ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმე „გაბაიძე საქართველოს წინააღმდეგ”

მეხუთე სექცია

 

საქმე „გაბაიძე საქართველოს წინააღმდეგ”

 

(საჩივარი №13723/06)

 

გადაწყვეტილება

 

2017 წლის 12 ოქტომბერი

სტრასბურგი

 

ეს გადაწყვეტილება საბოლოოა, მაგრამ შესაძლოა დაექვემდებაროს რედაქციულ შესწორებას.

 

საქმეზე გაბაიძე საქართველოს წინააღმდეგ,

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს (მეხუთე სექცია) კომიტეტმა შემდეგი შემადგენლობით:

სიოფრა ოლერი - თავმჯდომარე,

ნონა წოწორია,

ლატიფ ჰუსეინოვი, მოსამართლეები

და ანა მარია დუჟანი, სექციის განმწესრიგებლის მოადგილის მოვალეობის შემსრულებელი,

2017 წლის 19 სექტემბერს გამართული დახურული თათბირის შემდეგ,

გამოიტანა შემდეგი გადაწყვეტილება, რომელიც იმავე დღეს იქნა მიღებული:

 

პროცედურა

1. საქმის წარმოება დაიწყო საქართველოს მოქალაქის, ბ-ნი ზურაბ გაბაიძის („მომჩივანი“) მიერ, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის („კონვენცია“) 34-ე მუხლის შესაბამისად, საქართველოს წინააღმდეგ 2006 წლის 10 მარტს სასამართლოში შეტანილი (№13723/06) საჩივრის საფუძველზე.

2. მომჩივანს წარმოადგენდა ბ-ნი ნ. კვარაცხელია, ადვოკატი, რომელიც საქმიანობს თბილისში. საქართველოს მთავრობას („მთავრობა“) წარმოადგენდა სახელმწიფო წარმომადგენელი იუსტიციის სამინისტროდან, ბ-ნი დ. თომაძე.

3. მომჩივანი აცხადებდა, რომ კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის საწინააღმდეგოდ, მის მიმართ მიმდინარე დისციპლინური სამართალწარმოება უსამართლო იყო, რადგან მისი საჩივრის განხილვა, 2005 წლის 4 აგვისტოს, განხორციელდა სასამართლო ორგანოს მიერ, რომელიც არ იყო მიუკერძოებელი და შექმნილი კანონის შესაბამისად.

4. საჩივრის შესახებ ინფორმაცია გაეგზავნა მთავრობას 2007 წლის 29 აგვისტოს.

 

ფაქტები

I. საქმის გარემოებები

5. მომჩივანი დაიბადა 1958 წელს და ცხოვრობს ბათუმში.

6. მომჩივანი იყო მოსამართლე ხულოს რაიონულ სასამართლოში. 2004 წლის 12 ნოემბერს, იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ მომჩივნის წინააღმდეგ დაიწყო დისციპლინური სამართალწარმოება 2000 წლის 22 თებერვლის საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა დისციპლინური პასუხისმგებლობისა და დისციპლინური სამართალწარმოების შესახებ კანონის (შემდგომში „დისციპლინური სამართალწარმოების შესახებ კანონი“ – იხილეთ ქვემოთ, პარაგრაფები 16 და 17) მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე. მომჩივანს ბრალად დაედო 2004 წლის სექტემბერში, თავის წარმოებაში არსებული სისხლის სამართლის საქმეში მსჯავრდებულის უკანონო პატიმრობაში დატოვება თოთხმეტი დღის განმავლობაში, რაც ზემოთ ხსენებული დისციპლინური სამართალწარმოების შესახებ კანონის შესაბამისად დაკვალიფიცირდა „კანონის უხეშ დარღვევად“.

7. 2004 წლის 18 ნოემბერს, მოსამართლეთა სადისციპლინო საბჭოს კოლეგიამ (შემდგომში „კოლეგია“) შემდეგი შემადგენლობით: ბ-ნი კ. ყ. (კოლეგიის თავმჯდომარე და მომხსენებელი), ბ-ნი გ. ჩ., ბ-ნი დ. ს. და ბ-ნი ი. ქ., ზეპირი მოსმენით განიხილა საქმე. სხდომის ოქმის თანახმად, მომჩივანმა აღიარა ის ქმედება, რაშიც ბრალი ედებოდა. საქმის გარემოებების შესწავლის შედეგად, კოლეგიამ მომჩივანი აღნიშნულ გადაცდომაში ბრალეულად ცნო. მიუხედავად მომჩივნის მიმართ წარსულში დისციპლინური სახდელის არარსებობისა და კარგი პროფესიული რეპუტაციისა, კოლეგიამ მისი გადაცდომა შეაფასა როგორც მიუღებელი და მიიღო გადაწყვეტილება მომჩივნის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ.

8. მომჩივანმა ფაქტებთან და სამართალთან დაკავშირებულ საკითხებზე მოსამართლეთა სადისციპლინო საბჭოში (შემდგომში „სადისციპლინო საბჭო“) შეიტანა საჩივარი. მან კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა საქმის გარემოებების შეფასება და 2004 წლის 18 ნოემბერის გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებთან მიმართებით გამოყენებული სამართლებრივი დებულებები.

9. 2005 წლის 27 იანვრის გადაწყვეტილებით, სადისციპლინო საბჭომ ერთხმად სრულად დატოვა ძალაში სადისციპლინო კოლეგიის 2004 წლის 18 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

10. მომჩივანმა სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით საჩივარი შეიტანა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში. 2005 წლის 11 ივლისის გადაწყვეტილებით, უზენაესმა სასამართლომ გააუქმა სადისციპლინო საბჭოს 2005 წლის 27 იანვრის გადაწყვეტილება არასაკმარისი დასაბუთებისა და ფაქტების სამართლებრივი შეფასების გამო და საქმე ხელახლა განსახილველად დააბრუნა.

11. 2005 წლის 4 აგვისტოს, ექვსი წევრისგან შემდგარმა სადიციპლინო საბჭომ, რომელის სამი წევრიც, კერძოდ ბ-ნი კ. ყ. (თავმჯდომარე და მომხსენებელი), ბ-ნი გ. ჩ., ბ-ნი ი. ქ., წარმოდგენილი იყვნენ საქმის პირველ მოსმენაზე, ხელახლა განიხილა მომჩივნის საქმე; სადისციპლინო საბჭოს კიდევ ერთი წევრი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო მომჩივნის საქმის განხილვაში იყო ქ-ნი ნ. კ.. ზეპირი მოსმენისას, მომჩივანმა მოითხოვა კოლეგიის სამი წევრის - ბ-ნ კ. ყ., ბ-ნ გ. ჩ, და ბ-ნ ი. ქ. აცილება იმის საფუძველზე, რომ ისინი მონაწილეობას იღებდნენ მისი საქმის კოლეგიის მიერ განხილვაში 2004 წლის 18 ნოემბერს. მომჩივნის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.

12. საქმის ყველა ფაქტობრივი გარემოების ხელახლა განხილვის შემდეგ, 2005 წლის 4 აგვისტოს გადაწყვეტილებით, სადიციპლინო საბჭომ დაადგინა, რომ მომჩივანმა ჩაიდინა „კანონის უხეში დარღვევა“ და სრულად დატოვა ძალაში კოლეგიის 2004 წლის 18 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

13. მომჩივანმა, სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებულ საჩივარში განაცხადა, რომ ბ-ნი კ. ყ. თავმჯდომარეობდა სადიციპლინო საბჭოსა და კოლეგიის ყველა შემადგენლობის სხდომას და 2005 წლის 4 აგვისტოს სადისციპლინო საბჭოს სხდომაზე წარმოდგენილი სამი წევრი, ასევე, ესწრებოდა 2004 წლის 18 ნოემბერს საქმის პირველი ინსტანციის წესით განხილვას. მომჩივანი, ასევე, ჩიოდა, რომ მისი მოთხოვნა აცილების შესახებ უარყოფილ იქნა. და ბოლოს, მომჩივანმა გააკრიტიკა საქმის განხილვის დაჩქარებული წესი, რომლითაც სადისციპლინო საბჭომ საქმე განიხილა.

14. 2005 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილებით, უზენაესმა სასამართლომ არ დააკმაყოფილა მომჩივნის საჩივარი სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით, რადგან დაადგინა, რომ საქმე ობიექტურად და ამომწურავად იქნა შესწავლილი დისციპლინური ორგანოების მიერ და დაკისრებული სახდელი ადეკვატური იყო. დანარჩენ საკითხებთან დაკავშირებით, სასამართლომ მიუთითა, რომ დისციპლინური სამართალწარმოების შესახებ კანონის შესაბამისად, ჩამოყალიბდა სისტემა, რომლის თანახმადაც სადისციპლინო კოლეგიის წევრებს უფლება აქვთ იყვნენ სადისციპლინო საბჭოს წევრებიც. ზემოთ ხსენებულიდან გამომდინარე, უზენაესმა სასამართლომ დაადგინა, რომ დისციპლინური ორგანოების შემადგენლობა, რომელზეც მომჩივანი მიუთითებდა სრულიად კანონიერი იყო. გარდა ამისა, სასამართლოს აზრით, ის ფაქტი, რომ აღნიშნული პირები ადრეც მონაწილეობდნენ საქმის განხილვაში, არ იყო საკმარისი იმის დასამტკიცებლად, რომ სადისციპლინო საბჭო 2005 წლის 4 აგვისტოს გადაწყვეტილების მიღებისას არ იყო მიუკერძოებელი.

15. საქმეში არსებული მასალების თანახმად, მომჩივანს არც კოლეგიის, არც სადისციპლინო საბჭოს ან უზენაესი სასამართლოს წინაშე, არ გამოუთქვამს, სულ მცირე, ირიბად, რაიმე პრეტენზია მისი საქმის განხილვაში მონაწილე სადისციპლინო საბჭოს რომელიმე წევრის არასაკმარის პროფესიულ კვალიფიკაციასთან დაკავშირებით.

 

II. შესაბამისი ეროვნული კანონმდებლობა

16. საერთო სასამართლოების მოსამართლეთა შეუცვლელობის გარანტიებთან, ასევე, მოსამართლეთა წინააღმდეგ დისციპლინურ სამართალწარმოებასთან დაკავშირებული სამართლებრივი დებულებები, რომლებიც მოქმედებდა მომჩივნის წინააღმდეგ დისციპლინური სამართალწარმოების დაწყების მომენტისთვის, მოცემულია საქმეში სტურუა საქართველოს წინააღმდეგ (№ 45729/05, §§ 13‑14 და 16-18, 2017 წლის 28 მარტი).

17. დისციპლინური სამართალწარმოების შესახებ კანონის ორ სხვა რელევანტურ დებულებაში – 25-ე მუხლის პირველ პუნქტსა და 35-ე მუხლის პირველ პუნქტში, ვკითხულობთ შემდეგს:

 

25-ე მუხლის 1-ლი პუნქტი

 „სადისციპლინო საბჭოს წევრი შეიძლება იყოს საქართველოს საერთო სასამართლოს ნებისმიერი მოსამართლე, ... აგრეთვე ... უმაღლესი იურიდიული განათლების მქონე საქართველოს მოქალაქე 25 წლის ასაკიდან, რომელსაც აქვს სპეციალობით მუშაობის სულ მცირე 5 წლის გამოცდილება.“

 

35-ე მუხლის 1-ლი პუნქტი

 „დისციპლინურ პასუხისგებაში მიცემულ მოსამართლეს ... უფლება აქვს სადისციპლინო კოლეგიის წევრს ან კოლეგიის მთელ შემადგენლობას მისცეს აცილება. იგი ვალდებულია ... დაასაბუთოს აცილების მოტივი.“.

 

სამართალი

I. კონვენციის მე-6 მუხლის 1-ლი პუნქტის სავარაუდო დარღვევა

18. მომჩივანმა განაცხადა, რომ მისი საქმის განხილვა არ განუხორციელებია მიუკერძოებელ სასამართლოს, რადგან სამი ერთი და იგივე მოსამართლე – ბ-ნი კ. ყ., ბ-ნი გ. ჩ. და ბ-ნი ი. ქ. - მონაწილეობდა როგორც პირველ, ასევე, სააპელაციო დისციპლინურ სამართალწარმოებაში. მან ასევე განაცხადა, რომ იმ სადისციპლინო საბჭოს შემადგენლობა, რომელმაც 2005 წლის 4 აგვისტოს განიხილა მისი საქმე სააპელაციო ინსტანციის წესით, არ იყო კანონის საფუძველზე შექმნილი, რადგან მისი ორი წევრი - ბ-ნი კ. ყ. და ქ-ნი ნ. კ. სავარაუდოდ არ აკმაყოფილებდა დისციპლინური სამართალწარმოების შესახებ კანონის 25-ე მუხლის 1-ლი პუნქტით გათვალისწინებულ საკვალიფიკაციო მოთხოვნებს.

19. მომჩივანი დაეყრდნო კონვენციის მე-6 მუხლის პირველ პუნქტს, რომელშიც ვკითხულობთ:

 „ყოველი ადამიანი, მისი სამოქალაქო ხასიათის უფლებებისა და მოვალეობების, ... გამორკვევისას, აღჭურვილია ... მისი საქმის სამართლიანი ... განხილვის უფლებით კანონის საფუძველზე შექმნილი ... მიუკერძოებელი სასამართლოს მიერ.“.

 

A. მისაღებობა

1. მხარეთა არგუმენტები

20. მთავრობა თავდაპირველად ამტკიცებდა, რომ კონვენციის მე-6 მუხლი არ ვრცელდებოდა წინამდებარე საქმეზე. სხვა არგუმენტებთან ერთად, მთავრობა ეყრდნობოდა სასამართლოს განჩინებას საქმეზე Pitkevich v. Russia ((განჩინება), № 47936/99, 2001 წლის 8 თებერვალი) და აცხადებდა, რომ მოსამართლის თანამდებობიდან გათავისუფლებასთან დაკავშირებული დავა სცილდება წინამდებარე მუხლის ფარგლებს.

21. სადისციპლინო საბჭოს წევრების სავარაუდო არასაკმარის პროფესიულ კვალიფიკაციასთან დაკავშირებულ საჩივარზე მთავრობამ დამატებით აღნიშნა, რომ მომჩივანს ამოწურული არ ჰქონდა დაცვის შიდასამართლებრივი საშუალებები, რასაც მოითხოვს კონვენციის 35-ე მუხლის პირველი პუნქტი. კერძოდ, მთავრობამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მომჩივანს მსგავსი პრეტენზია არ გამოუთქვამს, სულ მცირე, ირიბად, ეროვნულ დონეზე დისციპლინური სამართალწარმოებისას.

22. მომჩივანი არ დაეთანხმა მთავრობის მიერ გამოთქმულ შეპასუხებას მისი არარელევანტურობის, სასამართლოს შესაბამისი პრეცედენტული სამართლითა და ეროვნული კანონმდებლობით გაუმყარებლობის გამო. ბ-ნი კ. ყ.-სა და ქ-ნი ნ. კ.-ს პროფესიულ კვალიფიკაციასთან დაკავშირებით მომჩივანი აცხადებდა, რომ მისი ინფორმაციით, ამ ორ პიროვნებას არ ჰქონდა ხუთწლიანი პროფესიული გამოცდილება სამართლის სფეროში, მაშინ როდესაც მათ 2004 წლის ნოემბერსა და 2005 წლის აგვისტოში პირველი და სააპელაციო ინსტანციებით განიხილეს მისი საქმე, რაც ეწინააღმდეგება 25-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნებს (იხილეთ პარაგრაფი 17, ზემოთ).

 

2. სასამართლოს შეფასება

23. მთავრობის მიერ გამოთქმულ პრეტენზიასთან დაკავშირებით ratione materiae შეუსაბამობაზე, სასამართლო იმეორებს, რომ წამყვან და მსგავს საქმეში სტურუა საქართველოს წინააღმდეგ, (№ 45729/05, 2017 წლის 28 მარტი) სასამართლომ უკვე დაადგინა, რომ კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის „სამოქალაქო“ ნაწილი ვრცელდება საერთო სასამართლოების (იხილეთ ზემოთ მითითებული სტურუა, §§ 23-30) მოსამართლეთა წინააღმდეგ დისციპლინური სამართალწარმოების შესახებ კანონის შესაბამისად წარმოებულ დისციპლინურ სამართალწარმოებაზე. შესაბამისად, არგუმენტი მიუღებლობის თაობაზე უარყოფილ უნდა იქნეს წინამდებარე საქმეში.

24. შიდასამართლებრივი საშუალებების არამოწურვის შესახებ პრეტენზიების თაობაზე, რომლებიც გამოთქმულ იქნა დისციპლინური ორგანოების სავარაუდო უკანონო შემადგენლობასთან დაკავშირებით, სასამართლომ დაადგინა, რომ მართლაც, სამართალწარმოების არცერთ ეტაპზე არ არის მინიშნება იმის შესახებ, რომ მომჩივანმა სადავო გახადა ბ-ნი კ. ყ.-სა და ქ-ნი ნ. კ.-ს მონაწილეობა, საჭირო პროფესიული კვალიფიკაციის ნაკლებობასთან დაკავშირებით, დისციპლინური სამართალწარმოების შესახებ კანონის 25-ე მუხლის პირველი პუნქტის საწინააღმდეგოდ (შედარებისთვის იხილეთ, Śliwa v. Poland (განჩინება), № 17519/08, §§ 18-20, 2012 წლის 10 მაისი). მსგავსი უმოქმედობა განსაკუთრებით პრობლემურ ფაქტორს წარმოადგენს იმის გათვალისწინებით, რომ ეროვნული სასამართლოს მიერ სასამართლო ორგანოების შემადგენლობასა და კომპეტენციასთან დაკავშირებით ეროვნული კანონმდებლობის სავარაუდო დარღვევისას, სასამართლოსთვის ყოველთვის მნიშვნელოვანია იმის ცოდნა, თუ რა პოზიცია აქვს ეროვნულ სასამართლოს აღნიშნულ საკითხთან მიმართებით (იხილეთ, Dāvidsons and Savins v. Latvia, №s. 17574/07 და №25235/07, § 39, 2016 წლის 7 იანვარი; და ასევე, Biagioli v. San Marino (განჩინება), №8162/13, § 75, 2014 წლის 8 ივლისი). ზემოთ ხსენებული მიზეზების გათვალისწინებით, სასამართლომ დაადგინა, რომ მთავრობის პრეტენზია შიდასამართლებრივი საშუალებების არამოწურვის შესახებ მართებულია.

25. ზემოთ მითითებული მოსაზრებების გათვალისწინებით, სასამართლომ დაასკვნა, რომ პირველ და სააპელაციო ეტაპებზე დისციპლინური ორგანოების სავარაუდო უკანონო შემადგენლობის შესახებ საჩივარი უარყოფილ უნდა იქნას კონვენციის 35-ე მუხლის პირველი და მე-4 პუნქტების საფუძველზე, შიდასამართლებრივი საშუალებების არამოწურვის გამო.

26. ასევე, მომჩივნის პრეტენზიები სადისციპლინო საბჭოს მიუკერძოებლობასთან დაკავშირებით, კონვენციის 35-ე მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, არც აშკარად უსაფუძვლოა და არც მიუღებელი, ნებისმიერი სხვა საფუძვლით. შესაბამისად, საჩივარი უნდა გამოცხადდეს მისაღებად.

 

B. არსებითი მხარე

27. იგივე არგუმენტებზე დაყრდნობით, რომლებიც წარმოდგენილი იყო სტურუას საქმეში (მითითებულია ზემოთ, § 31), მთავრობა აცხადებდა, რომ ეროვნული კანონმდებლობა სადისციპლინო საბჭოს დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობისთვის საკმარის გარანტიებს იძლეოდა.

28. მომჩივანი არ დაეთანხმა.

29. სტურუას საქმეში, სასამართლომ უკვე დაადგინა კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის დარღვევა წინამდებარე საქმის მსგავს სიტუაციაში – მომჩივნის დისციპლინური სახდელის საკითხის განხილვა სადისციპლინო საბჭოს ერთი და იმავე წევრების მიერ, ორივე – პირველი და სააპელაციო წესით. აღნიშნული ფაქტი, სააპელაციო ინსტანციის ეტაპზე, მითითებულ მოსამართლეთა შემადგენლობასთან კავშირში, იმ დროისათვის მოქმედი დისციპლინური სამართალწარმოების სხვა სპეციფიკურ მახასიათებლებთან ერთად, სასამართლოსთვის საკმარისი იყო რათა დაედგინა, რომ მომჩივნის შიში სადისციპლინო საბჭოს მიუკერძოებლობის ნაკლებობასთან დაკავშირებით ობიექტურად გამართლებული იყო (იხილეთ ზემოთ მითითებული სტურუა, §§ 34 და 35).

30. წარმოდგენილი მასალების შესწავლის საფუძველზე, სასამართლომ ვერ აღმოაჩინა რაიმე ფაქტი ან არგუმენტი, რაც შეძლებდა მის დარწმუნებას გამოეტანა განსხვავებული დასკვნა წინამდებარე საქმის არსებით მხარესთან დაკავშირებით. განსახილველ საკითხთან მიმართებით, პრეცედენტულ სამართალზე დაყრდნობით, სასამართლომ დაადგინა, რომ 2005 წლის 4 აგვისტოს მომჩივნის საჩივარი სადისციპლინო საბჭომ განიხილა იმავე სამი მოსამართლის შემადგენლობით - ბ-ნი კ. ყ., ბ-ნი გ. ჩ. და ბ-ნი ი. ქ. – რომლებმაც საქმე განიხილეს პირველი ინსტანციის წესით და მომჩივნის შიში სადისციპლინო საბჭოს მიკერძოებულობის ნაკლებობასთან დაკავშირებით ობიექტურად გამართლებული იყო.

31. შესაბამისად, დაირღვა კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტი.

 

II. კონვენციის სხვა სავარაუდო დარღვევები

32. კონვენციის მე-6 მუხლის პირველ პუნქტსა და მე-13 მუხლზე დაყრდნობით, მომჩივანმა ასევე განაცხადა, ერთი მხრივ, რომ სასამართლო მისთვის ხელმისაწვდომი არ იყო და მეორე მხრივ, რომ დისციპლინური სამართალწარმოების შედეგები ეფუძნებოდა მცდარ, გაუმართლებლად ნაჩქარევ და შესაბამისად ფაქტების ზედაპირულ შეფასებასა და კანონის არასწორ გამოყენებას სადისციპლინო საბჭოსა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ.

33. თუმცა, სასამართლოს, მის ხელთ არსებულ მასალებზე დაყრდნობით და იმის გათვალისწინებით, რომ საჩივარში მოცემული საკითხების განხილვა მისი კომპეტენციაა, მსგავს საკითხზე დადგენილ პრეცედენტულ სამართალში (იხილეთ ზემოთ მითითებული სტურუა, §§ 37-42) ადრე გაკეთებული დასკვნების გათვალისწინებით, მიაჩნია, რომ მასალებში არ იკვეთება კონვენციით ან მისი ოქმებით გათვალისწინებული ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დარღვევა.

34. ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საჩივრის ეს ნაწილი აშკარად უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს კონვენციის 35-ე მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტისა და მე-4 პუნქტის შესაბამისად.

 

III. კონვენციის 41-ე მუხლის გამოყენება

35. კონვენციის 41-ე მუხლის თანახმად:

 „თუ სასამართლო დაასკვნის, რომ დაირღვა კონვენციით ან მისი ოქმებით გათვალისწინებული უფლება, ხოლო შესაბამისი მაღალი ხელშემკვრელი მხარის შიდა სამართალი დარღვევის მხოლოდ ნაწილობრივი გამოსწორების შესაძლებლობას იძლევა, საჭიროების შემთხვევაში, სასამართლო დაზარალებულ მხარეს სამართლიან დაკმაყოფილებას მიაკუთვნებს.“.

 

A. ზიანი

36. მომჩივანი მოითხოვდა 50, 000 ლარს (დაახლოებით 21,700 ევრო იმ დროისათვის) მორალური ზიანისთვის.

37. მთავრობამ აღნიშნა, რომ მოთხოვნილი თანხა გადაჭარბებული იყო.

38. სასამართლო აღიარებს, რომ მომჩივანმა განიცადა მორალური ზიანი, რაც აღნიშნული დარღვევის დადგენით სათანადოდ ვერ ანაზღაურდება (იხილეთ, მაგალითისთვის, Toziczka v. Poland, № 29995/08, § 56, 2012 წლის 24 ივლისი). სასამართლო, სამართლიანობის პრინციპის საფუძველზე გაკეთებული შეფასებისა და საქმის გარემოებების გათვალისწინებით, ამ ნაწილში მომჩივანს მიაკუთვნებს 3, 500 ევროს (იხილეთ, სტურუა, მითითებული ზემოთ, § 46).

 

B. ხარჯები და დანახარჯები

39. მომჩივანი ითხოვდა 4, 920 ლარს (იმ დროისთვის დაახლოებით 2, 140 ევრო) სასამართლოში წარმომადგენლობის ხარჯების ასანაზღაურებლად. ამ მოთხოვნის დასასაბუთებლად, მომჩივანმა წარმოადგინა 2008 წლის 18 აპრილით დათარიღებული იურიდიული მომსახურების ხელშეკრულება და ინვოისი, რომელიც დეტალურად აღწერდა მიღებულ მომსახურებას საათებისა და ანაზღაურების მიხედვით – ოცდაშვიდი საათი და ოცი წუთი 180 ლარი (დაახლოებით 77 ევრო) საათში ტარიფით. დეტალური ინვოისი, ასევე, მიუთითებდა მომსახურების გაწევის თარიღსა და იურიდიული მომსახურების სახეობას.

40. მთავრობამ განაცხადა, რომ მომჩივნის მოთხოვნა ძირითადად დაუსაბუთებელი და გადაჭარბებული იყო.

41. სასამართლოს პრეცედენტული სამართლის გათვალისწინებით, მომჩივანი უფლებამოსილია აინაზღაუროს ხარჯები და დანახარჯები მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ნაჩვენებია, რომ ეს ხარჯები და დანახარჯები ფაქტობრივად და აუცილებლობიდან გამომდინარე იქნა გაწეული და გონივრული კომპენსაციის ფარგლებშია. წინამდებარე საქმესთან მიმართებით, წარმოდგენილი დოკუმენტაციისა და ზემოთ ჩამოთვლილი კრიტერიუმების გათვალისწინებით, სასამართლომ დაადგინა, რომ მომჩივანს უნდა აუნაზღაურდეს 2, 140 ევრო სასამართლოში სამართალწარმოების დროს გაწეული ხარჯებისა და დანახარჯებისთვის.

 

C. საურავი

42. სასამართლო მიზანშეწონილად მიიჩნევს, რომ საურავის განაკვეთი განისაზღვროს ევროპის ცენტრალური ბანკის ზღვრული სასესხო განაკვეთით, რომელსაც უნდა დაემატოს სამი პროცენტი.

 

ამ მიზნით, სასამართლო ერთხმად,

1. აცხადებს კონვენციის მე-6 მუხლის 1-ლი პუნქტის საფუძველზე გამოთქმულ პრეტენზიებს სადისციპლინო საბჭოს შესაძლო მიუკერძოებლობის ნაკლებობასთან დაკავშირებით მისაღებად და დანარჩენ ნაწილში საჩივარს მიიჩნევს მიუღებლად;

 

2. ადგენს, რომ დაირღვა კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტი;

 

3. ადგენს

(a) რომ მოპასუხე სახელმწიფო ვალდებულია, სამი თვის ვადაში გადაუხადოს მომჩივანს შემდეგი თანხები, მოპასუხე სახელმწიფოს ეროვნულ ვალუტაში, ანგარიშსწორების დღეს არსებული კურსის გათვალისწინებით:

(i) 3, 500 ევრო (სამი ათას ხუთასი ევრო) მორალური ზიანისთვის. აღნიშნულ თანხას უნდა დაემატოს ნებისმიერი გადასახადი, რაც შესაძლოა დაეკისროს მომჩივანს;

(ii) 2, 140 ევრო (ორი ათას ას ორმოცი ევრო) ხარჯებისა და დანახარჯების ანაზღაურების სახით. აღნიშნულ თანხას უნდა დაემატოს ნებისმიერი გადასახადი, რაც შესაძლოა დაეკისროს მომჩივანს;

(b) ზემოთ აღნიშნული სამთვიანი ვადის ამოწურვიდან გადახდის განხორციელებამდე, გადასახდელ თანხას დაერიცხოს გადაუხდელობის პერიოდში არსებული ევროპის ცენტრალური ბანკის ზღვრული სასესხო განაკვეთის თანაბარი ჩვეულებრივი საპროცენტო განაკვეთი, რასაც დაემატება სამი პროცენტი;

 

4. უარყოფს მომჩივნის პრეტენზიას სამართლიანი დაკმაყოფილების დანარჩენ ნაწილში.

შესრულებულია ინგლისურ ენაზე და წერილობით ეცნობათ მხარეებს 2017 წლის 12 ოქტომბერს, სასამართლოს რეგლამენტის 77-ე წესის მე-2 და მე-3 პუნქტების შესაბამისად.

 

               ანა მარია დუჟანი                                       სიოფრა ოლერი

         სექციის განმწესრიგებლის                                             თავმჯდომარე

მოადგილის მოვალეობის შემსრულებელი