საქმე „ლაშა ჭიჭინაძე საქართველოს წინააღმდეგ“

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო

მეოთხე სექცია

ლაშა ჭიჭინაძე საქართველოს წინააღმდეგ

(საჩივარი No. 35195/05)

გადაწყვეტილება

 

სტრასბურგი

2016 წლის 7 ივნისი

 

წინამდებარე გადაწყვეტილება საბოლოოა, მაგრამ შესაძლოა დაექვემდებაროს რედაქციულ გადასინჯვას.

 

ჭიჭინაძე საქართველოს წინააღმდეგ საქმესთან დაკავშირებით

ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ (მეოთხე სექცია), კომიტეტის სხდომაზე, შემდეგი შემადგენლობით:

კრჟიშტოფ ვოიტიჩეკი, თავმჯდომარე,

ნონა წოწორია,

გაბრიელე კუჩკო-შტადლმაიერი, მოსამართლეები,

და ფატოშ არაჩი, სექციის განმწესრიგებელი მოადგილე,

 

განიხილა საქმე 2016 წლის 17 მაისის დახურულ სხდომაზე,

გამოიტანა შემდეგი გადაწყვეტილება, რომელიც იმავე თარიღისთვის მიიღო:

 

პროცედურა

1. საქმეს საფუძვლად დაედო საჩივარი (No.35195/05) საქართველოს წინააღმდეგ, რომელიც 2005 წლის 24 აგვისტოს სასამართლოში შემოიტანა საქართველოს მოქალაქემ ბატონმა ლაშა ჭიჭინაძემ (შემდგომში „მომჩივანი“) , ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის (შემდგომში „კონვენცია“) 34-ე მუხლის შესაბამისად.

2. საქართველოს მთავრობას (შემდგომში "მთავრობა") წარმოადგენდა სახელმწიფო წარმომადგენელი ბ-ნი დ. თომაძე, იუსტიციის სამინისტროდან.

3. 2007 წლის 30 აპრილს, სასამართლომ გადაწყვიტა მთავრობისთვის ეცნობებინა წინასწარი პატიმრობის უსაფუძვლობაზე კონვენციის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტთან დაკავშირებით მომჩივნის საჩივრის თაობაზე. კონვენციის 29-ე მუხლის მე-3 პუნქტის დებულებების შესაბამისად, სასამართლომ გადაწყვიტა ერთდროულად განეხილა საჩივრის არსებითი მხარე და მისი მისაღებობა.

4. 2007 წლის 1 ოქტომბერს, პალატის პრეზიდენტმა მომჩივანს ნება დართო თავად წარედგინა საკუთარი საქმე.

5. მთავრობამ და მომჩივანმა წარადგინეს თავიანთი პოზიცია საჩივრის მისაღებობასა და მის არსებით მხარესთან დაკავშირებით.

 

ფაქტები

     

I. საქმის გარემოებები

6. მომჩივანი დაიბადა 1975 წელს და ცხოვრობს თბილისში.

7. 2005 წლის 19 თებერვალს 15:50 საათზე მომჩივანი დააკავეს როგორც სისხლის სამართლის საქმეში ეჭვმიტანილი პირი. 2005 წლის 21 თებევალს მას ბრალი წაუყენეს თაღლითობის რამდენიმე შემთხვევაზე.

8. 2005 წლის 22 თებერვალს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პირველი ინსტანციის კოლეგიამ არ დააკმაყოფილა პროკურორის მოთხოვნა მომჩივნის წინასწარ პატიმრობაში განთავსებასთან დაკავშირებით და გასცა განკარგულება მომჩივნის გათავისუფლების შესახებ პოლიციის ზედამხედველობის ქვეშ. მომჩივანი გამოუშვეს იმავე დღის 16:00 საათზე.

9. 2005 წლის 25 თებერვალს, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სააპელაციო პალატამ შეცვალა ქვემდგომი ინსტანციის გადაწყვეტილება და შეუფარდა მომჩივანს სამთვიანი წინასწარი პატიმრობა. სასამართლომ თავისი გადაწყვეტილების დასასაბუთებლად მხოლოდ ის ფაქტი მოიყვანა, რომ მომჩივანს ბრალი ჰქონდა წაყენებული მძიმე დანაშაულში, რომელიც შესაძლო სასჯელის სახით ითვალისწინებდა თავისუფლების აღკვეთას ხუთ წელზე მეტი ვადით. თავად ფაქტი, უზენაესი სასამართლოს მოსაზრებით, ასაბუთებდა მომჩივნის გაქცევის რისკს იმის გათვალისწინებით, რომ იმ დროისთვის მოქმედი სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის (შემდგომში „სსსკ“) 151-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, დანაშაულის სიმძიმე საკმარის საფუძველს წარმოადგენდა წინასწარი პატიმრობის შესაფარდებლად.

10. 2005 წლის 25 მარტს სსსკ-ის 151-ე მუხლის პირველ და მეოთხე პუნქტში შევიდა ცვლილებები; აღნიშნული ცვლილებები, სხვებს შორის გულისხმობდა, რომ ეროვნული სასამართლოების შეფასებაზე დაყრდნობით, წინასწარი დაპატიმრება ძირითადად უნდა იყოს სასჯელის უკიდურესი ზომა იმ შემთხვევებში, თუ აშკარაა, რომ აღკვეთის შედარებით რბილი ღონისძიება არ იქნება საკმარისი ბრალდებულის პროფილიდან და შესაბამისი საქმის კონკრეტული გარემოებებიდან გამომდინარე.

11. 2005 წლის 18 მაისს თბილისის რაიონული სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიამ მოისმინა პროკურორის არგუმენტი იმის თაობაზე, რომ გამოძიების დასასრულებლად დამატებითი დრო იყო საჭირო, მომჩივნის წინასწარი პატიმრობა გაახანგრძლივა კიდევ ორი თვით, 2005 წლის 22 ივლისამდე. სასამართლოს არ განუხილავს საკითხი იმასთან დაკავშირებით, შესაძლებელი იყო თუ არა საჭირო საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარება მომჩივნისთვის პატიმრობის ვადის გაუხანგრძლივებლად. ნებისმიერი გახანგრძლივების გასაპროტესტებლად მომჩივნის მიერ გამოთქმული არგუმენტები (მისი კარგი რეპუტაცია და ოჯახური მდგომარეობა; წარსულში ნასამართლეობის არქონა და ოფიციალური რწმუნებები სახელმწიფო სამსახურში მყოფი რამდენიმე პირისგან, მათ შორის, პარლამენტის წევრისგან) უარყოფილ იქნა სასამართლოს მიერ. სასამართლომ ასევე უარყო „საქართველოს მშრომელთა კავშირის“ შეთავაზება ობლიგაციების სახით, მომჩივნის სასარგებლოდ გირაოს შეტანის თაობაზე, რომელთა მიახლოებითი ღირებულება შეადგენდა 680 000 ქართულ ლარს („GEL“, დაახლოებით 248 300 ევრო (EUR)) იმ არგუმენტით, რომ სსსკ-ის 168-ე მუხლის მესამე პუნქტის შესაბამისად, მძიმე დანაშაულში ბრალდებული პირები არ ექვემდებარებიან გირაოს სანაცვლოდ გათავისუფლებას.

12. 2005 წლის 23 მაისს თბილისის რაიონული სასამართლოს სააპელაციო პალატამ მხარი დაუჭირა 2005 წლის 18 მაისის ბრძანებას. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მსგავსად, სააპელაციო სასამართლომ არ განიხილა აღკვეთის შედარებით რბილი ღონისძიების შეფარდების შესაძლებლობა გამოძიების მიზნების მისაღწევად.

13. 2005 წლის 15 ივნისს მომჩივანმა მოითხოვა, რომ მისი წინასწარი პატიმრობა შეეცვალათ აღკვეთის შედარებით რბილი ღონისძიებით. პროკურორმა მხარი დაუჭირა მომჩივნის მოთხოვნას.

14. 2005 წლის 9 ივლისს თბილისის რაიონულმა სასამართლომ გაათავისუფლა მომჩივანი 5000 ლარის (დაახლოებით 1 800 ევრო) ღირებულების ფასიანი ქაღალდებით გადახდილი გირაოს სანაცვლოდ. მისი გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გაცემის დროს სასამართლომ გაითვალისწინა მომჩივნის კარგი დახასიათება და ის ფაქტი, რომ მან სრულად აუნაზღაურა დაზარალებულ მხარეს ის ზარალი, რომელიც მას მიაყენა თავისი სავარაუდოდ თაღლითური საქმიანობით.

15. წინამდებარე საჩივრის წარდგენის დროს, იმ დროს, როცა მომჩივანი ამტკიცებდა, რომ იგი ვერ ახერხებდა კონკრეტული დაუზუსტებელი მოწმეების დაკითხვას და მის საქმესთან დაკავშირებით ექსპერტების დასკვნის მოპოვებას, მის წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმის წარმოება კვლავ მიმდინარეობდა.

 

II. შესაბამისი ეროვნული კანონმდებლობა

16. წინასწარ პატიმრობასთან დაკავშირებით სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის შესაბამისი დებულებები შეჯამებულია საქმეებში ფაცურია საქართველოს წინააღმდეგ (No. 30779/04, § 32, 6 ნოემბერი 2007 წ.), და გიორგი ნიკოლაიშვილი საქართველოს წინააღმდეგ (No. 37048/04, §§ 35 და 36, 13 იანვარი 2009 წ.).

 

სამართალი

 

I. კონვენციის მე- 5 მუხლის მე- 3 პუნქტის სავარაუდო დარღვევა

17. მომჩივანი ასაჩივრებდა, რომ მისი წინასწარი პატიმრობა უსაფუძვლო იყო და მისი დაპატიმრების შესახებ გადაწყვეტილებებში არ არსებობდა საკმარისი არგუმენტები, რაც არღვევდა კონვენციის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტს, რომლის შესაბამის ნაწილში ვკითხულობთ:

„ამ მუხლის 1-ლი პუნქტის (c) ქვეპუნქტით დებულებების თანახმად, დაკავებულ ან დაპატიმრებულ ყველა პირს უფლება უნდა ჰქონდეს, რომ მისი საქმე განიხილოს სასამართლომ გონივრულ ვადაში, ან გათავისუფლდეს საქმის განხილვის მიმდინარეობისას. გათავისუფლება შეიძლება პირობადებული იყოს სასამართლოში მისი გამოცხადების რაიმე გარანტიით.“.

 

A. მისაღებობა

18. სასამართლო აღნიშნავს, რომ წინამდებარე სარჩელი, კონვენციის 35-ე მუხლის მე-3 პუნქტის (a) ქვეპუნქტის შესაბამისად, არ არის აშკარად საფუძველს მოკლებული. ასევე დამატებით აღნიშნავს, რომ იგი არ არის მიუღებელი რაიმე სხვა საფუძვლებზე დაყრდნობით. შესაბამისად, იგი მისაღებად უნდა გამოცხადდეს.

 

B. არსებითი მხარე

19. მთავრობამ განაცხადა, რომ 2005 წლის 25 თებერვლისა და 18 მაისის გადაწყვეტილებები, ეს უკანასკნელი კი 2005 წლის 23 მაისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით დამტკიცებული, რომლებიც შეეხებოდა მომჩივნის თავდაპირველ განთავსებას წინასწარ პატიმრობაში და ამ წინასწარი პატიმრობის შემდგომ გახანგრძლივებას, იყო დასაბუთებული იმავე არგუმენტებით, რომლებიც ეროვნულმა სასამართლოებმა თავიანთი შესაბამისი გადაწყვეტილებების მიღებისას გამოიყენეს.

20. მომჩივანი არ დაეთანხმა და განაცხადა, რომ მისთვის წინასწარი პატიმრობის შეფარდების თაობაზე გადაწყვეტილების მიღებისას, ეროვნული სასამართლოები დაეყრდნენ მხოლოდ მის წინააღმდეგ წაყენებული ბრალდებების სიმძიმეს და რომ მათ სხვა შესაბამისი ფაქტორები არ გაუთვალისწინებიათ.

21. სასამართლო აღნიშნავს, რომ მომჩივანი განთავსდა წინასწარ პატიმრობაში 2005 წლის 25 თებერვალს და 2005 წლის 9 ივლისს გათავისუფლებულ იქნა გირაოს სანაცვლოდ, როდესაც სასამართლო პროცესი ჯერ კიდევ მიმდინარეობდა. ამგვარად, გასაჩივრებული წინასწარი პატიმრობის ხანგრძლივობამ შეადგინა ოთხი თვე და ცამეტი დღე.

22. რამდენადაც აღნიშნული პატიმრობის ხანგრძლივობა არ იყო აშკარად გადამეტებული, სასამართლო აღნიშნავს, რომ მისი საფუძვლიანობა ვერ შეფასდება აბსტრაქტულად. ის, თუ რამდენად საფუძვლიანია ბრალდებულისთვის პატიმრობაში დარჩენა, უნდა შეფასდეს ყოველი ცალკეული საქმისთვის, საქმის კონკრეტული მახასიათებლების მიხედვით. პატიმრობის გახანგრძლივება გამართლებული შეიძლება იყოს მხოლოდ ისეთი საქმის შემთხვევაში, თუკი არსებობს კონკრეტული ნიშნებები იმისა, რომ ეს მოითხოვება საზოგადოების რეალური ინტერესებიდან გამომდინარე და რომელიც, უდანაშაულობის პრეზუმფციის მიუხედავად, გადაწონის პიროვნების თავისუფლების პატივისცემის წესებს. თითოეული ასეთი საქმის შემთხვევაში სასამართლოს მოწვევა გადაწყვეტილების მისაღებად იმასთან დაკავშირებით, იყო თუ არა წინასწარი პატიმრობის საკითხი გამართლებული კონვენციის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად (მაგალითისთვის იხილეთ, Labita v. Italy [GC], no. 26772/95, § 152, ECHR 2000-IV; Kudła v. Poland [GC], no. 30210/96, § 110, ECHR 2000‑XI; and Michta v. Poland, no. 13425/02, §§ 45 and 46, 4 May 2006) ძირითადად ხდება იმ არგუმენტების საფუძველზე, რომლებიც წარმოდგენილია ეროვნული სასამართლო ორგანოების შესაბამის გადაწყვეტილებებში და იმ არგუმენტაციაზე დაყრდნობით, რომელსაც წარმოადგენს მომჩივანი თავის საჩივარში გათავისუფლების შესახებ. იმისათვის რომ თავისუფლების აღკვეთა ჩაითვალოს გამართლებულად, ზემოხსენებული გადაწყვეტილებები უნდა შეიცავდეს „შესაბამის” და „საკმარის” დასაბუთებას და მასში მოცემული უნდა იყოს საქმის კონკრეტული მახასიათებლები (იხილეთ Ječius v. Lithuania, no. 34578/97, § 93, ECHR 2000 ‑ IX) .

23. სხვა სიტყვებით რომ ითქვას, კონვენციის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტი არ შეიძლება იყოს მიჩნეული, როგორც წინასაწარი უპირობო დაპატიმრების უფლებამოსილების მომცემი, თუნდაც იმ შემთხვევაში, თუ ასეთი დაპატიმრების ვადა ხანმოკლეა. პატიმრობის ნებისმიერი ვადის დასაბუთება, არ აქვს მნიშვნელობა რამდენად ხანმოკლე იქნება იგი, დამაჯერებლად უნდა იყოს წარმოდგენილი შესაბამისი ორგანოების მიერ (იხილეთ Belchev v. Bulgaria, no. 39270/98, § 82, 8 April 2004; Sarban v. Moldova, no. 3456/05, § 97, 4 October 2005; Patsuria v. Georgia, no. 30779/04, § 66, 6 November 2007; and Giorgi Nikolaishvili v. Georgia, no. 37048/04, § 75, 13 January 2009), რომლებიც, გარდა ამისა, ვალდებულნი არიან სამართალწარმოების დროს დაიცვან საქმის „განსაკუთრებული ყურადღებით“ განხილვის პირობა (იხილეთ იაბლონსკი პოლონეთის წინააღმდეგ , no. 33492/96, § 80, 21 დეკემბერი 2000წ.).

24. სასამართლო აღნიშნავს, რომ წინამდებარე საქმეში, უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილებით მომჩივნის წინასწარი დაპატიმრება მოხდა მხოლოდ ბრალდებების სიმძიმეზე დაყრდნობით, რომელიც, უზენაესი სასამართლოს აზრით, თავისი არსით ასაბუთებდა მომჩივნის სასამართლოსგან მიმალვის რისკს. უზენაესმა სასამართლომ არ შეაფასა არც ის არგუმენტები, რომლებიც მომჩივანმა წამოაყენა მის გათავისუფლებასთან დაკავშირებით და არც ნებისმიერი სხვა შესაბამისი ფაქტორი, რომელსაც შეეძლო დაედასტურებინა მისი მიმალვის საშიშროების არსებობა ან მიენიშნებინა იმაზე, თუ რამდენად მცირე იყო ასეთი რისკი იმისათვის, რომ გაემართლებინა გამოძიების პროცესში მისი დაპატიმრება (Khudoyorov v. Russia, no. 6847/02, § 181, ECHR 2005‑X (extracts)).

25. ამგვარად, უზენაესმა სასამართლომ დაიცვა საქართველოში იმ დროისთვის არსებული სასამართლო პრაქტიკა: იმდენად რამდენადაც დანაშაული, რომელიც საბრალდებო აქტის მიხედვით წარმოადგენს საფუძველს სისხლის სამართლებრივი დევნისთვის და რომელიც ისჯება მძიმე სასჯელით, წარმოადგენდა საფუძველს წინასწარი დაპატიმრებისთვის, საჭირო აღარ იყო იმ ნებისმიერი სხვა საფუძვლის არსებობის დემონსტრირება, რომელიც გაამართლებდა ამგავრი ზომის მიღებას. ასეთი მიდგომა ნაკლებად შეესაბამება კონვენციის მეხუთე მუხლის მესამე პუნქტს (იხილეთ Patsuria, cited above, §§ 67-71; Panchenko v. Russia, no. 45100/98, § 102, 8 February 2005; and Rokhlina v. Russia, no. 54071/00, § 66, 7 April 2005).

26. რაც შეეხება მომჩივნის თავდაპირველი პატიმრობის გახანგრძლივებას 2005 წლის 18 და 23 მაისს მიღებული გადაწყვეტილებებით, სახელმწიფო ორგანოებს კიდევ უფრო მეტად უნდა გამოეჩინათ „განსაკუთრებული ყურადღება“ იმდენად, რამდენადაც სამი თვის ვადის გასვლის შემდეგ, უბრალოდ იმ გონივრული ეჭვის დაჟინებით მტკიცება, რომ მომჩივანმა ჩაიდინა დანაშაული, აღარ იქნებოდა საკმარისი (იხილეთ Labita, cited above, § 153, and Idalov v. Russia [GC], no. 5826/03, § 140, 22 May 2012 ). თუმცა, იმის ნაცვლად, რომ ყოფილიყო მცდელობა დამაჯერებლად წარმოედგინათ კონკრეტული ფაქტების არსებობა, რომელიც გაამართლებდა მომჩივნის პატიმრობის გახანგრძლივებას (იხილეთ Nikolov v. Bulgaria, no. 38884/97, §§ 73 and 74, 30 January 2003), ეროვნული სასამართლოები მხოლოდ ზოგადი და აბსტრაქტული განცხადებებით შემოიფარგლნენ იმასთან დაკავშირებით, რომ პატიმრობის გახანგრძლივება აუცილებელი იყო გამოძიების ინტერესებიდან გამომდინარე. ეროვნულმა სასამართლოებმა, სსსკ-ის 151-ე მუხლის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ, კერძოდ, მასში 2005 წლის 25 მარტს შეტანილი ცვლილების გათვალისწინებით, არ განიხილეს საკითხი იმასთან დაკავშირებით, იქნებოდა თუ არა საკმარისი შედარებით რბილი წინასასამართლო აღმკვეთი ღონისძიება (იხილეთ Idalov, cited above, § 147).

27. მოცემული მოსაზრებები საკმარისია სასამართლოსთვის, რათა დაასკვნას, რომ იმის გამო, რომ სახელმწიფო ორგანოებმა ვერ განიხილა მომჩივნის საქმესთან დაკავშირებული კონკრეტული ფაქტები ან ვერ გაითვალისწინა წინასასამართლო არასაპატიმრო ალტერნატიული ზომების გამოყენება, ასევე ის გარემოება, რომ ძირითადად მხოლოდ ბრალეულობების სიმძიმეს ეყრდნობოდა, უფლებამოსილმა ორგანოებმა მომჩივანს შეუფარდეს პატიმრობა და ბოლომდე ინარჩუნებდნენ მათ პოზიციას ისეთ საფუძვლებზე, რომლებიც არ შეიძლება ჩაითვალოს „შესაბამისად“ ან „საკმარისად“.

28. შესაბამისად, დაირღვა კონვენციის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტი.

 

II. კონვენციის სხვა სავარუდო დარღვევები

29. კონვენციის მე-5 მუხლის 1-ლი, მე-2 და მე-4 პუნქტის ციტირების საფუძველზე, მომჩივანი ასაჩივრებდა, რომ ბრალის წაყენებამდე მისი, როგორც ეჭვმიტანილის თავდაპირველი დაკავების ხანგრძლივობამ (2005 წლის 19 თებერვლის 15:50 საათიდან 2005 წლის 22 თებერვლის 16:00 საათამდე) ათი წუთით გადააჭარბა სავალდებულო 72-საათიან დროის ლიმიტს. სასამართლო მიიჩნევს, რომ აღნიშნული საჩივარი განხილულ უნდა იქნეს მხოლოდ კონვენციის მეხუთე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად. სასამართლო ასევე აღნიშნავს, რომ საქმის დოკუმენტში არაფერი მიუთითებს იმაზე, რომ ეს საჩივარი წამოყენებული იყო სახელმწიფო დონეზე და შესაბამისად იგი უნდა გამოცხადდეს დაუშვებლად შიდასახელმწიფოებრივი სამართლებრივი დაცვის საშუალებების ამოწურვის არ არსებობის გამო.

30. კონვენციის მეექვსე მუხლის მესამე პუნქტის საფუძველზე, მომჩივანი ასევე უმთავრესად ასაჩირებდა, რომ მას არ ჰქონდა შესაძლებლობა დაეკითხა კონკრეტული დაუზუსტებელი მოწმეები და მოეპოვებინა ექსპერტთა დასკვნები მის წინააღმდეგ მიმდინარე სისხლის სამართლის საქმის წარმოებასთან დაკავშირებით. სასამართლო აღნიშნავს, რომ წინამდებარე საჩივრის წარდგენის მომენტში, აღნიშნული სისხლის სამართლის საქმის წარმოება ჯერ არ იყო დასრულებული და, შესაბამისად, ეს საჩივარი იმ დროისათვის იყო ნაადრევი. არც მთავრობისთვის აღნიშული საჩივრის შესახებ 2007 წლის 30 აპრილს შეტყობინების გაგზავნამდე და არც ამ ინფორმაციის მიწოდების შემდეგ, მომჩივანს არ შეუტანია სასამართლოში რაიმე დამატებითი დოკუმენტები ამ საჩივართან დაკავშირებით. ამგვარად, სასამართლო, რამდენადაც მას შეუძლია შეაფასოს საჩივარი საქმის დოკუმენტაციაში არსებული მასალების საფუძველზე და ითვალისწინებს, რომ შიდასამართალწარმოება ამ დროისთვის უკვე უნდა ყოფილიყო დასრულებული, მიიჩნევს, რომ კონვენციის მეექვსე მუხლის მესამე პუნქტის მიხედვით საჩივარი არის დაუსაბუთებელი.

31. შესაბამისად, სასამართლო აცხადებს, რომ მე-5 მუხლის 1-ლი და მე-6 მუხლის მე-3 ქვეპუნქტის საფუძველზე გაკეთებული ზემოთ აღნიშნული საჩივრები მუღებელია კონვენციის 35-ე მუხლის 1-ლი და მე-3 პუნქტის (a) ქვეპუნქტისა და მე-4 პუნქტის გათვალისწინებით.

 

III. კონვენციის 41-ე მუხლის გამოყენება

32. კონვენციის 41-ე მუხლის თანახმად:

„თუ სასამართლო დაადგენს, რომ დაირღვა კონვენცია და მისი დამატებითი ოქმები, ხოლო შესაბამისი მაღალი ხელშემკვრელი მხარის შიდასახელმწიფოებრივი სამართალი დარღვევის მხოლოდ ნაწილობრივი გამოსწორების შესაძლებლობას იძლევა, საჭიროების შემთხვევაში, სასამართლო დაზარალებულ მხარეს სამართლიან დაკმაყოფილებას მიაკუთვნებს.“.

A. ზიანი

33. მომჩივანმა მოითხოვა მატერიალური ზიანის კომპენსაცია 23 000 ამერიკული დოლარის ოდენობით (USD, დაახლოებით 20 900 ევრო (EUR)), განაცხადა, რომ წინასწარ პატიმრობაში ყოფნამ გამოიწვია მისი, როგორც პრაქტიკოსი ადვოკატის, პროფესიული საქმიანობის შეჩერება და მისი იმ შემოსავლის გარეშე დატოვება, რომელიც მას შეიძლებოდა გამოემუშავებინა. მან ასევე მოითხოვა 500 000 EUR მორალური ზიანის ანაზღაურების სახით იმ მორალური სირთულეებისათვის, რისი გადატანაც მას და მის ოჯახს მოუხდა მისი წინასწარ პატიმრობაში ყოფნის გამო.

34. მთავრობამ უარყო ეს მოთხოვნა.

35. სასამართლო აღნიშნავს, რომ მომჩივანს არ წარუდგენია არანაირი მასალა, რომელიც მიუთითებდა ცხად მიზეზობრივ კავშირზე აღმოჩენილ დარღვევასა და სავარაუდო მატერიალურ ზარალს შორის. შესაბამისად, სასამართლო უარყოფს ამ მოთხოვნას. ამავდროულად, რაც შეეხება მოთხოვნილი მორალური ზიანის ანაზღაურებას, სასამართლოს ეჭვი არ შეაქვს იმაში, რომ მომჩივანმა ტკივილი და იმედგაცრუება განიცადა სახელმწიფო ორგანოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილების გამო, რომლის თანახმადაც იგი პატიმრობაში იმყოფებოდა ოთხი თვისა და ცამეტი დღის განმავლობაში არასაკმარისი მიზეზების საფუძველზე (იხილეთ ფაცურია, ციტირებულია ზემოთ, § 99). სამართლიანობის პრინციპის გათვალისწინებით, სასამართლო იღებს გადაწყვეტილებას მომჩივნისთვის მორალური ზიანის კომპენსაციის მიზნით 1000 ევროს გაცემასთან დაკავშირებით.

 

B. ხარჯები და დანახარჯები

36. მომჩივანს არ მოუთხოვია ხარჯების ანაზღაურება. შესაბამისად, სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ კუთხით არ არსებოს მომჩივნისთვის რაიმე თანხის მიკუთვნების საჭიროება.

 

C. საურავი

37. სასამართლოს მიზანშეწონილად მიაჩნია, რომ საჯარიმო პროცენტი განისაზღვროს ევროპის ცენტრალური ბანკის ზღვრული სასესხო პროცენტის განაკვეთის საფუძველზე, რასაც უნდა დაემატოს სამი პროცენტი.

 

ამ მიზნით, სასამართლო ერთხმად,

1. აცხადებს საჩივარს მისაღებად, კონვენციის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტთან დაკავშირებულ პრეტენზიებთან მიმართებით, ხოლო საჩივრის დარჩენილ ნაწილს კი მიუღებლად.

2. ადგენს, რომ ადგილი ჰქონდა კონვენციის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის დარღვევას.

3. ადგენს, რომ:

(ა) მოპასუხე სახელმწიფომ სამი თვის ვადაში მომჩივანს, მორალური ზიანის ანაზღაურების მიზნით უნდა გადაუხადოს 1000 ევრო (ათასი ევრო), რომლის კონვერტირება უნდა მოხდეს მოპასუხე სახელმწიფოს ეროვნულ ვალუტაში გადარიცხვის დღეს მოქმედი გაცვლითი კურსის მიხედვით, იმ ნებისმიერ დამატებით გადასახადთან ერთად, რაც შეიძლება გადასახდელი გახდეს;

(ბ) ზემოხსენებული სამთვიანი ვადის გასვლის შემდეგ, თანხის სრულ გადარიცხვამდე, გადასახდელ თანხას საჯარიმო პერიოდის განმავლობაში დაერიცხება გადახდის დღეს მოქმედი, ევროპის ცენტრალური ბანკის ზღვრული სასესხო განაკვეთის თანაბარი ჩვეულებრივი პროცენტი, რასაც დაემატება სამი პროცენტი.

4. არ აკმაყოფილებს მომჩივნის მოთხოვნას სამართლიანი დაკმაყოფილებასთან დაკავშირებით.

 

შესრულებულია ინგლისურ ენაზე და მხარეებს ეცნობა წერილობით 2016 წლის 7 ივნისს, სასამართლოს რეგლამენტის 77-ე მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტების შესაბამისად.

 

ფატოშ არაჩი                                                      კრჟიშტოფ ვოიტიჩეკი

განმწესრიგებელი მოადგილე                                თავმჯდომარე