საქართველოს ეროვნული სტანდარტის დამტკიცების შესახებ

საქართველოს ეროვნული სტანდარტის დამტკიცების შესახებ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } h1 {margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; layout-grid-mode:line;} h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; letter-spacing:2.75pt; font-weight:normal;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; letter-spacing:2.5pt;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; } p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; } p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; } p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; } p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:12.0pt; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; } p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; } p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:12.0pt; font-size:12.0pt; } p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-before:always; font-size:10.0pt; font-style:italic;} p.MsoAutoSig, li.MsoAutoSig, div.MsoAutoSig {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; } p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni { margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.kitxva, li.kitxva, div.kitxva { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:5.65pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.pasuxi, li.pasuxi, div.pasuxi { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.7pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-28.35pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; } p.Style1, li.Style1, div.Style1 { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.chveulebrivi-wigni, li.chveulebrivi-wigni, div.chveulebrivi-wigni { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:22.7pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; } p.satauri, li.satauri, div.satauri { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.tarigi, li.tarigi, div.tarigi { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.muxliparl, li.muxliparl, div.muxliparl { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:11.0pt; } p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.karixml, li.karixml, div.karixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.petitixml, li.petitixml, div.petitixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.cignixml, li.cignixml, div.cignixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.5in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-.25in; font-size:12.0pt; } p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; } span.StylecxrilixmlSylfaenChar { } p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:9.0pt; } p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; } p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.gazette, li.gazette, div.gazette { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:11.0pt; } p.muxligazette, li.muxligazette, div.muxligazette { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.tavigazette, li.tavigazette, div.tavigazette { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} @page WordSection1 {size:8.5in 11.0in; margin:.75in 45.0pt 63.0pt 45.0pt;} div.WordSection1 {page:WordSection1;} ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 300.160.000.12.216.005.542 საქართველოს სტანდარტიზაციის, მეტროლოგიისა და სერტიფიკაციის სახელმწიფო დეპარტამენტის (საქსტანდარტი) თავმჯდომარის ბრძანება №289 2002 წლის 22 ოქტომბერი ქ. თბილისი საქართველოს ეროვნული სტანდარტის დამტკიცების შესახებ �სტანდარტიზაციის შესახებ� საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-7 პუნქტის შესაბამისად, ვბრძანებ: 1. დამტკიცდეს საქართველოს ეროვნული სტანდარტის სსტ 1.5:2002 �სტანდარტიზაციის ეროვნული სისტემა. ზოგადი მოთხოვნები სტანდარტების წყობაზე, გადმოცემაზე, გაფორმებასა და შინაარსზე�. 2. გაუქმდეს საქსტანდარტის 1997 წლის 4 ნოემბრის №131 ბრძანებით დამტკიცებული სსტ 1.5 � 94 �სტანდარტიზაციის სახელმწიფო სისტემა. ზოგადი მოთხოვნები სტანდარტების წყობაზე, გადმოცემაზე, გაფორმებასა და შინაარსზე� საქართველოს სახელმწიფო სტანდარტი. 3. ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. ბ. შოშიტაიშვილი საქართველოს ეროვნული სტანდარტი სტანდარტიზაციის ეროვნული სისტემა ზოგადი მოთხოვნები სტანდარტების წყობაზე, გადმოცემაზე, გაფორმებასა და შინაარსზე შემოღებულია: 1.11.2002 1. გამოყენების სფერო წინამდებარე სტანდარტი ადგენს ზოგად მოთხოვნებს ეროვნული და მეწარმე სუბიექტის სტანდარტების (შემდგომ � სტანდარტების), მათი ცვლილებების წყობაზე, გადმოცემაზე, გაფორმებასა და შინაარსზე. წინამდებარე სტანდარტის მოთხოვნები სავალდებულოა. 2. ნორმატიული მითითებები წინამდებარე სტანდარტში გამოყენებულია მითითებები შემდეგ ნორმატიულ დოკუმენტზე: სსტ 1.2. სტანდარტიზაციის ეროვნული სისტემა. ეროვნული სტანდარტის შემუშავების წესი. 3. მოთხოვნები სტანდარტების წყობისადმი 3.1. სტანდარტის სტრუქტურული ელემენტები. 3.1.1. სტანდარტი მოიცავს შემდეგ სტრუქტურულ ელემენტებს: � სატიტულო ფურცელს: � სტანდარტის შემუშავებასთან დაკავშირებულ საინფორმაციო მონაცემებს; � შინაარსს; � დასახელებას; � გამოყენების სფეროს; � ნორმატიულ მითითებებს; � განმარტებებს, აღნიშვნებს, შემოკლებებს; � მოთხოვნებს; � დანართებს. სტრუქტურული ელემენტები, როგორიცაა: �სატიტულო ფურცელი�, �დასახელება�, �მოთხოვნები�, სავალდებულოა. 3.2. სატიტულო ფურცელი. 3.2.1. ეროვნული და მეწარმე სუბიექტის სტანდარტების სატიტულო ფურცელი ფორმდება ა და ბ დანართების შესაბამისად. მეწარმე სუბიექტის სტანდარტის სატიტულო ფურცელზე დასაშვებია მეწარმე სუბიექტის (სასაქონლო) ნიშნის გამოყენება. 3.3. სტანდარტის შემუშავებასთან დაკავშირებული საინფორმაციო მონაცემები. 3.3.1. საინფორმაციო მონაცემები საჭიროების შემთხვევაში შეიძლება მოთავსებულ იქნეს სატიტულო ფურცლის მომდევნო ფურცელზე ან სტანდარტის ბოლო ფურცელზე. 3.3.2. საინფორმაციო მონაცემებში მოცემული უნდა იყოს სტანდარტების შემმუშავებლისა და მათი დამამტკიცებელი ორგანიზაციების დასახელება, დამტკიცების თარიღი. მაგალითად: შემუშავებულია �������������������������������������������������������������� ������������������������� ��������������� სტანდარტიზაციის ტექნიკური კომიტეტის ან ორგანიზაციის დასახელება დამტკიცებულია ����������������������������������������������������������������������� ���������� სტანდარტის დამამტკიცებელი ორგანიზაციის დასახელება და თარიღი 3.3.3. საერთაშორისო, რეგიონალური ან სხვა ქვეყნის ეროვნული სტანდარტის პირდაპირი ან ნაწილობრივ გამოყენების შემთხვევაში მიუთითებენ სტანდარტის გამოყენების საფუძველს (ხელშეკრულებასა და მისთ.), გამოყენებული სტანდარტის დასახელებასა და იმ ორგანიზაციის დასახელებას, რომელიც ამტკიცებს ამ სტანდარტს. 3.3.4. საჭიროების შემთხვევაში მიუთითებენ სტანდარტის შემუშავებისას გამოყენებულ გამოგონებებს, ლიცენზიებს და მისთ. 3.4. შინაარსი. 3.4.1. სტანდარტის შინაარსს ათავსებენ სტანდარტის პირველი გვერდის წინ. მასში აღნიშნულია სტანდარტის განყოფილებებისა და ქვეგანყოფილებების ნუმერაცია და დასახელება. 3.5. დასახელება. 3.5.1. სტანდარტის დასახელება უნდა იყოს მოკლე, ზუსტად ახასიათებდეს სტანდარტიზაციის ობიექტს, რომელზეც ვრცელდება სტანდარტი, და უნდა უზრუნველყოფდეს სტანდარტის სწორ კლასიფიკაციას საინფორმაციო მაჩვენებლებში მის ჩასართავად. 3.5.2. სტანდარტის დასახელებაში არ დაიშვება შემოკლებები, პროდუქციის მოკლე პირობითი აღნიშვნების გარდა, რომაული ციფრები და მათემატიკური ნიშნები. 3.5.3. ზოგადტექნიკური სტანდარტებისა და პროდუქციის სტანდარტების დასახელება უნდა შედგებოდეს სათაურისა და ქვესათაურებისაგან, ხოლო ფუძემდებლური სტანდარტების დასახელება � ჯგუფური სათაურისა და ქვესათაურისაგან. პროდუქციის სტანდარტის დასახელებაში ჯგუფური სათაური არ მოჰყავთ. სტანდარტის დასახელების პირველი სიტყვა უნდა იყოს არსებითი სახელი, რომელზეც ვრცელდება სტანდარტი. სტანდარტის დასახელების აგების მაგალითებია: �მიკროსკოპები ინსტრუმენტული. ზოგადი ტექნიკური მოთხოვნები�; �ძეხვი მოხარშული�; � საკეტები მანქანის გატაცების საწინააღმდეგო�; � ნაწარმი სამკერვალო და ტრიკოტაჟული�; � ტერმინები და განმარტებები�; � ცარცი და კირქვა კომბინირებული საკვების საწარმოებლად�; � კაბელები, მავთულები და საკაბელე არმატურა� და მისთ. 3.5.4. სტანდარტის დასახელებას ათავსებენ სატიტულო ფურცელზე და სტანდარტის პირველ გვერდზე. 3.6. გამოყენების სფერო. 3.6.1. სტანდარტის სტრუქტურული ელემენტი �გამოყენების სფერო� განსაზღვრავს სტანდარტიზაციის ობიექტის დასაზუსტებლად სტანდარტის მოქმედების სფეროს და ათავსებენ სტანდარტის პირველ გვერდზე. 3.6.2. სტანდარტიზაციის ობიექტის დაზუსტებისას იყენებენ შემდეგ ფორმულირებას: � წინამდებარე სტანდარტი ვრცელდება . . . �; � წინამდებარე სტანდარტი ადგენს. . . �; � წინამდებარე სტანდარტი გამოიყენება . . . �. 3.7. ნორმატიული მითითებები. 3.7.1. სტრუქტურული ელემენტი �ნორმატიული მითითებები� მოიცავს იმ ნორმატიული დოკუმენტების ნუსხას, რომელზედაც არის მითითება სტანდარტის ტექსტში. 3.7.2. მითითებული ნორმატიული დოკუმენტების ნუსხა იწყება სიტყვებით: �წინამდებარე სტანდარტში გამოყენებულია მითითებები შემდეგ ნორმატიულ დოკუმენტებზე. . .� 3.8. განმარტებები, აღნიშვნები, შემოკლებები. 3.8.1. განმარტებების ნუსხას იწყებენ სიტყვებით: �წინამდებარე სტანდარტში გამოყენებულია შემდეგი ტერმინები და განმარტებები�, ან �აღნიშვნები და შემოკლებები�. 3.9. მოთხოვნები. 3.9.1. მოთხოვნებს სტანდარტებში ადგენენ ისეთი ფორმით, რომ ერთმა მოთხოვნამ არ გამორიცხოს მეორე მოთხოვნა. 3.9.2. ეროვნული სტანდარტით სავალდებულო მოთხოვნების დადგენის შემთხვევაში მიეთითება ამ მოთხოვნების ადგილი განყოფილების, ქვეგანყოფილების, პუნქტის ან ქვეპუნქტის მიხედვით. 3.10. დანართები. 3.10.1. სტანდარტის სრულყოფის მიზნით შეიძლება დამატებითი მასალა მოთავსდეს დანართის სახით. ასეთი დანართი შეიძლება იყოს გრაფიკული მასალა, დიდი ფორმატის ცხრილები, ანგარიშები და მისთ. 3.10.2. დანართები შეიძლება იყოს სავალდებულო და სარეკომენდაციო. 3.10.3. დანართებს აღნიშნავენ ქართული ასოებით (ვ. პ. კ ასოების გარდა). დასაშვებია დანართების აღნიშვნა არაბული ციფრებით. 3.10.4. ყველა დანართი იწყება ახალი გვერდით. გვერდის ზედა მარჯვენა კუთხეში იწერება სიტყვა � დანართი�, მის ქვემოთ სიტყვა �სავალდებულო� ან �სარეკომენდაციო�. დანართს უნდა ჰქონდეს სათაური. 4. მოთხოვნები სტანდარტების გადმოცემისადმი 4.1. მოთხოვნები სტანდარტის ტექსტისადმი. 4.1.1. სტანდარტის ტექსტი უნდა იყოს მოკლე, ზუსტი და ერთმნიშვნელოვანი. სტანდარტში ჩართული უნდა იქნეს მხოლოდ ის მახასიათებლები და მოთხოვნები, რომლებიც შეიძლება ობიექტურად იქნეს შემოწმებული. 4.1.2. სტანდარტში გამოყენებული უნდა იქნეს დადგენილი ტერმინები, განმარტებები და აღნიშვნები. 4.1.3. სავალდებულო მოთხოვნათა მოყვანისას სტანდარტის ტექსტში გამოყენებული უნდა იქნეს სიტყვები: � სავალდებულოა�, � ნებადართულია მხოლოდ�, � არ დაიშვება�, � აკრძალულია� და სხვა, ხოლო სარეკომენდაციო მოთხოვნების მოყვანისას გამოიყენება სიტყვები �შეიძლება�, � აუცილებლობისას�, � როგორც წესი�, � დასაშვებია�, � შეიძლება ჰქონდეს� და სხვა. 4.1.4. სტანდარტში გამოიყენება რომაული ციფრები კვარტა ლის, ნახევარი წლის, ნაკეთობის ხარისხის (კატეგორიის, კლასის) აღსანიშნავად. დანარჩენ შემთხვევაში გამოყენებული უნდა იქნეს არაბული ციფრები. 4.1.5. სტანდარტის ტექსტში ფორმულების, ცხრილებისა და ნახაზების გარდა არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს: ნიშანი მინუსი (-) სიდიდის უარყოფითი მნიშვნელობის დროს (უნდა დაიწეროს სიტყვა � მინუსი�), ციფრობრივი მნიშვნელობის გარეშე ნიშნები, მაგალითად: > (მეტია), < (ნაკლებია), = (ტოლია), აგრეთვე ნიშნები: № (ნომერი), % (პროცენტი). 4.1.6. სტანდარტის ტექსტი დაყოფილი უნდა იყოს განყოფილებებად და ქვეგანყოფილებებად, თავისი სათაურებით. განყოფილებები შეიძლება დაიყოს პუნქტებად და ქვეპუნქტებად. დაყოფა ხდება არაბული ციფრებით. ციფრებს შორის � წერტილით. ყოველი ახალი ციფრი იწერება აბზაცით. 4.1.7. ცხრილები სტანდარტებში გამოიყენება მეტი თვალსაჩინოებისა და მოხერხებულობისათვის. ცხრილს ათავსებენ იმ ტექსტის ქვემოთ, სადაც ის არის პირველად ნახსენები. თუ ამის შესაძლებლობას არ იძლევა ცხრილის ზომა, მაშინ ცხრილს ათავსებენ მეორე გვერდზე. თუ არც ამის საშუალებაა, ცხრილს ათავსებენ დანართში. ცხრილის გრაფებში იწერება სიტყვები, ციფრები ან ცალკეული ასოები. ცხრილი უნდა იძლეოდეს ზუსტ მითითებას სიდიდეების დასადგენად. 4.1.8. ცხრილის მეორე გვერდზე გადატანისას ცხრილის გრაფები თავის სათაურებითა და ქვესათაურებით უნდა იქნეს გამეორებული. 4.1.9. ანგარიშის ერთეულებისა და ფიზიკურ სიდიდეთა ერთეულების აღნიშვნებს იყენებენ მხოლოდ რიცხობრივი მნიშვნელობის დროს ქართული ან ლათინური ასოებით, წერტილის დასმის გარეშე. მაგალითად, 10 ცალი, 10 კგ და სხვა. 4.2. სტანდარტის ტექსტის სათაურები, ცხრილები, გრაფიკული მასალა, ფორმულები 4.2.1. სტანდარტის ტექსტის პუნქტებად და ქვეპუნქტებად დაყოფისას აუცილებელია ყოველი პუნქტი მოიცავდეს დასრულებულ ინფორმაციას. 4.2.2. განყოფილებას უნდა ჰქონდეს რიგითი ნუმერცია მთელ ტექსტში. მაგალითად: 1, 2, 3 და ა.შ. ქვეგანყოფილებას ეძლევა განყოფილების რიგითი ნომერი. მაგალითად: 1.1. ქვეგანყოფილებას შეიძლება ჰქონდეს ქვეპუნქტები. მაგალითად: 4.2.1; 5.5.1. და მისთ. 4.2.3. განყოფილებებსა და ქვეგანყოფილებებს უნდა ჰქონდეთ სათაური. 4.2.4. სათაურები უნდა იბეჭდებოდეს განყოფილებისა და ქვეგანყოფილების არაბული ციფრების აღნიშვნის შემდეგ. 4.2.5. ქვეპუნქტებში შეიძლება მოყვანილ იქნეს ჩამონათვალი. ჩამონათვლის ყოველი პოზიციის წინ იწერება ტირე (�), ან ასოები ანბანის მიხედვით, რომელიც გამოიყოფა ფრჩხილით. მაგალითად: � კედლის სიმაღლე; ���� �������������� �����ა) კედლის სიმაღლე. 4.2.6. ძირითადი მოთხოვნები ცხრილების შედგენაზე იხილეთ 4.1.7. და 4.1.8. პუნქტებში. 4.2.7. სიტყვა �ცხრილი� იწერება ცხრილის ზედა მარჯვენა კუთხეში და საჭიროების შემთხვევაში აღინიშნება მისი რიცხობრივი რიგითი ნომერი არაბული ციფრებით. 4.2.8. ცხრილში გრაფების სათაურებისა და ქვესათაურების შესამოკლებლად ცალკეულ ცნებებს ცვლიან შესაბამისი დადგენილი ასოთა აღნიშვნებით, თუ ტექსტში არის მოცემული მათი განმარტებები ან მოყვანილია ილუსტრაციები. მაგალითად: d �დიამეტრი; h � სიმაღლე; l � სიგრძე. 4.2.9. ცხრილებში განმეორებითი სიტყვების ნაცვლად გამოიყენებენ ბრჭყალებს (� � �). ბრჭყალების გამოყენება რიცხობრივი მნიშვნელობების ნაცვლად არ დაიშვება. თუ ცხრილში მთლიანად ერთი განზომილებაა გამოყენებული, ამ განზომილების მნიშვნელობას უჩვენებენ ცხრილის თავში. ცხრილში ცალკეული მონაცემების უქონლობის შემთხვევაში გრაფაში წერენ ტირეს (�). 4.2.10. გრაფიკული მასალა (სქემები, დიაგრამები, ნახატები და სხვა) შეიძლება მოთავსდეს სტანდარტში მისი უკეთ გაგებისათვის, აგრეთვე ობიექტის თვისებების ან მახასიათებლების დადგენის მიზნით. გრაფიკულ მასალაზე მოცემული უნდა იქნეს მითითება სტანდარტის ტექსტში. 4.2.11. გრაფიკული მასალა უნდა განლაგდეს უშუალოდ ტექსტის შემდეგ, რომელშიც იგი პირველად არის ნახსენები, ან მომდევნო გვერდზე, ხოლო აუცილებლობისას � დანართში. 4.2.12. თუ სტანდარტში გრაფიკულ მასალას ახლავს ცხრილი, იგი უნდა მოთავსდეს გრაფიკული მასალის შემდეგ. 4.2.13. გრაფიკული მასალის ნუმერაცია უნდა განისაზღვროს განყოფილების ნუმერაციით. მაგალითად: ნახაზი 1.1; ნახაზი 1.2 და სხვა. 4.2.14. ფორმულები, რომლებიც გამოყენებულია სტანდარტში, ინომრება არაბული ციფრებით, გამჭოლი ნუმერაციით. ამ ციფრებს ათავსებენ ფორმულის გასწვრივ ფრჩხილებში. მაგალითად: (1). (2) და ა. შ. 4.2.15. ფიზიკურ სიდიდეთა სიმბოლოს განმარტება მოცემული უნდა იქნეს ახალი სტრიქონიდან იმავე თანმიმდევრობით, როგორც ეს ფორმულაშია მოყვანილი. განმარტების პირველი სტრიქონი უნდა იწყებოდეს სიტყვით �სადაც� (ორი წერტილის გარეშე). 4.2.16. ფორმულის გადატანა შემდეგ სტრიქონზე დაიშვება მხოლოდ ოპერაციის შესრულების ნიშნებზე, ამასთან, ნიშანს მეორე სტრიქონის დასაწყიში იმეორებენ. არატიპოგრაფიული საშუალებით გამოცემულ სტანდარტებში ფორმულები შეიძლება შესრულებულ იქნეს მანქანური წესით ან სამხაზველო შრიფტით 2,5 მმ სიმაღლისა. 4.2.17. სტანდარტებში შენიშვნები მოჰყავთ საჭიროების შემთხვევაში. შენიშვნები უნდა მოთავსდეს იმ ტექსტის, გრაფიკული მასალის ან ცხრილის შემდეგ, რომელსაც ეს შენიშვნები მიეკუთვნება, და იმავე გვერდზე ქვედა ნაწილში, ტექსტიდან ხაზის გამოყოფით. თუ შენიშვნა რამდენიმეა, მათ უკეთებენ ნუმერაციას არაბული ციფრებით, მითითების აღნიშვნა ტექსტში შეიძლება შესრულდეს ციფრებით ან ვარსკვლავებით. 4.2.18. სტანდარტში დაიშვება შემდეგი შემოკლებანი. გვ. � გვერდი; წ. � წელი; წწ. � წლები; მინ. � მინიმალური; აბს. � აბსოლუტური; შეფ. � შეფარდებითი. აგრეთვე ზოგადად მიღებული შემდეგი შემოკლებანი: ა.შ.� � ასე შემდეგ; მისთ. � მისთანანი; სხვ. � სხვადასხვა; იხ. � იხილეთ; ნომინ. �ნომინალური; უმც. � უმცირესი; უმეტ. � უმეტესი და სხვა. ასევე დასაშვებია ქართული ორთოგრაფიით და შესაბამისი სტანდარტებით დადგენილი აბრევიატურა. 4.2.19. თუ სტანდარტში მოყვანილია სიტყვათა ან დასახელებათა შემოკლების განსაკუთრებული სისტემა, გამოყენებულ შემოკლებათა ნუსხა უნდა იყოს მოყვანილი სტრუქტურულ ელემენტში � აღნიშვნები და შემოკლებები�. 4.2.20. სტანდარტში გამოყენებულ უნდა იქნეს შესაბამისი სტანდარტით დადგენილი ფიზიკურ სიდიდეთა სტანდარტიზებული ერთეულები და მათი აღვნიშვნები. გამზომი სისტემის ერთეულებთან ერთად, აუცილებლობისას, ფრჩხილებში მიუთითებენ გამოყენებისათვის ნებადართულ, ადრე გამოყენებულ სისტემათა ერთეულებს. სტანდარტში იყენებენ ფიზიკურ სიდიდეთა საერთაშორისო ან ქართულ აღნიშვნებს. არ დაიშვება ერთ სტანდარტში სხვადასხვა სისტემის ფიზიკურ სიდიდეთა ერთეულების გამოყენება. 4.2.21. სტანდარტის ტექსტში ანგარიშის ერთეულები, რომლებიც გამოხატავენ რომელიმე საგნის რაოდენობას ერთიდან ცხრამდე, დასაშვებია აღნიშნულ იქნეს არა ციფრებით, არამედ სიტყვებით, მაგალითად: � შეირჩეს პარტიიდან ცხრა ბოთლი წნევაზე გამოსაცდელად�. 4.2.22. თუ სტანდარტის ტექსტში მოყვანილია ერთი და იმავე ერთეულით გამოხატული ფიზიკური სიდიდის რიცხობრივ მნიშვნელობათა რიგი, მაშინ ფიზიკური სიდიდის ერთეულის აღნიშვნას მიუთითებენ მხოლოდ ბოლო რიცხვითი მნიშვნელობისათვის. მაგალითად: ა) 1,0; 1,5; 2,0; 2,5 მმ; ბ) 10; 30; 60 კგ. 4.2.23. თუ სტანდარტის ტექსტში მოჰყავთ ფიზიკურ სიდიდეთა რიცხვითი მნიშვნელობების დიაპაზონი, რომელიც გამოხატულია ფიზიკური სიდიდის ერთი და იმავე ერთეულით, მაშინ ფიზიკური სიდიდის აღნიშვნა მიეთითება დიაპაზონის ბოლო რიცხვით მნიშვნელობას. მაგალითად: ა) 1-დან 5 მმ-მდე; ბ) 10-დან 100 კგ-მდე. 4.2.24. წილადური რიცხვები საჭიროა მოცემული იქნეს ათნიშნა წილადების სახით, გარდა დიუმებში მოყვანილი ზომებისა, რომლებიც უნდა ჩაიწეროს ასე: 1/4, 1/2 (მაგრამ არა; 1; 1). რიცხვითი მნიშვნელობის გარეშე � დიუმის� დასახელება მოჰყავთ მთლიანად. �4 .2. 4.2.25. თუ რიცხვითი მნიშვნელობის გამოხატვა შეუძლებელია ათნიშნა წილადის სახით, მაშინ დასაშვებია იგი ჩაიწეროს უბრალო წილადის სახით ერთ სტრიქონში. დახრილი ხაზის მეშვეობით. მაგალითად: 5/32. 4.2.26. საჭიროების შემთხვევაში სტანდარტში მოჰყავთ ბიბლიოგრაფიული მონაცემები, რომლებსაც ათავსებენ ცალკე გვერდზე სტანდარტის ბოლოს. 5. მოთხოვნები სტანდარტების შინაარსისადმი 5.1. მოთხოვნები პროდუქციის სტანდარტებისადმი პროდუქციის სტანდარტების შინაარსისადმი მოთხოვნა ზოგადი სახით შედგება ისეთი განყოფი ლებებისაგან, როგორიცაა: � კლასიფიკაცია, ძირითადი პარამეტრები და ზომები; � ტექნიკური მოთხოვნები; � მიღების წესები; � გამოცდის მეთოდები; � შეფუთვა, ნიშანდება, ტრანსპორტირება და შენახვა; � მითითებები ექსპლუატაციაზე; � დამამზადებლის გარანტიები. 5.1.1. განყოფილებაში � კლასიფიკაცია, ძირითადი პარამეტრები და ზომები�, როგორც წესი, მოჰყავთ პროდუქციის ძირითადი სამომხმარებლო მახასიათებლები, ნახაზები, ცხრილები, დამატებითი მოთხოვნები, ქიმიური შემადგენლობა და პროდუქციის პირობითი აღნიშვნები. 5.1.2. განყოფილება � ტექნიკური მოთხოვნები� მოიცავს ისეთ ძირითად ქვეგანყოფილებებს, როგორიცაა: � მახასიათებლები (თვისებები); � მოთხოვნები უსაფრთხოებაზე; � მოთხოვნები გარემოს დაცვაზე; � მოთხოვნები ნედლეულსა და მასალებზე; � მოთხოვნები კომპლექტურობაზე. 5.1.2.1. ქვეგანყოფილებაში � მახასიათებლები (თვისებები)�, როგორც წესი, მოჰყავთ მხოლოდ ის მოთხოვნები, რომლებიც სავალდებულოა და ექვემდებარება შემოწმებას. ქვეგანყოფილება � მახასიათებლები (თვისებები)� ზოგად შემთხვევაში მოიცავს პუნქტებს, რომლებიც ადგენენ: � მოთხოვნებს დანიშნულებაზე; � მოთხოვნებს საიმედოობაზე; � მოთხოვნებს რადიოელექტრონულ დაცვაზე; � მოთხოვნებს გარე ზემოქმედებაზე; � მოთხოვნებს ერგონომიკაზე; � მოთხოვნებს ტექნოლოგიურობაზე; � მოთხოვნებს კონსტრუქციულობაზე. ამ პუნქტებში ადგენენ პროდუქციის ძირითადი ფუნქციიდან გამომდინარე მოთხოვნებს: მწარმოებლურობაზე, სიზუსტეზე, შემადგენლობაზე, ურთიერთშენაცვლებადობაზე, აგრეთვე მოთხოვნებს პროდუქციის ფუნქციის შენარჩუნებაზე დროის გარკვეულ ინტერვალში ექსპლუატაციის, რემონტის, ტრანსპორტირებისა და შენახვის გათვალისწინებით. 5.1.2.2. ქვეგანყოფილებაში � მოთხოვნები უსაფრთხოებაზე� ადგენენ: � მოთხოვნებს სახანძრო უსაფრთხოებაზე; � მოთხოვნებს აფეთქების უსაფრთხოებაზე; � მოთხოვნებს რადიაციულ უსაფრთხოებაზე; � მოთხოვნებს ქიმიური და გამაბინძურებელი ნივთიერებების ზემოქმედების უსაფრთხოებაზე; მათ შორის ნივთიერების ან მასში შემავალი კომპონენტების ზღვრულ დასაშვებ კონცენტრაციებზე; � მანქანებისა და დანადგარების მომსახურების უსაფრთხოებაზე, მათ შორის უსაფრთხოების მოთხოვნებს მომსახურე პერსონალის მცდარ მოქმედებასა და ფუნქციონირების თვითნებურ დარღვევაზე და მისთ.; � მოთხოვნებს დამცავ საშუალებებზე, სასიგნალო ფერებსა და უსაფრთხოების ნიშნებზე, ტოქსიკური და პროდუქციის ხანძარსაწინააღმდეგო თვისებებზე, მის თვითაალებადობაზე, აფეთქებასა და მისთ. 5.1.2.3. ქვეგანყოფილებაში � მოთხოვნები გარემოს დაცვაზე� ადგენენ ისეთ კონკრენტულ მოთხოვნებს, რომელიც მიმართულია გარემოს დაცვისადმი პროდუქციის წარმოების, ტრანსპორტირების, შენახვისა და უტილიზაციის დროს. ამავე დროს მიუთითებენ საშიშროების კლასს, მდგრადობის მაჩვენებელს, აგრეთვე იმ მინიმალურ მაჩვენებლებსაც, რომლებსაც შეუძლიათ გამოიწვიონ გარემოს ოდნავი დაბინძურება და მისთ. 5.1.2.4. ქვეგანყოფილებაში � მოთხოვნები ნედლეულზე, (მასალებსა და ნაკეთობებზე)� ადგენენ: � შესაძენი ნაკეთობების, სითხეების, საცხებების, საღებავებისა და მასალების (პროდუქციის, ნივთიერებების) გამოყენებას; � გამოყენებული დეფიციტური და ძვირფასი მასალების, ლითონებისა და შენადნობების გამოყენებასა და/ან შეზღუდვას; � მეორეული ნედლეულისა და წარმოების ნარჩენების გამოყენებას. 5.1.2.5. ქვეგანყოფილებაში � კომპლექტურობა� ადგენენ მიწოდების კომპლექტში შემავალი ნაკეთობების ცალკეულ მექანიკურად დაუკავშირებელ, შემადგენელ ნაწილებს, ინსტრუმენტებს. 5.1.3. განყოფილებაში � მიღების წესები� ადგენენ მოთხოვნებს პროდუქციის მიღებაზე ხარისხისა და რაოდენობის მიხედვით, კონტროლის წესსა და აუცილებლობისას გამოცდის პროგრამებს. განყოფილებაში ადგენენ პროდუქციისა და მომსახურების წარსადგენ და მიღების ჩასატარებელ წესს, წარსადგენი პარტიების სიდიდეს, საკონტროლო ნორმატივებს, პროდუქციის მიღებამდე დაყოვნების აუცილებლობასა და ხანგრძლივობას, აგრეთვე მიღების შედეგების გაფორმების წესს (დოკუმენტს ხარისხის შესახებ, დამღასა და მისთ.). აუცილებლობისას მოთხოვნის სახით ადგენენ კონტროლის ორგანოების მიერ პროდუქციისა და მომსახურების მიღების დამადასტურებელი დამღების დასმის წესსა და ადგილს. პროდუქციის დანიშნულებიდან გამომდინარე, ადგენენ გამოცდის (მიღება-ჩაბარების და პერიოდულის) პროგრამებს, აგრეთვე მიუთითებენ გამოცდაგავლილი პროდუქციის გამოყენების (შენახვის) წესს, განმეორებითი (დამატებითი) გამოცდისათვის ნიმუშების შერჩევისა და შენახვის აუცილებლობასა და მისთ. ყოველი გამოცდისათვის ადგენენ მისი ჩატარების პერიოდულობას, აგრეთვე პროდუქციის შესამოწმებელ მახასიათებლებს, თვისებებსა და მათი შემოწმების თანმიმდევრობას. ხარისხის შერჩევითი და სტატისტიკური კონტროლის დროს მიუთითებენ კონტროლის გეგმას (გასაკონტროლებელი პარტიის მოცულობას, ცალობითი პროდუქციისათვის ამონაკრების მოცულობას. არაცალობითი პროდუქციისათვის� � სინჯების მოცულობას, საკონტროლო ნორმატივებს ან წესებს). 5.1.4. განყოფილებაში � გამოცდის მეთოდები� მოჰყავთ მოთხოვნები პროდუქციის გამოცდის მეთოდებისადმი. გამოცდის მეთოდები უნდა იყოს ობიექტური, მკაფიოდ ფორმულირებული, ზუსტი და უნდა უზრუნველყოფდეს თანმიმდევრულ და აღწარმოებლურ შედეგებს. ყოველი გამოცდის მეთოდისათვის, მისი ჩატარების სპეციფიკიდან გამომდინარე, ადგენენ: � გამოცდის საშუალებებსა და დამხმარე დანადგარებს; � გამოცდის მომზადებისა და ჩატარების წესს; � გამოცდის შედეგების დამუშავების წესს; � გამოცდის შედეგების გაფორმების წესს; � გამოცდის დასაშვებ ცდომილებას. ერთი მაჩვენებლის გამოცდის მეთოდის მოთხოვნათა დამდგენ სტანდარტში დაიშვება გამოცდის რამდენიმე მეთოდის გათვალისწინება. ერთი მათგანი განისაზღვრება როგორც დამმოწმებელი (საარბიტრაჟო). თუ დადგენილი მეთოდები არ წარმოადგენს მთლიანად ურთიერთშემნაცვლებელს ყოველი მათგანისათვის, მოყვანილი უნდა იქნეს მათი განსხვავების ან დანიშნულების მახასიათებელი მონაცემები. თუ რამდენიმე გამოცდის მეთოდისათვის ცალკეული მოთხოვნების შინაარსი ემთხვევა ერთმანეთს, შესაბამისი მოთხოვნები მოჰყავთ მხოლოდ პირველი მეთოდისათვის, ხოლო დანარჩენისათვის იძლევიან მინიშნებებს პირველ მეთოდზე. საგამოცდო საშუალებებისა და დამხმარე მოწყობილობების მითითებებისას მოჰყავთ გამოყენებული მოწყობილობების (დანადგარების, ხელსაწყოების, სამარჯვების, ინსტრუმენტებისა და მისთ.) ნუსხა ან მოწყობილობის ძირითადი ტექნიკური მახასიათებლები (გაზომვის დიაპაზონი, სისტემატური ცდომილება და ა.შ.), რომლებიც აუცილებელია გამოცდის საჭირო სიზუსტის უზრუნველსაყოფად, მოჰყავთ აგრეთვე მასალების (რეაქტივების) ნუსხა ან მისი თვისებების მონაცემები. მასალების (რეაქტივების) კონკრეტული მარკების ერთმნიშვნელოვანი განსაზღვრის აუცილებლობისას მოცემული უნდა იყოს მათი პირობითი აღნიშვნა. უნივერსალური მოწყობილობების გამოყენებისას მიუთითებენ მის დასახელებას, აღნიშვნას იმ ნორმატიული დოკუმენტის მინიშნებით, რომლითაც იგი გამოდის, აგრეთვე მის კლასსა და დიაპაზონს. სპეციალურად მოცემული გამოცდისათვის დამზადებული იმ მოწყობილობისა და რიაქტივების გამოყენებისას, რომელთა დამზადება არ წარმოებს, სტანდარტის ტექსტში ან დანართში იძლევიან აღწერას, სქემებს, რეცეპტურასა და ა. შ. გამოცდის ჩატარების მომზადების წესის გადმოცემისას მიეთითება პროდუქციის გამოცდისათვის მომზადების მონაცემები, აგრეთვე ნიმუშების (სინჯების) შერჩევის ადგილი და საშუალება, ფორმა, სახე, ზომები ან მასა. აუცილებლობისას � მათი შენახვისა და/ან ტრანსპორტირების პირობები. აუცილებლობისას მოჰყავთ საზომი დანადგარის სტრუქტურული და ფუნქციური სქემა, აგრეთვე ხელსაწყოების ან აპარატების შეერთების სქემები. გამოცდის ჩატარების მეთოდიკის მოთხოვნათა გადმოცემისას მოჰყავთ გამოცდის პირობები და რეჟიმი, ჩასატარებელ ოპერაციათა თანმიმდევრობა (თუ ეს თანამიმდევრობა გავლენას ახდენს გამოცდის შედეგებზე) და მათი აღწერა. გამოცდის შედეგების დამუშავების წესების გადმოცემისას მოჰყავთ საანგარიშო ფორმულები. გამოცდის შედეგების გაფორმების მოთხოვნათა გადმოცემისას ადგენენ მოთხოვნებს გამოცდის ჟურნალისადმი (ოქმისადმი), მათში მონაცემების შინარსისა და თანამიმდევრობისადმი. 5.1.5. განყოფილება � ნიშანდება, შეფუთვა, ტრანსპორტირება და შენახვა� მოიცავს შემდეგ ქვეგანყოფილებებს: � ნიშანდება; � შეფუთვა; � ტრანსპორტირება; � შენახვა. 5.1.5.1. ქვეგანყოფილებაში � ნიშანდება� ადგენენ შემდეგ მოთხოვნებს პროდუქციის ნიშანდებაზე, მათ შორის სატრანსპორტო ნიშანდებაზე, როგორიცაა: � ნიშანდების ადგილი (უშუალოდ პროდუქციაზე, ტარაზე და მისთ.); � ნიშანდების აღნიშვნის წესი (გრავირება, ამოწვა, საღებავით დატანა და ა.შ.): � ნიშანდების შინაარსი. აუცილებლობისას უჩვენებენ მოთხოვნებს ნიშანდებაში ისეთი მითითების ჩართვის შესახებ, როგორიცაა: � გამოყენებისა და წინასწარი გაფრთხილების პირობები პოდუქციის ტრანსპორტირებისას, შენახვისას და გამოყენებისას: � უსაფრთხოება (ხანძრის, აფეთქების და მისთ.); � პერიოდული დათვალიერების, კონტროლის, კვლავკონსერვაციის ვადები და მისთ. 5.1.5.2. ქვეგანყოფილებაში � შეფუთვა� ადგენენ მოთხოვნებს შესაფუთ მასალებზე, პროდუქციის შეფუთვის საშუალებებზე და მისთ. ქვეგანყოფილებაში მიეთითება: � პროდუქციის შესაფუთად მომზადების წესები (კონსერვაციის ჩათვლით) გამოყენებულ საშუალებათა მითითებით; � სამომხმარებლო სატრანსპორტო ტარა, მათი შედარებით ეკონომიკური სახეების გამოყენების მოთხოვნათა გათვალისწინებით, მათ შორის მრავალჯერბრუნვადი ტარა. ზომების უნიფიკაცია. შეფუთვისას გამოყენებული დამხმარე მასალები, აგრეთვე სახალხო მოხმარების საგნებისათვის ტექნიკური ესთეტიკის მოთხოვნები; � პროდუქციის რაოდენობა სამომხმარებლო შეფუთვისა და სატრანსპორტო ტარის ერთეულში; � პროდუქციის შეფუთვის საშუალებები ტრანსპორტირების პირობების გათვალისწინებით (ტარაში, ტარის გარეშე და მისთ); � პროდუქციის განლაგებისა და დაწყობის წესი; � შეფუთვისას ტარაში ჩადებული დოკუმენტების ნუსხა და მათი შეფუთვის წესი. ქვეგანყოფილებაში სამომხმარებლო და სატრანსპორტო ტარაზე მოთხოვნებთან ერთად, მიეთითება სატრანსპორტო პაკეტების, კონტეინერების ან ქვესადებების გამოყენების მოთხოვნები. 5.1.5.3. ქვეგანყოფილებაში � ტრანსპორტირება და შენახვა� მიეთითება ტრანსპორტის სახეები (საჰაერო, სარკინიგზო, საავტომობილო, საზღვაო); ტრანსპორტის საშუალებები (დახურული, ღია, ცისტერნა, რეფრიჟერატორი და მისთ.), დამაგრებისა და დაფარვის საშუალებები და სხვა. ქვეგანყოფილებაში მიეთითება ტრანსპორტირების პარამეტრები (დასაშვები სიშორე, სიჩქარე და მისთ.) და დასაშვები მექანიკური ზემოქმედება, კლიმატური პირობები, გადაზიდვისას სპეციალური მოთხოვნები პროდუქციისადმი, გარე ფაქტორების ზემოქმედებისაგან დაცვის აუცილებლობა, დარტყმისაგან დაცვა დატვირთვა-გადმოტვირთვისას (პროდუქციის თვისებურება მისი დატვირთვა-გადმოტვირთვისას), გადაზიდვის შემდგომ პროდუქციასთან მოპყრობა, რეკონსერვაციის წესი და სხვა. ქვეგანყოფილებაში მიეთითება პროდუქციის შენახვის პირობები მათი თავდაპირველი სახით შენარჩუნების უზრუნველსაყოფად, მათ შორის: მოთხოვნები პროდუქციის შენახვის ადგილისადმი (ფარდული, დახურული საწყობი, გამთბარი შენობა და მისთ.), პროდუქციაზე გარემოს (სინესტის, მავნე აორთქლებისა და სხვა.) გავლენისადმი, შენახვის ტემპერატურული რეჟიმისადმი, ხოლო აუცილებლობისას � პროდუქციის კვლავ კონსერვაციის ვადები. ზემოაღნიშნულის გარდა მოჰყავთ პროდუქციის დაწყობის საშუალებები (შტაბელებად, თაროებზე და ა.შ.), აგრეთვე მალფუჭებადი, შხამიანი, ხანძარსაშიში, ფეთქებადსაშიში და მსგავსი პროდუქციის შენახვის სპეციალური წესები. პროდუქციის შენახვის წესებს აყალიბებენ შემდეგი თანმიმდევრობით: � შენახვის ადგილი; � შენახვის პირობები; � დაწყობის პირობები; � სპეციალური წესები და შენახვის ვადები (აუცილებლობისას). მაგალითად: რეზისტორები შეფუთული სახით შენახულ უნდა იქნეს დახურულ სასაწყობო შენობებში 5​0-დან 30​0C -მდე ტემპერატურისა და 85%-მდე ფარდობითი ტენიანობის პირობებში. 5.1.6. განყოფილებაში � მითითებანი ექსპლუატაციაზე� ითვალისწინებენ პროდუქციის საექსპლუტაციოდ გადაცემის მომზადებას, ექსპლუატაციის ადგილზე ნაკეთობების მონტაჟის წესს, ნაკეთობების ექსპლუატაციის ძირითად ნორმებს, ტექნიკური მომსახურებისა და შეკეთების პერიოდულობასა და მისთ. 5.1.7. განყოფილებაში �დამამზადებლის გარანტიები� მოჰყავთ დამამზადებლის მიერ გამოშვებული პროდუქციის გარანტიები ექსპლუატაციის, შენახვის ვადებისა და სხვათა შესახებ. განყოფილებაში ტიპური ფორმულირების სახით ადგენენ შემდეგს: �მომწოდებელი (დამამზადებელი, სამუშაოთა და მომსახურების შემსრულებელი) გარანტიას იძლევა წინამდებარე სტანდარტის მოთხოვნებთან ������������������������������������������������������ პროდუქციის, მომსახურების დასახელება შესაბამისობის შესახებ ექსპლუატაციის, შენახვის, გადაზიდვის და მონტაჟის მოთხოვნათა დაცვის შემთხვევაში�. �საგარანტიო ვადა ���������������������������� ��������������������������������������������������������������� �სახე ხანგრძლივობა აითვლება �������������������������������������������- დან�.����������� ������������������������������� ��������������� ��������������� ��������������� ���საგარანტიო ვადის ათვლის საწყისი მომენტი მომწოდებელი იძლევა პროდუქციის (მომსახურების) ხარისხის გარანტიას მთლიანად, შემა დგენელი ნაწილებისა და მაკომპლექტებელი ნაკეთობების ჩათვლით. მაკომპლექტებელი ნაკეთობებისა და შემადგენელი ნაწილების ექსპლუატაციის საგარანტიო ვადა ითვლება ძირითადი ნაკეთობების საგარანტიო ვადის ტოლად, თუ სხვა რაიმე არ არის გათვალისწინებული სტანდარტით ან ტექნიკური პირობებით ძირითად ნაკეთობაზე. 5.2. მოთხოვნები პროცესების სტანდარტებისადმი 5.2.1. პროცესების სტანდარტების მოთხოვნები უნდა ითვალისწინებდეს მოთხოვნებს სხვადასხვა სამუშაოებისა და მეთოდებისადმი იმ ტექნოლოგიურ პროცესებში, რომლებიც მიმართულია პროდუქციის (მომსახურების) შემუშავებასთან, დამზადებასთან, შენახვასთან, ტრანსპორტირებასთან, ექსპლუატაციასთან, შენახვასა და უტილიზაციასთან. ასეთი ტექნოლოგიური პროცესები შეიძლება იყოს დამოუკიდებელი, ერთობლივი და მისთ. 5.2.2. სტანდარტები პროცესების შესახებ უნდა მოიცავდეს მოსახლეობის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაცვის მოთხოვნებს ტექნოლოგიური ოპერაციების ჩატარებისას, აგრეთვე მოთხოვნებს დამხმარე ინსტრუმენტებისადმი. 5.2.3. სტანდარტები პროცესების შესახებ უნდა მოიცავდეს აგრეთვე ტექნოლოგიური ოპერაციების ჩატარების დროს გარემოს დაცვის მოთხოვნებს: გარემოზე ეკოლოგიური თვალსაზრისით ქიმიური, ფიზიკური, ბიოლოგიური ზემოქმედების ზღვრულ დასაშვებ ნორმებს. 5.3. მოთხოვნები ზოგადტექნიკური სტანდარტებისადმი 5.3.1. ზოგადტექნიკური სტანდარტები ადგენენ მოთხოვნებს, ნორმებსა და წესებს, რომლებიც უზრუნველყოფენ ერთიან პოლიტიკას მეცნიერებაში, ტექნიკასა და წარმოებაში პროდუქციის შემუშავებისა და მისი გამოყენების დროს. 5.3.2. ზოგადტექნიკური სტანდარტები ადგენენ ტერმინებს, განმარტებებსა და პირობით აღნიშვნებს, რომლებიც გამოიყენება მეცნიერებაში, ტექნიკაში, მრეწველობაში, სოფლის მეურნეობაში და მისთ. 5.3.3. ზოგადტექნიკური სტანდარტები ადგენენ საერთო ტექნიკურ სიდიდეებს, ნორმებს, მათ შორის ტექნიკური პირობების მეტროლოგიური უზრუნველყოფისათვის, სახელმწიფო ეტალონების ერთეულებს, სახელმწიფო დამოწმების სქემებს, მოწყობილობების კლასებს, ხმაურის, ვიბრაციის, რადიაციული გამოსხივების დასაშვებ სიდიდეებსა და მისთ. 5.4. მოთხოვნები ფუძემდებლური სტანდარტებისადმი 5.4.1. ფუძემდებლური სტანდარტები ადგენენ სტანდარტიზაციის ძირითად დებულებებს, რომლებიც განსაზღვრავენ სტანდარტიზაციის კონკრეტულ მიმართულებებს, ადგენენ მიზნებს, ამოცანებს, საზღვრავენ ორგანიზაციულ ტექნიკურ მიმართულებებს გარკვეულ სამუშაოთა ჩასატარებლად. 5.4.2. ფუძემდებლური სტანდარტები ადგენენ ნორმატიული და ტექნიკური დოკუმენტაციის შემუშავებისა და დანერგვის წესებს, აგრეთვე თანმიმდევრობასა და შინაარსს ორგანიზაციულ-ტექნიკურ სამუშაოთა განსახორციელებლად. 6. მოთხოვნები სტანდარტებში ცვლილებების შეტანის შესახებ 6.1. სტანდარტების ყოველ ცვლილებას აფორმებენ ცალკეული ცვლილებების სახით �ზ�, �თ�, �ი� დანართების შესაბამისად. 6.2. ცვლილებების ტექსტის გადმოცემისას საჭიროა მიეთითოს განყოფილებების, ქვეგანყოფილებების, პუნქტების, ქვეპუნქტების, ცხრილებისა და ა.შ. ნომრები და გამოყენებულ იქნეს სიტყვები: �შეიცვალოს�, �დაემატოს�, �ამოღებულ იქნეს,� �ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით�. მაგალითად: 1.5.1.2.7. ქვეპუნქტს დაემატოს აბზაცი: � დაიშვება რედუქტორების შეფუთვა გოფრირებულ ყუთებში�. 2. ამოღებული იქნეს პუნქტი 4.5. 3. პუნქტი 5.6 ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: �5.6 შემუშავების წესი � სსტ 1. 2 -ის მიხედვით.� 6.3. სტანდარტის ხელახალი გამოცემისას ამოღებულ განყოფილებებს, ქვეგანყოფილებებს, პუნქტებს, ქვეპუნქტებს, ცხრილებს, გრაფიკულ მასალებს, დანართებს არ ბეჭდავენ, მიუთითებენ მხოლოდ მათ ნომრებს და აკეთებენ აღნიშვნას ამოღების შესახებ. ამ აღნიშვნებს გამოყოფენ ნახევრად მსხვილი შრიფტით. მაგალითად: � 1.3 ამოღებულია�. 6.4. სტანდარტების ადრე დამტკიცებული ცვლილებები არ შეაქვთ შემდგომ ცვლილებებში. ყოველი ცვლილება მოქმედებს ცალკეულად. სტანდარტის განყოფილების, ქვეგანყოფილების, პუნქტის, ქვეპუნქტის, აბზაცის, ცხრილის, გრაფიკული მასალის, დანართის განმეორებითი ცვლილებისას შემდგომ ათავსებენ მის ახალ, სრულ რედაქციას ნაცვლად საწყისი რედაქციისა და ადრინდელი ცვლილებისა. ამ შემთხვევაში მოქმედებს სტანდარტის ბოლო ცვლილება. 6.5. სტანდარტის ტექსტის ახალი განყოფილებების, ქვეგანყოფილებების, პუნქტების, ქვეპუნქტების, ცხრილის, გრაფიკული მასალების, დანართების დამატებისას ან მათი ტექსტიდან ამოღებისას განყოფილებების, ქვეგანყოფილებების, პუნქტების, ქვეპუნქტების, ცხრილების, გრაფიკული მასალების, დანართების ნუმერაციის შეცვლა არ დაიშვება. ახალი განყოფილებები მოთავსებულ უნდა იქნეს დანართების წინ, ხოლო ახალი ქვეგანყოფილებები, პუნქტები, ქვეპუნქტები, შესაბამისი განყოფილებების, ქვეგანყოფილების, პუნქტების და ქვეპუნქტების ბოლოში, მათი ნუმერაციის ზრდით. 6.6. ცვლილებების შინაარსის გადმოცემა უნდა აკმაყოფილებდეს მე-4 განყოფილების მოთხოვნებს. 7. მოთხოვნები სტანდარტის გაფორმებისადმი 7.1. მოთხოვნები სტანდარტის ტექსტის გაფორმებისადმი 7.1.1. სტანდარტებს ბეჭდავენ და გამოსცემენ შემდეგი საშუალებებით: � მანქანური წესით; � ტიპოგრაფიული წესით. 7.1.2. მანძილი განყოფილებისა და ქვეგანყოფილების სათაურებს შორის, წინამდებარე და მომდევნო ტექსტს შორის უნდა იყოს თანაბარი: სტანდარტის მანქანური საშუალებით შესრულებისას � შრიფტის არანაკლებ ოთხი სიმაღლისა. 7.1.3. ტიპოგრაფიული საშუალებით გამოცემულ სტანდარტებს გამოსცემენ ა4 (210X297) ფორმატისას. ტიპოგრაფიული საშუალებით გამოცემულ სტანდარტებს ამზადებენ ა3 (297X420 მმ) ფორმატზე. 7.1.4. სტანდარტის დამზადებისას ტექსტს უნდა ჰქონდეს შემდეგი ზომების მინდვრები: ზედა � 20 მმ, მარჯვენა � 10 მმ, მარცხენა და ქვედა არანაკლებ � 20 მმ. 7.2. მოთხოვნები სტანდარტის გვერდების გაფორმებისადმი 7.2.1. სტანდარტის გვერდების გაფორმება და ნუმერაცია ხდება �ე� დანართის შესაბამისად. 7.2.2. სტანდარტის გვერდებზე ნუმერაცია ხდება არაბული ციფრებით: კენტ გვერდებზე მარჯვენა ქვედა კუთხეში, ლუწ გვერდებზე მარცხენა ქვედა კუთხეში. 7.2.3. სტანდარტის გვერდების, რომელზეც მოთავსებულია სტანდარტის შემუშავებასთან დაკავშირებული � საინფორმაციო მონაცემები�, � შინაარსი�, ნუმერაციას იწყებენ სატიტულო ფურცლიდან და ახორციელებენ რომაული ციფრებით. სატიტულო ფურცელზე გვერდის ნომერს �1� არ აღნიშნავენ. 7.2.4. სტანდარტების კრებულს აქვს გვერდების გამჭოლი რიგობრივი ნუმერაცია, თითოეული სტანდარტის გვერდის ნუმერაციის შენარჩუნებით. სტანდარტების კრებულის გვერდების ნუმერაციის დასმა ხორციელდება გვერდის ქვედა ნაწილის შუაში. 7.2.5. ეროვნული და მეწარმე სუბიექტების სტანდარტების პირველ გვერდს აფორმებენ �გ� და �დ� დანართების შესაბამისად. 7.2.6. ეროვნული და მეწარმე სუბიექტების სტანდარტების პირველ გვერდზე მიუთითებენ სტანდარტის მოქმედებაში შემოღების თარიღს. თარიღს აღნიშნავენ არაბული ციფრებით ელემენტების შემდეგი თანმიმდევრობით: წელი, თვე, რიცხვი, რომლებიც გამოყოფილია წერტილებით. მაგალითად: 2002.01.01. დანართი ა �სავალდებულო ეროვნული სტანდარტის სატიტულო ფურცლის პირველი გვერდის ფორმა � �������������������� ������������������������������������ �სტანდარტის აღნიშვნა � საქართველოს ეროვნული სტანდარტი ����������������������������������������������� სტანდარტის დასახელება ������������������������������������������������������������������ ორგანოს დასახელება, რომელმაც დაამტკიცა სტანდარტი თბილისი დანართი ბ �სავალდებულო მეწარმე სუბიექტის სტანდარტის სატიტულო ფურცლის პირველი გვერდის ფორმა ��������������������������������������������� სტანდარტის აღნიშვნა მეწარმე სუბიექტის სტანდარტი ����������������������������������������������� სტანდარტის დასახელება დანართი გ სავალდებულო ეროვნული სტანდარტის პირველი გვერდის ფორმა � ��������������������������������������������� სტანდარტის აღნიშვნა საქართველოს ეროვნული სტანდარტი ��������������������������������������������� ����������������������������������������������� სტანდარტის დასახელება �შემოღებულია ������������������� �წელი, თვე, რიცხვი ტ ე ქ ს ტ ი დანართი დ სავალდებულო მეწარმე სუბიექტის სტანდარტის პირველი გვერდის ფორმა ჯგუფი ��������������������� �აღნიშვნა სტანდარტების �კლასიფიკატორის მიხედვით �ვამტკიცებ �������������������������������������� �მეწარმე სუბიექტის დასახელება �ხელმძღვანელის თანამდებობა, პირადი ხელმოწერა, ხელმოწერის გაშიფვრა, თარიღი მეწარმე სუბიექტის სტანდარტი ����������������������������������������������� ----------------------------------�� ------------------------ სტანდარტის დასახელება ��� ����სტანდარტის აღნიშვნა ----------------------------- პროდუქციის კოდი �სეკ-ის მიხედვით შემოღებულია ����������������������� ��������������������������������������������������������� წელი, თვე, რიცხვი ტ ე ქ ს ტ ი დანართი ე სავალდებულო ეროვნული (მეწარმე სუბიექტის) სტანდარტის გვერდების ფორმა ლუწი გვერდები სსტ (მსტ) ტ ე ქ ს ტ ი ���������������������� �� გვერდის ნომერი���� კენტი გვერდები ������ სსტ (მსტ) ტ ე ქ ს ტ ი --------------------------���� გვერდის ნომერი დანართი ზ სავალდებულო ეროვნული სტანდარტის ცვლილების პირველი გვერდის ფორმა �ჯგუფი ����������������������� �აღნიშვნა სტანდარტების �კლასიფიკატორის მიხედვით ცვლილება № ���������� ������������ ������������������������������������ �������������� �������� ����რიგითი ნომერი��� ����� �სტანდარტის აღნიშვნა და დასახელება � ____________________________________________________________________________________________ დამტკიცებულია და შემოღებულია ���������������������������������� ��������������������������������������������������������� ������������������������������� ცვლილების დამამტკიცებელი ������������������������������������������������������� ორგანოს და დირექტიული დოკუმენტის დასახელება 200 წ. �������� № ������� შემოღებულია ������������������ ������������������������������������������ � ��������� � ��წელი, თვე, რიცხვი ტ ე ქ ს ტ ი ���������������������������������������������������������������������������������������������� სახელმწიფო რეგისტრაციის ორგანოს დასახელება სახელმწიფო რეგისტრაციის ნომერი და თარიღი დანართი თ სავალდებულო მეწარმე სუბიექტის სტანდარტის ცვლილების პირველი გვერდის ფორმა ������������������������������ ვამტკიცებ ������������������������� მეწარმე სუბიექტის დასახელება �ხელმძღვანელის თანამდებობა �პირადი ხელმოწერა, ხელმოწერის გაშიფვრა, �თარიღი ცვლილება №������������� �������������������� ����� რიგითი ნომერი -------------------------------------------------------------- სტანდარტის აღნიშვნა და დასახელება 200 �� წ.------- №----------���� შემოღებულია�� ������������������������������������������ ��������������������������������������� ��� ��წელი, თვე, რიცხვი ტ ე ქ ს ტ ი ����������������������������������������������� სახელმწიფო რეგისტრაციის ორგანოს დასახელება სახელმწიფო რეგისტრაციის ნომერი და თარიღი დანართი ი სავალდებულო ეროვნული (მეწარმე სუბიექტის) სტანდარტის ცვლილების მეორე და შემდგომი გვერდების ფორმა ცვლილება №�������� რიგითი ნომერი������������������������� -------------------------------------------------------------- სტანდარტის აღნიშვნა ტ ე ქ ს ტ ი ----------------------- �გვერდის ნომერი