სამკურნალო კატეგორიას მიკუთვნებული წყლის ობიექტების ნუსხისა და მინერალური წყლის ხარისხისადმი წაყენებული ჰიგიენური მოთხოვნების დამტკიცების თაობაზე

სამკურნალო კატეგორიას მიკუთვნებული წყლის ობიექტების ნუსხისა და მინერალური წყლის ხარისხისადმი წაყენებული ჰიგიენური მოთხოვნების დამტკიცების თაობაზე /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:LitNusx;} @font-face {font-family:SPGrotesk;} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:SPDumbadze;} @font-face {font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} @font-face {font-family:LitMtavrPS;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h1 {margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; layout-grid-mode:line;} h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; letter-spacing:2.75pt; font-weight:normal;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:2.5pt;} h4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif"; font-weight:normal;} h5 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; font-weight:normal;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoHeading7, li.MsoHeading7, div.MsoHeading7 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-after:avoid; border:none; padding:0in; font-size:14.0pt; font-family:LitMtavrPS; font-weight:bold;} p.MsoHeading8, li.MsoHeading8, div.MsoHeading8 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:LitMtavrPS; font-weight:bold;} p.MsoHeading9, li.MsoHeading9, div.MsoHeading9 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:LitMtavrPS; font-weight:bold;} p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoCommentText, li.MsoCommentText, div.MsoCommentText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; font-family:"SPGrotesk","sans-serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:SPAcademi;} p.MsoBodyTextIndent, li.MsoBodyTextIndent, div.MsoBodyTextIndent {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:35.45pt; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:12.0pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoBodyText3, li.MsoBodyText3, div.MsoBodyText3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:14.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} p.MsoBodyTextIndent3, li.MsoBodyTextIndent3, div.MsoBodyTextIndent3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.25in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-before:always; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-style:italic;} p.MsoAutoSig, li.MsoAutoSig, div.MsoAutoSig {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi {mso-style-name:chveulebrivi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data {mso-style-name:data; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti {mso-style-name:petiti; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident {mso-style-name:prezident; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni {mso-style-name:kanoni; margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Geo_dumM","serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.kitxva, li.kitxva, div.kitxva {mso-style-name:kitxva; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:5.65pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.pasuxi, li.pasuxi, div.pasuxi {mso-style-name:pasuxi; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.7pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-28.35pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.Style1, li.Style1, div.Style1 {mso-style-name:Style1; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi-wigni, li.chveulebrivi-wigni, div.chveulebrivi-wigni {mso-style-name:chveulebrivi-wigni; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:22.7pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.satauri, li.satauri, div.satauri {mso-style-name:satauri; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigi, li.tarigi, div.tarigi {mso-style-name:tarigi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.muxliparl, li.muxliparl, div.muxliparl {mso-style-name:muxli_parl; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"SPDumbadze","serif"; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml {mso-style-name:tavi_satauri_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml {mso-style-name:tavi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karixml, li.karixml, div.karixml {mso-style-name:kari_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml {mso-style-name:kari_satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.petitixml, li.petitixml, div.petitixml {mso-style-name:petiti_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.cignixml, li.cignixml, div.cignixml {mso-style-name:cigni_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} span.StylecxrilixmlSylfaenChar {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; font-family:"Sylfaen","serif";} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin-top:1.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:1.0pt; margin-left:0in; font-size:8.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; layout-grid-mode:line;} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gazette, li.gazette, div.gazette {mso-style-name:gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} p.muxligazette, li.muxligazette, div.muxligazette {mso-style-name:muxli_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} p.tavigazette, li.tavigazette, div.tavigazette {mso-style-name:tavi_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} p.gazeti, li.gazeti, div.gazeti {mso-style-name:gazeti; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:595.35pt 842.0pt; margin:1.0in 46.35pt .75in 45.0pt;} div.Section1 {page:Section1;} @page Section2 {size:595.35pt 842.0pt; margin:1.0in 46.2pt 53.85pt 45.1pt;} div.Section2 {page:Section2;} @page Section3 {size:595.35pt 842.0pt; margin:1.0in 46.35pt .75in 45.0pt;} div.Section3 {page:Section3;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 470.230.000.11.119.005.557 საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის ბრძანება №310/ნ 2002 წლის 5 ნოემბერი ქ. თბილისი სამკურნალო კატეგორიას მიკუთვნებული წყლის ობიექტების ნუსხისა და მინერალური წყლის ხარისხისადმი წაყენებული ჰიგიენური მოთხოვნების დამტკიცების თაობაზე საქართველოს მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვის, წყლის რესურსების რაციონალური გამოყენებისა და დაცვის, სათანადო სამკურნალო თვისებებისა და სახელმწიფო სტანდარტების შესაბამისი ხარისხიანი წყლით მოსახლეობის მომარაგების უზრუნველყოფის ხელშესაწყობად, „წყლის შესახებ” საქართველოს კანონის 53-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტისა და 93-ე მუხლის „ს” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ვბრძანებ: 1. დამტკიცდეს თანდართული სანიტარიული ნორმები „სამკურნალო კატეგორიას მიკუთვნებული წყლის ობიექტების ნუსხა და მინერალური წყლის ხარისხისადმი წაყენებული ჰიგიენური მოთხოვნები”. 2. ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. ა. გამყრელიძე 2.1.9. მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობა ბუნებრივი გარემოს მდგომარეობასთან და მოსახლეობის ცხოვრების პირობებთან დაკავშირებით სამკურნალო კატეგორიას მიკუთვნებული წყლის ობიექტების ნუსხა და მინერალური წყლის ხარისხისადმი წაყენებული ჰიგიენური მოთხოვნები სანიტარიული ნორმები სანნ 21.9. 002 – 02 თავი I გამოყენების სფერო     მუხლი 1🔗 1. წინამდებარე სანიტარიული ნორმები შემუშავებულია „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ”, „გარემოს დაცვის შესახებ” და „წყლის შესახებ” საქართველოს კანონების თანახმად. 2. სანიტარიული ნორმები ეხება სამკურნალო კატეგორიას მიკუთვნებულ სამკურნალო, საკურორტო და სასაქონლო პროდუქციის (ნატურალური და სამკურნალო მინერალური წყალი) წარმოებისათვის განკუთვნილ წყლის ობიექტებს. 3. დოკუმენტში წარმოდგენილია საქართველოში არსებული სამკურნალო თვისებების მქონე ძირითადი მინერალური წყლების ჩამონათვალი, მინერალური წყლების ჯგუფების დასახელება, საერთო მინერალიზაცია, ძირითადი იონური და აიროვანი შედგენილობა, სპეციფიკური კომპონენტები, აგრეთვე მითითებულია მათი სამკურნალო გამოყენების ჩვენება. 4. სამკურნალო კატეგორიის წყლის ობიექტების ნუსხაში მოყვანილია ის წყლები, რომლებიც მინერალური შედგენილობის, ტემპერატურისა და დებიტის მიხედვით მოიხმარება ან პერსპექტიულია გამოსაყენებლად პრევენციული მიზნებისათვის და სამკურნალოდ, ორი ძირითადი ფორმით – გარეგანი და შინაგანი. 5. სანიტარიული ნორმები ადგენს მოთხოვნებს სამკურნალო კატეგორიის წყლის ობიექტების დაცვაზე, ჰიგიენურ მოთხოვნებს მინერალური წყლის ხარისხზე და განსაზღვრავს ხარისხის კონტროლის წესებს.      უხლი 2 წინამდებარე სანიტარიული ნორმები განკუთვნილია იმ ფიზიკური ან იურიდიული პირებისათვის, რომელთა საქმიანობაც დაკავშირებულია სამკურნალო კატეგორიას მიკუთვნებული წყლის ობიექტის ექსპლუატაციასთან. აგრეთვე, იმ ორგანიზაციებისათვის, რომლებიც ახორციელებენ სამკურნალო კატეგორიის წყლის ობიექტებზე სახელმწიფო სანიტარიულ ზედამხედველობას, კურორტების ბუნებრივი სამკურნალო რესურსებით სარგებლობის, მათი მიმდებარე ტერიტორიებისა და წყლის დაცვის სფეროში სახელმწიფო მართვასა და კონტროლს კანონმდებლობის შესაბამისად, ასევე სპეციალური პროფილის დაწესებულებებისათვის. თავი II ზოგადი დებულებები     მუხლი 3🔗 1. მინერალურ წყალს მიეკუთვნება ბუნებრივი წყალი, რომელსაც ახასიათებს ქიმიური შედგენილობისა და ფიზიკური თვისებების სპეციფიკურობა და გამოიყენება სამკურნალო-პროფილაქტიკური მიზნებისათვის. ა) მინერალური წყლები მიიღება უშუალოდ მიწის ზედაპირზე ბუნებრივად თვითგადმოდინებული წყაროდან ან ხელოვნური გზით – ჭაბურღილით მიწისქვეშა წყალშემცველი ფენებიდან. 2. მინერალურად ჩაითვლება წყალი: ა) მინერალიზაციით არანაკლებ 1 გ/დმ​3; ბ) ბიოლოგიურად აქტიური კომპონენტების ისეთი შემცველობით, რომელიც შეესაბამება სასმელი მინერალური წყლის ნორმებს. 3. ძირითადი იონურ-მარილოვანი შედგენილობისა და აირების შემცველობის თავისებურების, სასარგებლო ბიოლოგიურად აქტიური კომპონენტების მომატებული შემცველობისა და სპეციფიკური თვისებების (რადიოაქტიურობა, ტემპერატურა, მჟავიანობა და სხვა) მიხედვით, მინერალური წყლები მიეკუთვნება ქვემოთ მოყვანილ 9 ძირითად ბალნეოლოგიურ ჯგუფს: ა) მინერალური წყლები, რომელთა მოქმედება განისაზღვრება იონური შედგენილობითა და მინერალიზაციით; ბ) ნახშირმჟავა წყლები; გ) გოგირდწყალბადიანი (სულფიდური) წყლები; დ) რკინიანი წყლები; ე) ბრომიანი, იოდიანი ან იოდობრომიანი წყლები; ვ) სილიციუმიანი თერმული წყლები; ზ) დარიშხანშემცველი წყლები; თ) რადონული (რადიოაქტიური) წყლები; ი) ბორშემცველი წყლები. 4. მინერალური წყლის ამა თუ იმ ბალნეოლოგიური ჯგუფისათვის მიკუთვნება ხდება შემდეგი რაოდენობრივი მაჩვენებლებისა და ნიშან-თვისებების ერთობლიობის გათვალისწინებით: ა) წყლის საერთო მინერალიზაცია; ბ) იონური შედგენილობა; გ) აირშემცველობა და აირგაჯერებულობა; დ) ბიოლოგიურად აქტიური მინერალური და ორგანული კომპონენტების შემცველობა; ე) რადიოაქტიური ნივთიერებების არსებობა; ვ) აქტიური რეაქცია - pH; ზ) ტემპერატურა. 5. ძირითადი კრიტერიუმები, რომლის მიხედვითაც წყალი მიეკუთვნება მინერალურს, მოცემულია მე-3 დანართში. 6. სამკურნალო კატეგორიას მიკუთვნებული წყლის ობიექტების ნუსხაში (თავი III) წარმოდგენილია: ა) ძირითადად ჰიდროკარბონატული, ქლორიდული, სულფატური, კომბინირებული და უფრო რთული შედგენილობის მინერალური წყლები; ბ) სუსტი მინერალიზაციის, ზოგიერთი ბიოლოგიურად აქტიური კომპონენტის ბალნეოთერაპიული რაოდენობის შემცველი მინერალური წყლები. 7. მინერალურ წყლებში ბიოლოგიურად აქტიური მიკროკომპონენტების ბალნეოლოგიური ნორმები მოყვანილია დანართ 2-ის 1 ცხრილში. 8. მინერალური წყლები ქიმიური შედგენილობის, ფიზიკური თვისებების, სპეციფიკური კომპონენტების შემცველობისა და ორგანიზმზე ზემოქმედების ხასიათის მიხედვით გამოიყენება გარეგანი (მინერალური წყლის აბაზანები) და შინაგანი (სასმელი, ინჰალაცია, შესხურება, მოსხურება, ოყნები) მოხმარებისათვის. 9. შინაგანი მოხმარების მინერალურ წყლებში, მინერალური და ორგანული ნივთიერებების რაოდენობა დასაშვებია 1-15გ/დმ​3-ის ფარგლებში. ცალკეულ შემთხვევებში სამკურნალოდ გამოიყენება (ქიმიური შედგენილობიდან გამომდინარე) უფრო მაღალი მინერალიზაციის წყლები, მკაცრად დოზირებული რაოდენობით. მაგალითად, ლუგელა – საერთო მინერალიზაცია 40–45 გ/დმ​3. 10. გარეგანი მოხმარების მინერალურ წყლებს ახასიათებთ მინერალიზაცია 15 გ/დმ​3 და მეტი თვით წათხი მარილხსნარების ჩათვლით 150-300 გ/დმ​3, ან დაბალი მინერალიზაცია ბიოლოგიურად აქტიური კომპონენტების შემცველობით (ბრომი, იოდი, გოგირდწყალბადი, ნახშირმჟავა, რადონი). 11. სამკურნალო კატეგორიის წყლის ობიექტების ნუსხაში მოყვანილი მინერალური წყლების სამკურნალო ჩვენებები უნდა შეესაბამებოდეს მე-7 დანართში მოცემულ ჩამონათვალს. თავი III სამკურნალო კატეგორიის წყლის ობიექტების ნუსხა 1. კომბინირებული და შინაგანი გამოყენების მინერალური წყლები მინერალური წყლის ჯგუფის დასახელება მინერალური წყლის დახასიათება წყლის დანიშნუ-ლება სამკურნალო ჩვენებები. იხ. დანართი VII წყლის სახელ-წოდება მინერა-ლიზაცია გ/დმ​3 ძირითადი იონები მგ-ეკვ% სპეცი-ფიკური კომპო-ნენტები 1 2 3 4 5 6 7 ჰიდროკარბონა-ტულნატრიუმიანი ბორჯომი 5,6-7,2 HCO​3 81 _________ Na 91 CO2 გარეგანი შინაგანი 1.1; 1.2,ა,გ; 1.3; 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 1.8; 1.9;2.4;6.1; 6,2. –––– “ ,, ნაბეღლავი 6,2 HCO​3 93 ______________  Na 76 CO2 შინაგანი გარეგანი ––– “ ,, –––– “ ,, ლაშიჭალა ბ*. 5 6,3 HCO​3 91 _________________  Na82 CO2 შინაგანი გარეგანი –––– “ ,, ჰიდროკარბონატულ-ნატრიუმიანი რკინიანი, ბორიანი უწერა ბ. 24 9,2 HCO​3 93 ______________  Na77 H3BO3 Fe, CO2 შინაგანი გარეგანი –––– “ ,, –––– “ ,, საირმე ბ. 5 7,2 HCO​3 79 __________  Na 70 H3BO3 Fe, CO2 შინაგანი 1.2 ა, გ, დ; 1.3; 1.5; 1.7; 1.9; –––– “ ,, ბაგიათი 5,1 HCO​3 91 _________  Na72 H3BO3, Fe,CO2 შინაგანი ––– “ ,, ჰიდროკარბონატულ-ნატრიუმიანი, დარიშხანიანბორიანი ავადჰარა ბ. 1 კ 7,1 HCO​3 97 __________  Na 79 H3BO3 Fe, As, CO2 შინაგანი –––– “ ,, 9.1. ჰიდროკარბონატულ-კალციუმიანი ნატრიუ-მიანი და ნატრიუმ კალციუმიანი ნაკრა წყარო 1 2,6 HCO​3 93 ______________ Na45Ca37 CO2 შინაგანი 1.2; 1.3; 1.4; 1.7; 1.9; 8.1; 8.2; 8.3; 8.5. –––– “ ,, მესტია ბ.5 0,9 HCO​3 81 __________ Na51Ca34 CO2 შინაგანი –––– “ ,, –––– “ ,, კვედილაში ბ.1 2,3 HCO​3 95 __________ Na47Ca41 CO2 შინაგანი –––– “ ,, –––– “ ,, შოვი კალცის წყალი 2,2 HCO​3 95 __________ Ca61Na25 CO2 შინაგანი 1.2; 1.3; 1.4.; 1.5; 1.6; 1.9; 8.1; 8.2; 8.5.   –––– “ ,, მიტარბი ბ.18 2,4 HCO​3 93 _________ Ca47Na44 CO2 შინაგანი –––– “ ,, –––– “ ,, მაქართა ბ. არაგვის მარცხ. ნაპირას 1,2 HCO​3 90 _______________  Ca60Na27 CO2 შინაგანი –––– “ ,, ჰიდროკარბონატული კალციუმ-ნატრიუმიანი და ნატრიუმ-კალციუ-მიანი, რკინიანი ლებარდე 1,6 HCO​3 96 _____________ Ca44 Na31 Fe, CO2 შინაგანი    –––– “ ,, 9.1; –––– “ ,, ხოფური 3,3 HCO​3 91 __________ Na61Ca31 Fe,CO2 შინაგანი    –––– “ ,, 9.1; –––– “ ,, საირმე ბ. 8 2,2 HCO​3 80 _________ Na60Ca22 Fe, CO2 შინაგანი 6.1;6.2; 6.3; 8.1.; 8.2; 8.5; 9.1. ჰიდროკარბონატული მაგნიუმიან-კალციუ-მიან-ნატრიუმიანი წაღვერი ბ. 10 4,9 HCO​3 95 ____________ Na53Ca24Mg21 Fe, CO2 შინაგანი 1.2; 1.2 ა.გ; 1.3; 1.5; 1.7; 1.9; 9.1. ჰიდროკარბონატულ-მაგნიუმიან-ნატრიუმიანი დანისპარაუ-ლი 5,8 HCO​3 95 __________ Na51Mg43 CO2 შინაგანი 1.2; 1.3; 1.4; 1.5; 1.6; 1.9. ჰიდროკარბონატულ-მაგნიუმიან-კალციუმიანი ძუღური წყარო-1 1,2 HCO​3 91 __________ Ca54Mg36 Fe CO2 შინაგანი 6.1; 6.2; 6.3; 8.1.; 8.2; 8,3; 8.5; 9.1. ჰიდროკარბონატულ-ნატრიუმიან-კალციუმიან-მაგნიუმიანი ურაველი 3,0 HCO​3 82 ________________ Mg41Ca31Na21 H2SiO3 CO2 შინაგანი 1.1; 1.2; 1.3; 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 1.8; 1.9; 6.2; 6.3; 9.1. ჰიდროკარბონატულ- კალციუმნატრიუმ-მაგნიუმიანი ფლატე 2,2 HCO​385 ________________ Mg50Na26Ca22 H2SiO3 CO2, Fe შინაგანი –––– “ ,, ჰიდროკარბო-ნატულ-მაგნიუმიანი საკენი 2,5 HCO​3 91 ___________  Mg 61 Fe, CO2 შინაგანი –––– “ ,, ჰიდროკარბონატულ-კალციუმიან- მაგნიუმიანი ახალციხე 6,0 HCO​3 95 ____________ Mg54Ca31 H2SiO3 CO2 შინაგანი გარეგანი 1.2; 1.5; 1.6; 1.7; 1.9; 2.6; 3.1; 3.4; 3.9; 3.10. სულფატურ-ჰიდრო-კარბონატულ-ნატრიუ-მიან-მაგნიუმიანი ბოლნისი 7,6 HCO​3 64SO​4 26 ________________ Mg49Na40 H2SiO3, CO2 შინაგანი 1.2; 1.4; 1.5; 1.7. 1.9. სულფატურ-ჰიდრო-კარბონატულ-მაგნიუ-მიან-კალციუმიანი ჩოკოტაური 3,0 HCO​3 71SO​4 21 ________________  Ca 49Mg32 H2SiO3 CO2 შინაგანი 1.2; 1.3; 1.4; 1.5; 1.9. სულფატურ-ქლორი-დულ-ნატრიუმიან-კალციუმიანი სქური 1,7 Cl 73SO​4 21 ________________  Ca72Na23 –– შინაგანი 1.2; 1.3; 1.4; 1.5; 1.7; 1.9; 3.1; 3.3; 3.7; –––– “ ,, სამტრედია 3,6 Cl73SO​426 ____________ Ca48Na43 N2 შინაგანი გარეგანი 1.3; 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 3.1; 3.3; 3.4; 3.5; 3.9; 4.1; 5.1; 5.2. ქლორიდულ-ჰიდრო-კარბონატულ-ნატრიუ-მიანი ჯავა 3,3 HCO​3 73Cl21 _______________  Na89 H2SiO3 CO2 შინაგანი 1.2; 1.3; 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 1.9. ქლორიდულ ჰიდრო-კარბონატული ნატ-რიუმიანი, ბორიანი, რკინიანი ვაჟას წყარო  ბ. 10 7,1 HCO​3 74Cl21 ________________  Na69 H3BO3 H2SiO3 Fe, CO2 შინაგანი 1.2; 1.3; 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 1.9; 9.1. –––– “ ,, ფასანაური 7,5 HCO​3 52Cl48 _____________  Na92 H3BO3 H2SiO3 Fe,CO2, შინაგანი გარეგანი 1.2; 1.3; 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 1.9; 9.1. ქლორიდულ-ჰიდრო-კარბონატული ნატ-რიუმიანი, ბორიანი, დარიშხანიანი ვარძია 7,1 HCO​3 62Cl30 ______________  (K+Na)83 H2SiO3 H3BO3 As, CO2 შინაგანი გარეგანი 1.2ა.ბ.; 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 3.1; 3.3; 3.4; 4.1; 4.4; 5.1; ჰიდროკარბონატულ- ქლორიდული ნატ-რიუმიანი, ბორიანი სორტუანი 7,4 Cl54 HCO​341 –– ______________  Na90 H2SiO3 H3BO3 შინაგანი გარეგანი 1.2.ბ; 1.4; 1.5; 1.7; 3.1; 3.3; 3.4; 3.7; 3.8; 3.9; 3.10; 4.1; 4.2. ქლორიდულ-ჰიდრო-კარბონატული კალ-ციუმიან-ნატრიუმიანი ზვარე ბ. 32 2,8 HCO​3 73Cl26 ______________  Na54Ca39 H2SiO3 CO2 შინაგანი 1.1; 1.2; 1.3; 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 1.9; –––– “ ,, პანშეტი-ყაზბეგი 2,7 HCO​3 61Cl21 ______________  Na67Ca21 H2SiO3 CO2 შინაგანი –––– “ ,, ქლორიდულ-ჰიდრო-კარბონატული კალ-ციუმიან-ნატრიუმიანი, რკინიანი კობი 2,6 HCO​371Cl21 ______________ Na48Ca41 H3BO3 Fe, CO2 შინაგანი –––– “ ,, –––– “ ,, სიონი 2,6 HCO​3 71Cl21 ______________ Na64Ca21 H3BO3 H2SiO3 Fe,CO2 შინაგანი –––– “ ,, ქლორიდულ-კალციუმიანი, ბრომიანი ლუგელა 42,1 Cl 94 ______________  Ca 84 Br შინაგანი 1.3; 3.8; 3.9; 6.6; 10.1; 10.2; 10.3; 10.4. სუსტი მინერალიზა-ციის, მაღალი ორგანუ-ლი შემცველობით შარდის წყალი ანუ დმანისი 0,6 HCO​3 81 ______________  Na65 Ca31 ორგანუ-ლი შინაგანი 8.1; 8.2; 8.3; 8.4; 8.5. –––– “ ,, მერხეულა 0,3 (HCO3​ +​ CO 3 )80 ______________  Na65 Ca31 ორგანუ-ლი შინაგანი –––– “ ,, სუსტი მინერალიზაციის წყლები უდაბნო 0,3 SO​491 ______________ Na61Ca31 შინაგანი გარეგანი 1.5; 1.6; 1.7; 3.1; 3.3; 3.10; 4.1; 4.4; 5.1; 6.3. * ბ. – ბურღილი 2. კომბინირებული და გარეგანი გამოყენების სამკურნალო მინერალური წყლები მინერალური წყლის ჯგუფის დასახელება მინერალური წყლების დახასიათება წყლის დანიშნუ-ლება სამკურნალო ჩვენებები წყლის სახელწოდება მინერა-ლიზაცია გ/დმ​3 ძირითადი იონები მგ.ეკვ % სპეციფიკური კომპონენტები ტემპერატურა t​0C 1 2 3 4 5 6 7 8 ჰიდროკარბონატულ-ნატრიუმიანი ბორჯომი 5,6 -7,2 HCO​381 ____________  Na91 CO2 18-38 შინაგანი გარეგანი 1.1; 1.2.ა.გ; 1.3. 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 1.8; 1.9; 2.4; 6.1; 6.2. –––– “ ,, ლაშიჭალა  ბ.* 5 6,3 HCO​391 ____________  Na82 H2SiO3 CO2 11 –––– “ ,, –––– “ ,, –––– “ ,, ნაბეღლავი 6,2 HCO393 __________  Na76 CO2 15,5 შინაგანი გარეგანი –––– “ ,, ჰიდროკარბონატულ-ნატრიუმიანი, რკინიანი, ბორიანი უწერა ბ. 24 9,2 HCO​393 ___________  Na77 H3BO3 Fe​2+ CO2 9 - 14 –––– “ ,, 1.2; 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 1.9; 3.1; 3.3; 3.4; 3.10; 5.1; 5.2. ჰიდროკარბონატულ- ნატრიუმიან, მაგნიუმიანი ახალციხე ბ. 146 6,0 HCO​385 _____________  Mg54Na31 H2SiO3  CO2 11 –––– “ ,, 1.2; 1.5; 1.6; 1.7; 1.9; 9.1. ჰიდროკარბონატულ-მაგნიუმიან-ნატრიუმიანი ცურნაში 1,5 HCO​392 ________________  Na61Mg32 CO2 7 გარეგანი 1.1; 1.2ა.გ; 1.3; 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 1.8; 1.9; 6.1; 6.2. ჰიდროკარბონატულ-მაგნიუმიან-კალციუ-მიანი სიმონეთი ბ. 4 0,6 HCO​390 ________________ Ca76Mg21 –––– “ ,, 38 -39 შინაგანი გარეგანი 1.2; 1.3; 1.4; 1.5; 1.6; 1.7; 1.9; 6.1; 6.2; 6.3; 8.1; 8.2.; 8.5.; 9.1. ჰიდროკარბონატულ-სულფატურ-ნატრიუ-მიან-კალციუმიანი თბილისი (ბალ-ნეოლოგიური კურორტი) 0,6 SO​4 64HCO​321 __________________ Ca45Na42 H2S, N2, CH4 H2SiO3 35 - 38 გარეგანი 2.4; 2.5; 2.6; 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.5; 3.6; 3.7; 3.9; 4.1; 4.3; 4.4; 5.1; 5.2; 5.3.; 5.4; 5.5; 7.2. სულფატურ-ჰიდრო-კარბონატულ-ნიტრიუ-მიანი სულორი 0,5 (HCO3+CO3)76SO421 ________________________  Na 91 H2SiO3 N2 35 გარეგანი –––– “ ,, ქლორიდულ-სულფა-ტურ-კალციუმიან- ნატრიუმიანი ან ნატ-რიუმიან-კალციუმიანი ტყვარჩელი ქვ. ჯგუფი 0,5 SO445 Cl31 _______________ Na58Ca30 Rn, N2 48 გარეგანი –––– “ ,, ქლორიდულ-სულფა-ტურ-კალციუმიან- მაგნიუმიანი ცაიში ბ. 1კ. 1,7 SO451Cl38 _______________ Ca46(Na+K)38 H2S 78 გარეგანი 7.1; 7.2; 7.4; 7.6; 7.7. ქლორიდულ-სულფა-ტურ-მაგნიუმიან- კალციუმიანი გაგრა ბ. 2 2,5–2,7 SO454Cl28 _______________  Ca61Mg31 H2S 35 - 41 გარეგანი 2.4; 2.5; 2.6; 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.5; 3.6; 3.7; 3.9; 4.1; 4.3; 4.4; 5.1; 5.2; 5.3; 5.4; 5.5; 7.2. ქლორიდულ-სულფატურ- ჰიდროკარბონატული,  ნატრიუმიან- მაგნიუმიან-კალციუმიანი ბესლეთი 1,5 SO454Cl28 _______________ –Ca61Mg23– H2S 41 - 43 გარეგანი –––– “ ,, სულფატურ-ქლორი-დულ-ნატრიუმიან- კალციუმიანი და კალციუმიან-ნატრიუ-მიანი წყალტუბო 0,8 HCO342SO431Cl21 _______________ Ca41Mg34Na22 Rn, N2 31 - 35 გარეგანი 2.3; 4.1; 4.3; 5.; 7.1; 7.2; 7.3; 7.4; 7.7. ქლორიდულ-ჰიდროკარბონატულ-ნატრიუმიანი სამტრედია 3,6 Cl73SO426 _______________  Ca48Na43 N2 62 შინაგანი გარეგანი 1.2.ბ; 1.4; 1.7; 1.9; 2.5; 2.6; 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.7; 3.9; 4.1; 4.3; 4.4. კალციუმიან ნატრიუმიანი აბასთუმანი 0,8 Cl53SO423 _______________  Na42Ca31 N2 51 - 58 გარეგანი 2.6; 2.7; 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.5; 3.6; 3.10; 4.4. ქლორიდულ-ჰიდროკარბონატულ-ნატრიუმიანი ვარძია 7,7 HCO3 56Cl31 _______________  Na81 H2SiO3, H3BO3, As, CO2 51 - 58 შინაგანი გარეგანი 1.2.ბ; 1.4;18.5;1.6; 1.7; 1.9; 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.7; .9; 4.1; 4.2; 4.3; 5; 7.1; 7.4; 9.1. –––– “ ,, გორისჯვარი 1,0 (HCO3+CO2)66Cl29 _______________  Na80 H2 S, N2, CH4 18 - 35 გარეგანი 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.5. 4.1; 4.4; 6.1; 7.1; 7.4. –––– “ ,, თორღვა 0,5 (HCO342+CO329)Cl 23 _______________  Na81 N2 31 - 34 გარეგანი 2.6; 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.5; 3.6; 3.7; 3.9; 4.1; 4.2; 4.4; 5.1; 5.2; 5.3; 5.4; 5.5; –––– “ ,, მახინჯაური 0,5 (HCO3+CO3)47Cl34 _______________  Na95 –––––– 24 გარეგანი 2.6; 2.7; 3; 4.1; 4.2; 4.4; 5; 7.1; 7..2. ჰიდროკარბონატული, ქლორიდულ-ნატრიუმიანი ურავის ვეძა 12,6 Cl54HCO331 _______________  Na83 H2SiO3, H3BO3, CO2 15 შინაგანი გარეგანი 1.2.ბ; 1.4; 1.7; 1.9; 2.5; 2.6; 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.7; 3.9; 4.1; 4.2; 4.3; 5; 7.1; 7.4. –––– “ ,, სორტუანი 7,4 Cl54HCO341 _______________  Na90 H2SiO3, H3BO3, CO2 15 გარეგანი შინაგანი 1.2ბ; 1.4; 1.5; 1.7; 3.1; 3.3; 3.4; 3.7; 3.8; 3.9; 3.10; 4.1; 4.2. –––– “ ,, უჯარმა 8,4 - 1,0 Cl63HCO329 _______________  Na93 HBO2, Br, H2SiO3, CH4 41 გარეგანი 2.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.5; 3.6; 3.7; 3.8; 3.9; 3.10; 4.1; 4.2; 4.4; 5; 7.1. ქლორიდულ-ნატრიუმიანი მენჯი 6,0- 14,0 Cl95 __________  Na91 H2S, N2, CH4, 23 - 31 გარეგანი –––– “ ,, –––– “ ,, ამაღლება 9,7 Cl83 __________  Na71 H2SiO3, H3BO3, CO2, 41 გარეგანი შინაგანი 1.2.ბ; 1.5; 1.7; 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.5; 3.6; 3.7; 3.8; 3.9; 3.10; 5. –––– “ ,, ოქტომბერი 6,9 Cl 81 _________  Na91 H3BO3, CH4 28-30 გარეგანი –––– “ ,, –––– “ ,, ქობულეთი 7,5 Cl95 __________  Na94 H3BO3, CH4 36 გარეგანი –––– “ ,, ქლორიდულ-კალციუმიან ნატრიუმიანი ჰერეთის კარი 4,8 Cl91 __________  Na77Ca21 CH4, N2 34 -36 გარეგანი –––– “ ,, –––– “ ,, ნასაკირალი 4,5 Cl 94 _________  Na74Ca21 CH4, N2 14 - 17 გარეგანი –––– “ ,, –––– “ ,, ასპინძა 1,1 Cl 81 ___________  Na67Ca31 H2SiO3 41 გარეგანი 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.5; 3.6; 3.7; 3.8; 3.9; 3.10; 4.1; 4.2; 5.1.; 5.2.; 5.3.; 7.1; 7.2; 7.4; 3. კომბინირებული და გარეგანი გამოყენების სუსტი მინერალიზაციის სხვადასხვა ქიმიური შედგენილობის მინერალური წყლები მინერალური წყლის ჯგუფების დასახელება მინერალური წყლების დახასიათება წყლის დანიშნულება სამკურნალო ჩვენება წყლის სახელწოდება მინერალიზაცია გ/დმ3 ძირითადი იონები მგ.ეკვ % სპეციფიკური კომპონენტები ტემპერატურა t​0C 1 2 3 4 5 6 7 8 ჰიდროკარბონატულ- კალციუმიან- ნატრიუმიანი ზეკარი 0,3 HCO3 87 Na59Ca30 N2 35 გარეგანი 2.6; 31; 3.2; 3.3.; 3.4; 3.5; 3.6; 3.9; 3.10; 4.1; 4.2; 4.4; 5.1; 5.4. სულფატურ-ჰიდროკარბო-ნატულ-ნატრიუმიანი ციხისჯვარი ბ. 19 0,14 (HCO3+CO3)65SO421  Na70 N2 36 გარეგანი –––– “ ,, სულფატურ-ჰიდროკარბონატულ- მაგიუმიან- კალციუმიანი ხიდიკარი წყარო 0,4 HCO368SO421  Ca ––– 15 გარეგანი –––– “ ,, სულფატურ- კალციუმ- ნატრიუმიანი უდაბნო 0,3 SO4 91 Na61Ca31 N2, CH4 44 შინაგანი გარეგანი 1.4; 1.5.1.7. 3.1; 3.2; 3.3; 3.9; 3.10; 4.1; 4.2; 4.4; 5; 7.1. ქლორიდულ- კარბონატულ- კალციუმიანი, ნატრიუმიანი ნუნისი ბ. 1 0,3 CO349Cl43 Na53Ca20 N2, CH4 21-25 გარეგანი 7.1; 7.2; 7.4; 7.6; 7.7. კარბონატულ-ნატრიუმიანი ახალდაბა ბ. 55 0,2 CO391 Na94 H2SiO3, N2 31-39 გარეგანი 2.6; 2.7; 3.1; 3.2; 3.3; 3.4; 3.5.; 3.6; 3.7; 3.8; 3.9; 3.10; 4.1; 4.2; 4.3; 7.1; 7.2; 7.6. * ბ. – ბურღილი. დანართი 1 კონდიცია წყლის ტიპის დახასიათება „გოსტი“ 13273-88 გამოკვლეული წყლის დახასიათება მინერალური წყლის ჯგუფის დასახელება წყლის ტიპის სახელ-წოდება მინერალიზაცია, გ/დმ3 ძირითადი იონები მგ.ექვ.% წყლის სახელწოდება და ადგილმდებარეობა მინერალიზაცია, გ/დმ​3 ანიონები მგ/დმ​3 კათიონები მგ/დმ​3 სპეციფიური კომპონენტები HCO3 - SO42 - Cl - Ca​ 2+ Mg​2+ Na++K+ სამედიცინო დასკვნა დანართი 2  ცხრილი 1 მინერალურ წყალში ბიოლოგიურად აქტიური მიკროკომპონენტების ბალნეოლოგიური ნორმები მინერალური წყლის ტიპი ბიოლოგიურად აქტიური კომპონენტები კომპონენტის მასური კონცენტრაცია, არანაკლებ მგ/დმ​3 ნახშირმჟავა თავისუფალი ნახშირორჟანგი (გახსნილი) 500,0 რკინიანი რკინა 10,0 დარიშხანიანი დარიშხანი 0,7 ბორიანი ორთობორის მჟავა ( H3BO3) 35,0 სილიციუმიანი მეტასილიციუმის მჟავა (H2SiO3) 50,0 ბრომიანი ბრომი 25,0 იოდიანი იოდი 5,0 ორგანული ნივთიერებების შემცველი ორგანული ნივთიერებები (ნახშირბადზე გადაანგარიშებით) 5,0 რადონიანი რადონი (Rn –222) 100 ნკიური/დმ​3 (3700 ბკ/დმ​3) ორთობორის მჟავა –– H3BO3; მეტასილიციუმის მჟავა –– H2SiO3; ცხრილი 2 მინერალური წყლის ორგანოლეპტიკური მაჩვენებლები   მაჩვენებელი   დახასიათება ფერი უფერო სითხე ან მოყვითალოდან მომწვანო ელფერით. სუნი და გემო დამახასიათებელი წყალში გახსნილი ნივთიერებების კომპლექსებისთვის. გარეგნული სახე გამჭვირვალე სითხე, უცხო მინარევების გარეშე, მინერალური მარილების უმნიშვნელო ბუნებრივი ნალექით. ცხრილი 3 მინერალური წყლის შემადგენელი კომპონენტების მასური კონცენტრაციები კომპონენტის დასახელება კომპონენტის ზდკ* მგ/დმ​3, არა უმეტეს კვლევის მეთოდები 1 2 3 ნიტრატები (NO-3–ის მიხედვით) 50,0 ISO 5663:1984 ISO 7890-1:1986 გოსტი 23268.9-78 ნიტრიტები (NO-2-ის მიხედვით) 2,0 ISO 6777:1984 გოსტი 23268.8-78 ტყვია (Pb) 0,1 ISO 8288:1986 გოსტი 18293-72 სელენი (Se) 0,05 ISO 9965:1993 ფოტომეტრიული კადმიუმი (Cd) 0,01 ISO 5961:1995 ვერცხლისწყალი (Hg) 0,005 ISO 5666:1984 ფენოლები 0,001 ISO 6439 : 1990 დარიშხანი (As) 1,5–2,0 ISO 6595:1982 ISO 11969:1996 გოსტი 23268.14-78 გოსტი 4152-89 ფტორი (F) 10,0–15,0 ISO 10359-1:1992 ISO 10359-2:1994 გოსტი 23268.18-78 სხვა ორგანული ნივთიერებები (ნახშირბადზე გადაანგარიშებით Cორგ.) 10,0–15,0 ISO 8245:1987 რადიუმი (Ra - 226) 5,0 კიური/დმ​3 (185 ბკ/დმ​3) გოსტი 18912–73 ურანი (U - 238) 1,8 (1,2.10–9კიური/დმ​3) გოსტი 18921-73 ISO 10703:1997 ჯამური ალფა აქტივობა 0,1 ბკ/დმ​3 ISO 9696:1992 რუნ–2000, n2.6.1. 001-00 ჯამური ბეტა აქტივობა ბკ/დმ​3 ISO 9697:1992 რუნ–2000, ჰნ 2.6.1. 001-00 ცეზიუმი – 137 (Cs-137) 8,2 ბკ/დმ​3 რუნ–2000, ჰნ 2.6.1. 001-00 სტრონციუმი –90 (Sr-90) 8,0 ბკ/დმ​3 რუნ–2000, ჰნ 2.6.1. 001-00 ცხრილი 4 მინერალური წყლის ხარისხის მიკრობიოლოგიური მაჩვენებლები მაჩვენებელი მაჩვენებლის სიდიდე  (რაოდენობა/სმ​3) კონტროლის მეთოდიკები მეზოფილური აერობებისა და ფაკულტატური ანაერობების საერთო რაოდენობა (ბაქტერიების საერთო რაოდენობა) 37​0 5 PrEN –6222 22​0 20 საერთო კოლიფორმული ბაქტერიები 3/1000 EN ISO 9308 Escherichia coli (E. coli) 0/100 PrEN ISO 9308 St. faecalis 0/250 PrEN ISO7899 Pseudomonas aeruginosa 0/250 PrEN 16266 კოლონიების რაოდენობა 22​0 C 100 EN 26461-1:1993 კოლონიების რაოდენობა 37​0 C 20 სულფიტმარედუცირებელი კლოსტრიდიები (Cl. perfringens) 0/250 პათოგენები, მათ შორის, სალმონელა 0/250 ISO 6940 დანართი 3 მინერალური წყლის შეფასების ძირითადი კრიტერიუმები ძირითადი მაჩვენებლები წყლის მინერალურად მიკუთვნების ნორმები მაჩვენებლების სიდიდე წყლის დასახელება დახასიათება 1 2 3 4 საერთო მინერალიზაცია, გ/დმ​3 1-ზე მეტი 1–5 5–10 10–15 15–35 35–70 70–150 >150 ძლიერ სუსტი მინერალიზაციის დაბალი მინერალიზაციის საშუალო მინერალიზაციის მაღალი მინერალიზაციის სუსტი მარილხსნარი მარილხსნარი წათხი მარილხსნარი იონური შედგენილობა, ეკვ.% „-–––––” Cl, Na>20 სხვა იონები<20 HCO3,Ca, ქლორიდულ-ნატრიუმიანი Mg>20 Ca>Mg. სხვა იონები>20 ჰიდროკარბონატულ-მაგნიუმიან-კალციუმიანი Cl, HCO3, Na>20 HCO3,>Cl სხვა იონები<20 და ა.შ. ქლორიდულ-ჰიდროკარბონატულ- ნატრიუმიანი აიროვანი შედგენილობა, მოცულობითი % “–––––––” CO2>10 სხვა აირები<10 N2, CH4>10 ნახშირმჟავა CH4>N2 სხვა აირები<10 და ა.შ. აზოტი, მეთანიანი აირგაჯერებულობა მლ/დმ​3 “–––––––” >1000 1000-100 100-50 <50 მაღალაირგაჯერებულები საშუალოაირგაჯერებულები სუსტად აირგაჯერებულები ძალიან სუსტად აირგაჯარებულები თავისუფალი CO2 (გახსნილი), გ/დმ​3 1,4 გარეგანი გამოყენებისათვის; 0,5 შინაგანი გამოყენებისათვის 0,5-1,4 1,4-2,5 >2,5 სუსტი ნახშირმჟავა საშუალო კონცენტრაციის ნახშირმჟავა ძლიერი ნახშირმჟავა (სპონტანური CO2 გამოყოფილი, გაზირებულები) საერთო H2S (H2S+HS-), მგ/დმ​3 10 10–50 სუსტად გოგირდწყალბადიანი 50–100 საშუალო კონცენტრაციის გოგირდწყალბადიანი 100–250 ძლიერი გოგირდწყალბადიანი >250 მეტად ძლიერი გოგირდწყალბადიანი როცა pH<6,5 გოგირდწყალბადიანი როცა pH 6,5-7,5 გოგირდწყალბადიან-ჰიდროსულფიდური ან ჰიდროსულფიდურ - გოგირდწყალბადიანი As, მგ/დმ​3 0,7 როცა pH>7,5 0,7–5,0 ჰიდროსულფიდური დარიშხანიანი 5,0–10,0 >10,0 ძლიერი დარიშხანიანი ძალიან ძლიერი დარიშხანიანი Fe (Fe2++Fe3+), მგ/დმ​3 10 10–40 რკინიანი 40–100 ძლიერ რკინიანი >100 ძალიან ძლიერ რკინიანი Br, მგ/დმ​3 25 25 ბრომიანი I*, მგ/დმ​3 5 5 იოდიანი H2SiO3 (+HSiO3-),მგ/დმ​3 50 50 სილიციუმიანი H3BO3* ან 35 35 ბორიანი HBO2, მგ/დმ​3 50 50 რადიოქტიურობა (Rn შემცველობა), ნკიური /დმ​3** 5 5–20 20-40 40-80 80-120 120-200 >200 ძალიან სუსტად რადონიანი სუსტად რადონიანი ზომიერად რადონიანი საშუალო რადონიანი მაღალ რადონიანი ზემაღალ რადონიანი აქტიური რეაქცია – pH – <3,5 3,5–5,5 5,5–6,8 6,8–7,2 7,2–8,5 >8,5 ძლიერ მჟავე მჟავე სუსტი მჟავე ნეიტრალური სუსტი ტუტე ტუტე ტემპერატურა, ​0C –– 4-ზე დაბალი 4-20 20–34 34–37 37–39 39–45 45-ზე ზემო ძლიერ ცივი ცივი გრილი „ინდიფერენტული” თბილი ცხელი ძალიან ცხელი * B და I შემცველობა წყლის 10 გ/დმ​3 მინარელიზაციაზე გაანგარიშებიდან; ** რადონიანს მიეკუთვნება წყლები შემცველობით Rn 3-5 ნკიური/დმ​3, თუ მათ აქვთ საკმარისი დებიტი და ტემპერატურა, რომელიც იძლევა მათი გამოყენების შესაძლებლობას გამდინარე აბაზანებში (აუზებში). 1 ნკიური/დმ​3 (ნანოკიური/დმ​3)= 2,8 მასის ერთეული. დანართი 4 მინერალური წყლის ფიზიკურ-ქიმიური და ორგანოლეპტიკური კვლევის ოქმების ფორმები     მუხლი 1🔗. სრული ქიმიური ანალიზის კვლევის ოქმის ფორმა 1. სრული ქიმიური ანალიზის კვლევის ოქმის № 1. წყაროს დასახელება ––––––––––––––––––– 2. ადგილმდებარეობა –––––––––––––––––––––– 3. წყაროს პირის აბსოლუტური ნიშნული ––––––––––––––––––––––––––––––– 4. ჭავლის ან წყლის დონე ––––––––––––––––– 5. წყალშემცავი ჰორიზონტის დახასიათება და მისი განლაგების სიღრმე ––––––––––––––––––– 6. კაპტაჟი და მისი მდგომარეობა ––––––––––––– 7. დებიტი ––––––––––––––––––––––––––––– 8. ტემპერატურა წყლის –––––––– ჰაერის –––––– 9. სინჯის აღების თარიღი ––––––––––––––––– 10. ანალიზის ჩატარების თარიღი ––––––––––––– 11. მშრალი ნაშთი–––––––––––––––––––––––– 12. pH–––––––––––––––––––––––––––––– 13. Eh––––––––––––––––––––––––––––––– 14. რადიოაქტივობა–––––––––––––––––––––– 15. ორგანული ნივთიერებები: ა) ორგანული ნივთიერებების რაოდენობრივი შემცველობა: არააქროლადი ორგანული ნივთიერებებიდან–––––– პერმანგანატული ჟანგვადობა ––––––––––––––– ბ) ფრაქციული შედგენილობა: მჟავე ბითუმები–––––––––––––––––––––––––– ჰუმუსური ნივთიერებები––––––––––––––– ჯამი:–––––––––––––––––––––––––––––––– გ) ჯგუფური შედგენილობა: ფენოლები –––––––––––––––––––––––––––– ნაფტენის მჟავები ––––––––––––––––––––––– არომატული ნახშირწყალბადები – აქროლადი ცხი-მოვანი მჟავები––––––––––––––––––––––––– 16. აირები გ/დმ​3 წყალში: თავისუფალი ნახშირორჟანგი –––––––––––––––– საერთო გოგირდწყალბადი –––––––––––––––––– თავისუფალი გოგირდწყალბადი ––––––––––––––– გახსნილი ჟანგბადი –––––––––––––––––––– 17. აირების მოცულობითი შედგენილობა %- ში: სპონტანური –––––––––––––––––––––––––––– გახსნილი –––––––––––––––––––––––––––––– 18. საერთო აიროვანი ფაქტორი –––––––––––––– 19. ორგანოლეპტიკური მაჩვენებლები: ფერი ––––––––––––––––––-–––––– სუნი–––––––––––––––––გემო––––––––––––––– ნალექი ––––––––––––––––––––––––––––––– 20. საერთო სიხისტე –––––––––––––––––––––– 21. საერთო მინერალიზაცია ––––––––––––––– 2. ქიმიური შედგენილობის ფორმულა შემცველობა 1 დმ​3 წყალში მგ მგ-ეკვ მგ-ეკვ.% კათიონები წყალბადი ლითიუმი ამონიუმი ნატრიუმი კალიუმი მაგნიუმი კალციუმი სტრონციუმი ბარიუმი რკინა(II) რკინა(III) ალუმინი მანგანუმი თუთია სპილენძი კობალტი ნიკელი ტყვია ვერცხლისწყალი ვანადიუმი ქრომი სელენი კადმიუმი ბერილიუმი მოლიბდენი ჯამი: ანიონები ფტორიდები ქლორიდები ბრომიდები იოდიდები სულფატები ჰიდროსულფატები ჰიდროსულფიდები თიოსულფატები სულფიტები ჰიდროკარბონატები კარბონატები ჰიდროსილიკატები ჰიდროფოსფატები ნიტრატები ნიტრიტები ჯამი: არადისოცირებული მოლეკულები ორთობორის მჟავა სილიციუმის მჟავა, მათ რიცხვში კოლოიდური დარიშხანოვანი მჟავა დარიშხანის მჟავა მინერალიზაცია ქიმიური შედგენილობის ფორმულა: ანალიზის შესრულების თარიღი ––––––––––––– ლაბორატორია, სადაც შესრულდა ანალიზი ––––– ანალიზის შემსრულებლები –––––––––––––––     მუხლი 2🔗. მოკლე ქიმიური ანალიზის კვლევის ოქმის ფორმა 1. მოკლე ქიმიური ანალიზის კვლევის ოქმი № 1. წყაროს დასახელება–––––––––––––––––––––– 2. ადგილმდებარეობა ––––––––––––––––––––––– 3. წყაროს პირის აბსოლუტური ნიშნული –––––––– 4. ჭავლი ან წყლის დონე ––––––––––––––––––– 5. წყალშემცავი ჰორიზონტის დახასიათება და განლაგების სიღრმე –––––––––––––––––––––––– 6. კაპტაჟი და მისი მდგომარეობა ––––––––––––– 7. დებიტი –––––––––––––––––––––––––––– 8. ტემპერატურა წყლის ––––––ჰაერის–––––––– 9. სინჯის აღების თარიღი–––––––––––––––-– 10. ანალიზის ჩატარების თარიღი –––––––––––––– 11. მშრალი ნაშთი–––––––––––––––––––––– 12.pH ––––––––––––––––––––––––––––––– 13. Eh ––––––––––––––––––––––––––––– 14. აირები გ/დმ​3- თავისუფალი ნახშირორჟანგი –––––––––––––––– საერთო გოგირდწყალბადი –––––––––––––––––– თავისუფალი გოგირდწყალბადი –––––––––––––– გახსსნილი ჟანგბადი ––––––––––––––––––––– 15. აირთა შედგენილობა მოცულობით %-ში: სპონტანური –––––––––––––––––––––––– გახსნილი ––––––––––––––––––––––––––––– 16. საერთო აიროვანი ფაქტორი –––––––––––––– 17. ორგანოლეპტიკური მაჩვენებლები: ფერი ––––––––––––––––––––––––––––––– სუნი ––––––––––––––––––––––––––––––––– გემო –––––––––––––––––––––––––––––––– ნალექი –––––––––––––––––––––––––––––– 2. ქიმიური შედგენილობის ფორმულა შემცველობა 1 დმ​3 წყალში მგ მგ-ეკვ მგ-ეკვ.% კათიონები ამონიუმი კალიუმი ნატრიუმი მაგნიუმი კალციუმი რკინა(II) რკინა(III) ლითიუმი სტრონციუმი ჯამი: ანიონები ფტორიდები ქლორიდები ბრომიდები იოდიდები სულფატები ჰიდროსულფიდი ჰიდროსულფატები ჰიდროკარბონატები კარბონატები ნიტრატები ნიტრიტები ჯამი: არადისოცირებული მოლეკულები ორთობორის მჟავა სილიციუმის მჟავა დარიშხანოვანი მჟავა დარიშხანის მჟავა მინერალიზაცია ქიმიური შედგენილობის ფორმულა ანალიზის შესრულების თარიღი ––––––––––––– ლაბორატორია, სადაც შესრულდა ანალიზი –––––– ანალიზის შემსრულებლები –––––––––––––––– დანართი 5 სანიტარიული მოთხოვნები სამკურნალო კატეგორიის წყლის ობიექტების დაცვაზე 1. სამკურნალო კატეგორიის წყლის ობიექტების სანიტარიულმა დაცვამ უნდა უზრუნველყოს სამკურნალო ფაქტორების ბუნებრივი, ფიზიკური და ქიმიური თვისებების შენარჩუნება, წყლის ობიექტების დაბინძურების, განლევის, დაშრეტისა და გაჭუჭყიანების თავიდან აცილება. 2. ბუნებრივი სამკურნალო რესურსების (მინერალური წყლების საბადოები, რომლებიც გამოიყენება ადგილზე სამკურნალოდ ან ჩამოსასხმელად) დაცვის მიზნით დგინდება სანიტარიული დაცვის ზონები, რომელიც განისაზღვრება „კურორტებისა და საკურორტო ადგილების სანიტარიული დაცვის ზონების შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბა`მისად. 3. ბუნებრივი სამკურნალო რესურსების, კურორტის გარემოსა და მიმდებარე ტერიტორიების დაცვისა და კეთილმოწყობის მიზნით, საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ სანიტარიული დაცვის ზონების დაპროექტების პროგრამის მიხედვით ხდება კურორტების სანიტარიული დახასიათება. 4. სამკურნალო კატეგორიის წყლის ობიექტებისა და მიმდებარე ტერიტორიის სანიტარიული დახასიათების პროგრამა უნდა მოიცავდეს შემდეგ მონაცემებს: ა) სანიტარიულ-ტოპოგრაფიული აღწერილობა; ბ) ტერიტორიის დაგეგმარება და განაშენიანება; გ) მწვანე ნარგავები; დ) ღია წყალსატევები; ე) წყალმომარაგება; ვ) მინერალური წყლების წყაროებისა და ჭაბურღილების კაპტაჟების სანიტარიული მდგომარეობა; ზ) კანალიზაცია; თ) ტერიტორიის სანიტარიულ-ჰიგიენური მდგომარეობა; ი) დასახლებული პუნქტებისა და სამრეწველო ობიექტების ნუსხა; კ) ატმოსფერული ჰაერის დამაბინძურებელი ობიექტები; ლ) ხმაურის წყაროები; მ) დემოგრაფიული მონაცემები; ნ) ინფექციური ავადობა რეგიონში. 5. სამკურნალო კატეგორიის წყლის ობიექტების სანიტარიული დაცვის ზონებში აკრძალულია ისეთი სამუშაოები, რომლებიც აბინძურებენ ნიადაგს, წყალს, ჰაერს, ზიანს აყენებენ მწვანე საფარს, იწვევენ ეროზიულ პროცესებს, უარყოფითად მოქმედებენ ბუნებრივ სამკურნალო რესურსებსა და მათ სანიტარიულ მდგომარეობაზე. 6. სამკურნალო კატეგორიის წყლის ობიექტების სანიტარიული დაცვის ზონებში ჩატარებულმა ღონისძიებებმა უნდა უზრუნველყოს ბუნებრივი რესურსების სამკურნალო ფაქტორების კეთილსაიმედობა ადამიანის მკურნალობისა და დასვენებისათვის. 7. სამკურნალო კატეგორიის წყლის ობიექტებზე სახელმწიფო სანიტარიულ ზედამხედველობას ახორციელებენ სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობის სამსახურები გეგმურად, ასევე სანიტარიული მდგომარეობისა და ეპიდემიური ჩვენების მიხედვით. დანართი 6 ჰიგიენური მოთხოვნები მინერალური წყლის ხარისხისადმი. ხარისხის კონტროლი 1. მინერალურ წყალს უნდა ჰქონდეს მაღალი ორგანოლეპტიკური თვისებები (უცხო სუნისა და გემოს გარეშე), ქიმიური შედგენილობიდან გამომდინარე – დამახასიათებელი სუნი და გემო. 2. მინერალური წყლები ორგანოლეპტიკური მაჩვენებლების მიხედვით უნდა შეესაბამებოდეს დანართი 2-ის მე-2 ცხრილში მოცემულ მოთხოვნებს. 3. მინერალური წყლის შემადგენელი კომპონენტების მასური კონცენტრაცია არ უნდა აღემატებოდეს დანართი 2-ის მე-3 ცხრილში მოცემულ მნიშვნელობებს. 4. მინერალურ წყალში პერმანგანატული ჟანგვადობა უნდა იყოს 0,5-5,0 მგ/დმ​3, გამონაკლის შემთხვევებში დასაშვებია – 10,0 მგ/დმ​3. 5. რადიოაქტივობის მაჩვენებლების დადგენილი მნიშვნელობების გადაჭარბებისას, მინერალურ წყალში წარმოებს დამატებითი კონტროლი რადიონუკლიდების იდენტიფიკაციისათვის საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მიერ დამტკიცებული რადიაციული უსაფრთხოების მოქმედი ნორმების შესაბამისად, ჰიგიენური ნორმატივები ჰნ 2.6.1. 001–01 თბილისი, 2001 წ. 6. მინერალური წყლის (გარეგანი და შინაგანი მოხმარების) ეპიდემიური უსაფრთხოება განისაზღვრება მისი ბაქტერიოლოგიური, ვირუსოლოგიური და პარაზიტოლოგიური მაჩვენებლების ჰიგიენურ ნორმატივებთან შესაბამისობით. მინერალური წყლის ბაქტერიოლოგიური მაჩვენებლები უნდა შეესაბამებოდეს დანართი 2-ის მე-4 ცხრილში მითითებულ მოთხოვნებს. 7. მინერალური წყლის ხარისხის დანართი 2-ის მე-4 ცხრილში მოცემულ მიკრობიოლოგიურ მაჩვენებლებთან შეუსაბამობისას აუცილებელია მინერალური წყლის გამოკვლევა მუცლის ტიფის, პარატიფის, დიზენტერიის და სხვა დაავადებების გამომწვევ პათოგენურ ბაქტერიებზე. 8. მინერალური წყლის სინჯის აღების მეთოდი და მოცულობა დამოკიდებულია წყლის ქიმიურ შედგენილობაზე, სინჯის აღების სიღრმეზე, კვლევის მიზანსა და განსასაზღვრი მაჩვენებლების ჩამონათვალზე იმ გაანგარიშებით, რომ გამოირიცხოს სინჯის აღების პროცესის დარღვევით გამოწვეული წყლის შედგენილობის მაჩვენებლების შესაძლო ცვლილებები. 9. სინჯის აღების ადგილი და პერიოდულობა დგინდება კვლევის პროგრამის შესაბამისად, წყლის ობიექტის კატეგორიიდან გამომდინარე. 10. მინერალური წყლის სინჯების გამოკვლევა, მისი შენახვისა და ტრანსპორტირების პირობების დაცვით (ტემპერატურა, კონსერვაციის მეთოდი, ნიმუშის ასაღები ჭურჭელი) უნდა ჩატარდეს შემდეგ ვადებში: ტემპერატურა, აირთა შედგენილობა, წყალბადიონის მაჩვენებელი, რკინა (II), ჰიდროკარბონატი, კარბონატი, ამონიუმი, ნიტრიტები – ადგილზე, ზოგადი ქიმიური მაჩვენებლები – სინჯის აღებიდან არა უგვიანეს 24 საათისა. მიკრობიოლოგიური მაჩვენებლების განსაზღვრისათვის მინერალური წყლის მაქსიმალურად რეკომენდებული შენახვის ვადაა – 6 საათი. 11. მინერალური წყლის სრული ქიმიური ანალიზი ტარდება წელიწადში ერთხელ, მოკლე ქიმიური ანალიზი ღრმა ფორმირების წყლებისათვის (100 მ-ზე მეტი) – კვარტალში ერთხელ, არა ღრმა ცირკულაციის წყლებისათვის (100მ-მდე) – თვეში ერთხელ. ანალიზები წარმოებს მითითებული ევროპული ნორმებისა და ამჟამად მოქმედი გოსტი 23268.18-78 მიხედვით. კვლევის შედეგის წარმოდგენა ხდება მე-4 დანართში მითითებული ფორმების მიხედვით. 12. მინერალური წყლის შედგენილობასა და ხარისხზე დასკვნა გაიცემა უკანასკნელი 3 წლის განმავლობაში სეზონურად შესრულებული ანალიზების შედეგების საფუძველზე, დასკვნა გაიცემა 5 წლის ვადით, მონიტორინგის სავალდებულო ჩატარებით. 13. მინერალური წყლის სამედიცინო შეფასებისათვის დგინდება ფორმა – „კონდიცია” (დანართი 1), რომელიც გადამოწმდება 5 წელიწადში ერთხელ. 14. მინერალური წყლის ხარისხის დაცვაზე პერიოდულად უნდა წარმოებდეს მიმდინარე სახელმწიფო სანიტარიული ზედამხედველობა, ხოლო საუწყებო-სანიტარიული და საწარმოო კონტროლი კი სისტემატურად. 15. მინერალური წყლის ხარისხის საწარმოო კონტროლი ხდება იმ ორგანიზაციების ლაბორატორიებში, რომლებიც ახორციელებენ ობიექტის ექსპლუატაციას სამუშაო პროგრამის მიხედვით, ან სხვა ორგანიზაციების ლაბორატორიებთან დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე, რომლებიც დადგენილი წესით აკრედიტებულნი არიან მინერალური წყლის ხარისხის გამოკლევის უფლებით. დანართი 7 მინერალური წყლების სამკურნალო ჩვენებები     მუხლი 1🔗. საჭმლის მომნელებელი ორგანოების დაავადებები 1. საყლაპავი მილის ანთებები – რეფლუქსი-ეზოფაგიტი, მტკივნეული, დისპეპტიური, დისფაგიური, შერეული ფორმის – მსუბუქი და საშუალო ხარისხის, გამწვავების ფაზის გარეშე. 2.კუჭის დაავადებები – ქრონიკული გასტრიტი: ა) შენარჩუნებული სეკრეციული ფუნქციით; ბ) დაქვეითებული სეკრეციული ფუნქციით; გ) მომატებული სეკრეციული ფუნქციით, გამწვავების ფაზის გარეშე. 3. კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლული – რემისიისა და არასრული რემისიის ფაზაში, სისხლდენისადმი მიდრეკილების გარეშე. წყლულის ოპერაციიდან 2 თვის შემდეგ. 4. კოლიტი და ენტეროკოლიტი – ქრონიკული, სხვადასხვა ეტიოლოგიის (ტუბერკულოზური, სტენოზური და ბაქტერიული წარმოშობის გარდა), გამწვავების ფაზის გარეშე. 5. ღვიძლის, სანაღვლე გზებისა და პანკრეასის დაავადებები – ინფექციური ჰეპატიტი, ჰეპატიტის შემდგომი ნარჩენი მოვლენებით, არააქტიურ ფაზაში, დაავადებიდან 1-2 თვის შემდეგ ღვიძლის ფუნქციის მცირე გადახრებით. 6. ჰეპატიტი – ქრონიკული, სხვადასხვა ეტიოლოგიის, არააქტიურ ფაზაში, ღვიძლის ფუნქციების უმნიშვნელო გადახრებით. 7. ქოლეცისტიტი და ქოლანგიტი – ქრონიკული მიმდინარეობის, სხვადასხვა ეტიოლოგიის, იშვიათი შეტევებით, ოპერაციის შემდგომ პერიოდში – 4-5 თვე. 8. ნაღვლკენჭოვანი დაავადება – ინფექციით გართულებისა და ხშირი გამწვავების გარეშე, მხოლოდ მდგრადი რემისიის ფაზაში. 9. პანკრეატიტი – ქრონიკული მიმდინარეობის (ტუბერკულოზურის გარდა), ხშირი გამწვავების გარეშე, ქრონიკული პანკრეატიტის ლატენტური ფორმა.     მუხლი 2🔗. სისხლის მიმოქცევის სისტემის დაავადებები 1. რევმატიული ენდოკარდიტი – პირველადი ან ასაკობრივი, გახანგრძლივებული ან ფარული მიმდინარეობით, პროცესის მინიმალური აქტივობით, სისხლის მიმოქცევის უკმარისობის I ხარისხით. 2. მიტრალური სარქველების დაავადება – გულის მანკი – მიტრალური სარქველების უკმარისობა აქტივობის ნიშნების გარეშე, სისხლის მიმოქცევის კომპენსაციით ან უკმარისობის პირველი ხარისხით. 3. მიოკარდიტი – ინფექციურ-ალერგიული მიოკარდიტის გადატანის შემდგომი პერიოდი, სისხლის მიმოქცევის უკმარისობის I ხარისხით, მწვავე მოვლენებიდან 6-8 თვის შემდეგ. 4. გულის ქრონიკული იშემიური დაავადება – კორონალური არტერიის ათეროსკლეროზი, სტენოკარდიული იშვიათი, მსუბუქი შეტევები მნიშვნელოვანი ფიზიკური დატვირთვის შემდეგ, ეკგ-ზე პათოლოგიური ცვლილებების გარეშე, სისხლის მიმოქცევის უკმარისობის I ხარისხით. 5. ათეროსკლეროზული კარდიოსკლეროზი – იშვიათი, მსუბუქი სტენოკარდიული შეტევები, გულის რიტმის მოშლის გარეშე, არა უმეტეს სისხლის მიმოქცევის უკმარისობის I ხარისხისა. 6. ჰიპერტონული დაავადება – ნელი, პროგრესული განვითარებით, სისხლძარღვთა კრიზების, გულის რიტმისა და გამტარობის მოშლის გარეშე, არა უმეტეს სისხლის მიმოქცევის უკმარისობის I ხარისხისა. 7. კიდურების არტერიების ათეროსკლეროზი – მაობლიტირებელი ათეროსკლეროზი. წყლულის, განგრენისა და პროგრესული იშემიის გარეშე, ასევე ტვინისა და კორონარული სისხლის მიმოქცევის მოშლის გარეშე. ენდარტექტომიის და თრომბოინტიმექტომიის 6-8 თვის შემდეგ გართულების გარეშე.     მუხლი 3🔗. ძვალ-კუნთოვანი სისტემის დაავადებები 1. რევმატოიდული პოლიართრიტი – რევმატოიდული ართრიტი, უპირატესად სახსროვანი და კლინიკურად კომბინირებული ფორმის არააქტიურ ფაზაში, პროცესის მინიმალური და საშუალო აქტივობით, ავადმყოფის თვითმომსახურების უნარით. 2. გარკვეული ეტიოლოგიის ინფექციური პოლიართრიტი – ბრუცელოზური, გონორეული, ტიფის, გრიპის, ტრავმის შემდგომი და ა.შ., აქტივობის ნიშნების გარეშე. 3. ოსტეოართრიტი, ოსტეოართროზი – დისტროფიული, კეთილთვისებიანი დისტროფიული ოსტეოართროზი ნივთიერებათა ცვლისა და ენდოკრინული ჯირკვლების ფუნქციის მოშლის შედეგად მეორადი სინოვიტითა და ტროქანტერიტით. 4. ხერხემლის ოსტეოქონდროზი – მოზრდილთა ოსტეოქონდროზი და ხერხემლის არასტაბილურობა, მეორადი ნევროლოგიური მოშლილობით ან მის გარეშე, ავადმყოფის თვითმომსახურების უნარით. 5. სპონდილოზი და სპონდილოართროზი – ხერხემლის მოძრაობის მკვეთრი შეზღუდვის გარეშე. 6. ანკილოზირებული სპონდილოართროზი – ბეხტერევისა და შტრუმპელმარის დაავადებები, ხერხემლის რევმატოიდის მსგავსი ართრიტი, ავადმყოფის გადაადგილების უნარის შენარჩუნებით, პროცესის აქტივობის უმეტეს II ხარისხისა. 7. სპონდილიტი და ოსტეოქონდრიტი – ინფექციური წარმოშობის (არატუბერკულოზური) სპონდილიტი. მალთაშუა და მალის სხეულის ოსტეომიელიტი, ავადმყოფის დამოუკიდებელი გადაადგილების უნარის შენარჩუნებით. 8. ტრავმული სპონდილოპათია – ავადმყოფის დამოუკიდებელი გადაადგილების უნარის შენარჩუნებით. 9. ძვლის მოტეხილობები – სხვადასხვა მოტეხილობები შენელებული კონსოლიდაციითა და მტკივნეული ძვლოვანი კორძებით. 10. მიოზიტი, ფიბროზიტი, პერიართრიტი, ეპიკონდილიტი, სახსრების კონტრაქტურა და დიუპიუტრენის კონტრაქტურა სხვადასხვა ეტიოლოგიის, ქრონიკულ ფაზაში.     მუხლი 4🔗. ნერვული სისტემის დაავადებები 1. პერიფერიული ნერვული სისტემის დაავადებები – რადიკულიტი, რადიკულონევრიტი – გამოწვეული ოსტეოქონდროზით და ტოქსიკური, ინფექციურ-ალერგიული წარმოშობის, ლუმბალგია, ლუმბოიშიოლოგია, რადიკულიტი, იშიასი – მწვავე პროცესის დამთავრების შემდეგ და ქვემწვავე სტადიაში, არასრული რემისიის ფაზაში, ქრონიკული მიმდინარეობის რემისიის ფაზაში. 2. პერიფერიული ვეგეტაციური ნერვული სისტემის დაავადებები – კისრის უკანა სიმპათიკური სინდრომის და სიმპათო-განგლიონიტის თანხლებით, ვეგეტაციური პოლინევრიტი, სიმპათიკური განგლიო-ტრუნციტი მწვავე პერიოდის დამთავრების შემდეგ. 3. ცენტრალური ნერვული სისტემის დაავადებები და ტრავმები – მენინგოენცეფალიტი, ენცეფალიტი, თავის ტვინის შერყევის შორეული შედეგები (ენცეფალოპათია), კისრის მიელოპათია, გულმკერდის მიელოპათია და ა.შ. მწვავე პერიოდის დამთავრებიდან 3-6 თვის შემდეგ. 4. ნერვული სისტემის ფუნქციური და სხვა დაავადებები – ნევროზი, ნევრასთენია, რეინოს დაავადება, პროფესიული ნევროზი, შაკიკი, პროგრესული კუნთოვანი დისტროფია (ერბის დისტროფია, ლანდუზი-დეჟერინის, შარკომარის დაავადებები) მსუბუქ სტადიაში, ავადმყოფის დამოუკიდებელი გადაადგილებისა და თვითმომსახურების უნარის შენარჩუნებით.     მუხლი 5🔗. გინეკოლოგიური დაავადებები 1. სალპინგიტი და ოოფორიტი ქრონიკულ სტადიაში, რომელიც მიმდინარეობს ჰიპერპოლიმენორეით. 2. საკვერცხეების დისფუნქცია საკვერცხეების ჰიპოფუნქციითა და ჰიპოლიუტენიზმით, მენსტრუალური ციკლის მოშლის, ნერვული და ენდოკრინული სისტემების ორგანული დაავადებების გარეშე. 3. მენსტრუაციის მოშლა – ამენორეა, ჰიპომენორეა. 4. რეპროდუქციის უუნარობა (უშვილობა) გამოწვეული საშვილოსნოს, ფალოპის მილების, საკვერცხეების ანთებით და საშვილოსნოს თანდაყოლილი განუვითარებლობის შემთხვევაში. 5. მენოპაუზის სიმპტომები – კლიმაქსის დროს, მენოპაუზა ონკოლოგიური დაავადებების გარეშე.     მუხლი 6🔗. ნივთიერებათა ცვლის მოშლით გამოწვეული და ენდოკრინული სისტემის დაავადებები 1. ენდოკრინული ეტიოლოგის სიმსუქნე, ალიმენტური სიმსუქნე, ფიზიკური აქტივობის უკმარისობით, ნევროგენული წარმოშობის ცხიმოვანი ცვლის მოშლა. 2. შაქრიანი დიაბეტი მსუბუქი და საშუალო ხარისხის, მდგრადი კომპენსაციის ფაზაში, აციდოზისაკენ მიდრეკილების გარეშე. 3. პოდაგრა, შარდმჟავა დიათეზი სხვადასხვა კლინიკური გამოვლინებით. 4. თირეოტოქსიკოზი – მსუბუქი დამოუკიდებელი ფორმის ჰიპერთირეოზი შეუღლებული სხვა დაავადებებთან. 5. მიქსედემა მსუბუქი ფორმის ჰიპოთირეოზი მიმდინარე თირეოგენული სიმსუქნით, დისტროფიული ცვლილებებით სახსრებსა და ხერხემალში. 6. ოსტეოქონდროზი – პარათირეოიდული ჯირკვლის ჰიპოფუნქციის შემთხვევაში, ნევროგენული გართულებების გარეშე.     მუხლი 7🔗. კანის დაავადებები 1. ფსორიაზი ქრონიკულ სტადიაში, ზამთრის ფორმა ერითროდერმიისა და ართროზის გარეშე, სტაციონარული ფორმა ართრალგიითა და ართროზის დაწყებითი ფორმით, რენტგენოლიგიური ცვლილებების გარეშე. 2. ნევროდერმიტი ორგანული და დიფუზურ-ექსუდაციური ფორმის გარეშე. 3. სებორიული ეგზემა ქრონიკულ სტადიაში, ზამთრის ფორმა, სტაციონარულ ფაზაში. 4. სკლეროდერმია კეროვანი და სისტემური ფორმის, საყრდენ-მამოძრავებელი ორგანოების დაზიანებით, ვისცერალური ორგანოების მსუბუქი დაზიანებით. 5. მუნი – მსუბუქი ხარისხით გამოსახული, პიოდერმიტის გარეშე. 6. ჭინჭრის ციება – ალერგიული ბუნების, მსუბუქი ხარისხის. 7. იქთიოზი, კერატოდერმია. I და II სტადიის იქთიოზი და სხვადასხვა ფორმის ჰიპერკერატოზი.     მუხლი 8🔗. შარდ-სასქესო ორგანოების დაავადებები 1. პიელონეფრიტი – ქრონიკული, რემისიის ფაზაში, ლატენტური ფორმა, მეორადი პიელონეფრიტი აზოტგამომყოფი ფუნქციის მოშლისა და ჰიპერტონიის გარეშე, მწვავე პერიოდიდან 3 თვის შემდეგ. 2. ნეფრიტი – ქრონიკულ სტადიაში, აზოტგამომყოფი ფუნქციის მოშლის, მიკროსკოპური ჰემატურიისა და მნიშვნელოვანი ჰიპერტონიის გარეშე. 3. ცისტიტი – არატუბერკულოზური წარმოშობის. 4. პროსტატიტი – ქრონიკული, რემისიის ფაზაში, (არატუბერკულოზური) შარდსადინარის სტრუქტურისა და ნარჩენი შარდის გარეშე. 5. შარდკენჭოვანი დაავადებები – თირკმელში და შარდსაწვეთსა და შარდისბუშტში, პიელონეფრიტითა და ცისტიტით გართულებული. მინერალურ წყალს მოიხმარს ავადმყოფი იმ შემთხვევაში, თუ კენჭი ხელს არ უშლის შარდის გამოყოფას (პასაჟს) და ის ავადმყოფი, რომელსაც კენჭები ამოღებული აქვს 1,5-2 თვის წინ.     მუხლი 9🔗. სისხლის (სისხლმბადი ორგანოების) დაავადებები ქრონიკული ინტოქსიკაციით გამოწვეული დაავადებები 1. რკინადეფიციტური ანემია – სისხლნაკლებობა გამოწვეული რკინის დეფიციტითა და მძიმე ავადმყოფობით, პოსტჰემორაგიული, ავიტამინოზური წარმოშობის. 2. სხივური დაავადება – ქრონიკული მიმდინარეობით, I-II ხარისხის ფორმირების სტადიაში, ავადმყოფის ზოგადი დამაკმაყოფილებელი მდგომარეობისას. 3. პროფესიული მოწამვლები – ქრონიკულად მიმდინარე, მძიმე მეტალებით მოწამვლის შემთხვევები.     მუხლი 10🔗. სასუნთქი ორგანოების დაავადებები 1. ბრონქიტი – ქრონიკული, სპეციფიკური (ტუბერკულოზური) და არასპეციფიკური, გულ-ფილტვის უკმარისობის არა უმეტეს I ხარისხისა. 2. პლევრიტი – მშრალი და ექსუდაციური, სხვადასხვა ეთიოლოგიური წარმოშობის პლევრიტის ნარჩენი მოვლენები. 3. ტუბერკულოზი – ქვემწვავე და ქრონიკულ სტადიაში, გულ-ფილტვის უკმარისობით არა უმეტეს II ხარისხისა. 4. ოპერაციის შემდგომი პერიოდი, სისხლძარღვთა კედლის განვლადობის შესამცირებლად.