„საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ”, „საბროკერო კომპანიების ჩანაწერებისა და ბუღალტრული დავთრების შესახებ”, „საბროკერო კომპანიების ანგარიშებისა და პერიოდული ანგარიშგების შესახებ” წესების დამტკიცების თაობაზე

„საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ”, „საბროკერო კომპანიების ჩანაწერებისა და ბუღალტრული დავთრების შესახებ”, „საბროკერო კომპანიების ანგარიშებისა და პერიოდული ანგარიშგების შესახებ” წესების დამტკიცების თაობაზე /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Helvetica; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Courier; panose-1:2 7 4 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Tms Rmn"; panose-1:2 2 6 3 4 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Helv; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:"New York"; panose-1:2 4 5 3 6 5 6 2 3 4;} @font-face {font-family:System; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Wingdings; panose-1:5 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:Batang; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:PMingLiU; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:Dotum; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimHei; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:MingLiU; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Mincho; panose-1:2 2 6 9 4 3 5 8 3 5;} @font-face {font-family:Gulim; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Century; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Angsana New"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Cordia New"; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Mangal; panose-1:2 4 5 3 5 2 3 3 2 2;} @font-face {font-family:Latha; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Vrinda; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Raavi; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Shruti; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Sendnya; panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gautami; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Tunga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Estrangelo Edessa"; panose-1:3 8 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Cambria; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:LitNusx;} @font-face {font-family:LitMtavrPS;} @font-face {font-family:SPDumbadze;} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:SPGrigolia;} @font-face {font-family:Consolas; panose-1:2 11 6 9 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:DumbaNusx;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Unicode"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:AcadNusx;} @font-face {font-family:SPParliament;} @font-face {font-family:"Geo ABC";} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"Geo_dumM","serif"; letter-spacing:1.4pt;} p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:SPGrigolia; font-weight:bold;} p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:30.0pt; margin-bottom:.0001pt; font-size:9.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.MsoToc5, li.MsoToc5, div.MsoToc5 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:40.0pt; margin-bottom:.0001pt; font-size:9.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {mso-style-link:"Plain Text Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Courier New";} p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi {mso-style-name:chveulebrivi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.gazeti, li.gazeti, div.gazeti {mso-style-name:gazeti; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.t-1, li.t-1, div.t-1 {mso-style-name:t-1; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:17.0pt; line-height:15.0pt; font-size:8.0pt; font-family:"SPDumbadze","serif"; layout-grid-mode:line; font-weight:bold;} p.petiti, li.petiti, div.petiti {mso-style-name:petiti; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold; font-style:italic;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; mso-style-link:"abzaci_xml Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; mso-style-link:"satauri_xml Char"; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} span.PlainTextChar {mso-style-name:"Plain Text Char"; mso-style-link:"Plain Text"; font-family:"Courier New";} span.abzacixmlChar {mso-style-name:"abzaci_xml Char"; mso-style-link:abzaci_xml; font-family:"Sylfaen","serif";} span.sataurixmlChar {mso-style-name:"satauri_xml Char"; mso-style-link:satauri_xml; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} span.msoIns {mso-style-name:""; text-decoration:underline; color:teal;} span.msoDel {mso-style-name:""; text-decoration:line-through; color:red;} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:49.65pt 45.0pt 14.2pt 1.25in;} div.Section1 {page:Section1;} @page Section2 {size:11.0in 8.5in; margin:89.85pt 49.6pt 59.25pt 1.0in;} div.Section2 {page:Section2;} @page Section3 {size:8.5in 11.0in; margin:49.6pt 59.25pt 1.0in 89.85pt;} div.Section3 {page:Section3;} @page Section4 {size:11.0in 8.5in; margin:89.85pt 49.6pt 59.25pt 1.0in;} div.Section4 {page:Section4;} @page Section5 {size:8.5in 11.0in; margin:49.6pt 59.25pt 1.0in 89.85pt;} div.Section5 {page:Section5;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 090.013.004.174 საქართველო ფასიანი ქაღალდების ეროვნული კომისიის დადგენილება №5 2000 წლის 29 მარტი ქ. თბილისი „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ“, „საბროკერო კომპანიების ჩანაწერებისა და ბუღალტრული დავთრების შესახებ“, „საბროკერო კომპანიების ანგარიშებისა და პერიოდული ფინანსური ანგარიშგებების შესახებ” წესების დამტკიცების თაობაზე „ფასიქნი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე და 33-ე მუხლების მოთხოვნათ შესაბამისად: 1. დამტკიცდეს თანდართული: – „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ“ წესი; – „საბროკერო კომპანიების ჩანაწერებისა და ბუღალტრული დავთრების შესახებ“ წესი; – „საბროკერო კომპანიების ანგარიშებისა და პერიოდული ფინანსური ანგარიშგებების შესახებ” წესი; 2 „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ“ წესის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა “ ქვეპუნქტი ამოქმედდეს 2001 წლის 1 აპრილიდან. 3. წინამდებარე დადგენილების პირველ პუნქტში ჩამოთვლილი წესების ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. ვ. სტურუა წესი საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ     მუხლი 1🔗. ზოგადი დებულებები 1. ეს წესი მომზადებულია „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ” საქართველოს კანონის (შემდგომში „კანონი”) 33-ე მუხლის მე-6 პუნქტის მოთხოვნის შესაბამისად და უზრუნველყოფს, რომ ლიცენზირებულ საბროკერო კომპანიას (შემდგომში „კომპანია”) გააჩნდეს ადეკვატური კაპიტალი კლიენტებისა და კონტრაჰენტების დასაცავად იმ ზარალისაგან, რომლებიც შეიძლება განიცადოს კომპანიამ სავაჭრო წიგნში აღრიცხული ფასიანი ქაღალდების ფასების ცვალებადობის საბაზრო რისკების, კონტრაჰენტების მიერ გარიგებათა პირობების დროულად შეუსრულებლობის, სავალუტო კურსის მერყეობით გამოწვეული სავალუტო რისკების, აგრეთვე, სავაჭრო წიგნში ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდი დაქვემდებარებისა და სხვა რისკების გამო. ეს წესი, აგრეთვე, განსაზღვრავს კომპანიის საქმიანობასთან დაკავშირებული რისკების მონიტორინგისა და ზედამხედველობის ფარგლებსა და შიდა კონტროლის სისტემებს. 2. კომპანიამ საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ეროვნულ კომისიას (შემდგომში „კომისია”) უნდა წარუდგინოს ყველა ის აუცილებელი ინფორმაცია, რომელსაც კომისია საჭიროდ მიიჩნევს კომპანიის მიერ ამ წესის მოთხოვნათა დაცვის შესაფასებლად. კომპანიას, აგრეთვე, მოეთხოვება ისეთი შიდა კონტროლის სისტემებისა და ადმინისტრაციული და ბუღალტრული აღრიცხვის პროცედურების ქონა, რომლებიც ამ წესთან მათი შესაბამისობის ნებისმიერ დროს შემოწმებისა და ჩაწერის საშუალებას იძლევა. 3. თუ არსებობს ვარაუდის საფუძველი, რომ ამ წესის რომელიმე მოთხოვნა აღარ შეესაბამება არსებულ სინამდვილეს, კომპანიას შეუძლია წერილობით მოთხოვოს კომისიას ამ წესის ნებისმიერი დებულებისა და კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნების შესაბამისობის განხილვა. 4. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა გამოთვლა უნდა დაეყრდნოს კომპანიის „საბროკერო კომპანიების ჩანაწერებისისა და ბუღალტრული დავთრების-წარმოების შესახებ” წესის შესაბამისად წარმოებულ ჩანაწერებსა და ბუღალტრულ დავთრებს და „საბროკერო კომპანიების ანგარიშებისა და პერიოდული ფინანსური ანგარიშგებების შესახებ” წესის შესაბამისად მომზადებულ ფინანსურ ანგარიშგებებს. 5. კომისიას ნებისმიერ დროს შეუძლია მოთხოვოს კომპანიას კაპიტალის ადეკვატურობის გამოთვლა.     მუხლი 2🔗. განმარტებები ამ წესში გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ კანონით განსაზღვრული მნიშვნელობები. მათ გარდა, ამ წესის მიზნებისათვის გამოიყენება ტერმინები შემდეგი მნიშვნელობებით: 1. ანგარიშსწორების თარიღი – თარიღი, როდესაც განხორციელებულ შეკვეთაზე (ბრძანებაზე) უნდა მოხდეს ანგარიშსწორება მყიდველის მიერ, რომელიც ფასიან ქაღალდებში იხდის ფულს, ან გამყიდველის მიერ, რომელიც აწვდის ფასიან ქაღალდებს და იღებს გაყიდ-ვიდან ამონაგებს. 2. ანგარიშსწორების რისკი – ანგარიშსწორების თარიღის გასვლის შემდეგ გარიგებაზე ანგარიშსწორების განუხორციელებლობით გამოწვეული ზარალის შესაძლებლობა. 3. არალიკვიდური აქტივები – ქვემომოყვანილი ან მსგავსი აქტივები: ა) ძირითადი საშუალებები, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც მიწა და შენობები აღებული სესხის მოთხოვნის უზრუნველყოფას წარმოადგენს; ბ) მონაწილეობა სხვა საზოგადოებაში და სხვა სახის ინვესტიციები, რომლებიც დაუყოვნებლივ რეალიზებადი არ არის, ანუ ფულში მათი სწრაფი კონვერტირება ვერ მოხერხდება; გ) წინასწარ გაწეული ხარჯები; დ) საწევრო და საგარანტიო დეპოზიტები, რომელთა დაბრუნება არ მოხდება 90 დღის ვადაში; ე) დებიტორული დავალიანებები, რომელთა განაღდება არ მოხდება 90 დღის ვადაში; ვ) გაცემული კრედიტები და სხვა მისაღები თანხები, რომელთა დაბრუნება არ მოხდება 90 დღის ვადაში; ზ) ინვესტიცია, რომელიც არ არის შეტანილი სავაჭრო წიგნში; თ) ისეთი აქტივები, რომელთა მიღებაც საეჭვოა. 4. არამატერიალური აქტივები – შემდეგი აქტივები: ა) სადამფუძნებლო ხარჯები; ბ) გუდვილი, თუ იგი შეძენილ იქნა გარკვეული საზღაურის ფასად; გ) კვლევისა და განვითარების ხარჯები; დ) კონცესიები, პატენტები, ლიცენზიები, სავაჭრო ნიშნები და მსგავსი უფლებები და აქტივები, თუ ისინი: დ.ა) შეძენილ იქნა გარკვეული საზღაურის ფასად და არ არის საჭირო მათი ჩვენება გუდვილში; ან დ.ბ) შექმნილია თავად კომპანიის მიერ. 5. არბიტრაჟი – ნიშნავს ნებისმიერ შემდეგ შემთხვევას: ა) ბაზარზე ფასიანი ქაღალდების ყიდვა (გაყიდვა) და მათი შეძლებისდაგვარად სწრაფად სხვა ბაზარზე გაყიდვა (ყიდვა) ამ ორ ბაზარზე არსებულ ფასებს შორის სხვაობიდან მოგების მიღების მიზნით; ბ) ისეთი ფასიანი ქაღალდების ყიდვა, რომლებიც, ფულის გადახდის გარდა სხვა შეზღუდვის გარეშე, ყიდვიდან 90 დღის განმავლობაში გადაიცვლება ან კონვერტირდება სხვა ფასიან ქაღალდებში და, იმავ-დროულად ან თითქმის იმავდროულად, მოხდება ამ უკანასკნელთა გაყიდვა ამ ორი კლასის ფასიანი ქაღალდების ფასებს შორის შეუსაბამობიდან მოგების მიღების მიზნით. 6. გადაფასების რეზერვი – რეზერვი, რომელიც იქმნება არსებული აქტივების საბალანსო ღირებულების გადაფასების შედეგად, რათა აქტივების ღირებულება უფრო რეალური გახდეს აქტივების შეცვლის ფასის თვალსაზრისით. 7. გაერთიანებული წმინდა პოზიცია წილობრივ ფასიან ქაღალდებში – ამ წესის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „დ” ქვეპუნქტის პირველი აბზაცით განსაზღვრული პოზიცია. 8. გაერთიანებული ჯამური პოზიცია წილობრივ ფასიან ქაღალდებში – ამ წესის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „გ” ქვეპუნქტის პირველი აბზაცით განსაზღვრული პოზიცია. 9. გამოსყიდვის შეთანხმება – მყიდველსა და გამყიდ-ველს შორის, უფრო ხშირად, სამთავრობო სასესხო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებით დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება ისეთი პირობით, როდესაც გამყიდველი თანახმაა გამოისყიდოს, ხოლო მყიდველი თანახმაა მას უკან მიჰყიდოს ფასიანი ქაღალდები შეთანხმებულ ფასში და, როგორც წესი, დათქმულ დროს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 514-ე მუხლის თანახმად, გამოსყიდვა უნდა მოხდეს, არა უმეტეს, 5 წლის ვადაში. ასეთი სახის ნასყიდობის ხელშეკრულება გამყიდველის ანგარიშში აისახება როგორც გამოსყიდვის შეთანხმება, ხოლო მყიდველის ანგარიშში – შებრუნებული გამოსყიდვის შეთანხმება. 10. გირაო – ქონება, რომელსაც სესხის დაფარვამდე მსესხებელი გამსესხებელს გადასცემს, როგორც სესხის დაფარვის გარანტიას. მსესხებლის მიერ ვალის არ/ვერ დაფარვის შემთხვევაში, გამსესხებელს აქვს კანონიერი უფლება, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისად, მოახდინოს მისი რეალიზაცია. 11. გრძელი პოზიცია – კონკრეტული ფასიანი ქაღალდების განსაზღვრული რაოდენობის მესაკუთრეობა. 12. გუდვილი – არამატერიალური აქტივი, რომელიც გამოხატავს იმ ღირებულებას, რომელსაც მესამე მხარე ამატებს კომპანიის, როგორც მოქმედი საქმიანობის, წმინდა აქტივების ღირებულებას და რომელიც წარმოადგენს კომპანიის წმინდა აქტივების საბალანსო ღირებულების ნაზრდს. 13. დარიცხული პროცენტი – პროცენტის ბოლო გადახდის თარიღიდან დაგროვებული პროცენტი. 14. ეკონომიკური განვითარებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები – საქართველოს ეროვნული ბანკის ნორმატიული აქტით გათვალისწინებული ქვეყნები (ამჟამად, საქართველოს ეროვნული ბანკის 1998 წლის 3 დეკემბრის №118 ბრძანებით დამტკიცებული კომერციული ბანკების საქმიანობის ზედამხედველობის და რეგულირების წესის მე-6 მუხლის მე-18 პუნქტის მიხედვით, ეს ქვეყნებია: ავსტრალია, ავსტრია, ახალი ზელანდია, აშშ, ბელგია, გერმანია, დანია, დიდი ბრიტანეთი, ეპანეთი, იაპონია, ირლანდია, ისლანდია, იტალია, კანადა, ლუქსემბურგი, ნიდერ-ლანდები, ნორვეგია, პორტუგალია, საბერძნეთი, საფრანგეთი, ფინეთი, შვედეთი, შვეიცარია). 15. ვალუტის გადაცვლის სპოტ კურსი – დაუყოვნებელი მიწოდებისათვის კოტირებული უცხოური ვალუტის კურსი. 16. ზოგადი პოზიციური რისკი – პოზიციური რისკის კომპონენტი, რომელიც განსაზღვრულია ამ წესის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტით. 17. თავისუფალი მიწოდება – ფასიანი ქაღალდების მიწოდება ღირებულების იმავდროული გადახდის მოთხოვნის გარეშე. ასეთ შემთხვევას შეიძლება ადგილი ჰქონდეს, როდესაც გადახდა მოხდა წინასწარ, გადახდა დაგეგმილია უფრო გვიანი პერიოდისათვის ან არ არსებობს რაიმე მოთხოვნა გადახდაზე. 18. კაპიტალის ადეკვატურობის გამოთვლა – ამ წესის დანართის შესაბამისად განხორციელებული გამოთვლები. 19. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა – კომპანიის ამ წესის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის მოთხოვნათა შესაბამისი საკუთარი სახსრები. 20. კეთილსინდისიერი კონკურენტუნარიანი შეთავაზება ყიდვაზე (გაყიდვაზე) – ფასიანი ქაღალდების ის რეალური ფასი და რაოდენობა, რა ფასად და რა რაოდენობით ყიდვის (გაყიდვის) სურვილიც გამოთქვა კომპანიამ ისეთ პირობებში, როდესაც სხვა კომპანიებსაც შეუძლიათ გამოთქვან იმავე ფასიანი ქაღალდების ყიდვის (გაყიდვის) სურვილი რეალური ფასითა და რაოდენობით. 21. კონტრაჰენტი – პირი, რომელთანაც კომპანია დებს გარიგებას. 22. კონცესია – ქონების განსაზღვრული მიზნებისათვის, როგორც წესი, სამთავრობო უწყებისაგან მინიჭებული გამოყენების უფლება. 23. კოტირება – დროის ნებისმიერი მომენტში ფასიანი ქაღალდების ყიდვის (გაყიდვის) შეთავაზების ფასი. 24. მარკეტ-მეიკერი – კომპანია, რომელიც კონკრეტულ ფასიან ქაღალდთან დაკავშირებით: ა) რეგულარულად აქვეყნებს ყიდვასა და გაყიდვაზე კეთილსინდისიერი კონკურენტუნარიანი შეთავაზებების კოტირებებს საფონდო ბირჟაზე; ბ) მოთხოვნის შემთხვევაში აწვდის ყიდვასა და გაყიდვაზე კეთილსინდისიერი კონკურენტუნარიანი შეთავაზებების კოტირებებს; გ) მზადაა, სურს და შეუძლია მნიშვნელოვანი მოცულობის გარიგების სხვა კომპანიებთან განხორციელება თავის მიერ კოტირებული ფასებით. 25. მეორე კატეგორიის ვალუტა – იმ ქვეყნის ვალუტა, რომელიც არ არის ეკონომიკური განვითარებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრი. 26. მიწოდების და კონტრაჰენტის რისკი – ისეთი ზარალის შესაძლებლობა, რომელიც შეიძლება წარმოიშვას ნებისმიერ შემდეგ შემთხვევაში: ა) ფასიანი ქაღალდები მიწოდებულია, მაგრამ შესაბამისი საზღაური არ არის მიღებული; ბ) ფასიანი ქაღალდების საზღაური გადახდილია, მაგრამ ფასიანი ქაღალდები არ არის მიღებული; გ) გამოსყიდვის შეთანხმებით ან ფასიანი ქაღალდების გასესხების ხელშეკრულებით გადაცემული ფასიანი ქაღალდების საბაზრო ღირებულება მიღებულ ფულად თანხაზე მეტია; დ) შებრუნებული გამოსყიდვის შეთანხმებით ან ფასიანი ქაღალდების სესხების ხელშეკრულებით მიღებული ფასიანი ქაღალდების საბაზრო ღირებულება გადახდილ ფულად თანხაზე ნაკლებია. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნები ასეთ რისკთან დაკავშირებით ამ წესის მე-7 მუხლის შესაბამისად გამოითვლება. 27. მოკლე პოზიცია – გაყიდული ფასიანი ქაღალდები, რომლებიც გამყიდველის საკუთრებას არ წარმოადგენდა და მოცემული დროისათვის მას ჯერ კიდევ არ აქვს დაფარული. 28. პირველადი საკუთარი სახსრები – „საბროკერო კომპანიების საწყისი საკუთარი კაპიტალის მიმართ მოთხოვნების შესახებ” წესის შესაბამის საწყის საკუთარ კაპიტალს გამოკლებული: გამოსყიდული საკუთარი აქციები, არამატერიალური აქტივები და არალიკვიდური აქტივები. 29. პირველი კატეგორიის ვალუტა – ეკონომიკური განვითარებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის წევრი ქვეყნის ვალუტა. 30. პოზიციური რისკი – სავაჭრო წიგნში აღრიცხული ფასიანი ქაღალდების ღირებულებების არასასურველი ცვლილებით გამოწვეული ზარალის შესაძ-ლებლობა. იგი გამოითვლება ამ წესის მე-5 მუხლის შესაბამისად. 31. საბაზრო ფასთან შესაბამისობაში მოყვანა – ფასიანი ქაღალდის ან პორტფელის ღირებულების დაზუსტება, რათა აისახოს მისი, ამ წესის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტით განსაზღვრული მიმდინარე საბაზრო ღირებულება. 32. სადამფუძნებლო (საორგანიზაციო) ხარჯები – საქმიანობის დაწყებისას იურიდიული საკითხების მოგვარებასთან დაკავშირებული ხარჯები. 33. სავალუტო რისკი – ისეთი ზარალის შესაძ-ლებლობა, რომელიც შეიძლება წარმოიშვას უცხოური ვალუტის კურსის არახელსაყრელი ცვლილების შედეგად. ამგვარ რისკთან დაკავშირებული კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნები გამოითვლება ამ წესის მე-9 მუხლის შესაბამისად. 34. სავაჭრო წიგნი – ამ წესის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტით განმარტებული საკუთრების პოზიციები ფასიანი ქაღალდებში. 35. საკომისიო – კლიენტის მიერ კომპანიისთვის ან კომპანიის მიერ სხვა პირისთვის ვაჭრობის განხორციელებისთვის გადახდილი თანხა. 36. სასესხო ფასიანი ქაღალდები ცვლადი საპროცენტო განაკვეთით – ფასიანი ქაღალდები, რომელთა საპროცენტო განაკვეთის ზრდა და შემცირება დამოკიდებულია საპროცენტო განაკვეთების საბაზისო ინდექსის ცვლილებაზე. 37. საფონდო ბირჟა – კანონის მე-2 მუხლში განმარტებული საფონდო ბირჟა, რომელიც ლიცენზირებულია კომისიის მიერ. 38. სპეციფიური პოზიციური რისკი – პოზიციური რისკის კომპონენტი. იგი განიმარტება ამ წესის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტით. 39. სუბორდინირებული სესხი – კომპანიის ვალი, რომლის კრედიტორი თანახმაა მისთვის ნებისმიერი გადახდის განხორციელებამდე სრულად იქნეს დაკმაყოფილებული ყველა სხვა კრედიტორის მოთხოვნები. 40. ფასიანი ქაღალდების გასესხების (სესხების) ხელშეკრულება – ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც კომპანიის მიერ შესაბამისი გირაოს უზრუნველყოფით ხდება ფასიანი ქაღალდების გასესხება (სესხება), რაც, ჩვეულებრივ, მსესხებელს სჭირდება კლიენტების მოკლე გაყიდვების დასაფარავად. 41. ფიქსირებულვადიანი პრივილეგირებული კუმულატიური სააქციო კაპიტალი – კომპანიის მიერ გამოშვებული და განთავსებული იმ აქციების ნომინალურ ღირებუ-ლებათა ჯამი, რომლებიც ძალაშია მხოლოდ ფიქსირებული ვადის განმავლობაში, რომლის გასვლის შემდეგაც ხდება ამ აქციების სანაცვლოდ მათი მფლობელებისათვის განსაზღვრული თანხის გადახდა. ამ აქციების მფლობელებს აქვთ გარკვეული უპირატესობა ჩვეულებრივი აქციების მფლობელებთან შედარებით დივიდენდების გადახდის და კომპანიის ლიკვიდაციის დროს, აგრეთვე დივიდენდების გაუნაწილებლობის შემთხვევაში მათზე ხდება წინასწარ განსაზღვრული დივიდენდების აკუმულირება. 42. ფიქსირებული ზედნადები ხარჯები – საწარმოო ხარჯები, რომლებიც უშუალოდ არ არის დაკავშირებული საქონლის (მომსახურების) წარმოებასა ან რეალიზაციასთან. 43. შეთანადებული შეწონილი პოზიციები – ამ წესის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ.ბ” ქვეპუნქტით განსაზღვრული წესით შეწონილი გრძელი ან მოკლე პოზიციები სასესხო ფასიან ქაღალდებში, რომლებიც დაწყვილდა აღნიშნული პუნქტის „ბ.გ”-”ბ.თ” ქვეპუნქტებით განსაზღვრულ შეთანადების პროცესში. 44. შეუთანადებელი შეწონილი პოზიციები – ამ წესის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ.ბ” ქვეპუნქტით განსაზღვრული წესით შეწონილი ისეთი გრძელი ან მოკლე პოზიციები სასესხო ფასიან ქაღალდებში, რომლებიც ვერ დაწყვილდა აღნიშნული პუნქტის „ბ.გ”-”ბ.თ” ქვეპუნქტებით განსაზღვრულ შეთანადების პროცესში. 45. შეწონვა – სასესხო ფასიან ქაღალდებში სავაჭრო წიგნის პოზიციებისათვის შესაფერისი რისკის წინასწარ დადგენილი ხარისხი. 46. შეწონილი გრძელი (მოკლე) პოზიცია – ამ წესის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ.ბ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული წესით შეწონილი გრძელი (მოკლე) პოზიციები სასესხო ფასიან ქაღალდებში. 47. შიდა კონტროლის სისტემა – კომპანიის მმართველი ორგანოს მიერ თავისი ამოცანების მისაღწევად, საქმიანობის შეძლებისდაგვარად მოწესრიგებულად და ეფექტურად მართვის მიზნით, მათ შორის, თავისი პოლიტიკის დასაცავად, აქტივების დასაცავად, თაღლითობისა და შეცდომების აღმოსაჩენად და თავიდან ასაცილებლად, ბუღალტრული ჩანაწერების სიზუსტისა და სისრულის უზრუნველსაყოფად და საიმედო ფინანსური ინფორმაციის დროულად მოსამზადებლად დადგენილი პოლიტიკა და პროცედურები. 48. ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდი დაქვემდებარება – მდგომარეობა, რომელიც განსაზღვრულია ამ წესის მე-8 მუხლის მე-2-5 პუნქტებით. 49. ცვლადი ხარჯები – ხარჯები, რომლებიც უშუალოდ გაყიდვების მოცულობის ცვლილებასთან ერთად იცვლება. 50. ძირითადი საშუალებები არის: მიწა და შენობა-ნაგებობები; საწარმოო და სასამსახურო ინვენტარი; მანქანა-დანადგარები, მოწყობილობები, აღჭურვილობა და სატრანსპორტო საშუალებები; დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდებანი. 51. წევრის საგარანტიო შენატანი – ფული ან მისი ეკვივალენტი, რომელსაც ფლობს ბაზრის ინფრასტრუქტურის რომელიმე ინსტიტუტი, მისი წევრის მიერ გამოწ-ვეული ზარალის კომპენსირების მიზნით. 52. ხელმოწერა ფასიან ქაღალდებზე – განაცხადი ფასიანი ქაღალდების ახალი ემისიის შესყიდვაზე. 53. ჰეჯირება – ზარალისაგან თავის დაცვა გამაწონასწორებელი ზომების მიღების მეშვეობით.     მუხლი 3🔗. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა 1. საკუთარი სახსრები წარმოადგენს: ა) „საბროკერო კომპანიების საწყისი საკუთარი კაპიტალის მიმართ მოთხოვნების შესახებ” წესის მოთხოვნების შესაბამისი საწყისი საკუთარი კაპიტალის; ბ) გადაფასების რეზერვების; გ) ფიქსირებულვადიანი კუმულატიური პრივილეგირებული აქციების (თუ კომპანია სააქციო საზოგადოებაა); დ) ამ მუხლის მე-6 პუნქტის მოთხოვნათა შესაბამისი სუბორდინირებული სესხების – ჯამს გამოკლებული: ე) გამოსყიდული საკუთარი აქციები (თუ კომპანია სააქციო საზოგადოებაა); ვ) არამატერიალური აქტივები; ზ) არალიკვიდური აქტივები. 2. კომპანიის საკუთარი სახსრები ჩაითვლება ადეკვატურად, თუ ისინი ტოლია ან აღემატება თითოეულ ქვემოჩამოთვლილს: ა) საწყის საკუთარ კაპიტალს, რომელიც აკმაყოფილებს „საბროკერო კომპანიების საწყისი საკუთარი კაპიტალის მიმართ მოთხოვნების შესახებ” წესით დადგენილ მოთხოვნებს; ბ) პოზიციურ, ანგარიშსწორების, მიწოდების და კონტრაჰენტის და სავალუტო რისკებთან და ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდ დაქვემდებარებასთან დაკავშირებულ მოთხოვნათა ჯამს; გ) ფიქსირებულ ზედნადებ ხარჯებთან დაკავშირებულ მოთხოვნას. 3. კომპანიამ კვირაში ერთხელ, კვირის ერთსა და იმავე დღეს, უნდა მოახდინოს კაპიტალის ადეკვა-ტურობის გამოთვლა ამ წესის დანართით გათვალისწინებული სახით. 4. თუ არსებობს ვარაუდის საფუძველი, რომ კომპანიის საკუთარი სახსრები აღარ აკმაყოფილებს ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს, მან დაუყოვნებლივ უნდა მოახდინოს კაპიტალის ადეკვატურობის გამოთვლა. 5. კომპანიამ უნდა დააკმაყოფილოს კომისიის მოთხოვნები იმასთან დაკავშირებით, რომ მის მიერ გამოყენებული სისტემებით ნებისმიერ დროს შესაძლებელ იქნეს მისი კაპიტალის ადეკვატურობის მისაღები სიზუსტით გაანგარიშება. 6. სუბორდინირებულ სესხებთან დაკავშირებით, რომლებიც ამ მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით საკუთარი სახსრების ნაწილს წარმოადგენს, კომპანიის მიერ გათვალისწინებულ უნდა იქნეს შემდეგი მოთხოვნები: ა) სუბორდინირებული სასესხო ხელშეკრულებების თანახმად კომპანიის გაკოტრების ან ლიკვიდაციის შემთხვევაში ამგვარი სესხები განიხილება ყველა სხვა კრედიტორის მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემდეგ და მათი ძირითადი თანხა და პროცენტი არ იქნება გადახდილი მანამ, სანამ არ მოხდება ყველა სხვა დაუფარავი დავალიანების გადახდა; ბ) სუბორდინირებული სესხები სრულად უნდა იქნეს დაფარული. სასესხო ხელშეკრულება არ უნდა მოიცავდეს ისეთ პირობას, რომელიც, რაიმე გარკვეულ ვითარებაში, გარდა კომპანიის გაკოტრების ან ლიკვიდაციის შემთხვევისა, ითვალისწინებს ხელშეკრულებაში მითითებულ თარიღამდე დავალიანების დაფარვას, თუ კომისია არ მისცემს თანხმობას ასეთი სესხის ვადამდე დაფარვაზე. კომისია ვადამდე დაფარვის შესაძლებლობას განიხილავს მხოლოდ სუბორ დინირებული სესხის გამცემის ინიციატივით გაკეთებული მოთხოვნის შემთხვევაში და თანაც თუ ეჭვის ქვეშ არ დგას კომპანიის გადახდისუნარიანობა; გ) კომპანიის საკუთარ სახსრებში მხოლოდ გრძელვადიანი სუბორდინირებული სესხები უნდა იქნეს ჩართული. სუბორდინირებული სესხები ჩაითვლება გრძელვადიანად მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მიმდინარე თარიღიდან მათი დაფარვის თარიღამდე დარჩენილია 2 წელზე მეტი; დ) სუბორდინირებული სასესხო ხელშეკრულება ხელმოწერილი უნდა იქნეს ორივე მხარის მიერ და უნდა დამტკიცდეს კომისიის მიერ; ე) სუბორდინირებული სესხების ძირითადი თანხა და მისი პროცენტი არ უნდა იქნეს გადახდილი, თუ გადახდის შემდეგ კომპანიის საკუთარი სახსრები ამ მუხლის მე-2 პუნქტით მოთხოვილი რაოდენობის 100%-ზე ნაკლები გახდება; ვ) სუბორდინირებულმა სესხებმა არ უნდა გადააჭარბოს კომპანიის პირველადი საკუთარი სახსრების 150%-ს და ამგვარ მაქსიმუმს შეიძლება მიაღწიოს მხოლოდ კომისიის მიერ ნებადართულ გარკვეულ შემთხვევებში.     მუხლი 4🔗. კომპანიის სავაჭრო წიგნი 1. კომპანიის სავაჭრო წიგნი შედგება: ა) საკუთრების პოზიციებისაგან იმ ფასიან ქაღალ-დებში, რომლებსაც კომპანია: ა.ა) ფლობს ხელახალი გაყიდვის მიზნით; ა.ბ) ფლობს იმ მიზნით, რომ უახლოეს მომავალში ნახოს მოგება მათი ყიდვა-გაყიდვის ფასებს შორის არსებული და/ან მოსალოდნელი სხვაობიდან; ა.გ) ფლობს იმ მიზნით, რომ ფასიანი ქაღალდის ფასის ან საპროცენტო განაკვეთის სხვა ცვლილებების შემთხვევაში მოგება მიიღოს (მაგ., არბიტრაჟი); ბ) საკუთრების პოზიციებისაგან იმ ფასიან ქაღალდებში, რომელთა დანიშნულებაა სავაჭრო წიგნის სხვა ელემენტების ჰეჯირება. 2. კომპანიის მიერ სავაჭრო წიგნში შეტანილ ან იქიდან ამოღებულ უნდა იქნეს კონკრეტული ჩანაწერები გარკვეული ობიექტური პროცედურების შესაბამისად. ამგვარ პროცედურებად ითვლება კომპანიის ბუღალტრული აღრიცხვის სტანდარტები, ისეთი პროცედურები და, შესაბამისად, მათი განხორციელების ზომები, რომლებიც კომისიის მიერ განხილვას ექვემდებარება. 3. კომპანიამ სავაჭრო წიგნის ყველა პოზიცია ყოველდღიურად და საჭიროების შემთხვევაში უფრო ხშირადაც საბაზრო ფასთან შესაბამისობაში უნდა მოიყვანოს ამ მუხლის მე-4 პუნქტის მოთხოვნათა შესაბამისად და უნდა მოახდინოს მათი კონვერტირება საანგარიშგებო ვალუტაში ვალუტის გადაცვლის მოქმედი სპოტ კურსით. 4. ჩაითვლება, რომ კონკრეტული ფასიანი ქაღალდის ღირებულების საბაზრო ფასთან შესაბამისობაში მოსაყვანად გამოყენებულ იქნა სწორი საბაზრო ფასი, თუკი ეს უკანასკნელი დადგინდა შემდეგი საბაზრო პირობების შესაბამისად: ა) როდესაც საფონდო ბირჟაზე ფასიანი ქაღალდებისთვის არსებობს რეგულარული კოტირებები, სულ მცირე, სამი დამოუკიდებელი მარკეტ-მეიკერის მიერ (საბაზრო ღირებულების გამომთვლელი კომპანიის გარდა) და როდესაც თითოეული ასეთი კოტირება წარმოადგენს კომპანიებისადმი კეთილსინდისიერ კონკურენტუნარიან შეთავაზებას აღნიშნული ფასიანი ქაღალდების მნიშვნელოვანი მოცულობის ყიდვა-გაყიდვაზე დადგენილ ფასებში; ბ) როდესაც ფუნქციონირებს „მზა ბაზარი”, ე.ი. ისეთი საფონდო ბირჟა, რომელზეც არსებობს დამოუკიდებელი კეთილსინდისიერი კონკურენტუნარიანი შეთავაზებები ყიდვა-გაყიდვაზე, ისე, რომ კონკრეტული ფსიანი ქაღალდის ფასი, რომელიც გონივრულობის ფარგლებში დამოკიდებულია ბოლო გაყიდვის ფასსა ან მიმდინარე კეთილსინდისიერი კონკურენტუნარიანი ყიდვა-გაყიდვის შეთავაზებების კოტირებებზე, შეიძლება დადგინდეს იმავდროულად ან თითქმის იმავდროულად. ამ ბირჟაზე ამგვარი ფასით გაყიდვაზე ანგარიშსწორება ხორციელდება შედარებით მოკლე დროში სავაჭრო წესის შესაბამისად; გ) როდესაც კომისია სხვა მეთოდით დადგენილ ან კონკრეტული ფასიანი ქაღალდის ფასს დაამტკიცებს. 5. როდესაც ვერ ხერხდება სავაჭრო წიგნის პოზიციის შეფასება ამ მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, მაშინ მას არ ექნება საბაზრო ღირებულება.     მუხლი 5🔗. პოზიციურ რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნები 1. პოზიციურ რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნები ითვალისწინებს კომპანიის სავაჭრო წიგნში აღრი-ცხული ფასიანი ქაღალდების ფასების ცვალებადობას. პოზიციური რისკი შედგება ორი კომპონენტისგან – სპეციფიური და ზოგადი პოზიციური რისკებისგან. სპეცი-ფიური პოზიციური რისკი არის ფასიანი ქაღალდების ფასის ცვლილების რისკი ემიტენტთან დაკავშირებული ფაქტორების გამო. ზოგადი პოზიციური რისკი სასესხო ფასიანი ქაღალდების შემთხვევაში წარმოადგენს საპროცენტო განაკვეთების ცვალებადობის გამო ფასიანი ქაღალდების ფასების შეცვლის რისკს, ხოლო წილობრივი ფასიანი ქაღალდების შემთხვევაში – ფასიანი ქაღალდების ფასების შეცვლის რისკს ფასიანი ქაღალდების ბაზრის ისეთი ცვლილებების გამო, რომლებიც დაკავშირებული არაა კონკრეტული ფასიანი ქაღალდების რაიმე სპეციფიურ თვისებასთან. ა) სასესხო ფასიანი ქაღალდების სპეციფიურ პოზიციურ რისკთან დაკავშირებით კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნის გამოსათვლელად კომპანიამ უნდა: ა.ა) გამოთვალოს ამ წესის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით დადგენილი საბაზრო ღირებულების 4% სამთავრობო სასესხო ფასიანი ქაღალდების შემთხვევაში, ხოლო სხვა სასესხო ფასიანი ქაღალდების შემთხვევაში – 8%; ა.ბ) შეკრიბოს „ა.ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად მიღებული ყველა მონაცემი იმის მიუხედავად, პოზიციები ამ ფასიან ქაღალდებში მოკლეა თუ გრძელი. ბ) სასესხო ფასიანი ქაღალდების ზოგად პოზიციურ რისკთან დაკავშირებით კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნის გამოსათვლელად კომპანიამ უნდა: ბ.ა) გაითვალისწინოს ფასიანი ქაღალდის დაფარვამდე დარჩენილი ვადა; ბ.ბ) საჭიროებისამებრ გრძელი და მოკლე პოზიციები მიაკუთვნოს დაფარვამდე დარჩენილი ვადის შესაბამის ჯგუფებს, რომლებიც მოცემულია ცხრილი I-ის მეორე სვეტში. ფიქსირებულგანაკვეთიანი და დისკონტირებული სასესხო ფასიანი ქაღალდების შემთხვევაში კომპანიამ ეს უნდა განახორციელოს დაფარვამდე დარჩენილი ვადის საფუძველზე, ხოლო საბოლოო დაფარვამდე დარჩენილ დროში ცვალებადი საპროცენტო განაკვეთის მქონე სასესხო ფასიანი ქაღალდების შემთხვევაში – საპროცენტო განაკვეთის მომდევნო ცვლილებამდე დარჩენილი ვადის საფუძველზე. ამის შემდეგ კომპანიამ უნდა გამოითვალოს თითოეული პოზიციის ამ წესის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად დადგენილი საბაზრო ღირებულების შეწონვის პროცენტი, რომე-ლიც დაფარვამდე დარჩენილი ვადის შესაბამისი ჯგუფებისათვის მოცემულია ცხრილი I-ის მესამე სვეტში; ცხრილი I I სვეტი II სვეტი III სვეტი  ზონა დაფარვამდე დარჩენილი ვადის შესაბამისი ჯგუფები შეწონვა (%) პირველი არ აღემატება ერთ თვეს 1 თვეზე მეტია და არ აღემატება სამ თვეს 3 თვეზე მეტია და არ აღემატება 6 თვეს 6 თვეზე მეტია და არ აღემატება 1 წელს 0.00 0.20 0.40 0.70 მეორე 1 წელზე მეტია და არ აღემატება 2 წელს 2 წელზე მეტია და არ აღემატება 3 წელს 1.25 1.75 მესამე 3 წელზე მეტია და არ აღემატება 5 წელს 5 წელზე მეტია და არ აღემატება 10 წელს 10 წელზე მეტია და არ აღემატება 15 წელს 15 წელზე მეტია და არ აღემატება 20 წელს 20 წელზე მეტია და არ აღემატება 25 წელს 25 წელზე მეტია 2.750 3.75 4.50 5.25 6.00 8.00 ბ.გ) დაფარვამდე დარჩენილი ვადის შესაბამის ჯგუფში ცალ-ცალკე დაადგინოს შეწონილი გრძელი და შეწონილი მოკლე პოზიციების ჯამები, რის შემდეგაც თითოეულ ჯგუფში შეწონილი გრძელი პოზიციების ჯამსა და შეწონილი მოკლე პოზიციების ჯამს შორის უმცირესი რაოდენობა ჩაითვლება შესაბამისი ჯგუფის შეთანადებულ შეწონილ პოზიციად, ხოლო ამ ჯამებს შორის უდიდესსა და უმცირესს შორის სხვაობა იქნება ჯგუფის შეუთანადებელი შეწონილი გრძელი, ან შეუთანადებელი შეწონილი მოკლე, პოზიცია იმისდა მიხედვით, რომელი პოზიცია იყო მეტი, გრძელი თუ მოკლე; ბ.დ) დაადგინოს ცხრილი I-ით გათვალისწინებული დაფარვამდე დარჩენილი ვადის შესაბამისი ყველა ჯგუფის შეთანადებული პოზიციების ჯამი. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა შეადგენს ამ რაოდენობის 10%-ს; ბ.ე) შემდეგ ცხრილი I-ის თითოეული ზონისათვის გამოითვალოს მასში შემავალი ჯგუფების შეუთანადებელი გრძელი (მოკლე) პოზიციების ჯამი, რათა განსაზღვროს შეუთანადებელი გრძელი (მოკლე) პოზიცია თითოეული ზონისთვის. მოცემული ზონის შეუთანადებელი შეწონილი გრძელი პოზიცია ეთანადება იმავე ზონის შეუთანადებელ შეწონილ მოკლე პოზიციას და ეს იქნება ამ ზონის შეთანადებული შეწონილი პოზიცია. პირველი ზონისთვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნაა მოცემული რაოდენობის 40%, ხოლო მეორისა და მესამისთვის - 30%. მოცემული ზონის შეუთანადებელი შეწონილი გრძელი ან მოკლე პოზიცია ჩაითვლება ამ ზონის შეუთანადებელ შეწონილ პოზიციად. ბ.ვ) ცხრილი I-ის პირველი ზონის შეუთანადებელი შეწონილი გრძელი (მოკლე) პოზიცია შეუთანადოს მეორე ზონის შეუთანადებელ შეწონილ მოკლე (გრძელ) პოზიციას. ეს ჩაითვლება პირველ და მეორე ზონებს შორის შეთანადებულ შეწონილ პოზიციად. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნაა ამ რაოდენობის 40%. ბ.ზ) მეორე ზონის დარჩენილი შეუთანადებელი შეწონილი გრძელი (მოკლე) პოზიცია შეუთანადოს მესამე ზონის შეუთანადებელი შეწონილი მოკლე (გრძელ) პოზიცია. ეს ჩაითვლება მეორე და მესამე ზონებს შორის შეთანადებულ შეწონილ პოზიციად. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნაა ამ რაოდენობის 40%. ბ.თ) პირველი ზონის დარჩენილ შეუთანადებელ შეწონილ გრძელ (მოკლე) პოზიციას შეუთანადოს მესამე ზონის დარჩენილი შეუთანადებელი მოკლე (გრძელ) პოზიცია. ეს ჩაითვლება მეორე და მესამე ზონებს შორის შეთანადებულ შეწონილ პოზიციად. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა ამ რაოდენობის 150%-ია. ბ.ი) შემდეგ შეაჯამოს ყველა დარჩენილი შეუთანადებელი პოზიცია. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთ-ხოვნაა ამ რაოდენობის 100%. გ) წილობრივი ფასიანი ქაღალდების სპეციფიურ პოზიციურ რისკთან დაკავშირებით კაპიტალის ადეკვა-ტურობის მოთხოვნის გამოსათვლელად კომპანიამ ცალ-ცალკე უნდა შეაჯამოს წილობრივ ფასიან ქაღალდებში მისი ყველა გრძელი და მოკლე პოზიციის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად დადგენილი საბაზრო ღირებულება. ამ ორი მაჩვენებლის ჯამი არის კომპანიის გაერთიანებული ჯამური პოზიცია წილობრივ ფასიან ქაღალდებში. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა წილობრივი ფასიანი ქაღალდების სპეციფიურ პოზიციურ რისკთან დაკავშირებით არის წილობრივ ფასიან ქაღალდებში გაერთიანებული ჯამური პოზიციის 4%. დ) წილობრივი ფასიანი ქაღალდების ზოგადი პოზიციური რისკთან დაკავშირებით კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნის გამოსათვლელად კომპანიამ ცალ-ცალკე უნდა შეაჯამოს წილობრივ ფასიან ქაღალდებში მისი ყველა გრძელი პოზიციისა და მისი ყველა მოკლე პოზიციის ამ წესის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით დადგენილი საბაზრო ღირებულება. ამ ორ მაჩვენებელს შორის სხვაობა არის კომპანიის გაერთიანებული წმინდა პოზიცია წილობრივ ფასიან ქაღალდებში. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა წილობრივი ფასიანი ქაღალდების ზოგად რისკთან დაკავშირებით არის წილობრივ ფასიან ქაღალდებში გაერთიანებული წმინდა პოზიციის 8%. ე) გარანტირებულ საფუძველზე ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულების შემთხვევაში, პოზიციურ რისკთან დაკავშირებით ამ ფასიან ქაღალდებში პოზიციების გამოთვლისას უნდა დადგინდეს საბაზრო ფასი ამ წესის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად და შემდეგ უნდა გამოაკლდეს ფასიანი ქაღალდების იმ წილის საბაზრო ღირებულება, რომელზეც მესამე მხარეთა მიერ, ფორმალური ხელშეკრულებების საფუძველზე, განხორციელდა ხელმოწერა ან დაიდო ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულება გარანტირებულ საფუძველზე. ამის შემდეგ, პოზიციები უნდა შემცირდეს ამ ქვეპუნქტში აღნიშნული წილის საბაზრო ღირებულების ქვემო-აღნიშნული პროცენტით: ანგარიშსწორების დღეს        100% ანგარიშსწორების დღეს + 1 დღე   90% ანგარიშსწორების დღეს + 2 დღე   75% ანგარიშსწორების დღეს + 3 დღე   75% ანგარიშსწორების დღეს + 4 დღე   50% ანგარიშსწორების დღეს + 5 დღე   25% ანგარიშსწორების დღეს + 5-ზე მეტი დღე0% ამ ქვეპუნქტის მიხედვით გაანგარიშებული მაჩვენებლების გამოყენებით კომპანია გამოითვლის სპეციფიურ პოზიციურ და ზოგად პოზიციურ რისკებთან დაკავშირებულ კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნებს სასესხო და წილობრივი ფასიანი ქაღალდებისათვის ამ პუნქტის „ა”-”დ” ქვეპუნქტებში მოცემული მოთხოვნების შესაბამისად. 2. თუ კომპანია გეგმავს გარიგების განხორციელებას ისეთ ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებით, რომლებისთვისაც პოზიციურ რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა ამ წესით განსაზღვრული არ არის, ამ გარიგების პოზიციურ რისკთან დაკავშირებით მან დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოს კომისიას დირექტივების მისაღებად.     მუხლი 6🔗. ანგარიშსწორების რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა იმ გარიგებისთვის, რომელზეც არ მოხდა ანგარიშსწორება ანგარიშსწორების თარიღის შემდეგ, კომპანიამ უნდა გაიანგარიშოს მოსალოდნელი ზარალი, ანუ განსხვავება შეთანხმებულ საანგარიშსწორებო თანხასა და ამ ფასიანი ქაღალდების მიმდინარე საბაზ-რო ღირებულებას შორის, რომელიც განსაზღვრულია ამ წესის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით. თუ კომპანიისათვის მოსალოდნელია ასეთი ზარალი, კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნის განსაზღვრისათვის მან უნდა გამოთვალოს აღნიშნული განსხვავების ის პროცენტი, რომელიც მოცემულია ცხრილ II-ში. ცხრილი II სამუშაო დღეების რაოდენობა ანგარიშსწორების თარიღის შემდეგ (%) 5-15 16-30 31-45 46 ან მეტი 8 50 75 100 მუხლი 7🔗. მიწოდებისა და კონტრაჰენტის რისკებთან დაკავშირებული მოთხოვნა 1. ისეთი თავისუფალი მიწოდებისას, როდესაც კომპანიამ გადაიხადა ფასიანი ქაღალდების ღირებულება, მაგრამ ჯერ არ მიუღია ისინი, ან მიაწოდა ფასიანი ქაღალდები, მაგრამ ჯერ არ მიუღია მათი საზღაური, მიწოდების და კონტრაჰენტის რისკთან დაკავშირებით კომპანიის კაპიტალის მოთხოვნა იქნება კომპანიისათვის მისაწოდებელი ფასიანი ქაღალდების ამ წესის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით განსაზღვრული საბაზრო ღირებულების ან გადასახდელი თან-ხის 8%. 2. გამოსყიდვის შეთანხმების (ფასიანი ქაღალდების გასესხების ხელშეკრულების) შემთხვევებში, როდესაც მიღებული თანხა ნაკლებია გაყიდული (გასესხებული) ფასიანი ქაღალდების ამ წესის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით განსაზღვრულ მიმდინარე საბაზრო ღირებულებაზე, და შებრუნებული გამოსყიდვის შეთანხმების (ფასიანი ქაღალდების სესხების ხელშეკ-რულების) შემთხვევებში, როდესაც შესყიდული (სესხად აღებული) ფასიანი ქაღალდების აღნიშნული პუნქტის მიხედვით განსაზღვრული მიმდინარე საბაზრო ღირებულება ნაკლებია გაცემულ თანხაზე, კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა უნდა შეადგენდეს ამ განსხვავების 8%-ს. ფასიანი ქაღალდების მიმდინარე საბაზრო ღირებულების გაანგარიშებისას გათვალისწინებულ უნდა იქნეს ფასიან ქაღალდზე დარიცხული პროცენტიც. 3. კომპანიებმა დაუყოვნებლივ უნდა შეატყობინონ კომისიას ყველა ის შემთხვევა, როდესაც კონტრაჰენტი დაარღვევს გამოსყიდვისა ან შებრუნებული გამოსყიდვის შეთანხმებებით თუ ფასიანი ქაღალდების გასესხების ან სესხების ხელშეკრულებებით გათვალისწინებულ პირობებს.     მუხლი 8🔗. ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდ დაქვემდებარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები 1. კომპანიის ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდი დაქვემდებარების დასადგენად საჭიროა: ა) შეიკრიბოს ერთი ემიტენტის თითოეული კლასის ფასიან ქაღალდებში კომპანიის პოზიციების საბაზრო ღირებულებები იმის მიუხედავად, პოზიციები ამ კლასის ფასიან ქაღალდებში მოკლეა თუ გრძელი. ბ) აღნიშნული ემიტენტის რომელიმე კლასის ფასიანი ქაღალდების გარანტირებულ საფუძველზე შეთავაზების ხელშეკრულების შემთხვევაში ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდ დაქვემდებარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების გამოთვლისას გათვალისწინებულ იქნეს ამ წესის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ე” ქვე-პუნქტის მოთხოვნები. 2. უნდა ჩაითვალოს, რომ ადგილი აქვს ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდ დაქვემდებარებას, თუ რომელიმე ემიტენტის შემთხვევაში ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად გამოთვლილი რაოდენობა აღემატება კომპანიის საკუთარი სახსრების 10%-ს. 3. თუ კომპანიას რომელიმე ემიტენტის მხოლოდ ერთი კლასის ფასიან ქაღალდებში აქვს ისეთი გრძელი (მოკლე) პოზიცია, რომლის საბაზრო ღირებულება აღემატება საკუთარი სახსრების 10%-ს, კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდ დაქვემდებარებასთან დაკავშირებით იქნება: ა) ცხრილი III-ით გათვალისწინებული ფასიანი ქაღალდების შემთხვევაში – საბაზრო ღირებულებისა და საკუთარი სახსრების 10%-ს შორის სხვაობის აღნიშნული ცხრილის შესაბამისი პროცენტი; ცხრილი III დაფარვამდე დარჩენილი ვადა კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა სასესხო ფასიანი ქაღალდების შემთხვევაში სამთავრობო სასესხო ფასიანი ქაღალდები ქვეყნის ადმინისტრაციული ერთეულის სასესხო ფასიანი ქაღალდები კორპორა-ტიული არ აღემატება ერთ თვეს 0.50% 0.75% 2.75% 1 თვეზე მეტია და არ აღემატება სამ თვეს 0.75% 1% 3% 3 თვეზე მეტია და არ აღემატება 6 თვეს 1% 2% 4% 6 თვეზე მეტია და არ აღემატება 1 წელს 2% 3% 5% 1 წელზე მეტია და არ აღემატება 2 წელს 3% 4% 6% 2 წელზე მეტია და არ აღემატება 3 წელს 4% 5% 7% 3 წელზე მეტია და არ აღემატება 5 წელს 5% 6% 8% 5 წელზე მეტია და არ აღემატება 10 წელს 6% 7% 9% 10 წელზე მეტია და არ აღემატება 15 წელს 7% 8% 10% 15 წელზე მეტია და არ აღემატება 20 წელს 8% 9% 11% 20 წელზე მეტია და არ აღემატება 25 წელს 10% 11% 13% 25 წელზე მეტია 12% 13% 15% ბ) სხვა ფასიანი ქაღალდების შემთხვევაში – საბაზრო ღირებულებისა და საკუთარი სახსრების 10%-ს შორის სხვაობის 25%. 4. თუ ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდი დაქვემდებარება სავაჭრო წიგნში შედგება ერთი და ი მავე ემიტენტის ორი ან მეტი კლასის ფასიანი ქაღალდებისაგან, მაშინ აღნიშნულ შემთხვევასთან დაკავშირებული მოთხოვნების გამოსათვლელად: ა) დადგენილ უნდა იქნეს ყველა ამ კლასის ფასიანი ქაღალდების მთლიანი საბაზრო ღირებულება როგორც გრძელი, ასევე მოკლე პოზიციების შემთხვევაში; ბ) დადგენილ უნდა იქნეს მთლიან მოცულობაში თითოეული კლასის ფასიანი ქაღალდების პროცენტული რაოდენობა; გ) გამოთვლილი უნდა იქნეს ამ პუნქტის „ა” ქვეპუნქტით დადგენილ რაოდენობასა და საკუთარი სახსრების 10%-ს შორის სხვაობა; დ) თითოეული კლასის ფასიანი ქაღალდებისათვის გამოთვლილ უნდა იქნეს „გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად განსაზღვრული სხვაობის „ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად დადგენილი პროცენტი. ამგვარად, აღნიშნული ემიტენტის თითოეული კლასის ფასიანი ქაღალდებისათვის დადგინდება ის რაოდენობები, რომლებისთვისაც ცხრილი III-ით გათვალისწინებული სასესხო ფასიანი ქაღალდების შემთხვევაში კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნებს წარმოადგენს შესაბამისი რაოდენობის შესაბამისი პროცენტი აღნიშნული ცხრილიდან, ხოლო ყველა სხვა ფასიანი ქაღალდის შემთხვევაში – შესაბამისი რაოდენობის 25%.     მუხლი 9🔗. სავალუტო რისკებთან დაკავშირებული მოთხოვნა 1. სავალუტო რისკებთან დაკავშირებულ მოთხოვნათა გამოსათვლელად კომპანიამ უნდა: ა) გაიანგარიშოს თავისი პოზიციები როგორც პირველი, ასევე მეორე კატეგორიის ვალუტაში დარიცხული პროცენტის გათვალისწინებით; ბ) მოახდინოს თითოეულ ვალუტაში გრძელი და მოკლე პოზიციების კონვერტირება საანგარიშგებო ვალუტაში ვალუტის გადაცვლის სპოტ კურსით; და გ) შეაჯამოს ისინი ცალ-ცალკე, მთლიანი გრძელი და მთლიანი მოკლე პოზიციების განსაზღვრის მიზნით. ამ ორი მაჩვენებლიდან უფრო მაღალი კომპანიის გაერთიანებული სავალუტო პოზიცია იქნება, ხოლო ამ ორი მაჩვენებლის ჯამი – ჯამური სავალუტო პოზიცია. 2. თუ ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად გაანგარიშებული კომპანიის გაერთიანებული სავალუტო პოზიცია აღემატება მისი საკუთარი სახსრების 2%-ს, მაშინ სავალუტო რისკთან დაკავშირებით კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნის გამოსათვლელად კომპანიამ უნდა: ა) გამოთვალოს კომპანიის გაერთიანებულ სავალუტო პოზიციასა და საკუთარი სახსრების 2%-ს შორის სხვაობა; ბ) გამოთვალოს პროცენტულად თითოეული ვალუტისათვის საანგარიშგებო ვალუტაში კონვერტირებული გრძელი (მოკლე) პოზიციის შესაბამისი წილი ჯამურ სავალუტო პოზიციაში; გ) გამოთვალოს თითოეული ვალუტისათვის ცალ-ცალკე ამ პუნქტის „ა” ქვეპუნქტის მიხედვით გამოთვლილი სხვაობის „ბ” ქვეპუნქტის მიხედვით მიღებული შესაბამისი პროცენტი; დ) პირველი კატეგორიის ვალუტებისათვის კაპიტალის მოთხოვნა იქნება ამ პუნქტის „გ” ქვე-პუნქტის მიხედვით გამოთვლილი შესაბამისი რაოდე-ნობის 8%, ხოლო მეორე კატეგორიის ვალუტებისათვის – ამავე ქვეპუნქტის მიხედვით გამოთვლილი შესაბამისი რაოდენობის 16%.     მუხლი 10🔗. ფიქსირებულ ზედნადებ ხარჯებთან დაკავშირებული მოთხოვნა 1. კომპანიის საკუთარი სახსრები არ უნდა გახდეს წინა წლის ფიქსირებული ზედნადები ხარჯების 25%-ზე ნაკლები. კომისიას შეუძლია შეცვალოს ეს მოთხოვნა წინა წლის შემდეგ კომპანიის საქმიანობაში არსებითი ცვლილების მოხდენის შემთხვევაში. თუ კომპანიის მიერ საქმიანობის დაწყებიდან, საქმიანობის დაწყების დღის ჩათვლით, ჯერ არ არის გასული ერთი წელი, კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა იქნება მის ბიზნეს გეგმაში დაგეგმილი ფიქსირებული ზედნადები ხარჯების 25%, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც კომისია ამ გეგმაში ცვლილებების შეტანას მოითხოვს. 2. ფიქსირებული ზედნადები ხარჯები შეადგენს აუდიტებულ მოგებისა და ზარალის ანგარიშგებაში მოცემულ მთლიან ხარჯებს გამოკლებული შემდეგი ცვლადი ხარჯები: ა) პრემიები თანამშრომლებისთვის – გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ისინი გარანტირებულია შრომითი ხელშეკრულებით; ბ) გადახდილი ჰონორარები და საკომისიოები, რომლებიც უშუალო კავშირშია კომპანიის მიერ მიღებულ და მის შემოსავლებში ჩართულ ჰონორარებსა და საკომისიოებთან; გ) მომხმარებლისა თუ კონტრაჰენტისათვის გადახდილი პროცენტი; დ) კომპანიის სავაჭრო და საინვესტიციო საქმი-ანობის დაფინანსების მიზნით ნასესხები სახსრების პროცენტი; ე) ბანკებისთვის, საფონდო ბირჟებისთვის, დეპო-ზიტარებისთვის, საკლირინგო ორგანიზაციებისა და შუამავლებისათვის მათ მიერ გაწეული მომსა-ხურებისათვის გადახდილი ჰონორარები და საკომი-სიოები; ვ) ვალუტის კურსის ცვლილებით გამოწვეული ზარალი; ზ) განსაკუთრებული ხარჯები კომისიის წინასწარი წერილობითი ნებართვით; თ) სხვა ცვლადი ხარჯები.  „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „ა”                 საბროკერო კომპანია: ______________________________________________   (სახელწოდება) კაპიტალის ადეკვატურობა                    თარიღი:                              (წელი, რიცხვი, თვე)                                                            -------------------------------- ა-1.    საკუთარი სახსრები  (ფორმა „ბ”, საკუთარი სახსრების      გამოთვლა, „ბ-17” სტრიქონი)             ---------------------------------------------------------------------- ა-2.საწყისი საკუთარი კაპიტალი (ფორმა „ბ”, საკუთარი სახსრების გამოთვლა, „ბ-7” სტრიქონი)  ------------------------------------------------------------------------------ ა-3. რისკებთან დაკავშირებული მოთხოვნების           ჯამი (ფორმა „გ”, რისკებთან დაკავშირებული              მოთხოვნების ჯამი, „გ-5” სტრიქონი)                                  -------------------------------------------------------------------------------- ა-4. ფიქსირებულ ზედნადებ ხარჯებთან             დაკავშირებული მოთხოვნა (ფორმა „დ”,        ფიქსირებულ ზედნადებ ხარჯებთან               დაკავშირებული მოთხოვნა, „დ-3”    სტრიქონი)           --------------------------------------------------------------------------- შენიშვნა: (1) „ა-1” სტრიქონი, საკუთარი სახსრები, უნდა იყოს მეტი ან ტოლი, ვიდრე თითოეული ქვემოთჩამოთვლილთაგან: „ა-2” სტრიქონი – საწყისი საკუთარი კაპიტალი; „ა-3” სტრიქონი – რისკებთან დაკავშირებული მოთხოვნების ჯამი; „ა-4” სტრიქონი – ფიქსირებულ ზედნადებ ხარჯებთან დაკავშირებული მოთხოვნა. თუ საკუთარი სახ-სრები არ არის მეტი ან ტოლი, ვიდრე თითოეული მათგანი, საბროკერო კომპანიამ ამის შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა შეატყობინოს კომისიას.         „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის  მოთხოვნათა შესახებ” წესის          დანართი           ფორმა „ბ”                       საბროკერო კომპანია:                     (სახელწოდება)                                                                  ------------------------------    საკუთარი სახსრების გამოთვლა თარიღი:                            ---------------------------------------                                                                (წელი, რიცხვი, თვე)       ბ-1. ჩვეულებრივი სააქციო კაპიტალის მთლიანი   ღირებულება(შეზღუდული პასუხისმგებლობის      საზოგადოებების შემთხვევაში – საწესდებო კაპიტალი);     -----------------------------------------------------------------------------------      ბ-2   პრივილეგირებული სააქციო კაპიტალის მთლიან   ღირებულებას გამოკლებული ფიქსირებულვადიანი კუმულატიური პრივილეგირებული სააქციო  კაპიტალი – მხოლოდ სააქციო საზოგადოების             შემთხვევაში                                                               -------------------------------------------------------------------------------------------------------- ბ-3. საემისიო კაპიტალი – მხოლოდ საემისიო საზოგადოების შემთხვევაში ------------------------------------------------------------------------------------------ ბ-4. გაუნაწილებელი მოგება                                                     ------------------------------------------------------------------------------------------- ბ-5.  რეზერვები, გადაფასების რეზერვების გამოკლებით   ------------------------------------------------------------------------------------------- ბ-6.  მიმდინარე შუალედური პერიოდის მოგება (ზარალი)          ------------------------------------------------------------------------------------------- ბ-7.  საწყისი საკუთარი კაპიტალი – „ბ-1” – „ბ-6” სტრიქონების ჯამი                                  დამატებული:                                                                 ------------------------------------------------------------------------------------------ ბ-8.  გადაფასების რეზერვები ბ-9. ფიქსირებულვადიანი კუმულატიური პრივილეგირებული სააქციო კაპიტალი         -------------------------------------------------------------------------------------------------             ბ-10. სუბორდინირებული სესხები                                               ------------------------------------------------------------------------------------------------ ბ-11. „ბ-8” – „ბ-10” სტრიქონების ჯამი                                     ----------------------------------------------------------------------------------------------- ბ-12. „ბ-7” და „ბ-11” სტრიქონების ჯამი ---------------------------------------------------------------------------------------------- გამოკლებული:       ---------------------------------------------------------------------------------------------- ბ-13. გამოსყიდული საკუთარი აქციები                                                ----------------------------------------------------------------------------------------------- ბ-14. არამატერიალური აქტივები                                                      --------------------------------------------------------------------------------------------- ბ-15. არალიკვიდური აქტივები                                                                    --------------------------------------------------------------------------------------------- ბ-16. 13ბ-15ბ სტრიქონების ჯამი                                                   ---------------------------------------------------------------------------------------------- სულ საკუთარი სახსრები ბ-17. – „ბ-12” სტრიქონისა და „ბ- 16”  სტრიქონების სხვაობა         „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის  მოთხოვნათა შესახებ” წესის      დანართი ფორმა „გ”                                საბროკერო კომპანია:       -----------------------------------                                                 (სახელწოდება)  რისკებთან დაკავშირებული მოთხოვნების ჯამი   თარიღი:        -----------------------------------                                                          (წელი, რიცხვი, თვე)                                                                --------------------------------------------------------------------------------------- გ-1. პოზიციურ რისკებთან დაკავშირებული     მოთხოვნები (ფორმა „გა”, სტრიქონი „გა-38”)                          --------------------------------------------------------------------------------------- გ-2. ანგარიშსწორების/მიწოდებისა და     კონტრაჰენტის რისკებთან დაკავშირებული             მოთხოვნები (ფორმა „გბ”, საკუთარი სახსრების             გამოთვლა, „გბ-14” სტრიქონი)                               --------------------------------------------------------------------------------------- გ-3. ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდ დაქვემდებარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნა (ფორმა „გგ”, სტრიქონი „გგ-5”)                               ------------------------------------------------------------------------------------------ გ-4. სავალუტო რისკთან დაკავშირებული      მოთხოვნა (ფორმა „გდ”, სტრიქონი  „გდ-3”)                             ------------------------------------------------------------------------------------------ გ-5. სულ რისკებთან დაკავშირებული მოთხოვნები   --------------------------------------------------------------------------------------------- „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „გა” პირველი გვერდი სასესხო ფასიანი ქაღალდების სპეციფიკური პოზიციური რისკი გრძელი პოზიცია გარანტირებულ საფუძველზე ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულების გათვალისწინებით მოკლე პოზიცია გრძელ და მოკლე პოზიციათა ჯამი კაპიტალის მოთხოვნა % რაოდენობა გა-1. სამთავრობო ფასიანი ქაღალდები – გარანტირებულ საფუძველზე ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულების დროს პოზიციები მცირდება ამ ფორმის მეორე გვერდზე შენიშვნა (2)-ში მითითებული შესაბამისი %-ით 4% გა-2. სხვა სასესხო ფასიანი ქაღალდები – გარანტირებულ საფუძველზე ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულების დროს პოზიციები მცირდება ამ ფორმის მეორე გვერდზე შენიშვნა (2)-ში მითითებული შესაბამისი %-ით 8% გა-3. სულ:  სასესხო ფასიანი ქაღალდების ზოგადი პოზიციური რისკი ზონა დაფარვამდე დარჩენილი ვადის შესაბამისი ჯგუფები გარანტირებულ საფუძველზე ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულების გათვალისწინებით კორექტირებული გრძელი პოზიცია თითოეული ჯგუფისათვის მოკლე პოზიცია თითოეული ჯგუფისთვის შეწონვის პროცენტი (%) შეწონილი გრძელი პოზიცია შეწონილი მოკლე პოზიცია თითოეული ჯგუფის შეუთანადებელი შეწონილი გრძელი პოზიცია თითოეული ჯგუფის შეუთანადებელი შეწონილი მოკლე პოზიცია  თითოეული ზონის შეუთანადებელი შეწონილი გრძელი პოზიცია  თითოეული ზონის შეუთანადებელი შეწონილი მოკლე პოზიცია I და II ზონებს შორის შეთანადების შემდეგ ზონაში დარჩენილი შეუთანადებელი შეწონილი გრძელი პოზიცია I და II ზონებს შორის შეთანადების შემდეგ ზონაში დარჩენილი შეუთანადებელი შეწონილი მოკლე პოზიცია II და III ზონებს შორის შეთანადების შემდეგ დარჩენილი შეუთანადებელი შეწონილი გრძელი პოზიცია II და III ზონებს შორის შეთანადების შემდეგ დარჩენილი შეუთანადებელი შეწონილი მოკლე პოზიცია I და III ზონებს შორის შეთანადების შემდეგ დარჩენილი შეუთანადებელი შეწონილი გრძელი პოზიცია I და III ზონებს შორის შეთანადების შემდეგ დარჩენილი შეუთანადებელი შეწონილი მოკლე პოზიცია გა-4. I არ აღემატება ერთ თვეს 0.00% გა-5. 1 თვეზე მეტია და არ აღემატება სამ თვეს 0.20% გა-6. 3 თვეზე მეტია და არ აღემატება 6 თვეს 0.40% გა-7. 6 თვეზე მეტია და არ აღემატება 1 წელს 0.70% გა-8. II 1 წელზე მეტია და არ აღემატება 2 წელს 1.25% გა-9. 2 წელზე მეტია და არ აღემატება 3 წელს 1.75% გა-10. III 3 წელზე მეტია და არ აღემატება 5 წელს 2.75% გა-11. 5 წელზე მეტია და არ აღემატება 10 წელს 3.75% გა-12. 10 წელზე მეტია და არ აღემატება 15 წელს 4.50% გა-13. 15 წელზე მეტია და არ აღემატება 20 წელს 5.25% გა-14. 20 წელზე მეტია და არ აღემატება 25 წელს 6.00% გა-15. 25 წელზე მეტია 8.00% ზონა დაფარვამდე დარჩენილი ვადის შესაბამისი ჯგუფები ჯგუფების შეთანადებული შეწონილი პოზიციები ზონების შეთანადებ. შეწონილი პოზიციები I და II ზონებს შორის შეთანად. შეწონილი პოზიცია II და III ზონებს შორის შეთანად. შეწონილი პოზიცია I და III ზონებს შორის შეთანად. შეწონილი პოზიცია დარჩენილი შეუთანად. პოზიციები   გა-16. I არ აღემატება ერთ თვეს  -   გა-17. 1 თვეზე მეტია და არ აღემატება სამ თვეს   გა-18. 3 თვეზე მეტია და არ აღემატება 6 თვეს   გა-19. 6 თვეზე მეტია და არ აღემატება 1 წელს   გა-20. კაპიტალის მოთხოვნა 10% 40%   გა-21. II 1 წელზე მეტია და არ აღემატება 2 წელს  „ -   გა-22. 2 წელზე მეტია და არ აღემატება 3 წელს   გა-23. კაპიტალის მოთხოვნა 10% 30%   გა-24. III 3 წელზე მეტია და არ აღემატება 5 წელს   გა-25. 5 წელზე მეტია და არ აღემატება 10 წელს   გა-26. 10 წელზე მეტია და არ აღემატება 15 წელს   გა-27. 15 წელზე მეტია და არ აღემატება 20 წელს   გა-28. 20 წელზე მეტია და არ აღემატება 25 წელს   გა-29. 25 წელზე მეტია   გა-30. კაპიტალის მოთხოვნა 10% 30% 40% 40% 150% 100%   გა-31. სულ:     „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „გა” მე-2 გვერდი წილობრივი ფასიანი ქაღალდების სპეციფიკური პოზიციური რისკი                       -------------------------------------------                                                              %   რაოდენობა სულ წილობრივი ფასიანი ქაღალდები –              გარანტირებულ საფუძველზე ფასიანი გვ.32     ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულების              დროს პოზიციები მცირდება ამ ფორმის მეორე                                                              4%                   გვერდზე შენიშვნა (2)-ში მითითებული შესაბამისი %-ით    წილობრივი ფასიანი ქაღალდების ზოგადი პოზიციური რისკი                       -------------------------------------------                                                                  %   რაოდენობა გა-33. სულ წილობრივი ფასიანი ქაღალდები – გარანტირებულ           საფუძველზე ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულების                                                    8%           დროს პოზიციები მცირდება ამ ფორმის მეორე გვერდზე შენიშვნა         (2)-ში მითითებული შესაბამისი %-ით პოზიციურ რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნების შეჯამება გა-34.  სასესხო ფასიანი ქაღალდების სპეციფიკურ პოზიციურ რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა („გა-3.” სტრიქონი)         გა-35.      სასესხო ფასიანი ქაღალდების ზოგად პოზიციურ რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა („გა-31.” სტრიქონი)           გა-36.      წილობრივი ფასიანი ქაღალდების სპეციფიკურ პოზიციურ რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა („გა-32.” სტრიქონი) გა-37.  წილობრივი ფასიანი ქაღალდების ზოგად პოზიციურ რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა („გა-33.” სტრიქონი)          გა-38.  სულ პოზიციურ რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა:                                     შენიშვნა: (2) გარანტირებულ საფუძველზე ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულების შემთხვევაში, პოზიციურ რისკთან დაკავშირებული ზემომოყვანილი გათვლების განხორციელებამდე, პოზიციები მცირდება შემდეგი ფაქტორებით                 ანგარიშსწორების დღეს                                        100% - ით.                                 ანგარიშსწორების დღეს + 1 დღე                       90%     - ით.                                 ანგარიშსწორების დღეს + 2 დღე                       75%     - ით.                                 ანგარიშსწორების დღეს + 3 დღე                       75%     - ით.                                 ანგარიშსწორების დღეს + 4 დღე                       50%     - ით.                                 ანგარიშსწორების დღეს + 5 დღე                       25%     - ით.                                 ანგარიშსწორების დღეს + 5-ზე მეტი დღე 0% - ით.   „ საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის    მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „გაა” საბროკერო კომპანია:          -------------------------------------                                                        (სახელწოდება)                                                                             თარიღი: -------------------------------------                                                                                     (წელი, რიცხვი, თვე) კომპანიის პოზიციები სხვადასხვა ემიტენტების ფასიან ქაღალდებში ემიტენტის დასახელება პოზიცია წილობრი-ვი ფასიანი ქაღალდები სხვა კლასის ფასიანი ქაღალდები სასესხო ფასიანი ქაღალდები დაფარვამდე დარჩენილი ვადების მიხედვით არ აღემატება 1 თვეს 1 თვეზე მეტია და არ აღემატება 3 თვეს 3 თვეზე მეტია და არ აღემატება 6 თვეს 6 თვეზე მეტია და არ აღემატება 12 თვეს 1 წელზე მეტია და არ აღემატება 2 წელს 2 წელზე მეტი და არ აღემატება 3 წელს 3 წელზე მეტია და არ აღემატება 5 წელს 5 წელზე მეტია და არ აღემატება 10 წელს 10 წელზე მეტია და არ აღემატება 15 წელს 15 წელზე მეტია და არ აღემატება 20 წელს 20 წელზე მეტია და არ აღემატება 25 წელს 25 წელზე მეტია სამთავრობო სასესხო ფასიანი ქაღალდები გრძელი მოკლე ქვეყნის ადმინისტრაციული ერთეულის სასესხო ფასიანი ქაღალდები​(3) ემიტენტი 1 გრძელი მოკლე ემიტენტი 2 გრძელი მოკლე ემიტენტი 3 გრძელი მოკლე კორპორატიული ფასიანი ქაღალდები​(3) ემიტენტი 1 გრძელი მოკლე ემიტენტი 2 გრძელი მოკლე ემიტენტი 3 გრძელი მოკლე ემიტენტი 4 გრძელი მოკლე ემიტენტი 5 გრძელი მოკლე სხვა ემიტენტები​(3) ემიტენტი 1 გრძელი მოკლე ემიტენტი 2 გრძელი მოკლე ემიტენტი 3 გრძელი მოკლე ემიტენტი 4 გრძელი მოკლე ემიტენტი 5 გრძელი მოკლე შენიშვნა: (1 ) ნებისმიერი აღნიშნული კ ატ ეგორიისათვის ემიტენტების რაოდენობა შეიძლება გაიზარდოს ან შემცირდეს კომპანიის საჭიროების მიხედვით „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის                                მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „გაბ” პირველი გვერდი საბროკერო კომპანია:          -------------------------------------                                              (სახელწოდება)                                                          თარიღი:          -------------------------------------                                                                              (წელი, რიცხვი, თვე) ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულება გარანტირებულ საფუძველზე სამთავრობო სასესხო ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულება გარანტირებულ საფუძველზე „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის                                მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „გაბ” მე-2 გვერდი საბროკერო კომპანია:          -------------------------------------                                                       (სახელწოდება)                              თარიღი: -------------------------------------                                            (წელი, რიცხვი, თვე) ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულება გარანტირებულ საფუძველზე კორპორატიული ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულება გარანტირებულ საფუძველზე(4) „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის                                მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „გაბ” მე-3 გვერდი საბროკერო კომპანია:          -------------------------------------                      (სახელწოდება)                                    თარიღი: -------------------------------------                                              (წელი, რიცხვი, თვე) ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულება გარანტირებულ საფუძველზე სხვა ემიტენტების ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულება გარანტირებულ საფუძველზე(4) დაფარვამდე დარჩენილი ვადა დასახელება ანგარიშსწ. დღე ანგარიშსწ. დღეს + 1 დღე ანგარიშსწ. დღეს + 2 დღე ანგარიშსწ. დღეს + 3 დღე ანგარიშსწ. დღეს + 4 დღე ანგარიშსწ. დღეს + 5 დღე ანგარიშსწ. დღეს + 5-ზე მეტი დღე ქვეანდერაიტინგი წილობრივი ფასიანი ქაღალდები ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 სხვა კლასის ფასიანი ქაღალდები ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 სასესხო ფასიანი ქაღალდები დაფარვამდე დარჩენილი ვადის მიხედვით არ აღემატება ერთ თვეს ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 1 თვეზე მეტია და არ აღემატება სამ თვეს ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 3 თვეზე მეტია და არ აღემატება 6 თვეს ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 6 თვეზე მეტია და არ აღემატება 1 წელს ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 1 წელზე მეტია და არ აღემატება 2 წელს ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 2 წელზე მეტია და არ აღემატება 3 წელს ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 3 წელზე მეტია და არ აღემატება 5 წელს ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 5 წელზე მეტია და არ აღემატება 10 წელს ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 10 წელზე მეტია და არ აღემატება 15 წელს ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 15 წელზე მეტია და არ აღემატება 20 წელს ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 20 წელზე მეტია და არ აღემატება 25 წელს ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 25 წელზე მეტია ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 შენიშვნა: (4) ამ ფორმაში წარმოდგენილია ის ემიტანტები ფორმა ,,გაა''-დან რომელთა შემთხვევაშიც არსებობს ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულება გარანტირებულ საფუძველზე. ემიტანტების რაოდენობა შეიძლება გაიზარდოს ან შემცირდეს გარანტირებულ საფუძველზე ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულებების შემთხვევათა შესაბამისად.                         „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის                                მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „გბ”                                     საბროკერო კომპანია:           -------------------------------------                                                     (სახელწოდება) პირველი გვერდი ანგარიშსწორების/მიწოდებისა და კონტრაჰენტის რისკებთან დაკავშირებული მოთხოვნები                                                                         თარიღი: -------------------------------------                                                                                   (წელი, რიცხვი, თვე) ანგარიშსწორების რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა სამუშაო დღეების რაოდენობა ანგარიშსწორების დღის შემდეგ ყიდვაზე გარიგებები, რომლებზეც არ მოხდა ანგარიშსწორება გაყიდვაზე გარიგებები, რომლებზეც არ მოხდა ანგარიშსწორება არახელსაყრელი სხვაობა ანგარიშსწორებისა და საბაზრო ფასებს შორის (5) კაპიტალის მოთხოვნა გარიგებების მოცულობა შესაბამისი ფასიანი ქაღალდების საბაზრო ფასი გარიგებების მოცულობა შესაბამისი ფასიანი ქაღალდების საბაზრო ფასი % რაოდენობა 1 2 3 4 5 6 7 8 გბ-1. 5-15. 8% გბ-2. 16-30 50% გბ-3. 31-45 75% გბ-4. 46 ან მეტი 100% გბ-5. სულ ანგარიშსწორების რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა: მიწოდებისა და კონტრაჰენტის რისკებთან დაკავშირებული მოთხოვნა თავისუფალი მიწოდება   სულ მიწოდებული ფასიანი ქაღალდების საბაზრო ღირებულება ან მისაღები თანხა კაპიტალის მოთხოვნა % რაოდენობა გბ-6. ფასიანი ქაღალდები მოწოდებულია, მაგრამ მათი საფასური ჯერ არ არის მიღებული 8% გბ-7. გადახდილია ღირებულება, მაგრამ ჯერ არ არის მიღებული ფასიანი ქაღალდები. 8% გბ-8. სულ გამოსყიდვისა და შებრუნებული გამოსყიდვის შეთანხმებები, ფასიანი ქაღალდების გასესხებისა და სესხების ხელშეკრულებები ფასიანი ქაღალდების გამოსყიდვის შეთანხმება (გასესხების ხელშეკრულება) ფასიანი ქაღალდების შებრუნებული გამოსყიდვის შეთანხმება (სესხების ხელშეკრულება) არახელსაყრელი სხვაობა ანგარიშსწორებისა და საბაზრო ფასებს შორის (7) კაპიტალის მოთხოვნა მიღებული თანხა შესაბამისი ფასიანი ქაღალდების საბაზრო ფასი გაცემული თანხა შესაბამისი ფასიანი ქაღალდების საბაზრო ფასი % რაოდენობა 1 2 3 4 5 6 7 გბ-9.​(6) 8% გბ-10. სულ „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „გბ” მე-2 გვერდი ანგარიშსწორების/მიწოდებისა და კონტრაჰენტის რისკებთან დაკავშირებული მოთხოვნების შეჯამება გბ-11. ანგარიშსწორების რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა მიწოდებისა და კონტრაჰენტის რისკებთან დაკავშირებული მოთხოვნა გბ-12. თავისუფალი მიწოდებები გბ-13. გამოსყიდვის, შებრუნებული გამოსყიდვის, ფასიანი ქაღალდების გასესხებისა და ფასიანი ქაღალდების სესხების ხელშეკრულებები გბ-14. სულ ანგარიშსწორების/მიწოდებისა და კონტრაჰენტის რისკებთან დაკავშირებული მოთხოვნები შენიშვნები: (5) არახელსაყრელია ის შემთხვევა, როდესაც მე-3 და მე-2 სვეტების შესაბამის მონაცემებს ან მე-4 და მე-5 სვეტების მონაცემებს შორის სხვაობები დადებითია. მე-6 სვეტის თითოეულ სტრიქონში ჩაიწერება არახელსაყრელი შემთხვევისას შესაბამის სტრიქონში გამოთვლილი სხვა-ობების ჯამი. ეს ხდება მაშინ, როდესაც ფასიანი ქაღალდები შეძენილია და ფასიანი ქაღალდების ფასი გაიზარდა და, შესაბამისად, როდესაც ფასიანი ქაღალდები გაიყიდა და ფასიანი ქაღალდების ფასი შემცირდა (6) ამ პუნქტში სტრიქონების რაოდენობა შეიძლება გაიზარდოს ან შემცირდეს შეთანხმებების (ხელშეკრულებების) რაოდენობის ზრდის ან შემცირების შესაბამისად.    (7) არახელსაყრელია ის შემთხვევა, როდესაც მე-3 და მე-2 სვეტების შესაბამის მონაცემებს ან მე-4 და მე-5 სვეტების მონაცემებს შორის სხვაობები დადებითია. მე-6 სვეტის თითოეულ სტრიქონში ჩაიწერება არახელსაყრელი შემ-თხვევისას შესაბამის სტრიქონში გამოთვლილი სხვაობების ჯამი. გამოსყიდვის შეთანხმებებისა და ფასიანი ქაღალდების გასესხების ხელშეკრულებების შემთხვევებში ეს ხდება მაშინ, როდესაც ფასიანი ქაღალდების ფასი იზრდება მათი მიწოდების შემდეგ. შებრუნებული გამოსყიდვის შეთანხმებებისა და ფასიანი ქაღალდების სესხების ხელშეკრულებების შემთხვევებში ეს ხდება მაშინ, როდესაც ფასიანი ქაღალდების ფასი მცირდება მათი მიღების შემდეგ. იგულისხმება, რომ ფასიანი ქაღალდების მიწოდებისას გადახდილია საბაზრო ღირებულება. „საბროკერო კომპანიებისათვის  კაპიტალის ადეკვატურობის           მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „გგ” საბროკერო კომპანია:--------------------                                        სახელწოდება ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდ დაქვემდებარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების ჯამი(8)                                                                                        თარიღი: ----------------------------------                                                                                        (წელი, რიცხვი, თვე) გგ-1. სამთავრობო სასესხო ფასიანი ქაღალდები ქვეყნის ადმინისტრაციული ერთეულის სასესხო გგ-2. ფასიანი ქაღალდები გგ-3 .  კორპორატიული ფასიანი ქაღალდები გგ-4 . ყველა სხვა ფასიანი ქაღალდები გგ-5 სულ ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდ დაქვემდებარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები: ,,გგ-1 ,,_,, გგ-4,, სტრიქონების ჯამი შენიშვნა:(8) ეს ჯამი გამოითვლება ,,გგგ“ ფორმის პირველი და მე-2 გვერდების მონაცემთა საფუძველზე „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის                                მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „გგგ”                                                            საბროკერო კომპანია:--------------------                                                                                                                                                                                                                                      სახელწოდება პირველი გვერდი ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდ დაქვემდებარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები                                                                             თარიღი: ----------------------------------                                                                                        (წელი, რიცხვი, თვე) პოზიციები ფასიან ქაღალდებში (გრძელი ან მოკლე) საკუთარი სახსრების 10% ნაზრდში​(9) ფასიანი ქაღალდების წილის შესაბამისი რაოდენობა კაპიტალის მოთხოვნა % რაოდენობა გგგ-1. არ აღემატება ერთ თვეს 0.50% გგგ-2. 1 თვეზე მეტია და არ აღემატება სამ თვეს 0.75% გგგ-3. 3 თვეზე მეტია და არ აღემატება 6 თვეს 1% გგგ-4. 6 თვეზე მეტია და არ აღემატება 1 წელს 2% გგგ-5. 1 წელზე მეტია და არ აღემატება 2 წელს 3% გგგ-6. 2 წელზე მეტია და არ აღემატება 3 წელს 4% გგგ-7. 3 წელზე მეტია და არ აღემატება 5 წელს 5% გგგ-8. 5 წელზე მეტია და არ აღემატება 10 წელს 6% გგგ-12. 10 წელზე მეტია და არ აღემატება 15 წელს 7% გგგ-14. 15 წელზე მეტია და არ აღემატება 20 წელს 8% გგგ-15. 20 წელზე მეტია და არ აღემატება 25 წელს 10% გგგ-16. 25 წელზე მეტია 12% გგგ-17. სულ ქვეყნის ადმინისტრაციული ერთეულის სასესხო ფასიანი ქაღალდები პოზიციები სხვადასხვა ემიტენტის ფასიან ქაღალდებში (გრძელი ან მოკლე)​(10) საკუთარი სახსრების 10% სხვადასხვა ემიტენტის ფასიანი ქაღალდების წილის შესაბამისი რაოდენობა ნაზრდში​(9) კაპიტალის მოთხოვნა ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 % რაოდენობა გგგ-18. არ აღემატება ერთ თვეს 0.75% გგგ-19. 1 თვეზე მეტია და არ აღემატება სამ თვეს 1% გგგ-20. 3 თვეზე მეტია და არ აღემატება 6 თვეს 2% გგგ-21. 6 თვეზე მეტია და არ აღემატება 1 წელს 3% გგგ-22. 1 წელზე მეტია და არ აღემატება 2 წელს 4% გგგ-23. 2 წელზე მეტია და არ აღემატება 3 წელს 5% გგგ-24. 3 წელზე მეტია და არ აღემატება 5 წელს 6% გგგ-25. 5 წელზე მეტია და არ აღემატება 10 წელს 7% გგგ-26. 10 წელზე მეტია და არ აღემატება 15 წელს 8% გგგ-27. 15 წელზე მეტია და არ აღემატება 20 წელს 9% გგგ-28. 20 წელზე მეტია და არ აღემატება 25 წელს 11% გგგ-29. 25 წელზე მეტია 13% გგგ-30. სულ „საბროკერო კომპანიებისატვის კაპიტალის ადეკვეტურობის მოთხოვნათა შესახებ“ წესის დანართი კორპორატიული ფასიანი ქაღალდები ფორმა „გგგ” მე-2 გვერდი პოზიციები სხვადასხვა ემიტენტის ფასიან ქაღალდებში (გრძელი ან მოკლე)​(10) საკუთარი სახსრების 10% სხვადასხვა ემიტენტის ფასიანი ქაღალდების წილის შესაბამისი რაოდენობა ნაზრდში​(9) კაპიტალის მოთხოვნა ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 % რაოდენობა გგგ-31. სასესხო ფასიანი ქაღალდები დაფარვამდე დარჩენილი ვადების მიხედვით არ აღემატება ერთ თვეს 2.75% გგგ-32. 1 თვეზე მეტია და არ აღემატება სამ თვეს 3% გგგ-33. 3 თვეზე მეტია და არ აღემატება 6 თვეს 4% გგგ-34. 6 თვეზე მეტია და არ აღემატება 1 წელს 5% გგგ-35. 1 წელზე მეტია და არ აღემატება 2 წელს 6% გგგ-36. 2 წელზე მეტია და არ აღემატება 3 წელს 7% გგგ-37. 3 წელზე მეტია და არ აღემატება 5 წელს 8% გგგ-38. 5 წელზე მეტია და არ აღემატება 10 წელს 9% გგგ-39. 10 წელზე მეტია და არ აღემატება 15 წელს 10% გგგ-40. 15 წელზე მეტია და არ აღემატება 20 წელს 11% გგგ-41. 20 წელზე მეტია და არ აღემატება 25 წელს 13% გგგ-42. 25 წელზე მეტია 15% გგგ-43. წილობრივი ფასიანი ქაღალდები 25% გგგ-44. სხვა კლასის ფასიანი ქაღალდები გგგ-45. სულ სხვა ემიტენტების ფასიანი ქაღალდები პოზიციები სხვადასხვა ემიტენტის ფასიან ქაღალდებში (გრძელი ან მოკლე)​(10) საკუთარი სახსრების 10% სხვადასხვა ემიტენტის ფასიანი ქაღალდების წილის შესაბამისი რაოდენობა ნაზრდში​(9) კაპიტალის მოთხოვნა ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 ემიტენტი 1 ემიტენტი 2 ემიტენტი 3 ემიტენტი 4 ემიტენტი 5 % რაოდენობა გგგ-46. სასესხო ფასიანი ქაღალდები დაფარვამდე დარჩენილი ვადების მიხედვით არ აღემატება ერთ თვეს 25% გგგ-47. 1 თვეზე მეტია და არ აღემატება სამ თვეს გგგ-48. 3 თვეზე მეტია და არ აღემატება 6 თვეს გგგ-49. 6 თვეზე მეტია და არ აღემატება 1 წელს გგგ-50. 1 წელზე მეტია და არ აღემატება 2 წელს გგგ-51. 2 წელზე მეტია და არ აღემატება 3 წელს გგგ-52. 3 წელზე მეტია და არ აღემატება 5 წელს გგგ-53. 5 წელზე მეტია და არ აღემატება 10 წელს გგგ-54. 10 წელზე მეტია და არ აღემატება 15 წელს გგგ-55. 15 წელზე მეტია და არ აღემატება 20 წელს გგგ-56. 20 წელზე მეტია და არ აღემატება 25 წელს გგგ-57. 25 წელზე მეტია გგგ-58. წილობრივი ფასიანი ქაღალდები გგგ-59. სხვა კლასის ფასიანი ქაღალდები გგგ-60. სულ შენიშვნა: (9) ამ სვეტებში მაჩვენებლების შეტანამდე, პირველ რიგში, წესის მე-8 მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების შესაბამისად, უნდა დადგინდეს ერთი და იმავე ემიტენტის მიერ გამოშვებულ (შესაძლოა, სხვადასხვა კლასის) ფასიან ქაღალდებში სავაჭრო წიგნის გაერთიანებულ ჯამურ პოზიციათა საბაზრო ღირებულება გარანტირებულ საფუძველზე ფასიანი ქაღალდების შეთავაზების ხელშეკრულებების გათვალისწინებით. როდესაც აღნიშნული ღირებულება რომელიმე ემიტენტის შემთხვევაში აღემატება საკუთარი სახსრების 10%-ს, გვექნება ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდი დაქვემდებარება. როდესაც ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდი დაქვემდებარება შედგება ერთი და იმავე ემიტენტის მიერ გამოშვებული სხვადასხვა კლასის ფასიანი ქაღალდებისაგან, სვეტებში მაჩვენებლების შეტანამდე, წესის მე-8 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, უნდა დადგინდეს სხვადასხვა კლასის ფასიანი ქაღალდების წილი იმ ნაზრდში, რომლითაც ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდი დაქვემდებარება აღემატება საკუთარი სახსრების 10%-ს.                                                                     (10) ამ ფორმაში წარმოდგენილია ის ემიტენტები ფორმა „გაა”-დან, რომელთა შემთხვევაშიც ადგილი აქვს ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდ დაქვემ-დებარებას. ემიტენტების რაოდენობა შეიძლება გაიზარდოს ან შემცირდეს ცალმხრივი ზეგავლე-ნისადმი დიდი დაქვემდებარების შემთხვევათა შესაბამისად. „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის    მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „გდ” საბროკერო კომპანია:-------------------- სახელწოდება სავალუტო რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა                                                                                           თარიღი: ----------------------------------                                                                                        (წელი, რიცხვი, თვე) ვალუტის დასახელება გრძელი პოზიცია მოკლე პოზიცია ლარებში ვალუტის გადაცვლის სპოტ კურსი გრძელი პოზიცია ლარებში მოკლე პოზიცია ლარებში გაერთიანებული სავალუტო პოზიცია ​(11) ჯამური სავალუტო პოზიცია ​(12) საკუთარი სახსრების 2% გაერთიანებულ სავალუტო პოზიციასა და საკუთარი სახსრების 2%-ს შორის სხვაობა ვალუტის კონვერტირებული პოზიციის პროცენტული წილი ჯამურ სავალუტო პოზიციაში ვალუტის წილი გაერთიანებული სავალუტო პოზიციისა და საკუთარი სახსრების 2%-ს შორის სხვაობაში​(13) სავალუტო რისკთან დაკავშირებული მოთხოვნა % რაოდენობა 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 გდ-1. პირველი კატეგორიის ვალუტა 8% გდ-2. მეორე კატეგორიის ვალუტა 16% გდ-3. სულ: შენიშვნები: (11) გაერთიანებული სავალუტო პოზიცია წარმოადგენს ცალ-ცალკე მე-5 და მე-6 სვეტების მონაცემების ჯამებს შორის უდიდესს         (12) ჯამური სავალუტო პოზიცია წარმოადგენს მე-5 და მე-6 სვეტების მონაცემთა ჯამს. (13) ვალუტის წილი გაერთიანებული სავალუტო პოზიციისა და საკუთარი სახსრების 2%-ს შორის სხვაობაში წარმოადგენს გაერთიანებული სავალუტო პოზიციისა და საკუთარი სახსრების 2%-ს შორის სხვაობის მე-11 სვეტში მოცემული მონაცემის შესაბამის პროცენტს) . „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის      ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესის დანართი ფორმა „დ”                            საბროკერო კომპანია:--------------------                                            სახელწოდება ფიქსირებულ ზედნადებ ხარჯებთან დაკავშირებული მოთხოვნა                                                                                  თარიღი: ----------------------------------                                                                                             (წელი, რიცხვი, თვე) რაოდენობა დ-1. გასული წლის ფიქსირებული ზედნადები ხარჯები (14): დ-2. 25% X 0.25 დ-3. სულ კაპიტალის მოთხოვნა ფიქსირებულ ზედნადებ ხარჯებთან დაკავშირებით: შენიშვნა: (14) თუ ეს წელი საბროკერო კომპანიისათვის საქმიანობის პირველი წელია, შეიძლება გამოყენებული იქნეს მის ბიზნეს გეგმაში მოცემული ფიქსირებული ზედნადები ხარჯების 25% – თუ კომისია დაამტკიცებს ამ მონაცემის გამოყენებას. წესი „საბროკერო კომპანიების ჩანაწერებისა და ბუღალტრული დავთრების შესახებ”     მუხლი 1🔗. ზოგადი დებულებები 1. ეს წესი შემუშავებულია „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ” საქართველოს კანონის (შემდგომში „კანონი”) 32-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად და განსაზღვრავს ჩანაწერების და ბუღალტრული დავთრების წარმოების იმ პრინციპებსა და შენახვის ვადებს, რომლითაც უნდა იხელმძღვანელოს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად ლიცენზირებულმა საბროკერო კომპანიამ (შემდგომში „კომპანია”). 2. ამ წესით არ მოითხოვება აქ განსაზღვრული სხვადასხვა ჩანაწერისა და დავთარის შენახვა რაიმე დადგენილი ფორმით. ამ წესით, აგრეთვე, არ რეგულირდება კომპანიის საქმიანობის ბუღალტრული აღრიცხვა.     მუხლი 2🔗. განმარტებები ამ წესში გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ კანონით განსაზღვრული მნიშვნელობები. მათ გარდა, ამ წესის მიზნებისათვის გამოიყენება ტერმინები შემდეგი მნიშვნელობებით: 1. აგენტი – პირი, რომელიც სხვა პირის (პრინციპალის) მიერ უფლებამოსილია ამ უკანასკნელის სახელით ისეთი გარიგებები განახორციელოს, რომლებშიც მესამე მხარე მონაწილეობს. აგენტი ხასიათდება სამი ძირითადი ნიშნით: ა) პრინციპალის სახელით მოქმედებს და მისი მხრიდან კონტროლს ექვემდებარება; ბ) პრინციპალის ქონებაზე საკუთრების უფლება არ გააჩნია; გ) ვალდებულია პრინციპალის დავალებები შეასრულოს. 2. ასოცირებული პირი – კომპანიის მმართველი ორგანოს წევრი ან თანამშრომელი, რომელიც კომპანიის სახელით ფულად სახსრებსა და ფასიან ქაღალდებს მართავს, ან გარიგებებს დებს, ან ანგარიშებს აწარმოებს. 3. აუდიტორის დასკვნა – აუდიტორის მიერ „აუდიტორული საქმიანობის შესახებ” კანონის მე-6 მუხლის შესაბამისად მომზადებული დასკვნა, რომელიც მოიცავს წერილობით მოსაზრებას იმის შესახებ, შესამოწმებელი კომპანიის ფინანსური ანგარიშგება უტყუარად და სამართლიანად ასახავს თუ არა (ან ყველა არსებითი ასპექტის გათვალისწინებით სამართლიანად ასახავს თუ არა) კომპანიის ოპერაციათა შედეგებს, ფინანსურ მდგომარეობას, ცვლილებებს საკუთარ კაპიტალში და ფულადი სახსრების მოძრაობას ბასს-ის მიხედვით. 4. ოპერაციათა აღრიცხვის ჟურნალი – ისეთი ბუღალტრული დავთარი, რომელშიც ყოველდღიურად ხდება განხორციელებულ ოპერაციათა ჩაწერა. 5. გამოსყიდვის შეთანხმება – მყიდველსა და გამყიდველს შორის, უფრო ხშირად, სამთავრობო სასესხო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებით დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება ისეთი პირობით, როდესაც გამყიდველი თანახმაა გამოისყიდოს, ხოლო მყიდველი თანახმაა მას უკან მიყიდოს ფასიანი ქაღალდები შეთანხმებულ ფასში და, როგორც წესი, დათქმულ დროს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 514-ე მუხლის თანახმად, გამოსყიდვა უნდა მოხდეს, არა უმეტეს, 5 წლის ვადაში. ასეთი სახის ნასყიდობის ხელშეკრულება გამყიდველის ანგარიშში აისახება, როგორც გამოსყიდვის შეთანხმება, ხოლო მყიდველის ანგარიშში – შებრუნებული გამოსყიდვის შეთანხმება. 6. გარიგების დასტური – კომპანიის მიერ კლიენტისთვის გაგზავნილი დოკუმენტი, რომელშიც მოცემულია კლიენტის დავალებით განხორციელებული ფასიანი ქაღალდებით გარიგებების დეტალები. 7. გირაო – ქონება, რომელსაც სესხის დაფარვამდე მსესხებელი გამსესხებელს გადასცემს, როგორც სესხის დაფარვის გარანტიას. მსესხებლის მიერ ვალის არ/ვერ დაფარვის შემთხვევაში, გამსესხებელს აქვს კანონიერი უფლება მოახდინოს მისი რეალიზაცია საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. 8. გრძელი პოზიცია – კონკრეტული ფასიანი ქაღალდების განსაზღვრული რაოდენობის მესაკუთრეობა. 9. დაგირავება – ვალის დაბრუნების მოთხოვნის უზრუნველყოფის მიზნით კრედიტორისათვის გირაოს გადაცემა. 10. დამოუკიდებლად განკარგვის ანგარიში – ანგარიში, რომლის დამოუკიდებლად განკარგვის უფლებამოსილება ბროკერს კლიენტისაგან აქვს მინიჭებული. 11. დამოუკიდებლად განკარგვის უფლებამოსილება – დამოუკიდებლად განკარგვის ანგარიშთან დაკავშირებულ შეთანხმებაში კლიენტის მიერ ბროკერისათვის წერილობით მიცემული სპეციალური უფლებამოსილება კლიენტისათვის წინასწარი შეტყობინებისა და მისი წინასწარი თანხმობის გარეშე ფასიანი ქაღალდების გაყიდვისა და ყიდვის შესახებ. 12. დამხმარე დავთარი – ყველა ანგარიშის დეტალების შემცველი ისეთი ბუღალტრული დავთარი, რომლის საშუალებითაც მთავარ დავთარში მოცემული შესაბამისი ანგარიშების სინთეზური (კრებსითი) მაჩვენებლები გამოითვლება. 13. დელეგირებული პირი – კანონის 53-ე მუხლისა და კომისიის წესების შესაბამისად კომისიის გადაწყვეტილებით უფლებამოსილი კომისიის წევრი ან თანამშრომელი, რომელიც უფლებამოსილია იმოქმედოს მისთვის მინიჭებული, კანონის 52-ე მუხლით, კომისიის წესებითა და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი უფლებების ფარგლებში. 14. ერთობლივი ანგარიში – კომპანიაში კლიენტის ანგარიში, რომელიც ერთობლივად ორ ან მეტ პირს ეკუთვნის. 15. ზიანის გამოსწორების გეგმა – წინასწარ დადგენილი განსაკუთრებული საშუალებები კრიზისით (მაგ., ფორსმაჟორი) გამოწვეული ისეთი სირთულეების დასაძლევად, რომლებიც კომპანიის არსებობას ან მომგებიანობას საფრთხეს უქმნის. 16. კაპიტალის ადეკვატურობის გამოთვლა – „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესის შესაბამისად განხორციელებული გამოთვლები. 17. კლიენტის ანგარიშების დავთარი – ისეთი დამხმარე დავთარი, რომელიც თითოეული კლიენტის იმ ანგარიშებისაგან შედგება, რომლებზეც კლიენტისათვის ფასიანი ქაღალდებით განხორციელებული ყველა გარიგებაა ასახული. 18. მთავარი დავთარი – ოფიციალური დაბალანსებული ბუღალტრული დავთარი, რომელიც კომპანიის საქმიანობის ფინანსური ანგარიშგების ყველა ანგარიშს მოიცავს. 19. მიმდინარე საბაზრო ღირებულება – მიმდინარე დღეს ბაზარზე ფასიანი ქაღალდების შესაძლო გასაყიდი ფასი. 20. მინდობილობა – წერილობითი დოკუმენტი, რომლის მიხედვითაც ერთი პირი, როგორც პრინციპალი, აგენტად ნიშნავს სხვა პირს და ანიჭებს მას პრინციპალის სახელით გარკვეული მოქმედების ან სხვადასხვა მოქმედებების განხორციელების უფლებამოსილებას. 21. მოკლე გაყიდვა – ფასიანი ქაღალდების ისეთი გაყიდვა, რომელზეც ანგარიშსწორება ხდება სესხად აღებული ფასიანი ქაღალდების მიწოდებით. 22. მოკლე პოზიცია – მოკლე გაყიდვის შემდეგ სესხად აღებული ფასიანი ქაღალდების დაბრუნების ვალდებულება, მათ შორის, დაბრუნების პროცესში (გზაში) არსებული ფასიანი ქაღალდებისაც. 23. პრინციპალი – გარიგების მთავარი მხარე (მყიდველი ან გამყიდველი), რომელიც საკუთარი ხარჯითა და რისკით ყიდულობს ან ყიდის. 24. საბაზრო ღირებულებასთან შესაბამისობაში მოყვანა – ფასიანი ქაღალდის ან ფასიანი ქაღალდების პორტფელის ღირებულების დაზუსტება, რათა მისი მიმდინარე საბაზრო ღირებულება ისე აისახოს, როგორც ეს განსაზღვრულია „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტით. 25. საიდენტიფიკაციო ნომერი – ნიშნავს: ა) საქართველოს მოქალაქის შემთხვევაში – მოქალაქის პირადობის მოწმობისა ან მოქალაქის პირად ნომერს; ბ) სხვა ქვეყნის მოქალაქის შემთხვევაში – საიდენტიფიკაციო დოკუმენტის ნომერს; გ) რეზიდენტი ან არარეზიდენტი იურიდიული პირის შემთხვევაში – სახელმწიფო სარეგისტრაციო ნომერს. 26. საკლირინგო ბანკი – ბანკი, რომელიც სამთავრობო ფასიანი ქაღალდების ნასყიდობის გარიგების დროს კომპანიებისათვის წარმართავს: შეძენისას – ფასიანი ქაღალდების მიღებასა და ღირებულების გადახდას, ხოლო გაყიდვისას – ფასიანი ქაღალდების მიწოდებასა და ღირებულების ამოღებას. 27. საკლირინგო კომპანია – კომპანია, რომელიც ფასიანი ქაღალდების ნასყიდობის გარიგების დროს კომპანიებისათვის წარმართავს: შეძენისას – ფასიანი ქაღალდების მიღებასა და ღირებულების გადახდას, ხოლო გაყიდვისას – ფასიანი ქაღალდების მიწოდებასა და ღირებულების ამოღებას. ამგვარი კომპანია უნდა აკმაყოფილებდეს ამ წესის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ მოთხოვნას. 28. საკომისიო – კლიენტის მიერ კომპანიისათვის ან კომპანიის მიერ სხვა პირისათვის ვაჭრობის განხორციელების გამო გადახდილი მომსახურების თანხა. 29. საკონტროლო ანგარიში – დამხმარე დავთრის ანგარიშთა ჯამობრივი მონაცემების ამსახველი ანგარიში. 30. საკრედიტო ინსტიტუტი – იურიდიული პირი, რომლის საქმიანობას წარმოადგენს დეპოზიტების ან მომავალში უკან დასაბრუნებელი სხვა სახის სახსრების მიღება მოსახლეობისაგან და კრედიტების გაცემა საკუთარი ინტერესებისათვის. 31. სამარჟო ანგარიში – კლიენტის ანგარიში კომპანიაში, რომელიც კლიენტს კომპანიისაგან ნასესხები თანხებით ფასიანი ქაღალდების შეძენის ან შენარჩუნების საშუალებას აძლევს. 32. სამარჟო ხელშეკრულება – ხელშეკრულება, რომლითაც გათვალისწინებულია სამარჟო ანგარიშის მართვის წესები. 33. საცდელი ბალანსი – მთავარი დავთრის შეჯამებული და დაბალანსებული ყველა ანგარიშის ჩამონათვალი ნაშთებითურთ. 34. სრულწლოვანების ასაკი – განისაზღვრება სამოქალაქო კანონმდებლობით. 35. ფაილი – საქაღალდე, ყუთი და სხვ. გარკვეული ობიექტების მოწესრიგებულად მოსათავსებლად ისე, რომ საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელი იქნეს მათი ადვილად მოძებნა; თავად ეს ობიექტები; ან ერთი სახელით შენახულ მონაცემთა ერთობლიობა. 36. ფასიანი ქაღალდების გასესხება – გამსესხებელი კომპანიის მიერ შესაბამისი გირაოს უზრუნველყოფით ფასიანი ქაღალდების გასესხება, რაც, ჩვეულებრივ, მსესხებელ კომპანიას სჭირდება კლიენტთა მოკლე გაყიდვების დასაფარავად. 37. ფულადი სახსრების შესაბამისობაში მოყვანის უწყისი – შიდა ჩანაწერების სანდო გარე დოკუმენტებთან შედარების უწყისი, რომლითაც ხდება განსხვავებების დადგენა და მათი ჩაწერა ან აღმოფხვრა. 38. შეკვეთის მემორანდუმი – ფასიანი ქაღალდების ყიდვასა ან გაყიდვაზე შეკვეთის მიღების დროს შექმნილი პირველადი ჩანაწერი, რომელიც შეიცავს შეკვეთის შესრულებისათვის საჭირო ყველა აუცილებელ ინფორმაციას. მუხლი 3🔗. დავთრები და ჩანაწერები, რომელთა წარმოება მოეთხოვება კომპანიას კომპანიამ უნდა აწარმოოს და დროულად განაახლოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული შემდეგი ბუღალტრული დავთრები და ჩანაწერები: 1. ოპერაციათა აღრიცხვის ჟურნალი ან ჟურნალები (პირველადი გატარებების დავთრები), რომლებშიც კომპანიამ ყოველდღიურად პუნქტობრივად უნდა აღრიცხოს მოცემულ დღეს განხორციელებული: ა) თითოეული კლასის ფასიანი ქაღალდების ყველა ყიდვა-გაყიდვა; ბ) თითოეული კლასის ფასიანი ქაღალდის ყველა მიღება და მიწოდება; გ) ყიდვა-გაყიდვასთან დაკავშირებული საკომისიო, პროცენტები და სხვა თანხები; დ) ფასიანი ქაღალდებით ოპერაციებთან დაკავშირებული ფულადი სახსრების ყველა მიღება და გაცემა; ე) ფასიანი ქაღალდებით ოპერაციებთან დაკავშირებული ყველა სხვა დებეტი და კრედიტი; ვ) შემდეგი ინფორმაცია იმდენად, რამდენადაც ის საჭიროა ამ პუნქტის „ა”-”ე” ქვეპუნქტებისათვის: ვ.ა) ყოველი განხორციელებული გარიგებისათვის ნომრითა ან სხვა აღნიშვნით იდენტიფიცირებული ის კონკრეტული ანგარიში, რომელზედაც აისახა ეს გარიგება; ვ.ბ) თითოეული ფასიანი ქაღალდის კლასი, რაოდენობა და მისი ეროვნული ან საერთაშორისო საიდენტიფიკაციო ნომერი; ვ.გ) სერტიფიკატების ნომრები, მათი არსებობის შემთხვევაში; ვ.დ) ფასიანი ქაღალდების ყიდვისა ან გაყიდვის დროს თითოეულის ფასი და ჯამური თანხა; ვ.ე) გარიგების დადების თარიღი და დრო; ვ.ვ) არასაბირჟო ვაჭრობის შემთხვევაში იმ პირის სახელი და გვარი (სახელწოდება ან კონფიდენციალური კოდი), ვისგანაც მოხდა ფასიანი ქაღალდების შესყიდვა/მიღება, ან ვისთვისაც მოხდა ფასიანი ქაღალდების მიყიდვა/მიწოდება. 2. მთავარი დავთარი, რომელშიც კომპანიამ ყოველდღიურად უნდა ასახოს შემდეგ ანგარიშებთან დაკავშირებული ცვლილებები: ა) აქტივები; ბ) ვალდებულებები; გ) კაპიტალი; დ) შემოსავალი; ე) ხარჯები. 3. კლიენტის ანგარიშების დავთარი, რომელშიც კომპანიამ ყოველდღიურად თითოეული კლიენტის ანგარიშზე უნდა ასახოს ყველა შესრულებული გარიგება. კლიენტის ანგარიშების დავთრიდან ფულადი ოპერაციების ჯამური მაჩვენებლები გადადის მთავარ დავთარში კლიენტის საკონტროლო ანგარიშზე. კლიენტების ანგარიშებზე ასახული ოპერაციები უნდა მოიცავდეს: ა) ფასიანი ქაღალდების ყიდვას და გაყიდვას; ბ) ფასიანი ქაღალდების მიღებას და მიწოდებას; გ) დივიდენდებსა და საპროცენტო შემოსავლებს; დ) ყველა სხვა დებეტსა და კრედიტს. 4. ჩანაწერი დივიდენდებსა და პროცენტებზე, რათა მათთან დაკავშირებით დადგინდეს ფასიანი ქაღალდების ემიტენტისაგან მისაღები თანხის მთლიანი ოდენობა მანამდე, ვიდრე ემიტენტი კომპანიას ამ თანხას გადაუხდის, ხოლო შემდეგ კომპანია გადახდის დღეს გაანაწილებს მას კლიენტებსა და სხვა პირებს შორის. 5. ჩანაწერი ფასიანი ქაღალდების გასესხების და სესხად აღების ყოველ ოპერაციაზე, რომელიც გამოიყენება ამ საქმიანობათა გასაკონტროლებლად და საბაზრო ფასების შეცვლის შემთხვევაში – ფასიანი ქაღალდების საბაზრო ფასთან შესაბამისობაში მოსაყვანად. ეს ჩანაწერი უნდა მოიცავდეს: ა) სესხად აღების ან გასესხების თარიღს; ბ) მსესხებლის ან გამსესხებლის სახელსა და გვარს (ან სახელწოდებას); გ) აქციათა რაოდენობასა ან ობლიგაციათა მთლიან ნომინალურ ღირებულებას; დ) ფასიანი ქაღალდების კლასს; ე) ფასიანი ქაღალდების გასესხების თუ სესხად აღების ფასსა და მთლიან თანხას, ან გასესხებული თუ სესხად აღებული ფასიანი ქაღალდების მთლიან თანხას საბაზრო ფასთან შესაბამისობაში ბოლო მოყვანის შემდეგ; ვ) გასესხების (სესხად აღების) თითოეული ოპერაციისას ფასიანი ქაღალდების მიმდინარე საბაზრო ფასსა და მათ მთლიან საბაზრო ღირებულებას; ზ) სხვაობას გასესხებული (სესხად აღებული) ფასიანი ქაღალდების მთლიან მიმდინარე საბაზრო ღირებულებასა და გასესხების (სესხად აღების) მთლიან ღირებულებასა ან საბაზრო ფასთან შესაბამისობაში ბოლო მოყვანას შორის; თ) გასესხებული (სესხად აღებული) ფასიანი ქაღალდების ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ და ფაქტობრივი დაბრუნების თარიღებს. 6. სესხის აღებისას გირაოს სახით ჩადებული ფასიანი ქაღალდების შესახებ დეტალური ჩანაწერი, რომელიც გამოიყენება გირაოს კონტროლისათვის და, საბაზრო ფასების შეცვლის შემთხვევაში, ფასიანი ქაღალდების საბაზრო ფასთან შესაბამისობაში მოსაყვანად. ეს ჩანაწერი უნდა მოიცავდეს: ა) აქციათა რაოდენობასა ან ობლიგაციათა მთლიან ნომინალურ ღირებულებას; ბ) თითოეული ფასიანი ქაღალდის კლასს; გ) თითოეული ფასიანი ქაღალდის მიმდინარე საბაზრო ფასსა და მთლიან საბაზრო ღირებულებას; დ) გირაოს სანაცვლოდ აღებული სესხის მოცულობა; ე) გირაოს სრულ მიმდინარე საბაზრო ღირებულებას. 7. გამოსყიდვის შეთანხმებით მიყიდული და შებრუნებული გამოსყიდვის შეთანხმებით ნაყიდი ფასიანი ქაღალდების შესახებ დეტალური ჩანაწერი, რომელიც გამოიყენება ფასიანი ქაღალდების კონტროლისათვის და, საბაზრო ფასების შეცვლის შემთხვევაში, ფასიანი ქაღალდების საბაზრო ფასთან შესაბამისობაში მოსაყვანად. ეს ჩანაწერი უნდა მოიცავდეს: ა) აქციათა რაოდენობასა ან ობლიგაციათა მთლიან ნომინალურ ღირებულებას; ბ) თითოეული ფასიანი ქაღალდის კლასს; გ) თითოეული ფასიანი ქაღალდის მიმდინარე საბაზრო ფასსა და მთლიან საბაზრო ღირებულებას; დ) ფასიანი ქაღალდების მიყიდვის თუ ყიდვის ფასსა და მთლიან თანხას. ე) ყველა ფასიანი ქაღალდის მთლიან მიმდინარე საბაზრო ღირებულებას. 8. ფასიან ქაღალდების პოზიციების ჩანაწერი, რომელიც მოიცავს კომპანიის და/ან მისი კლიენტების საკუთრებაში არსებულ ან მის/მათ მიერ მოკლე გაყიდვით გაყიდულ თითოეულ ფასიან ქაღალდში ყველა პოზიციას და მიუთითებს თითოეული ფასიანი ქაღალდის განთავსების ადგილს ან მაკომპენსირებელ პოზიციებს მოკლე გაყიდვით გაყიდული ყველა ფასიანი ქაღალდისათვის. ფასიან ქაღალდებში პოზიციების ჩანაწერების დაზუსტება და მოკლე და გრძელი პოზიციების დაბალანსება უნდა მოხდეს ყოველდღიურად. ფასიან ქაღალდების პოზიციების ჩანაწერი თითოეული ფასიანი ქაღალდისათვის უნდა მოიცავდეს: ა) ფასიანი ქაღალდის კლასს; ბ) კლიენტის ან კომპანიის თითოეული ანგარიშის დასახელებას ან ანგარიშის ნომერს; გ) აქციების რაოდენობასა ან ობლიგაციების მთლიან ნომინალურ ღირებულებას თითოეულ ანგარიშზე როგორც გრძელ, ასევე მოკლე პოზიციაზე; დ) თითოეული ფასიანი ქაღალდის განთავსების ადგილი (მაგ., დეპოზიტარი). 9. ყველა შეკვეთის ან შეკვეთის მემორანდუმის ფაილი, იმის მიუხედავად, შესრულდა თუ არა იგი გარიგებათა შეკვეთებისა და დასტურების შესახებ კომისიის თუ რომელიმე თრო-ს მიერ მიღებული წესის შესაბამისად. 10. ყველა გარიგების დასტურის ასლების ფაილი კომისიის ან ნებისმიერი თრო-ს სათანადო წესის შესაბამისად. 11. გარიგების დასტურისაგან განსხვავებული ყველა შეტყობინების ასლის ფაილი, რომელიც ეხება კომპანიის ან კლიენტის ანგარიშებზე ასახულ ფასიანი ქაღალდების ყიდვა-გაყიდვებს, ფულის მიმოქცევას, დივიდენდებს, საპროცენტო შემოსავლებს და ა.შ. 12. კლიენტის ანგარიშის ფაილი, რომელიც უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას: ა) თუ კლიენტი ფიზიკური პირია – მის სახელსა და გვარს, მისამართს, საიდენტიფიკაციო ნომერს და მითითებას მისი სრულწლოვანების შესახებ, ხოლო თუ იურიდიული პირია – მის სახელწოდებას, მისამართს და საიდენტიფიკაციო ნომერს, აგრეთვე მისი სახელით საქმიანობის განხორციელების უფლებამოსილების მქონე ყველა პირის სახელსა და გვარს, თანამდებობას, მისამართს და საიდენტიფიკაციო ნომერს; ბ) გარიგებების შესახებ შესაბამისი ინფორმაციის წარმდგენი ბროკერისა და ამ ინფორმაციის მიმღები პასუხისმგებელი პირისა ან მენეჯერის ხელმოწერებს; გ) მანამდე, ვიდრე კომპანია პირველ ოპერაციას განახორციელებს, მან გონივრული ზომები უნდა მიიღოს შემდეგი ინფორმაციის მოსაპოვებლად, რამდენადაც ეს საჭირო იქნება ანგარიშისათვის: გ.ა) კლიენტის საქმიანობა, დამქირვებლის დასახელება და მისამართი; გ.ბ) არის თუ არა კლიენტი სხვა კომპანიის ასოცირებული პირი. დ) დამოუკიდებლად განკარგვის ანგარიშის შემთხვევაში, ამ პუნქტის „ა”-”გ” ქვეპუნქტების მოთხოვნათა შესრულებასთან ერთად, კომპანიას უნდა: დ.ა) ჰქონდეს ერთი ან მეტი ბროკერისათვის მინიჭებული დამოუკიდებლად განკარგვის უფლე-ბამოსილება და წერილობითი დასტური, რომ აღნიშნული ანგარიში დამტკიცებულია კომპანიის შესაბამისად უფლებამოსილი პირის მიერ; დ.ბ) ჰქონდეს ამ ანგარიშზე დამოუკიდებლად განკარგვის უფლებამოსილების მქონე ყველა პირის ხელმოწერა, რითიც ისინი აღიარებენ ამ უფლებამოსილებას; დ.გ) ჩაწერილი ჰქონდეს კლიენტის მიერ დამოუკიდებლად განკარგვის უფლებამოსილების გაცემის თარიღი; დ.დ) ჩაწერილი ჰქონდეს ანგარიშის ბენეფიციარი მესაკუთრის სახელი, გვარი (ან სახელწოდება) და მისამართი; დ.ე) სამარჟო ანგარიშის შემთხვევაში ჰქონდეს კლიენტის მიერ ხელმოწერილი სამარჟო ხელ-შეკრულება, ხოლო ერთობლივი ან საწარმოს ანგარიშის შემთხვევაში უნდა იყოს ამ ანგარიშზე კლიენტის სახელით საქმიანობის წარმართვის უფლებამოსილების მქონე ყველა პირის ხელმოწერა. 13. მთავარი დავთრის ყველა ანგარიშზე არსებული ნაშთების დამადასტურებელი ჩანაწერი იმ საცდელი ბალანსების ფორმით, რომლებიც წარდგენილ იქნა „საბროკერო კომპანიების ანგარიშებისა და პერიოდულ ფინანსური ანგარიშგების შესახებ” წესის მე-3 მუხლით ფინანსური ანგარიშგების წარდგენისათვის დადგენილ ვადებში. 14. კომპანიის ყოველი ასოცირებული პირის განაცხადი მისი საქმიანობის შესახებ. ასეთი განაცხადი წერილობით უნდა იყოს დამტკიცებული კომპანიის უფლებამოსილი წარმომადგენლის მიერ და ამ პირთან დაკავშირებით უნდა მოიცავდეს, სულ მცირე, შემდეგ ინფორმაციას: ა) პირის სახელსა და გვარს, დაბადების თარიღს, მისამართსა და საიდენტიფიკაციო ნომერს; ბ) ამ კომპანიაში საქმიანობის დაწყების თარიღს; გ) სულ მცირე, ბოლო 10 წლის განმავლობაში მისი საქმიანობის ამსახველ სრულ ინფორმაციას ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით, იმის მიუხედავად, სრულ თუ არასრულ განაკვეთზე იყო იგი დასაქმებული; დ) ჩანაწერს თითოეული ქვემოჩამოთვლილი შემთხვევის შესახებ, თუ აღნიშნულ პირს: დ.ა) ბოლო 10 წლის განმავლობაში ჩადენილი აქვს ეკონომიკური დანაშაული ან უარი ეთქვა ლიცენზიის გაცემაზე; დ.ბ) ბოლო 5 წლის განმავლობაში დაკისრებული ჰქონდა ადმინისტრაციული სახდელი ფასიანი ქაღალდების კანონმდებლობის დარღვევისათვის ან დარღვეული აქვს რომელიმე თრო-ს წესი. ე) ჩანაწერს თითოეული ქვემოჩამოთვლილი შემთხვევის შესახებ, თუ ბოლო 10 წლის განმავლობაში იმ კომპანიას, რომელთანაც ეს პირი აღნიშნული შემთხვევის დროს რაიმე სახით იყო ასოცირებული: ე.ა) უარი ეთქვა ლიცენზიის გაცემასა ან თრო-ს წევრობაზე; ე.ბ) შეუჩერდა ან გაუუქმდა ლიცენზია ან თრო-ს წევრობა. ვ) ჩანაწერს, თუ ბოლო 10 წლის განმავლობაში ადგილი ჰქონდა დროებითი ან მუდმივი აკრძალვის შესახებ სასამართლოს გადაწყვეტილებას მის ან იმ კომპანიის მიმართ, რომელთანაც ის რაიმე სახით იყო ასოცირებული ამ აკრძალვის ძალაში შესვლის დროს; ზ) ყველა სხვა სახელსა და გვარს, რომელსაც იგი ატარებდა, იყენებდა ან იყენებს. 15. ფაილი კლიენტების ყველა წერილობითი სარჩელის შესახებ და თუ ისინი არსებობს – კომპანიის მიერ მიღებული ზომების თაობაზე, ან ამგვარი სარჩელების ცალკე ჩანაწერი იმ ფაილების გარკვევით მითითებით, რომლებშიც ინახება ამ სარჩელთან დაკავშირებული დოკუმენტაცია. 16. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საინფორმაციო ცენტრის მიერ გაცემული ცნობების ფაილი, რომლებშიც, დადგენილი წესის მიხედვით, მოცემულია ჩანაწერები კომპანიის თანამშრომელთა ნასამართლეობის ფაქტებზე ან ამის არქონაზე.     მუხლი 4🔗. ფასიანი ქაღალდებით გარიგებების კლირინგი სხვა კომპანიის ან ბანკის მეშვეობით 1. საკლირინგო კომპანიის საკუთარი სახსრების მინიმალური ოდენობა უნდა იყოს, სულ მცირე, 50.000 ლარი და ყოველმხრივ უნდა შეესაბამებოდეს „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესს. 2. თუ კომპანია ფასიანი ქაღალდებით საქმიანობას სხვა კომპანიის (საკლირინგო კომპანიის) მეშვეობით წარმართავს, მას ამ წესით გათვალისწინებული ჩანაწერების წარმოება და შენახვა არ მოეთხოვება იმ ოპერაციებზე, რომელთა კლირინგიც ამ საკლირინგო კომპანიის მიერ მისთვის მოხდა. 3. თუ კომპანია სამთავრობო ფასიანი ქაღალდებით საქმიანობას ბანკის (საკლირინგო ბანკის) მეშვეობით წარმართავს, მას ამ წესით გათვალისწინებული ჩანაწერების წარმოება და შენახვა არ მოეთხოვება იმ ოპერაციებზე, რომელთა კლირინგიც ამ საკლირინგო ბანკის მიერ მისთვის მოხდა. ამ კომპანიამ საკლირინგო ბანკთან უნდა დადოს ისეთი ხელშეკრულება: ა) რომლის მიხედვითაც ამ ბანკის მიერ წარმოებული და შენახული დავთრები და ჩანაწერები კომპანიის საკუთრებას წარმოადგენს; ბ) რომელშიც გათვალისწინებულია, რომ ეს ბანკი კომისიას წარუდგენს ამ უკანასკნელისათვის მისაღები ფორმით მომზადებულ და უფლებამოსილი პირის მიერ ხელმოწერილ წერილობით შეტყობინებას, რომ: ბ.ა) საკლირინგო ბანკი კომპანიის სახელით აწარმოებს და ინახავს იმ დავთრებსა და ჩანაწერებს, რომლებიც, ამ წესის მიხედვით, კომპანიამ უნდა აწარმოოს; ბ.ბ) სამუშაო საათებში ამგვარი დავთრები და ჩანაწერები ხელმისაწვდომია კომისიის დელეგირებული პირებისათვის და მოთხოვის შემთხვევაში კომისიას სათაო ოფისში წარედგინება ამ დავთრებიდან და ჩანაწერებიდან ნებისმიერის ან ყველას უტყუარი, სწორი, სრული და უახლესი ასლები; ბ.გ) ამ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნები ვრცელდება ამგვარი ბანკის უფლებამონაცვლეზეც; ბ.დ) კომპანია არ თავისუფლდება დავთრებისა და ჩანაწერების ამ წესის შესაბამისად წარმოებისა და შენახვის პასუხისმგებლობისაგან.     მუხლი 5🔗. დავთრებისა და ჩანაწერების შენახვა 1. „მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის 13-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით და ამ წესის მიზნებისათვის, კომპანიამ 10 წლის განმავლობაში უნდა შეინახოს შემდეგი დავთრები და ჩანაწერები, რომლებიც პირველი ორი წლის განმავლობაში უნდა ინახებოდეს საჭიროების შემთხვევაში ადვილად ხელმისაწვდომ ადგილზე: ა) ის დავთრები, ჩანაწერები და ფაილები, რომელთა მომზადება მოითხოვება ამ წესის  მე-3 მუხლის 1-13 და მე-15 პუნქტების მიხედვით; ბ) ჩეკების წიგნაკები, გაუქმებული ჩეკები, საბანკო ამონაწერები და ფულადი სახსრების შესაბამისობაში მოყვანის უწყისები; გ) კომპანიის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა დებიტორული და კრედიტორული დავალიანების პირველადი დოკუმენტი (ან ასლი) როგორც დაფარული, ასევე დაუფარავი; დ) კომპანიის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა მიღებული დოკუმენტის ორიგინალი და ყველა გაგზავნილი დოკუმენტის ასლი (შიდასაოფისე მემორანდუმებისა და სხვა დოკუმენტების ჩათვლით); ე) ყველა ფინანსური ანგარიშგება და კაპიტალის ადეკვატურობის გამოთვლა, ამ ანგარიშგებებსა და გამოთვლებთან დაკავშირებული ყველა სამუშაო ქაღალდის ჩათვლით; აუდიტორის დასკვნები; კომპანიასა და აუდიტორს, აგრეთვე, კომპანიასა და კომისიას შორის დაგზავნილი დოკუმენტები, რომლებიც გათვალისწინებულია „საბროკერო კომპანიების ანგარიშებისა და პერიოდულ ფინანსური ანგარიშგების შესახებ” წესით. 2. კომპანიამ კლიენტის ანგარიშის დახურვიდან, სულ მცირე, 6 წლის განმავლობაში უნდა შეინახოს ყველა მინდობილობა, ნებისმიერ ანგარიშთან დაკავშირებით გაცემული დამოუკიდებლად განკარგვის უფლება-მოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტები, აგრეთვე, იმ დოკუმენტების ასლები, რომლებიც აგენტს კომპანიის სახელით მოქმედების უფლებამოსილებას ანიჭებს. 3. კომპანიამ ხელშეკრულების ვადის გასვლიდან, სულ მცირე, 6 წლის განმავლობაში უნდა შეინახოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ის წერილობითი ხელშეკრულება, რომელშიც იგი ერთ-ერთ მხარედ გამოდის, ნებისმიერ ანგარიშთან დაკავშირებული ხელშეკრულებების ჩათვლით. 4. კომპანიამ კლიენტის ნებისმიერი ანგარიშის დახურვიდან, სულ მცირე, 6 წლის განმავლობაში უნდა შეინახოს ნებისმიერი ჩანაწერი, რომელიც ეხება ამ ანგარიშის გახსნასა და წარმოებასთან დაკავშირებულ ვადებსა და პირობებს. 5. კომპანიამ მისი ან მისი ნებისმიერი უფლებამონაცვლე დაწესებულების არსებობის განმავლობაში უნდა შეინახოს სადამფუძნებლო დოკუმენტები ან წესდება, კრებების ოქმების დავთრები, კომპანიის მიერ გამოშვებული ფასიანი ქაღალდების რეესტრი და სერტიფი-კატების (მათი არსებობის შემთხვევაში) გაცემის დამადასტურებელი ჩანაწერები. 6. კომპანიამ უნდა აწარმოოს და კომისიის დელეგირებული პირისათვის ადვილად ხელმისაწვდომ ადგილზე შეინახოს: ა) ამ წესის მე-3 მუხლის მე-14 პუნქტით გათვალისწინებული ყველა ჩანაწერი ასოცირებული პირის საქმიანობისა და კომპანიასთან ნებისმიერი სხვა სახის კავშირის შეწყვეტიდან, სულ მცირე, 6 წლის განმავლობაში; ბ) აღნიშნული მუხლის მე-16 პუნქტით გათვალისწინებული ყველა ჩანაწერი იმ პირების საქმიანობის ან სხვა სახის კავშირის ვადის გასვლიდან, სულ მცირე, 6 წლის განმავლობაში, რომლებთან დაკავშირებითაც გაკეთებულია ეს ჩანაწერები.     მუხლი 6🔗. ჩანაწერები და ბუღალტრული დავთრები ინფორმაციის შენახვის ელექტრონულ საშუალებებზე 1. ამ წესით გათვალისწინებული ჩანაწერები და ბუღალტრული დავთრები შეიძლება ინახებოდეს ისეთ ელექტრონულ საშუალებაზე, რომელიც შენახვისა და წარდგენის ამ მუხლით განსაზღვრული მოთხოვნებს შეესაბამება. 2. თუ კომპანია რომელიმე, რამდენიმე ან ყველა ჩანაწერის შესანახად და წარსადგენად მხოლოდ ელექტრონული საშუალების გამოყენებას ან ასეთი შენახვის უკვე არსებული საშუალების შეცვლას გადაწყვეტს, მაშინ მან ამის შესახებ, შეთანხმების მიზნით, წერილობით უნდა შეატყობინოს კომისიას 60 დღით ადრე, ხოლო თუ ასეთი საშუალება დამტკიცებული ან რეკომენდებულია კომისიის ან თრო-ს მიერ – ამ გადაწყვეტილების მიღებიდან 1 კვირის ვადაში. 3. ელექტრონულ საშუალებაზე შენახული ჩანაწერი უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ პირობებს: ა) შექმნილი იყოს სტანდარტული ანბანური კოდირების სისტემაში; ბ) შესაძლებელი იყოს მისი წარდგენა სტანდარტულ ფორმატებში (ტექსტის შემთხვევაში – . doc, . rtf, ხოლო ცხრილის შემთხვევაში – . xls, . mdb, . csv). 4. გაუთვალისწინებელი, ზიანის მიმყენებელი ან ფორსმაჟორული შემთხვევის დადგომისას კომპანიას უნდა ჰქონდეთ ზიანის გამოსწორების გეგმა, რათა აღადგინოს ამგვარი შემთხვევის დროს დაკარგული ინფორმაცია.     მუხლი 7🔗. კომპანიის მიერ ფასიანი ქაღალდებით საქმიანობის შეწყვეტა ან მისი ლიცენზიის გაუქმება თუ კომპანია ფასიანი ქაღალდებით საქმიანობის შეწყვეტას აპირებს ან მას გაუუქმდა ლიცენზია, მაშინ მან კომისიას უნდა მიაწოდოს ყველა დავთარი და ჩანაწერი, რომელთათვისაც ამ წესის მე-5 მუხლით დადგენილი შენახვის ვადა არ ამოწურულა. თუ კომპანია წყვეტს ფასიანი ქაღალდებით საქმიანობას სხვა კომპანიასთან შერწყმის ან სხვა კომპანიის მიერ მისი მიერთების გამო, ის კომპანია, რომელიც აგრძელებს არსებობას, პასუხისმგებელი უნდა იყოს არსებობაშეწყვეტილი კომპანიის დავთრებისა და ჩანაწერების შენახვაზე ზემოაღნიშნული მუხლის შესაბამისად.     მუხლი 8🔗. მესამე მხარის მიერ მომზადებული ან წარმოებული ჩანაწერები 1. თუ დავთრები და ჩანაწერები, რომელთა წარმოება და შენახვა მოითხოვება ამ წესის მიხედვით, მომზადებული და წარმოებულია ისეთი მესამე მხარის მიერ, რომელიც არ მოქმედებს ამ წესის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით და იმ კომპანიის სახელით, რომელსაც მოეთხოვება ამგვარი დავთრებისა და ჩანაწერების წარმოება და შენახვა, მაშინ ამ მესამე მხარემ კომისიას მისაღები ფორმით უნდა წარუდგინოს შესაბამისი უფლებამოსილი პირის მიერ ხელმოწერილი წერილობითი დასტური, რომ ეს დავთრები და ჩანაწერები კომპანიის ქონებას წარმოადგენს და მოთხოვნისთანავე დაუყოვნებლივ გადაეცემა კომპანიას. ეს დასტური უნდა მოიცავდეს შემდეგ დებულებას: „კომპანიის სახელით წარმოებულ ნებისმიერ დავთარსა და ჩანაწერთან დაკავშირებით ამ დოკუმენტზე ხელისმომწერი ადასტურებს, რომ სამუშაო საათებში ისინი ხელმისაწვდომი იქნება კომისიის დელეგირებული პირების მიერ შემოწმებისათვის და დაუყოვნებლივ წარედგინება მათგან, კომისიის მოთხოვნის შესაბამისად, ნებისმიერის ან ყველას უტყუარი, ზუსტი, სრული და უახლესი ასლები.” 2. მესამე მხარესთან ხელშეკრულების დადება კომპანიას პასუხისმგებლობისაგან არ ათავისუფლებს, რომ დავთრები და ჩანაწერები წარმოებულ და შენახულ იქნეს ამ წესის მოთხოვნების შესაბამისად.     მუხლი 9🔗. კომისიისათვის ჩანაწერების წარდგენა კომპანიამ კომისიის დელეგირებული პირები შემოწმებისათვის უნდა დაუშვას ამ წესით გათვალისწინებულ დავთრებსა და ჩანაწერებთან, ასევე, მოთხოვნის შემთხვევაში კომისიის სათაო ოფისში დაუყოვნებლივ უნდა წარადგინოს ამ წესით გათვალისწინებული ნებისმიერი დავთრისა და ჩანაწერის უტყუარი, ზუსტი, სრული და უახლესი ასლები. წესი „საბროკერო კომპანიების ანგარიშებისა და პერიოდული ფინანსური ანგარიშგებების შესახებ”     მუხლი 1🔗. ზოგადი დებულებები 1. ეს წესი შემუშავებულია „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ” საქართველოს კანონის (შემდგომში „კანონი”) 32-ე მუხლის პირველი, მე-4 და მე-5 პუნქტების და 33-ე მუხლის მე-6 პუნქტის მოთხოვნათა თანახმად და განსაზღვრავს ლიცენზირებული საბროკერო კომპანიის (შემდგომში „კომპანია”) მიერ ფინანსური ანგარიშგებების მომზადების, პერიოდულობის, აუდიტის და მათი კლიენტებისა და საქარ-თველოს ფასიანი ქაღალდების ეროვნული კომისიისათვის (შემდგომში „კომისია”) წარდგენის წესებს. ამ მოთხოვნათა გათვალისწინებით, ეს წესი ადგენს აუდიტორების დანიშვნის, შეცვლისა და კვალიფიკაციის, აუდიტორული პროცედურების, აუდიტის მიზნებისა და აუდიტორული დასკვნების შესახებ მოთხოვნებსაც. აღნიშნულის გარდა, ამ წესით გათვალისწინებულია კომპანიის მიერ კომისიისადმი წარსადგენი შეტყობინებების ფორმა და ვადები. 2. ეს წესი ეხება მხოლოდ საბროკერო კომპანიების ფინანსურ ანგარიშგებებსა და აუდიტს, მხედველობაში იღებს ამ კომპანიებისათვის დამახასიათებელ სპეციფიურ რისკებს და ყურადღებას უშუალოდ მათ საქმიანობებზე ამახვილებს. შესაბამისად, იგი ამ კომპანიებისათვის უფრო მკაცრ მოთხოვნებს აწესებს, ვიდრე ეს „მეწარმეთა შესახებ”, „ბუღალტრული აღრიცხვისა და ანგარიშგების რეგულირების შესახებ” და „აუდიტორული საქმიანობის შესახებ” კანონებით სხვა საქმიანობის განმახორციელებელ საწარმოთათვის არის გათვალისწინებული. ამასთან, ეს წესი აუდიტორებს არ უმცირებს კანონმდებლობით მათ მიმართ დადგენილ მოთხოვნებს და მათზე დაკისრებულ მოვალეობებს.     მუხლი 2🔗. განმარტებები ამ წესში გამოყენებულ ტერმინებს კანონით განსაზღვრული მნიშვნელობები გააჩნიათ. მათ გარდა, ამ წესის მიზნებისათვის გამოიყენება ტერმინები შემდეგი მნიშვნელობებით: 1. არალიკვიდური აქტივები – ქვემომოყვანილი ან მსგავსი აქტივები: ა) ძირითადი საშუალებები, იმ შემთხვევების გარდა, როდესაც მიწა და შენობები აღებული სესხის მოთხოვნის უზრუნველყოფის საშუალებას წარმოადგენს; ბ) მონაწილეობა სხვა საზოგადოებაში და სხვა სახის ინვესტიციები, რომლებიც ადვილად რეალიზებადი არ არის, ანუ ფულში მათი სწრაფი კონვერტირება ვერ მოხერხდება; გ) წინასწარ გაწეული ხარჯები; დ) საწევრო შენატანები და საგარანტიო დეპოზიტები, რომელთა დაბრუნება არ მოხდება 90 დღის ვადაში; ე) დებიტორული დავალიანებები, რომელთა განაღდება არ მოხდება 90 დღის ვადაში; ვ) გაცემული კრედიტები და სხვა მისაღები თანხები, რომელთა დაბრუნება არ მოხდება 90 დღის ვადაში; ზ) ინვესტიცია, რომელიც არ არის შეტანილი სავაჭრო წიგნში; თ) ისეთი აქტივები, რომელთა მიღებაც საეჭვოა. 2. არსებითი შეუსაბამობა – არსებობს მაშინ, როდესაც სხვა ინფორმაცია ეწინააღმდეგება აუდიტებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახულ ინფორმაციას. არსებითმა შეუსაბამობამ შეიძლება ეჭვის ქვეშ დააყენოს აუდიტორული მტკიცებულებების საფუძველზე უფრო ადრე გაკეთებული დასკვნები, და შესაძლებელია, ის საფუძველიც, რომელსაც ეყრდნობა აუდიტორის დასკვნა ფინანსურ ანგარიშგებაზე. 3. აუდიტი – კომპანიის ბასს-ის მიხედვით მომზადებუ-ლი ფინანსური ანგარიშგების დამოუკიდებელი შემოწ-მება, რომელსაც ახორციელებს აუდიტორი „აუდიტორული საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონისა და აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტებით დადგენილი ნორმებისა და წესების შესაბამისად. 4. აუდიტის მასშტაბი – პროცედურები, რომლებიც საჭიროა აუდიტის მიზნების მისაღწევად ყოველ კონკრეტულ ვითარებაში. ამ პროცედურებს განსაზღვრავს აუდიტორი, ითვალისწინებს რა საქართველოს კანონმდებლობას, ასს-ის, ბასს-ის, აუდიტორული საქმიანობის საბჭოს, კომისიის, საქართველოს პროფესიონალ ბუღალტერთა და აუდიტორთა ფედერაციის, საქართველოს ბუღალტრული აღრიცხვის სტანდარტების კომისიისა და სხვა შესაბამისი პროფესიული ორგანოებისა და მარეგულირებელი წესების მოთხოვნებს და, საჭიროების შემთხვევაში, აუდიტის ხელშეკრულების პირობებსა და წარსადგენი ანგარიშგების მოთხოვნებს. 5. აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტები (ასს) – ბუღალტერთა საერთაშორისო ფედერაციის აუდიტის საერთაშორისო პრაქტიკის კომიტეტის მიერ გამოცემული აუდიტის ძირითადი პრინციპები, საჭირო პროცედურები და მათთან დაკავშირებული მითითებები, რომელიც საქართველოს პარლამენტთან არსებული აუდიტორული საქმიანობის საბჭოს კოლეგიის მიერ აღიარებულია ეროვნულ სტანდარტებად.  6. აუდიტორის დასკვნა – აუდიტორის მიერ „აუდიტორული საქმიანობის შესახებ” კანონის მე-6 მუხლის შესაბამისად მომზადებული დასკვნა, რომელიც მოიცავს წერილობით მოსაზრებას იმის შესახებ, შესამოწმებელი კომპანიის ფინანსური ანგარიშგება უტყუარად და სამართლიანად ასახავს თუ არა (ან ყველა არსებითი ასპექტის გათვალისწინებით სამართლიანად ასახავს თუ არა) კომპანიის ოპერაციათა შედეგებს, ფინანსურ მდგომარეობას, ცვლილებებს საკუთარ კაპიტალში და ფულადი სახსრების მოძრაობას ბასს-ის მიხედვით. 7. ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორიშო სტანდარტები (ბასს) – ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების კომიტეტის მიერ დამტკიცებული ბუღალტრული აღრიცხვის სტანდარტები, რომლებიც მოიცავს ბუღალტრული პრაქტიკის განსაზღვრისათვის აუცილებელ და განსაზღვრულ პერიოდში მთელ მსოფლიოში მიღებულ კონვენციებს, წესებსა და პროცედურებს. 8. ბუღალტრული აღრიცხვის სისტემა – სამეურნეო სუბიექტის ამოცანებისა და ჩანაწერთა ერთობლიობა, რომელთა მიხედვითაც სამეურნეო ოპერაციები მუშავდება ფინანსური დოკუმენტაციის წარმოების მიზნით. ასეთი სისტემების მეშვეობით ხდება სამეურნეო ოპერაციებისა და სხვა მოვლენების იდენტიფიკაცია, დაჯგუფება, ანალიზი, გაანგარიშება, კლასიფიცირება, ჩაწერა, შეჯამება და ანგარიშგება. 9. ბუღალტრული აღრიცხვის შიდა კონტროლი – პროცესი, რომელიც უზრუნველყოფს ფინანსური ანგარიშგების საიმედოობის, ოპერაციათა ეფექტურობისა და პროდუქტიულობის და, აგრეთვე, საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის მიზნების მიღწევას. 10. გამოსყიდვის შეთანხმება – მყიდველსა და გამყიდველს შორის, უფრო ხშირად, სამთავრობო სასესხო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებით დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება ისეთი პირობით, როდესაც გამყიდველი თანახმაა გამოისყიდოს, ხოლო მყიდველი თანახმაა მას უკან მიჰყიდოს ფასიანი ქაღალდები შეთანხმებულ ფასში და, როგორც წესი, დათქმულ დროს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 514-ე მუხლის თანახმად, გამოსყიდვა უნდა მოხდეს, არა უმეტეს, 5 წლის ვადაში. ასეთი სახის ნასყიდობის ხელშეკრულება გამყიდველის ანგარიშში აისახება როგორც გამოსყიდვის შეთანხმება, ხოლო მყიდველის ანგარიშში – შებრუნებული გამოსყიდვის შეთანხმება. 11. დასაბუთებული გარანტია (რწმუნება) – აუდიტორული გარიგების დროს აუდიტორის მიერ უზრუნველ-ყოფილი მაღალი, თუმცა არა აბსოლუტური გარანტია (რწმუნება), რაც აუდიტორის დასკვნაში დადებითად არის გამოხატული, იმის დასაბუთებულ გარანტიად (რწმუნებად), რომ აუდიტს დაქვემდებარებული ინფორმაცია არ შეიცავს არსებით უზუსტობებს. 12. თავისუფალი საკრედიტო ნაშთი – ფულადი სახსრები კლიენტის ანგარიშზე, რომელიც კლიენტს შეუძლია გამოიყენოს ფასიანი ქაღალდების შესაძენად, მომსახურების ხარჯების დასაფარავად ან თანხის გამოსატანად. 13. კაპიტალის ადეკვატურობის გამოთვლის ანგარიშგება – კომპანიის მიერ „საბროკერო კომპა-ნიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესის მიხედვით მომზადებული ანგარიშგება. 14. კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა – კაპიტალის ის მოცულობა, რომელიც მოითხოვება კომპანიებისათვის „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესის მიხედვით. 15. კონტროლის რისკი – იმის რისკი, რომ უზუსტობა, რომელსაც შესაძლოა ადგილი ჰქონდეს რომელიმე ანგარიშის ნაშთსა ან რომელიმე კატეგორიის ოპერაციაში და რომელიც შეიძლება არსებითი იყოს ცალკე ან სხვა ანგარიშთა ნაშთებისა ან ოპერაციების უზუსტობებთან ერთად, ბუღალტრული აღრიცხვისა და შიდა კონტროლის სისტემების მიერ ვერ იქნება თავიდან აცილებული ან დროულად აღმოჩენილი და შესწორებული. 16. პირობითი დასკვნა – აუდიტორი ადგენს პირობით დასკვნას, როდესაც იგი უპირობო დასკვნის გაცემას შეუძლებლად მიიჩნევს, მაგრამ კომპანიის ხელმძღვანელობასთან უთანხმოების ან აუდიტის მასშტაბის შეზ-ღუდვის გავლენა ფინანსურ ანგარიშგებაზე ისეთი არსებითი და მნიშვნელოვანი არ არის, რომ საჭირო იყოს უარყოფითი დასკვნის გაცემა ან უარის განცხადება დასკვნის გაცემაზე. პირობით დასკვნაში გამოიყენება სიტყვა „გარდა” და შემდეგ განიხილება ის საკითხი, რამაც განაპირობა პირობითი დასკვნის გაცემა. 17. საკლირინგო კომპანია – კომპანია, რომელიც ფასიანი ქაღალდების ნასყიდობის გარიგების დროს სხვა კომპანიებისათვის წარმართავს: შეძენისას – ფასიანი ქაღალდების მიღებასა და ღირებულების გადახდას, ხოლო გაყიდვისას – ფასიანი ქაღალდების მიწოდებასა და ღი-რებულების ამოღებას. 18. საწყისი საკუთარი კაპიტალი – განისაზღვრება „საბროკერო კომპანიების საწყისი საკუთარი კაპიტალის მიმართ მოთხოვნების შესახებ” წესის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად. 19. სრული გახსნილობის პირობები – მდგომარეობა, როდესაც კომპანიის კლიენტთა ყველა გარიგება ფასიანი ქაღალდებით ხორციელდება სხვა კომპანიის მიერ და, ამასთან, ამ კლიენტთა ანგარიშები იწარმოება ამ სხვა კომპანიის მიერ და ეს უკანასკნელი ინფორმაციას მათ შესახებ სრულად ფლობს. 20. სუბორდინირებული სესხი – კომპანიის ვალი, რომლის კრედიტორი თანახმაა მისთვის ნებისმიერი გადახდის განხორციელებამდე სრულად იქნეს დაკმაყოფილებული ყველა სხვა კრედიტორის მოთხოვნები. 21. უარი დასკვნის გაცემაზე – აუდიტორის განაცხადი, რომ აუდიტის მასშტაბის შეზღუდვის მოსალოდნელი გავლენა ფინანსურ ანგარიშგებაზე იმდენად არსებითი და მნიშვნელოვანია, რომ მას არ შესწევს უნარი მოიპოვოს საკმარისი და შესაფერისი აუდიტორული მტკიცებულებები ფინანსურ ანგარიშგებაზე დასკვნის გასაცემად. 22. უარყოფითი დასკვნა – აუდიტორის ისეთი დასკვნა, რომლის მიხედვითაც ფინანსური ანგარიშგებები სამართლიანად არ ასახავს ფინანსურ მდგომარეობას, ოპერაციათა შედეგებს, ცვლილებებს საკუთარ კაპიტალში და ფულადი სახსრების მოძრაობას ბასს-ის შესაბამისად. 23. უპირობო დასკვნა – აუდიტორის დასკვნა, რომ მის მიერ აუდიტებული ფინანსური ანგარიშგება კომპანიის ოპერაციათა შედეგებს, ფინანსურ მდგომარეობას, ცვლილებებს საკუთარ კაპიტალში და ფულადი სახსრების მოძრაობას სამართლიანად და ბასს-ის შესაბამისად ასახავს ყველა არსებითი ასპექტის გათვალისწინებით. 24. ფასიანი ქაღალდების გასესხების (სესხების) ხელშეკრულება – ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც კომპანიის მიერ შესაბამისი გირაოს უზრუნველყოფით ხდება ფასიანი ქაღალდების გასესხება (სესხება), რაც, ჩვეულებრივ, მსესხებელს სჭირდება კლიენტების მოკლე გაყიდვების დასაფარავად. 25. შუალედური სამუშაო – ბალანსის შედგენის თარიღამდე შესრულებული ისეთი სამუშაო (მაგ. ტესტირება), რომელიც საშუალებას იძლევა ადრეულ სტადიაზე იქნეს განხილული წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებებზე გავლენის მომხდენი მნიშვნელოვანი ფაქტები (მაგ.: გარიგებები დაკავშირებულ მხარეთა შორის, შეცვლილი პირობები, ბუღალტრული აღრიცხვის ახალი ოფიციალური დოკუმენტები და ფინანსური ანგარიშგებების ის პუნქტები, რომლებშიც შესაძლოა საჭირო გახდეს ცვლილებების შეტანა). გარდა ამისა, აუდიტის დაგეგმვის ძირითადი ნაწილი (ბუღალტრული აღრიცხვის შიდა კონტროლის შესწავლის, კონტროლის რისკის შეფასებისა და გარიგებებისათვის ძირითადი ტესტების გამოყენების ჩათვლით) შეიძლება წარიმართოს ბალანსის შედგენის თარიღზე ადრე. 26. წარმდგენი კომპანია – კომპანია, რომელიც სრული გახსნილობის დაცვით სხვა კომპანიას გადასცემს თავის კლიენტთა გარიგებების მომსახურებასა და მათი ანგარიშების წარმოებას. 27. ხელმოწერა ფასიან ქაღალდებზე – განაცხადი ფასიანი ქაღალდების ახალი ემისიის შესყიდვაზე.     მუხლი 3🔗. ყოველთვიური და კვარტალური ანგარიშგება 1. კანონის 23-ე მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული ყველა საქმიანობის განხორციელების ლიცენზიის მქონე კომპანიამ ყოველი თვის დამთავრებიდან 15 დღის ვადაში, ხოლო ერთი ან რამდენიმე საქმიანობის განხორციელების ლიცენზიის მქონე კომპანიამ – ყოველი კალენდარული კვარტალის დამთავრებიდან 15 დღის ვადაში კომისიას უნდა წარუდგინოს ბალანსი, მოგებისა და ზარალის ანგარიშგება, საკუთარ კაპიტალში ცვლილებების შესახებ ანგარიშგება, ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგება, კაპიტალის ადეკვატურობის გამოთვლის ანგარიშგება და ახსნა-განმარტებითი შენიშვნები. 2. ამ მუხლით გათვალისწინებული ნებისმიერი ანგარიშგება კონფიდენციალურად ჩაითვლება, თუ მისი წარდგენისას კომპანია მასზე ამის აღნიშვნას გააკეთებს.     მუხლი 4🔗. კომპანიის საქმიანობის შეწყვეტის შესახებ წარსადგენი ანგარიშგება 1. თუ კომპანია შეწყვეტს საქმიანობას, მან ამ შემთხვევის მოხდენიდან 2 სამუშაო დღის ვადაში უნდა წარუდგინოს კომისიას ასეთი ფაქტის თარიღისათვის შედგენილი ამ წესის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ფინანსური ანგარიშგებები. 2. ამ მუხლის მიზნებისათვის კომპანიის საქმიანობა შეწყვეტილად ჩაითვლება, თუ: ა) მას შეუჩერდება ან გაუუქმდება ლიცენზია; ბ) იგი პირდაპირ ან თავისი რომელიმე ასოცირებული წევრის მეშვეობით გაიყიდება; ან გ) მან კომპანიის გაყიდვაზე გააფორმა ისეთი ხელშეკრულება, რომელიც, საბოლოო ჯამში, კომპანიის საქმიანობის შეწყვეტას გამოიწვევს.     მუხლი 5🔗. კლიენტებისათვის გასაგზავნი ანგარიშგება 1. კომპანიამ ამ მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებული ანგარიშგებები უნდა წარუდგინოს კომისიას და უნდა გაუგზავნოს თავის კლიენტებს, იმ შემთხვევის გარდა, როდესაც მისი საქმიანობა შემოიფარგლება შემდეგი ერთი ან რამდენიმე საქმიანობით და ხორციელდება ქვემოთ მოყვანილი წესით: ა) მოქმედებს, როგორც წარმდგენი კომპანია, რომელიც კლიენტთა ყველა გარიგებას სრული გახსნილობის დაცვით გადასცემს საკლირინგო კომპანიას, იმის გათვალისწინებით, რომ ეს უკანასკნელი აღნიშნული გარიგებების შესახებ ინფორმაციას ასახავს თავის ჩანაწერებსა და ბუღალტრულ დავთრებში ამ კლიენტთა ანგარიშებზე და კლიენტთა ფულად სახსრებსა და ფასიან ქაღალდებს არ ფლობს და არც მართებს ისინი, მისთვის დაუყოვნებლივ გადასაცემთა გარდა; ბ) კომპანია ფასიან ქაღალდებზე ხელმოწერებს დაუყოვნებლივ გადასცემს ამ ფასიანი ქაღალდების ემიტენტს, ანდერაიტერსა ან სხვა დისტრიბუტორს, ხოლო თუ ისინი ფასიან ქაღალდებს აწვდიან პირდაპირ მომხმარებელსა ან მათ კასტოდიანს, მაშინ ასევე – მათთვის გადახდის ვალდებულების დამადასტურებელ ჩეკებს, თამასუქებს ან სხვა დოკუმენტებს. ამასთან, კომპანია სხვაგვარად არ უნდა ფლობდეს კლიენტთა ფულად სახსრებსა თუ ფასიან ქაღალდებს და არც უნდა მართებდეს ისინი; გ) კომპანია დაუყოვნებლივ გადასცემს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებით მიღებულ კლიენტთა ფულად სახსრებსა და ფასიან ქაღალდებს და სხვაგვარად არ ფლობს მათ, ან არ მართებს ისინი. 2. კომპანიამ უნდა წარადგინოს ამ წესის მე-6 მუხლის მიხედვით აუდიტებული შემდეგი ფინანსური ანგარიშგებები მათი მომზადების თარიღიდან 90 დღის ვადაში: ა) ბასს-ის შესაბამისად მომზადებული ბალანსი სათანადო შენიშვნებით, რომელიც აუდიტორის მიერ უნდა იყოს დამოწმებული, თუ ამ წესის მე-6 მუხლით მოთხოვილია მისი დამოწმება; ბ) შენიშვნა, რომელიც „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესის შესაბამისად მომზადებულ კომპანიის კაპიტალის ადეკვატურობის გამოთვლის ანგარიშგებას მოიცავს; გ) თუ ამ მუხლის მიხედვით აუდიტებულ წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებაზე არსებობს აუდიტორის შენიშვნა ამ წესის მე-10 და მე-11 მუხლების შესაბამისად რაიმე არსებითი შეუსაბამობის შესახებ, კომპანიამ უნდა წარადგინოს განცხადება, რომ კომისიაში უკვე წარდგენილია ამ ფინანსური ანგარიშგებისა და შენიშვნების კლიენტთათვის ხელმისაწვდომი ასლები; დ) განცხადება იმის მითითებით, რომ კომპანიის აუდიტებული წლიური ბალანსი ხელმისაწვდომია თავის სათაო ოფისსა და კომისიაში. 3. წარდგენილი არააუდიტებული ფინანსური ანგარიშგებები უნდა მოიცავდეს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ა” და „ბ” ქვეპუნქტებში განსაზღვრულ ფინანსურ ინფორმაციას და უნდა ასახავდეს პირველი და მე-2 პუნქტების შესაბამისად მომზადებულ წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებებზე აღნიშნული თარიღიდან 6 თვის შემდგომი თარიღისათვის არსებულ მდგომარეობას. ამ ანგარიშგებათა წარდგენა უნდა მოხდეს, არა უგვიანეს, 60 დღის ვადაში იმ თარიღიდან, რომლისთვისაც ის არის მომზადებული. 4. ამ მუხლის მიზნებისათვის ტერმინი „კლიენტი” ნიშნავს პირს, რომელთანაც ან რომლისთვისაც კომპანიამ მოცემული და წინა ბალანსების მისთვის დაგზავნის თარიღებს შორის პერიოდში ფასიანი ქაღალდებით გარიგება განახორციელა, გარდა კომპანიის პარტნიორის (მეწილე ან აქციონერი), დირექტორის ან იმ პირისა, რომელსაც ხელშეკრულებით ან კანონით უფლება აქვს მოთხოვოს კომპანიას მისი აქტივები მხოლოდ სხვა კრედიტორების დაკმაყოფილების შემდეგ. ტერმინი „კლიენტი” ასევე გულისხმობს პირს, რომლისთვისაც კომპანიას გააჩნია თავისუფალი საკრედიტო ნაშთი აღნიშნულ პერიოდში.     მუხლი 6🔗. აუდიტებული წლიური ფინანსური ანგარიშგების წარდგენა 1. კომპანიამ ყოველწლიურად, კალენდარული წლის საფუძველზე, კომისიაში უნდა წარადგინოს აუდიტებული წლიური ფინანსური ანგარიშგებების (ბალანსი, მოგებისა და ზარალის ანგარიშგება, საკუთარ კაპიტალში ცვლილებების ანგარიშგება, ფულადი სახსრების მოძრაობის შესახებ ანგარიშგება და ახსნა-განმარტებითი შენიშვნები) ორი ასლი მისი მომზადებიდან, არა უგვიანეს, 90 დღის ვადაში. აღნიშნულთან ერთად წარდგენილ უნდა იქნეს კაპიტალის ადეკვატურობის გამოთვლის ანგარიშგებაც. 2. „აუდიტორული საქმიანობის შესახებ” კანონის მე-14 მუხლის მიხედვით, პასუხისმგებელობა ბუღალტრული და ფინანსური ანგარიშგებების სწორად შედგენასა და წარდგენაზე კომპანიის მმართველი ორგანოს წევრებს ეკისრებათ. 3. ამ და მე-7 მუხლების თანახმად წარდგენილი ბალანსი ცალკე უნდა იქნეს აკინძული და დაიშვებოდეს საჯარო განხილვისათვის. ამ მუხლით გათვალისწინებული ყველა სხვა აუდიტებული და მე-7 მუხლით გათვალისწინებული არააუდიტებული ფინანსური ანგარიშგებები წარდგენილ უნდა იქნეს ბალანსისაგან ცალკე აკინძულად და უნდა ჩაითვალოს არასაჯაროდ და კონფიდენციალურად, თუ კომპანია მათ ასეთად მიიჩნევს და მათზე სათანადო აღნიშვნას გააკეთებს, თუმცა სამსახურებრივი მიზნებისთვის ისინი ხელმისაწვდომი უნდა იყოს კომისიისათვის, თროსა და ნებისმიერი იმ პირისათვის, რომლისთვისაც ინფორმაციის გახსნა საჯარო ინტერესებისათვის მიზანშეწონილად არის მიჩნეული კომისიის მიერ     მუხლი 7🔗. აუდიტისგან გათავისუფლება 1. კომპანიების მიერ წარდგენილი ფინანსური ანგარიშგებები მომზადებულ უნდა იქნეს ამ წესის მე-6 მუხლის მიხედვით, მაგრამ ისინი თავისუფლდებიან აუდიტისაგან, თუ მათი წინა ფინანსური ანგარიშგებების მომზადების თარიღიდან: ა) კომპანიის საქმიანობა ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებით შემოიფარგლებოდა ემიტენტის ბროკერის (აგენტის) საქმიანობით ფასიან ქაღალდებზე ხელმოწერების მოზიდვის საკითხში ისე, რომ ამ ბროკერმა მიღებული ფასიანი ქაღალდები დაუყოვნებლივ გადასცა ხელმომწერს და იგი სხვაგვარად არ ფლობდა კლიენტთა ფულად სახსრებსა და ფასიან ქაღალდებს, ან არ მართებდა ისინი; ან ბ) მისი საქმიანობა ფასიანი ქაღალდების სფეროში შემოიფარგლებოდა ისეთ სასესხო ფასიან ქაღალდთა ყიდვა-გაყიდვით, რომლებიც უზრუნველყოფილია მოთხოვნის უფლებით (გირაო, იპოთეკა, უძრავი ქონებისა თუ მასზე საიჯარო უფლებების სხვა გარანტია), და თუ მას არ გააჩნდა კლიენტთა სამარჟო ანგარიშები, თავისუფალი საკრედიტო ნაშთები ან ფასიანი ქაღალდები. 2. კომპანიამ, რომელიც აუდიტორის დასკვნის გარეშე წარადგენს ამ წესის მე-6 მუხლით გათვალისწინებულ ფინანსურ ანგარიშგებებსა და შენიშვნებს, მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ დასტურში უნდა შეიტანოს ანგარიშგება იმ ფაქტებისა და გარემოებების შესახებ, რის საფუძველზეც ხდება ასეთი გამონაკლისი.     მუხლი 8🔗. ხელშეკრულება აუდიტორთან 1. აუდიტებული წლიური ფინანსური ანგარიშგების ამ წესის მე-6 მუხლის თანახმად წარმდგენმა კომპანიამ ყოველი წლის ბოლომდე, სულ მცირე, 30 დღით ადრე კომისიას უნდა წარუდგინოს აუდიტორთან დადებული ხელშეკრულების შესახებ შეტყობინება. ხელშეკრულება შერჩეული აუდიტორის დამოუკიდებლობას უნდა ითვალისწინებდეს, დათარიღებული უნდა იყოს წლის ბოლომდე, სულ მცირე, 45 დღით ადრე და აუდიტორს მომავალი კალენდარული წლის განმავლობაში კომპანიის წლიურ აუდიტებას უნდა ავალებდეს. 2. კომისიისადმი წარსადგენი აუდიტორთან ხელშეკრულების დადების შესახებ შეტყობინება უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას: ა) კომპანიის სახელწოდება, მისამართი, ტელეფონის ნომერი სახელმწიფო რეგისტრაციისა და ლიცენზიის ნომრები; ბ) აუდიტორის სახელი და გვარი (სახელწოდება), მისამართი და ტელეფონის ნომერი; გ) ხელშეკრულებით გათვალისწინებული წლის აუდიტის თარიღი; 3. ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული შემთხვევის გარდა, ყოველმა კომპანიამ ლიცენზირების შემდეგ, ლიცენზიის ძალაში შესვლიდან 30 დღის ვადაში კომისიას უნდა წარუდგინოს აღნიშნული პუნქტით გათვალისწინებული შეტყობინება. 4. აუდიტორთან დადებული ხელშეკრულება შესაბამისობაში უნდა იყოს „აუდიტორული საქმიანობის შესახებ” კანონის მე-16 მუხლსა და „მეწარმეთა შესახებ” კანონის მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტთან. ეს ხელშეკრულება შეიძლება იყოს ერთწლიანი ან ისეთი განუსაზღვრელ-ვადიანი, რომელიც ყოველწლიურ აუდიტს გაითვალისწინებს. ამ უკანასკნელ შემთხვევაშიც კომპანიას ყოველწლიურად მოეთხოვება შეტყობინების წარდგენა ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტის შესაბამისად. ხელშეკრულება ხელმოწერილი უნდა იყოს კომპანიისა და აუდიტორის მიერ, მისი თითო ეგზემპლარი ორივე მხარეს უნდა გააჩნდეს და ის შემდეგ მონაცემებს უნდა მოიცავდეს: ა) ფინანსურ ანგარიშგებათა აუდიტის მიზანს; ბ) კომპანიის ხელმძღვანელობის პასუხისმგებლობას ფინანსურ ანგარიშგებაზე; გ) აუდიტის მასშტაბს; დ) დასკვნის ან აუდიტის შედეგების ამსახველი სხვა დოკუმენტების ფორმას; ე) კონტროლის რისკის ფაქტორის აღნიშვნას, რომ შესაძლოა ზოგიერთი უზუსტობა აღმოუჩენელი დარჩეს; ვ) აუდიტორის მოვალეობას, რომ კომპანიის წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებაზე გასცეს აუდიტორული დასკვნა ან უარი განაცხადოს მის გაცემაზე; ზ) აუდიტორის მოვალეობას, ჩაატაროს გამოკვლევა კომპანიის ფინანსურ ანგარიშგებაზე დასკვნის შესადგენად; თ) აუდიტორის მოვალეობას, კომპანიას წარუდგინოს წერილი შიდა კონტროლთან დაკავშირებით შენიშვნების ან მათი არარსებობის შესახებ; ი) აუდიტორის მოვალეობას, პირობითი დასკვნის გაცემის შემთხვევაში მიუთითოს ამგვარი დასკვნის გაცემის მიზეზებზე.     მუხლი 9🔗. აუდიტორის შეცვლა 1. კომპანიას ნებისმიერ დროს შეუძლია შეცვალოს აუდიტორი და ამ უკანასკნელს ნებისმიერ დროს შეუძლია შეწყვიტოს აუდიტი, თუ ეს მათ შორის დადებული ხელშეკრულების პირობებს არ ეწინააღმდეგება. კომპანიამ კომისიას დაუყოვნებლივ უნდა წარუდგინოს შეტყობინებას აუდიტორის შეცვლის შესახებ, მიუხედავად იმისა, თუ ვისი ინიციატივით ხდება ხელშეკრულების შეწყვეტა. ასეთი შეტყობინება წარდგენილ უნდა იქნეს კომისიაში შეცვლიდან, არა უმეტეს, 15 დღის ვადაში. 2. აუდიტორის შეცვლის შესახებ შეტყობინება უნდა შეიცავდეს შემდეგს: ა) თარიღს, როდესაც აუდიტორს ეცნობა მასთან ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ; ბ) ხელშეკრულების შეწყვეტის მიზეზების შესახებ დაწვრილებით ინფორმაციას შემდეგი მონაცემების აუცილებელი აღნიშვნით: ბ.ა) მიზეზები წარმოიშვა ხელშეკრულების შეწყვეტამდე 24 თვის პერიოდში თუ აუდიტორის საქმიანობის პერიოდში (როცა ეს უკანასკნელი უფრო მცირეა), და ხომ არ ეხება ისინი ბუღალტრული აღრიცხვის პოლიტიკას, ფინანსური ანგარიშგების ახსნა-განმარტებებს, აუდიტის მასშტაბსა თუ პროცედურას ან კომისიის წესებს; ბ.ბ) მიზეზები სრულად უნდა იქნეს მოხსენიებული, მიუხედავად იმისა, გადაწყდა თუ არა ისინი აუდიტორის სასარგებლოდ, ხოლო თუ აუდიტორის სასარგებლოდ არ მოგვარდა – მაშინ ეს მოხსენიებული იქნება ამ უკანასკნელის შესაბამის ანგარიშში; ბ.გ) ეხება თუ არა ეს მიზეზები კომპანიის ფინანსურ ხელმძღვანელსა და აუდიტორის დასკვნის შედგენაზე პასუხისმგებელ პირს შორის წამოჭრილ დავას. გ) ცნობას იმის შესახებ, შეიცავდა თუ არა აუდიტორის გასული 2 წლის ანგარიში კომპანიის ფინანსური ანგარიშგების შესახებ უარყოფით დასკვნას, უარს დასკვნის გაცემაზე, ან კონტროლის რისკით, აუდიტის მასშტაბითა ან ბუღალტრული აღრიცხვის პოლიტიკით გამოწვეულ პირობით დასკვნას. ასევე, აღწერილ უნდა იქნეს ყოველი ასეთი დასკვნისა ან დასკვნის გაცემაზე უარის განცხადების არსი. 3. კომპანიამ ყოფილ აუდიტორს უნდა მოთხოვს კომისიის სახელზე დაწერილი წერილის მისთვის მიწოდება, რომელშიც მოცემული იქნება აუდიტორის აზრი, ეთანხმება თუ არა იგი კომპანიის შეტყობინებაში შესულ განცხადებებს და თუ არა – რა საკითხებთან მიმართებით. 4. კომპანიამ კომისიას უნდა წარუდგინოს თავისი სათანადოდ უფლებამოსილი პირის მიერ ხელმოწერილი შეტყობინება და აუდიტორის მიერ ხელმოწერილი წერილის სამი ასლი.     მუხლი 10🔗. აუდიტის მიზნები 1. საქართველოს კანონმდებლობისა და ასს-ის შესაბამისად ჩატარებული აუდიტი უნდა ითვალისწინებდეს შემდეგს: ა) ბუღალტრული აღრიცხვის სისტემისა და ბუღალტრული აღრიცხვის შიდა კონტროლის მიმოხილვას ბოლო შემოწმების თარიღიდან მოცემულ თარიღამდე; ბ) ყველა იმ პროცედურას, რომელიც არსებულ ვითარებაში აუდიტორს შესაძლებლობას მისცემს გააკეთოს დასკვნა ბალანსის, მოგებისა და ზარალის ანგარიშგების, საკუთარ კაპიტალში ცვლილებების შესახებ ანგარიშგების, ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგების, კაპიტალის ადეკვატურობის გამოთვლის ანგარიშგებისა და ახსნა-განმარტებითი შენიშვნების შესახებ. 2. აუდიტის მასშტაბი, ისევე, როგორც ბუღალტრული აღრიცხვის სისტემისა და ბუღალტრული აღრიცხვის შიდა კონტროლის მიმოხილვა, საკმარისი უნდა იყოს, რათა უზრუნველყოს შემოწმების თარიღისათვის არსე-ბული ნებისმიერი არსებითი შეუსაბამობის აღმოჩენის დასაბუთებული გარანტია: ა) ბუღალტრული აღრიცხვის სისტემაში; ბ) ბუღალტრული აღრიცხვის შიდა კონტროლში; გ) ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ პრაქტიკასა ან პროცედურებში. 3. აუდიტის კონკრეტულ მიზნებში უნდა შედიოდეს კლიენტის იმ პრაქტიკისა და პროცედურების მიმოხილვაც, რომლითაც ეს უკანასკნელი ხელმძღვანელობს შემდეგ საკითხებთან დაკავშირებით: ა) „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესის საფუძველზე კაპიტალის ადეკვატურობის გაანგარიშება; ბ) სამარჟო ანგარიშების თაობაზე კომისიის მიერ მიღებული წესის შესაბამისად ფასიანი ქაღალდებისთვის დროული გადახდის მოთხოვნის შესრულება. 4. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული არსებითი შეუსაბამობა უნდა მოიცავდეს ყველა იმ გარემოებასა თუ კომისიის წესების ისეთ დარღვევას, რომელმაც გამოიწვია ან, თუ სათანადო ზომები არ იქნება მიღებული, სრულიად ლოგიკურად შეუძლია გამოიწვიოს შემდეგიდან ერთი ან რამდენიმე შედეგი: ა) კომპანიის მიერ ფასიანი ქაღალდებით გარიგებების დროულად განხორციელების ან კლიენტების, სხვა კომპანიებისა თუ კრედიტორებისადმი ვალდებულებების დროულად შესრულების შეუძლებლობა; ბ) არსებითი ფინანსური ზარალი; გ) არსებითი უზუსტობები კომპანიის ფინანსურ ანგარიშგებაში;.     მუხლი 11🔗. აუდიტორული პროცედურების მოცულობა და ვადები 1. აუდიტის პროცედურების მოცულობასა და ვადებს განსაზღვრავს აუდიტორი „აუდიტორული საქმიანობის შესახებ” და „მეწარმეთა შესახებ” კანონების, ამ წესის მე-10 მუხლით განსაზღვრული აუდიტის მიზნების და ასს-ის შესაბამისად შესრულებული არსებული ბუღალტრული აღრიცხვის შიდა კონტროლის შესწავლისა და შეფასების,აგრეთვე, სხვა აუდიტორული პროცედურების საფუძველზე. ტესტირების მოცულობის განსაზღვრისას აუდიტორმა უნდა გაითვალისწინოს, თუ რამდენად მნიშვნელოვანი გავლენის მოხდენა შეუძლია მას ფინანსურ ანგარიშგებებსა და მათ დანართებზე. ვინაიდან არსებით უზუსტობებს შეიძლება ადგილი ჰქონდეს დაკავშირებულ ანგარიშებზეც, ამდენად პროცედურები უნდა მოიცავდეს მათი გამოყენების შესაბამის სინქრონულობას და ითვალისწინებდეს მათ ერთდროულ განხორციელებას განსაზღვრულ სფეროში (მაგ., დეპონირებული ფასიანი ქაღალდის პოზიციების დადგენისას აუცილებლია კლიენტისა და კომპანიის ფასიანი ქაღალდების პოზიციების ერთდროული შედარება). 2. თუ აუდიტის ან შუალედური სამუშაოს წარმართვის პროცესში აუდიტორი ბუღალტრული აღრიცხვის სისტემაში, ბუღალტრული აღრიცხვის შიდა კონტროლში ან ამ წესის მე-10 მუხლის მე-2 პუნქტით სხვაგვარად განსაზღვრულ არსებით შეუსაბამობას აღმოაჩენს, მან ამის შესახებ უნდა აცნობოს კომპანიის მთავარ ფინანსურ ხელმძღვანელს, რომელიც, თავის მხრივ, ამ წესის მე-16 მუხლის მე-9 და მე-10 პუნქტების თანახმად, ვალდებულია, კომისიას 24 საათში წარუდგინოს კონფიდენციალური ფაქსიმილიური შეტყობინება, რომლის ასლი ამავე ვადაში აუდიტორს ფაქსით უნდა მიაწოდოს. თუ აუდიტორი ამ ვადაში კომპანიისგან ამგვარ შეტყობინებას არ მიიღებს ან შეტყობინებაში გაკეთებულ საპასუხო დასკვნებს არ დაეთანხმება, მან მომდევნო 24 საათში, ამ წესის მე-16 მუხლის მე-10 პუნქტის შესაბამისად, კომისიას უნდა გაუგზავნოს დასკვნა არსებით შეუსაბამობაზე. თუ კომპანია შეტყობინებას არ მიაწოდებს, აუდიტორი დასკვნაში აღნიშნავს ყველა აღმოჩენილ არსებით შეუსაბამობას, ხოლო თუ მიაწოდებს – მაშინ ყურადღებას გაამახვილებს კომპანიის შეტყობინების იმ დეტალებზე, რომლებსაც იგი არ ეთანხმება.     მუხლი 12🔗. აუდიტორის დასკვნა 1. აუდიტორის დასკვნა უნდა შეესაბამებოდეს „აუდიტორული საქმიანობის შესახებ” კანონის მე-6 მუხლისა და „მეწარმეთა შესახებ” კანონის 58-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მოთხოვნებს. 2. აუდიტორის დასკვნა უნდა შეიცავდეს: ა) აუდიტის ჩატარების თარიღსა და ადგილს; ბ) აუდიტორის ხელმოწერას; გ) დასკვნით მოცული ფინანსური ანგარიშგებისა და დანართების არადეტალურ ჩამონათვალს; დ) ჩატარდა თუ არა აუდიტი ასს-ის შესაბამისად; და ე) აუდიტის ნებისმიერ პროცედურას, რომელიც აუდიტორის მიერ მოცემულ ვითარებაში აუცილებლად იყო მიჩნეული, მაგრამ მან ის არ განახორციელა, აგრეთვე, ყოველივე ამის მიზეზი. ეს აუდიტორის უფლებას არ ნიშნავს, რომ მან გამოტოვოს აუდიტის ის პროცედურა, რომელსაც იგი, როგორც წესი, იყენებს ამ წესით გათვალისწინებული დასკვნების მისაღებად. 3. აუდიტორის დასკვნა ნათლად უნდა გამოხატავდეს: ა) დასკვნით მოცულ ფინანსურ ანგარიშგებებსა და მათ დანართებს, აგრეთვე, მათში გამოყენებულ ბუღალტრული აღრიცხვის პოლიტიკას; და ბ) ბუღალტრული აღრიცხვის პოლიტიკის გამოყენების თანმიმდევრულობასა ან მასში ნებისმიერ ცვლილებებს, რომელთაც არსებითი გავლენა იქონიეს ფინან-სურ ანგარიშგებებზე. 4. მკაფიოდ უნდა განისაზღვროს ნებისმიერი საკითხი, რომელშიც აუდიტორი უშვებს გამონაკლისებს, ზუსტად და კონკრეტულად უნდა იქნეს აღნიშნული თავად გამონაკლისები და პრაქტიკულობის ფარგლებში თითოეულის გავლენა შესაბამის ფინანსურ ანგარიშგებაზე.     მუხლი 13🔗. აუდიტორის დასკვნა არსებითი შეუსაბამობების შესახებ აუდიტის წლიურ დასკვნასთან ერთად კომპანიამ კომისიაში უნდა წარადგინოს აუდიტორის დამატებითი დასკვნა ბოლო აუდიტის შემდგომ პერიოდში აღმოჩენილი არსებითი შეუსაბამობის შესახებ, რომელიც არსებობდა ან არსებობს. მასში უნდა აღინიშნოს კომპანიის მიერ ამ არსებით შეუსაბამობასთან დაკავშირებით მდგომა-რეობის გამოსასწორებლად განხორციელებული ან წარმოდგენილი ზომები, ან არსებითი შეუსაბამობების არარსებობის ფაქტი.     მუხლი 14🔗. ვადის გაგრძელება, პერიოდულობის შეცვლა და მოთხოვნებიდან გათავისუფლება კომპანიისაგან მიღებული სათანადო მიზეზის აღმნიშვნელი წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე ან თავისი ინიციატივით და კომპანიისათვის წერილობითი შეტყობინებით კომისია უფლებამოსილოა გააგრძელოს ამ წესით გათვალისწინებული ანგარიშგებისა ან შეტყობინების წარდგენის ვადა, შეცვალოს წარდგენის პერიოდულობა ან გაათავისუფლოს კომპანია ამ წესის ნებისმიერი მოთხოვნისაგან უპირობოდ ან განსაზღვრული ვადითა და პირობით. კომისიამ უნდა აწარმოოს ჩანაწერები ყოველი ასეთი გადავადებისა და გათავისუფლების შესახებ.     მუხლი 15🔗. წარდგენის მოთხოვნები 1. ამ წესით გათვალისწინებული ანგარიშგებების და შეტყობინებების კომისიისადმი წარდგენის მოთხოვნების შესრულების მიზნით, მათი წარდგენა უნდა მოხდეს კომისიის სათაო ოფისში მიღებით. 2. ამ წესის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის, მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის და მე-7 მუხლის შესაბამისად წარდგენილ ფინანსურ ანგარიშგებებსა თუ შენიშვნებს თან უნდა ერთვოდეს კომპანიის მთავარი აღმასრულებელი პირის ან, მისი არყოფნის შემთხვევაში, მისი შემცვლელი პირის დასტური, რომ, რამდენადაც მისთვის ცნობილია და მისი ღრმა რწმენით: ა) წარდგენილი ფინანსური ინფორმაცია შეესაბამება სინამდვილეს და სრულია; ბ) კომპანიას ან მის ხელმძღვანელ პირს კლიენტთა ანგარიშების მიმართ მესაკუთრული ინტერესი არ გააჩნია.     მუხლი 16🔗. შეტყობინების პირობები 1. კომპანიამ, რომლის საკუთარი სახსრები „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესით დადგენილ კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნაზე დაბლა ჩამოვა, იმავე დღეს კომისიაში უნდა წარადგინოს ამ ფაქტის შესახებ კონფიდენციალური შეტყობინება, რომელშიც უნდა შევიდეს ინფორმაცია არსებული მდგომარეობის გამოსასწორებლად მიღებული ზომების შესახებ. შეტყობინებაში განსაზღვრული უნდა იყოს კომპანიის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნა და მისი ამჟა-მინდელი საკუთარი სახსრები. თუ კომპანია დროულად არ წარუდგენს კომისიას ამგვარ შეტყობინებას, მაშინ, კანონის 30-ე მუხლის მე-4 პუნქტის „ე” ქვეპუნქტის თანახმად, კომისია უფლებამოსილია შეაჩეროს ან გააუქმოს მისი ლიცენზია. თუ კომპანიას კომისიის მიერ ეცნობა, რომ ის არღვევს ან არღვევდა ზემოაღნიშნულ წესს, და მას არ წარუდგენია შეტყობინება კაპიტალის ნაკლებობის შესახებ ამ პუნქტის შესაბამისად, კომპანიამ, მიუხედავად იმისა, ეთანხმება თუ არა იმ აზრს, რომ იგი აღნიშნული წესის დამრღვევად მიიჩნევა, უნ-და წარადგინოს კონფიდენციალური შეტყობინება კაპიტალის შესაძლო უკმარისობის შესახებ, სადაც შეუძლია გადმოსცეს თავისი უთანხმოების მიზეზი. 2. თუ კომპანიის საკუთარი სახსრები „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესით გათვალისწინებული კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნის 110%-ზე ნაკლებია ან მისთვის ცნობილია, რომ ამ რაოდენობაზე ნაკლები გახდება სუბორდინირებული სესხის გადახდის შემდეგ, კომპანიამ ამ ფაქტის აღმოჩენიდან 24 საათში კომისიაში უნდა წარადგინოს კონფიდენციალური შეტყობინება ამ ფაქტის შესახებ. 3. კომპანიამ, რომლის არალიკვიდური აქტივების საერთო ღირებულება აღემატება მისი საწყისი საკუთარი კაპიტალის 25%-ს, კომისიაში უნდა წარადგინოს კონფიდენციალური შეტყობინება ამ ფაქტის შესახებ მისი აღმოჩენიდან 24 საათში. 4. ყოველი თვის დამთავრებიდან, არა უმეტეს, 10 დღის ვადაში კომპანიამ კომისიას უნდა შეატყობინოს კალენდარული თვის ბოლო მონაცემები „საბროკერო კომპანიებისათვის კაპიტალის ადეკვატურობის მოთხოვნათა შესახებ” წესით გათვალისწინებული ყველა ცალმხრივი ზეგავლენისადმი დიდი დაქვემდებარების შესახებ. 5. კომპანიამ, რომლის არაგარანტირებული სესხები აღემატება მის საწყის საკუთარ კაპიტალს (იმ შემთხვევის გარდა, როდესაც ეს სუბორდინირებული სესხი ან ინვესტირებისათვის ნასესხები ფულადი სახსრებია ისე, რომ ამ ინვესტიციებში კომპანიას გრძელი პოზიცია გააჩნია), 24 საათში უნდა წარუდგინოს კომისიას კონფიდენციალური შეტყობინება ამ ფაქტის შესახებ. 6. თუ კომპანიას გააჩნია მიზეზი ფიქრობდეს, რომ კონტრაჰენტი, რომელთანაც მან დადო ფასიანი ქაღალდების გამოსყიდვისა ან შებრუნებული გამოსყიდვის შეთანხმება ან ხელშეკრულება მათ გასესხებასა ან სესხებაზე, ნაკისრ ვალდებულებებს არ ასრულებს აღებულ, მან კომისიას უნდა წარუდგინოს კონფიდენციალური შეტყობინება ამ ფაქტის შესახებ მისი გამოვლენიდან 24 საათში. 7. კომპანიამ, რომელიც ვერ ახერხებს თავისი ჩანაწერებისა და ბუღალტრული დავთრების დროულ წარმოებას „საბროკერო კომპანიების ჩანაწერებისა და ბუღალტრული დავთრების წარმოების შესახებ” წესის შესაბამისად, კომისიას 24 საათში უნდა წარუდგინოს კონფიდენციალური შეტყობინება ამ ფაქტის შესახებ. შეტყობინებაში აღნიშნული უნდა იყოს ის ჩანაწერები და ბუღალტრული დავთრები, რომლებიც დროულად ან საერთოდ არ იქნა წარმოებული. კომპანიამ, ასევე, შეტყობინებიდან 48 საათში კომისიას უნდა წარუდგინოს კონფიდენციალური ანგარიში, სადაც აღნიშნული იქნება, თუ რა გაკეთდა ან კეთდება მდგომარეობის გამოსასწორებლად. 8. თუ კომპანია ამ წესის მე-10 მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულ ნებისმიერ არსებით შეუსაბამობას აღმოაჩენს ან აუდიტორის მიერ ასეთი შეუსაბამობის თაობაზე ეცნობება, მან კომისიას უნდა წარუდგინოს: ა) კონფიდენციალური შეტყობინება ამის თაობაზე შეუსაბამობის აღმოჩენიდან ან მასზე ცნობის მიღებიდან 24 საათში; ბ) კონფიდენციალური ანგარიში შეტყობინების წარდგენიდან 48 საათში, სადაც აღნიშნული იქნება, თუ რა გაკეთდა ან კეთდება მდგომარეობის გამოსასწორებლად. 9. ამ მუხლით გათვალისწინებული ყველა აუცილებელი შეტყობინება და ანგარიში უნდა წარედგინოს კომისიას პირადად ან ფაქსის საშუალებით. ამ მუხლის მე-8 პუნქტის ან მე-9 პუნქტის „ბ” ქვეპუნქტის მოთხოვნათა შესაბამისად გაკეთებული ანგარიში შეიძლება წარდგენილ იქნეს 24 საათში ადგილზე მიტანით.