტებისა და პერსპექტიული პროგრამების დამუშავებასთან დაკავშირებული საქმიანობა;  ადგილობრივი და საერთაშორისო  ბაზრის მარკეტინგული კვლევების მონაცემთა ბაზის  შექმნა, ანალიზის  განხორციელება  და  საინფორმაციო  ბაზის  შექმნა. 6.8.  სსიპ „ტექნიკური და სამშენებლო ლაბორატორია“ (პროგრამული კოდი 1121) სამშენებლო მასალებისა და სამშენებლო ნაკეთობების, აგრეთვე სხვადასხვა სახის საინჟინრო-ტექნიკური დანადგარ-მოწყობილობების ხარისხის ლაბორატორიული კონტროლი. კომპეტენციის ფარგლებში სპეციალიზირებული სტაციონარული მოწყობილობების, მობილური აპარატებისა და შესაბამისი სპეციალისტების მეშვეობით  ლაბორატორიული კვლევებისა და გამოცდების ორგანიზება; შენობა-ნაგებობებისა და დანადგარ-მოწყობილობების მშენებლობის, მონტაჟის, დემონტაჟისა და ექსპლუატაციისას ტექნიკური დანადგარ-მოწყობილობების, საამშენებლო მასალებისა და ნაკეთობების ტექნიკური პარამეტრების გამოკვლევა, ანალიზის ჩატარება და ვარგისიანობის დადგენა; 7. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის აგროსასურსათო სექტორი სოფლის მეურნეობა და მისი განვითარება აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ერთ-ერთი პრიორიტეტული სფეროა. იგი წარმოადგენს ფერმერთა შემოსავლების უმთავრეს წყაროს, როგორც ფულადი, ასევე ნატურალური ფორმით. აგროსასურსათო სექტორის ძირითადი ფუნქცია სასურსათო უსაფრთხოების უზრუნველყოფაა. აქედან გამომდინარე რეგიონის მოსახლეობის ეკონომიკური კეთილდღეობის მიღწევა დამოკიდებულია ადგილობრივი წარმოების კონკურენტუნარიანობის ზრდაზე, თანამედროვე აგროტექნოლოგიების დანერგვაზე, ნიადაგის პროდუქტიულობის ამაღლებასა და აგრარულ სფეროში დასაქმებულთა ცოდნის გაფართოებაზე. რეგიონში სოფლის მეურნეობის უმთავრეს სექტორებს წარმოადგენს: მეციტრუსეობა, მევენახეობა-მეხილეობა, მებოსტნეობა, მეცხოველეობა, მეფუტკრეობა, მეთევზეობა და სხვა. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მცირე მიწიანობის მიუხედავად ერთეულ ფართობზე დაბალია სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოების მაჩვენებელი, რაც განპირობებულია დაბალი აგროტექნიკური ფონით, ამორტიზირებული ნარგავებითა და თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვის დაბალი დონით. რეგიონში ტურისტული ინფრასტრუქტურის გაფართოებასთან დაკავშირებით რიგ სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციაზე მნიშვნელოვნად გაიზარდა მოთხოვნა. გამომდინარე აქედან დღის წესრიგში დადგა საკითხი აღნიშნულ დარგებში სახელმწიფოს მხრიდან დამატებითი სტიმულირებისა და შესაბამისი პროგრამებისა და ღონისძიებების განხორციელების აუცილებლობის შესახებ. 7.1.  აგროსასურსათო სექტორის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება და მართვა (პროგრამული კოდი 1081) რეგიონის აგროსასურსათო სექტორის განვითარების მიზნით აგრარული პოლიტიკის შემუშავება ეროვნული ტრადიციებისა და საერთაშორისო გამოცდილებების გათვალისწინებით; რეფორმების დაგეგმვა და განხორციელება; აგროსასურსათო სექტორში წარმოების ზრდის ხელშეწყობა, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის რეალიზაციისა და ექსპორტის ხელშეწყობა,  სასურსათო უსაფრთხოებისათვის საჭირო ღონისძიებების დაგეგმვა; დარგში ინვესტიციების მოზიდვის ხელშეწყობა; პროგრამული ღონისძიებების დაგეგმვა და განხორციელება; 7.2.  ფერმერული მეურნეობის განვითარების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 1082) აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მოსახლეობის სიმჭიდროვისა და ტურისტული ნაკადის მატებასთან ერთად  სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის (ბოსტნეული, ხილი, ხორცი, კვერცხი) მოთხოვნა-მიწოდებას  შორის სხვაობა ძალზე დიდია. ადგილზე არსებული რეზერვების საშუალებით საჭიროა ისეთი ქმედითი ღონისძიებების გატარება, რომელიც ორიენტირებული იქნება სოფლად ახალი ტექნოლოგიების დანერგვაზე და კონკურენტუნარიანი პროდუქციის ხარისხობრივ და  რაოდენობრივ მატებაზე.  გათვალისწინებულია მებოსტნეობაში ფერმერების უზრუნველყოფა სასათბურე კონსტრუქციებით; ამორტიზირებული სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის ახალი და თანამედროვე ტექნიკით ჩანაცვლება;  მეციტრუსეობასა   და მეხილეობაზე  ორიენტირებული  ფერმერები მიიღებენ ციტრუსის, ხურმის, აქტინიდიის, კაკლისა  და სხვა  ხეხილოვანთა ნერგებს;  მეცხოველეობაში, კერძოდ  მეფუტკრეობის დარგით დაინტერესებულები მიიღებენ  ფუტკრის თანამედროვე ტიპის სკებს; აგრარული სფეროს ერთ-ერთი ამოცანაა ასევე ფერმერული სასოფლო-სამურნეო წარმოების სხვადასხვა ფორმების შემუშავება და დანერგვა ადგილობრივი სპეციფიურობისა და მსოფლიოში დამკვიდრებული მოდელების გამოყენებით. უნდა მოხდეს შესწავლილი სამეცნიერო-კვლევით და პრაქტიკული პროექტების გამოცდილების ამსახველი მასალების სისტემატიზაცია და სასოფლო გაერთიანებების ჩამოყალიბება შემუშავებული შესაძლო ალტერნატიული მოდელების საფუძველზე;  ქვეპროგრამის მიზანია ადგილობრივი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოება და  ბაზარზე კონკურენტუნარიანი პროდუქციის დამკვიდრება, სოფლად მცხოვრები მოსახლეობის შემოსავლების ზრდა კერძო და ფერმერული მეურნეობების განვითარების საფუძველზე. 7.3. მემცენარეობის დარგის განვითარების მიზნით კვლევები და პრევენციული ღონისძიებები (პროგრამული კოდი 1083) აჭარის მცირემიწიანი რეგიონისათვის სხვა აგროტექნიკური ღონისძიებების გატარებასთან ერთად მეტად მნიშვნელოვანია მავნებელი დაავადებების მავნეობის დიაგნოსტიკა და მათ   წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებებისათვის აგროვადების სწორი შერჩევა, ასევე ნიადაგის ნაყოფიერების ამაღლების მიზნით მასში მაკროელემენტებისა და არის რეაქციების განსაზღვრა, რათა ფერმერმა სწორად განახორციელოს შემდგომი აგროტექნოლოგიური ღონისძიებები, სწორად შეარჩიოს და აგროვადებში გამოიყენოს შესაბამისი პესტიციდებისა და აგროქიმოკატების. პროგრამის მიზანია ზონალური თავისებურებებისა და სასოფლო–სამეურნეო საწარმოო მიმართულებების გათვალისწინებით ცალკეული მუნიციპალიტეტებისა და თემებისათვის მცენარეთა მავნებელ დააავედებების დიაგნოსტიკა, ნიადაგის, პესტიციდებისა და აგროქიმიკატების ლაბორატორიული კვლევა და შედეგად პრევენციული ღონისძიებების გატარება.     7.4.  აგროსერვისის განვითარება აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკაში   (პროგრამული კოდი 1084) ფუნქციონალურ ვალდებულებათა განხორციელების მიზნით მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის სრულყოფა და სისტემური განახლება; შრომითი, მატერიალური და ფულადი რესურსების მართვა, კადრების კვალიფიკაციის დონის ამაღლება; მემცენარეობა-მეცხოველეობის დარგში პროგრამების დროული და შეუფერხებლად განხორციელების ადმინისტრირება. მემცენარეობის დარგში თანამედროვე აგროტექნოლოგიების დანერგვის ხელშეწყობა. ალტერნატიული სასოფლო-სამეურნეო კულტურების სანერგე მეურნეობებისა  და სადემონსტრაციო ნაკვეთების მოწყობა. სუბტროპიკული და სერტიფიცირებული სარგავი მასალის წარმოების განვითარების ხელშეწყობა; მეცხოველეობის დარგის განვითარების ხელშეწყობა, მათ შორის მეცხოველეობის დარგში ხელოვნური განაყოფიერების პრაქტიკის დანერგვისა და მაღალპროდუქტიული წვრილფეხა და მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის სანაშენე ბაზისა და გენოფონდის შექმნა და განვითარების ხელშეწყობა; ტექნოლოგიური სიახლეებისა და ინოვაციების პრაქტიკული დემონსტრირებით ფერმერთა და აგრომეწარმეთა კვალიფიკაციისა და ცნობიერების ამაღლება, სწალება-კონსულტირება; 7.5.  ტესტირება-სერტიფიცირების მომსახურების მიწოდება და მართვა (პროგრამული კოდი 1085) წყლის და ნიადაგის ხარისხობრივი მაჩვენებლების დადგენის მიზნით აღებული ნიმუშების ლაბორატორიული კვლევები. სურსათისა და პათმასალის ბაქტერიოლოგიური, ვირუსოლოგიური, პარაზიტოლოგიური, ქიმიური და სეროლოგიური გამოკვლევები და მცენარეთა მავნებელ-დაავადებების დიაგნოსტიკა. ჩატარებული გამოკვლევების საფუძველზე სამსახურის მიერ პროდუქციის შესაბამისობის სერტიფიკატის გაცემა. 8. განათლება , მეცნიერება და პროფესიული მომზადება ქვეყნის ძირითადი პრიორიტეტია განათლების მაღალი დონის მიღწევა. სამინისტრო გააგრძელებს განათლების სისტემის რეფორმის ფარგლებში დაწყებულ ღონისძიებებს,  საგანმანათლებლო დაწესებულებების სათანადო კადრებითა და შესაბამისი ინფრასტრუქტურით უზრუნველყოფის და მართვის ეფექტიანი სისტემის დანერგვის გზით. მაღალხარისხიანი განათლების გარეშე შეუძლებელია ღირსეული და მაღალანაზღაურებადი სამუშაო ადგილების შექმნა. ამ მიზნის მისაღწევად სახელმწიფო ხელს უწყობს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში საუკეთესო საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ინფრასტრუქტურის განვითარებას. პრიორიტეტის ფარგლებში სამინისტრო განაგრძობს შესაბამისი პროგრამების განხორციელებას, რათა ზოგადი განათლების სისტემა მაქსიმალურად მიუახლოვდეს საერთაშორისო სტანდარტებს, რომ საგანმანათლებლო დაწესებულების კურსდამთავრებულებს შესაძლებლობა ჰქონდეთ, ღირსეული კონკურენტები იყვნენ დასაქმების მსოფლიო ბაზარზე; განსაკუთრებული ყურადღება მიექცევა მაღალი ხარისხის პროფესიული განათლების შეთავაზებას, რაც აუცილებელი წინაპირობაა შრომის ბაზრის მაღალკვალიფიციური ადგილობრივი მუშახელით უზრუნველყოფისათვის, რაც თავის მხრივ, დიდ გავლენას მოახდენს უმუშევრობის დონეზე; პროფესიული და უმაღლესი განათლების სრულყოფის უზრუნველყოფას; საგანმანათლებლო დაწესებულებების პროგრამების განხორციელებას საერთაშორისო საგანმანათლებლო სივრცესთან; საზოგადოების თითოეულ წევრთან და საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან ერთად განათლების ხარისხზე ზრუნვას, მის მუდმივ გაუმჯობესებას და აჭარაში საგანმანათლებლო სივრცის მიმართ ადგილობრივი და საერთაშორისო საზოგადოების ნდობის ამაღლებას; საგანმანათლებლო დაწესებულებების ავტორიზაციისა და საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელების ხელშეწყობას, მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების საგანმანათლებლო პროგრამების აკრედიტაციის ხელშეწყობას; განხორციელდება საჯარო სკოლების მშენებლობა-რეაბილიტაცია, სკოლა-პანსიონების რეაბილიტაცია-მშენებლობა მატერიალურ-ტექნიკური ბაზით აღჭურვა, საჯარო სკოლებში სხვადასხვა საგნის მასწავლებლებით უზრუნველყოფა, საჯარო სკოლების ბიბლიოთეკების განვითარება, ნიჭიერი მოსწავლეების გამოვლენა და წახალისება, სასკოლო კლუბების ხელშეწყობა, უცხო ენებისა და კომპიუტერული სწავლების უფასო კურსები, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში ინგლისური ენისა და ფიზიკა - მათემატიკის გაძლიერებული სწავლება, ინკლუზიური სწავლება, ყველა ბავშვს მიეცემა თანაბარი შესაძლებლობა თანატოლებთან ერთად სწავლისა და ხარისხიანი განათლების მიღებისა, ტურიზმის განათლების განვითარება, სტუდენტთა დაფინანსების მიზნობრივი პროგრამა, ახალგაზრდების პროფესიული სტაჟირება ევროპის რეგიონთა ასამბლეის წევრ-ქვეყნების სხვადასხვა დაწესებულებებში. უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების სამეცნიერო-კვლევითი და სხვა საქმიანობის მხარდაჭერა; 8.1.  განათლების, კულტურისა და სპორტის სფეროს პოლიტიკის შემუშავება და მართვა (პროგრამული კოდი 1061) აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ ტერიტორიაზე განათლების სფეროში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარება; აჭარაში ყველა მოქალაქისათვის განათლების მიღების თანაბარი შესაძლებლობის უზრუნველყოფა; ზოგადი პროფესიული და უმაღლესი განათლების ხარისხის ამაღლება და ხელმისაწვდომობის გაზრდა; კულტურის სფეროს განვითარება და პოპულარიზაცია; კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა-შენარჩუნება; სახელოვნებო განათლების ხარისხის ამაღლება და კულტურისა და ხელოვნების სფეროს კვალიფიციური კადრების მომზადება; მასობრივ-სპორტული და გამაჯანსაღებელი მუშაობის შემდგომი გაუმჯობესება;  სპორტული ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია და განვითარება; 8.2.  ზოგადი განათლების ხელშეწყობა და ხარისხის გაუმჯობესება (პროგრამული კოდი 1062) განათლების, კულტურისა და სპორტის სფეროში საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს, საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროსა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს  ხელშეწყობა ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელებაში; კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში კონტროლი საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ დამტკიცებული ეროვნული სასწავლო გეგმების, სტანდარტების  და სპეციალური საგანმანათლებლო პროგრამების შესრულებას მის სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებულ საგანმანათლებლო დაწესებულებებში; საინფორმაციო ბანკის შექმნა სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებულ ზოგადსაგანმანათლებლო, პროფესიულ-საგანმანათლებლო, სააღმზრდელო, სკოლისგარეშე სახელოვნებო და სასპორტო საგანმანათლებლო და საგანმანათლებლო–სააღმზრდელო დაწესებულებების მატერიალურ-ტექნიკური, ადამიანური და ფინანსური რესურსების შესახებ; ზოგადსაგანმანათლებლო, პროფესიულ-საგანმანათლებლო, სკოლისგარეშე სახელოვნებო, სასპორტო საგანმანათლებლო, სააღმზრდელო დაწესებულებებსა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს შორის ინფორმაციის გაცვლას და თანამშრომლობას; ერთიანი ეროვნული გამოცდების ორგანიზებულად ჩატარების მიზნით საჯარო სამართლის იურიდიული პირის „შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრის“ საქმიანობზე მხარდაჭერა, საჭიროების შემთხვევაში  მატერიალურ-ტექნიური საშუალებებით უზრუნველყოფა; 8.3  ზოგადი , პროფესიული და უმაღლესი განათლების სფეროს ხელშეწყობა ( პროგრამული კოდი 1063) განათლების სისტემაში მიმდინარე რეფორმის ხელშეწყობა და საჯარო სკოლების მშენებლობა-რეაბილიტაცია; სკოლა-პანსიონების მატერიალურ-ტექნიკური ბაზით უზრუნველყოფა; საჯარო სკოლებში სხვადასხვა საგნის მასწავლებლების დეფიციტის აღმოფხვრა; სასკოლო კლუბების ხელშეწყობა; ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში ინგლისური ენისა და ფიზიკა - მათემატიკის გაძლიერებული სწავლება; საჯარო სკოლების ბიბლიოთეკების განვითარება; ინკლუზიური სწავლებისა და პანსიონური მომსახურების დაფინანსება; ტურიზმის განათლების განვითარება; საზღვარგარეთ სტაჟირების ხელშეწყობა; უწყვეტი განათლების ხელშეწყობა ; 8.4. სახელოვნებო განათლების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 10647) პროგრამა ემსახურება სახელოვნებო განათლების, როგორც კულტურის პრიორიტეტული სფეროს ხარისხის ამაღლების ხელშეწყობას და კულტურისა და ხელოვნების სფეროს უზრუნველყოფას კვალიფიციური კადრებით, ასევე მოსწავლე-ახალგაზრდობის დაინტერესება ქორეოგრაფიით, კლასიკური მუსიკით და ხელოვნების სხვა დარგებით, შემეცნებითი აქტივობებით; 8.5. სკოლისგარეშე სასპორტო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 1065) ბავშვთა და მოზარდთა მაქსიმალური რაოდენობის ჩართვა სპორტულ-გამაჯანსაღებელ სექციებში, მათი მეთოდური აღზრდა და დაოსტატება; ცხოვრების ჯანსაღი წესის პროპაგანდა და მისი დამკვიდრება მოზარდ თაობაში, მასობრივი სპორტის განვითარება; სელექციის მეშვეობით შერჩეული პერსპექტიული ჭაბუკი სპორტსმენების წლიური საწვრთნელი პროცესის ორგანიზება და ნაკრები გუნდებისათვის რეზერვის მომზადება; 8.6. უმაღლესი განათლებისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 109) უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების სამეცნიერო-კვლევითი და სხვა საქმიანობის მხარდაჭერა; 9. კულტურის განვითარება , ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია ქვეყნის  ეკონომიკურ განვითარებასთან ერთად აუცილებელია, სახელმწიფომ ხელი შეუწყოს მისი მდიდარი კულტურული ტრადიციების დაცვას და ღირსეულ გაგრძელებას. სამინისტრო ხელს უწყობს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ ტერიტორიაზე არსებულ ხელოვნების დარგის განვითარებას და პოპულარიზაციას საქართველოში და მის ფარგლებს გარეთ; აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრომ შეიმუშავა პროგრამა, რომელიც თანმიმდევრულად დაგეგმილი საგანმანათლებლო პროექტებით, ფესტივალებით, გამოფენებით, და სემინარებით ხელს შეუწყობს ქვეყანაში სახვითი, გამოყენებითი და მულტიმედიური ხელოვნების განვითარებას; დღეისათვის რეგიონში მხოლოდ ერთი კინოთეატრი ფუნქციონირებს, რაც უარყოფითად აისახება კინოხელოვნების განვითარებასა და პოპულარიზაციაზე. უდავოა კინოხელოვნების როლი თანამედროვე საზოგადოების განვითარებაში. კინო არის თანამედროვე გამოწვევებისა და პრობლემების მოსახლეობამდე მიტანის/გაცნობის ერთ-ერთი ყველაზე ეფექტური საშუალება. კინოხელოვნების განვითარება ხელს უწყობს მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლებასა და სამოქალაქო აქტივობის გაზრდას; რეგიონის კულტურული მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად და მომავალი თაობებისათვის მისი სრულყოფილი სახით გადასაცემად აუცილებელია ძეგლთა რეაბილიტაცია და კონსერვაცია. მათ შორის პრიორიტეტებია ხიხანისა და გონიოს ციხეები, საკულტო ნაგებობები და თაღოვანი ხიდები. უძრავი ძეგლების რეაბილიტაციის აუცილებლობა განპირობებულია ამ ობიექტების კულტურული ფასეულობებებიდან გამომდინარე და მიზანშეწონილია აღნიშნული საკონსერვაციო-სარესტავრაციო სამუშაოების დაწყება, რომელიც შემდგომში გაგრძელდება და მომავალ თაობებს შეუნარჩუნებს იმ ფასეულ ღირებულებებს, რაც დღეს გაგვაჩნია კულტურული მემკვიდრეობის სახით. მოსაწესრიგებელია არსებული მუზეუმების მატერიალურ-ტექნიკური ბაზები. სასცენო და სამუსიკო ხელოვნების ხელშეწყობა; ტელე-რადიო პროდუქციის შექმნა, ტელერადიომაუწყებლობის  შემდგომი სრულყოფა და განვითარება; საგამომცემლო საქმიანობის ხელშეწყობა; 9.1. (ამოღებულია - 31.05.2013,№59-უ.ს.რ.ს). 9.2. აჭარაში კინოწარმოების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 10642) აჭარაში სწარფი ტემპით ვითარდება ტურიზმი. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ინფრასტრუქტურული და საკურორტო პოტენციალის ზრდა მნიშვნელოვანი მოვლენაა საქართველოს რეალობაში. ამასთანავე, აჭარას განსაკუთრებული წვლილი შეაქვს ქვეყნის კულტურული ცხოვრების განვითარებაში. რეგიონს თავისი ბუნებრივი რესურსებიდან  გამომდინარე დიდი პოტენციალი გააჩნია რეგიონში ქართველი და  უცხოელი კინემატოგრაფისტების მოზიდვისათვის; მიუხედავად აღნიშნული ფაქტორებისა, აჭარაში კინოინდუსტრია საჭიროებს განვითარებას და არ არსებობს კინოწარმოების წამახალისებელი მექანიზმი. კინოწარმოებისა და კინოინდუსტრიის განვითარება ხელს შეუწყობს არა მხოლოდ კულტურული ცხოვრების გააქტიურებასა და თავად კინო პროფესიონალების დასაქმებას რეგიონში, არამედ ახალი სამუშაო ადგილებისა და ბიზნეს აქტივობების შექმნას, დამატებითი ინვესტიციების მოზიდვას და არსებული ადამიანური და ინფრასტრუქტურული რესურსების გამოყენებას, რაც  გაზრდის რეგიონის საინვესტიციო და საკურორტო მიმზიდველობას, ასევე რეგიონის კულტურის პოპულარიზაციას და კულტურული ტურიზმის განვითარებას; პროგრამის ძირითადი მიზანია კინოწარმოების ხელშეწყობა და კინოინდუსტრიის განვითარება რეგიონში; 9.3. კულტურისა და განათლების ხელშეწყობის ღონისძიებები (პროგრამული კოდი 10643) კულტურისა და განათლების განვითარებისა და პოპულარიზაციის მიზნით აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის  სამინისტრო ხელს შეუწყობს სხვადასხვა ხელოვნებისა და კულტურული ღონისძიებების ჩატარებას, მათ შორის:  სხვადასხვა კულტურული და საგანმანათლებლო ღონისძიებების გამართვა (ფესტივალები, გამოფენები, კონცერტები,  სპექტაკლები, სასკოლო ოლიმპიადები, ბიენალეები და სხვა); კულტურისა და განათლების სფეროს სპეციალისტების კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით ტრეინინგების, სემინარების/მასტრეკლასების ჩატარება და კულტურისა და განათლების  სფეროს სპეციალისტების სხვადასხვა კულტურულ-საგანმანათლებლო პროგრამებში მონაწილეობა; აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში მოქმედი ხელოვნებისა და კულტურის დაწესებულებების, ინდივიდუალური შემსრულებლების გასტროლები,  დასების, სხვადასხვა ანსამბლების, ხელოვანების აჭარაში მიღება და სხვა შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; სხვადასხვა საკონკურსო პროგრამების  და სასკოლო ოლიმპიადების გამართვა;  კულტურისა და ხელოვნების სხვადასხვა  კვლევების განხორციელება, ნაშრომების, პუბლიკაციების, კატალოგების გამოცემა და სხვა თავისუფალი პროექტების მხარდაჭერა; 9.4. კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სისტემის სრულყოფის მართვა, მუზეუმებისა და გალერეების განვითარება (პროგრამული კოდი 10648) აჭარის ადმინისტრაციულ ტერიტორიაზე კულტურული მემკვიდრეობის ცალკეული ძეგლების დაცვა და მოვლა-პატრონობა. მუზეუმებისა და მუზეუმ-ნაკრძალების მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის გაუმჯობესება, შესაბამისი პირობების შექმნა მათი სრულყოფილი ფუნქციონირებისათვის, ექსპონატთა რესტავრაცია, აღრიცხვა, ინვენტარიზაცია და პასპორტიზაცია; კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების  რეაბილიტაციისა და კონსერვაციის ეფექტური ღონისძიებების შემუშავება და განხორციელება; 9.5. სასცენო და სამუსიკო ხელოვნების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 10649) სასცენო და სამუსიკო ხელოვნების ხელშეწყობის მიზნით აჭარის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო უზრუნველყოფს სასცენო, სამუსიკო და თეატრალური ხელოვნების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელებას, დარგის განვითარების ხელშეწყობასა და პოპულარიზაციას. ასევე სასცენო და სამუსიკო დაწესებულებების განვითარებას; აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში მოქმედი სასცენო და სამუსიკო დაწესებულებების გასტროლებს, უცხოური დასების აჭარაში მიღებას და სხვა შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელებას; 9.6. შემოქმედებითი კავშირები (პროგრამული კოდი 106410) სახელმწიფო ხელს უწყობს საქართველოში კულტურული სფეროს მოღვაწეთა პროფესიულ-შემოქმედებითი გაერთიანებების საქმიანობას, რომელთა მიზანია ხელოვნებისა და კულტურის ცალკეული დარგის განვითარება. 9.7. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტელევიზიისა და რადიო-მაუწყებლობის დეპარტამენტი (პროგრამული კოდი 1035) ტელე-რადიო მაუწყებლობის  შემდგომი სრულყოფა და განვითარება; ადმინისტრაციული, საინფორმაციო, საავტორო და შემოქმედებითი პროცესების მიმდინარეობის ორგანიზება; პროფესიონალური  საკადრო რესურსების მოზიდვა, მართვა და მათი კვალიფიკაციის მუდმივი ამაღლება; მარკეტინგული და  სარეკლამო სარეკლამო საქმიანობის  ორგანიზება; 9.8. შ.პ.ს. გაზეთი „აჭარა“ და „ადჟარია“ (პროგრამული კოდი 1111) გაზეთი "აჭარის" ბეჭდვა-გავრცელების ხელშეწყობა; მოსახლეობის ინფორმირებულობის გაზრდა; 10. პროფესიული სპორტის განვითარების ხელშეწყობა, პოპულარიზაცია და ახალგაზრდობის საქმეთა სფეროს ხელშეწყობა აჭარაში სპორტის განვითარებისთვის სათანადო პირობების შექმნა და ძირითად მიმართულებათა განსაზღვრა; აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში მაღალი მიღწევების სპორტის განვითარება; სპორტული ინფრასტრუქტურის განვითარება; სპორტის სფეროში დამსახურებულ და მოქმედ მოღვაწეთა სოციალური დაცვის ღონისძიებები; ახალგაზრდების ინტელექტუალური, სულიერი და ფიზიკური პოტენციალის გამოვლენა, ფორმირება და სრულყოფა; 10.1. სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სფეროს მართვა (პროგრამული კოდი 10661) რეგიონის სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა მიმართულებებს წარმართავს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულება - სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტი; სამინისტროს სპორტის მიმართლებით გააჩნია სამი ძირითადი პრიორიტეტი: მასობრივი სპორტის პოპულარიზაცია, პროფესიული სპორტის მხარდაჭერა და სპორტული ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა; სპორტული ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაციის, სასპორტო დაწესებულებების, სპორტული ორგანიზაციების თანამედროვე სპორტული ინვენტარითა და აღჭურვილობით უზრუნველყოფის ხელშეწყობა; ახალგაზრდების ინტელექტუალური, სულიერი და ფიზიკური პოტენციალის გამოვლენა, ფორმირება და სრულყოფა; 10.2. სპორტისა  და ახალგაზრდულ საქმეთა სფეროს ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 10662) აჭარაში სპორტის განვითარების ხელშეწყობა; სპორტული ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ხელშეწყობა; აჭარის ნაკრები გუნდების მზადება და მონაწილეობა ქვეყნისა და საერთაშორისო სპორტულ შეჯიბრებებში; აჭარის ჩემპიონატების, პირველობებისა და სპორტული თამაშების ჩატარება, სპორტული რეზერვისა და მაღალი კლასის სპორტსმენთა მომზადება; აჭარაში ბავშვთა და მოზარდთა მასობრივი სპორტის განვითარება; აჭარისა და საქართველოს კადეტთა და იუნიორთა ნაკრები გუნდების წევრობის კანდიდატების მომზადება; ოლიმპიური თამაშებისათვის ოლიმპიური ლიცენზიის მოსაპოვებლად აჭარის სპორტსმენთა მომზადებისთვის ხელშეწყობა; თანამედროვე სპორტული ინფრასტრუქტურის მოწყობა შესაბამისი ინვენტარით; გუნდური სახეობების განვითარებისათვის ხელშეწყობა; წარმატებულ  სპორტსმენთა  და მწვრთნელთა წახალისება. დამსახურებულ მუშაკთა, მწვრთნელთა სოციალური დახმარებით უზრუნველყოფა, მათი მატერიალური წახალისებისა და ფინანსური მხარდაჭერის თვალსაზრისით; ახალგაზრდული კავშირების სახელმწიფოებრივი მხარდაჭერა და წახალისება, თავისუფალი  დროის შინაარსიანად და ეფექტიანად ხარჯვის ორგანიზება; ახალგაზრდების აქტიურად ჩართვა სამოქალაქო ცხოვრებაში; ახალგაზრდული ინიცატივების წახალისება; აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 24 ივლისის კანონი № 61 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 25 .0 7 .2013 წ . თავი VI აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ასიგნებები აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. მუხლი 13🔗. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის  ასიგნებები განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის  ასიგნებები საბიუჯეტო კლასიფიკაციის მიხედვით 142242,4 ათასი ლარის ოდენობით თანდართული რედაქციით: (ათასი ლარი) კოდი დასახელება 2011 წლის ფაქტი 2012 წლის ფაქტი 2013 წლის გეგმა მათ შორის გრანტები 1 2 3 4 5 6 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ასიგნებები 120 757,6 145 900,1 142 242,4  56,7 მომუშავეთა რიცხოვნობა  850  816  841 ხარჯები 94 871,2 112 468,6 116 710,1  56,7 მ.შ. შრომის ანაზღაურება 13 205,2 16 351,1 17 018,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 24 956,5 33 336,3 22 960,1 ვალდებულებების კლება  929,9  95,2 2 572,2 101 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო  5 172,4 4 148,5 4 494,6 მომუშავეთა რიცხოვნობა  93  96  110 ხარჯები 3 428,7 3 951,2 4 287,7 მ.შ.შრომის ანაზღაურება 2 315,3 2 640,6 2 956,1 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1 743,5  196,4  206,6 ვალდებულებების კლება  0,2  0,9  0,3 1011 საკანონმდებლო საქმიანობა 5 172,4 4 148,5 4 494,6 მომუშავეთა რიცხოვნობა  93  96  110 ხარჯები 3 428,7 3 951,2 4 287,7 მ.შ. შრომის ანაზღაურება 2 315,3 2 640,6 2 956,1 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1 743,5  196,4  206,6 ვალდებულებების კლება  0,2  0,9  0,3 102 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საარჩევნო ადმინისტრაცია   469,7 1 527,5  582,5 მომუშავეთა რიცხოვნობა  19  19  19 ხარჯები  465,7 1 390,1  577,5 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  427,3  947,4  539,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა  4,0  137,4  5,0 1021 საარჩევნო გარემოს განვითარება   469,7  640,6  582,5 მომუშავეთა რიცხოვნობა  19  19  19 ხარჯები  465,7  537,7  577,5 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  427,3  509,9  539,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა  4,0  102,8  5,0 1022 არჩევნების ჩატარების ღონისძიებები  886,9 ხარჯები  852,3 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  437,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა  34,6 103 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა 31 455,1 41 433,9 39 180,5 მომუშავეთა რიცხოვნობა  361  373  371 ხარჯები 18 604,3 23 576,6 27 012,3 მ.შ. შრომის ანაზღაურება 5 158,9 6 557,1 6 894,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა 12 850,1 17 848,2 12 167,8 ვალდებულებების კლება  0,6  9,1  0,3 1031 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატი 7 361,1 7 780,3 3 771,2 მომუშავეთა რიცხოვნობა  117  124  121 ხარჯები 3 527,2 4 511,0 3 660,4 მ.შ. შრომის ანაზღაურება 2 009,1 2 580,2 2 678,6 არაფინანსური აქტივების ზრდა 3 833,9 3 266,0  110,8 ვალდებულებების კლება  3,2 1032 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამმართველო 2 607,6 3 721,2 10 583,3 მომუშავეთა რიცხოვნობა  43  43  48 ხარჯები 2 543,0 3 618,9 9 483,6 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  587,2  718,2  843,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  64,7  102,2 1 099,7 10321 გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სფეროში პოლიტიკის შემუშავება და მართვა  807,0  997,9 1 155,9 მომუშავეთა რიცხოვნობა  43  43  48 ხარჯები  776,6  909,4 1 055,9 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  587,2  718,2  843,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  30,4  88,5  100,0 10322 სატყეო სექტორის განვითარება 1 273,7 1 228,3 3 092,0 ხარჯები 1 239,5 1 214,6 2 092,2 არაფინანსური აქტივების ზრდა  34,2  13,7  999,7 103221 სსიპ „აჭარის სატყეო სააგენტო“ 1 273,7 1 228,3 3 092,0 ხარჯები 1 239,5 1 214,6 2 092,2 არაფინანსური აქტივების ზრდა  34,2  13,7  999,7 10323 გარემოსდაცვითი ღონისძიებები  526,9 1 495,0 6 335,4 ხარჯები  526,9 1 495,0 6 335,4 103231 ეროზირებულ ტერიტორიაზე ტყის გაშენების ღონისძიება  50,0 ხარჯები  50,0 103232 აჭარის სანაპირო ზოლის ჩამდინარე წყლებისა და ატმოსფერული ჰაერის აქტიურ დამაბინძურებელ კერებში გარემოსდაცვითი კანონმდებლობის მოთხოვნების შესრულების მდგომარეობის მონიტორინგი   12,6  2,1  15,0 ხარჯები  12,6  2,1  15,0 103233 აჭარის სანაპირო ზოლის სარფი-ჩოლოქის მონაკვეთზე ზღვის წყლების ხარისხობრივი მაჩვენებლების მონიტორინგი  9,7  9,7  15,0 ხარჯები  9,7  9,7  15,0 103234 აჭარის სანაპირო ზოლის დროებითი ნაპირსამაგრი ღონისძიება  426,6 1 483,2 1 255,4 ხარჯები  426,6 1 483,2 1 255,4 103235 სარფი-ჩოლოქის მონაკვეთის სანაპირო ზოლის აგეგმვითი სამუშაოები (ბათიმეტრია)  78,0 ხარჯები  78,0 103236 ადლიის სანაპირო ზოლზე ნაპირსამაგრი ნაგებობის მშენებლობა 5 000,0 ხარჯები 5 000,0 1033 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტურიზმისა და კურორტების დეპარტამენტი 2 284,5 2 659,3 2 783,7 მომუშავეთა რიცხოვნობა  24  24  24 ხარჯები 2 163,6 2 591,4 2 548,7 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  282,0  404,8  427,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა  121,0  67,9  235,0 10331 ტურიზმისა და კურორტების სფეროში პოლიტიკის შემუშავება და მართვა  503,2  642,2  649,7 მომუშავეთა რიცხოვნობა  24  24  24 ხარჯები  467,5  574,4  634,7 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  282,0  404,8  427,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა  35,6  67,9  15,0 10332 ტურიზმის სფეროში მომსახურების მიწოდება  844,9  228,2  220,0 ხარჯები  759,6  228,2  220,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა  85,3 10333 ტურიზმის საინფორმაციო-სარეკლამო სისტემის შექმნა  936,5 1 788,8 ხარჯები  936,5 1 788,8 10334 ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა  1 914,0 ხარჯები 1 694,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა  220,0 103341 შიდა ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა  1 024,0 ხარჯები  804,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა  220,0 103342 მარკეტინგული ღონისძიებები საერთაშორისო ბაზარზე  890,0 ხარჯები  890,0 1034 საარქივო ფონდის დაცულობის და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა 1 514,1 1 740,3 1 614,0 მომუშავეთა რიცხოვნობა  82  85  86 ხარჯები 1 262,4 1 509,3 1 584,0 მ.შ. შრომის ანაზღაურება 1 032,5 1 282,0 1 390,1 არაფინანსური აქტივების ზრდა  251,2  230,9  30,0 ვალდებულებების კლება  0,6  0,1 1035 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის დეპარტამენტი 5 808,1 5 774,7 4 817,0 მომუშავეთა რიცხოვნობა  43  45  40 ხარჯები 5 479,3 5 295,6 4 739,4 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  587,8  774,4  707,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა  328,8  473,4  77,3 ვალდებულებების კლება  5,8  0,3 10351 ტელევიზიისა და რადიო-მაუწყებლობის მართვა 1 069,4 1 233,4 1 133,9 მომუშავეთა რიცხოვნობა  43  45  40 ხარჯები  969,5 1 170,6 1 124,1 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  587,8  774,4  707,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა  99,9  62,8  9,5 ვალდებულებების კლება  0,3 10352 ტელე-რადიო სამაუწყებლო საქმიანობა 4 547,0 4 541,3 3 683,1 ხარჯები 4 318,1 4 125,0 3 615,3 არაფინანსური აქტივების ზრდა  228,9  410,6  67,8 ვალდებულებების კლება  5,8 10353 ა(ა)იპ „მარკეტინგული კომუნიკაციებისა და სატელევიზიო-სარეკლამო სააგენტო“  191,8 ხარჯები  191,8 1036 ადგილობრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზებისა და სამელიორაციო სისტემების მართვის დეპარტამენტი 11 879,6 19 758,1 15 611,3 მომუშავეთა რიცხოვნობა  52  52  52 ხარჯები 3 629,0 6 050,3 4 996,3 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  660,3  797,5  847,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა 8 250,6 13 707,8 10 615,0 10361 საავტომობილო გზებისა და სამელიორაციო სისტემების მართვა  798,4  903,0  967,5 მომუშავეთა რიცხოვნობა  52  52  52 ხარჯები  752,5  893,0  957,5 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  660,3  797,5  847,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა  45,9  9,9  10,0 10362 საგზაო და სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა, რეაბილიტაცია და მოვლა-შენახვა 11 081,1 18 855,1 14 643,8 ხარჯები 2 876,5 5 157,3 4 038,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა 8 204,6 13 697,9 10 605,0 103621 გზების  რეაბილიტაცია 6 905,6 არაფინანსური აქტივების ზრდა 6 905,6 103622 ხელოვნური ნაგებობების მშენებლობა-რეაბილიტაცია 1 555,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1 555,4 103623 სამელიორაციო სისტემების რეაბილიტაცია  234,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა  234,7 103624 საგზაო ტექნიკის შეძენა 1 908,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1 908,0 103625 საგზაო და სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის მოვლა-შენახვითი ღონისძიებები 4 040,1 ხარჯები 4 038,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა  1,3 104 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო 4 195,4 11 202,4 5 772,3  56,7 მომუშავეთა რიცხოვნობა  116  118  116 ხარჯები 3 573,2 4 777,8 3 149,6  56,7 მ.შ. შრომის ანაზღაურება 1 887,1 2 360,1 2 327,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა  618,1 6 409,2 2 622,6 ვალდებულებების კლება  4,1  15,4 1041 ფინანსების, ეკონომიკური პოლიტიკისა და ქონების სფეროს პოლიტიკის შემუშავება და მართვა 3 838,7 5 743,5 2 946,9 მომუშავეთა რიცხოვნობა  107  109  107 ხარჯები 3 357,4 4 299,4 2 895,0 მ.შ. შრომის ანაზღაურება 1 748,5 2 196,5 2 159,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა  477,2 1 428,8  51,9 ვალდებულებების კლება  4,1  15,3 1042 სახაზინო მომსახურება  261,5  200,6  202,9 მომუშავეთა რიცხოვნობა  9  9  9 ხარჯები  204,8  192,6  197,9 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  138,5  163,6  168,2 არაფინანსური აქტივების ზრდა  56,7  7,9  5,0 ვალდებულებების კლება  0,1 1043 დონორების მიერ დაფინანსებული პროექტები  95,2  318,8  56,7  56,7 ხარჯები  10,9  285,8  56,7  56,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა  84,3  32,9 10431 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სივრცითი მოწყობის სქემის შემუშავება  95,2  318,8  56,7  56,7 ხარჯები  10,9  285,8  56,7  56,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა  84,3  32,9 1044 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკაში სოციალური სახლების მშენებლობა და ამ კუთხით არსებული შენობების რეაბილიტაცია 4 939,6 2 565,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა 4 939,6 2 565,7 105 საგანგებო და გადაუდებელი სიტუაციების მართვა 4 649,6 4 629,4 1 859,9 ხარჯები 2 448,9 3 541,4 1 666,6 არაფინანსური აქტივების ზრდა 2 200,7 1 066,4  193,2 ვალდებულებების კლება  21,7 1051 ბუნებრივი და ტექნოგენური ხასიათის საგანგებო სიტუაციების პრევენცია, რეგულირება და მართვა 1 068,6 2 303,0 1 729,9 ხარჯები  520,7 1 354,2 1 536,6 არაფინანსური აქტივების ზრდა  547,9  946,7  193,2 ვალდებულებების კლება  2,0 1052 სსიპ „მაშველთა გადამზადების ცენტრი“ 1 222,5 2 326,5  130,0 ხარჯები  902,7 2 187,1  130,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა  319,7  119,7 ვალდებულებების კლება  19,7 1053 სსიპ „წყალზე სამაშველო სამსახური“ 2 358,5 ხარჯები 1 025,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1 333,0 106 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო  38 613,7 28 436,9 30 713,0 მომუშავეთა რიცხოვნობა  109  112  123 ხარჯები 36 510,7 25 345,1 27 288,9 მ.შ. შრომის ანაზღაურება 1 445,5 1 840,0 2 141,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 2 103,0 3 091,8 3 422,1 ვალდებულებების კლება  2,0 1061 განათლების, კულტურისა და სპორტის სფეროს პოლიტიკის შემუშავება და მართვა 1 294,5 1 398,6 1 619,0 მომუშავეთა რიცხოვნობა  47  49  57 ხარჯები 1 030,9 1 277,7 1 506,0 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  781,7  964,8 1 168,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა  263,6  120,8  113,0 1062 ზოგადი განათლების ხელშეწყობა და ხარისხის გაუმჯობესება  728,6  842,3  921,5 მომუშავეთა რიცხოვნობა  47  47  47 ხარჯები  714,9  834,7  906,4 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  500,5  622,6  667,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  13,6  7,6  15,1 10621 ბათუმის რესურსცენტრი  118,5  131,2  148,0 მომუშავეთა რიცხოვნობა  7  7  7 ხარჯები  116,9  129,8  142,2 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  82,9  99,7  104,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა  1,7  1,4  5,8 10622 ქობულეთის რესურსცენტრი  121,9  138,1  150,7 მომუშავეთა რიცხოვნობა  8  8  8 ხარჯები  121,9  138,1  149,6 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  80,5  106,1  112,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა  1,1 10623 ხელვაჩაურის რესურსცენტრი  120,6  140,9  155,4 მომუშავეთა რიცხოვნობა  8  8  8 ხარჯები  117,5  140,9  155,4 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  84,6  106,1  112,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა  3,1 10624 ქედის რესურსცენტრი  122,2  141,6  154,4 მომუშავეთა რიცხოვნობა  8  8  8 ხარჯები  119,0  141,6  151,4 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  84,6  103,6  112,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა  3,2  3,0 10625 შუახევის რესურსცენტრი  127,3  149,4  158,1 მომუშავეთა რიცხოვნობა  8  8  8 ხარჯები  125,2  143,2  152,9 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  83,9  105,9  112,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა  2,1  6,2  5,2 10626 ხულოს რესურსცენტრი  118,1  141,1  154,9 მომუშავეთა რიცხოვნობა  8  8  8 ხარჯები  114,5  141,1  154,9 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  84,0  101,3  112,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა  3,6 1063 ზოგადი, პროფესიული და უმაღლესი განათლების სფეროს ხელშეწყობა 4 620,3 6 214,0 5 898,1 ხარჯები 4 600,4 6 130,4 5 852,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა  19,9  83,5  45,4 10631 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ ტერიტორიაზე არსებული საჯარო სკოლების მშენებლობა და რეაბილიტაცია 3 176,1 4 004,5 2 925,0 ხარჯები 3 176,1 4 004,5 2 925,0 10632 აჭარის ა რ ადმინისტრაციულ ტერიტორიაზე არსებული საჯარო სკოლების I კლასის მოსწავლეთა სასკოლო ფორმებით უზრუნველყოფა  165,0  206,5 ხარჯები  165,0  206,5 10633 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ ტერიტორიაზე არსებული საჯარო სკოლების ინვენტარით უზრუნველყოფა  350,1 ხარჯები  350,1 10635 ვასწავლოთ მომავალი წარმატებისათვის  6,4  83,1  143,6 ხარჯები  6,4  83,1  143,6 10637 საჯარო სკოლების ბიბლიოთეკების განვითარება  71,1 ხარჯები  71,1 10638 სასკოლო კლუბების ხელშეწყობა  28,9  34,1  35,0 ხარჯები  28,9  34,1  35,0 10639 სტუდენტთა დახმარება  249,1  665,0 ხარჯები  249,1  665,0 106310 ტურიზმის განათლების განვითარების ხელშეწყობა  70,4  67,5 ხარჯები  70,4  67,5 106312 უცხოეთში სტაჟირება  26,4  25,8  35,4 ხარჯები  26,4  25,8  35,4 106313 გაძლერებული და ინკლუზიური სწავლება  75,7  123,3  160,6 ხარჯები  72,8  123,3  160,6 არაფინანსური აქტივების ზრდა  2,9 1063131 სსიპ „ქ. ბათუმის № 4 საჯარო სკოლის“ უცხო ენის გაძლიერებული სწავლება  7,0  26,4  35,0 ხარჯები  7,0  26,4  35,0 1063132 სსიპ „ქ. ბათუმის №6 საჯარო სკოლის“ გაძლიერებული ფიზიკა-მათემატიკისა და ინკლუზიური ჯგუფის სწავლება  68,7  96,9  125,6 ხარჯები  65,8  96,9  125,6 არაფინანსური აქტივების ზრდა  2,9 106314  ა(ა)იპ აჭარის განათლების ფონდი  494,4  776,4  759,9 ხარჯები  477,4  692,9  717,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა  17,0  83,5  42,0 106315 სკოლა-პანსიონების განვითარების ხელშეწყობა  647,5  640,8  685,0 ხარჯები  647,5  640,8  681,6 არაფინანსური აქტივების ზრდა  3,4 1063151 სსიპ „სოფელ სალიბაურის № 2 საჯარო სკოლის“ პანსიონური მომსახურება  314,1  314,3  325,1 ხარჯები  314,1  314,3  325,1 1063152 სსიპ „ჩაისუბნის № 2 საჯარო სკოლის“ პანსიონური მომსახურება  126,5  116,6  146,2 ხარჯები  126,5  116,6  146,2 1063153 სსიპ ფრიდონ თურმანიძის სახელობის ქედის მუნიციპალიტეტის სოფელ მერისის საჯარო სკოლის პანსიონური მომსახურება  150,5  153,8  153,8 ხარჯები  150,5  153,8  150,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  3,4 1063154 სსიპ დაბა შუახევის საჯარო სკოლს პანსიონური მომსახურება  56,5  56,1  59,8 ხარჯები  56,5  56,1  59,8 1064 კულტურის განვითარება, ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია 30 866,1 15 972,7 18 543,1 ხარჯები 29 141,5 13 227,9 15 441,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1 724,6 2 744,8 3 101,4 10642 აჭარაში კინოწარმოების ხელშეწყობა  4,1  100,0 ხარჯები  4,1  100,0 10643 კულტურისა და განათლების ხელშეწყობის ღონისძიებები  453,8  810,2  836,4 ხარჯები  453,8  810,2  836,4 10644 შემოქმედებითი კოლექტივებისათვის სასცენო კოსტიუმებით უზრუნველყოფა  113,6 ხარჯები  113,6 10645 შემოქმედებითი კოლექტივებისათვის მუსიკალური ინსტრუმენტების შეძენა  49,1 ხარჯები  49,1 10646 სსიპ „ბათუმის ხელოვნების სასწავლო უნივერსიტეტის“ რეაბილიტაცია 19 857,5 ხარჯები 19 857,5 10647 სახელოვნებო განათლების ხელშეწყობა  378,0 3 465,9 5 716,2 ხარჯები  378,0 3 353,6 4 330,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა  112,3 1 386,2 106471 ა(ა)იპ „მელიტონ ბალანჩივაძის  ხელოვნების სკოლა“   946,4 1 236,1 ხარჯები  943,8 1 221,1 არაფინანსური აქტივების ზრდა  2,6  15,0 106472 ა(ა)იპ „ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის სამუსიკო სკოლა“  880,8 2 412,8 ხარჯები  833,8 1 102,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა  47,0 1 310,0 106473 ა(ა)იპ  რევაზ ლაღიძის სახელობის სამუსიკო სკოლა“  596,5  826,7 ხარჯები  588,1  771,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა  8,4  55,0 106474 ა(ა)იპ „ ვახტანგ ჭაბუკიანის სახელობის კლასიკური ბალეტის სკოლა“  188,1  255,2 ხარჯები  188,1  255,2 106475 ა(ა)იპ „აჭარის ხალხური ხელოვნების სკოლა“  210,0  329,9  365,2 ხარჯები  210,0  315,1  365,2 არაფინანსური აქტივების ზრდა  14,8 106476 ა(ა)იპ „ქ. ბათუმის ნიკოლოზ კანდელაკის სახელობის სამხატვრო სკოლა“  168,0  271,5  324,7 ხარჯები  168,0  261,2  324,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა  10,3 106477 ა(ა)იპ „ მოსწავლე ახალგაზრდობის სასახლე“  252,7  295,5 ხარჯები  223,5  289,3 არაფინანსური აქტივების ზრდა  29,1  6,2 10648 კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სისტემის სრულყოფის მართვა, მუზეუმებისა და გალერეების განვითარება 2 086,9 3 608,7 3 594,6 ხარჯები 1 385,3 3 087,5 2 326,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა  701,6  521,1 1 267,7 106481 აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტო 1 147,3 2 299,6 1 280,4 ხარჯები  597,6 2 243,6 1 154,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  549,7  56,0  126,0 1064811 სსიპ „აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტო“ 1 147,3  784,5  870,4 ხარჯები  597,6  728,5  744,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  549,7  56,0  126,0 1064812 აჭარაში დაცული კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლების რეაბილიტაცია და კონსერვაცია  183,7  410,0 ხარჯები  183,7  410,0 1064813 მუზეუმების მშენებლობა-რეაბილიტაციის მიზნობრივი პროგრამა 1 331,3 ხარჯები 1 331,3 106482 მუზეუმებისა და გალერეების განვითარება  939,7 1 309,1 2 314,2 ხარჯები  787,7  843,9 1 172,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  152,0  465,1 1 141,7 1064821 სსიპ „აჭარის ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის მუზეუმი“  396,2  424,5  610,6 ხარჯები  396,2  415,6  554,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა  8,9  56,6 1064822 სსიპ „ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმი“  343,1  327,9 1 528,8 ხარჯები  236,2  298,3  443,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა  107,0  29,7 1 085,1 1064823 სსიპ „აჭარის ხელოვნების მუზეუმი“  200,3  556,7  174,8 ხარჯები  155,3  130,1  174,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა  45,0  426,5 10649 სასცენო და სამუსიკო ხელოვნების ხელშეწყობა 7 872,1 8 021,8 8 193,8 ხარჯები 6 849,1 5 910,5 7 746,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1 023,0 2 111,3  447,5 106491 სსიპ „ბათუმის თოჯინებისა და მოზარდ მაყურებელთა პროფესიული სახელმწიფო თეატრი“  431,6 1 618,4  686,2 ხარჯები  423,1  428,4  593,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა  8,5 1 190,0  92,3 106492 სსიპ „აჭარის მელიტონ კუხიანიძის სახელობის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლი“  678,2  761,9 1 178,1 ხარჯები  678,2  761,9 1 027,3 არაფინანსური აქტივების ზრდა  150,8 106493 სსიპ „ბათუმის სახელმწიფო მუსიკალური ცენტრი“ 4 881,0 3 729,1 3 923,0 ხარჯები 3 930,5 2 808,8 3 786,3 არაფინანსური აქტივების ზრდა  950,5  920,2  136,6 106494 სსიპ „ბათუმის ილია ჭავჭავაძის სახელობის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრი“  893,2  953,0 1 320,6 ხარჯები  893,2  953,0 1 265,6 არაფინანსური აქტივების ზრდა  55,0 106495 სსიპ „აჭარის სახელმწიფო ვოკალური ანსამბლი „ბათუმი“  516,3  486,3  566,0 ხარჯები  516,3  486,3  553,3 არაფინანსური აქტივების ზრდა  12,7 106496 სსიპ „აჭარის ხალხური ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლი „ხორუმი“  471,8  473,1  519,9 ხარჯები  407,7  472,0  519,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა  64,0  1,1 106410 შემოქმედებითი კავშირები  55,0  62,0  102,0 ხარჯები  55,0  62,0  102,0 1064101 საქართველოს მწერალთა კავშირის აჭარის ორგანიზაცია  35,0  42,0  62,0 ხარჯები  35,0  42,0  62,0 1064102 აჭარის არ მხატვართა ადგილობრივი შემოქმედებითი  კავშირი  10,0  10,0  20,0 ხარჯები  10,0  10,0  20,0 1064103  საქართველოს თეატრალური საზოგადოება აჭარის განყოფილება  10,0  10,0  20,0 ხარჯები  10,0  10,0  20,0 1065 სკოლისგარეშე სასპორტო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა 1 049,9 1 402,2 ხარჯები  924,9 1 320,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა  125,0  81,4 10651 ა(ა)იპ „ქ. ბათუმის სასპორტო სკოლა“ 1 049,9 1 175,9 ხარჯები  924,9 1 110,3 არაფინანსური აქტივების ზრდა  125,0  65,6 10652 ა(ა)იპ „ქ. ბათუმის საჩოქბურთო კომპლექსი“  226,3 ხარჯები  210,5 არაფინანსური აქტივების ზრდა  15,8 1066 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა დეპარტამენტი 1 104,3 2 959,4 2 329,1 მომუშავეთა რიცხოვნობა  15  16  19 ხარჯები 1 023,0 2 949,4 2 261,3 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  163,4  252,6  304,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა  81,3  10,0  65,8 ვალდებულებების კლება  2,0 10661 სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სფეროს მართვა  306,8  326,4  443,4 მომუშავეთა რიცხოვნობა  15  16  19 ხარჯები  225,5  316,4  377,6 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  163,4  252,6  304,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა  81,3  10,0  65,8 10662 სპორტისა  და ახალგაზრდულ საქმეთა სფეროს ხელშეწყობა  797,5 2 633,0 1 885,7 ხარჯები  797,5 2 633,0 1 883,7 ვალდებულებების კლება  2,0 106621 ღონისძიებები ახალგაზრდულ საქმეთა და სპორტის სფეროში  797,5 1 084,0 1 233,8 ხარჯები  797,5 1 084,0 1 231,8 ვალდებულებების კლება  2,0 106622 სპორტის სფეროში მოღვაწე დამსახურებულ მუშაკთა, სპორტსმენთა და მწვრთნელთა მხარდაჭერა  37,4 ხარჯები  37,4 106623 აჭარაში სტადიონებისა და სპორტული ბაზების მშნებელობა-რეაბილიტაცა 1 549,0  127,5 ხარჯები 1 549,0  127,5 106624 სპორტული ინვენტარის შეძენა  487,0 ხარჯები  487,0 107 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო 4 888,2 7 684,6 7 654,3 მომუშავეთა რიცხოვნობა  60  61  62 ხარჯები 4 559,3 7 556,9 7 642,0 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  972,0 1 208,7 1 289,2 არაფინანსური აქტივების ზრდა  328,9  127,5  12,3 ვალდებულებების კლება  0,2 1071 ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სფეროს პოლიტიკის შემუშავება და მართვა 1 395,1 1 477,2 1 586,3 მომუშავეთა რიცხოვნობა  60  61  62 ხარჯები 1 222,3 1 416,0 1 577,1 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  972,0 1 208,7 1 289,2 არაფინანსური აქტივების ზრდა  172,8  61,0  9,2 ვალდებულებების კლება  0,2 1072 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის დასაქმების სააგენტო  152,8  315,9  376,0 ხარჯები  105,8  307,8  374,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  47,0  8,2  1,6 10721 დასაქმების ხელშეწყობა და მართვა  152,8  315,9  341,0 ხარჯები  105,8  307,8  339,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  47,0  8,2  1,6 10722 პროფესიული გადამზადება  35,0 ხარჯები  35,0 107221 სოციალურად დაუცველი მოქალაქეების პროფესიული გადამზადება  35,0 ხარჯები  35,0 1073 ჯანმრთელობის დაცვა და სამედიცინო პროფილაქტიკა 2 248,8 4 756,2 4 794,7 ხარჯები 2 153,4 4 704,3 4 794,7 არაფინანსური აქტივების ზრდა  95,4  51,9 10731 მოსახლეობისათვის განსაკუთრებულ შემთხვევებში სამედიცინო დახმარების კომპონენეტი  348,7  834,9 1 688,4 ხარჯები  348,7  834,9 1 688,4 10732 რესურსტევადი მაღალტექნოლოგიური (გულის ქირურგიის) სამედიცინო მომსახურების კომპონენტი  983,3 1 113,5  950,0 ხარჯები  983,3 1 113,5  950,0 10733 დამატებითი სამედიცინო მომსახურების კომპონენტი  353,2  482,4  96,7 ხარჯები  353,2  482,4  96,7 10735 ონკოლოგიურ დაავადებათა მკურნალობის კომპონენტი  410,4  217,9 ხარჯები  410,4  217,9 10736 გეგმიური ჰოსპიტალური მომსახურების კომპონენტი 1 055,3  864,0 ხარჯები 1 055,3  864,0 10737 ბავშვთა ფსიქოსომატური აბილიტაციის (რეაბილიტაციის) კომპონენტი  87,5  245,0 ხარჯები  87,5  245,0 10738 სოფლის მოსახლეობის ექიმამდელი სამედიცინო დახმარების კომპონენტი  434,5  600,5  732,8 ხარჯები  434,5  600,5  732,8 10739 ამბულატორიულ-ტრავმატოლოგიური დახმარების კომპონენტი  90,1 ხარჯები  90,1 107310 თემის სამედიცინო პუნქტებში დასაქმებული სამედიცინო პერსონალის გადამზადების კომპონენტი  29,6 ხარჯები  29,6 107311 ინკურაბელურ პაციენტთა პალიატიური დახმარების კომპონენტი  5,6 ხარჯები  5,6 107312 დასაქმებული სამედიცინო პერსონალის უწყვეტი პროფესიული  განათლების ხელშეწყობის კომპონენტი  28,2 ხარჯები  28,2 1074 სამედიცინო დაწესებულებების სამედიცინო ავტოტრანსპორტისა და ინვენტარით აღჭურვა  95,4  51,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა  95,4  51,9 10741 სამედიცინო დაწესებულებების სამედიცინო ავტოტრანსპორტის შეძენის კომპონენტი  95,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  95,4 10742 სამედიცინო დაწესებულებების სამედიცინო ინვენტარით აღჭურვის კომპონენტი  51,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა  51,9 1075 სოციალური დაცვა  577,6  563,4  256,0 ხარჯები  577,6  563,4  256,0 10751 100 წელს გადაცილებულ მოქალაქეებზე ერთჯერადი დახმარების კომპონენტი  33,0  28,5  29,0 ხარჯები  33,0  28,5  29,0 10752 შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე და ხანდაზმულ პირთა გადაადგილების საშუალებებით სავარძელ-ეტლით უზრუნველყოფის კომპონენტი  75,0  17,5 ხარჯები  75,0  17,5 10753 სმენადაქვეითებულ მოქალაქეთა სმენის აპარატებით უზრუნველყოფის კომპონენტი  95,0 ხარჯები  95,0 10754 თემის სამედიცინო პუნქტების ექიმამდელი სამედიცინო დახმარების განვითარების ხელშეწყობის მიზნობრივი კომპონენტი  101,5  29,5 ხარჯები  101,5  29,5 10755 ერთჯერადი სოციალური დახმარებები  443,1  430,4 ხარჯები  443,1  430,4 10756 მაღალმთიან მუნიციპალიტეტებში სამედიცინო პერსონალის მატერიალური წახალისების კომპონენტი  76,5 ხარჯები  76,5 10757 მიუსაფარ დედათა და ბავშვთა თავშესაფრით უზრუნველყოფის კომპონენტი  38,0 ხარჯები  38,0 1076  საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრი  513,9  571,9  641,3 ხარჯები  500,2  565,4  639,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა  13,7  6,5  1,5 10761 საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ცენტრის მართვა  323,3  373,2  381,4 ხარჯები  309,6  366,7  379,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა  13,7  6,5  1,5 10762 დაავადებათა პრევენცია და პროფილაქტიკა  190,6  198,8  259,9 ხარჯები  190,6  198,8  259,9 107621 ეპიდზედამხედველობის განხორციელება, ეპიდსიტუაციის მართვა და ცხოვრების ჯანსაღი წესის ხელშეწყობა  71,7  71,5 ხარჯები  71,7  71,5 107622 მოსახლეობის ავადობის აქტიური გამოვლენა  სამიზნე ჯგუფში (ჯანსაღი სკოლა)  127,1  188,4 ხარჯები  127,1  188,4 107623 ეპიდზედამხედველობის განხორციელებისა და ეპიდსიტუაციის მართვის პროგრამა  128,4 ხარჯები  128,4 107624 ცხოვრების ჯანსაღი წესის დამკვიდრების პროგრამა  24,9 ხარჯები  24,9 107625 მოსახლეობის ავადობის აქტიური გამოვლენის პროგრამა  37,3 ხარჯები  37,3 108 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლის მეურნეობის სამინისტრო 2 905,6 3 263,4 5 821,5 მომუშავეთა რიცხოვნობა  92  37  40 ხარჯები 1 540,6 1 658,8 4 231,9 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  999,1  797,3  869,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1 365,0 1 558,7 1 589,6 ვალდებულებების კლება  46,0 1081 აგროსასურსათო სექტორის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება და მართვა  877,9 1 059,9 1 120,7 მომუშავეთა რიცხოვნობა  36  37  40 ხარჯები  819,6  997,2 1 062,1 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  636,4  797,3  869,8 არაფინანსური აქტივების ზრდა  58,4  62,1  58,6 ვალდებულებების კლება  0,6 1082 ფერმერული მეურნეობის განვითარების ხელშეწყობა  489,0  979,0 1 722,0 ხარჯები 1 722,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა  489,0  979,0 10821 სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკით ფერმერთა უზრუნველყოფის ხელშეწყობა  489,0  961,0  630,3 ხარჯები  630,3 არაფინანსური აქტივების ზრდა  489,0  961,0 10822 სასათბურე კონსტრუქციებით ფერმერთა უზრუნველყოფის ხელშეწყობა  194,0 ხარჯები  194,0 10823 მრავალწლიანი ხეხილოვანი კულტურების ნერგებით ფერმერთა უზრუნველყოფის ხელშეწყობა  99,7 ხარჯები  99,7 10824 მეფუტკრეობის განვითარების ხელშეწყობა  198,0 ხარჯები  198,0 10825 ბოსტნეული კულტურების ელიტური სარგავი მასალით ფერმერთა უზრუნველყოფის ხელშეწყობა  521,0 ხარჯები  521,0 10826 სასოფლო-სამეურნეო გაერთიანებების სარეკლამო მოდელების ჩამოყალიბება და შემდგომი დანერგვის ორგანიზება  79,0 ხარჯები  79,0 10827 ფერმერთა უზრუნველყოფა თანამედროვე ტიპის ხილის საშრობი დანადგარებით  18,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა  18,0 1083 მემცენარეობის დარგის განვითარების მიზნით კვლევები და პრევენციული ღონისძიებები  301,0 ხარჯები  301,0 10831 ნიადაგის კვლევა და შესაბამისი რეკომენდაციების გაწევა   244,0 ხარჯები  244,0 10832 პესტიციდებისა და აგროქიმიკატების ლაბორატორიული კვლევა   12,0 ხარჯები  12,0 10833 სასოფლო–სამეურნეო კულტურების მავნებელ– დაავადებებზე დიაგნოსტიკა და პრევენციულ ღონისძიებებზე ფერმერთა კონსულტაცია  45,0 ხარჯები  45,0 1084 აგროსერვისის განვითარება აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში  719,0  917,0 2 343,4 ხარჯები  124,5  453,8  862,3 არაფინანსური აქტივების ზრდა  594,6  417,8 1 481,1 ვალდებულებების კლება  45,4 10841 აგროსერვისცენტრის მართვა  719,0  917,0  760,9 ხარჯები  124,5  453,8  759,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა  594,6  417,8  1,0 ვალდებულებების კლება  45,4 10842 მემცენარეობა-მეცხოველეობის დარგების განვითარების ხელშეწყობა 1 582,5 ხარჯები  102,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1 480,1 108421 მემცენარეობის დარგში  თანამედროვე აგროტექნოლოგიების დანერგვის ხელშეწყობა 1 575,1 ხარჯები  95,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1 480,1 108422 მეცხოველეობის დარგში ხელოვნური განაყოფიერების დანერგვის ხელშეწყობა  3,2 ხარჯები  3,2 108423 ფერმერთა და მეცნიერ-კონსულტანტთა  სწავლება-კონსულტირება (ტრენინგები) სასოფლო სამეურნეო დარგების მიხედვით  4,2 ხარჯები  4,2 1085 ტესტირება-სერტიფიცირების მომსახურების მიწოდება და მართვა  411,1  307,5  334,4 ხარჯები  188,1  207,8  284,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  223,0  99,8  50,0 1086 სურსათის უვნებლობა, ვეტერინარია და მცენარეთა დაცვა  408,5 მომუშავეთა რიცხოვნობა  56 ხარჯები  408,5 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  362,6 10861 სურსათის უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის სამსახური  408,5 მომუშავეთა რიცხოვნობა  56 ხარჯები  408,5 მ.შ. შრომის ანაზღაურება  362,6 109 უმაღლესი განათლებისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა 5 050,3 4 379,5 3 308,3 ხარჯები 4 346,2 4 172,2 2 889,2 არაფინანსური აქტივების ზრდა  704,1  207,4  419,2 1091 სსიპ „ ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტი“ 2 617,3 2 005,0 2 101,6 ხარჯები 2 323,3 2 005,0 2 101,6 არაფინანსური აქტივების ზრდა  294,0 1092 სსიპ „ბათუმის ხელოვნების სასწავლო უნივერსიტეტი“  746,3  759,7  836,8 ხარჯები  746,3  759,7  750,0 არაფინანსური აქტივების ზრდა  86,8 1093 სსიპ „სასწავლო უნივერსიტეტი ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია“ 1 686,7 1 614,8  370,0 ხარჯები 1 276,6 1 407,5  37,6 არაფინანსური აქტივების ზრდა  410,1  207,4  332,4 110 დასვენებისა და კულტურის ობიექტების განვითარების ხელშეწყობა 5 926,7 6 388,5 5 409,4 ხარჯები 2 887,7 3 821,4 4 093,6 არაფინანსური აქტივების ზრდა 3 039,0 2 565,2 1 287,6 ვალდებულებების კლება  1,9  28,2 1101 სსიპ „კურორტი ბეშუმი“  149,4  90,0  4,4 ხარჯები  70,2  67,7  4,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა  79,2  22,3 1102 ბათუმის ბულვარი 5 777,3 6 298,5 5 405,0 ხარჯები 2 817,5 3 753,7 4 089,2 არაფინანსური აქტივების ზრდა 2 959,8 2 542,9 1 287,6 ვალდებულებების კლება  1,9  28,2 11021 ბათუმის ბულვარის მართვა 5 777,3 6 298,5 1 251,4 ხარჯები 2 817,5 3 753,7 1 251,4 არაფინანსური აქტივების ზრდა 2 959,8 2 542,9 ვალდებულებების კლება  1,9 11022 ბათუმის ბულვარის ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა 4 153,6 ხარჯები 2 837,9 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1 287,6 ვალდებულებების კლება  28,1 111 საგამომცემლო და ბიზნეს საქმიანობის ხელშეწყობა  311,0  450,2  562,2 ხარჯები  311,0  417,2  549,3 არაფინანსური აქტივების ზრდა  33,0  12,9 1111 შ.პ.ს. გაზეთი „აჭარა“ და „ადჟარია“   238,0  230,0  230,0 ხარჯები  238,0  230,0  230,0 1112 ა(ა)იპ „ბათუმის ბიზნესინკუბატორი“  73,0  70,0  75,0 ხარჯები  73,0  70,0  75,0 1113 სსიპ „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სავაჭრო-სამრეწველო პალატა“  150,2  257,2 ხარჯები  117,2  244,3 არაფინანსური აქტივების ზრდა  33,0  12,9 112 საფრთხის შემცველი ობიექტების მონიტორინგი და მართვა  159,3 1 321,3 ხარჯები  64,2  300,2 არაფინანსური აქტივების ზრდა  95,1 1 021,1 1121 სსიპ „ტექნიკური  და სამშენებლო ლაბორატორია“  159,3 1 321,3 ხარჯები  64,2  300,2 არაფინანსური აქტივების ზრდა  95,1 1 021,1 113 საერთო-რესპუბლიკური მნიშვნელობის გადასახდელები 17 119,8 32 195,9 35 562,6 ხარჯები 16 194,8 32 195,9 33 021,2 ვალდებულებების კლება  925,0 2 541,4 1131 ადგილობრივ თვითმმართველ ერთეულებზე გადასაცემი სპეციალური ტრანსფერი 15 275,9 31 192,8 22 353,5 ხარჯები 15 275,9 31 192,8 22 353,5 11311  -  თვითმმართველი ქალაქი ბათუმი  376,0 7 804,5 7 298,8 ხარჯები  376,0 7 804,5 7 298,8 11312  - ქობულეთის მუნიციპალიტეტი 11 090,3 15 545,2 8 935,0 ხარჯები 11 090,3 15 545,2 8 935,0 11313  - ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი  406,2 2 241,1 1 771,5 ხარჯები  406,2 2 241,1 1 771,5 11314  - ქედის მუნიციპალიტეტი  829,4 2 299,0 2 542,0 ხარჯები  829,4 2 299,0 2 542,0 11315  - შუახევის მუნიციპალიტეტი 1 036,0 1 633,2  964,2 ხარჯები 1 036,0 1 633,2  964,2 11316  -  ხულოს მუნიციპალიტეტი 1 538,0 1 669,8  842,0 ხარჯები 1 538,0 1 669,8  842,0 1132 სახელმწიფოს წილობრივი მონაწილეობით დაფუძნებული კერძო სამართლის იურიდიული პირების საწესდებო კაპიტალის ზრდა  255,0 8 030,0 ხარჯები  255,0 8 030,0 11321 შ.პ.ს. „ვეტერინარი“  255,0 ხარჯები  255,0 11322 შ.პ.ს. „ჰიგიენა 2009“  30,0 ხარჯები  30,0 11323 შ.პ.ს. „გოდერძი რესორტს“ 8 000,0 ხარჯები 8 000,0 1133 წინა წლებში წარმოქმნილი დავალიანებების დაფარვისა და სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ფონდი  1,7 ხარჯები  1,7 1134 საწევროები საერთაშორისო ორგანიზაციებში  17,3  15,4  1,2 ხარჯები  17,3  15,4  1,2 1135 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სარეზერვო ფონდი 1 613,0 ხარჯები 1 613,0 1136 სესხების მომსახურება  149,9  250,6  314,9 ხარჯები  149,9  250,6  314,9 11361 გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკიდან (KFW) მიღებული სესხის მომსახურების ხარჯები  99,0  216,6  281,2 ხარჯები  99,0  216,6  281,2 11362 ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკიდან (EBRD) მიღებული სესხის მომსახურების ხარჯები  50,9  34,0  33,7 ხარჯები  50,9  34,0  33,7 1137 საქართველოს ფინანსთა სამინისტროდან მიღებული სესხის დაფარვა  925,0 ვალდებულებების კლება  925,0 1138 უცხოეთიდან მიღებული დაფინანსების წყაროებით განსახორციელებელი საინვესტიციო პროექტები და ამ პროექტების თანადაფინანსება  750,0  482,1  708,6 ხარჯები  750,0  482,1  708,6 11381 ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის კომუნალური ინფრასტრუქტურის დაწესებულებათა რეაბილიტაცია  750,0  482,1  482,9 ხარჯები  750,0  482,1  482,9 11383 აგრარული სექტორის ხელშეწყობის თანადაფინანსება  225,7 ხარჯები  225,7 11310 შ.პ.ს. „სისთემ ინშაათი“ 2 541,4 ვალდებულებების კლება 2 541,4 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 03.06.2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 24 ივლისის კანონი №61 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 25.07.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . თავი VII მარეგულირებელი ნორმები მუხლი 14🔗. საწევროები საერთაშორისო ორგანიზაციებში  განისაზღვროს  საერთაშორისო ორგანიზაციებში საწევროები 1,2 ათასი ლარის ოდენობით, საწევროების გადახდა ხორციელდება აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატის  მეშვეობით. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 15🔗. ნაპირსამაგრი ღონისძიება განისაზღვროს აჭარის სანაპირო ზოლის დროებითი ნაპირსამაგრი ღონისძიებისათვის საჭირო საბიუჯეტო ასიგნება  1255,4 ათასი ლარის ოდენობით, ღონისძიებას ამტკიცებს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 16🔗. ტელევიზიის საინფორმაციო-სამაუწყებლო ღონისძიებები განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის  ტელევიზიისა და რადიო-მაუწყებლობის  დეპარტამენტის ტელე-რადიო სამაუწყებლო საქმიანობა 3683,1 ათასი ლარის ოდენობით, ღონისძიებათა ჩამონათვალს ამტკიცებს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 24 ივლისის კანონი № 61 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 25 .0 7 .2013 წ . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 17🔗. საგზაო და სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა, რეაბილიტაცია და მოვლა-შენახვა განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის  ადგილობრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზებისა და სამელიორაციო სისტემების მართვის დეპარტამენტის, საგზაო და სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა, რეაბილიტაცია და მოვლა-შენახვა  14643,8 ათასი ლარის ოდენობით, ღონისძიებათა ჩამონათვალს ამტკიცებს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 18🔗. სარეზერვო ფონდი განისაზღვროს  აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სარეზერვო ფონდი 1613.0 ათასი ლარის ოდენობით, რომელსაც განკარგავს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარე. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. მუხლი 19🔗. სესხებისა და ვალდებულებების მომსახურება განისაზღვროს  აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის სესხების მომსახურებისა და ვალდებულებების, აგრეთვე შ.პ.ს „სისთემ ინშაათის“ მიმართ არსებული დავალიანების საბიუჯეტო ასიგნება 2856,3 ათასი ლარის ოდენობით. აღნიშნული ასიგნების ფარგლებში ანგარიშსწორებას ახორციელებს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 20🔗. საინვესტიციო პროექტების თანადაფინანსება განისაზღვროს  უცხოეთიდან მიღებული დაფინანსების წყაროებით განსახორციელებელი საინვესტიციო პროექტები და ამ პროექტების თანადაფინანსების ხარჯები 708,6 ათასი ლარის ოდენობით, აღნიშნული ასიგნების ფარგლებში ანგარიშსწორებას ახორციელებს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 21🔗. გრანტები   განისაზღვროს     აჭარის    ავტონომიური    რესპუბლიკის     ტერიტორიაზე    არსებული    თვითმმართველი ერთეულების  ბიუჯეტებზე  გადასაცემი  ფინანსური  დახმარება  22353.5  ათასი  ლარის  ოდენობით, თვითმართველი ერთეულების ბიუჯეტებთან ანგარიშსწორებას, მათზე გადასაცემი გრანტის ფარგლებში ახორციელებს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. მუხლი 22🔗. კულტურისა და განათლების ხელშეწყობის ღონისძიებები განისაზღვროს  აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის  განათლების, კულტურის და სპორტის სამინისტროს ღონისძიებები - კულტურისა და განათლების ხელშეწყობის ღონისძიებები 836,4 ათასი ლარის ოდენობით. ღონისძიებათა ჩამონათვალსა და კალენდარულ გეგმას ამტკიცებს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 23🔗. ახალგაზრდულ საქმეთა და სპორტის სფეროს ღონისძიებები  განისაზღვროს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სპორტისა და ახალგაზრდობის დეპარტამენტის ახალგაზრდულ საქმეთა და სპორტის სფეროს ღონისძიებები  1233.8 ათასი ლარის ოდენობით. ღონისძიებათა ჩამონათვალსა და კალენდარულ გეგმას ამტკიცებს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. მუხლი 24🔗. სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა სფეროს ხელშეწყობა    განისაზღვროს   აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის   სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სფეროს ხელშეწყობის   პროგრამა   651,9 ათასი ლარის ოდენობით . აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 25🔗. სსიპ „აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს“ პროგრამა    განისაზღვროს  სსიპ „აჭარის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სააგენტოს“ პროგრამა  410.0 ათასი ლარის ოდენობით. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 29 ნოემბრის კანონი №84 - უ . ს . რ . ს . - ვებგვერდი , 29.11.2013 წ . მუხლი 26🔗. საზოგადოებრივი ჯანდაცვა განისაზღვროს   სსიპ  საზოგადოებრივი  ჯანდაცვის  ცენტრის  პროგრამა   259.9  ათასი  ლარის  ოდენობით, რომელიც მტკიცდება მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. მუხლი 27🔗. პრემიები და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული დახმარებები 2013 წლის განმავლობაში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების მუშაკებზე პრემიებისა და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული დახმარებების გაცემა განხორციელდეს დამტკიცებული ასიგნებების ფარგლებში. მუხლი 28🔗. დავალიანებების დაფარვა წინა წლებში წარმოქმნილი ფაქტობრივი დავალიანების დასაფარავად შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს 2013 წელს საბიუჯეტო ორგანიზაციებისა და დაწესებულებებისათვის ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციის შესაბამისი მუხლის მიხედვით დამტკიცებული სახსრები იმ პირობით, რომ არ იქნება დაშვებული ამ მუხლის მიხედვით ახალი დავალიანების დაგროვება, რაზეც მთელი პასუხისმგებლობა ეკისრება შესაბამის საბიუჯეტო ორგანიზაციასა და დაწესებულებას. მუხლი 29🔗. მიზნობრივი პროგრამები 1. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის რესპუბლიკურ ბიუჯეტში გათვალისწინებული მიზნობრივი პროგრამების დამტკიცება და მათზე კონტროლი ხორციელდება აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის შესაბამისი აქტით. 2. ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამებით გათვალისწინებული სამედიცინო მომსახურება ხორციელდება „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონით ან ვაუჩერის საშუალებით. ვაუჩერის პირობებს განსაზღვრავს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო“. მუხლი 30🔗. ასიგნებების გადანაწილება ნება დაერთოს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანასთა და ეკონომიკის სამინისტროს  აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტით გამოყოფილი ასიგნებების საბიუჯეტო კლასიფიკაციის  მუხლებსა  და კოდებს  შორის  თანხების  გადანაწილება  განახორციელოს  აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის შესაბამისი ნორმატიული აქტით დადგენილი წესით. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2013 წლის 30 მაისის კანონი №59 - უ.ს.რ.ს. - ვებგვერდი, 03.06.2013წ. თავი VIII დასკვნითი დებულებანი მუხლი 31🔗. კანონის ამოქმედება 1. ეს კანონი ამოქმედდეს 2013 წლის 1 იანვრიდან. 2. ამ კანონის ამოქმედებისთანავე ძალადაკარგულად ჩაითვალოს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონი „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის 2012 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შესახებ“ (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, www.matsne.gov.ge 190040000.30.056.016008 27/12/11). აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარეარჩილ ხაბაძე ჩაქვი, 27 დეკემბერი 2012 წ. N24-უ.ს.რ.ს.