აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის სსიპ ,,საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდისათვის“ ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭების თაობაზე

საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის

ბრძანება №1-1/384

2016 წლის 22 ივლისი

ქ. თბილისი

აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის სსიპ ,,საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდისათვის“ ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭების თაობაზე

,,აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭების მიზნით საკითხის განმხილველი კომისიის შექმნისა და დებულების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2016 წლის 25 მარტის №1-1/159 ბრძანებით შექმნილი ექსპროპრიაციის საკითხების განმხილველმა კომისიამ (შემდგომში ,,კომისია“) განიხილა სსიპ ,,საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ (შემდგომში ,,მუნიციპალური განვითარების ფონდი“) 2016 წლის 18 ივლისის №1838-გ განცხადება აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭების შესახებ და 

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

სსიპ ,,საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ მიერ ხორციელდება თბილისი-რუსთავის ავტომაგისტრალის რეკონსტრუქცია –მოდერნიზაციის პროექტის მშენებლობა.

● პროექტის მოკლე აღწერილობა:

საქართველოს მთავრობამ თბილისი-რუსთავის გზის რეკონსტრუქცია პრიორიტეტულ პროექტად გამოაცხადა. პროექტი ითვალისწინებს არსებული 17,1 კმ. სიგრძის, 2-ზოლიანი თბილისი-რუსთავის გზის მოდერნიზაციას საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად,  „I კატეგორიის“ ჩქაროსნულ 4-ზოლიან ავტომაგისტრალად, 120 კმ/სთ საერთო დაგეგმილი სიჩქარით. 

სხვა პროექტებთან ერთად თბილისი-რუსთავის ურბანული გზის მოდერნიზაციის პროექტი (შემდგომში ,,პროექტი“) წარმოადგენს მდგრადი ურბანული ტრანსპორტის საინვესტიციო პროგრამის ტრანშის 3 ნაწილს (SUTIP, შემდგომში ,,პროგრამა“). პროგრამა ფინანსდება ADB-ის მრავალტრანშიანი ფინასური ინსტრუმენტის (MFF) მეშვეობით, ხოლო იმავე გზის წინა მონაკვეთები (მონაკვეთი 1,0 კმ.-დან 4.0 კმ-მდე და მონაკვეთი 3,10.5 კმ-დან 17.1 კმ-მდე) ფინანსდება MFF-ის ტრანშის 2 მეშვეობით. პროექტს ორი წამყვანი ასპექტი გააჩნია: 1) ადგილობრივი და ურბანული, რომელიც დაკავშირებულია ურბანული კავშირის გაუმჯობესებასთან თბილისსა და რუსთავს შორის; 2) საერთაშორისო კავშირის გაუმჯობესება აზერბაიჯანსა და საქართველოს შორის და, შესაბამისად, კასპიის ზღვისა (ბაქო პორტი) და შავ ზღვას შორის (ფოთისა და ბათუმის პორტები).

თბილისის მოსახლეობა შედგება 1 მილიონი ადამიანისაგან. თბილისი ქვეყნის მთავარი ეკონომიკური და პოლიტიკური ცენტრია. რუსთავი დედაქალაქის სამხრეთ აღმოსავლეთში მისგან 25 კმ.-ის მანძილზე მდებარეობს და ქვემო ქართლის ადმინისტრაციულ ცენტრს წარმოადგენს. საბჭოთა პერიოდში რუსთავი მსხვილი სამრეწველო ცენტრი იყო. მაგრამ, ეს მნიშვნელობა დაკარგა ცენტრალური გეგმური ეკონომიკის ნგრევის შემდეგ მეტალურგიული მრეწველობის მოშლის შედეგად. რუსთავის ამჟამინდელი მოსახლეობა დაახლოებით 120.000 ადამიანია, ანუ სიდიდით მესამე ქალაქია საქართველოში. ადგილობრივი ეკონომიკური აქტივობის დაკარგვის შედეგად რუსთავი-თბილისის ფართო ურბანული ტერიტორიის ქალაქ – სატელიტად გადაიქცა და ბევრი რუსთაველი ყოველდღიურად დადის სამუშაოდ თბილისში. არსებული 2-ზოლიანი გზის (თითო ზოლი ორივე მიმართულებით) გამტარუნარიანობა არ არის საკმარისი პიკის საათებში ტრანსპორტის გასატარებლად. თბილისი-რუსთავი გზა ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული გზაა ქვეყანაში. ბოლოდროინდელმა დაკვირვებამ (გამოთვლებმა) აჩვენა საშუალოდ დაახლოებით 18,000 მანქანა დღეში (2011წ.), რაც საკმაოდ აღემატება ორზოლიანი გზის შესაძლებლობას. ტრანსპორტის 95% შედგება მსუბუქი მანქანებისაგან (მანქანები და სამარშრუტო ტაქსები), რომლებიც ქალაქებს (თბილისი და რუსთავი) შორის მოძრაობენ და არა დიდ მანძილებზე. ამიტომ საქართველოს მთავრობამ ამ გზის განახლება გადაწყვიტა და პროექტზე პასუხისმგებლობა ,,მუნიციპალური განვითარების ფონდს“ დააკისრა.

თბილისი-რუსთავის მონაკვეთი წარმოადგენს თბილისი-წითელი ხიდის (აზერბაიჯანის საზღვარი) ჩქაროსნული გზის ნაწილს. თბილისი-რუსთავის მონაკვეთი სამი ნაწილისაგან შედგება:

● მონაკვეთი I – (კმ 0 - კმ 4+000) გულისხმობს არსებული გზის გაფართოებას, განახლებას და მისი შედეგი ხასიათდება მიწის შესყიდვისა და განახლების (LARP) შედარებით დაბალი ზემოქმედებით. LARP მომზადდა 2012 წელს და იგი მთავრობამ და ADB-მ დაამტკიცეს; 

● მონაკვეთი II – (კმ 4+000 - კმ 10+800) ახალი ურბანული ტიპის გზაა. ამ მონაკვეთით გათვალისწინებულ არსებული გზის გაფართოებას ძლიერი ზემოქმედება ექნებოდა. ამიტომ უპირატესობა მიენიჭა ახალი გზის მშენებლობას. I და II მონაკვეთებისაგან განსახვავებით, მონაკვეთი II დაიყო A და B ნაწილებად;

● მონაკვეთი III (კმ 10+800 - კმ 17+400) ასევე გუსისხმობს არსებული გზის გაფართოებას და განახლებას. LARP-ის ზემოქმედება უმნიშვნელოა და იგი შეფასებულია მიწის შესყიდვისა და განსახლების გეგმაში, რომელიც ასევე 2012 წელს მომზადდა და დამტკიცდა.

დღეისათვის მიმდინარეობს ,,A“ და ,,B“ მონაკვეთების განსახლების პროგრამა, ,,A” მონაკვეთზე დარჩენილია მესაკუთრეთა მცირე რაოდენობა. ზემოაღნიშნული პროექტის ზემოქმედების ქვეშ მოქცეულ, კერძო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების პროექტისთვის გამოყენების ფარგლებში, შემუშავებულია „მიწის შესყიდვისა და განსახლების სამოქმედო გეგმა“, რომელიც მოიცავს ნებაყოფლობითი და არანებაყოფლობითი განსახლების პროცედურებს. გეგმის ფარგლებში, ,,მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ მიერ უძრავი ქონების ნებაყოფლობითი გამოსყიდვის შესახებ შეთანხმება მესაკუთრეების უმეტეს ნაწილთან მიღწეულია. მოლაპარაკებების წარმოების მიუხედავად, მიწის ნაკვეთების გამოსყიდვის შესახებ შეთანხმება ვერ შედგა პროექტების ზემოქმედების არეალში მოქცეულ შემდეგ მესაკუთრეებთან:                     
     1) ნოე ქაჯაია (პ/ნ 01025017880) უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი – №01.18.12.022.031;

2) გიორგი ძიძიკაშვილი (პ/ნ 01016002659) როსტომ ძიძიკაშვილი (პ/ნ 01016009533)  – თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი – №01.18.12.022.034 (ნაკვეთის წინა ნომერი №01.18.12.022.030);

3) ინგა მაისურაძე (პ/ნ 01008012788), დავით ცინცაძე (პ/ნ 01016002569) ქეთევან ცინცაძე (პ/ნ 01016005658) – თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი – №01.18.12.022.013;

4) გუგუშა ციმინტია (პ/ნ 01030006592) – უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი – №81.05.05.063;

5) რამიზ ალიევი (პ/ნ 12001019178) – უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი – №81.05.11.040);

6) ვლადიმერ ჩუგუაშვილი (პ/ნ 01016007263) – უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი 1) – №81.05.12.261; 2)- №81.05.12.270

წარმოდგენილი განცხადების საფუძვლიანობის შემოწმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების შედეგად მიზანშეწონილია დაკმაყოფილდეს ,,მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ განცხადება და ზემოთ მითითებული პროექტის განხორციელების მიზნით მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთებზე ,,მუნიციპალური განვითარების ფონდს“ მიენიჭოს ექსპროპრიაციის უფლება შემდეგ გარემოებათა გამო:

დადგენილია, რომ განსახორცილებელი პროექტების ზემოქმედების ქვეშ მოქცეულია საექსპროპრიაციო უძრავი ქონება. შესაბამისად, მათზე საკუთრების უფლების მოპოვების გარეშე შეუძლებელია სამშენებლო სამუშაოების წარმოება.

საკუთრების უფლების, ისევე როგორც სხვა ძირითადი უფლებების, სამართლებრივ გარანტიას, პირველ რიგში წარმოადგენს კონსტიტუცია. უშუალოდ საკუთრების უფლების კონკრეტული კონსტიტუციური გარანტია ასახულია საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლში. საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, „საკუთრება და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და ხელშეუვალია. დაუშვებელია საკუთრების, მისი შეძენის, გასხვისების და მემკვიდრეობით მიღების საყოველთაო უფლების გაუქმება“. საკუთრების, როგორც ძირითადი უფლების გარანტია, პირველ რიგში, ნიშნავს თითოეული მესაკუთრის უფლებას თავი დაიცვას სახელმწიფოს გაუმართლებელი და სხვა პირების ნებისმიერი ჩარევისგან. თუმცა საკუთრების უფლება არ არის აბსოლუტური უფლება. საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლი უარყოფს იმგვარ საკუთრებით წესრიგს, რომელშიც კერძო ინტერესი საჯარო ინტერესთა მიმართ უპირობო, აბსოლუტური უპირატესობით სარგებლობს.

საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლი ითვალისწინებს საჯარო მიზნებისთვის საკუთრების ჩამორთმევას. კერძოდ, საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად ,,აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევა დასაშვებია კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევებში, სასამართლოს გადაწყვეტილების ან ორგანული კანონით დადგენილი გადაუდებელი აუცილებლობისას, წინასწარი, სრული და სამართლიანი ანაზღაურების პირობით. ანაზღაურება თავისუფლდება ყოველგავარი გადასახადისა და მოსაკრებლისგან. აღნიშნული ნორმით გათვალისწინებულ საკუთრების ჩამორთმევაში იგულისხმება ექსპროპრიაცია, რომლის პირობები და წესი დადგენილია საქართველოს კანონით „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“.
„აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად ამ კანონის მიზანია, განსაზღვროს აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაციის უფლების მინიჭებისა და ექსპროპრიაციის განხორციელების წესი. აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაცია ხორციელდება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის ბრძანების საფუძველზე და სასამართლოს გადაწყვეტილებით, სახელმწიფო ორგანოს ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს ანდა საჯარო ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის სასარგებლოდ, რომელსაც ამ კანონის შესაბამისად ენიჭება ექსპროპრიაციის უფლება“. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად კი აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაცია ხორციელდება გზისა და მაგისტრალის გაყვანა-მშენებლობისათვის.
ვინაიდან დადგენილია, რომ ,,მუნიციპალური განვითარების ფონდის“ მიერ ვერ ხერხდება ზემოთ მითითებულ კერძო მესაკუთრეებთან უძრავი ქონების გამოსყიდვაზე ნებაყოფლობით თანხმობის მიღება,  არსებობს ექსპროპრიაციის გზით საკუთრების უფლების ჩამორთმევის საჭიროება.

ამდენად, „აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის, მე-3 მუხლის პირველი პუნქტისა და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2016 წლის 25 მარტის №1-1/159 ბრძანებით შექმნილი კომისიის 2016 წლის 19 ივლისის სხდომის ოქმის და დასკვნის საფუძველზე,

 

ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:

1. სსიპ ,,საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდს“ მიენიჭოს თბილისი-რუსთავის ავტომაგისტრალის რეკონსტრუქცია _ მოდერნიზაციის პროექტის მშენებლობის ფარგლებში, პროექტის ზემოქმედების ქვეშ მოქცეულ კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებებზე (მიწის ნაკვეთები, მრავალწლიანი ნარგავები და სხვა უძრავი ქონება) აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის ექსპროპრიაციის უფლება შემდეგი ფიზიკური პირების საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე:

● ნოე ქაჯაია პ/ნ 01025017880 – უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი – №01.18.12.022.031 საექსპროპრიაციო ქონება. მიწის ნაკვეთი 2005 კვ.მ და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობები;

● გიორგი ძიძიკაშვილი პ/ნ 01016002659, როსტომ ძიძიკაშვილი (პ/ნ 01016009533) – თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი – №01.18.12.022.034 (ნაკვეთის წინა ნომერი №01.18.12.022.030),- საექსპროპრიაციო ქონება – მიწის ნაკვეთი – 6 კვ.მ და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობა.

● ინგა მაისურაძე (პ/ნ 01008012788), დავით ცინცაძე (პ/ნ 01016002569), ქეთევან ცინცაძე (პ/ნ 01016005658) – თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი – №01.18.12.022.013; საექსპროპრიაციო მიწის ნაკვეთი 442 კვ.მ და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობები.

● გუგუშა ციმინტია (პ/ნ 01030006592) – უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი – №81.05.05.063; საექსპროპრიაციო ქონება –1. მიწის ნაკვეთი 585 კვ.მ და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობები.

● რამიზ ალიევი (პ/ნ 12001019178) – უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი – №81.05.111.040, საექსპროპრიაციო ქონება – 61 მიწის ნაკვეთი კვ.მ – მასზე არსებული შენობა ნაგებობები.

● ვლადიმერ ჩუგუაშვილი პ/ნ 01016007263 1) უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი – №81.05.12.261, საექპროპრიაციო ქონება – 294 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, 2) უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი №81.05.12.270 საექსპროპრიაციო ქონება – 276 კვ.მ.

2. ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს მისი გამოქვეყნების ან ოფიციალური წესით გაცნობის დღიდან ერთი თვის ვადაში, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში (ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, მე-12 კმ, №6).

 

მინისტრი                                                                     დიმიტრი ქუმსიშვილი