საქართველოს საჰაერო სივრცეში მოძრაობის მომსახურების სახელმძღვანელოს დამტკიცების შესახებ
მიღების თარიღი 27.11.2002
ძალის დაკარგვა 10.03.2018
გამომცემი ორგანო საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრი
ნომერი №70
სარეგისტრაციო კოდი 310.150.000.11.115.005.582
გამოქვეყნების წყარო სსმ, 118, 09/12/2002
კონსოლიდირებული ვერსიები
დამატებითი მეტამონაცემები (11)
| საჰაერო სივრცის კლასი | B C D E |
| ღრუბლებამდე მანძილი | შვეულად – 1000 ფუტი ჰორიზონტალურად – 1500 მ |
| ხილვადობა ფრენისას | 8 კმ – ზღვის საშ. დონიდან 10000 ფოტზე და მაღლა 5 კმ – ზღვის საშ. დონიდან 10000 ფუტზე დაბლა |
| კლა- სი | ფრენის სახეობა |
| A | მხოლოდ სფწ-ით |
| B | სფწ-ით |
| C | სფწ-ით |
| D | სფწ-ით |
| E | ვფწ-ით |
| F | სფწ-ით |
| G | სფწ-ით |
🕸️ გრაფი — კავშირების ვიზუალიზაცია
⛔ გაუქმებულია — 1 აქტით
დოკუმენტის ტექსტი
საქართველოს საჰაერო სივრცეში მოძრაობის მომსახურების სახელმძღვანელოს დამტკიცების შესახებ
/* Font Definitions */ @font-face {font-family:Helvetica; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Courier; panose-1:2 7 4 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Tms Rmn"; panose-1:2 2 6 3 4 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Helv; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:"New York"; panose-1:2 4 5 3 6 5 6 2 3 4;} @font-face {font-family:System; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Wingdings; panose-1:5 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:Batang; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:PMingLiU; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:Dotum; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimHei; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:MingLiU; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Mincho; panose-1:2 2 6 9 4 3 5 8 3 5;} @font-face {font-family:Gulim; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Century; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Angsana New"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Cordia New"; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Mangal; panose-1:2 4 5 3 5 2 3 3 2 2;} @font-face {font-family:Latha; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Vrinda; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Raavi; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Shruti; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Sendnya; panose-1:0 0 4 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gautami; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Tunga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Estrangelo Edessa"; panose-1:3 8 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Cambria; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:Calibri; panose-1:2 15 5 2 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Geo ABC";} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:SPGrotesk;} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:SPDumbadze;} @font-face {font-family:Marlett; panose-1:0 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@Batang"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:BatangChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@BatangChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Gungsuh; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Gungsuh"; panose-1:2 3 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GungsuhChe; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GungsuhChe"; panose-1:2 3 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DaunPenh; panose-1:1 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DokChampa; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Euphemia; panose-1:2 11 5 3 4 1 2 2 1 4;} @font-face {font-family:Vani; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"\@Gulim"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:GulimChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@GulimChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@Dotum"; panose-1:2 11 6 0 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:DotumChe; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@DotumChe"; panose-1:2 11 6 9 0 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Impact; panose-1:2 11 8 6 3 9 2 5 2 4;} @font-face {font-family:"Iskoola Pota"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kalinga; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kartika; panose-1:2 2 5 3 3 4 4 6 2 3;} @font-face {font-family:"Khmer UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lao UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Lucida Console"; panose-1:2 11 6 9 4 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:"\@Malgun Gothic"; panose-1:2 11 5 3 2 0 0 2 0 4;} @font-face {font-family:Meiryo; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Meiryo UI"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft Himalaya"; panose-1:1 1 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft JhengHei"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@Microsoft YaHei"; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"\@MingLiU"; panose-1:2 2 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:PMingLiU-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@PMingLiU-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MingLiU_HKSCS-ExtB; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MingLiU_HKSCS-ExtB"; panose-1:2 2 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Mongolian Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@MS Gothic"; panose-1:2 11 6 9 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS PGothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS UI Gothic"; panose-1:2 11 6 0 7 2 5 8 2 4;} @font-face {font-family:"\@MS Mincho"; panose-1:2 2 6 9 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"\@MS PMincho"; panose-1:2 2 6 0 4 2 5 8 3 4;} @font-face {font-family:"MV Boli"; panose-1:2 0 5 0 3 2 0 9 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft New Tai Lue"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Nyala; panose-1:2 0 5 4 7 3 0 2 0 3;} @font-face {font-family:"Microsoft PhagsPa"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Plantagenet Cherokee"; panose-1:2 2 6 2 7 1 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Segoe Script"; panose-1:2 11 5 4 2 0 0 0 0 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Semibold"; panose-1:2 11 7 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Light"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Segoe UI Symbol"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"\@SimSun"; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:NSimSun; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@NSimSun"; panose-1:2 1 6 9 3 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:SimSun-ExtB; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimSun-ExtB"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Microsoft Tai Le"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Shonar Bangla"; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Yi Baiti"; panose-1:3 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Microsoft Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Aparajita; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Ebrima; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:Gisha; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:Kokila; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Leelawadee; panose-1:2 11 5 2 4 2 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Microsoft Uighur"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:MoolBoran; panose-1:2 11 1 0 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Utsaah; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Vijaya; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Andalus; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Arabic Typesetting"; panose-1:3 2 4 2 4 4 6 3 2 3;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Simplified Arabic Fixed"; panose-1:2 7 3 9 2 2 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Sakkal Majalla"; panose-1:2 0 0 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Traditional Arabic"; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Aharoni; panose-1:2 1 8 3 2 1 4 3 2 3;} @font-face {font-family:David; panose-1:2 14 5 2 6 4 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FrankRuehl; panose-1:2 14 5 3 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Levenim MT"; panose-1:2 1 5 2 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Miriam; panose-1:2 11 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Miriam Fixed"; panose-1:2 11 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Narkisim; panose-1:2 14 5 2 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Rod; panose-1:2 3 5 9 5 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:FangSong; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@FangSong"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@SimHei"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:KaiTi; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"\@KaiTi"; panose-1:2 1 6 9 6 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:AngsanaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Browallia New"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:BrowalliaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:CordiaUPC; panose-1:2 11 3 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DilleniaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:EucrosiaUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:FreesiaUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:IrisUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:JasmineUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:KodchiangUPC; panose-1:2 2 6 3 5 4 5 2 3 4;} @font-face {font-family:LilyUPC; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:DFKai-SB; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"\@DFKai-SB"; panose-1:3 0 5 9 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Unicode"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Black"; panose-1:2 11 10 4 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Candara; panose-1:2 14 5 2 3 3 3 2 2 4;} @font-face {font-family:"Comic Sans MS"; panose-1:3 15 7 2 3 3 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Consolas; panose-1:2 11 6 9 2 2 4 3 2 4;} @font-face {font-family:Constantia; panose-1:2 3 6 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Corbel; panose-1:2 11 5 3 2 2 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium"; panose-1:2 11 6 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gabriola; panose-1:4 4 6 5 5 16 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Georgia; panose-1:2 4 5 2 5 4 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Palatino Linotype"; panose-1:2 4 5 2 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Segoe Print"; panose-1:2 0 6 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Trebuchet MS"; panose-1:2 11 6 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Verdana; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:Webdings; panose-1:5 3 1 2 1 5 9 6 7 3;} @font-face {font-family:"MT Extra"; panose-1:5 5 1 2 1 2 5 2 2 2;} @font-face {font-family:Haettenschweiler; panose-1:2 11 7 6 4 9 2 6 2 4;} @font-face {font-family:"MS Outlook"; panose-1:5 1 1 0 1 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Book Antiqua"; panose-1:2 4 6 2 5 3 5 3 3 4;} @font-face {font-family:"Century Gothic"; panose-1:2 11 5 2 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Bookshelf Symbol 7"; panose-1:5 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"MS Reference Sans Serif"; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4;} @font-face {font-family:"MS Reference Specialty"; panose-1:5 0 5 0 0 0 0 0 0 0;} @font-face {font-family:"Bradley Hand ITC"; panose-1:3 7 4 2 5 3 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Freestyle Script"; panose-1:3 8 4 2 3 2 5 11 4 4;} @font-face {font-family:"French Script MT"; panose-1:3 2 4 2 4 6 7 4 6 5;} @font-face {font-family:"Juice ITC"; panose-1:4 4 4 3 4 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Kristen ITC"; panose-1:3 5 5 2 4 2 2 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Handwriting"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:Mistral; panose-1:3 9 7 2 3 4 7 2 4 3;} @font-face {font-family:Papyrus; panose-1:3 7 5 2 6 5 2 3 2 5;} @font-face {font-family:Pristina; panose-1:3 6 4 2 4 4 6 8 2 4;} @font-face {font-family:"Tempus Sans ITC"; panose-1:4 2 4 4 3 13 7 2 2 2;} @font-face {font-family:"Arial Narrow"; panose-1:2 11 6 6 2 2 2 3 2 4;} @font-face {font-family:Garamond; panose-1:2 2 4 4 3 3 1 1 8 3;} @font-face {font-family:"Monotype Corsiva"; panose-1:3 1 1 1 1 2 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Agency FB"; panose-1:2 11 5 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Arial Rounded MT Bold"; panose-1:2 15 7 4 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Blackadder ITC"; panose-1:4 2 5 5 5 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Bodoni MT"; panose-1:2 7 6 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Black"; panose-1:2 7 10 3 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Condensed"; panose-1:2 7 6 6 8 6 6 2 2 3;} @font-face {font-family:"Bookman Old Style"; panose-1:2 5 6 4 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:"Calisto MT"; panose-1:2 4 6 3 5 5 5 3 3 4;} @font-face {font-family:Castellar; panose-1:2 10 4 2 6 4 6 1 3 1;} @font-face {font-family:"Century Schoolbook"; panose-1:2 4 6 4 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Bold"; panose-1:2 14 7 5 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Copperplate Gothic Light"; panose-1:2 14 5 7 2 2 6 2 4 4;} @font-face {font-family:"Curlz MT"; panose-1:4 4 4 4 5 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Edwardian Script ITC"; panose-1:3 3 3 2 4 7 7 13 8 4;} @font-face {font-family:Elephant; panose-1:2 2 9 4 9 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Engravers MT"; panose-1:2 9 7 7 8 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Eras Bold ITC"; panose-1:2 11 9 7 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Eras Demi ITC"; panose-1:2 11 8 5 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Light ITC"; panose-1:2 11 4 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Eras Medium ITC"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 8 4;} @font-face {font-family:"Felix Titling"; panose-1:4 6 5 5 6 2 2 2 10 4;} @font-face {font-family:Forte; panose-1:3 6 9 2 4 5 2 7 2 3;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Book"; panose-1:2 11 5 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi"; panose-1:2 11 7 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Demi Cond"; panose-1:2 11 7 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Heavy"; panose-1:2 11 9 3 2 1 2 2 2 4;} @font-face {font-family:"Franklin Gothic Medium Cond"; panose-1:2 11 6 6 3 4 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Gigi; panose-1:4 4 5 4 6 16 7 2 13 2;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT"; panose-1:2 11 5 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Condensed"; panose-1:2 11 5 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold"; panose-1:2 11 10 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans Ultra Bold Condensed"; panose-1:2 11 10 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gill Sans MT Ext Condensed Bold"; panose-1:2 11 9 2 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Gloucester MT Extra Condensed"; panose-1:2 3 8 8 2 6 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Goudy Old Style"; panose-1:2 2 5 2 5 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Goudy Stout"; panose-1:2 2 9 4 7 3 11 2 4 1;} @font-face {font-family:"Imprint MT Shadow"; panose-1:4 2 6 5 6 3 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Lucida Sans"; panose-1:2 11 6 2 3 5 4 2 2 4;} @font-face {font-family:"Lucida Sans Typewriter"; panose-1:2 11 5 9 3 5 4 3 2 4;} @font-face {font-family:"Maiandra GD"; panose-1:2 14 5 2 3 3 8 2 2 4;} @font-face {font-family:"OCR A Extended"; panose-1:2 1 5 9 2 1 2 1 3 3;} @font-face {font-family:"Palace Script MT"; panose-1:3 3 3 2 2 6 7 12 11 5;} @font-face {font-family:Perpetua; panose-1:2 2 5 2 6 4 1 2 3 3;} @font-face {font-family:"Perpetua Titling MT"; panose-1:2 2 5 2 6 5 5 2 8 4;} @font-face {font-family:"Rage Italic"; panose-1:3 7 5 2 4 5 7 7 3 4;} @font-face {font-family:Rockwell; panose-1:2 6 6 3 2 2 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Rockwell Condensed"; panose-1:2 6 6 3 5 4 5 2 1 4;} @font-face {font-family:"Rockwell Extra Bold"; panose-1:2 6 9 3 4 5 5 2 4 3;} @font-face {font-family:"Script MT Bold"; panose-1:3 4 6 2 4 6 7 8 9 4;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT"; panose-1:2 11 6 2 2 1 4 2 6 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed"; panose-1:2 11 6 6 2 1 4 2 2 3;} @font-face {font-family:"Tw Cen MT Condensed Extra Bold"; panose-1:2 11 8 3 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:Algerian; panose-1:4 2 7 5 4 10 2 6 7 2;} @font-face {font-family:"Baskerville Old Face"; panose-1:2 2 6 2 8 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Bauhaus 93"; panose-1:4 3 9 5 2 11 2 2 12 2;} @font-face {font-family:"Bell MT"; panose-1:2 2 5 3 6 3 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB"; panose-1:2 14 6 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Berlin Sans FB Demi"; panose-1:2 14 8 2 2 5 2 2 3 6;} @font-face {font-family:"Bernard MT Condensed"; panose-1:2 5 8 6 6 9 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Bodoni MT Poster Compressed"; panose-1:2 7 7 6 8 6 1 5 2 4;} @font-face {font-family:"Britannic Bold"; panose-1:2 11 9 3 6 7 3 2 2 4;} @font-face {font-family:Broadway; panose-1:4 4 9 5 8 11 2 2 5 2;} @font-face {font-family:"Brush Script MT"; panose-1:3 6 8 2 4 4 6 7 3 4;} @font-face {font-family:"Californian FB"; panose-1:2 7 4 3 6 8 11 3 2 4;} @font-face {font-family:Centaur; panose-1:2 3 5 4 5 2 5 2 3 4;} @font-face {font-family:Chiller; panose-1:4 2 4 4 3 16 7 2 6 2;} @font-face {font-family:"Colonna MT"; panose-1:4 2 8 5 6 2 2 3 2 3;} @font-face {font-family:"Cooper Black"; panose-1:2 8 9 4 4 3 11 2 4 4;} @font-face {font-family:"Footlight MT Light"; panose-1:2 4 6 2 6 3 10 2 3 4;} @font-face {font-family:"Harlow Solid Italic"; panose-1:4 3 6 4 2 15 2 2 13 2;} @font-face {font-family:Harrington; panose-1:4 4 5 5 5 10 2 2 7 2;} @font-face {font-family:"High Tower Text"; panose-1:2 4 5 2 5 5 6 3 3 3;} @font-face {font-family:Jokerman; panose-1:4 9 6 5 6 13 6 2 7 2;} @font-face {font-family:"Kunstler Script"; panose-1:3 3 4 2 2 6 7 13 13 6;} @font-face {font-family:"Lucida Bright"; panose-1:2 4 6 2 5 5 5 2 3 4;} @font-face {font-family:"Lucida Calligraphy"; panose-1:3 1 1 1 1 1 1 1 1 1;} @font-face {font-family:"Lucida Fax"; panose-1:2 6 6 2 5 5 5 2 2 4;} @font-face {font-family:Magneto; panose-1:4 3 8 5 5 8 2 2 13 2;} @font-face {font-family:"Matura MT Script Capitals"; panose-1:3 2 8 2 6 6 2 7 2 2;} @font-face {font-family:"Modern No\. 20"; panose-1:2 7 7 4 7 5 5 2 3 3;} @font-face {font-family:"Niagara Engraved"; panose-1:4 2 5 2 7 7 3 3 2 2;} @font-face {font-family:"Niagara Solid"; panose-1:4 2 5 2 7 7 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Old English Text MT"; panose-1:3 4 9 2 4 5 8 3 8 6;} @font-face {font-family:Onyx; panose-1:4 5 6 2 8 7 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Parchment; panose-1:3 4 6 2 4 7 8 4 8 4;} @font-face {font-family:Playbill; panose-1:4 5 6 3 10 6 2 2 2 2;} @font-face {font-family:"Poor Richard"; panose-1:2 8 5 2 5 5 5 2 7 2;} @font-face {font-family:Ravie; panose-1:4 4 8 5 5 8 9 2 6 2;} @font-face {font-family:"Informal Roman"; panose-1:3 6 4 2 3 4 6 11 2 4;} @font-face {font-family:"Showcard Gothic"; panose-1:4 2 9 4 2 1 2 2 6 4;} @font-face {font-family:"Snap ITC"; panose-1:4 4 10 7 6 10 2 2 2 2;} @font-face {font-family:Stencil; panose-1:4 4 9 5 13 8 2 2 4 4;} @font-face {font-family:"Viner Hand ITC"; panose-1:3 7 5 2 3 5 2 2 2 3;} @font-face {font-family:Vivaldi; panose-1:3 2 6 2 5 5 6 9 8 4;} @font-face {font-family:"Vladimir Script"; panose-1:3 5 4 2 4 4 7 7 3 5;} @font-face {font-family:"Wide Latin"; panose-1:2 10 10 7 5 5 5 2 4 4;} @font-face {font-family:"Wingdings 2"; panose-1:5 2 1 2 1 5 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"Wingdings 3"; panose-1:5 4 1 2 1 8 7 7 7 7;} @font-face {font-family:"\@Arial Unicode MS"; panose-1:2 11 6 4 2 2 2 2 2 4;} @font-face {font-family:LitNusx;} @font-face {font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} @font-face {font-family:SPGrigolia;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h1 {margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; layout-grid-mode:line;} h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; letter-spacing:2.75pt; font-weight:normal;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:2.5pt;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; font-family:"SPGrotesk","sans-serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:SPAcademi;} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:12.0pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-before:always; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-style:italic;} p.MsoAutoSig, li.MsoAutoSig, div.MsoAutoSig {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi {mso-style-name:chveulebrivi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data {mso-style-name:data; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti {mso-style-name:petiti; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident {mso-style-name:prezident; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni {mso-style-name:kanoni; margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Geo_dumM","serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.kitxva, li.kitxva, div.kitxva {mso-style-name:kitxva; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:5.65pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.pasuxi, li.pasuxi, div.pasuxi {mso-style-name:pasuxi; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.7pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-28.35pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.Style1, li.Style1, div.Style1 {mso-style-name:Style1; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi-wigni, li.chveulebrivi-wigni, div.chveulebrivi-wigni {mso-style-name:chveulebrivi-wigni; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:22.7pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.satauri, li.satauri, div.satauri {mso-style-name:satauri; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigi, li.tarigi, div.tarigi {mso-style-name:tarigi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.muxliparl, li.muxliparl, div.muxliparl {mso-style-name:muxli_parl; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"SPDumbadze","serif"; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml {mso-style-name:tavi_satauri_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml {mso-style-name:tavi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karixml, li.karixml, div.karixml {mso-style-name:kari_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml {mso-style-name:kari_satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.petitixml, li.petitixml, div.petitixml {mso-style-name:petiti_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.cignixml, li.cignixml, div.cignixml {mso-style-name:cigni_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} span.StylecxrilixmlSylfaenChar {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; font-family:"Sylfaen","serif";} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.Normal, li.Normal, div.Normal {mso-style-name:"\[Normal\]"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-family:"Arial","sans-serif";} span.msoIns {mso-style-name:""; text-decoration:underline; color:teal;} span.msoDel {mso-style-name:""; text-decoration:line-through; color:red;} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 63.0pt 1.0in 63.0pt;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 310.150.000.11.115.005.582
საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის
ბრძანება №70
2002 წლის 27 ნოემბერი
ქ. თბილისი
საქართველოს საჰაერო სივრცეში მოძრაობის მომსახურების სახელმძღვანელოს დამტკიცების შესახებ
საქართველოს საჰაერო სივრცეში ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით, საქართველოს საჰაერო კოდექსის, ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ” მე-11 დანართის „საჰაერო მოძრაობის მომსახურება” და საქართველოს კანონების „ნორმატიული აქტების შესახებ” და „ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების სფეროს სახელმწიფო მართვისა და რეგულირების წესის შესახებ” მოთხოვნებიდან გამომდინარე, ვბრძანებ:
1. დამტკიცდეს „საქართველოს საჰაერო სივრცეში მოძრაობის მომსახურების სახელმძღვანელო”.
2. ბრძანება ამოქმედდეს 2003 წლის 20 თებერვლიდან.
მ. ადეიშვილი
საქართველოს საჰაერო სივრცეში მოძრაობის მომსახურების
სახელმძღვანელო
თავი I
ტერმინები და შემოკლებები
მუხლი 1🔗. „სახელმძღვანელოში” გამოყენებული შემოკლებები
1. აეროდრომის რაიონში ინფორმაციის ავტომატური გადაცემის სამსახური ( ATIS)
2. ასაფრენ-დასაფრენი ზოლი ( ადზ ) (RW)
3. ატმოსფერული წნევა აეროდრომის ზედაპირზე( QFE)
4. გადაწყვეტილების მიღების აბსოლუტური სიმაღლე ( DA)
5. გადაწყვეტილების მიღების ფარდობითი სიმაღლე ( DH )
6. განგაშის სტადია ( ALERFA )
7. გასაჭირის ჟამი (DETRESFA)
8. გაურკვევლობის სტადია (INSERFA )
9. დაბრკოლებების გადაფრენის აბსოლუტური სიმაღლე ( OCA)
10. დაბრკოლებების გადაფრენის ფარდობითი სიმაღლე ( OCH )
11. ვიზუალური მეტეოპირობები ( ვმპ ) (VMC)
12. ვიზუალური ფრენის წესები (ვფწ) (VFR)
13. ზონალური ნაოსნობა (ზნ) (RNAV)
14. ზღვის საშუალო დონე ( MSL)
15. ინფორმაცია მნიშვნელოვანი მეტეოროლოგიური პირობების შესახებ
(სიგქეტი) (SIGMET)
16. მანძილსაზომი მოწყობილობა (DME )
17. მიუმართავი რადიოშუქურა, მიმყვანი რადიოსადგური (NDB)
18. მეორეული მიმოხილვითი რადიოლოკატორი (მმრლ ) (SSR)
19. მეტად მაღალი სიხშირე (VHF)
20. მეტად მაღალი სიხშირის წრიული რადიოშუქურა (VOR)
21. მოთხოვნილი სანაოსნო მახასიათებლები (მსმ) (RNP)
22. შეტყობინება მომსახურების, წესების, საფრთხის, ასევე სააერნაოსნო საშუალებების მდგომარეობის, ცვლილებებისა და მწყობრში შეყვანის შესახებ, რომლის დროული ცოდნაც აუცილებელია საფრენოსნო პერსონალისათვის (ნოტამი) (NOTAM)
23. პირველადი მიმოხილვითი რადიოლოკატორი (ჰმრლ ) ( ASR)
24. სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებული (სიკ) ( AIP)
25. საკვანძო სამეთვალყურეო რაიონი (TMA)
26. სამეთვალყურეო კონტროლის არე (CTR)
27. სამეთვალყურეო რაიონი (CTA)
28. სამიმოსვლო ბილიკი (სბ) (TW)
29. საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონი ( FIR)
30. საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურება ( FIS)
31. სახელსაწყო დაფრენის სისტემა (ILS)
32. სახელსაწყო მეტეოპირობები (სმპ ) (IMC)
33. სახელსაწყო სიჩქარე (IAS)
34. სახელსაწყო ფრენის წესები (სფწ ) (IFR)
35. საჰაერო მოძრაობის მომსახურება (სმმ) (ATS)
36. საჰაერო ხომალდი (სხ) (A /C)
37. საჰაერო ხომალდების ადგილმდებარეობის სარადიოლოკაციო ნიშნული (RPS)
38. შეჯახების აცილების საბორტო სისტემა (შასს) (ACAS)
39. ხილვადობის მეტეოროლოგიური ოპტიკური სიშორე ( MOR)
40. ხმელეთზე სიმაღლის საზომის წნევის შკალის დაყენება აეროდრომის შემაღლების მისაღებად (QNH)
41. შეთანხმებული (კოორდინირებული) საერთაშორისო დრო (უტც) ( UTC).
მუხლი 2🔗. „სახელმძღვანელოში” გამოყენებული ტერმინების განმარტებები
შენიშვნა. წინამდებარე სახელმძღვანელოში გამოყენებული ტერმინი “მომსახურება” ზოგადად აღნიშნავს ფუნქციონალურ ვალდებულებებს ან შეთავაზებულ მომსახურებას; ტერმინი „ორგანო”– მომსახურების განმახორციელებელი მუშაკების კოლექტივს.
1. აბსოლუტური სიმაღლე – ვერტიკალური მანძილი ზღვის საშუალო დონიდან აღნიშნულ (სასურველ) დონემდე, წერტილამდე ან ობიექტამდე.
2. აეროდრომი – მიწის ან წყლის ზედაპირის განსაზღვრული ფართობი (მასზე განლაგებული შენობებით, ნაგებობებითა და მოწყობილობებით), რომელიც მთლიანად ან ნაწილობრივ განკუთვნილია საჰაერო ხომალდების მიღების, მოძრაობისა და გაშვებისათვის.
3. აეროდრომის რაიონში ინფორმაციის ავტომატური გადაცემის სამსახური – დამფრენი და ამფრენი სხ-თვის მიმდინარე ინფორმაციის ავტომატური მიწოდება დღე-ღამის განმავლობაში ან დღე-ღამის განსაზღვრულ დროს.
4. აეროდრომის შემაღლება – დასაფრენი მოედნის ყველაზე მაღლა მდებარე წერტილის შემაღლება.
5. ავარიულობის სტადია – ზოგადი ტერმინი, რომელიც შესაბამის შემთხვევებში ნიშნავს: გაურკვევლობის სტადიას, განგაშის სტადიას ან გასაჭირის ჟამს.
6. ასაფრენ-დასაფრენი ზოლი (ადზ) – სახმელეთო აეროდრომზე გამოყოფილი, საჰაერო ხომალდების ასაფრენ-დასაფრენად განკუთვნილი, მართკუთხა ფართი.
7. ადზ-ის ზღურბლი – ადზ-ის იმ მონაკვეთის დასაწყისი, რომელიც შეიძლება გამოყენებული იქნეს დაფრენისათვის.
8. ადზ-ზე ხილვადობის სიშორე – მანძილი, რომლის ფარგლებშიც ადზ-ს ღერძულა ხაზზე მდებარე საჰაერო ხომალდის პილოტს შეუძლია შეამჩნიოს ადზ-ის ზედაპირზე განლაგებული სიგნალები (ნიშნები) ან ადზ-ის შემომსაზღვრელი ან მისი ღერძულა ხაზის მანიშნებელი ნათურები.
9. ბაქანი – სახმელეთო აეროდრომის დადგენილი ფართობი სხ-ების განსალაგებლად, მგზავრების ჩასხდომა-გადმოსხდომის, ტვირთისა და ფოსტის ჩატვირთვა-გადმოტვირთვის, საწვავით გაწყობის, დგომის ან ტექნიკური მომსახურების უზრუნველყოფის მიზნით.
10. ბაქანზე საქმიანობის ორგანიზების სამსახური – მომსახურება, რომელიც უზრუნველყოფს ბაქანზე საჰაერო ხომალდებისა და სატრანსპორტო საშუალებების მოძრაობისა და საქმიანობის რეგულირებას.
11. „ბრმად” გადაცემა – გადაცემა ორ სადგურს შორის, როდესაც ვერ ხერხდება ორმხრივი კავშირის დამყარება, მაგრამ ამასთან იგულისხმება, რომ გამოძახებულ სადგურს შეუძლია გადაცემების მიღება.
12. ბრუნი დაფრენის სწორზე – ბრუნი, რომელსაც ასრულებს საჰაერო ხომალდი დასაფრენად შესვლის საწყის ეტაპზე დაშორების მიმართულების ხაზის დაბოლოებასა და დასაფრენად შესვლის შუალედური ან დასკვნითი ეტაპის მიმართულების ხაზის დასაწყისს შორის. გზის ეს ხაზები არ არის ურთიერთსაწინააღმდეგოდ მიმართული.
შენიშვნა. დაფრენის სწორზე ბრუნი შეიძლება შესრულდეს ან ჰორიზონტალურად ფრენისას, ან დაშვებისას ყოველი კონკრეტული სქემით გათვალისწინებული პირობების შესაბამისად.
13. გაანგარიშებული ამოწურული დრო – გაანგარიშებული დრო, რომელიც საჭიროა ერთი ძირითადი წერტილიდან მეორემდე მისასვლელად.
14. გადამცემი ორგანო/მეთვალყურე – საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანო, რომელიც საჰაერო ხომალდის სამეთვალყურეო მომსახურების პასუხისმგებლობას გადასცემს მარშრუტზე სმმ-ის მომდევნო ორგანოს.
15. გადასვლის აბსოლუტური სიმაღლე – აბსოლუტური სიმაღლე, რომელზეც ან რომლის ქვემოთაც საჰაერო ხომალდის ვერტიკალურ სიბრტყეში მდებარეობა მოცემულია აბსოლუტური სიმაღლის სიდიდეებით.
16. გადასვლის ეშელონი – ფრენის ყველაზე დაბალი ეშელონი, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნეს გადასვლის აბსოლუტური სიმაღლის ზემოთ ფრენისას.
17. გადასვლის წერტილი – მეტად მაღალი სიხშირის წრიულ რადიოშუქურაზე (OHI) ორიენტაციით განსაზღვრული წერტილი, სადაც სმმ-ის მარშრუტის მონაკვეთზე სხ-ის ფრენისას, მოსალოდნელია ძირითადი ორიენტაციის გადატანა სხ-ის უკან მდებარე სააერნაოსნო საშუალებებიდან მის წინ მდებარე საშუალებაზე.
შენიშვნა. გადასვლის წერტილები დადგენილია სანაოსნო საშუალებებს შორის სიგნალების სიმძლავრისა და ხარისხის ოპტიმალური გაწონასწორების უზრუნველსაყოფად ყველა გამოყენებულ სიმაღლეზე და მარშრუტის ერთსა და იმავე მონაკვეთზე მფრენი ყველა სხ-ის აზიმუტში მიმართვის საერთო წყაროს უზრუნველსაყოფად.
18. გადაწყვეტილების მიღების აბსოლუტური ან ფარდობითი სიმაღლე – დასაფრენად ზუსტად ან ვერტიკალური მიმართვით შესვლისას დაწესებული აბსოლუტური ან ფარდობითი სიმაღლე, საიდანაც უნდა დაიწყოს მეორე წრეზე წასვლა იმ შემთხვევაში, თუ არ არის დამყარებული ვიზუალური კონტაქტი ორიენტირებთან, დასაფრენად შესვლის გასაგრძელებლად.
შენიშვნა. გადაწყვეტილების მიღების აბსოლუტური სიმაღლე აითვლება ზღვის საშუალო დონიდან, ხოლო გადაწყვეტილების მიღების ფარდობითი სიმაღლე _ ადზ-ის ზღურბლის შემაღლებიდან.
19. განგაშის ჟამი – ვითარება, როდესაც არსებობს საფრთხე საჰაერო ხომალდისა და მასზე მყოფ პირთა უსაფრთხოების მიმართ.
20. გარდამავალი ფენა/შრე – საჰაერო სივრცე გადასვლის აბსოლუტურ სიმაღლესა და გადასვლის ეშელონს შორის.
21. გასაჭირის ჟამი - ვითარება, როდესაც არის დასაბუთებული დაჯერებულობა იმისა, რომ საჰაერო ხომალდს და მასზე მყოფ პირებს ემუქრება სერიოზული და უშუალო საფრთხე, ან ესაჭიროებათ დაუყოვნებელი დახმარება.
22. გაურკვევლობის სტადია – ვითარება, როდესაც არ არის დაჯერებულობა საჰაერო ხომალდისა და მასზე მყოფ პირთა უსაფრთხოების მიმართ.
23. გლისადა _ დაშვების პროფილი, რომელიც დადგენილია დასაფრენად შესვლის დასკვნით ეტაპზე ვერტიკალური მიმართულების მისაცემად.
24. დაბრკოლებების გადაფრენის აბსოლუტური ან ფარდობითი სიმაღლე – შესაბამისი ადზ-ის ზღურბლის შემაღლების ან, შესაბამის შემთხვევებში, აეროდრომის შემაღლებების თავზე მინიმალური აბსოლუტური ან ფარდობითი სიმაღლე, დაბრკოლებათა გადაფრენის შესაბამისი კრიტერიუმების დასაცავად.
შენიშვნა 1. დაბრკოლებების გადაფრენის აბსოლუტური სიმაღლე აითვლება ზღვის საშუალო დონიდან, ხოლო დაბრკოლებების გადაფრენის ფარდობითი სიმაღლე – ადზ-ის ზღურბლის შემაღლებიდან ან, დასაფრენად არაზუსტი შესვლის შემთხვევაში, აეროდრომის შემაღლებიდან ან ადზ-ის ზღურბლის შემაღლებიდან, თუ მისი შემაღლება 2 მ-ზე (7 ფუტზე) მეტით ნაკლებია აეროდრომის შემაღლებაზე. დაბრკოლებების გადაფრენის ფარდობითი სიმაღლე დასაფრენად წრით შესვლისას აითვლება აეროდრომის შემაღლებიდან.
შენიშვნა 2. იმ შემთხვევაში, როდესაც გამოიყენება ორივე მცნება, მოხერხებულობის მიზნით შესაძლებელია შემდეგი ფორმის გამოყენება „დაბრკოლებების გადაფრენის აბსოლუტური/ ფარდობითი სიმაღლე“.
25. დასაფრენად ვიზუალური შესვლა – დასაფრენად შესვლა სფწ-ით ფრენისას, როდესაც დასაფრენად სახელსაწყო შესვლის სქემა ნაწილობრივ ან სავსებით არ არის დაცული და დაფრენა ხორციელდება ვიზუალური სახმელეთო ორიენტირებით.
26. დასაფრენად სახელსაწყო შესვლის სქემა – საპილოტაჟო ხელსაწყოების მიხედვით შესრულებული წინასწარდასახულ მანევრთა სერია, რომელიც ითვალისწინებს დაბრკოლებებთან შეჯახების აცილებას დასაფრენად შესვლის საწყისი ეტაპის საკონტროლო წერტილიდან ან, შესაბამის შემთხვევებში, მოფრენის დადგენილი მარშრუტის დასაწყისიდან იმ წერტილამდე, საიდანაც შეიძლება შესრულდეს დაფრენა, ხოლო თუ დაფრენა არ სრულდება, მაშინ იმ წერტილამდე, საიდანაც გაითვალისწინება მოცდის არეში ან მარშრუტზე დაბრკოლებათა გადაფრენის კრიტერიუმები.
27. დასაფრენი ფართობი – აეროდრომის სამუშაო ფართობის ნაწილი, რომელიც განკუთვნილია საჰაერო ხომალდების აფრენისა და დაფრენისათვის.
28. დასაფრენად შესვლის დასკვნითი ეტაპი – დასაფრენად სახელსაწყო შესვლის სქემის ნაწილი, რომელიც იწყება დასაფრენად შესვლის დასკვნითი ეტაპის დადგენილ საკონტროლო წერტილში ან, ასეთი წერტილის უქონლობის შემთხვევაში:
ა) უკანასკნელი სტანდარტული ბრუნის, „იპოდრომის“ ტიპის სქემაში დასაფრენ სწორზე ბრუნის ან მიახლოების გზის ხაზზე ბრუნის ბოლოს, თუ ამგვარი გათვალისწინებულია, ან
ბ) დასაფრენად შესვლის სქემის ბოლო სწორზე გასვლის წერტილში და მთავრდება აეროდრომის რაიონის იმ წერტილში, საიდანაც:
ბ.ა) შეიძლება შესრულდეს დაფრენა;
ბ.ბ) დაწყებულია მეორე წრეზე წასვლა.
29. დასაფრენად შესვლა რადიოლოკატორის მეშვეობით – სხ-ის შესვლა დასაფრენად, რომლის დასკვნითი ეტაპი სრულდება რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურის ხელმძღვანელობით.
30. დასაფრენად შესვლის რიგითობა – თანმიმდევრობა, რომლის მიხედვითაც ორ ან მეტ საჰაერო ხომალდს თანმიმდევრობით ეძლევათ აეროდრომზე დასაფრენად შესვლის ნებართვა.
31. დასაფრენად შესვლის სავარაუდო დრო – დრო, როდესაც სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს გათვლით, მომფრენი საჰაერო ხომალდი დატოვებს მოცდის პუნქტს დაფრენის დასრულების მიზნით.
შენიშვნა. მოცდის პუნქტიდან გასვლის ფაქტიური დრო დამოკიდებული იქნება დასაფრენად შესვლის სამეთვალყურეო ნებართვაზე.
32. დასაფრენად შესვლის საწყისი უბანი – დასაფრენად სახელსაწყო შესვლის სქემის უბანი, დასაფრენად შესვლის საწყისი ეტაპის საკონტროლო წერტილსა და დასაფრენად შესვლის შუალედური ეტაპის საკონტროლო წერტილს ან, შესაბამის შემთხვევებში, დასაფრენად შესვლის დასკვნითი ეტაპის საკონტროლო წერტილს (ან წერტილებს) შორის.
33. დაფრენის რადიოლოკატორი – პირველადი რადიოლოკაციური აღჭურვილობა, რომლითაც განისაზღვრება საჰაერო ხომალდის ადგილმდებარეობა დასაფრენად შესვლის დასკვნით ეტაპზე დასაფრენად შესვლის ნომინალური ტრაექტორიიდან გვერდითი და ვერტიკალური გადახრებითა და მიწასთან შეხების წერტილამდე მანძილით.
შენიშვნა. დაფრენის რადიოლოკატორი განკუთვნილია დასაფრენად შესვლის დასკვნით ეტაპზე საჰაერო ხომალდების პილოტებისათვის რადიოკავშირის მეშვეობით მითითებების მისაცემად.
34. დისკრეტული კოდი - მმრლ-ის ოთხნიშნა კოდი, რომლის ბოლო ორი ციფრი არ არის ორი ნული.
35. დონე – მფრენი სხ-ის ვერტიკალურ სიბრტყეში მდგომარეობის აღმნიშვნელი ტერმინი, რომელიც, შესაბამის შემთხვევებში, აღნიშნავს ფარდობით სიმაღლეს, აბსოლუტურ სიმაღლეს ან ფრენის ეშელონს.
36. ექსპლუატანტი – პირი ან საწარმო, რომელიც ეწევა საჰაერო ხომალდების ექსპლუატაციას ან მომსახურებას სთავაზობს ამ სფეროში.
37. ვიზუალური მეტეოროლოგიური პირობები (ვმპ)– დადგენილი მინიმუმის შესაბამისი ან გადამეტებული მეტეოროლოგიური პირობები, რომელიც გამოსახულია ხილვადობის სიშორის, ღრუბლებამდე მანძილის და ღრუბლების ქვედა საზღვრის სიმაღლის სიდიდეებით.
შენიშვნა. დადგენილი მინიმუმები მოყვანილია წინამდებრე სახელმძღვანელოს №1 დანართში.
38. ვფწ-ით ფრენა – ვიზუალური ფრენის წესების მიხედვით განხორციელებული ფრენა.
39. ზონალური ნაოსნობა – ნაოსნობის მეთოდი, რომელიც სარადიოშუქურო სანაოსნო საშუალებების მოქმედების არეში ან ავტონომიური საშუალებებით ან მათი კომბინაციით განსაზღვრული არის ფარგლებში საშუალებას აძლევს საჰაერო ხომალდს ფრენა შეასრულოს ნებისმიერი სასურველი ტრაექტორიით.
40. ზონალური ნაოსნობის მარშრუტი – საჰაერო მოძრაობის მომსახურების მარშრუტი, დადგენილი იმ საჰაერო ხომალდებისათვის, რომლებსაც შეუძლიათ ისარგებლონ ზონალური ნაოსნობით.
41. თითქმის პარალელური ადზ-ები – არაგადამკვეთი ადზ-ბი, რომელთა ღერძულა ხაზების გაგრძელებების შეყრის კუთხე 150 ან ნაკლებია.
42. თოვლჭყაპი – წყლით გაჟღენთილი თოვლი, რომელიც ფეხის დარტყმისას აქეთ-იქეთ მიმოეშხეფება; ხვედრითი წონა – 0,5-დან 0,8-მდე.
თოვლი (მიწაზე):
ა) მშრალი თოვლი – თოვლი, რომელიც ფხვიერ მდგომარეობაში შეიძლება ქარმა გაფანტოს ან ხელით შეკუმშვის შემდეგ იფშვნება; ხვედრითი წონა – 0,34;
ბ)სველი თოვლი – თოვლი, რომელიც ხელით შეკუმშვით არ იფშვნება და ქმნის თოვლის გუნდას ან გააჩნია მისი წარმოქმნის მიდრეკილება; ხვედრითი წონა – 0,35-0,49;
გ) დატკეპნილი თოვლი – მკვრივ მასად დაწნეხილი თოვლი, რომელიც აღარ მკვრივდება და, მიწის ზედაპირიდან მოცილებისას, კი არ იფშვნება, არამედ იმტვრევა დიდ ბელტებად; ხვედრითი წონა – 0,5 და მეტი.
43. ინფორმაცია B (აირმეტრის) – მეტეოროლოგიური დაკვირვების ორგანოს ინფორმაცია ფრენის მარშრუტზე ამინდის ფაქტობრივი ან მოსალოდნელი მოვლენების შესახებ, რომელმაც შეიძლება გავლენა იქონიოს დაბალ სიმაღლეებზე საჰაერო ხომალდების ფრენის უსაფრთხოებაზე და რომელიც საფრენოსნო ინფორმაციის შესაბამის რაიონში დაბალ სიმაღლეებზე ფრენისათვის შედგენილ პროგნოზში არ იყო შეტანილი.
44. ინფორმაცია B (სიგმენტი) – მეტეოროლოგიური დაკვირვების ორგანოს ინფორმაცია ფრენის მარშრუტზე ამინდის ფაქტობრივი ან მოსალოდნელი მოვლენების შესახებ, რომელმაც შეიძლება გავლენა იქონიოს საჰაერო ხომალდების ფრენის უსაფრთხოებაზე.
45. ინციდენტი – ნებისმიერი შემთხვევა, გარდა საავიაციო შემთხვევისა, რომელიც დაკავშირებულია საჰაერო ხომალდით სარგებლობასთან, რომელიც გავლენას ახდენს ან შეიძლება გავლენა იქონიოს საექსპლუატაციო უსაფრთხოებაზე.
შენიშვნა. ინციდეტნთა სახეები, რომელიც, საავიაციო შემთხვევების აღმოსაფხვრელი გზების შესწავლის მიზნით, წარმოადგენს სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის ძირითად ინტერესს, მოყვანილია „საავიაციო შემთხვევების/ინციდენტების მონაცემთა წარდგენის სახელმძღვანელოში“ ( Doc. 9156).
46. კონტროლირებადი ფრენა – ნებისმიერი ფრენა, რომელიც ხორციელდება სამეთვალყურეო ნებართვის მიხედვით.
47. კურსი – მიმართულება, რომლის გასწვრივაც მდებარეობს სხ-ის გრძივი ღერძი და რომელიც ჩვეულებრივ გამოსახულია ჩრდილოეთის მიმართულებიდან (გეოგრაფიული, მაგნიტური, საკომპასო ან პირობითი მერიდიანების) ათვლილი კუთხის გრადუსებით.
48. მართვის გადაცემის წერტილი – საჰაერო ხომალდის ფრენის ტრაექტორიის გარკვეული წერტილი, სადაც საჰაერო ხომალდის სამეთვალყურეო მომსახურების პასუხისმგებლობა ერთი სამეთვალყურეო ორგანოდან ან სამეთვალყურეო სამუშაო ადგილიდან გადაეცემა მეორეს.
49. მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი აეროდრომი _ აეროდრომი, სადაც ხორციელდება სააეროდრომო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურება.
შენიშვნა. ტერმინი “მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი აეროდრომი“ ნიშნავს, რომ მოცემულ აეროდრომზე უზრუნველყოფილია სააეროდრომო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურება, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ სავალდებულოა სამეთვალყურეო არის არსებობა.
50. მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრცე _ დადგენილი ზომის საჰაერო სივრცე, რომლის ფარგლებშიც ფრენების სამეთვალყურეო მომსახურება ხორციელდება საჰაერო სივრცის კლასიფიკაციის მიხედვით.
შენიშვნა. მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრცე – სივრცე, რომელიც დაყოფილია A,B, C,D და E კლასის საჰაერო სივრცეებად, როგორც ეს მითითებულია წინამდებარე სახელმძღვანელოს №2 დანართში.
51. მეორე წრეზე წასვლის სქემა – წესი, რომელიც დაცული უნდა იქნეს დასაფრენად შესვლის გაგრძელების შეუძლებლობის შემთხვევაში.
52. მეორეული მიმოხილვითი რადიოლოკატორი _ დაკვირვების რადიოლოკაციური სისტემა, რომელშიც გამოიყენება გადამცემები/მიმღებები და მიმღებ-მოპასუხეები.
53. მმრლ-ის კოდი – A ან C რეჟიმში მიმღებ-მოპასუხის მიერ გადაცემული პასუხის კონკრეტული მრავალიმპულსური სიგნალის მინიჭებული ნომერი.
54. მმრლ-ის რეჟიმი – მმრლ-ის მიმღებ-მოპასუხის მიერ გადაცემული მოთხოვნის სიგნალების სპეციფიური პირობითი იდენტიფიკატორი, რომლებიც მითითებულია ჩიკაგოს კონვენციის (1944 წ.) №10 დანართში: A ,C, S, და შერეული რეჟიმი.
55. მეორეული რადიოლოკატორი – რადიოლოკაციური სისტემა, რომელშიც რადიოლოკაციური სადგურიდან გადმოცემული რადიოსიგნალი იწვევს სხვა რადიოსადგურის საპასუხო რადიოსიგნალის გადაცემას.
56. მეტეოროლოგიური ორგანო – ორგანო, რომელიც განკუთვნილია საერთაშორისო და ადგილობრივი აერნაოსნობის მეტეოროლოგიური უზრუნველყოფისათვის.
57. მეტეოროლოგიური ცნობა – შეტყობინება გარკვეულ დროსა და ადგილთან დაკავშირებული მეტეოროლოგიური პირობების დაკვირვების შედეგებზე.
58. მიმართულების ხაზი – სხ-ის ფრენის ტრაექტორიის პროექცია ხმელეთზე, რომლის მიმართულებაც მის ნებისმიერ წერტილში გამოისახება ჩრდილოეთის მიმართულებიდან (გეოგრაფიული, მაგნიტური, საკომპასო ან პირობითი მერიდიანების) ათვლილი კუთხის გრადუსებით.
59. მიმოსვლა – აეროდრომის ზედაპირზე საჰაერო ხომალდის მოძრაობა საკუთარი წევის ხარჯზე, აფრენისა და დაფრენის გარდა.
60. მიმღები ორგანო/მეთვალყურე – საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების შემდგომი ორგანო, რომელიც თავის თავზე იღებს საჰაერო ხომალდის კონტროლს.
61. მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურება – დამფრენი ან ამფრენი საჰაერო ხომალდების კონტროლირებადი ფრენის სამეთვალყურეო მომსახურება.
62. მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი – ორგანო, რომელიც განკუთვნილია იმ საჰაერო ხომალდების კონტროლირებადი ფრენების სამეთვალყურეო მომსახურების უზრუნველსაყოფად, რომლებიც დასაფრენად შედიან ერთ ან რამდენიმე აეროდრომზე ან ასრულებენ აფრენას ამ აეროდრომებიდან.
63. მისვლის/მოსვლის სტანდარტული სახელსაწყო სქემა – სახელსაწყო მოფრენის დადგენილი მარშრუტი, რომელიც ძირითად წერტილს, რომელიც ჩვეულებრივ მდებარეობს სმმ-ის დასახულ მარშრუტზე, აკავშირებს იმ წერტილთან, საიდანაც შეიძლება დაიწყოს დაფრენა სახელსაწყო შესვლის სქემის მიხედვით.
64. მიწასთან შეხების წერტილი (დაფრენისას) – წერტილი, რომელშიც ნომინალური გლისადა კვეთს ადზ-ს.
შენიშვნა. ტერმინი “მიწასთან შეხების წერტილი“ ნიშნავს მხოლოდ ათვლის წერტილს და არა აუცილებლად წერტილს, რომელშიც საჰაერო ხომალდი ფაქტობრივად ეხება ადზ-ს.
65. მოთხოვნილი სანაოსნო მახასიათებლები (მსმ) – სანაოსნო მახასიათებლების ჩამონათვალი, რომლებიც აუცილებელია დადგენილი საჰაერო სივრცის ფარგლებში ფრენების შესასრულებლად.
66. მოთხოვნილი სანაოსნო მახასიათებლების (მსმ) ტიპი – სიდიდე, რომელიც გამოხატულია მანძილით საზღვაო მილებით დაგეგმილი ადგილმდებარეობიდან, რომლის ფარგლებშიც საჰაერო ხომალდები იმყოფებიან, სულ ცოტა, ფრენის სრული დროის 95%-ის განმავლობაში.
მაგალითი. მსმ 5 არის სანაოსნო სიზუსტე პლიუს ან მინუს 5 საზ. მილი (9,3 კმ), დაკავების 95%-იანი დონის მიხედვით.
67. მოფრენის გაანგარიშებული დრო – სფწ-ით ფრენისას – სანაოსნო საშუალებებით განსაზღვრულ წერტილამდე სხ-ის მიფრენის გაანგარიშებული დრო, საიდანაც სავარაუდოა დასაფრენად სახელსაწყო შესვლის განხორციელება; ან, ამ აეროდრომთან დაკავშირებული სანაოსნო საშუალებების არარსებობის შემთხვევაში, აეროდრომის თავზე სხ-ის მიფრენის დრო. ვფწ-ით ფრენისას – აეროდრომის თავზე სხ-ის მიფრენის გაანგარიშებული დრო.
68. მოცდის ადგილი მიმოსვლისას – განსაზღვრული ადგილი, სადაც შეიძლება შეყოვნდეს მიმოსვლის შემსრულებელი საჰაერო ხომალდები და სატრანსპორტო საშუალებები ადზ-დან საკმაო დაშორების უზრუნველყოფის მიზნით.
69. მოცდის არეში ფრენის სქემა – წინასწარგანსაზღვრული მანევრი, რომელიც საჰაერო ხომალდს შესაძლებლობას აძლევს დარჩეს გარკვეული საჰაერო სივრცის ფარგლებში შემდგომი ნებართვის მოლოდინში.
70. მოცდის პუნქტი – განსაზღვრული ადგილი, რომელიც ამოიცნობა ვიზუალური ან სხვა საშუალებებით და რომლის სიახლოვეს რჩება დაფრენის შემსრულებელი საჰაერო ხომალდი სამეთვალყურეო ნებართვის შესაბამისად.
71. მოძრავი საავიაციო სადგური – კავშირის მოძრავი სამსახური საავიაციო სადგურებსა და საბორტო სადგურებს ან საბორტო სადგურებს შორის, სადაც შეიძლება შევიდეს სამაშველო სადგურები; ეს სამსახური ასევე შეიძლება მოიცავდეს უბედურების ადგილის ინდიკატორ-რადიოშუქურებს, რომლებიც მუშაობენ უბედურებისა და საავარიო შეტყობინებების სიხშირეებზე.
72. მოძრაობის ინფორმაცია – სმმ-ის სამსახურის მიერ, შეჯახების თავიდან აცილების მიზნით, სხ-ის ეკიპაჟის გასაფრთხილებლად გადაცემული ინფორმაცია, მის ადგილმდებარეობასთან ახლოს ან ფრენის დასახულ მარშრუტზე სხვა სხ-ების არსებობის შესახებ.
73. ნებართვის მოქმედების ზღვარი – პუნქტი, სადამდეც მოქმედებს საჰაერო ხომალდზე გაცემული სამეთვალყურეო ნებართვა.
74. ნოტამ-ი ელექტროკავშირის საშუალებებით შეტყობინება, გადაცემული ნებისმიერი სააერნაოსნო მოწყობილობის მწყობრში შესვლის, მდგომარეობის ან ცვლილების, მომსახურებისა და წესების შესახებ, ან ინფორმაცია საფრთხის შესახებ, რომლის დროულ შეტყობინებას დიდი მნიშვნელობა აქვს ფრენებთან დაკავშირებული პერსონალისათვის.
75. ორმხრივი კავშირი „ჰაერი-მიწა“– ორმხრივი კავშირი საჰაერო ხომალდებსა და ხმელეთზე მდებარე სადგურებს ან პუნქტებს შორის.
76. პირველადი მიმოხილვითი რადიოლოკატორი (პმრლ) – დაკვირვების რადიოლოკაციური სისტემა, რომელშიც გამოიყენება ასახული სიგნალები.
77. პირველადი მიმოხილვითი რადიოლოკატორის (პმრლ) ნიშნული – საჰაერო ხომალდის ადგილმდებარეობის არასიმბოლური ფორმით ასახვა რადიოლოკატორის ინდიკატორზე, რომელიც მიიღება დაფრენის რადიოლოკატორის მეშვეობით.
78. პირველადი რადიოლოკატორი – რადიოლოკაციური სისტემა, რომელიც იყენებს არეკლილ სიგნალებს.
79. პროგნოზი (ამინდის)– საჰაერო სივრცის განსაზღვრულ არეში ან ნაწილში დროის გარკვეულ მომენტში ან პერიოდში მოსალოდნელი მეტეოროლოგიური პირობების აღწერა.
80. რადიოლოკაციური ამოცნობა – ვითარება, როდესაც კონკრეტული საჰაერო ხომალდის რადიოლოკაციური ადგილმდებარეობა ჩანს რადიოლოკატორის ინდიკატორზე და ერთმნიშვნელოვნად ამოცნობილია საჰაერო მოძრაობის მართვის მეთვალყურის მიერ.
81. რადიოლოკაციური დაბრკოლებები – რადიოლოკატორის ინდიკატორზე არასასურველი სიგნალების ასახვა.
82. რადიოლოკაციური ეშელონირება – საჰაერო ხომალდების ეშელონირება, რომელიც ხორციელდება მათი ადგილმდებარეობის შესახებ რადიოლოკაციური წყაროებიდან მიღებული მონაცემების საფუძველზე.
83. რადიოლოკაციური მეთვალყურეობა _ რადიოლოკატორის მეშვეობით სხ-თვის ინფორმაციისა და შეტყობინებების მიწოდება ფრენის ნომინალური ტრაექტორიიდან მნიშვნელოვანი გადახრის შესახებ, მათ შორის, სამეთვალყურეო ნებართვებით გათვალისწინებული პირობებიდან გადახვევა.
84. რადიოლოკაციური მომსახურება – ტერმინი, რომელიც აღნიშნავს უშუალოდ რადიოლოკატორის მეშვეობით უზრუნველყოფილ მომსახურებას.
85. რაიონული სამეთვალყურეო მომსახურება – სამეთვალყურეო რაიონებში კონტროლირებადი ფრენების სამეთვალყურეო მომსახურება.
86. რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი – ორგანო, რომელიც განკუთვნილია თავისი იურისდიქციის ქვეშ მყოფ სამეთვალყურეო რაიონებში კონტროლირებადი ფრენების სამეთვალყურეო მომსახურების უზრუნველსაყოფად.
87. სააეროდრომო მოძრაობა – ყოველგვარი მოძრაობა აეროდრომის სამანევრო ფართობზე, ასევე ყველა საჰაერო ხომალდის ფრენა აეროდრომის რაიონში.
შენიშვნა. ითვლება, რომ საჰაერო ხომალდი ფრენას ასრულებს აეროდრომის ფარგლებში, როდესაც ის შედის სააეროდრომო ფრენის წრეში, გადის ამ წრიდან ან იმყოფება მის ფარგლებში.
88. სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურება – სააეროდრომო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურება.
89. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი – ორგანო, რომელიც განკუთვნილია სააეროდრომო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების უზრუნველსაყოფად.
90. სააეროდრომო ფრენის წრე – აეროდრომის რაიონში დადგენილი მარშრუტი, რომლითაც (ან რომლის ნაწილზეც) სრულდება სიმაღლის აღება აფრენისას, დაფრენა დასაფრენად შესვლისას, დაფრენის მოლოდინი და აეროდრომის თავზე ფრენა.
91. სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებული (სიკ) – სახელმწიფოს მიერ გამოცემული ან სანქცირებული პუბლიკაცია, რომელიც შეიცავს აერნაოსნობისათვის განსაკუთრებული მნიშვნელობის მქონე გრძელვადიან სააერნაოსნო ინფორმაციას.
92. საავარიო შეტყობინება (საავარიო შეტყობინების სამსახური) – მომსახურება, გაწეული შესაბამისი ორგანიზაციების შეტყობინების მიზნით, იმ საჰაერო ხომალდის შესახებ, რომელიც საჭიროებს საძებნ-სამაშველო სამსახურების დახმარებას, და ასეთი ორგანიზაციების ხელშეწყობა.
93. საავიაციო ფიქსირებული სამსახური – ელექტროკავშირის სამსახური განსაზღვრულ ფიქსირებულ პუნქტებს შორის, რომელიც ძირითადად განკუთვნილია სააერნაოსნო უსაფრთხოების, ასევე საჰაერო მიმოსვლის რეგულირების, ეფექტურობისა და ეკონომიურობის უზრუნველსაყოფად.
94. საავიაციო შემთხვევა – საჰაერო ხომალდის გამოყენებასთან დაკავშირებული მოვლენა, რომელიც მოხდა ხომალდზე ფიზიკერი პირის გაფრენის მიზნით ასვლასა და უკანასკნელი ფიზიკერი პირის მიერ ხომალდის დატოვებას შორის დროის მონაკვეთში, თუ:
ა) ფიზიკერი პირი ღებულობს სხეულის სასიკვდილო ან მძიმე ხასიათის დაზიანებას:
ა.ა) კონკრეტულ სხ-ში ყოფნის შედეგად; ან
ა.ბ) სხ-ის რომელიმე ნაწილთან (მათ შორის იმ ნაწილთან, რომლებიც მოსცილდა
ხომალდს) უშუალო შეხების შედეგად; ან
ბ) საჰაერო ხომალდი ზიანდება ან იშლება მისი კონსტრუქცია, რის შედეგადაც:
ბ.ა) ირღვევა მისი აგებულების სიმტკიცე, ან უარესდება ტექნიკური ან საფრენოსნო
მახასიათებლები; და
ბ.ბ) რაცა აუცილებელი ხდება სხ-ის შრომატევადი რემონტი ან დაზიანებული ნაწილების
გამოცვლა;
გ) საჰაერო ხომალდი უზგო-უკვლოდ იკარგება ან აბსოლუტურად მიუდგომელ ადგილებში
აღმოჩნდება.
შენიშვნა 1. საავიაციო შემთხვევა არ ითვლება:
- ისეთი მოვლენა, როცა სხეულის დაზიანება მიყენებულია სხვა პირთა მიერ ან ადგილი აქვს თვითდაზიანებას, ან, თუ სხეულის დაზიანება მიიღეს უბილეთო მგზავრებმა იმ ადგილებში, სადაც მათი ყოფნა აკრძალულია;
- ძრავის დაზიანების ან მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევები, როცა ზიანდება
მხოლოდ თავად ძრავა, მისი კაპოტები ან დამხმარე დანადგარები, ან როცა
ზიანდება მხოლოდ საჰაერო ხრახნი, ფრთის ბოლო, ანტენა, პნევმატიკი, სამუხრუჭე
მოწყობილობა, გარსშემომდენი, ან როცა არის მცირე შენაჭყლეტი ან ნახვრეტი.
შენიშვნა 2. სტატისტიკური მონაცემების გაერთსახოვნების მიზნით, თუ მოვლენიდან 30 დღის განმავლობაში პირი გარდაიცვალა სხეულის დაზიანების შედეგად, იკაო-ს მიერ ეს შემთხვევა კლასიფიცირდება როგორც სიკვდილი სხეულის დაზიანების შედეგად.
შენიშვნა 3. საჰაერო ხომალდი უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ითვლება, თუ მისი ძებნა ოფიციალურად შეწყდება და დადგენილი არ არის არც სხ-ის და არც ნამსხვრევების ადგილმდებარეობა.
95. სადგურის (გა)დახრა – წრშ-ის რადიალის (გა)დახრა წაყენებული ნულოვანი გეოგრაფიული ჩრდილოეთიდან, რომელიც განისაზღვრება წრშ -ის სადგურის დაკალიბრებისას.
96. სათადარიგო აეროდრომი – აეროდრომი, სადაც სხ შეიძლება გაფრინდეს იმ შემთხვევაში, თუ შეუძლებელია ან მიზანშეუწონელია დანიშნულების აეროდრომამდე ფრენის გაგრძელება ან დაფრენა. სათადარიგო აეროდრომებს მიეკუთვნება:
ა)სათადარიგო აეროდრომი აფრენისას _ სათადარიგო აეროდრომი, სადაც სხ-ს შეუძლია განახორციელოს დაფრენა იმ შემთხვევაში, თუ ამის აუცილებლობა იქმნება აფრენისთანავე და შეუძლებელია გამოფრენის აეროდრომის გამოყენება.
ბ)სათადარიგო აეროდრომი მარშრუტზე – აეროდრომი, სადაც სხ-ს შეუძლია განახორციელოს დაფრენა იმ შემთხვევაში, თუ მარშრუტზე ფრენისას იგი აღმოჩნდა არასტანდარტულ ან ავარიულ ვითარებაში.
გ)დანიშნულების პუნქტის სათადარიგო აეროდრომი – სათადარიგო აეროდრომი, სადაც სხ-ს შეუძლია განახორციელოს დაფრენა იმ შემთხვევაში, თუ შეუძლებელია ან მიზანშეუწონელია დაფრენის განხორციელება დანიშნულების აეროდრომზე.
შენიშვნა. გამოფრენის აეროდრომი, კონკრეტული სხ-თვის, ასევე შეიძლება მიჩნეულ იქნეს მარშრუტის ან დანიშნულების პუნქტის სათადარიგო აეროდრომად.
97. საკვანძო სამეთვალყურეო რაიონი – სამეთვალყურეო რაიონი, რომელიც ჩვეულებრივ იქმნება სმმ-ის მარშრუტების თავმოყრის ადგილებში ერთი ან რამდენიმე მსხვილი აეროდრომის მიდამოებში.
98. საკრეისერო ეშელონი – ეშელონი, რომელსაც ინარჩუნებს სხ ფრენის მნიშვნელოვანი პერიოდის განმავლობაში.
99. სამანევრო ფართობი – აეროდრომის ნაწილი, ბაქნების გამოკლებით, რომელიც განკუთვნილია საჰაერო ხომალდების დაფრენის, აფრენისა და მიმოსვლისათვის.
100. სამეთვალყურეო არე – დედამიწის ზედაპირიდან დადგენილ ზედა საზღვრამდე გადაჭიმული მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრცე.
101. სამეთვალყურეო მითითება – საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანოს დაწესებული დირექტიული მითითებები პილოტის მიერ კონკრეტული მოქმედებების შესრულებაზე.
102. საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურება (საჰაერო მოძრაობის მართვა) _ მომსახურება:
ა) შეჯახების აცილების მიზნით:
ა.ა) საჰაერო ხომალდებს შორის;
ა.ბ) საჰაერო ხომალდისა სამანევრო ფართობზე განლაგბულ დაბრკოლებებთან;
ბ) საჰაერო მოძრაობის დაჩქარებისა და რეგულირებისათვის.
103. სამეთვალყურეო ნებართვა – საჰაერო ხომალდზე გაცემული ნებართვა, იმოქმედოს სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მიერ დადგენილი პირობების შესაბამისად.
შენიშვნა 1. ტერმინი „სამეთვალყურეო ნებართვა“ ხშირად იხმარება შემოკლებით – „ნებართვა“, შესაბამის კონტექსტში.
შენიშვნა 2. შემოკლებული ტერმინი “ნებართვა“ ფრენის საფეხურის აღსანიშნავად შეიძლება გამოყენებული იქნეს შემდეგ განმარტებით სიტყვებთან ერთად: „მიმოსვლის“, „აფრენის“, „გაფრენის“, „მარშრუტით ფრენის“, „დასაფრენად შესვლის“, „დაფრენის“.
104. სამეთვალყურეო ნებართვა ფრენის მიმართულებით – საჰაერო ხომალდის პირობითი სამეთვალყურეო ნებართვა, გაცემული საჰაერო მოძრაობის იმ ორგანოს მიერ, რომელიც აღნიშნულ დროს არ ახორციელებს ამ საჰაერო ხომალდის მართვას.
105. სამეთვალყურეო რაიონი – მიწის ზედაპირიდან დადგენილი საზღვარის ზემოთ გადაჭიმული მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრცე.
106. სამიმოსვლო ბილიკი – სახმელეთო აეროდრომზე დადგენილი გზა, რომელიც განსაზღვრულია სხ-ის მოძრაობისათვის და განკუთვნილია აეროდრომის ერთი ნაწილის შესაერთებლად მეორესთან.
107. სამუშაო ფართობი – სამანევრო ფართობისა და ბაქნისაგან (ბაქნებისაგან) შემდგარი აეროდრომის ნაწილი, განკუთვნილი საჰაერო ხომალდების მიღების, მიმოსვლისა და გაშვებისათვის.
108. სარადიოლოკაციო დამიზნება – რადიოლოკატორის მონაცემების საფუძველზე, კონკრეტული კურსების მითითებით საჰაერო ხომალდების სანაოსნო დამიზნების უზრუნველყოფა.
109. საფრენოსნო ეკიპაჟის წევრი – სათანადო მოწმობის მქონე ეკიპაჟის წევრი, რომელსაც სასამსახურო საფრენოსნო დროის განმავლობაში სხ-ის მართვასთან დაკავშირებული მოვალეობები აკისრია.
110. საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონი – დადგენილი ზომების საჰაერო სივრცე, რომლის ფარგლებშიც ხორციელდება საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურება და ავარიული შეტყობინება.
111. საფრენოსნო ინფორმაციის ცენტრი – ორგანო, რომელიც განკუთვნილია საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურებისა და ავარიული შეტყობინებების უზრუნველსაყოფად.
112. საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურება – საკონსულტაციო და საინფორმაციო მომსახურება უსაფრთხო და ეფექტური ფრენების განხორციელების მიზნით.
113. საწვავის მინიმალური მარაგი _ მოცემული ტერმინი აღნიშნავს ვითარებას, როდესაც საჰაერო ხომალდზე საწვავის არსებულმა მარაგმა მიაღწია იმ ზღვარს, რომლის დროსაც დასაშვებია მცირედი შეყოვნება ან შეყოვნება არ დაიშვება.
შენიშვნა. აღნიშნული ტერმინი არ ნიშნავს ავარიულ ვითარებას. იგი მხოლოდ მიუთითებს ავარიული ვითარების წარმოქმნის შესაძლებლობას, რაიმე გაუთვალისწინებელი შეყოვნებისას.
114. სახელსაწყო გაფრენის სტანდარტული სქემა – სახელსაწყო გაფრენის დადგენილი მარშრუტი, რომელიც აეროდრომს ან განსაზღვრულ ადზ-ს აკავშირებს ძირითად დადგენილ წერტილთან, და, როგორც წესი, მდებარეობს სმმ-ის დასახულ მარშრუტზე, საიდანაც იწყება მარშრუტით ფრენის ეტაპი.
115. სახელსაწყო მეტეოროლოგიური პირობები – მეტეოროლოგიური პირობები, რომელიც გამოსახულია ხილვადობის სიშორის, ღრუბლებამდე მანძილისა და ღრუბლების ქვედა საზღვარის სიმაღლის სიდიდეებში. ეს სიდიდეები ვიზუალური მეტეოროლოგიური პირობებისათვის დადგენილ მინიმუმებზე ნაკლებია.
116. სფწ-ით ფრენა – სახელსაწყო ფრენის წესების მიხედვით განხორციელებული ფრენა.
117. საჰაერო მოძრაობა – ჰაერში ან აეროდრომის სამანევრო ფართობზე მოძრავი ყველა საჰაერო ხომალდი.
118. საჰაერო მოძრაობის მომსახურება – ზოგადი ტერმინი, რომელიც შესაბამის შემთხვევებში ნიშნავს: საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურებას, საავარიო შეტყობინებას, საჰაერო მოძრაობის საკონსულტაციო მომსახურებას, საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურეობას (რაიონული სამეთვალყურეო, მისადგომის სამეთვალყურეო და/ან სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურებას).
119. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების მარშრუტი – დადგენილი მარშრუტი, რომელიც საჰაერო მოძრაობის მომსახურების უზრუნველყოფის მიზნით, განკუთვნილია მოძრაობის ნაკადის სამართავად.
შენიშვნა 1. ტერმინი ”სმმ-ის მარშრუტი“ შესაბამის შემთხვევებში აღნიშნავს საჰაერო ტრასას, საკონსულტაციო მარშრუტს, კონტროლირებად ან არაკონტროლირებად მარშრუტს, მოფრენის ან გაფრენის მარშრუტს და ა.შ..
შენიშვნა 2. სმმ-ის მარშრუტი განისაზღვრება სამარშრუტო ტექნიკური მოთხოვნებით, რომელიც შეიცავეს სმმ-ის მარშრუტის ინდექსს, მიმართულების ხაზს ძირითად წერტილებამდე (მიმართულების წერტილებამდე) ან საპირისპირო მიმართულებით, მანძილს ძირითად წერტილებს შორის, მოთხოვნებს შეტყობინებათა გადაცემაზე, ასევე სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს გადაწყვეტილებით, ყველაზე ქვედა უსაფრთხო აბსოლუტურ სიმაღლეს.
120. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანო _ ზოგადი ტერმინი, რომელიც შესაბამის შემთხვევებში ნიშნავს: საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს, საფრენოსნო ინფორმაციის ცენტრს ან სმმ-ის მონაცემთა შეგროვების პუნქტს.
121. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების საჰაერო სივრცე _ განსაზღვრული ზომის საჰაერო სივრცე ასოითი აღნიშვნით, რომლის ფარგლებში შეიძლება შესრულდეს კონკრეტული სახის ფრენები და რომლისთვისაც განსაზღვრულია საჰაერო მოძრაობის მომსახურება და ფრენის წესები.
შენიშვნა. სმმ-ის საჰაერო სივრცე იყოფა A , B , C, D , E , F , G კლასებად, როგორც ეს მითითებულია წინამდებარე სახელმძღვანელოს №2 დანართში.
122. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო. სახელმწიფოს მიერ დანიშნული შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო, რომელსაც ამ სახელმწიფოს საჰაერო სივრცის ფარგლებში სმმ-ის უზრუნველყოფაზე პასუხისმგებლობა აკისრია.
123. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების შეტყობინებათა შეგროვების პუნქტი – ორგანო, რომელიც შექმნილია სმმ-ის შეტყობინებებისა და გაფრენის წინ ფრენის გეგმის მიღების მიზნით.
შენიშვნა. სმმ-ის შეტყობინებათა შეგროვების პუნქტი შეიძლება შეიქმნას როგორც ცალკე ორგანო ან გაერთიანდეს არსებულ ორგანოსთან, როგორიცაა სმმ-ის ორგანო ან სააერნაოსნო ინფორმაციით მომსახურების ორგანო.
124. საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანო (საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანო) – ზოგადი ტერმინი, რომელიც შესაბამის შემთხვევებში ნიშნავს: რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრს, მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტს ან სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტს.
125. საჰაერო ტრასა – მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრცე (ან მისი ნაწილი), რომელიც წარმოდგენილია დერეფნის სახით.
126. საჰაერო ხომალდი – ნებისმიერი აპარატი, რომელიც ატმოსფეროში მდებარეობას ჰაერთან ურთიერთქმედების შედეგად ინარჩუნებს, დედამიწის ზედაპირიდან არეკლილ ჰაერთან ურთიერთქმედების გამოკლებით.
127. საჰაერო ხომალდის ადგილმდებარეობის რადიოლოკაციური ნიშნული _ საჰაერო ხომალდის ადგილმდებარეობის ასახვა რადიოლოკატორის ინდიკატორზე სიმბოლური ფორმით, რომელიც მიიღება პირველადი და/ან მეორეული მიმოხილვითი რადიოლოკატორიდან მიღებული ადგილმდებარეობის მონაცემების ავტომატიზებული დამუშავების შემდეგ.
128. საჰაერო ხომალდის მეთაური – ექსპლუატანტის ან, საერთო დანიშნულების ავიაციის შემთხვევაში, სხ-ის მფლობელის მიერ მეთაურის მოვალეობის შესასრულებლად დანიშნული და ფრენის უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელი პილოტი.
129. საჰაერო ხომალდების მიახლოება – ვითარება, როდესაც, პილოტის ან საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანოს პერსონალის აზრით, საჰაერო ხომალდებს შორის მანძილი და ასევე მათი ფარდობითი ადგილმდებარეობა და სიჩქარე ისეთია, რომ ამ საჰაერო ხომალდების უსაფრთხოება შეიძლება ეჭვის ქვეშ დადგეს. საჰაერო ხომალდების მიახლოება კლასიფიცირდება შემდეგნაირად:
ა)შეჯახების რისკი – ვითარება, როდესაც საჰაერო ხომალდების მიახლოების შედეგად შეიქმნა შეჯახების მნიშვნელოვანი საფრთხე.
ბ)ფრენის უსაფრთხოება გარანტირებული არ იყო – ვითარება, როდესაც საჰაერო ხომალდების მიახლოების შედეგად ამ საჰაერო ხომალდების უსაფრთხოება შეიძლებოდა საფრთხის ქვეშ დამდგარიყო.
გ)შეჯახების რისკი არ არსებობდა – ვითარება, როდესაც საჰაერო ხომალდების მიახლოების შედეგად შეჯახების საფრთხე არ არსებობდა.
დ) რისკი განსაზღვრული არ არის – საჰაერო ხომალდების მიახლოება, როდესაც ინფორმაციის უკმარისობის გამო შეუძლებელია შეჯახების არსებული რისკის განსაზღვრა, ან არ არსებობს საკმაოდ დამაჯერებელი მონაცემები ან არსებული მონაცემები ურთიერთსაწინააღმდეგოა და ეს შეუძლებელს ხდის განისაზღვროს რისკის ხარისხი.
130. სპეციალური ფრენა ვფწ-ით – სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს ნებართვით სამეთვალყურეო არეში ვფწ-ით შესრულებული ფრენა, სადაც ვიზუალურთან შედარებით ნაკლებად ხელსაყრელი მეტეოროლოგიური პირობებია. სპეციალური ფრენა ვფწ-ით გამოიყენება:
ა) სანიტარული დავალებით სასწრაფო ფრენების შესასრულებლად;
ბ) საძებნ-სამაშველო და საავარიო-სამაშველო სამუშაოების შესასრულებლად.
131. ურადიოლოკაციო ეშელონირება – ეშელონირება, როდესაც საჰაერო ხომალდის ადგილმდებარეობის მონაცემები მიღებულია არა რადიოლოკატორიდან, არამედ სხვა წყაროებიდან.
132. ფარდობითი სიმაღლე – ვერტიკალური მანძილი მითითებული საწყისი დონიდან აღნიშნულ (სასურველ) დონემდე, წერტილამდე ან ობიექტამდე.
133. ფრენის გეგმა _ საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანოსათვის წარდგენილი სათანადო ცნობები სხ-ის მოსალოდნელ ფრენაზე ან მის ნაწილზე.
შენიშვნა. მოთხოვნები ფრენის გეგმის მიმართ მოცემულია “საქართველოს საჰაერო სივრცეში ფრენის წესებში”. ფრენის გეგმის ბლანკის ნიმუში მოცემულია ჩიკაგოს კონვენციის N2 დანართში.
134. ფრენის ეშელონი – მუდმივი ატმოსფერული წნევის ზედაპირი, რომელიც შეესაბამება წნევის დადგენილ სიდიდეს (1013,2 ჰპა) და სხვა ასეთივე ზედაპირებიდან დაცილებულია წნევის დადგენილი ინტერვალებით.
შენიშვნა 1. ბარომეტრული სიმაღლის საზომი, რომელიც დაგრადუირებულია სტანდარტულ ატმოსფეროსთან შესაბამისობაში:
ა) „QNH“ -ზე დაყენებისას უჩვენებს აბსოლუტურ სიმაღლეს;
ბ) „QFE“-ზე დაყენებისას უჩვენებს ფარდობით სიმაღლეს „QFE“-ის საყრდენი წერტილის ზევით;
გ) 1013,2 ჰპა წნევაზე დაყენებისას ის შეიძლება გამოყენებული იქნეს ფრენის ეშელონის მისათითებლად.
შენიშვნა 2. ამ პუნქტის შენიშვნა 1-ში გამოყენებული ტერმინები „ფარდობითი სიმაღლე“ და „აბსოლუტური სიმაღლე“ ნიშნავს სახელსაწყო ფარდობით და აბსოლუტურ სიმაღლეებს და არა გეომეტრიულს.
135. ფრენის მიმდინარე გეგმა – შემდგომი სამეთვალყურეო ნებართვებით განაპირობებული ფრენის გეგმა, შესაძლო ცვლილებების ჩათვლით.
შენიშვნა. როდესაც მოცემულ ტერმინთან ერთად გამოიყენება სიტყვა “შეტყობინება“, ის ნიშნავს ფრენის მიმდინარე გეგმის მონაცემთა შინაარსსა და ფორმატს, რომელსაც ერთი ორგანო უგზავნის მეორეს.
136. ფრენის წარმოდგენილი გეგმა – პილოტის ან მისი უფლებამოსილი წარმომადგენლის მიერ სმმ-ის ორგანოსათვის წარდგენილი ფრენის გეგმა ყოველგვარი შემდგომი ცვლილებების გარეშე.
შენიშვნა. როდესაც მოცემულ ტერმინთან ერთად გამოიყენება სიტყვა „შეტყობინება“, ის ნიშნავს ფრენის წარმოდგენილი გეგმის მონაცემთა შინაარსს და ფორმას იმ სახით, რა სახითაც იქნა გადმოცემული.
137. ღრუბლების ქვედა საზღვრის სიმაღლე – ვერტიკალური მანძილი ხმელეთის ან წყლის ზედაპირსა და ღრუბლების ქვედა ფენის ქვედა საზღვარს შორის, რომელიც მდებარეობს 20000 ფუტზე (6000 მ-ზე) ქვემოთ და ფარავს ცის ნახევარზე მეტს.
138. შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო ;
ა) ღია ზღვაზე ფრენისას: რეგისტრირების სახელმწიფოს შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო.
ბ) ფრენისას, რომელიც არ ხორციელდება ღია ზღვაზე: გადასაფრენ ტერიტორიაზე სუვერენული სახელმწიფოს შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო.
139. შეტყობინებათა გადაცემის პუნქტი – განსაზღვრული გეოგრაფიული ორიენტირი, რომლის მიმართაც შეიძლება სხ-ის ადგილმდებარეობის შეტყობინება.
140. შეჯახების ასაცილებელი რეკომენდაციები _ საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ორგანოს რეკომენდაციები სხ-ის მანევრებზე პილოტის დასახმარებლად, შეჯახების აცილების მიზნით.
141. შეჯახების აცილების საბორტო სისტემა – მეორეული მიმოხილვითი რადიოლოკატორის (მმრლ) მიმღებ-მოპასუხე სიგნალების გამოყენებაზე დაფუძნებული საბორტო სისტემა, რომელიც მოქმედებს სახმელეთო მოწყობილობებისაგან დამოუკიდებლად და ეკიპაჟს აძლევს ინფორმაციას ისეთი კონფლიქტური ვითარებაზე, რომელიც შეიძლება შექმნას მმრლ-ის მიმღებ-მოპასუხით აღჭურვილმა საჰაერო ხომალდმა.
142. ძებნისა და გადარჩენის საკოორდინაციო ცენტრი _ ორგანო, რომელიც პასუხისმგებელია საძებნ-სამაშველო სამსახურის სამუშაოების ეფექტური ორგანიზების უზრუნველყოფასა და ძიებისა და გადარჩენის რაიონში საძებნ-სამაშველო ოპერაციების ჩატარების კოორდინირებაზე.
143. ძირითადი წერტილი – დაწესებული გეოგრაფიული ადგილი, რომელიც გამოიყენება სმმ-ის მარშრუტის, საჰაერო ხომალდის ფრენის ტრაექტორიის განსაზღვრის, ნაოსნობისა და სმმ-ის სხვა მიზნებისათვის.
144. ხილვადობა – ხილვადობა საავიაციო მიზნებისათვის წარმოადგენს სიდიდეს, რომელიც აღემატება:
ა)იმ უდიდეს მანძილს, რომელზეც შესაძლებელია ხმელეთის სიახლოვეს ნათელ ფონზე განთავსებული შავი ობიექტების ამოცნობა;
ბ)იმ უდიდეს მანძილს, რომელზეც შესაძლებელია გაუნათებელ ფონზე განთავსებული 1000 კანდელის სინათლის ძალის მქონე ნათურების შემჩნვა და ამოცნობა.
შენიშვნა. ეს ორი მანძილი განსხვავდება ჰაერის შთანთქმის კოეფიციენტის მიხედვით; ამასთან ა) ხასიათდება ხილვადობის მეტეოროლოგიური ოპტიკური სიშორით, ხოლო ბ) დამოკიდებულია ფონის განათებულობაზე.
145. ხილვადობა მიწის სიახლოვეს – ხილვადობა აეროდრომზე, რომელსაც იტყობინება უფლებამოსილი დამკვირვებელი.
146. ჰაერში გადაადგილება – შვეულმფრენის/ვერტიკალური აფრენის და დაფრენის საჰაერო ხომალდის მოძრაობა აეროდრომზე, ჩვეულებრივ მიწის ეფექტის მოქმედების პირობებში, როგორც წესი, 20 კვანძზე (37 კმ/სთ) ნაკლები საგზაო სიჩქარით.
შენიშვნა. ფაქტიური ფარდობითი სიმაღლე შეიძლება იცვლებოდეს და ზოგიერთი შვეულმფრენისათვის ჰაერში გადაადგილება შეიძლება მოითხოვებოდეს ხმელეთიდან 20 ფუტზე (8 მ-ზე) მეტ სიმაღლეზე, მიწის მოქმედებით წარმოქმნილი ტურბულენტობის შემცირების მიზნით ან სიმაღლის მარაგის უზრუნველსაყოფად გარე საკიდზე დამაგრებული ტვირთისათვის.
თავი II
ზოგადი დებულებები
მუხლი 3🔗. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების სახელმძღვანელო
1. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების წინამდებარე სახელმძღვანელო (შემდგომში სახელმძღვანელო) განსაზღვრავს საქართველოს საჰაერო სივრცეში მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების პუნქტების საქმიანობას და აწესებს საჭირო პროცედურებს ამ პუნქტების პერსონალისათვის.
2. საქართველოს შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოს, აუცილებლობის შემთხვევაში, შეუძლია შემოიღოს დამატებითი ადგილობრივი პროცედურები წინამდებარე სახელმძღვანელოს შესაბამისად.
3. სახელმძღვანელო შემუშავბულია ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის „საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ“, მე-11 დანართის ,,საჰაერო მოძრაობის მომსახურება“, საქართველოს საჰაერო კოდექსის, საქართველოს კანონების „ნორმატიული აქტების შესახებ“, „ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების სფეროს სახელმწიფო მართვისა და რეგულირების წესის შესახებ“ მოთხოვნების შესაბამისად და მის მიზანს წარმოადგენს საქართველოს საჰაერო სივრცეში უსაფრთხო და მოწესრიგებული ფრენების მომსახურების ორგანიზაცია და უზრუნველყოფა.
მუხლი 4🔗. საზომი ერთეულები
1. საჰაერო მოძრაობის მომსახურებისას გამოიყენება შეთანხმებული საერთაშორისო დრო (უტტ).
შენიშვნა. დრო გადაიცემა ერთ წუთამდე სიზუსტით.
2. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების მიზნებისათვის გამოიყენება შემდეგი საზომი ერთეულები:
ა) სანაოსნო მიზნებისათვის – საზღვაო მილი (საზ. მილი) და საზღვაო მილის მეათედი ნაწილი;
ბ) აბსოლუტური სიმაღლე, შემაღლება და ფარდობითი სიმაღლე – ფუტი (ფტ);
გ) ჰორიზონტალური სიჩქარე – კვანძი და მახის რიცხვი;
დ) ქარის სიჩქარე – კვანძი;
ე) ქარის მიმართულება – გრადუსი;
ვ) შვეული სიჩქარე – ფუტი წუთში (ფტ/წთ);
ზ) ხილვადობა ფრენისას, ხილვადობა მიწის სიახლოვეს და ხილვადობა ადზ-ზე – კილომეტრი (კმ) ან მეტრი (მ);
თ) ღრუბლების ქვედა საზღვარი – ფუტი (მოთხოვნისას – მეტრი)
ი) ატმოსფერული წნევა – ჰექტოპასკალი (ჰპა), მილიბარი (მ. ბარი);
კ) ტემპერატურა – გრადუსი ცელსიუსის შკალის მიხედვით;
ლ) წონა – კილოგრამი (კგ), ტონა (ტ).
მუხლი 5🔗. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ამოცანები
1. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ამოცანებია:
ა) ჰაერში საჰაერო ხომალდებს შორის შეჯახებების თავიდან აცილება;
ბ) სამანევრო ფართობზე მყოფი საჰაერო ხომალდების შეჯახების თავიდან აცილება ამ ფართობზე არსებულ დაბრკოლებებთან;
გ) საჰაერო მოძრაობის მოწესრიგებული ნაკადის აჩქარება და შენარჩუნება;
დ) უსაფრთხო და ეფექტური ფრენების უზრუნველსაყოფად საჭირო აუცილებელი კონსულტაციების გაწევა და ინფორმაციის მიწოდება;
ე)შესაბამისი ორგანიზაციების შეტყობინება იმ საჰაერო ხომალდების შესახებ, რომლებიც საჭიროებენ საძებნ-სამაშველო სამსახურების დახმარებას, და ამ ორგანიზაციების შესაძლო ხელშეწყობა.
მუხლი 6🔗. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების სახეები
1. საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურება – მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის ა), ბ) და გ) ქვეპუნქტებში მითითებული ამოცანების გადასაწყვეტად. ეს მომსახურება იყოფა შემდეგ სამ ნაწილად:
ა)რაიონული სამეთვალყურეო მომსახურება – კონტროლირებადი ფრენების სამეთვალყურეო მომსახურება, მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის ა) და გ) ქვეპუნქტებით განსაზღვრული ამოცანების გადასაწყვეტად, ყოველი ამგვარი ფრენის იმ ნაწილის გარდა, რომელიც მითითებულია ქვემოთ, ამ პუნქტის ბ) და გ) ქვეპუნქტებში;
ბ)მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურება – კონტროლირებადი ფრენების იმ ნაწილის სამეთვალყურეო მომსახურება, რომელიც დაკავშირებულია მოფრენასთან და გაფრენასთან, მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის ა) და გ) ქვეპუნქტებით განსაზღვრული ამოცანების გადასაწყვეტად;
გ) სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურება – სააეროდრომო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურება მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის ა), ბ) და გ) ქვეპუნქტებით განსაზღვრული ამოცანების გადასაწყვეტად;
2. საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურება – მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის დ) ქვეპუნქტით განსაზღვრული ამოცანების გადასაწყვეტად.
3. საავარიო შეტყობინების სამსახური – მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის ე) ქვეპუნქტით განსაზღვრული ამოცანების გადასაწყვეტად.
მუხლი 7🔗. საქართველოს საჰაერო სივრცეში მოძრაობის მომსახურების ორგანიზება
1. სმმ-ის უზრუნველყოფის მიზნით, საქართველოს საჰაერო სივრცე დაყოფილია შემდეგ სახეებად:
ა) საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონი;
ბ) სამეთვალყურეო რაიონი;
გ) საკვანძო სამეთვალყურეო რაიონი;
დ) სამეთვალყურეო კონტროლის არეები;
ე) არაკონტროლირებადი აეროდრომები.
შენიშვნა. შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო, საჰაერო სივრცის ყველა მომხმარებლის მოთხოვნების გათვალისწინებით და საქართველოს საჰაერო სივრცის აღნიშნულ სახეებს ანიჭებს კლასს და აქვეყნებს საქართველოს სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებულში.
მუხლი 8🔗. საქართველოს საჰაერო სივრცის კლასიფიკაცია
1. საქართველოს საჰაერო სივრცე დაყოფილია A , C და G კლასებად. საქართველოს საჰაერო სივრცის კლასიფიკაცია მოყვანილია წინამდებარე სახელმძღვანელოს №2 დანართში.
მუხლი 9🔗. მოთხოვნები საჰაერო მოძრაობის მომსახურების პერსონალის მიმართ
1. სმმ-ის სპეციალისტებს, სამსახურებრივი მოვალეობების შესასრულებლად, უნდა გააჩნდეთ საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით განსაზღვრული შესაბამისი მოწმობა.
2. სმმ-ის პერსონალიდან არცერთი პირი არ შეიძლება იყოს დაშვებული სამსახურებრივი მოვალეობების შესასრულებლად, თუ ის იმყოფება ფსიქოაქტიური საშუალებების ზეგავლენის ქვეშ.
3. სმმ-ის პერსონალი ვალდებულია მუდმივად იზრუნოს საკუთარი პროფესიონალური დონის ამაღლებაზე.
4. საინსტრუქტორო სამუშაოებზე დაშვებული პერსონალი ვალდებულია განახორციელოს პირადი შემადგენლობის სწავლება და სწავლების განმავლობაში, პასუხისმგებელია სამუშაო ადგილზე სმმ-ის პროცედურების შესრულებაზე.
5. სმმ-ის პერსონალმა, წინამდებარე სახელმძღვანელოს მოთხოვნების გარდა, უნდა იცოდეს შემდეგი ნორმატიული და ადმინისტრაციული აქტები:
ა) საქართველოს საჰაერო კოდექსი;
ბ) საქართველო საჰაერო სივრცეში ფრენის წესები;
გ) მეტეოროლოგიურო მომსახურების წესები, (მათ კომპეტენციაში არსებული საკითხების ნაწილში);
დ) შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ, არსებული წესის შესაბამისად გამოცემული დირექტივები და განკარგულებები;
ე) სმმ-ის უფლებამოსილი ორგანოების ხელმძღვანელთა მითითებები და განკარგულებები;
ვ) ოპერატიული განკარგულებები;
ზ) შეთანხმებები ფრენების უზრუნველმყოფ სამსახურებს, მომიჯნავე სამეთვალყურეო პუნქტებს შორის;
თ) ნოტამ-ები;
ი) ადგილობრივი ინსტრუქციები;
კ) რადიოკავშირის წარმოების წესები და ფრაზეოლოგია;
ლ)საქართველოს სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებული (სიკ).
მ) სხვა ნორმატიული აქტები და საბუთები, რომლებიც არეგულირებენ საქართველოს საჰაერო სივრცეში მოძრაობის მომსახურებას.
მუხლი 10🔗. მორიგეობის მიღება/ჩაბარება
1. სამუშაო ადგილზე მორიგეობის მიღების წინ, პერსონალი ვალდებულია გაეცნოს:
ა) ნოტამ -ს, მოქმედ ბრძანებებს, მითითებებს და შეზღუდვებს;
ბ)მეტეოროლოგიურ ვითარებას;
გ) ტექნიკური აღჭურვილობის მზადყოფნას;
დ) საჰაერო ვითარებას პასუხისმგებლობის არეში.
2. მორიგეობის მიღება/ჩაბარება ან პერსონალის შეცვლა შეიძლება გადავადებულ იქნეს თანამდებობის პირის გადაწყვეტილებით, საჰაერო ვითარების ნორმალიზებამდე.
3. მორიგეობის მიღება ან პერსონალის შეცვლა ფიქსირდება ობიექტური კონტროლის საშუალებებით, უტც-ს დროის მითითებით.
მუხლი 11🔗. ოპერატიული საბუთები
1. ჩიკაგოს კონვენციის (1944 წელი) №3 დანართი - „მეტეოროლოგიური უზრუნველყოფა“.
2. საქართველოს საჰაერო სივრცით მოქნილი სარგებლობის სახელმძღვანელო.
3. პასუხისმგებლობის არეში დროებითი შეზღუდვების არეებიდან ან სამხედრო აეროდრომებიდან გასვლის ან მათში შესვლის სქემები.
მუხლი 12🔗. შეთანხმებები
1. შეთანხმებები რომლითაც განისაზღვრება სმმ-ის კონკრეტული ოპერაციების ჩატარების ან ურთიერთქმედების პირობები, საშუალებები და პროცედურები.იდება იდება, ერთის მხრივ, სმმ-ის ერთ ან რამოდენიმე ორგანოსა და, მეორეს მხრივ, სმმ-ის მეზობელ ორგანოებს და სხვა უწყებებს ან ორგანიზაციებს შორის.
2. შეთანხმებები პერიოდულად უნდა გადაისინჯოს მათში ცვლილებების ან შესწორებების შეტანის მიზნით, მიმდინარე საექსპლუატაციო მოთხოვნებთან, დირექტივებსა და პრინციპებთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით. შესწორებები მზადდება და მიიღება ისევე როგორც პირველადი შეთანხმებები. ძალადაკარგული შეთანხმებები უნდა გაუქმდეს და ანულირების შესახებ უნდა ეცნობოს ყველა იმ დაწესებულებას, რომლებსაც დაეგზავნათ შეთანხმების ასლები.
3. შეთანხმების ფორმა შეიძლება იყოს სხვადასხვაგვარი, რაც გამოწვეულია ამ შეთანხმებებით მოცული პირობების მრავალფეროვნებით.
4. შეთანხმებები შესაბამისი ოპერატიული განკარგულებით დაყვანილ უნდა იქნეს სამეთვალყურეო პერსონალამდე.
მუხლი 13🔗. ოპერატიული განკარგულებები
1. საწარმოს ხელმძღვანელი ან სმმ-ის უფროსი, გამოსცემს ოპერატიულ განკარგულებებს:
ა) დამატებითი ან ადგილობრივი პროცედურების განსაზღვრისათვის, სახელმძღვანელოთი და სხვა ინსტრუქციებით/განკარგულებებით განსაზღვრული წესების საფუძველზე;
ბ) შიდასაწარმოო სახელმძღვანელოების გამოცემისათვის, წერილ-შეთანხმებების ან ოპერატიული მიწერილობების მნიშვნელოვანი მონაცემების ჩათვლით.
შენიშვნა. თუ შეთანხმება დგება სპეციალურად მეთვალყურის სამუშაო ადგილისათვის, საკმარისია შენიშვნის შეტანა დროებით მოქმედ ოპერატიულ განკარგულებებში.
2. ოპერატიული განკარგულებები და მათი დამატებები გამოიცემა ქართულ ენაზე (საჭიროების შემთხვევაში – იკაო-ს ერთ-ერთ ენაზე).
3. ოპერატიულ განკარგულებაში მიეთითება მისი ძალაში შესვლის თარიღი. დროებით მოქმედ ოპერატიულ განკარგულებებში მიეთითება მათი მოქმედების ვადა.
4. ოპერატიული განკარგულებები თავსდება სპეციალურ ნიშანდებულ საქაღალდეებში.
5. გაუქმებული ან ვადაგასული ოპერატიული განკარგულებები დაუყოვნებლივ უნდა იქნეს ამოღებული საქაღალდედან.
მუხლი 14🔗. ადგილობრივი ინსტრუქციები
1. ადგილობრივი ინსტრუქციები გამოიცემა სმმ-ის ორგანოს ხელმძღვანელის მიერ. ისინი ძირითადად მოიცავენ ადგილობრივი ხასიათის პროცედურებსა და ინსტრუქციებს, რომლებიც შეიძლება შეიცვალოს და წარმოადგენენ მოქმედი ეროვნული დებულებების დამატებებს.
2. სმმ-ის ორგანოს ადგილობრივი ინსტრუქციები, აუცილებლობისას, უნდა მოიცავდეს:
ა) სმმ-ის ორგანოს დეტალურ საექსპლუატაციო პროცედურებს;
ბ) სმმ-ის ორგანოს ადმინისტრაციულ მოთხოვნებს, მათ შორის, ყოველ სამუშაო ადგილზე მოვალეობების შემსრულებელ პირთა პასუხისმგებლობის დებულებებს;
გ) სმმ-ის სახელმძღვანელო მასალების დებულებათა დაზუსტებას, აუცილებლობის შემთხვევაში.
3. სმმ-ის ორგანოს ადგილობრივი ინსტრუქციების მომზადებისას უნდა მიეთითოს სხვა არსებული საბუთების შესაბამისი პუნქტები, მაგრამ არ უნდა მოხდეს მათი ციტირება, რათა თავიდან იქნეს აცილებული შესწორებების შეტანა ადგილობრივ ინსტრუქციებში ყოველთვის, როდესაც იცვლება ციტირებული დებულებები.
4. სმმ-ის ორგანოს ადგილობრივ ინსტრუქციებში შეტანილი შესწორებები აღნიშნულ საბუთში რეგისტრაციით, ყველაზე ხელსაყრელი გზით, უნდა გაეცნოს შესაბამის მეთვალყურეებს. გარდა ამისა, კონკრეტულ სამუშაო ადგილზე პასუხისმგებლობის მიღების პროცედურების ფარგლებში, მეთვალყურეებმა შესაბამისად უნდა მიუთითონ, რომ ისინი გაეცნენ ამ შესწორებებს.
მუხლი 15🔗. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების ჟურნალი
1. სმმ-ის ჟურნალი დაწესებულია ყველა მნიშვნელოვანი მოვლენისა და ქმედების რეგისტრაციისათვის, რომლებიც შეეხება ფრენების წარმოებასა და აღჭურვილობას.
2. სმმ-ის ჟურნალში, სამუშაო ადგილის ტიპის გათვალისწინებით, შეტანილ უნდა იქნეს შემდეგი ინფორმაცია:
ა) საავიაციო შემთხვევები, ინციდენტები, საჰაერო მოძრაობის მართვის ცენტრის ნებართვების ან წესების დარღვევის შემთხვევები, მიუხედავად იმისა, საჭიროა თუ არა ამ შემთხვევებისთვის ცალკე მოხსენების წარდგენა;
ბ) მონაცემები ადზ-სა და სამიმოსვლო ბილიკზე (სბ) მიმდინარე სამუშაოების შესახებ და სხვა მნიშვნელოვანი ინფორმაცია აეროდრომის შესახებ;
გ) სანაოსნო საშუალებების სტატუსისა და პროცედურების შეცვლა.
3. ჟურნალის წარმოებაზე პასუხისმგებელია ფრენების მორიგე ხელმძღვანელი.
მუხლი 16🔗. დოკუმენტაცია სამუშაო ადგილებზე
1. სამუშაო ადგილებზე გასაცნობად თავსდება შემდეგი საბუთები:
ა)სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებული;
ბ)სმმ-ის უფლებამოსილი ორგანოების ხელმძღვანელობის მითითებები და განკარგულებები;
გ) ოპერატიული განკარგულებები;
დ) ნოტამ-ები;
ე)ადგილობრივი ინსტრუქციები;
ვ)შეთანხმებები ფრენების უზრუნველყოფის სამსახურებს, მომიჯნავე სამეთვალყურეო პუნქტებს შორის. რეგიონული შეთანხმებები.
2. ამ მუხლის 1-ლი პუნქტის შესაბამისად სამუშაო ადგილებზე გასაცნობად განთავსებული საბუთები დაუყოვნებლივ უნდა იქნეს ამოღებული შეცვლის ან მოქმედების ვადის ამოწურვის შემთხვევაში.
3. პირადი შემადგენლობა ვალდებულია ხელმოწერით გაეცნოს შეტანილ ცვლილებებს.
4. თანამდებობის პირი ვალდებულია, ხელი მოაწეროს გასაცნობად განთავსებულ საბუთებს და თვალყური ადევნოს, რომ პირადი შემადგენლობა გაეცნოს ამ საბუთების შინაარსს.
მუხლი 17🔗. სიმაღლის საზომის დაყენების წესები
1. აეროდრომების მახლობლად და საკვანძო სამეთვალყურეო რაიონების ფარგლებში ფრენების შესრულებისას, საჰაერო ხომალდების მდგომარეობა ვერტიკალურ სიბრტყეში, გარდა ამ მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, გამოიხატება აბსოლუტური სიმაღლის მნიშვნელობებით გადასვლის აბსოლუტურ სიმაღლეზე ან მის ქვემოთ, ხოლო გადასვლის ეშელონზე ან მის ზემოთ – ფრენის ეშელონებით. გარდამავალი შრის გადაკვეთისას, ვერტიკალურ სიბრტყეში მდგომარეობა სიმაღლის აღებისას გამოისახება ფრენის ეშელონებით, ხოლო დაშვებისას – აბსოლუტური სიმაღლის მნიშვნელობებით.
2. დასაფრენად შესვლის ნებართვის გაცემისა და დასაფრენად დაშვების დაწყების შემდეგ, საჰაერო ხომალდის მდგომარეობა ვერტიკალურ სიბრტყეში გადასვლის ეშელონის ზემოთ შეიძლება გამოიხატოს აბსოლუტური სიმაღლის მნიშვნელობებში ( ) იმ პირობით, რომ არ არის გათვალისწინებული ან მითითებული ჰორიზონტალური ფრენა გადასვლის აბსოლუტური სიმაღლის ზემოთ.
შენიშვნა. ეს, პირველ რიგში, გათვალისწინებულია აირტურბინულ ძრავებიანი სხ-თვის, რომელთათვისაც სასურველია უწყვეტი დაშვება დიდი სიმაღლიდან, აგრეთვე იმ აეროდრომებისათვის, რომლებიც აღჭურვილნი არიან ასეთი სხ-ის ფრენების სამართავად აბსოლუტური სიმაღლის მნიშვნელობათა გამოყენების გზით, დაშვების მთელი დროის განმავლობაში.
3. იმ შემთხვევაში, როდესაც სხ, რომელსაც ნებართვა მიეცა პირველმა შეასრულოს დაფრენა, დასაფრენად შესვლას ახორციელებს QFE-ის გამოყენებით, მაშინ ვერტიკალურ სიბრტყეში მოცემული სხ-ის მდგომარეობა გამოიხატება ფარდობითი სიმაღლის მნიშვნელობით აეროდრომის შემაღლების ზემოთ ფრენის იმ მონაკვეთზე, რომელზეც შესაძლებელია QFE -ის გამოყენება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ის გამოიხატება ფარდობითი სიმაღლის მნიშვნელობით ადზ-ის ზღურბლის შემაღლებების ზემოთ:
ა) აღჭურვილ ადზ-ზე, თუ ზღურბლი მდებარეობს აეროდრომის შემაღლებაზე ქვემოთ 7 ფუტით (2 მ-ით) ან მეტით; და/ან
ბ) ადზ-ზე, რომელიც აღჭურვილია დასაფრენად ზუსტი შესვლისათვის.
4. მარშრუტზე ფრენისას სხ-ის მდგომარეობა ვერტიკალურ სიბრტყეში გამოისახება:
ა) ფრენის ეშელონებით, ფრენის გამოყენებული ეშელონებიდან ყველაზე დაბლა მდებარე ეშელონზე ან მის ზემოთ;
ბ) აბსოლუტური სიმაღლის მნიშვნელობებით, ფრენის გამოყენებული ეშელონებიდან ყველაზე დაბლა მდებარე ეშელონის ქვემოთ;
გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც, რეგიონალური სააერნაოსნო შეთანხმებების საფუძველზე, კონკრეტულ რაიონში დადგენილია გადასვლის აბსოლუტური სიმაღლე; ამ დროს მოქმედებს ამ მუხლის 1-ლი პუნქტის დებულებები.
მუხლი 18🔗. გადასვლის ეშელონის განსაზღვრა
1. მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტები შესაბამისი აეროდრომის (აეროდრომების) მახლობლად დროის სათანადო პერიოდის განმავლობაში ადგენენ გადასვლის ეშელონს – QNH-ის მნიშვნელობისა და, აუცილებლობისას, ზღვის საშუალო დონეზე პროგნოზირებადი წნევის საფუძველზე.
2. გადასვლის ეშელონი არის ფრენის ყველაზე დაბალი ეშელონი, რომელიც გამოიყენება შესაბამისი აეროდრომისათვის (აეროდრომებისათვის) დადგენილი გადასვლის აბსოლუტური სიმაღლის ზემოთ. ორი ან მეტი აეროდრომისათვის, რომლებიც განლაგებულია ერთმანეთთან იმდენად ახლოს, რომ საჭიროა საჰაერო მოძრაობის მართვის კოორდინირება, დგინდება გადასვლის საერთო აბსოლუტური სიმაღლე. სმმ-ის შესაბამისი ორგანოები ადგენენ გადასვლის საერთო ეშელონს, რომელიც დროის ნებისმიერ მომენტში გამოიყენება შესაბამისი აეროდრომის მახლობლად ან, სათანადო შემთხვევებში, შესაბამის საკვანძო სამეთვალყურეო რაიონში.
შენიშვნა. გადასვლის ეშელონისა და გადასვლის სიმაღლის შესახებ მონაცემები იხილეთ საქართველოს სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებულში (სიკ).
მუხლი 19🔗. სხ-ის ადგილმდებარეობის შეტყობინება
1. ძირითადი დადგენილი წერტილებით განსაზღვრულ მარშრუტებზე სხ-ის ადგილმდებარეობის შეტყობინება გადაიცემა შეტყობინებათა სავალდებულო გადაცემის ყოველი დადგენილი პუნქტის გადაფრენისას ან ამ პუნქტების გადაფრენის შემდეგ რაც შეიძლება მალე, გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. სმმ-ის შესაბამის ორგანოს შეუძლია მოითხოვოს დამატებითი შეტყობინებების გადაცემა სხვა პუნქტების გადაფრენისას, თუ ეს აუცილებელია საჰაერო მოძრაობის მომსახურებისათვის.
2. მარშრუტზე, რომელზეც განსაზღვრული არ არის ძირითადი დადგენილი წერტილებით, ადგილმდებარეობის შეტყობინებები გადაიცემა რაც შეიძლება მალე, ფრენის პირველი 30 წუთის ამოწურვისას, ხოლო შემდგომ – ფრენის ყოველი ერთი საათის შემდეგ, გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. სმმ-ის შესაბამის ორგანოს შეუძლია მოითხოვოს დამატებითი შეტყობინებების გადაცემა სხვა წერტილების გადაფრენისას დროის უფრო მოკლე შუალედებით, თუ ეს აუცილებელია საჰაერო მოძრაობის მომსახურებისათვის.
3. სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ განსაზღვრული პირობებით, სხ შეიძლება განთავისუფლდეს ადგილმდებარეობის შეტყობინებათა გადაცემისაგან შეტყობინებათა სავალდებულო გადაცემის ყოველ დადგენილ პუნქტში ან დროის დადგენილ შუალედებში. ამასთან, გასათვალისწინებელია მეტეოროლოგიური მოთხოვნები საჰაერო ხომალდებიდან მიმდინარე დაკვირვებების შესრულებასა და აგრეთვე, ჩანაწერებისა და შესაბამისი მონაცემების წარდგენაზე (იხ. აგრეთვე მე-7 თავის 75-ე მუხლი).
4. თუ ადგილმდებარეობის შეტყობინება არ გადაიცემა მოსალოდნელ დროს, მაშინ საჰაერო ხომალდის მოძრაობის შემდგომი მართვა არ ხორციელდება იმ ვარაუდის საფუძველზე, რომ გაანგარიშებული დრო ზუსტია. თუ ამას შეუძლია ზეგავლენა იქონიოს სხვა საჰაერო ხომალდების მოძრაობის მართვაზე, მაშინ საჭიროა დაუყოვნებელი ზომების გატარება შეტყობინების მისაღებად.
მუხლი 20🔗. სხ-ის ადგილმდებარეობის შეტყობინების შინაარსი
1. მე-19 მუხლის 1-ლი და მე-2 პუნქტებით გათვალისწინებული სხ-ის ადგილმდებარეობის შეტყობინება შეიცავს შემდეგ ინფორმაციას:
ა) საჰაერო ხომალდის ამოსაცნობი ინდექსი;
ბ) ადგილმდებარეობა;
გ) დრო;
დ) ფრენის ეშელონი ან აბსოლუტური სიმაღლე;
ე) შემდგომი ადგილმდებარეობა და შესაბამისი პუნქტის გადაფრენის დრო;
ვ) შემდგომი ძირითადი წერტილი.
მუხლი 21🔗. საჰაერო ხომალდის რადიოსატელეფონო მოსახმობის შეცვლა
1. თუ ორ ან მეტ საჰაერო ხომალდს აქვს მსგავსი რადიოსატელეფონო მოსახმობი და არსებობს შეცდომის წარმოქმნის ალბათობა, მაშინ საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანოს, უსაფრთხოების მიზნით, შეუძლია სხ-ს მიუთითოს რადიოსატელეფონო მოსახმობის ტიპის შეცვლა.
2. მოსახმობის ტიპის ნებისმიერი ამგვარი ცვლილება არის დროებითი ხასიათის და გამოიყენება მხოლოდ იმ საჰაერო სივრცის ფარგლებში, სადაც არსებობს შეცდომის ალბათობა.
3. შეცდომის თავიდან აცილების მიზნით, საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანომ, საჭიროებისას, ადგილმდებარეობის და/ან ფრენის ეშელონის მითითებით უნდა მოახდინოს იმ სხ-ის ამოცნობა, რომელსაც მიეთითა მოსახმობის შეცვლა.
4. საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანომ, რომელმაც სხ-ს მიუთითა მოსახმობის შეცვლა, უნდა უზრუნველყოს აღნიშნული სხ-ის გადასვლა ფრენის გეგმით მითითებულ რადიოსატელეფონო მოსახმობის გამოყენებაზე, როდესაც ამ სხ-ის მართვა გადაეცემა საჰაერო მოძრაობის მართვის სხვა ორგანოს. გამონაკლისს წარმოადგენს შემთხვევები, როდესაც რადიოსატელეფონო მოსახმობის შეცვლა კოორდინირდება საჰაერო მოძრაობის მართვის ორ ორგანოს შორის.
მუხლი 22🔗. სამეთვალყურეო ნებართვებისა და ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის შესახებ ინფორმაციის გამეორება
1. სხ-ის ეკიპაჟი საჰაერო მოძრაობის მართვის მეთვალყურეს უმეორებს საჰაერო მოძრაობის მართვის ნებართვებისა და მითითებების იმ ნაწილს, რომელიც შეეხება ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფას. ქვემოთ ჩამოთვლილია შეტყობინებები, რომლებიც ყოველთვის მეორდება:
ა) მარშრუტზე ფრენის სამეთვალყურეო ნებართვა;
ბ) დასაფრენად შესვლის, დაფრენის, აფრენის, ადზ-თან მოცდის, მოქმედი ადზ-ის გადაკვეთის ან მასზე დაბრუნების ნებართვები;
გ) მითითებები მოქმედი ადზ-ის, მმრლ-ის კოდების, დაფრენის ეშელონის, კურსისა და სიჩქარის შესახებ, ასევე მეთვალყურის მიერ გადაცემული ან აეროდრომის რაიონში ინფორმაციის ავტომატური გადაცემის სამსახურის (ATIS) რადიოსამაუწყებლო შეტყობინება გადასვლის ეშელონების შესახებ.
2. სხვა ნებართვები და მითითებები, მათ შორის, პირობითი ნებართვები, მეორდება და დასტურდება ისეთნაირად, რომ ეჭვგარეშეა მათი სწორად გაგება და სამოქმედოდ მიღება.
3. მეთვალყურე აწარმოებს გამეორების მოსმენას, რათა დარწმუნდეს სხ-ის მიერ მითითების ან ნებართვის სწორად მიღებაში.
მუხლი 23🔗. სფწ-ით ფრენიდან ვფწ-ზე გადასვლა
1. სფწ-ით ფრენიდან ვფწ-ზე გადასვლა მხოლოდ მაშინ არის ნებადართული, როდესაც სმმ-ის ორგანო იღებს სხ-ის მეთაურის შეტყობინებას, რომელიც შეიცავს ფრაზას „ვწყვეტ სფწ-ით ფრენას“. არ შეიძლება სფწ-ით ფრენიდან ვფწ-ზე გადასვლის პირდაპირი ან ირიბი შეთავაზება.
2. სმმ-ის ორგანო, როგორც წესი, იძლევა მხოლოდ ერთ პასუხს, კერძოდ დადასტურებას „სფწ-ით ფრენა შეწყვეტილია . . . . . (დრო)“.
3. თუ სმმ-ის ორგანოს აქვს ინფორმაცია, რომ მარშრუტზე ფრენისას არსებობს სახელსაწყო მეტეოროლოგიური პირობში ფრენის ალბათობა, მაშინ პილოტს, რომელიც სფწ-ით ფრენიდან გადადის ვფწ-ზე, თუ ეს პრაქტიკულად შესაძლებელია, უნდა ეცნობოს ამ ალბათობის შესახებ.
4. საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანომ, მიიღო რა სხ-ის ვფწ-ით ფრენაზე გადასვლის გადაწყვეტილება, შეძლებისდაგვარად, უმოკლეს ვადებში უნდა აცნობოს ამის შესახებ სმმ-ის ყველა იმ ორგანოებს, რომლებსაც დაეგზავნათ სფწ-ით ფრენის გეგმა, გარდა იმ ორგანოებისა, რომელთა რაიონები და არეები მოცემულმა სხ-მა უკვე გაიარა.
თავი III
საქართველოს საჰაერო სივრცეში მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურება (ზოგადი პროცედურები)
მუხლი 24🔗. გამოყენება
1. საქართველოს საჰაერო სივრცეში მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურებით უზრუნველყოფილია:
ა) სფწ-ით ყველა ფრენა A და C კლასის საჰაერო სივრცეში;
ბ) ვფწ-ით ყველა ფრენა C კლასის საჰაერო სივრცეში;
გ) ვფწ-ით ყველა სპეციალური ფრენა;
დ) ყველა სახის სააეროდრომო მოძრაობა მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფ აეროდრომებზე.
მუხლი 25🔗. საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების გაწევა
1. საქართველოს საჰაერო სივრცეში საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურებას ახორციელებენ შემდეგი ორგანოები:
ა) რაიონულ სამეთვალყურეო მომსახურებას უზრუნველყოფს:
ა.ა) რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი;
ა.ბ) ორგანო, რომელიც სამეთვალყურეო არეში ან შეზღუდული ზომის სამეთვალყურეო რაიონში უზრუნველყოფს მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურებას და, რომელიც ძირითადად დაწესებულია მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების უზრუნველსაყოფად, და აგრეთვე იქ, სადაც შექმნილი არ არის რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი.
ბ) მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურებას უზრუნველყოფს:
ბ.ა) სააეროდრომო სამეთვალყურეო ან რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი, როდესაც აუცილებელია ან სასურველია ერთი ორგანოს პასუხისმგებლობის ფარგლებში გაერთიანდეს მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურებისა და სააეროდრომო სამეთვალყურეო ან რაიონული სამეთვალყურეო მომსახურების ფუნქციები;
ა.ა) მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი იმ შემთხვევაში, როდესაც აუცილებელია ან სასურველია ცალკე ორგანოს შექმნა;
გ) სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურებას უზრუნველყოფს სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი.
შენიშვნა. ბაქანზე მომსახურების უზრუნველყოფა (მაგ. ბაქანზე საქმიანობის ორგანიზება) შეიძლება დაევალოს სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტს ან ცალკე ორგანოს.
მუხლი 26🔗. საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანიზება
1. საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების უზრუნველსაყოფად, საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანო:
ა) უზრუნველყოფილი უნდა იქნას ყოველი საჰაერო ხომალდის სავარაუდო მოძრაობის ან მისი ცვლილებების შესახებ ინფორმაციით; ასევე ყოველი სხ-ის ფრენის ფაქტობრივი მსვლელობის ბოლო ინფორმაციით;
ბ) მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე განსაზღვრავს იმ საჰაერო ხომალდების შედარებით ადგილმდებარეობას ერთმანეთის მიმართ, რომელთა შესახებაც მიიღო შეტყობინება;
გ) გასცემს ნებართვებს და იძლევა ინფორმაციას მის მიერ კონტროლირებად საჰაერო ხომალდებს შორის შეჯახების თავიდან აცილების მიზნით, აგრეთვე საჰაერო მოძრაობის მოწესრიგებული ნაკადის დაჩქარებისა და შენარჩუნების მიზნით;
დ) საჭიროების შემთხვევაში ნებართვებს ათანხმებს სხვა ორგანოებთან:
დ.ა) როდესაც შესაძლებელია კონფლიქტური ვითარების წარმოქმნა მოცემულ სხ-სა და სხვა ორგანოების მიერ კონტროლირებად სხ-ებს შორის;
დ.ბ) სხვა ორგანოსათვის საჰაერო ხომალდზე მეთვალყურეობის გადაცემის წინ.
2. სხ-ების მოძრაობის ინფორმაცია, ამ სხ-ებზე გადაცემული სამეთვალყურეო ნებართვების ჩანაწერთან ერთად მითითებულია სხ-ების მოძრაობის გრაფიკზე ან სტრიპზე ისეთნაირად, რომ გაადვილდეს ანალიზის ჩატარება, რომელიც აუცილებელია სხ-ებს შორის საკმარისი ეშელონირებისას, საჰაერო მოძრაობის ოპტიმალური ნაკადის შენარჩუნების მიზნით.
3. სამეთვალყურეო ორგანოების მიერ გაცემელი ნებართვების საფუძველზე ხორციელდება ეშელონირება:
ა) ყველა საჰაერო ხომალდს შორის, რომლებიც ფრენებს ასრულებენ A კლასის საჰაერო სივრცეში;
ბ) ყველა საჰაერო ხომალდს შორის, რომლებიც ასრულებენ სფწ-ით ფრენას C კლასის საჰაერო სივრცეში;
გ) ყველა საჰაერო ხომალდს შორის, რომლებიც ასრულებენ სფწ-ით და ვფწ-ით ფრენებს C კლასის საჰაერო სივრცეში;
დ) სფწ-ით მფრენ სხ-ებსა და ვფწ-ით სპეციალური ფრენების შემსრულებელ სხ-ებს შორის;
ე) ვფწ-ით სპეციალური ფრენების შემსრულებელ საჰაერო ხომალდებს შორის.
4. სამეთვალყურეო ორგანო ეშელონირებას უზრუნველყოფს ერთ-ერთი შემდეგი გზით მაინც:
aa) ვერტიკალური ეშელონირება, ფრენებისათვის სხვადასხვა ეშელონების გამოყოფის გზით;
bb) ჰორიზონტალური ეშელონირება, რომლიც ხორციელდება:
ბ.ა) გრძივი ეშელონირების მეშვეობით, რომელიც გამოიხატება დროის ან მანძილის ინტერვალებით;
ბ.ბ) გვერდითი ეშელონირების ან სხ-ების სხვადასხვა მარშრუტებზე ან სხვადასხვა გეოგრაფიული წერტილების მიმართ ფრენების უზრუნველყოფის მეშვეობით.
მუხლი 27🔗. პასუხისმგებლობა მართვაზე
1. კონტროლირებადი ფრენის მართვა ნებისმიერ დროს ხორციელდება მხოლოდ ერთი სამეთვალყურეო ორგანოს მიერ.
2. ყველა სხ-ის მოძრაობის მართვის პასუხისმგებლობა, რომლებიც ფრენებს ასრულებენ საჰაერო სივრცის კონკრეტული ნაწილის ფარგლებში, ეკისრება ერთ სამეთვალყურეო ორგანოს. მაგრამ სხ-ის ან სხ-თა ჯგუფის მოძრაობის მართვა შეიძლება გადაეცეს სხვა სამეთვალყურეო ორგანოებს, ყველა სამეთვალყურეო ორგანოს შორის კოორდინაციის უზრუნველყოფის პირობით.
მუხლი 28🔗. მართვის გადაცემა
1. სამეთვალყერეო რაიონში რაიონული სამეთვალყურეო მომსახურების ერთი ორგანოდან მეზობელ სამეთვალყერეო რაიონში რაიონული სამეთვალყურეო მომსახურების მეორე ორგანოზე სხ-ის მოძრაობის მართვის პასუხისმგებლობის გადაცემა ხორციელდება სამეთვალყურეო რაიონების საერთო საზღვრის გადაკვეთისას, იმ რაიონული სამეთვალყურეო პუნქტის მიერ გათვლილი დროის მომენტში, რომელიც ახორციელებს მოცემული სხ-ის მოძრაობის მართვას, ან სხვა ისეთ წერტილში ან ისეთ დროს, რომელიც შეთანხმებულია ამ ორ ორგანოს შორის.
2. რაიონული სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მიერ მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოსათვის და პირიქით, სხ-ის მოძრაობის მართვის პასუხისმგებლობის გადაცემა ხორციელდება იმ წერტილში ან დროის იმ მომენტში, რომელიც შეთანხმებულია ამ ორ ორგანოს შორის, როგორც ეს მითითებულია შეთანხმებებში ან ადგილობრივ ინსტრუქციებში.
3. მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მიერ სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოსათვის სხ-ის მართვის პასუხისმგებლობის გადაცემა ხორციელდება შემდეგნაირად:
ა) მომფრენი სხ-ის მოძრაობის მართვის პასუხისმგებლობა მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მიერ გადაეცემა სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს, როდესაც ეს სხ:
ა.ა) იმყოფება აეროდრომის მიდამოებში და ითვლება, რომ შეუძლია დაასრულოს დასაფრენად შესვლა და შეასრულოს დაფრენა ვიზუალურად, სახმელეთო ორიენტირების მეშვეობით ან ამ სხ-მა მიაღწია მდგრად ვიზუალურ მეტეოროლოგიურ პირობებს;
ა.ბ) იმყოფება მითითებულ პუნქტში ან მითითებულ ეშელონზე/სიმაღლეზე, როგორც ეს განსაზღვრულია შეთანხმებებით ან ადგილობრივი ინსტრუქციებით.
შენიშვნა. შესაბამის ორგანოებს შორის წინასწარი შეთანხმებით (რომელიც ითვალისწინებს მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების შესაბამისი ნაწილის უზრუნველყოფას შესაბამისად, რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის ან სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მიერ), მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის არსებობის შემთხვევაშიც კი, გარკვეული ფრენების მართვა შეიძლება უშუალოდ რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის მიერ გადაეცეს სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტს და პირიქით.
ბ) გამფრენი სხ-ის მოძრაობის მართვის პასუხისმგებლობა სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მიერ გადაეცემა მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს:
ბ.ა) აეროდრომის მიდამოებში ჭარბი ვიზუალური მეტეოროლოგიური პირობებისას აეროდრომის მიდამოებიდან სხ-ის გასვლის წინ და აგრეთვე საჰაერო ხომალდის ფრენის სახელსაწყო მეტეოროლოგიურ პირობებში გასვლის წინ, იმაზე დამოკიდებულებით, თუ რომელი დადგა უფრო ადრე; ან როდესაც სხ იმყოფება მითითებულ პუნქტში ან მითითებულ ეშელონზე/სიმაღლეზე, როგორც ეს განსაზღვრულია შეთანხმებებით ან ადგილობრივი ინსტრუქციებით;
ბ.ბ) აეროდრომზე ფრენის ჭარბი სახელსაწყო მეტეოროლოგიური პირობებისას საჰაერო ხომალდის უშუალოდ ხმელეთიდან მოწყვეტის შემდეგ ან როდესაც სხ იმყოფება მითითებულ პუნქტში ან მითითებულ ეშელონზე/სიმაღლეზე, როგორც ეს განსაზღვრულია შეთანხმებებით ან ადგილობრივი ინსტრუქციებით.
შენიშვნა. კავშირის გადაცემა, როგორც წესი, ხორციელდება აფრენის შემდეგ. ტერმინი „კავშირის გადაცემა“ არ გულისხმობს მართვის გადაცემას.
გ) მართვის გადაცემა, ნებისმიერ შემთხვევაში, უნდა მოხდეს იმ პუნქტში ან ისეთ დროს, რომ შესაძლებელი იქნას სხ-თვის დაფრენის ნებართვის ან სხვა მითითებების დროული გაცემა და ასევე ძირითად ადგილობრივ მოძრაობაზე ინფორმაციის გადაცემა.
თავი III
საჰაერო მოძრაობის მომსახურება სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მიერ
მუხლი 29🔗. ზოგადი პროცედურები
1. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი ნებართვებს გასცემს და ინფორმაციას აწვდის აეროდრომზე ან აეროდრომის მახლობლად მისი მართვის ქვეშ მყოფ სხ-ებს საჰაერო მოძრაობის უსაფრთხო, მოწესრიგებული და სწრაფი ნაკადის უზრუნველყოფის მიზნით, რათა აცილებულ იქნას შეჯახება:
a) საჰაერო ხომალდებს შორის, სააეროდრომო წრეზე ფრენისას;
b) საჰაერო ხომალდებს შორის, სამანევრო ფართობზე მოძრაობისას;
გ) ამფრენ/დამფრენ საჰაერო ხომალდებს შორის;
დ) საჰაერო ხომალდებსა და სამანევრო ფართობზე მოძრავ სატრანსპორტო საშუალებებს შორის;
ე) სამანევრო ფართობზე საჰაერო ხომალდებსა და ამ ფართობზე არსებულ დაბრკოლებებს შორის.
მუხლი 30🔗. საჰაერო ხომალდის მოძრაობისა და მიმოსვლის ზოგადი სქემები
1. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მეთვალყურე გამუდმებით აკვირდება აეროდრომის თავზე და მის მახლობლად ხილვადობის ფარგლებში მიმდინარე ყველა ფრენას, სამანევრო ფართობზე საჰაერო ხომალდების, სატრანსპორტო საშუალებებისა და პირთა მოძრაობის ჩათვლით, და მართავს მათ მარეგლამენტირებელი საბუთების შესაბამისად. თუ სამეთვალყურეო არეში არის სხვა აეროდრომები, მაშინ ასეთი არის ფარგლებში მოძრაობა ყველა აეროდრომზე კოორდინირდება ისეთნაირად, რომ მოძრაობის ყოველ წრეზე ფრენებმა არ შექმნან ურთიერთშეფერხებები ამ აეროდრომებს შორის.
2. საჰაერო ხომალდების მოძრაობისა და მიმოსვლისა სქემები (იხ. წინამდებარე სახელმძღვანელოს №3 დანართის, ნახ. 1) ჩვეულებრივ ისეთია, რომ ვითარებიდან გამომდინარე, სხ-ის ეკიპაჟებს ნებართვა გადაეცემა რადიოსადგურის ან შუქსიგნალის მეშვეობით.
ა) პარკირების პოზიცია – პოზიცია, როდესაც სხ მოითხოვს და მას ეძლევა ძრავების ამუშავების ნებართვა (გამონაკლისს წარმოადგენენ საჰაერო ხომალდები, რომლებსაც არ გააჩნიათ რადიოკავშირი ძრავების ამუშავების გარეშე), სამეთვალყურეო ნებართვა და მითითებები მიმოსვლაზე;
ბ) წინასწარი სტარტის პოზიცია – პოზიცია, როდესაც სხ-ის ეკიპაჟს ეძლევა მითითება დაიკავოს ასაფრენი სტარტის (ასაფრენი სტარტი და გარბენით აფრენა) პოზიცია. სხ შეიძლება შეყოვნებულ იქნას მოცემულ პოზიციაში სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტიდან ნებართვის მიღებამდე.
გ) ასაფრენი სტარტის პოზიცია – პოზიცია, როდესაც გაიცემა აფრენის ნებართვა, თუ ნებართვა არ იყო გაცემული წინასწარ სტარტზე;
დ) მე-3 ბრუნის რაიონი – უბანი, სადაც ჩვეულებრივ გაიცემა დაფრენის ნებართვა.
ე) დასაფრენად შესვლის დასკვნითი ეტაპის პოზიცია –მონაკვეთი დაფრენის სწორზე, სადაც უნდა გაიცეს დაფრენის ნებართვა;
ვ) დაფრენის შემდეგ მიმოსვლაზე მითითებების გაცემის პოზიცია.
მუხლი 31🔗. გამოსაყენებელი ადზ-ის არჩევა
შენიშვნა. ტერმინი „გამოსაყენებელი ადზ“ აღნიშნავს იმ ადზ-ს, რომელიც სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მიერ, კონკრეტულ შემთხვევაში, განიხილება როგორც ყველაზე შესაფერისი იმ ტიპის სხ-თვის, რომელიც აპირებს აფრენის ან დაფრენის შესრულებას მოცემულ აეროდრომზე.
1. როგორც წესი, სხ ასრულებს დაფრენას ან აფრენას ქარის საწინააღმდეგო მიმართულებით, თუ უსაფრთხოების მოსაზრებებიდან, ადზ-ს კონფიგურაციის ან საჰაერო მოძრაობის პირობებებიდან გამომდინარე, უპირატესობა არ ენიჭება სხვა მიმართულებას. მაგრამ, გამოსაყენებელი ადზ-ის არჩევისას, სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანო, მიწისპირა ქარის სიჩქარისა და მიმართულების გარდა, ითვალისწინებს სხვა შესაბამის ფაქტორებს, მაგ. სააეროდრომო მოძრაობის წრე, ადზ-ის სიგრძე, ქარძვრა, ხმაურის შესამცირებელი პროცედურების გამოყენება, აგრეთვე დასაფრენად შესვლის არსებული საშუალებები და ა.შ.
2. თუ სხ-ის მეთაური თვლის, რომ გამოსაყენებელი ადზ არ არის მოცემული ფრენისათვის შესაფერისი, მას შეუძლია მოითხოვოს სხვა ადზ-ით სარგებლობის ნებართვა.
მუხლი 32🔗. აეროდრომის არეში სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მიერ გამოსაყენებელი სიგნალები
1. იმ შემთხვევაში, როდესაც შეუძლებელია რადიოკავშირის დამყარება, გამოყენებული უნდა იქნეს შუქსიგნალები ან პიროტექნიკური საშუალებების მეშვეობით გადაცემული სიგნალები.
2. ფრენისას სხ-კენ მიმართულ შუქსიგნალებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) მუდმივი მწვანე – დაფრენა ნებადართულია;
ბ) მუდმივი წითელი – გზა დაუთმეთ სხვა სხ-ს და განაგრძეთ წრეზე ფრენა;
გ) მოციმციმე მწვანე ნათურები – შეასრულეთ დაფრენის ბრუნი ან განაგრძეთ დასაფრენად შესვლის პროცედურა (დაელოდეთ ნებართვას დაფრენაზე და ინსტრუქციებს მიმოსვლაზე);
დ) მოციმციმე წითელი ნათურები – დაფრენა აკრძალულია;
ე) მოციმციმე თეთრი ნათურები – შეასრულეთ დაფრენა მოცემულ აეროდრომზე და გაემართეთ ბაქნისაკენ (დაელოდეთ ნებართვას დაფრენაზე და ინსტრუქციებს მიმოსვლაზე);
ვ) წითელი პიროტექნიკური ნათურები – მანამდე გაცემული ყველა ინსტრუქციებისა და ნებართვის მიუხედავად, დაფრენა აკრძალულია.
3. ხმელეთზე მყოფი სხ-კენ მიმართულ შუქსიგნალებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) მუდმივი მწვანე – აფრენა ნებადართულია;
ბ) მუდმივი წითელი – სდექ!
გ) მოციმციმე მწვანე ნათურები – მიმოსვლა ნებადართულია;
დ) მოციმციმე წითელი ნათურები – გაანთავისუფლეთ ადზ;
ე) მოციმციმე თეთრი ნათურები – დაბრუნდით ბაქანზე.
4. სხ-ის ფრენის კურსით პიროტექნიკური საშუალებების მეშვეობით გადაცემული შუქსიგნალები:
ა) წითელი პიროტექნიკური ნათურა – დაფრენა/აფრენა აკრძალულია;
ბ) მწვანე პიროტექნიკური ნათურა – დაფრენა/აფრენა ნებადართულია:
გ) თეთრი პიროტექნიკური ნათურა – დაუყოვნებლივ გაანთავისუფლეთ ზოლი.
მუხლი 33🔗. ინფორმაცია გამფრენი და მომფრენი საჰაერო ხომალდებისათვის
1. ასაფრენად მიმოსვლის დაწყების წინ სხ-ს მიეწოდება ინფორმაცია ქვემოთ მითითებული თანმიმდევრობით, გარდა იმ პუნქტებისა, რომელთა მიღებაც ცნობილია მოცემული სხ-ის მიერ:
ა) გამოსაყენებელი ადზ;
ბ) მიწისპირა ქარის მიმართულებისა და სიჩქარის მიმდინარე მონაცემები, მათ შორის, მათი მნიშვნელოვანი ცვლილებები;
გ) მონაცემები სიმაღლის საზომის დასაყენებლად, მაგ. QNH (ან QFE სხ-ის ეკიპაჟის მოთხოვნით);
დ) ჰაერის ტემპერატურა;
ე) აფრენისა და სიმაღლის აღების საწყისი მონაკვეთის მიმართულებით არსებული ხილვადობა, თუ იგი 10 კმ-ზე ნაკლებია, ან ადზ-ზე ხილვადობის სიშორის არსებული მნიშვნელობა (მნიშვნელობები);
ვ) ზუსტი დრო.
2. აფრენის წინ სხ-ს ეცნობება:
ა) მიწისპირა ქარის მიმართულებისა და სიჩქარის, ჰაერის ტემპერატურისა და ხილვადობის ან ადზ-ზე ხილვადობის სიშორის მნიშვნელობის (მნიშვნელობების) ნებისმიერი მნიშვნელოვანი ცვლილებების შესახებ, რომლებიც გადაიცემა ამ მუხლის 1-ლი პუნქტის დებულებათა შესაბამისად;
ბ) განსაკუთრებული მეტეოროლოგიური პირობები აფრენისა და სიმაღლის აღების არეში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ცნობილია სხ-ს მიერ მოცემული ინფორმაციის მიღება.
შენიშვნა. „განსაკუთრებული მეტეოროლოგიური პირობები” მოცემულ კონტექსტში მოიცავს წვიმის-გროვა ღრუბლების ან ელჭექის, ზომიერი ან ძლიერი ტურბულენტობის, ქარძვრის, სეტყვის, ზომიერი ან ძლიერი შემოყინვის, ძლიერი ქარტეხილის საზღვრის, გადამეტცივებული ნალექების, ძლიერი დაღმავალი ნაკადების, ქვიშიანი და მტვრიანი ქარიშხლების, ქარბუქების, ტორნადოების და ქარბორბალების არსებობას ან მათი წარმოშობის მოსალოდნელობას აფრენის ან სიმაღლის აღების არეში.
3. სააეროდრომო ფრენის წრეში შესვლამდე, საჰაერო ხომალდებს მიეწოდება ინფორმაცია ქვემოთ მითითებული თანმიმდევრობით, გარდა იმ პუნქტებისა, რომელთა მიღებაც ცნობილია მოცემული საჰაერო ხომალდის მიერ:
a) გამოსაყენებელი ადზ;
ბ) მიწისპირა ქარის მიმართულებისა და სიჩქარის საშუალო მნიშვნელობები და მათი მნიშვნელოვანი ცვლილებები;
გ) მონაცემები სიმაღლის საზომის დასაყენებლად, მაგ.: QNH(ან QFE სხ-ის ეკიპაჟის მოთხოვნით);
4. ვიზუალურ მეტეოროლოგიურ პირობებში სხვა საჰაერო ხომალდებთან შეჯახების თავიდან აცილებაზე პასუხს აგებს სხ-ის მეთაური. მაგრამ, სამანევრო ფართობსა და მისი შემომსაზღვრელი არის შეზღუდული ზომების გამო, მნიშვნელოვანია მოძრაობის ინფორმაციის გადაცემა სხ-ის ეკიპაჟისათვის დახმარების გაწევის მიზნით, შეჯახების თავიდან ასაცილებლად.
5. ძირითად ადგილობრივ მოძრაობად ითვლება ნებისმიერი სხ-ის, სატრანსპორტო საშუალებების ან პერსონალის მოძრაობა სამანევრო ფართობზე ან მოძრაობა აეროდრომის მიდამოებში, რომელიც შეიძლება საფრთხეს წარმოადგენდეს სხ-თვის.
6. ძირითადი ადგილობრივი მოძრაობის ინფორმაცია გადაიცემა იმ შემთხვევაში, როდესაც სააეროდრომო მეთვალყურის აზრით ასეთი ინფორმაცია აუცილებელია უსაფრთხოების თვალსაზრისით ან როდესაც ამას მოითხოვს სხ.
7. ძირითადი ადგილობრივი მოძრაობის აღწერა გადაიცემა ისეთნაირად, რომ გაადვილდეს ამოცნობა (დამატებით იხ. 54-ე მუხლის მე-5 პუნქტი).
8. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მეთვალყურეები, ნებისმიერი პრაქტიკული შესაძლებლობისას, სხ-ს ატყობინებენ კვალზე ტურბულენტობით გამოწვეული საფრთხის წარმოქმნის მოსალოდნელობას.
მუხლი 34🔗. ინფორმაცია სააეროდრომო პირობების შესახებ
1. სააეროდრომო პირობების მეტად მნიშვნელოვან ინფორმაციას წარმოადგენს ინფორმაცია, რომელიც აუცილებელია სხ-ის ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად და რომელიც შეეხება სამუშაო ფართობს ან მასთან დაკავშირებულ ნებისმიერ საშუალებებსა და აღჭურვილობას. ის მოიცავს შემდეგ ინფორმაციას:
ა) სამუშაო ფართობზე ან მის უშუალო სიახლოვეს მიმდინარე სამშენებლო ან სარემონტო სამუშაოები;
ბ) ადზ-ს, სბ-ს ან ბაქნის ზედაპირზე უსწორმასწორო ან დამტვრეული უბნები, მიუხედავად იმისა, მარკირებულია ისინი, თუ არა;
გ) თოვლი, ჭყაპი ან ყინული ადზ-ზე, სბ-ზე ან ბაქანზე;
დ) თოვლის ნამქერი ან ნაბუქი ადზ-ს, სბ-ის ან ბაქანის სიახლოვეს;
ე) წყალი ადზ-ზე, სბ-ზე ან ბაქანზე;
ვ) სხვა დროებითი საფრთხე, სადგომზე საჰაერო ხომალდებისა და მიწაზე ან ჰაერში ფრინველების ჩათვლით;
ზ) აეროდრომის შუქსასიგნალო სისტემის მთლიანი ან ნაწილობრივი მტყუნება ან არამდგრადი ფუნქციონირება;
თ) ნებისმიერი სხვა შესაბამისი ინფორმაცია.
2. სააეროდრომო პირობების შესახებ მნიშვნელოვანი ინფორმაცია მიეწოდება ყველა საჰაერო ხომალდს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ცნობილია, რომ მოცემულ სხ-ს უკვე სრულად ან ნაწილობრივ გააჩნია ეს ინფორმაცია სხვა წყაროებიდან. აღნიშნული ინფორმაცია გადაიცემა წინასწარ, რათა სხ-მა შეძლოს მისი სათანადოდ გამოყენება, ხოლო საფრთხე მიეთითება რაც შეიძლება ზუსტად.
შენიშვნა. „სხვა წყაროებს“ მიეკუთვნება ნოტამ-ის შეტყობინებები და აეროდრომის რაიონში ინფორმაციის ავტომატური გადაცემის სამსახურის ( ATIS) რადიოსამაუწყებლო გადაცემები.
მუხლი 35🔗. დაბრკოლებები ადზ-ზე
1. იმ შემთხვევაში, როდესაც აფრენის ან დაფრენის ნებართვის გაცემის შემდეგ, სააეროდრომო მომსახურების მეთვალყურე შენიშნავს დაბრკოლებას ადზ-ზე, რომელმაც შეიძლება საფრთხე შეუქმნას აფრენის ან დაფრენის შემსრულებელ სხ-ს (მაგ. სხ-ის ან სატრანსპორტო საშუალების განუზრახველი გასვლა ადზ-ზე, ცხოველების ან ფრინველთა გუნდის გამოჩენა ადზ-ზე), მიიღება შემდეგი ზომები:
ა) ყველა შემთხვევაში, შესაბამის სხ-ს გადაეცემა ინფორმაცია ადზ-ზე დაბრკოლებისა და მისი ადგილმდებარეობის შესახებ;
ბ) სხ-ს, რომელსაც გარბენი ჯერ არ აქვს დაწყებული, უუქმდება აფრენის ნებართვა;
გ) დაფრენის შემსრულებელ სხ-ს მიეთითება მე-2 წრეზე წასვლის შესახებ.
2. იმ შემთხვევაში, როდესაც სააეროდრომო მომსახურების მეთვალყურე აკვირდება ან მისთვის ხდება ცნობილი სხ-ის არასაშტატო მდგომარეობის ან კონფიგურაციის შესახებ (შასის სრული ან ნაწილობრივი არგამოშვება ან სხ-ის რომელიმე ნაწილიდან კვამლის უჩვეულო ემისია), შესაბამის სხ-ს დაუყოვნებლივ ეცნობება აღნიშნული.
3. ამფრენი სხ-ის ეკიპაჟის თხოვნით, რომელიც ვარაუდობს სხ-ის დაზიანებას, დაუყოვნებლივ მოწმდება ადზ და ამ სხ-ის ეკიპაჟს, შეძლებისდაგვარად, დაუყოვნებლივ ეცნობება ადზ-ზე სხ-ის რაიმე ნაწილის ან ცხოველის ან ფრინველის ნეშთის აღმოჩენის შესახებ.
მუხლი 36🔗. სამანევრო ფართობზე სატრანსპორტო საშუალებებისა და პერსონალის მოძრაობის მართვა
1. სამანევრო ფართობზე სატრანსპორტო საშუალებებისა და პერსონალის მოძრაობის მართვა ხორციელდება სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის ნებართვით. სამანევრო ფართობზე გასვლამდე პირებმა, ყველა სატრანსპორტო საშუალების მძღოლების ჩათვლით, აუცილებელია მიიღონ სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის ნებართვა. ამგვარი ნებართვის არსებობის მიუხედავად, ადზ-ზე ან საფრენ ზოლზე გასასვლელად, ან საქმიანობის ნებადართული სახეების შესაცვლელად საჭიროა სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის განსაკუთრებული დამატებითი ნებართვა.
2. საავარიო-სამაშველო სატრანსპორტო საშუალება, რომელიც მიემართება ხიფათში მყოფი სხ-ის დასახმარებლად, სარგებლოს უპირატესი უფლებით ზედაპირზე მოძრაობის სხვა სახეების მიმართ.
3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტის პირობების დაცვისას, სამანევრო ფართობზე მყოფმა სატრანსპორტო საშუალებებმა უნდა დაიცვან შემდეგი წესები:
ა) სატრანსპორტო საშუალებები და სატრანსპორტო საშუალებები, რომელსაც ბუქსირზე ჰყავს აყვანილი სხ, გზას უთმობენ საჰაერო ხომალდს, რომელიც ასრულებს დაფრენას, აფრენას და მიმოსვლას.
ბ) სატრანსპორტო საშუალებები გზას უთმობენ სხვა სატრანსპორტო საშუალებებს, რომლებსაც ბუქსირზე ჰყავთ აყვანილი სხ.
გ) სატრანსპორტო საშუალებები გზას უთმობენ სხვა სატრანსპორტო საშუალებებს სმმ-ის ორგანოს ინსტრუქციების შესაბამისად.
დ) მიუხედავად ა), ბ) და გ) ქვეპუნქტებისა, სატრანსპორტო საშუალებები და სატრანსპორტო საშუალებები, რომელსაც ბუქსირზე ჰყავს აყვანილი სხ, ასრულებენ სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მითითებებს.
4. ცუდი ხილვადობის პირობებში მოქმედი წესების საფუძველზე, განსაზღვრული კატეგორიის მინიმუმებით სხ-ის დასაფრენად შესვლისას დაფრენისწინა სწორზე და ასევე რადიოშუქურების კრიტიკულ არეებში არ უნდა იმყოფებოდნენ სხვა სხ-ები ან დაბრკოლებები.
5. მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი აეროდრომების სამანევრო ფართობზე არსებულმა ყველა სატრანსპორტო საშუალებამ უნდა დაამყაროს ორმხრივი კავშირი სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტთან, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც სატრანსპორტო საშუალება:
a) მოძრაობს სხვა სატრანსპორტო საშუალების თანხლებით, რომელიც აღჭურვილია კავშირის მოთხოვნილი საშუალებებით, ან
b) გამოიყენება წინასწარ შედგენილი და სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტთან შეთანხმებული გეგმის მიხედვით.
6. იმ შემთხვევაში, როდესაც საკმარისად ითვლება კავშირი ვიზუალური სიგნალების სისტემის მეშვეობით ან რადიოკავშირის მტყუნებისას, სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მიერ გადაცემულ შუქსიგნალებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობები:
ა) მწვანე გაელვება – ნებადართულია დასაფრენი მოედნის გადაკვეთა ან სბ-ზე გასვლა
ბ) მუდმივი ნათების წითელი ნათურა _ სდექ!
გ) წითელი გაელვება – დასაფრენი მოედნიდან ან სბ-დან გასვლა და საჰაერო ხომალდების მორიდება
დ) თეთრი გაელვება – სამანევრო ფართობის განთავისუფლება ადგილობრივი ინსტრუქციების შესაბამისად
ე) ადზ-ს ან სბ-ის ნათურების ციმციმი – ადზ-ს განთავისუფლება და სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მიერ მიწოდებულ შუქსიგნალების თვალყურის დევნება.
მუხლი 37🔗. ვფწ-ით სპეციალური ფრენების შესრულების ნებართვა
1. ვფწ-ით სპეციალური ფრენა წარმოადგენს საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანოს მიერ ნებადართულ ფრენას სამეთვალყურეო არეში, სადაც ვმპ-ზე ნაკლებად ხელსაყრელი მეტეოროლოგიური პირობებია.
2. ვფწ-ით სპეციალური ფრენების ნებართვა შეიძლება გაიცეს ქვემოთ ჩამოთვლილი პირობების დაცვის შემთხვევაში:
ა) საჰაერო მოძრაობის პირობები იძლევა ასეთი ფრენების შესრულების შესაძლებლობას;
ბ) მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტმა ნებართვა გასცა ცალკეულ შემთხვევაში ან დამტკიცებული პროცედურების შესაბამისად;
გ) ხილვადობა მიწასთან და ღრუბლებამდე მანძილი შეადგენს:
გ.ა) დღისით – ხილვადობა მიწასთან 5კმ-ზე ნაკლები, მაგრამ არანაკლებ 3კმ.-ისა, და ღრუბლებამდე მანძილი უნდა იყოს ისეთი, რომ შესაძლებელი იყოს ფრენის შესრულება მოცემულ მინიმალურ სიმაღლეებზე;
გ.ბ) ღამით – ხილვადობა მიწასთან არანაკლებ 3კმ, უღრუბლობის და მიწაზე განლაგბულ ობიექტებთან ვიზუალური კონტაქტის არსებობის შემთხვევაში.
3. ვფწ-ით სპეციალური ფრენები გამოიყენება:
ა) სანიტარიული დავალებით ფრენების შესრულებისას;
ბ) საძებნ-სამაშველო და საავარიო-სამაშველო სამუშაოების შესრულებისას.
მუხლი 38🔗. ვფწ-ით ფრენის დროებითი შეწყვეტა
1. ვფწ-ით ფრენები შეიძლება დროებით იქნას შეჩერებული სამეთვალყურეო კონტროლის არის (ჩთღ) ფარგლებში, უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით.
2. აეროდრომზე ან მის სიახლოვეს ნებისმიერი მოძრაობა ან ვფწ-ით მიმდინარე ყველა ფრენა, უსაფრთხოების თვალსაზრისით, შეიძლება შეჩერებული იქნეს დროებით, ქვემოთ ჩამოთვლილი ნებისმიერი ორგანოს მიერ:
ა) რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი, რომლის რაიონშიც მდებარეობს აეროდრომი;
ბ) სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მეთვალყურე;
გ) სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო.
3. ვფწ-ით ფრენების დროებითი შეჩერებისას, საჭიროა შესრულდეს შემდეგი:
ა) შეჩერდეს ყველა საჰაერო ხომალდის გაფრენა, გარდა იმ სხ-ებისა, რომლებიც ფრენის გეგმის მიხედვით ასრულებენ ფრენას სფწ-ით;
ბ) გადაიდოს ყველა ადგილობრივი ფრენა ვფწ-ით ან მიღებულ იქნეს მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის ნებართვა ვფწ-ით სპეციალური ფრენების გაგრძელებაზე;
გ) ეცნობოს რაიონულ სამეთვალყურეო პუნქტს მიღებული ზომების შესახებ;
დ) საჭიროების შემთხვევაში ან მოთხოვნისას, ეცნობოს სხ-ის ექსპლუატანტებს ან მათ უფლებამოსილ წარმომადგენლებს ამგვარი ზომების მიღების მიზეზებზე.
მუხლი 39🔗. რადიოლოკატორის გამოყენება სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მიერ
შენიშვნა 1. იხილეთ წინამდებარე სახელმძღვანელოს მე-7 თავის 98-ე მუხლის მე-4 პუნქტი.
1. სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურებისას არსებული რადოლოკაციური ინფორმაცია გამოიყენება სააეროდრომო მოძრაობის ვიზუალური დაკვირვების არასაზიანოდ.
შენიშვნა 2. სააეროდრომო მოძრაობის კონტროლი ძირითადად დაფუძნებულია სააეროდრომო მეთვალყურის მიერ სამანევრო ფართობისა და აეროდრომის მიმდებარე რაიონების ვიზუალურ დაკვირვებაზე.
მუხლი 40🔗. მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტსა და სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტს შორის მართვისა და კავშირის გადაცემა
შენიშვნა. დამატებით იხილეთ მე-3 თავის 28-ე მუხლი.
1. სააეროდრომო მეთვალყურეს კავშირი უნდა გადაეცეს იმ პუნქტში ან ისეთ დროს, რომ შესაძლებელი იყოს სხ-თვის დაფრენის ნებართვის ან სხვა მითითებების დროული გადაცემა.
2. მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტს შეუძლია თავისი ვალდებულებების ნაწილის დელეგირება, რომლებიც შეეხება სფწ-ით ფრენებს და ვფწ-ით სპეციალურ ფრენებს. დაწვრილებით ეს განსაზღვრულია ადგილობრივი ინსტრუქციებით.
3. რადიოლოკატორის მეშვეობით სმმ-ის უზრუნველყოფისას, სამეთვალყურეო არეში პასუხისმგებლობა ნაწილობრივ შეიძლება დაეკისროს სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტს. შეიძლება შეზღუდული დროით გამოიყოს მოთხოვნილი დამატებით საჰაერო სივრცე.
4. შესაბამის ორგანოებს შორის წინასწარი შეთანხმების საფუძველზე (რომელიც ითვალისწინებს მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების შესაბამისი ნაწილის უზრუნველყოფას, შესაბამისად რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრის ან სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მიერ), მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის არსებობის შემთხვევაშიც კი, გარკვეული ფრენების მართვა შეიძლება უშუალოდ რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის მიერ გადაეცეს სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტს და პირიქით.
5. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტს შეუძლია ვფწ-ით მფრენ სხ-ის ეკიპაჟს მისცეს ნებართვა სიხშირის შეცვლაზე სამეთვალყურეო არიდან გასვლისას, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც სხ-მა მიიღო წინასწარი მითითება მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის ან საფრენოსნო ინფორმაციის სამსახურის მეთვალყურეობის ქვეშ გადასვლაზე.
6. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტმა, საჭიროების შემთხვევაში, სფწ-ით მფრენი სხ-ის ეკიპაჟს შეიძლება უბრძანოს მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის სიხშირეზე გადასვლა უშუალოდ აფრენისთანავე.
7. მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის მეთვალყურეს შეუძლია სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტთან კავშირზე გადაიყვანოს ერთზე მეტი სხ, თუ მისადგომის მეთვალყურის მიერ უზრუნველყოფილია აუცილებელი ინტერვალი ამ სხ-ებს შორის და ეს ინტერვალი შენარჩუნებული იქნება.
8. კავშირის გადაცემა უნდა განხორციელდეს არაუგვიანეს იმისა, რაც სხ მიაღწევს 4 მილის დაშორებას ადზ-ის კიდიდან.
მუხლი 41🔗. რიგითობის წესი მომფრენი და გამფრენი საჰაერო ხომალდებისათვის
1. სხ, რომელიც ასრულებს დაფრენას ან იმყოფება დასაფრენად შესვლის დასკვნით ეტაპზე, სარგებლობს უპირატესი უფლებით იმ სხ-თან შედარებით, რომელიც აპირებს გაფრენას.
2. გაფრენის ნებართვა გაიცემა სხ-ის ასაფრენად მზადყოფნის მიხედვით, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც რიგითობის ეს წესი შეიძლება არ იქნეს დაცული უმცირესი საშუალო შეფერხებით გაფრენათა მაქსიმალური რაოდენობის უზრუნველსაყოფად.
მუხლი 42🔗. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მიერ გადაცემული საავარიო შეტყობინება
1. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტები პასუხს აგებენ აგრეთვე ფრენის უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელი იმ სამსახურების შეტყობინებაზე და დაუყოვნებლივ აცნობებენ ნებისმიერი აპარატის (მექანიზმის) მუშაობაში მათ მიერ აღმოჩენილი მტყუნებების ან გაუმართაობებისა და ცეცხლის წარმოქმნის შესახებ ან სააეროდრომო მოძრაობის რეგულირებისა და სხ-ის მეთაურთა საორიენტაციოდ აეროდრომზე დაყენებული სხვა მოწყობილობების შესახებ.
2. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი პასუხს აგებს საავარიო-სამაშველო და ხანძარსაწინაღო სამსახურების შეტყობინებაზე იმ შემთხვევაში, როდესაც:
ა) აეროდრომზე ან აეროდრომის მიდამოებში მოხდა საავიაციო შემთხვევა;
ბ) მიღებულია ცნობა იმ სხ-ის ფრენის წარმოქმნილ ან შესაძლო საფრთხეზე, რომლის მართვასაც ღებულობს ან მიიღებს სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი;
გ) ამას მოითხოვს სხ-ის ეკიპაჟი;
დ) სხვა ნებისმიერ შემთხვევაში, როდესაც ეს ითვლება აუცილებლად ან სასურველად.
3. საავარიო-სამაშველო და ხანძარსაწინაღო სამსახურების შეტყობინების წესები განსაზღვრულია ადგილობრივ ინსტრუქციებით. ამ ინსტრუქციებში მიეთითება საავარიო-სამაშველო და ხანძარსაწინაღო სამსახურებისათვის შეტყობინებას დაქვემდებარებული ინფორმაციის ტიპი, სხ-ის ტიპისა და ავარიული ვითარების სახის ჩათვლით, ასევე, შესაბამის შემთხვევებში, სხ-ზე პირთა რაოდენობა და სახიფათო ტვირთის არსებობა.
4. ინფორმაცია იმ სხ-ის შესახებ, რომელიც სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მართვის ქვეშ გადაცემის შემდეგ არ გამოდის კავშირზე ან რომელთანაც რადიოკავშირი შეწყდა პირველადი კავშირის დამყარების შემდეგ და რომელმაც, ნებისმიერ შემთხვევაში დაფრენის სავარაუდო დროის დადგომიდან 5 წუთის განმავლობაში არ შეასრულა დაფრენა, გადაეცემა რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრს ან საფრენოსნო ინფორმაციის ცენტრს, ადგილობრივი ინსტრუქციების შესაბამისად.
მუხლი 43🔗. ეშელონირების ზოგადი პროცედურები
1. სააეროდრომო მოძრაობის წრეში საჰაერო ხომალდების ფრენების მართვა ხორციელდება ეშელონირების მინიმუმების უზრუნველსაყოფად.
2. საჰაერო ხომალდები, რომლებიც ასრულებენ ჯგუფურ ფრენას, თავისუფლდებიან ეშელონირების მინიმუმების დაცვისაგან ერთ მწყობრში მყოფი საჰაერო ხომალდების მიმართ, მაგრამ, ამასთან, არ თავისუფლდებიან ეშელონირებისაგან სხვა საჰაერო ხომალდების მიმართ.
3. ეშელონირების მინიმუმები არ გამოიყენება იმ საჰაერო ხომალდების მიმართ, რომლებიც ფრენებს ასრულებენ სამხედრო საჭიროებისათვის.
4. აფრენის ნებართვა შეიძლება მიეცეს საჰაერო ხომალდს იმ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს დასაბუთებული დაჯერებულობა იმისა, რომ ეს სხ აფრენის დაწყების მომენტში უზრუნველყოფს ეშელონირებას.
5. დაფრენის ნებართვა შეიძლება მიეცეს საჰაერო ხომალდს იმ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს დასაბუთებული დაჯერებულობა იმისა, რომ სხ ადზ-ის ზღურბლის გადაკვეთის მომენტში უზრუნველყოფს ეშელონირებას, იმ პირობით, რომ დაფრენის ნებართვა არ იქნება გაცემული მანამ, სანამ დაფრენის შემსრულებელი წინა სხ არ გადაკვეთს ადზ-ის ზღურბლს.
მუხლი 44🔗. საჰაერო ხომალდების ეშელონირება, რომლებიც სარგებლობენ ერთი ადზ-ით
1. გამფრენ სხ-ს უფლება არ ეძლევა შეასრულოს აფრენა მანამ, სანამ წინა სხ არ გადაკვეთს გამოსაყენებული ადზ-ის ბოლოს ან არ დაიწყებს ბრუნის შესრულებას, ან სანამ ყველა წინა სხ, რომელმაც შეასრულა დაფრენა, არ გაათავისუფლებს გამოსაყენებელ ადზ-ს.
2. დაფრენის შემსრულებელ სხ-ს არ ეძლევა დასაფრენად შესვლის დასკვნით საფეხურზე ადზ-ის დასაწყისის გადაკვეთის უფლება, სანამ წინა გამფრენი სხ არ გადაკვეთს გამოსაყენებელი ადზ-ის ბოლოს ან არ დაიწყებს ბრუნის შესრულებას, ან სანამ დაფრენის შემსრულებელი ყველა წინა სხ არ გაათავისუფლებს გამოსაყენებელ ადზ-ს.
3. სხ, რომელიც ასრულებს დაფრენას ან იმყოფება დასაფრენად შესვლის დასკვნით საფეხურზე, ჩვეულებრივ, სარგებლობს უპირატესი უფლებით იმ სხ-ების მიმართ, რომლებიც აპირებენ გაფრენას.
მუხლი 45🔗. საჰაერო ხომალდების ეშელონირება, რომლებიც სარგებლობენპარალელური ადზ -ით
1. თუ არსებობს სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს ნებართვა – ნებადართულია პარალელური ადზ-ების ერთდროული გამოყენება ერთი მიმართულებით.
შენიშვნა. სხვადასხვა მიმართულებით პარალელური ადზ-ების ერთროული გამოყენება აკრძალულია.
მუხლი 46🔗. შვეულმფრენების ეშელონირება
1. შვეულმფრენს, რომელიც ემზადება გასაფრენად ან ასრულებს დასაფრენად შესვლას, ეკრძალება აფრენა/დაფრენა მანამ, სანამ არ აფრინდება წინა შვეულმფრენი და არ გაათავისუფლებს შვეულმფრენის მოედანს, ან სანამ წინა შვეულმფრენი არ დაასრულებს დაფრენას და არ გაათავისუფლებს შვეულმფრენის მოედანს.
შენიშვნა. შვეულმფრენი, რომელიც მანევრს ასრულებს ჰაერში (ჩვეულებრივ არაუმეტეს 10 ფუტის სიმაღლეზე) აეროდრომის მიდამოებში ითვლება მანევრირებად შვეულმფრენად.
მუხლი 47🔗. ეშელონირების შემცირება
1. აეროდრომის მიდამოებში მინიმალური ეშელონირება შეიძლება შემცირდეს იმ პირობით, თუ:
ა) ყოველი სხ-ის დაკვირვება ხდება სხვა სხ-ის მეთაურის მიერ და არსებობს მათი მოხსენება ერთმანეთთან ინტერვალის დამოუკიდებლად დამყარების შესაძლებლობაზე, ან
ბ) ერთი სხ მისდევს მეორეს და უკან მყოფი სხ-ის მეთაური მოახსენებს, რომ იგი აწარმოებს წინა სხ-ის ვიზუალურ დაკვირვებას და დამოუკიდებლად ამყარებს ინტერვალს; ან
გ) სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მეთვალყურე ახორციელებს სხ-ის ვიზუალურ დაკვირვებას.
შენიშვნა. საჰაერო ხომალდების ეშელონირების მინიმუმები განსაზღვრულია წინამდებარე სახელმძღვანელოს მე-8 თავით.
მუხლი 48🔗. ნებართვა ძრავების ამუშავებაზე
1. ნებართვა ძრავების ამუშავებაზე გაიცემა დაუყოვნებლივ, პილოტის მოთხოვნით, თუ ნავარაუდევი არ არის შეფერხება 10 წუთზე მეტი დროით და, შეძლებისდაგვარად, ამავდროულად გაიცემა მარშრუტზე ფრენის ნებართვაც.
2. თუ შეუძლებელია მარშრუტზე ფრენის ნებართვის გაცემა სხ-ის მიმოსვლის დაწყებამდე, მაშინ რეკომენდებულია – პილოტმა აცნობოს მზადყოფნა ასეთი ნებართვის მისაღებად.
3. თუ ნავარაუდევია შეფერხება 10 წუთზე მეტი დროით, მაშინ რეკომენდებულია პილოტს ეცნობოს შეყოვნების სავარაუდო დროისა და, თუ ცნობილია, შეფერხების მიზეზები.
4. აფრენის წინ მარშრუტზე ფრენის ნებართვის გაცემისას, მასში აუცილებელია შემდეგი პუნქტების შეტანა:
ა) საჰაერო ხომალდის ამოსაცნობი ინდექსი;
ბ) ნებართვის მოქმედების საზღვარი (დანიშნულების აეროდრომი, საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონი, განცალკევებული მიმყვანი რადიოსადგური);
გ) ფრენის მარშრუტი;
დ) მთელ მარშრუტზე ან მის ნაწილზე ფრენის ეშელონი და, საჭიროებისას, ეშელონების შეცვლა;
ე) ნებისმიერი აუცილებელი მითითება და ინფორმაცია სხვა საკითხებზე;
ვ) მმრლ-ის შესაბამისი კოდი.
5. როგორც წესი, დადგენილია გაფრენის სტანდარტული გამოქვეყნებული მარშრუტები. თუ შეუძლებელია გაფრენის სტანდარტული მარშრუტებით სარგებლობა, მაშინ საჭიროა გაფრენის პროცედურების დაწვრილებითი განსაზღვრა, რომელიც შეიცავს ერთს (ან მეტს) ქვემოთ ჩამოთვლილი პუნქტებიდან:
ა) აფრენის შემდეგ ბრუნის მიმართულება;
ბ) რადიალი, კურსი ან რკალი;
გ) საწყისი სიმაღლე.
6. როგორც წესი, ფრენის მარშრუტი ხორციელდება ფრენის გეგმის შესაბამისად. თუ ფრენის გეგმით აღწერილი მარშრუტი იცვლება, აუცილებელია ფრენის ზუსტი მარშრუტის განსაზღვრა.
7. შესაძლებელია სხ-ს მიეთითოს სმმ-ის იმ ორგანოს სიხშირე, რომელიც იღებს მართვას აფრენის შემდეგ, თუ ასეთი სიხშირე გამოქვეყნებული არ არის.
მუხლი 49🔗. მითითებები მიმოსვლაზე გამფრენი საჰაერო ხომალდებისათვის
1. საჰაერო მოძრაობის აჩქარების მიზნით, სხ-ს შეიძლება მიეცეს გამოსაყენებელ ადზ-ზე მიმოსვლის ნებართვა იმ პირობით, რომ ეს არ გამოიწვევს სხვა სხ-ების შეფერხებას ან არ შეუქმნის მათ საფრთხეს.
2. გამფრენი სხ-თვის მიმოსვლის შესრულებაზე გაცემული მითითებები უნდა შეიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას:
ა) წინასწარი სტარტი;
ბ) მუშა ადზ;
გ) მიმოსვლის მარშრუტი.
მუხლი 50🔗. აფრენის ნებართვა
1. სხ-ს აფრენის ნებართვა ეძლევა მაშინ, როდესაც იგი მზად არის ასაფრენად და არ არსებობს ფრენების უსაფრთხოებაზე გავლენის მქონე ფაქტორები (დაბრკოლებები ადზ-ზე ან აფრენის კურსით, საშიში მეტეოროლოგიური პირობები და ა.შ.). საჰაერო მოძრაობის აჩქარების მიზნით, სხ-ს შეიძლება მიეცეს ადზ-ის დაკავებამდე დაუყოვნებელი აფრენის ნებართვა. ასეთი ნებართვის მიღებისთანავე, სხ გადის ადზ-ზე და მოძრაობის შეუწყვეტლად ასრულებს აფრენას.
2. აფრენა ადზ-ს არა დასაწყისიდან ნებადართულია იმ პირობით, თუ ასაფრენი ზოლის არსებული მახასიათებლები გარბენის დაწყების ადგილიდან შეესაბამება სხ-ის ფაქტობრივი ასაფრენი მასის მოთხოვნებს და აფრენის პირობებს, რომელიც გათვლილია სხ-ის მეთაურის მიერ.
მუხლი 51🔗. მომფრენი საჰაერო ხომალდების შესვლა ფრენის წრეში
1. სხ-ს, რომელიც შედის სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მართვის არეში, ეძლევა ნებართვა, თუ ამის საშუალებას იძლევა საჰაერო ვითარება. ამასთან, ნებართვაში აუცილებლად უნდა მიეთითოს:
ა) საჰაერო ხომალდის ამოცნობა;
ბ) ნებართვის მოქმედების საზღვარი;
გ) შესვლის წერტილი (მარშრუტი);
დ) სიმაღლე (აუცილებლობისას);
ე) გამოსაყენებული ადზ-ის მონიშვნის ნომერი;
ვ) QNH .
შენიშვნა. დამატებით იხ. 33-ე მუხლის მე-3 პუნქტი
2. თუ შეუძლებელია ვფწ-ით მომფრენ სხ-ს მიეცეს ფრენის წრეში შესვლის ნებართვა, მას შეიძლება მიეცეს სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის მართვის არეში შესვლის ნებართვა, ამასთან სხ ყოვნდება ვიზუალური საკონტროლო წერტილის თავზე ფრენის წრეში შესვლის ნებართვის მიღებამდე ან მიეთითება აღნიშნული ნებართვის მიღების დრო.
3. შესაძლებელია ნებართვის გაცემა ფრენის წრის შემოკლებაზე, თუ საჰაერო ვითარება და ხმაურის შემცირების პროცედურები იძლევა ამის საშუალებას.
4. წრეში ფრენისას უსაფრთხო ინტერვალის დასამყარებლად შეიძლება გაიცეს ბრძანება მეორე და მესამე ბრუნებს შორის მონაკვეთის შემცირებაზე ან გაზრდაზე.
5. სხ-ის ამოცნობის ან მისი ადგილმდებარეობის განსაზღვრის მიზნით, შეიძლება გაიცეს ბრძანება დასაფრენი ნათურის ჩართვაზე ან ფრთების დაქნევაზე.
მუხლი 52🔗. დაფრენის ნებართვა
1. დაფრენის ნებართვა, როგორც წესი, გადაეცემა სხ-ს მანამ, სანამ ის მიაღწევს 2 მილის (4 კმ-ის) ტოლ მანძილს მიწასთან შეხების წერტილამდე, თუ ასეთი ნებართვა ადრე არ იყო გაცემული.
2. ნებართვა უნდა შეიცავდეს შემდეგ მონაცემებს:
a) დაფრენის ნებართვა;
b) გამოსაყენებელი ადზ-ის მონიშვნის ნომერი;
გ) ქარის მიმართულება და სიჩქარე.
3. შეიძლება გაიცეს დაფრენის ნებართვა დაუყოვნებელი აფრენით, დასაფრენად შესვლა წასვლით ან ადზ-ის გადაფრენა დაბალ სიმაღლეზე, თუ საჰაერო ვითარება იძლევა ამის შესაძლებლობას.
შენიშვნა. დასაფრენად შესვლა წასვლით ხორციელდება მეორე წრეზე წასვლის სიმაღლემდე და სრულდება ადზ-ის გასწვრივ, თუ საჭირო არ არის ამის შესრულება შეთანხმებულ სიმაღლეზე.
4. სხ-ებს, რომლებიც განიცდიან სიძნელეებს შასის გამოშვებასთან დაკავშირებით, დაფრენისას აუცილებელია გადაეცეს ინფორმაცია შასის მდგომარეობის შესახებ.
შენიშვნა. დაბალ სიმაღლეზე გადაფრენა ხორციელდება (შეძლებისდაგვარად) კოშკურასთან ახლოს პერსონალის მიერ საჰაერო ხომალდის ვიზუალური დათვალიერების (შასის დათვალიერება) მიზნით.
5. დაფრენის შემდეგ აუცილებელია მითითებების გაცემა მიმოსვლაზე. აუცილებლობის შემთხვევაში საჭიროა ნებისმიერი მნიშვნელოვანი ინფორმაციის გადაცემა.
მუხლი 53🔗. აეროდრომის განათება
1. სააეროდრომო განათების ჩართვა ხორციელდება შემდეგ შემთხვევებში:
ა) მზის ჩასვლიდან მზის ამოსვლამდე;
ბ) საჰაერო ხომალდის მოფრენის სავარაუდო (დაზუსტებულ) დრომდე15 წუთით ადრე;
გ) მიმოსვლის დაწყებამდე;
დ) სხ-ის ეკიპაჟის მოთხოვნით;
ე) დღისით – 2000 მ და ნაკლები ხილვადობისას;
ვ) მეთვალყურის შეხედულებისამებრ.
2. გლისადის ვიზუალური ასახვის სისტემის ნათურები, ხილვადობის პირობების მიუხედავად, ჩაირთვება დღისით და ღამით მაშინ, როდესაც გამოიყენება შესაბამისი ადზ.
3. ვიზუალური ასახვის ნათურების ინტენსიობა უნდა დარეგულირდეს ამინდის პირობების შესაბამისად. შემდეგი რეგულირება წარმოებს პილოტის მოთხოვნით.
4. ვიზუალური ასახვის ნათურების 100%-ანი გამოყენებისას, აუცილებელია ეკიპაჟის ინფორმირება ამის თაობაზე.
5. სააეროდრომო განათების სისტემა ჩართული რჩება აფრენის შემდეგ იმ პერიოდის განმავლობაში, რომელიც საჭიროა აფრენისას ან აფრენისთანავე ავარიული მდგომარეობის წარმოქმნის გამო, საჰაერო ხომალდის დაბრუნების შემთხვევაში.
6. სააეროდრომო განათების სისტემის მთლიანი ან ნაწილობრივი მტყუნების შესახებ უნდა ეცნობოს აღნიშნულ განათებაზე პასუხისმგებელ სამსახურს.
თავი V
საჰაერო მოძრაობის მომსახურება მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის მიერ
შენიშვნა 1. ეშელონირების მინიმუმები მოცემულია წინამდებარე სახელმძღვანელოს მე-8 თავში, ხოლო ,,საჰაერო ხომალდების ეშელონირება“ იხ. წინამდებარე სახელმძღვანელოს 47-ე მუხლი.
შენიშვნა 2. მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტსა და სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტს შორის კავშირისა და მართვის გადაცემა იხ. მე-4 თავის 40-ე მუხლი და მე-3 თავის 28-ე მუხლი.
მუხლი 54🔗. ზოგადი პროცედურები
1. მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი, საჰაერო მოძრაობის უსაფრთხო, მოწესრიგებული და აჩქარებული ნაკადის უზრუნველსაყოფად, ინფორმაციას აწვდის და ნებართვებს აძლევს მისი მართვის ქვეშ მყოფ საჰაერო ხომალდებს, რათა აცილებული იქნას საჰაერო ხომალდებს შორის შეჯახების საფრთხე.
მუხლი 55🔗. ინფორმაცია გამფრენი საჰაერო ხომალდებისათვის
1. ინფორმაცია აფრენისა და სიმაღლის აღების არეებში მეტეოროლოგიური პირობების მნიშვნელოვანი ცვლილების შესახებ, რომელსაც ღებულობს მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანო, დაუყოვნებლივ გადაეცემა გამფრენ სხ-ის აღნიშნულ ორგანოსთან კავშირის დამყარების შემდეგ, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ცნობილია, რომ ამ სხ-მა უკვე მიიღო ასეთი ინფორმაცია.
შენიშვნა. „მნიშვნელოვანი ცვლილებები“ მოცემულ კონტექსტში ნიშნავს მიწისპირა ქარის მიმართულებისა და სიჩქარის, ხილვადობის, ადზ-ზე ხილვადობის სიშორის ან ჰაერის ტემპერატურის ცვლილებას, აგრეთვე წვიმისგროვა ღრუბლების ან ელჭექის, ზომიერი ან ძლიერი ტურბულენტობის, ქარძვრის, სეტყვის, ზომიერი ან ძლიერი შემოყინვის, ძლიერი ქარტეხილის საზღვრის, გადამეტცივებული ნალექების, ძლიერი დაღმავალი ნაკადების, ქვიშიანი და მტვრიანი ქარიშხლების, ქარბუქების, ტორნადოების და ქარბორბალების არსებობას ან მათი წარმოშობის მოსალოდნელობას.
2. ინფორმაცია ვიზუალური ან არავიზუალური საშუალებების საექსპლუატაციო მდგომარეობის ცვლილების შესახებ, რომელსაც დიდი მნიშვნელობა აქვს აფრენისა და სიმაღლის აღებისას, დაუყოვნებლივ გადაეცემა სხ-ს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ცნობილია, რომ ამ საჰაერო ხომალდმა უკვე მიიღო ასეთი ინფორმაცია.
3. ინფორმაცია ძირითადი ადგილობრივი მოძრაობის შესახებ, რომელიც ცნობილია მეთვალყურისათვის, დაუყოვნებლივ გადაეცემა გამფრენ და მომფრენ სხ-ებს.
4. ინფორმაცია ძირითადი ადგილობრივი მოძრაობის შესახებ მიეწოდება კონტროლირებადი ფრენების შემსრულებელ შესაბამის სხ-ებს ყოველთვის, როდესაც ისინი წარმოადგენენ ძირითად მოძრაობას ერთმანეთის მიმართ.
5. ინფორმაცია ძირითადი ადგილობრივი მოძრაობის შესახებ მოიცავს გამოსაყენებელ ადზ-ზე ან მის სიახლოვეს მყოფ ნებისმიერ სხ-ს, სატრანსპორტო საშუალებას ან პერსონალს; ან მოძრაობას აფრენისა და სიმაღლის აღების არეებში, რომელიც შეიძლება ქმნიდეს შეჯახების საფრთხეს გამფრენი სხ-თვის. ძირითადი ადგილობრივი მოძრაობის შესახებ შეტყობინება მოიცავს შემდეგ ინფორმაციას:
ა) იმ სხ-ის ამოსაცნობი ინდექსი, რომელსაც გადაეცემა ინფორმაცია;
ბ) საჭიროების შემთხვევაში, სიტყვები „მოძრაობა . . .“ ან „დამატებითი მოძრაობა . . .“;
გ) ძირითადი ადგილობრივი მოძრაობის აღწერა, რომელიც პილოტს აძლევს მისი ამოცნობის საშუალებას, მაგ. სხ-ის ტიპი, სიჩქარული კატეგორია და/ან შეფერილობა, სატრანსპორტო საშუალების ტიპი, პირთა რაოდენობა და ა.შ.;
დ) ძირითადი ადგილობრივი მოძრაობის ადგილმდებარეობა შესაბამისი სხ-ის მიმართ და მოძრაობის მიმართულება.
შენიშვნა. ინფორმაცია პოტენციურად სახიფათო სხ-ის მოძრაობის შესახებ იხ. მე-7 თავის 80-ე მუხლი.
მუხლი 56🔗. ინფორმაცია მომფრენი საჰაერო ხომალდებისათვის
1. სხ-ს, მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოსთან კავშირის დამყარების შემდეგ, სასწრაფოდ მიეწოდება ქვემოთ მოყვანილი ინფორმაცია მითითებული თანმიმდევრობით, გარდა იმ პუნქტებისა, რომელთა მიმართ ცნობილია, რომ საჰაერო ხომალდმა ისინი უკვე მიიღო:
ა) გამოსაყენებელი ადზ;
ბ) შემდეგი მეტეოროლოგიური ინფორმაცია:
ბ.ა) მიწისპირა ქარის მიმართულება და სიჩქარე, მნიშვნელოვანი ცვლილებების ჩათვლით;
ბ.ბ) ხილვადობა და, შესაბამის შემთხვევებში, ადზ-ზე ხილვადობის სიშორე;
ბ.გ) ღრუბლიანობა 5000 ფუტზე (1500 მ-ზე) ქვემოთ ან სექტორში უდიდეს მინიმალურ აბსოლუტურ სიმაღლეზე ქვემოთ, იმაზე დამოკიდებულებით, თუ რომელი სიდიდეა მეტი;
ბ.დ) წვიმის-გროვა ღრუბლები; სრული მოღრუბლულობისას – ვერტიკალური ხილვადობა, თუ არსებობს მონაცემები;
ბ.ე) ჰაერის ტემპერატურა;
ბ.ვ) ნამის წერტილის ტემპერატურა;
ბ.ზ) სიმაღლის საზომის (სიმაღლის საზომების) დაყენება;
ბ.თ) ნებისმიერი არსებული ინფორმაცია დასაფრენად შესვლისა და სიმაღლის აღების არეებში განსაკუთრებული მეტეოროლოგიური მოვლენების შესახებ;
ბ.ი) „ტრენდ“ ტიპის პროგნოზი დაფრენისათვის, როდესაც ის არსებობს.
შენიშვნა. აღნიშნული მეტეოროლოგიური ინფორმაცია გადაიცემა იმ შემთხვევაში, როდესაც აეროდრომის რაიონში არ არის ინფორმაციის ავტომატური გადაცემის სამსახური (ATIS).
გ) ადზ-ის ზედაპირის მდგომარეობის შესახებ მიმდინარე მონაცემები ნალექების ან სხვა დროებითი საფრთხის წარმოქმნის შემთხვევაში;
დ) მონაცემები ვიზუალური ან არავიზუალური საშუალებების საექსპლუატაციო მდგომარეობის ცვლილების შესახებ, რომელსაც დიდი მნიშვნელობა აქვს დასაფრენად შესვლისა და დაფრენისათვის.
2. დასაფრენად შესვლის დასკვნითი საფეხურის დასაწყისში სხ-ს გადაეცემა შემდეგი ინფორმაცია:
ა) მიწისპირა ქარის მიმართულებისა და საშუალო სიჩქარის მნიშვნელოვანი ცვლილებები, კერძოდ:
ა.ა) პირქარის საშუალო შემადგენელი – 10 კვანძი (19კმ/სთ);
ა.ბ) ზურგის ქარის საშუალო შემადგენელი – 2 კვანძი (4კმ/სთ);
ა.გ) გვერდითი ქარის საშუალო შემადგენელი – 5 კვანძი (9კმ/სთ);
ბ) ბოლო ინფორმაცია, თუ ასეთი არსებობს, ქარძვრის და/ან ტურბულენტობის შესახებ დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე;
გ) ხილვადობის მიმდინარე მონაცემები დასაფრენად შესვლის მიმართულებით ან ადზ-ზე ხილვადობის სიშორის მიმდინარე მნიშვნელობა;
3. დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე დაუყოვნებლივ გადაიცემა შემდეგი ინფორმაცია:
ა) საფრთხის უეცარი წარმოქმნა (არასანქცირებული მოძრაობა ადზ-ზე);
ბ) მიწისპირა ქარის მიმდინარე პარამეტრების მნიშვნელოვანი ცვლილებები;
გ) ადზ-ის ზედაპირის მდგომარეობის მნიშვნელოვანი ცვლილებები;
დ) ვიზუალური და არავიზუალური საშუალებების საექსპლუატაციო მდგომარეობის ცვლილება;
ე) ადზ-ზე ხილვადობის სიშორის და/ან დასაფრენად შესვლის მიმართულებით ხილვადობის ცვლილება.
მუხლი 57🔗. სამეთვალყურეო ნებართვა
1. სამეთვალყურეო ნებართვა მოიცავს შეძლებისდაგვარად სტანდარტული სახით ჩამოყალიბებულ ზუსტ და მოკლე მონაცემებს.
2. სამეთვალყურეო ნებართვა მოიცავს შემდეგ მონაცემებს:
ა) სხ-ის მოსახმობი;
ბ) ნებართვის მოქმედების საზღვარი;
გ) ფრენის მარშრუტი;
დ) ფრენის ეშელონი (ეშელონები) სრული მარშრუტის ან მისი ნაწილისათვის და, საჭიროებისას, ეშელონების შეცვლა.
შენიშვნა. თუ ნებართვა ეშელონებთან მიმართებით მოიცავს მარშრუტის მხოლოდ ნაწილს, მაშინ აუცილებელია საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანომ მიუთითოს პუნქტი, სადამდეც მოქმედებს ნებართვის მოცემული ნაწილი ეშელონებთან მიმართებით.
e) ნებისმიერი აუცილებელი მითითებები და ინფორმაცია სხვა საკითხებზე, მაგ.: მანევრები დასაფრენად შესვლისას ან გაფრენისას, კავშირი და ნებართვის მოქმედების ვადის ამოწურვის დრო.
შენიშვნა. ნებართვის მოქმედების ვადის ამოწურვა ნიშნავს დროს, რომლის შემდეგ მოცემული ნებართვა ავტომატურად უქმდება, თუ ფრენა დაწყებული არ არის.
3. ნებართვის მოქმედების საზღვრად შეიძლება მიჩნეულ იქნეს დანიშნულების აეროდრომი, წერტილი მარშრუტზე ან მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი შესაბამისი საჰაერო სივრცის საზღვარი.
შენიშვნა. დამატებით იხ. მე-6 თავის 66-ე, 67-ე და 68-ე მუხლები.
მუხლი 58🔗. მომფრენი საჰაერო ხომალდები
1. იმ შემთხვევაში, როდესაც აშკარა ხდება, რომ მომფრენი სხ შეყოვნებული იქნება მოცდის არეში, ამის შესახებ უნდა ეცნობოს ექსპლუატანტს ან მის მიერ დანიშნულ წარმომადგენელს. მას სისტემატურად უნდა მიეწოდოს ინფორმაცია ამგვარი მოსალოდნელი შეყოვნებების ნებისმიერი ცვლილების შესახებ, რათა შესაძლებელ იქნეს მარშრუტის შეცვლის დროული დაგეგმვა.
2. მომფრენ სხ-ს შეიძლება მოეთხოვოს საკონტროლო პუნქტის დატოვების ან გავლის მოხსენება; სტანდარტული ბრუნის ან დაფრენის კურსზე ბრუნის შესრულების დაწყების მოხსენება; ან სხვა ნებისმიერი ინფორმაციის გადაცემა, რომელიც აუცილებელია მეთვალყურისათვის გამფრენი სხ-ების მოძრაობის ასაჩქარებლად.
3. სფწ-ით მფრენ სხ-ს არ ეძლევა დასაფრენად შესვლის საწყისი მონაკვეთის ფარგლებში შესაბამის მინიმალურ აბსოლუტურ სიმაღლეზე დაბლა ფრენის ნებართვა, ან ამ აბსოლუტურ სიმაღლეზე დაბლა დაშვების ნებართვა, თუ:
ა) პილოტმა არ მოახსენა რადიოსაშუალებით განსაზღვრული შესაბამისი პუნქტის გავლის შესახებ; ან
ბ) პილოტი არ იტყობინება, რომ ის ხედავს აეროდრომს და შეუძლია შეინარჩუნოს მხედველობის არეში;
გ) სხ არ ასრულებს დასაფრენად ვიზუალურ შესვლას;
დ) სხ-ის ადგილმდებარეობა ზუსტად არ არის დადგენილი რადიოლოკატორის მეშვეობით.
მუხლი 59🔗. დასაფრენად ვიზუალური შესვლა
1. სფწ-ით მფრენ სხ-ს შეიძლება მიეცეს დასაფრენად ვიზუალური შესვლის ნებართვა იმ პირობით, თუ პილოტს აქვს სახმელეთო ორიენტირების ვიზუალური დაკვირვების შესაძლებლობა და:
a) ღრუბლების შეტყობინებული ქვედა საზღვარი შეესაბამება იმ სხ-ის დასაფრენად შესვლის საწყისი მონაკვეთისათვის დადგენილ დონეს, რომელსაც ეძლევა ასეთი ნებართვა, ან აღემატება ამ დონეს;
b) დასაფრენად შესვლის საწყისი მონაკვეთის დონეზე ყოფნისას ან დასაფრენად სახელსაწყო შესვლის სქემით ფრენის ნებისმიერ მომენტში პილოტი იტყობინება, რომ მეტეოროლოგიური პირობები საშუალებას იძლევა დამაჯერებლად ჩაითვალოს, დასაფრენად ვიზუალური შესვლისა და დაფრენის შესრულების შესაძლებლობა.
2. დასაფრენად ვიზუალური შესვლის ნებართვის მქონე საჰაერო ხომალდსა და სხვა მომფრენ და გამფრენ საჰაერო ხომალდებს შორის ხორციელდება ეშელონირება.
3. ერთმანეთის მიყოლებით მფრენი საჰაერო ხომალდების რადიოლოკაციური ან ურადიოლოკაციო ეშელონირება ხორციელდება იმ მომენტამდე, როდესაც უკანა სხ-ის პილოტი მოახსენებს, რომ ხედავს მის წინ მყოფ სხ-ს. სხ-ს ეძლევა მითითება გააგრძელოს დასაფრენად შესვლა და დაიცვას ეშელონირება წინა სხ-ის მიმართ. კავშირის გადაცემა უნდა განხორციელდეს ისეთ პუნქტში ან ისეთ დროს, რომ შესაძლებელი იყოს სხ-თვის დაფრენის ნებართვის ან სხვა მითითებების დროული გაცემა.
მუხლი 60🔗. დასაფრენად სახელსაწყო შესვლა
1. თუ სხ-ის მეთაური იტყობინება ან საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანოსთვის ნათელი ხდება, რომ იგი არ იცნობს დასაფრენად სახელსაწყო შესვლის წესს, მაშინ უნდა მიეთითოს ფრენის სიმაღლე დასაფრენად შესვლის საწყის მონაკვეთზე; პუნქტი (შესაბამისი საკონტროლო პუნქტიდან ფრენის წუთებში), რომელშიც დაიწყება სტანდარტული ბრუნის შესრულება; სიმაღლე, რომელზეც დასრულდება სტანდარტული ბრუნი; ან მიმართულების ხაზი დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე. გამონაკლისს წარმოადგენს შემთხვევები, როდესაც სხ-ს ეძლევა დასაფრენად უშუალო შესვლის ნებართვა. ამ შემთხვევაში ზემოთ ჩამოთვლილიდან მიეთითება მხოლოდ უკანასკნელი. აუცილებლობის შემთხვევაში, უნდა მიეთითოს მეორე წრეზე წასვლის წესი.
2. შესაძლებელია დასაფრენად შესვლის დასრულებამდე დამყარდეს ვიზუალური კონტაქტი ადგილმდებარეობასთან, მაგრამ მიუხედავად ამისა, აუცილებელია სქემის სრული დაცვა, თუ სხ არ ითხოვს და არ ღებულობს დასაფრენად ვიზუალური შესვლის ნებართვას.
3. მოძრაობის აჩქარების მიზნით შეიძლება მიეთითოს დასაფრენად შესვლის კონკრეტული წესი. თუ არ მიეთითება დასაფრენად შესვლის კონკრეტული წესი, ეს ნიშნავს, რომ პილოტს თავის შეხედულებისამებრ შეუძლია დასაფრენად ნებისმიერი ნებადართული შესვლის გამოყენება.
მუხლი 61🔗. დასაფრენად შესვლის რიგითობის ზოგადი წესი
1. დასაფრენად შესვლის რიგითობა დადგენილია იმისათვის, რომ გაადვილდეს უმცირესი საშუალო შეფერხებით მაქსიმალური რაოდენობის საჰაერო ხომალდების მოფრენა. განსაკუთრებულ შემთხვევებში უპირატესი უფლებით სარგებლობს:
ა) სხ, რომელიც იძულებულია შეასრულოს დაფრენა სხ-ის ფრენის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ფაქტორების გამო (ძრავის მწყობრიდან გამოსვლა, საწვავის უკმარისობა და ა.შ.);
ბ) სანიტარული ავიაციის სხ-ები და ის სხ-ები, რომელთა ბორტზეც იმყოფება ავადმყოფი ან მძიმედ დაჭრილი, რომელიც საჭიროებს სასწრაფო სამედიცინო დახმარებას.
2. სახელმწიფო დაცვის სამასახურის დაკვეთით (მაგ.: ლიტერი ,,ა“- ,,კ“ და ა.შ.) ფრენების უზრუნველყოფა ხორციელდება შესაბამისი ინსტრუქციისა და საუწყებათაშორისო შეთანხმებების საფუძველზე.
3. საჰაერო ხომალდს ეძლევა რიგის მიხედვით დასაფრენად შესვლის ნებართვა იმ პირობით, თუ:
ა) წინა სხ-მა მოახსენა, რომ მას შეუძლია დაფრენის დასრულება ვიზუალურ მეტეოროლოგიურ პირობებში; ან
ბ) წინა სხ-მა დაამყარა კავშირი სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტთან და იმყოფება მისი მეთვალყურეობის ქვეშ;
გ) დასაფრენად შემსვლელი სხ-ების დროში განაწილებისას, წინა სხ-მა გაიარა მიახლოების გზის ხაზის დადგენილი პუნქტი და არის საფუძველი იმისა, რომ შესრულდება ჩვეული დაფრენა;
შენიშვნა. ამატებით იხ. მუხლი 62🔗 „დასაფრენად შემსვლელი სხ-ების დროში განაწილების წესი“.
დ) რადიოლოკატორის მონაცემებით, ერთმანეთის მიყოლებით მფრენ სხ-ებს შორის დამყარებულია გასწვრივი ეშელონირება და არის საფუძველი იმისა, რომ შესრულდება ჩვეული დაფრენა.
4. სხ-ის პილოტს, რომელმაც უნდა დაიცვას დასაფრენად შესვლის რიგითობა, და რომელიც აცხადებს თავის გადაწყვეტილებას დაელოდოს მეტეოროლოგიური პირობების გაუმჯობესებას ან სხვა მიზეზით შეასრულოს ფრენა მოცდის რეჟიმში, ეძლევა ამის ნებართვა. მაგრამ, როდესაც მოცდის არეში მყოფი სხვა სხ-ები გამოთქვავენ დაფრენის გაგრძელების სურვილს და როდესაც შეუძლებელია ალტერნატიული წესის გამოყენება, რომელიც ითვალისწინებს, მაგ. რადიოლოკატორის გამოყენებას, მაშინ პილოტს, რომელმაც გამოთქვა მოცდის რეჟიმში ფრენის სურვილი, ეძლევა მეზობელი საკონტროლო წერტილისაკენ ფრენის ნებართვა მეტეოროლოგიური პირობების ან მარშრუტის შეცვლის მოლოდინში. სხვა შემთხვევაში, ამ სხ-ს უნდა მიეცეს ყველაზე მაღალი ეშელონის დაკავების ნებართვა დასაფრენად შესვლის რიგითობის დაცვით, რათა შესაძლებელი იქნას მოცდის არეში მყოფ სხვა სხ-ებს მიეცეს დაფრენის შესრულების ნებართვა. იმისათვის, რომ არ შეიქმნას შეფერხებები რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის მიერ კონტროლირებად საჰაერო მოძრაობაში, აუცილებლობისას, ამ ცენტრთან უნდა განხორციელდეს შესაბამისი კოორდინაცია. მიღებული ზომების შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს (თუ ეს პრაქტიკულად შეუძლებელია) სხ-ის ექსპლუატანტს ან მის დანიშნულ წარმომადგენელს (თუ ასეთი არსებობს).
მუხლი 62🔗. დასაფრენად შემსვლელი სხ-ების დროში განაწილების წესი
1. რიგი მომფრენი სხ-ების დასაფრენად შესვლის აჩქარების აუცილებლობისას, გამოიყენება სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ დამტკიცებული შემდეგი წესი:
ა) ერთმანეთის მიყოლებით დასაფრენად შესვლის დროში განაწილებისას, დასაფრენად შესვლის ტრაექტორიაზე ორიენტირად დადგენილია შესაფერისი პუნქტი, რომელიც შეიძლება ზუსტად განისაზღვროს პილოტის მიერ;
ბ) სხ-ს ეცნობება დრო, როდესაც უნდა გაიაროს დადგენილი პუნქტი მიახლოვების გზის ხაზზე ფრენისას, ამასთან ეს დრო განისაზღვრება ადზ-ზე დაფრენებს შორის აუცილებელი ინტერვალის უზრუნველყოფის მიზნით, ეშელონირების მოქმედი მინიმუმების მუდმივი დაცვით და მოიცავს ადზ-ის დაკავების დროს.
2. მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მიერ განისაზღვრება დრო, როდესაც სხ-მა უნდა გაიაროს დადგენილი პუნქტი და ეს დრო წინასწარ ეცნობება აღნიშნულ სხ-ს, რათა პილოტმა შეძლოს ფრენის შესაბამისი ტრაექტორიის არჩევა.
3. დასაფრენად შესვლის რიგითობის დამცავ ყოველ საჰაერო ხომალდს ეძლევა მიახლოების გზის ხაზზე დადგენილი პუნქტის გავლის ნებართვა წინასწარ მითითებულ დროს ან სხვა ნებისმიერ შეცვლილ დროს მას შემდეგ, რაც წინა სხ-მა შეატყობინა ამ პუნქტის გავლა მიახლოვების გზის ხაზზე ფრენისას.
მუხლი 63🔗. ფრენები მოცდის არეში
1. მოცდის არეში ფრენა და მოცდის არეში ფრენის სქემაში შესვლა სრულდება სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ დადგენილი და სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებულებში გამოქვეყნებული წესების შესაბამისად. თუ მოცდის არეში შესვლის და ამ არეში ფრენის წესები გამოქვეყნებული არ არის ან სხ-ის მეთაური არ იცნობს ამ წესებს, შესაბამისმა სამეთვალყურეო ორგანომ უნდა გააცნოს მას წესები, რომლის დაცვაც აუცილებელია.
2. მოცდის რეჟიმში ყოფნისას, საჰაერო ხომალდებმა უნდა შეასრულონ ფრენა მოცდის დადგენილი პუნქტის რაიონში. ამასთან, მოცემულ პუნქტში, მოცდის სქემის შესაბამისად უზრუნველყოფილია ვერტიკალური, გვერდითი ან გასწვრივი ეშელონირების მოთხოვნილი მინიმუმები სხვა სხ-ების მიმართ.
3. მოცდის რეჟიმში სხ-ების ფრენისას, მოცდის არეში და მარშრუტზე მყოფ სხ-ებს შორის მყარდება ვერტიკალური ეშელონირების შესაბამისი მინიმუმები დროის მთელი პერიოდის განმავლობაში, სანამ მარშრუტზე მყოფი სხ მოცდის არიდან იმყოფება 5 წთ-ის ფრენის მანძილზე, თუ უზრუნველყოფილი არ არის გვერდითი ეშელონირება (იხ. წინამდებარე სახელმძღვანელოს №3 დანართის, ნახ. 2).
4. მოცდის პუნქტებში ეშელონები წესდება ისეთნაირად, რომ გაადვილდეს ყოველი სხ-თვის შესაბამისი რიგითობის დაცვით დასაფრენად შესვლის ნებართვის გაცემა. როგორც წესი, მოცდის პუნქტში პირველად მისული სხ უნდა იმყოფებოდეს ყველაზე დაბალ ეშელონზე, ხოლო მას შემდეგ მიფრენილი სხ-ები უნდა განლაგდნენ თანმიმდევრულად ზედა ეშელონებზე. მაგრამ, იმ სხ-ებს, რომლებიც ხარჯავენ განსაკუთრებით ბევრ საწვავს ქვედა ეშელონებზე, ნებართვა ეძლევათ ფრენა შეასრულონ მოცდის არეში ზედა ეშელონებზე და არა იმ ეშელონზე, რომელიც გათვალისწინებულია დასაფრენად შესვლის რიგითობით. ამასთან, რადიოლოკაციური მართვისას დაცულია მათი რიგითობა, რათა შემდგომში ამ საჰაერო ხომალდებს მიეცეს დაშვების ნებართვა სხვა საჰაერო ხომალდების მიერ დაკავებული ეშელონების გადაკვეთით.
5. თუ საჰაერო ხომალდის მეთაური იტყობინება, რომ მას არ შეუძლია დაიცვას სამეთვალყურეო სამსახურის მიერ დადგენილი მოცდის ან კავშირის წარმართვის წესები და, თუ ამის საშუალებას იძლევა მოძრაობის პირობები, მიღებულ უნდა იქნეს მის მიერ მოთხოვნილი ალტერნატიული წესი.
მუხლი 64🔗. გამფრენი საჰაერო ხომალდები
1. როდესაც საჰაერო მოძრაობის მართვა ემყარება ამ წესებს, მაშინ სამეთვალყურეო ნებართვაში მიეთითება აფრენის და აფრენის შემდეგ ბრუნის მიმართულება, მიმართულების ხაზი, რომლითაც უნდა იმოძრაოს სასურველ კურსზე გასვლამდე ეშელონი, რომელიც უნდა შეინარჩუნოს დასახულ საკრეისერო ეშელონზე გასასვლელად სიმაღლის აღებამდე, დრო, პუნქტი და (ან) ვერტიკალური სიჩქარე ეშელონის შეცვლისას, აგრეთვე სხ-ის ფრენის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული სხვა ნებისმიერი აუცილებელი მანევრი.
შენიშვნა 1. საჰაერო მოძრაობის მოწესრიგებული ნაკადის აუცილებელი უზრუნველყოფის სრულ შესაბამისობაში მოქმედებისას, სამეთვალყურეო ორგანო უნდა შეეცადოს სხ-ს, რომელიც აპირებს ხანგრძლივი ფრენის შესრულებას, მისცეს ნებართვა იმოძრაოს იმ კურსით, რომლითაც შესაძლებელია მცირე რაოდენობის ბრუნებისა და სხვა მანევრების შესრულება და შეზღუდვების გარეშე შეასრულოს სიმაღლის აღება საკრეისერო ეშელონამდე.
შენიშვნა 2. დამატებით იხ. 57-ე მუხლი.
2. შექმნილი საჰაერო ვითარებიდან გამომდინარე, მისადგომთან შეთანხმებით, შეიძლება გამფრენი სხ-ების მოძრაობის აჩქარება, რისთვისაც უნდა მიეთითოს ფრენის შესრულება იმ მიმართულებით, საითაც არ არის შემხვედრი ქარი. ასეთი ფრენის შესრულების ან უკეთესი მიმართულებით ჩვეული აფრენის დალოდების გადაწყვეტილების მიღებაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება სხ-ის მეთაურს.
თავი VI
საჰაერო მოძრაობის მომსახურება რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის მიერ
შენიშვნა 1. ინფორმაცია ძირითადი მოძრაობის შესახებ იხ. მე-5 თავის 55-ე მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტები შესაბამისი შენიშვნით.
შენიშვნა 2. საჰაერო ხომალდების ეშელონირება მოცემულია წინადებარე სახელმძღვანელოს მე-8 თავში.
მუხლი 65🔗. ზოგადი პროცედურები
1. რაიონულ სამეთვალყურეო მომსახურებას უზრუნველყოფს რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი.
2. სმმ-ის ორგანოები გასცემენ ისეთ სამეთვალყურეო ნებართვებს, რომლებიც აუცილებელია შეჯახების თავიდან აცილების და აგრეთვე საჰაერო მოძრაობის მოწესრიგებული ნაკადის აჩქარებისა და შენარჩუნების მიზნით.
3. საჰაერო ხომალდს, რომელიც გადაკვეთს საკვანძო სამეთვალყურეო რაიონს, შეძლებისდაგვარად, უნდა მიეცეს ამ საკვანძო სამეთვალყურეო რაიონში შესვლის წერტილიდან გამოსვლის წერტილამდე ყველაზე პირდაპირი მარშრუტის გამოყენების ნებართვა. ანალოგიურად, მომფრენ და/ან გამფრენ სხ-ებს, საკვანძო სამეთვალყურეო რაიონის ფარგლებში, შეძლებისდაგვარად, უნდა მიეცეს შესვლის წერტილიდან დაფრენის აეროდრომამდე ან გაფრენის აეროდრომიდან გასვლის წერტილამდე ყველაზე პირდაპირი მარშრუტით სარგებლობის ნებართვა.
მუხლი 66🔗. სამეთვალყურეო ნებართვის გაცემა
1. სამეთვალყურეო ნებართვა უნდა გაიცეს წინასწარ, რათა სხ-ს, რომელსაც მიეცა ეს ნებართვა, საკმარისი დრო ჰქონდეს მის შესასრულებლად.
2. თუ ფრენების გეგმაში მითითებულია, რომ საწყის ეტაპზე ფრენა იქნება არაკონტროლირებადი, ხოლო ფრენის შემდგომი ნაწილი გაკონტროლდება საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანოს მიერ, მაშინ სხ-ს უნდა ეცნობოს საჰაერო მოძრაობის მართვის იმ ორგანოს ნებართვის მიღების აუცილებლობა, რომლის რაიონშიც დაიწყება კონტროლირებადი ფრენა.
3. თუ ფრენების გეგმაში მითითებულია, რომ ფრენის საწყისი ნაწილი გაკონტროლდება საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანოს მიერ, ხოლო ფრენის შემდგომი ნაწილი იქნება არაკონტროლირებადი, მაშინ სხ-ს, ჩვეულებრივ, იმ პუნქტამდე მიეცამა ფრენის ნებართვა, სადაც მთავრდება კონტროლირებადი ფრენა.
4. რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრს შეუძლია მოსთხოვოს მეზობელ რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრს სხ-თვის დროის მითითებულ პერიოდში მითითებულ პუნქტამდე ფრენის ნებართვის გაცემა.
5. გამგზავრების პუნქტში სხ-თვის პირველადი ნებართვის გაცემის შემდეგ, შესაბამისი რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი პასუხს აგებს აუცილებლობით შეცვლილი ნებართვის გაცემასა და, საჭიროებისას, მოძრაობის ინფორმაციის გადაცემაზე.
6. სხ-ს, პილოტის თხოვნით, შეიძლება მიეცეს საკრეისერო რეჟიმში სიმაღლის აღების ნებართვა ყოველთვის, როდესაც საჰაერო მოძრაობის ვითარება და კოორდინირების წესები იძლევა ამის საშუალებას. ასეთი სამეთვალყურეო ნებართვა გაიცემა რომელიმე მითითებული ეშელონის ზევით ან მითითებულ ეშელონებს შორის საკრეისერო რეჟიმში სიმაღლის ასაღებად.
7. სხ-ს, პილოტის თხოვნით, თუ ეს პრაქტიკულად შესაძლებელია, შეიძლება მიეცეს აეროდრომის რაიონში გამოცხადებული შეფერხების დადგენილი პერიოდის რეალიზების ნებართვა, საკრეისერო რეჟიმში ფრენის ბოლო მონაკვეთზე ფრენის სიჩქარის შემცირების გზით. ეს დადგენილი პერიოდი შეიძლება მოიცავდეს გამოცხადებული შეფერხების სრულ დროს ან ამ დროის ნაწილს.
8. იმ შემთხვევაში, როცა სხ გაფრენის აეროდრომზე წარადგენს ფრენის გეგმას ფრენის სხვადასხვა ეტაპისათვის შუალედური დაფრენებით, მაშინ პირველადი ნებართვის მოქმედების საზღვარი იქნება დანიშნულების პირველი აეროდრომი, ხოლო ფრენის ყოველი შემდგომი მონაკვეთისათვის გაიცემა ახალი ნებართვა.
a) საჰაერო მოძრაობის მომსახურებისა და ძებნისა და გადარჩენის მიზნებისათვის, შუალედური დაფრენებით ფრენის მეორე და ყოველი მომდევნო მონაკვეთისათვის ფრენის გეგმა ძალაში შედის მას შემდეგ, როდესაც სმმ-ის შესაბამისი ორგანო გაფრენის შესაბამისი აეროდრომიდან მიიღებს სხ-ის გაფრენის შეტყობინებას, გარდა ამ პუნქტის ბ) ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
b) სამეთვალყურეო ორგანოებსა და ექსპლუატანტებს შორის წინასწარი შეთანხმებით, დადგენილი განრიგით მფრენ სხ-ებს შეიძლება მიეცეს სრულ მარშრუტზე ფრენის ნებართვა შუალედური დაფრენებით, იმ პირობით, რომ, თუ ფრენის სავარაუდო მარშრუტი გადის რამდენიმე სამეთვალყურეო რაიონზე, რეგულარული ფრენების შემსრულებელ სხ-ებს მხოლოდ შესაბამის რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრებს შორის კოორდინირების განხორციელების შემდეგ შეიძლება მიეცეს სრულ მარშრუტზე სხვა სამეთვალყურეო რაიონებში შუალედური დაფრენებით ფრენის ნებართვა.
მუხლი 67🔗. სამეთვალყურეო ნებართვის შინაარსი
1. სამეთვალყურეო ნებართვა შეიცავს ზუსტ და მოკლედ ჩამოყალიბებულ მონაცემებს და ფორმულირდება სტანდარტულად.
2. სამეთვალყურეო ნებართვა შეიცავს შემდეგ ინფორმაციას:
ა) სხ-ის მოსახმობი;
ბ) ნებართვის მოქმედების საზღვარი;
გ) ფრენის მარშრუტი;
დ) ფრენის ეშელონი (ეშელონები) მთლიანი მარშრუტის ან მისი ნაწილისათვის და, საჭიროებისას, ეშელონების შეცვლა;
შენიშვნა. თუ ნებართვა ეშელონებასთან დაკავშირებით მოიცავს მარშრუტის მხოლოდ ნაწილს, მნიშვნელოვანია, რომ საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანომ მიუთითოს პუნქტი, სადამდეც მოქმედია ნებართვის მოცემული ნაწილი ეშელონებთან მიმართებით.
ე) მმრლ-ის კოდი;
ვ) ნებისმიერი აუცილებელი მითითებები და ინფორმაცია სხვა საკითხებზე, მაგ. მანევრები დასაფრენად შესვლისას ან გაფრენისას, კავშირისა და ნებართვის მოქმედების ვადის ამოწურვა.
შენიშვნა. ნებართვის მოქმედების ვადის ამოწურვა ნიშნავს დროს, რომლის შემდეგ ნებართვა ავტომატურად უქმდება, თუ ფრენა დაწყებული არ არის.
მუხლი 68🔗. სამეთვალყურეო ნებართვის აღწერა
1. ნებართვის მოქმედების საზღვრები:
ა) ნებართვის მოქმედების საზღვრის დადგენა ხდება შესაბამისი საკონტროლო პუნქტის (შეტყობინებათა გადაცემის პუნქტის), აეროდრომის ან მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრცის დასახელების გზით.
ბ) იმ შემთხვევაში, როდესაც წინასწარ არის განხორციელებული კოორდინირება ორგანოებთან, რომელთაც შემდგომში გადაეცემა სხ-ის მართვა, ან, თუ არის დასაბუთებული დაჯერებულობა იმისა, რომ კოორდინირება განხორციელდება წინასწარ, აღნიშნული ორგანოების მიერ მართვის მიღებამდე, მაშინ ნებართვის მოქმედების საზღვარს წარმოადგენს დანიშნულების აეროდრომი; ან, თუ ამის განხორციელება პრაქტიკულად შეუძლებელია შესაბამისი შუალედური პუნქტი, და კოორდინირების განხორციელება ჩქარდება ისეთნაირად, რომ შეძლებისდაგვარად სწრაფად გაიცეს დანიშნულების აეროდრომამდე ფრენის ნებართვა.
გ) თუ სხ-ს მიეცა მეზობელ სამეთვალყურეო რაიონში მდებარე შუალედურ პუნქტამდე ფრენის ნებართვა, მაშინ შესაბამისი რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი პასუხს აგებს დანიშნულების აეროდრომამდე ფრენის შეცვლილი ნებართვის გაცემაზე შეძლებიდაგვარად უმოკლეს დროში;
დ) თუ დანიშნულების აეროდრომი მდებარეობს სამეთვალყურეო რაიონის ფარგლებს გარეთ, მაშინ რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი, რომლის დაქვემდებარებაშიც არის ეს სამეთვალყურეო რაიონი, სადაც უნდა გაიაროს სხ-მა, გასცემს ამ სამეთვალყურეო რაიონის საზღვრამდე ფრენის შესაბამის ნებართვას.
2. ფრენის მარშრუტი:
ა) აუცილებლობის შემთხვევაში, ყოველ ნებართვაში დაწვრილებით მიეთითება ფრენის მარშრუტი. ნებისმიერი მარშრუტის ან მისი ნაწილის ასაღწერად შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ფრაზა „ნებადართულია ფრენა ფრენის გეგმაში მითითებული მარშრუტით“ იმ პირობით, რომ ეს მარშრუტი ან მისი ნაწილი დაემთხვევა ფრენის წარდგენილ გეგმაში მითითებულს და, საკუთარ მარშრუტზე სხ-ის ზუსტი გაყვანისა და ამ მარშრუტზე ფრენის მიზნით, წარდგენილი იქნება მიმართულების ხაზის საკმაოდ დაწვრილებითი აღწერა. თუ გაფრენის ან მოფრენის სტანდარტული მარშრუტები დაწესებულია სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ და გამოქვეყნებულია სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებულებში, შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ფრაზა „ნებადართულია გასვლა (აღნიშვნა)-ით“ ან „ნებადართულია შესვლა (აღნიშვნა)-ით “.
ბ) თუ ფრენის გეგმით აღწერილი მარშრუტი იცვლება, აუცილებელია ფრენის ზუსტი მარშრუტის განსაზღვრა;
გ) განმეორებითი ნებართვის გაცემისას ფრაზა „ნებადართულია ფრენა ფრენის გეგმაში მითითებული მარშრუტით“ არ გამოიყენება.
3. ნებართვაში ეშელონებთან დაკავშირებით მიეთითება შემდეგ ინფორმაცია:
ა) საკრეისერო ეშელონი (ეშელონები) ან ეშელონების დიაპაზონი საკრეისერო რეჟიმში სიმაღლის აღებისას და, აუცილებლობისას, პუნქტი, სადამდეც მოქმედია ნებართვა ეშელონთან (ეშელონებთან) მიმართებით.
შენიშვნა. იხ. 67-ე მუხლის მე-2 პუნქტის დ) ქვეპუნქტი და შესაბამისი შენიშვნა.
ბ) აუცილებლობისას, ეშელონები, რომლებზეც უნდა განხორციელდეს ძირითადი წერტილების გადაფრენა;
გ) აუცილებლობისას, სიმაღლის აღების და დაშვების დაწყების ადგილი ან დრო;
დ) აუცილებლობისას, სიმაღლის აღების ან დაშვების სიჩქარე;
ე) აუცილებლობისას, დაწვრილებითი მითითებები გაფრენის ან დასაფრენად შესვლის ეშელონების მიმართ.
მუხლი 69🔗. ნებართვა ფრენის გეგმის მოთხოვნილ შეცვლაზე
1. ფრენის გეგმის მოთხოვნილ შეცვლაზე (მარშრუტის ან საკრეისერო ეშელონის მიმართ) ნებართვის გაცემისას, მასში ზუსტად მიეთითება ასეთი შეცვლის ხასიათი.
2. თუ მოითხოვება ფრენის ეშელონის შეცვლა, მაგრამ ფრენის გეგმაში მითითებულია რამოდენიმე ეშელონი, მაშინ ნებართვაში უნდა შევიდეს ყველა ეს ეშელონები.
3. თუ მოძრაობის პირობები არ იძლევა ფრენის გეგმაში მოთხოვნილი ცვლილებების შეტანის საშუალებას, გამოიყენება ფრაზა „ნებართვის მოცემა არ შემიძლია“. თუ ამას გარემოება მოითხოვს, აუცილებელია ფრენის ალტერნატიული გეგმის შეთავაზება.
4. თუ შეთავაზებულია ამ მუხლის მე-3 პუნქტით მითითებული ალტერნატიული გეგმა, მასში ან მთლიანად არის შესული შეცვლილი ნებართვა ან ნებართვის ის ნაწილი, რომელიც შეიცავს ალტერნატიულ ვარიანტს.
მუხლი 70🔗. მინიმალური საკრეისერო ეშელონები
1. საკრეისერო ეშელონები არ წესდება სმმ-ის ადგილობრივი ორგანოების მიერ დადგენილ ფრენის მინიმალურ აბსოლუტურ სიმაღლეზე დაბლა. გამონაკლისს წარმოადგენს შემთხვევები, როდესაც ამაზე არსებობს შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს სპეციალური ნებართვა.
2. იმ შემთხვევებში, როდესაც ეს გამართლებულია გარემოებებით, რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრები ადგენენ ფრენის ყველაზე დაბალ გამოსაყენებელ ეშელონს ან ეშელონებს მათ დაქვემდებარებაში მყოფი სამეთვალყურეო რაიონის ან მისი ნაწილისათვის და იყენებენ მას ფრენის ეშელონების დადგენისას და აცნობენ პილოტებს მოთხოვნისდა მიხედვით.
შენიშვნა. თუ შესაბამისი ადგილობრივი ორგანოები არ აწესებენ სხვას, მაშინ ფრენის ყველაზე დაბალ გამოყენებულ ეშელონს წარმოადგენს ფრენის ის ეშელონი, რომელიც შეესაბამება ფრენის დადგენილ მინიმალურ აბსოლუტურ სიმაღლეს ან მდებარეობს უშუალოდ მის თავზე.
მუხლი 71🔗. საკრეისერო ეშელონების დაწესება
1. იმ შემთხვევაში, როდესაც სხ-ს მიეცა მარშრუტის შემდგომი ნაწილისათვის დადგენილ მინიმალურ საკრეისერო ეშელონზე დაბლა მდებარე საკრეისერო ეშელონით სამეთვალყურეო რაიონში შესვლის ნებართვა, რაიონულმა სამეთვალყურეო ცენტრმა, რომლის დაქვემდებარებაშიც იმყოფება აღნიშნული რაიონი, უნდა მიიღოს ზომები საჰაერო ხომალდისათვის გადასინჯული ნებართვის გასაცემად, მიუხედავად იმისა, რომ პილოტს არ მოუთხოვია საკრეისერო ეშელონის აუცილებელი შეცვლა.
2. აუცილებლობისას, სხ-ს შეიძლება მიეცეს საკრეისერო ეშელონის შეცვლის ნებართვა, ეშელონის შეცვლის დროის, ადგილის ან ვერტიკალური სიჩქარის მითითებით.
3. თუ ეს პრაქტიკულად შესაძლებელია, სხ-ებს, რომლებიც ფრენას ასრულებენ ერთსა და იმავე დანიშნულების პუნქტში, საკრეისერო ეშელონები უწესდებათ დანიშნულების პუნქტში დასაფრენად შესვლის რიგითობასთან შესაბამისობაში.
4. სხ, რომელიც უკვე იმყოფება რომელიმე საკრეისერო ეშელონზე, სარგებლობს უპირატესი უფლებით სხვა სხ-ების მიმართ, რომელთაც სურთ ამ საკრეისერო ეშელონის დაკავება. თუ ერთ საკრეისერო ეშელონზე რამდენიმე საჰაერო ხომალდი იმყოფება, უპირატესი უფლებით, როგორც წესი, სარგებლობს წინა სხ.
5. სხ-ს მას შემდეგ შეიძლება დაენიშნოს ეშელონი, რომელზეც ადრე იმყოფებოდა სხვა სხ, რაც ეს უკანასკნელი მოახსენებს ეშელონის განთავისუფლებას. მაგრამ, თუ ცნობილია ძლიერი ტურბულენტობის არსებობა ან მოცემული სხ-ის მიერ სიმაღლის აღება/დაშვება საკრეისერო რეჟიმში, მაშინ ასეთი დანიშვნა შეჩერდება მანამ, სანამ სხ, რომელიც ათავისუფლებს ამ ეშელონს, არ აცნობებს სხვა ეშელონის დაკავებას, რომელიც პირველი ეშელონისაგან დაშორებულია ეშელონირების მოთხოვნილი მინიმუმით.
მუხლი 72🔗. შეჯახების აცილების საბორტო სისტემის გამოყენება
1. შეჯახების აცილების საბორტო სისტემის გამოყენება გავლენას არ ახდენს საჰაერო მოძრაობის მართვის მეთვალყურეებისა და პილოტების შესაბამის პასუხისმგებლობაზე სხ-ის ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საკითხებში.
2. თუ მიღებულია შეტყობინება, რომ საჰაერო მოძრაობის მართვის სამსახურის მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი სხ ასრულებს მანევრებს შეჯახების აცილების რეკომენდაციის (RA ) შესაბამისად, მაშინ საჰაერო მოძრაობის მართვის მეთვალყურე თავს იკავებს ამ სხ-თვის იმ ინსტრუქციების მიცემისაგან, რომელიც ეწინააღმდეგება შეჯახების აცილების რეკომენდაციას. როგორც კი სხ წყვეტს მიმდინარე სამეთვალყურეო ნებართვის შესრულებას შეჯახების აცილების რეკომენდაციის შესრულების გამო, საჰაერო მოძრაობის მართვის მეთვალყურეები პასუხისმგებელნი აღარ არიან ეშელონირების უზრუნველყოფაზე აღნიშნული სხ-ისა და სხვა სხ-ებს შორის, რომლებიც ასრულებენ მანევრებს უშუალოდ შეჯახების აცილების მოცემული რეკომენდაციების შესაბამისად. ამასთან, თუ გარემოება იძლევა ამის საშუალებას, საჰაერო მოძრაობის მართვის მეთვალყურე ყველა ღონეს ხმარობს, რათა საჰაერო მოძრაობის ინფორმაცია მიაწოდოს ყველა იმ სხ-ს, რომლებიც ასრულებენ ამ მანევრებს. ყველა ასეთ სხ-ებს შორის ეშელონირების უზრუნველყოფაზე პასუხისმგებლობა უბრუნდება საჰაერო მოძრაობის მართვის მეთვალყურეს, როდესაც:
ა) ეს მეთვალყურე ადასტურებს პილოტის შეტყობინების მიღებას იმის შესახებ, რომ სხ კვლავ ასრულებს ფრენას მიმდინარე სამეთვალყურეო ნებართვის შესაბამისად;
ბ) ეს მეთვალყურე ადასტურებს პილოტის შეტყობინების მიღებას იმის შესახებ, რომ სხ იწყებს მიმდინარე სამეთვალყურეო ნებართვის შესრულების განახლებას და იძლევა ალტერნატიულ სამეთვალყურეო ნებართვას, რომელსაც ადასტურებს სხ-ის ეკიპაჟი.
მუხლი 73🔗. მეტეოროლოგიური ინფორმაცია
შენიშვნა. დამატებით იხილეთ მე-9 თავი.
1. საჭიროებისას მეთვალყურემ უნდა მოითხოვოს შემდეგი მეტეოინფორმაცია შესაბამისი მეტეოცენტრიდან:
ა) რეგულარული და სპეციალური მეტეოროლოგიური ცნობები აეროდრომების მიხედვით;
ბ) საფრენოსნო ინფორმაციის შესაბამისი რაიონის მეტეოპირობების პროგნოზები;
გ) პროგნოზები აეროდრომების მიხედვით;
დ) საფრენოსნო ინფორმაციის შესაბამისი რაიონის სიმაღლეებზე ქარის პროგნოზები.
შენიშვნა. უფრო სრული ინფორმაცია მიიღება ცირკულარებიდან, შეთანხმებების საფუძველზე.
თავი VII
რადიოლოკაციური მომსახურება
მუხლი 74🔗. მახასიათებლების შემოწმება რადიოლოკაციური მართვისას
1. რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე ახორციელებს რადიოლოკატორის ინდიკატორის (ინდიკატორების) გამართვას და მისი სიზუსტის სათანადო შემოწმებას.
2. რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე უნდა დარწმუნდეს, რომ გამოსაყენებელი რადიოლოკაციური სისტემის ფუნქციონალური შესაძლებლობები და აგრეთვე რადიოლოკატორის ინდიკატორზე (ინდიკატორებზე) წარმოდგენილი ინფორმაცია საკმარისია შესაბამისი ფუნქციების შესასრულებლად.
3. რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე, ადგილობრივი პროცედურების შესაბამისად, ინფორმაციას იძლევა აღჭურვილობის მწყობრიდან გამოსვლის ნებისმიერი შემთხვევისა და ნებისმიერი ინციდენტის შესახებ, რომელიც მოითხოვს მოკვლევას, ან ნებისმიერ ვითარებაზე, რომელიც ართულებს ან შეუძლებელს ხდის რადიოლოკაციური მომსახურების უზრუნველყოფას.
მუხლი 75🔗. საჰარო ხომალდების ამოცნობა
1. რომელიმე სხ-ის რადიოლოკაციური მომსახურებით უზრუნველყოფამდე, მეთვალყურემ უნდა ამოიცნოს ეს სხ და აცნობოს პილოტს ამოცნობის შესახებ. ამის შემდეგ რადიოლოკაციური ამოცნობა შენარჩუნდება რადიოლოკაციური მომსახურების შეწყვეტამდე.
2. რადიოლოკაციური ამოცნობის დაკარგვისას, პილოტს შესაბამისად ეცნობება ამის შესახებ და, საჭიროების შემთხვევაში, მიეცემა შესაბამისი მითითებები.
3. ამოცნობა პირველადი მიმოხილვითი რადიოლოკატორით (პმრლ) ხორციელდება შემდეგი ერთ-ერთი ხერხით:
ა) რადიოლოკატორის ინდიკატორზე სხ-ის რადიოლოკაციური ნიშნულის იმ წერტილთან შეპირისპირების გზით, რომლის მიმართაც აღნიშნული სხ იტყობინება თავის ადგილმდებარეობას.
შენიშვნა. ტერმინი „წერტილი“ ნიშნავს რადიოლოკაციური ამოცნობის მიზნებისათვის შესაფერის გეოგრაფიულ წერტილს. როგორც წესი, ეს არის რადიოლოკაციური საშუალების (საშუალებების) ადგილმდებარეობისდა მიხედვით მონიშნული შეტყობინებათა გადაცემის პუნქტი.
ბ) ნიშნულის ამოცნობის გზით ახლახან აფრენილი სხ-ის მიმართ იმ პირობით, რომ ამოცნობა ხორციელდება გამოსაყენებელი ადზ-ს ბოლოდან 1 საზ. მილის (2კმ-ის) ფარგლებში.
შენიშვნა. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს იმას, რომ ეს სხ შეცდომით არ იქნეს მიღებული იმ სხ-დ, რომელიც აეროდრომის თავზე ასრულებს ფრენას მოცდის არეში ან ასრულებს გადაფრენას მის თავზე, ან იმ სხ-დს, რომელიც მეზობელი ადზ-დან ასრულებს აფრენას ან მის თავზე მეორე წრეზე წასვლას.
გ) სხ-ის კურსის განსაზღვრისა და დროის განსაზღვრული პერიოდის განმავლობაში ფრენის ხაზზე დაკვირვების გზით ან პილოტისათვის მითითებების მიცემით ფრენის კურსის 300-ით ან მეტით შეცვლაზე და გაცემული მითითებების შესაბამისად (რომელთა მიღებაც დაადასტურა ეკიპაჟმა), რადიოლოკატორის ინდიკატორზე ნიშნულის მოძრაობის მიმართულების ცვლილების განსაზღვრის გზით;
დ) პელენგის და მანძილის განსაზღვრის გზით და სხ-ის ნიშნულის მოძრაობის ხაზის თანხვედრის ფაქტის დადგენის გზით ფრენის ტრაექტორიასთან ან სხ-ის შეტყობინებულ კურსთან;
ე) რადიოლოკაციური ამოცნობის გადაცემის გზით რადიოლოკატორის ინდიკატორზე სხ-ების ნიშნულების უშუალო აღნიშვნით იმ პირობით, რომ ისინი განლაგებულნი არიან ერთმანეთის გვერდით ან სხ-ის ადგილმდებარეობის სიტყვიერი მითითებით განსაზღვრული წერტილის ან სანაოსნო საშუალების მიმართ (იხ. 81-ე მუხლის 2გ) და 2დ) ქვეპუნქტები).
შენიშვნა. საჰაერო მოძრაობის მართვა არ ეფუძნება ვარაუდებს! როდესაც ორი ან მეტი სხ-ის ნიშნულები განლაგებულია ერთმანეთთან ახლოს ან აღინიშნება ისეთი ნიშნულები, რომლებიც ერთდროულად ერთნაირ მანევრებს ასრულებენ ან როდესაც, რაიმე მიზეზის გამო, არსებობს ეჭვი ნიშნულის რადიოლოკაციური ამოცნობის მიმართ, მაშინ უნდა მიეთითოს კურსის შეცვლა და გამეორდეს იმდენჯერ, რამდენჯერაც ეს საჭიროა, ან გამოყენებულ უნდა იქნეს ამოცნობის დამატებითი მეთოდები მანამ, სანამ არ აღმოიფხვრება შეცდომით ამოცნობის რისკი.
4. ამოცნობა მეორეული მიმოხილვითი რადიოლოკატორის (მმრლ) მეშვეობით ხორციელდება შემდეგი ერთ-ერთი ხერხით:
ა) „ამოცნობის“ რეჟიმში მიმღებ-მოპასუხის დაყენებაზე მითითებების შესრულების დაკვირვება;
შენიშვნა. ავტომატიზებულ რადიოლოკაციურ სისტემებში „ამოცნობის“ რეჟიმი შეიძლება მიეთითოს სხვადასხვაგვარად, მაგ. რადიოლოკაციური მეთვალყურეობის მთლიანი ფორმულარის ან მისი ნაწილის ციმციმი;
ბ) სპეციალური კოდის დაყენებაზე მითითების შესრულების დაკვირვება.
გ) რადიოლოკაციური მეთვალყურეობის ფორმულარში სხ-თვის მინიჭებული ინდივიდუალური კოდის ამოცნობა.
დ) რადიოლოკაციური ამოცნობის გადაცემის გზით (იხ. 82-ე მუხლი).
5. თუ სხ-ს მინიჭებული აქვს ინდივიდუალური კოდი, მაშინ პირველი შესაძლებლობისთანავე მოწმდება პილოტის მიერ დაყენებული კოდის შესაბამისობა სხ-თვის მინიჭებულ კოდთან. ინდივიდუალური კოდი მხოლოდ ასეთი შემოწმების შემდეგ წარმოადგენს ამოცნობის საფუძველს.
მუხლი 76🔗. ინფორმაცია ადგილმდებარეობაზე
1. ამოცნობილ სხ-ს, რომელიც სარგებლობს რადიოლოკაციური მომსახურებით, უნდა ეცნობოს მისი ადგილმდებარეობა შემდეგ შემთხვევებში:
ა) ამოცნობის შემდეგ;
ბ) როდესაც პილოტი ითხოვს ამ ინფორმაციას;
გ) როდესაც პილოტის მიერ გაანგარიშებული მონაცემები ადგილმდებარეობის შესახებ მნიშვნელოვნად განსხვავდება რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურის მიერ რადიოლოკაციური დაკვირვების შედეგებზე დაფუძნებით გაანგარიშებული მონაცემებისაგან;
დ) როდესაც პილოტს, სარადიოლოკაციო დამიზნების შემდეგ, მიეთითება სხ-ის დამოუკიდებლად მართვა, თუ მოქმედი მითითებების შესაბამისად სხ-მა გადაუხვია მანამდე დასახულ მარშრუტს;
ე) უშუალოდ რადიოლოკაციური მომსახურების შეწყვეტამდე, თუ აღინიშნება სხ-ის გადახვევა საკუთარი დასახული მარშრუტიდან.
შენიშვნა. ადგილმდებარეობის ინფორმაცია არ გაიცემა:
ა) აფრენის შემდეგ, ადზ-დან ერთი მილის ფარგლებში, თუ გაფრენის დრო შეესაბამება დაკვირვების დროს;
ბ) თუ არის პილოტის მოხსენება სხ-ის ადგილმდებარეობის შესახებ;
გ) ინდივიდუალური კოდის მეშვეობით სხ-ის ამოცნობის შემდეგ, და, თუ დაკვირვების ქვეშ მყოფი რადიოლოკაციური ნიშნულის პოზიცია შეესაბამება მოცემული სხ-ის ფრენის მიმდინარე გეგმას;
დ) რადიოლოკაციური ამოცნობის გადაცემისას.
2. ადგილმდებარეობის ინფორმაცია საჰაერო ხომალდებს გადაეცემა ერთ-ერთი შემდეგი ფორმით:
ა) როგორც კარგად ცნობილი გეოგრაფიული წერტილი;
ბ) მაგნიტური მიმართულების კუთხე და მანძილი ძირითად წერტილამდე, სამარშრუტო სანაოსნო საშუალებამდე ან დასაფრენად შესვლის საშუალებამდე;
გ) მიმართულება (კომპასის მიხედვით) და მანძილი ცნობილ ადგილამდე;
დ) დაფრენისას მიწასთან შეხების წერტილამდე მანძილი, თუ სხ იმყოფება დასაფრენად შესვლის დასკვნით ეტაპზე;
ე) მანძილი და მიმართულება სმმ-ის მარშრუტის ღერძული ხაზიდან.
3. ყველა შემთხვევაში ადგილმდებარეობის ინფორმაცია გადაიცემა იმ წერტილებით ან მარშრუტებით, რომლებიც დაკავშირებულია შესაბამისი სხ-ის ნაოსნობასთან და ასახულია რადიოლოკატორის ინდიკატორზე.
4. შესაბამისი შეტყობინების მიღების შემდეგ, პილოტს შეუძლია არ გადასცეს ადგილმდებარეობის მოხსენება შეტყობინებათა სავალდებულო გადაცემის პუნქტებში ან მოხსენება გადასცეს მხოლოდ სმმ-ის შესაბამისი ორგანოს მიერ მითითებულ შეტყობინებათა გადაცემის პუნქტის გავლისას, იმ პუნქტების ჩათვლით, სადაც მეტეოროლოგიური მიზნებისათვის, აუცილებელია სხ-დან შეტყობინების გადაცემა. პილოტი მას შემდეგ განაახლებს ადგილმდებარეობის მოხსენების გადაცემას, როდესაც მიიღებს შესაბამის მითითებას და როდესაც ეცნობება რადიოლოკაციური მომსახურების შეწყვეტის ან რადიოლოკაციური ამოცნობის დაკარგვის შესახებ.
მუხლი 77🔗. სარადიოლოკაციო დამიზნება
1. სარადიოლოკაციო დამიზნება ხორციელდება პილოტისათვის კონკრეტული მიმართულებების (კურსის) მითითებით, რაც საშუალებას აძლევს სხ-ს შეინარჩუნოს მიმართულების საჭირო ხაზი. სხ-ის დამიზნებისას რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურემ უნდა დაიცვას შემდეგი წესი:
ა) ყოველთვის, როდესაც ეს შესაძლებელია, სხ-ის დამიზნება უნდა განხორციელდეს იმ მარშრუტებზე ან მიმართულების ხაზებზე, სადაც პილოტს შეუძლია თვალყური ადევნოს სხ-ის ადგილმდებარეობას, რისთვისაც იყენებს სანაოსნო საშუალებათა ჩვენებებს, რომელთა ინტერპრეტირება ხდება პილოტის მიერ;
ბ) როდესაც საჰაერო ხომალდის დამიზნება ხდება ადრე დასახული მარშრუტიდან გადახრით, პილოტს უნდა ეცნობოს ასეთი დამიზნების მიზანი და შეძლებისდაგვარად მიეთითოს დამიზნების საზღვარი;
გ) გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ხორციელდება რადიოლოკაციური მართვის გადაცემა, სხ-ის დამიზნება ხდება წერტილამდე, რომელიც რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურის პასუხისმგებლობის არის საზღვრიდან მდებარეობს არა ნაკლებ 2,5 მილის (4,6კმ-ის) დაშორებით ან, თუ მითითებულია რადიოლოკაციური ეშელონირების მინიმუმი, იმ წერტილამდე, რომელიც მდებარეობს ეშელონირების დადგენილი მინიმუმის ნახევრის ტოლ მანძილზე, თუ ადგილობრივი შეთანხმებებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული;
დ) კონტროლირებადი ფრენების შემსრულებელი სხ-ები არ უნდა იქნას დამიზნებული არაკონტროლირებად საჰაერო სივრცეში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც იქმნება ავარიული ვითარება ან აუცილებელია იმ რაიონის შემოვლა, სადაც ამინდის სახიფათო პირობებია (რომლის შესახებაც პილოტი ინფორმირებული უნდა იყოს) ან არსებობს პილოტის სპეციალური მოთხოვნა;
ე) როდესაც პილოტი იტყობინება სანაოსნო ხელსაწყოების არასაიმედო მუშაობას, მაშინ მას მანევრების შესრულებაზე მითითებების მიცემამდე, უნდა ებრძანოს შეასრულოს ყველა ბრუნი შეთანხმებული კუთხური სიჩქარით და შეასრულოს მითითებები დაუყოვნებლივ, მათი მიღებისთანავე.
2. სფწ-ით მფრენი სხ-ის დამიზნებისას რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე გასცემს ისეთ სამეთვალყურეო ნებართვებს, რომ ადგილმდებარეობის ზემოთ ყოველთვის შენარჩუნებულ იქნეს საკმაო სიმაღლე მანამდე, სანამ სხ არ მიაღწევს წერტილს, სადაც პილოტი გადავა დამოუკიდებელ მართვაზე.
3. სხ-ის სარადიოლოკაციო დამიზნების შეწყვეტისას, რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე პილოტს მიუთითებს სხ-ის დამოუკიდებლად მართვის განახლებას, ამასთან ატყობინებს მას სხ-ის ადგილმდებარეობას.
მუხლი 78🔗. სანაოსნო დახმარება
1. ამოცნობილ სხ-ს, რომელიც ფრენას ასრულებს დასახული მარშრუტიდან ან მოცდის დასახული სქემიდან მნიშვნელოვანი გადახრით, ეძლევა შესაბამისი ინფორმაცია ამის შესახებ. შესაბამისი მოქმედებები ხორციელდება აგრეთვე იმ შემთხვევაშიც, როდესაც მეთვალყურის აზრით, ასეთმა გადახრამ შეიძლება გავლენა იქონიოს გაწეულ მომსახურებაზე.
2. სხ-ის პილოტი, რომელმაც სანაოსნო დახმარებისათვის მიმართა რადიოლოკაციური მომსახურების უზრუნველმყოფ საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანოს, მიუთითებს მიზეზს (მაგ. ამინდის არახელსაყრელი პირობების გამო რაიონის შემოვლის მიზნით ან სანაოსნო ხელსაწყოების არასაიმედო მუშაობის გამო) და იძლევა მოცემულ ვითარებაში ინფორმაციის მაქსიმალურად შესაძლო მოცულობას.
მუხლი 79🔗. ინფორმაცია არახელსაყრელი მეტეოროლოგიური პირობების შესახებ
1. ინფორმაცია სხ-ის არახელსაყრელი მეტეოროლოგიური პირობების რაიონში შესაძლო შესვლის შესახებ, უნდა გადაიცეს წინასწარ, რათა პილოტმა შეძლოს გადაწყვეტილების მიღება შესაბამისი მოქმედებების შესასრულებლად, მათ შორის, არახელსაყრელი მეტეოროლოგიური პირობების გამო რაიონის შემოვლის საუკეთესო ვარიანტზე რეკომენდაციის მოთხოვნა.
2. არახელსაყრელი მეტეოროლოგიური პირობების მქონე ნებისმიერი რაიონის შემოვლით სხ-ის დამიზნებისას, რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე უნდა დარწმუნდეს, რომ ეს სხ ფრენის დასახულ ან დანიშნულ ტრაექტორიაზე დაბრუნებული იქნება რადიოლოკატორის მოქმედების არეში, და თუ ეს შეუძლებელია, უნდა შეატყობინოს პილოტს შექმნილი მდგომარეობის შესახებ.
მუხლი 80🔗. ინფორმაცია მოძრაობაზე
1. ინფორმაცია კონფლიქტური ვითარების წარმოქმნისაკენ მიმართული ტრაექტორიით მფრენი სხ-ების შესახებ, ყველა შემთხვევაში, როდესაც ეს შესაძლებელია, უნდა გადაიცეს შემდეგი ფორმით:
ა) კონფლიქტური ვითარების შემქმნელი საჰაერო ხომალდების შედარებითი პელენგი, რომელიც აითვლება საათის პირობითი ციფერბლატის მიხედვით;
ბ) კონფლიქტური ვითარების შემქმნელი სხ-დან დაშორება საზღვაო მილებში (კილომეტრებში);
გ) კონფლიქტური ვითარების შემქმნელი სხ-ის სავარაუდო მიმართულება;
დ) კონფლიქტური ვითარების შემქმნელი სხ-ის ტიპი ან ეშელონი ან, თუ ეს უცნობია, მათი ფარდობითი სიჩქარე.
2. „C“ რეჟიმში ფრენის სიმაღლესა და ეშელონის შესახებ მიღებული ინფორმაცია, თუ ის შემოწმებული არ არის, მაინც უნდა გადაიცეს მოძრაობის ინფორმაციასთან ერთად, რადგან ასეთმა ინფორმაციამ, განსაკუთრებით თუ ის ეხება სხ, რომლის შესახებაც სხვა ცნობები არ მოიპოვება და რომელიც გადაეცა ცნობილი სხ-ის პილოტს, შეიძლება გაადვილოს შეჯახების საფრთხის ხარისხის დადგენა.
3. თუ ფრენის სიმაღლის შესახებ „C“ რეჟიმში მიღებული ინფორმაცია შემოწმებულია, იგი გადაეცემა პილოტებს მკაფიო და ერთმნიშვნელოვანი ფორმით. თუ ინფორმაცია ფრენის სიმაღლის შესახებ შემოწმებული არ არის, იგი უნდა ჩაითვალოს არასაიმედოდ და ამის შესახებ ეცნობოს პილოტს.
მუხლი 81🔗. ფრენის მინიმალური სიმაღლეები
1. რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე უნდა ფლობდეს სრულ და ბოლო ინფორმაციას შემდეგზე:
ა) პასუხისმგებლობის რაიონში ფრენის დადგენილი მინიმალური აბსოლუტური სიმაღლე;
ბ) ფრენის ყველაზე დაბალი გამოყენებული ეშელონი (ეშელონები);
გ) სარადიოლოკაციო დამიზნებაზე დაფუძნებული სქემებისათვის დადგენილი მინიმალური აბსოლუტური სიმაღლეები.
მუხლი 82🔗. რადიოლოკაციური ამოცნობის გადაცემა
1. რადიოლოკაციური მართვის ერთი მეთვალყურე მეორეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში გადასცემს რადიოლოკაციურ ამოცნობას, როდესაც სხ იმყოფება მიმღები მეთვალყურის რადიოლოკატორის მოქმედების არეში.
2. რადიოლოკაციური ამოცნობის გადაცემა ხორციელდება შემდეგი ერთ-ერთი ხერხით:
ა) ავტომატიზებული საშუალებებით რადიოლოკაციური ნიშნულის აღნიშვნის გზით, იმ პირობით, რომ ასეთნაირად აღინიშნება მხოლოდ ერთი რადიოლოკაციური ნიშნული და გამორიცხულია ეჭვი ამოცნობის სისწორეზე;
ბ) საჰაერო ხომალდის ინდივიდუალური კოდის შეტყობინების გზით;
გ) რადიოლოკაციური ნიშნულის პირდაპირი აღნიშვნის გზით, თუ ორი რადიოლოკაციური ინდიკატორი მდებარეობს ერთმანეთის გვერდით;
დ) რადიოლოკაციური ნიშნულის აღნიშვნის გზით რადიოლოკატორის ორივე ინდიკატორზე ზუსტად მითითებული გეოგრაფიული წერტილის ან სანაოსნო საშუალების მიმართ ან პელენგისა და ამ წერტილიდან ან საშუალებიდან დაშორების მონაცემებით, დაკვირვების ქვეშ მყოფი რადიოლოკაციური ნიშნულის მიმართულების ხაზის მონაცემებთან ერთად;
ე) გადამცემი მეთვალყურის მიერ სხ-თვის კოდის შეცვლის მითითების მიცემისა და მიმღები მეთვალყურის მიერ ამ ცვლილების დაკვირვების გზით;
ვ) გადამცემი მეთვალყურის მიერ სხ-თვის მიმღებ-მოპასუხის “ამოცნობის“ რეჟიმის ამოქმედებაზე მითითების მიცემისა და მიმღები მეთვალყურის მიერ ამ მითითების შესრულებაზე დაკვირვების გზით.
შენიშვნა. ამ პუნქტის ე) და ვ) ქვეპუნქტებში მითითებული მეთოდებით სარგებლობისას საჭიროა წინასწარი კოორდინაცია მეთვალყურეებს შორის, რადგანაც ინდიკაცია, რომლის დაკვირვებასაც განახორციელებს მიმღები მეთვალყურე, დროის მიხედვით ხანგრძლივი არ არის.
მუხლი 83🔗. რადიოლოკაციური მომსახურების შეჩერება ან შეწყვეტა
1. საჰაერო ხომალდს, რომელსაც ეცნობა, რომ ის უზრუნველყოფილია რადიოლოკაციური მომსახურებით, დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს, თუ რაიმე მიზეზის გამო ამგვარი მომსახურება შეჩერებული ან შეწყვეტილია.
2. იმ შემთხვევაში, როდესაც საჰაერო ხომალდის მოძრაობის მართვა რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურის მიერ გადაეცემა საპროცედურო კონტროლის მეთვალყურეს, მართვის გადაცემის წინ რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე უზრუნველყოფს ურადიოლოკაციო ეშელონირების მინიმუმს ამ სხ-სა და ნებისმიერ სხვა კონტროლირებად სხ-ს შორის.
მუხლი 84🔗. კოდების განაწილება მმრლ-ის მიმღებ-მოპასუხით სარგებლობისას
1. მმრლ-ის კოდები 7700, 7600, 7500 რეზერვირდება საერთაშორისო საფუძველზე, რათა პილოტებმა შეძლონ მათი გამოყენება ავარიულ ვითარებაში:
ა) 7700 – ავარიული ვითარება საჰაერო ხომალდზე;
ბ) 7600 – რადიოკავშირის დაკარგვა;
გ) 7500 – უკანონო ჩარევა.
2. სხ-ებს კოდები ენიჭებათ იმ გეგმებისა და წესების შესაბამისად, რომლებსაც ადგენს სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო.
3. კოდების განაწილებისას, უნდა გამოირიცხოს ერთი მმრლ-ის მოქმედების არეში დროის დადგენილი პერიოდის განმავლობაში ამ კოდის გამოყენება სხვა რაიმე ფუნქციისათვის.
4. სხ-ის გასვლისას სამეთვალყურეო არიდან, სადაც არ გამოიყენება მეორადი ლოკაცია და სხ-ს არ ჰქონდა მინიჭებული მმრლ-ის კოდი, ეკიპაჟმა უნდა დააყენოს კოდი 2000. საფრენოსნო ინფორმაციის არეში შემსვლელმა სხ-მა უნდა შეინარჩუნოს ბოლოს მინიჭებული კოდი 30 წუთის განმავლობაში და, თუ არ არის სმმ-ის შესაბამისი ორგანოს სხვა რაიმე მითითება, ამ დროის ამოწურვის შემდეგ დააყენოს კოდი 2000.
5. მმრლ-ის მოპასუხეებით აღჭურვილი არაკონტროლირებადი სხ, რომელიც ასრულებს ვფწ-ით ფრენას, აყენებს კოდს 7000, თუ არ არის სმმ-ის შესაბამისი სამსახურის სხვა რაიმე მითითება.
მუხლი 85🔗. მმრლ-ის მიმღებ-მოპასუხეებით სარგებლობა
1. თუ მას შემდეგ, რაც პილოტს მიეთითა სხ-ის მიმღებ-მოპასუხეზე მინიჭებული კოდის დაყენება ან კოდის შეცვლა, აღინიშნება, რომ რადიოლოკატორის ინდიკატორზე ნაჩვენები კოდი განსხვავდება სხ-თვის მინიჭებული კოდისგან, მაშინ პილოტს სთხოვენ მინიჭებული კოდის განმეორებით დაყენებას.
2. ყოველთვის, როდესაც რადიოლოკატორის ინდიკატორზე აღინიშნება სხ-ის კოდის ან ამოსაცნობი ინდექსი განსხვავდება სხ-თვის მინიჭებული კოდისაგან და ამ მუხლის 1-ლი პუნქტით აღწერილ ქმედებათა განხორციელების შედეგად, ეს შეუსაბამისობა არ აღმოიფხვრება ან, გარემოებიდან გამომდინარე (მაგ. უკანონო ჩარევა), ასეთი ქმედებების განხორციელება ვერ ხერხდება, მაშინ პილოტს სთხოვენ დაადასტუროს სწორი კოდის დაყენება.
3. თუ შეუსაბამობა კვლავ აღინიშნება, პილოტს შეიძლება მიეთითოს სხ-ის მიმღებ-მოპასუხით სარგებლობისას შეწყვეტა. ამის შესახებ ეცნობება მომდევნო სამეთვალყურეო პუნქტს ან ნებისმიერ სხვა დაინტერესებულ ორგანოს, რომელიც სმმ-ის უზრუნველსაყოფად იყენებს მმრლ-ს.
მუხლი 86🔗. საჰაერო ხომალდზე მმრლ-ის მიმღებ-მოპასუხის მტყუნება
1. იმ შემთხვევებში, როდესაც მიმღებ-მოპასუხის მტყუნება ხდება იმ სხ-ის გაფრენის შემდეგ, რომელიც ასრულებს ან აპირებს ფრენას არეში, სადაც სავალდებულოა სხ-ზე კონკრეტული შესაძლებლობების გამართული მიმღებ-მოპასუხის არსებობა, სმმ-ის შესაბამისმა ორგანომ უნდა მიიღოს ზომები ამ სხ-ის ფრენის გაგრძელებაზე დაფრენის პირველ დაგეგმილ აეროდრომამდე, ფრენის გეგმის შესაბამისად. მაგრამ, გარკვეულ ვითარებაში შეიძლება შეუძლებელი გახდეს აეროდრომის არეში ან მარშრუტებზე ფრენის გაგრძელება, კერძოდ, როდესაც მიმღებ-მოპასუხის მწყობრიდან გამოსვლა ვლინდება მალევე აფრენის შემდეგ. ასეთ შემთხვევებში სხ-ს შეიძლება შეეთავაზოს გაფრენის აეროდრომზე დაბრუნება ან დაფრენა უახლოეს გამოსადეგ აეროდრომზე.
2. თუ მიმღებ-მოპასუხის მტყუნება მოხდა აეროდრომზე, სადაც მისი შეკეთება შეუძლებელია, მაშინ შესაბამის სხ-ს უფლება ეძლევა ყველაზე უფრო პირდაპირი შესაძლო მარშრუტით განაგრძოს ფრენა უახლოეს გამოსადეგ აეროდრომამდე, სადაც შესაძლებელი იქნება მიმღებ-მოპასუხის შეკეთება. ასეთი სხ-თვის აფრენის ნებართვის გაცემისას, სმმ-ის ორგანომ უნდა გაითვალისწინოს არსებული ან პროგნოზირებული საჰაერო ვითარება და შეუძლია შეცვალოს გაფრენის დრო, მოსალოდნელი ფრენის ეშელონი ან მარშრუტი. ფრენის მსვლელობისას შეიძლება წარმოიქმნას დამატებითი კორექტირების საჭიროება.
მუხლი 87🔗. „C“ რეჟიმში ფრენის სიმაღლის შესახებ მიღებული ინფორმაციის სიზუსტის შემოწმება
1. „C“ რეჟიმში მიღებული და სამეთვალყურეო რადიოლოკატორის ინდიკატორზე გამოსახული ინფორმაციის სიზუსტის განსაზღვრისას გამოიყენება +300 ფუტის ( +90 მ-ის) ტოლი დაშვება.
2. „C“ რეჟიმში მიღებული და მეთვალყურის ინდიკატორზე ნაჩვენები ფრენის სიმაღლის ინფორმაციის სიზუსტის შემოწმება ხორციელდება, სულ მცირე, ერთხელ მაინც შესაბამისად აღჭურვილი საჰაერო მოძრაობის მართვის ყოველი ორგანოს მიერ, შესაბამის საჰაერო ხომალდთან კავშირის საწყისი დამყარებისას ან, თუ ეს შეუძლებელია, რაც შეიძლება მალე ამის შემდეგ. ფრენის სიმაღლის მონაცემთა შემოწმება ხორციელდება სიმაღლის საზომის მაჩვენებლების მონაცემებთან ერთდროული შედარების გზით, რომლებიც მიიღება მოცემული სხ-გან რადიოსატელეფონო კავშირის არხებით. არ მოითხოვება ასეთი შემოწმების შესახებ იმ სხ-ის პილოტის ინფორმირება, რომლის ფრენის სიმაღლის შესახებ „C“ რეჟიმში მიღებული ინფორმაცია არ სცილდება დადგენილი დასაშვები მნიშვნელობის ფარგლებს.
3. თუ ფრენის სიმაღლის შესახებ ასახული ინფორმაცია სცილდება დადგენილი დასაშვები მნიშვნელობის ფარგლებს ან შემოწმებისას გამოვლინდა შეუსაბამობა, პილოტს ეცნობება ამის შესახებ და ეძლევა მითითება შეამოწმოს წნევის დაყენებული სიდიდის მნიშვნელობა და დაადასტუროს სხ-ის ფრენის სიმაღლე.
4. თუ პილოტის მიერ წნევის სიდიდის დაყენების სისწორის დადასტურების შემდეგ, კვლავ არის შეუსაბამობა, მაშინ მიიღება შემდეგი ზომები:
ა) პილოტს მიეთითება შეწყვიტოს გადაცემები „C“ რეჟიმში, თუ ეს არ იმოქმედებს მიმღებ-მოპასუხის მუშაობაზე „A“ რეჟიმში, ხოლო მოსაზღვრე სამეთვალყურეო პუნქტებს ეცნობებათ ამის შესახებ;
ბ) პილოტს ეცნობება შეუსაბამობის შესახებ და ეძლევა მითითება „C“ რეჟიმში მუშაობის გაგრძელებაზე, რათა არ დაიკარგოს სხ-ის ადგილმდებაროების ინფორმაცია, ხოლო მოსაზღვრე სამეთვალყურეო პუნქტებს ეცნობებათ ამის შესახებ.
მუხლი 88🔗. ეშელონის დაკავებულობის განსაზღვრა
1. საჰაერო ხომალდის მიერ კონკრეტული ეშელონის დაკავებულობის განსაზღვრისას გამოყენებული კრიტერიუმია + 300 ფუტი (+90 მ).
2. თუ „C“ რეჟიმში ფრენის სიმაღლის შესახებ მიღებული ინფორმაცია მოწმობს სხ-ის მდებარეობას დასახული ეშელონიდან 300 ფუტის (90 მ-ის) ფარგლებში, ეს ნიშნავს, რომ აღნიშნული სხ-ის მიერ შენარჩუნებულია ან დაკავებულია დასახული ეშელონი.
3. სხ ათავისუფლებს ეშელონს, თუ ფრენის სიმაღლის შესახებ ”C” რეჟიმში მიღებული ინფორმაცია მოწმობს, რომ სხ გადაადგილდა მოსალოდნელი მიმართულებით 300 ფუტზე (90 მ-ზე) მეტი მანძილით გათავისუფლებული ეშელონიდან.
4. სხ, რომელიც ასრულებს სიმაღლის აღებას ან დაშვებას, განიხილება როგორც ეშელონის გადამკვეთი, როდესაც „C“ რეჟიმში ფრენის სიმაღლის შესახებ მიღებული ინფორმაცია მოწმობს, რომ სხ-მა გაიარა აღნიშნული ეშელონი საჭირო მიმართულებით და დაშორდა მას 300 ფუტზე (90 მ-ზე) მეტი მანძილით.
მუხლი 89🔗. რადიოლოკაციური ეშელონირების გამოყენება
1. გარდა ამ მუხლის მე-7 და მე-8 პუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, რადიოლოკაციური ეშელონირება გამოიყენება მხოლოდ ამოცნობილი სხ-ების მიმართ, როდესაც არსებობს დასაბუთებელი დამაჯერებლობა იმისა, რომ ამოცნობა შენარჩუნებული იქნება.
2. გარდა რადიოლოკაციური მართვის გადაცემის შემთხვევებისა, ურადიოლოკაციო ეშელონირება მყარდება რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურის მიერ მანამ, სანამ რადიოლოკაციური მართვის ქვეშ მყოფი სხ მიაღწევს მოცემული მეთვალყურის პასუხისმგებლობის რაიონის საზღვარს ან სანამ ეს სხ გასცდება რადიოლოკატორის მოქმედების არეს.
3. სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს ნებართვით საჰაერო ხომალდების ადგილმდებარეობის სარადიოლოკაციო ნიშნულის (RPS) და/ან პმრლ-ის ნიშნულების გამოყენებაზე დაფუძნებული რადიოლოკაციური ეშელონირება გამოიყენება ისეთნაირად, რომ მანძილი RPS-ის და/ან პმრლ-ის ნიშნულების ცენტრებს შორის, რომელიც მიუთითებს შესაბამისი სხ-ების ადგილმდებარეობას, არასდროს არ იყოს დადგენილ მინიმუმზე ნაკლები.
4. პმრლ-ის ნიშნულებისა და მმრლ-ის პასუხებზე დაფუძნებული რადიოლოკაციური ეშელონირება გამოიყენება ისეთნაირად, რომ მანძილი პმრლ-ის ნიშნულის ცენტრსა და უახლოეს ნაპირს შორის ან, თუ ეს ნებადართულია სმმ-ის უფლებამოსილი ორგანოს მიერ, მმრლ-ის მიერ ასახული პოზიციის ცენტრს შორის არასდროს არ იყოს დადგენილ მინიმუმზე ნაკლები.
5. მმრლ-ის პასუხებზე დაფუძნებული რადიოლოკაციური ეშელონირება გამოიყენება ისეთნაირად, რომ მანძილი უახლოეს ნაპირებს შორის, ან, თუ ეს ნებადართულია სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ, მმრლ-ის ასახული პოზიციების ცენტრებს შორის არასდროს არ იყოს დადგენილ მინიმუმზე ნაკლები.
6. არავითარ შემთხვევაში არ დაიშვება ნაპირების ერთმანეთთან შეხება ან სხ-ის რადიოლოკაციური ნიშნულების შერწყმა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც მოცემულ სხ-ებს შორის უზრუნველყოფილია ვერტიკალური ეშელონირება.
7. იმ შემთხვევაში, როდესაც რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურემ მიიღო შეტყობინება კონტროლირებადი ფრენის შემსრულებელი სხ-ის შესახებ, რომელიც შედის ან დროის უახლოეს პერიოდში აპირებს შესვლას იმ საჰაერო სივრცეში, რომლის ფარგლებშიც გამოიყენება რადიოლოკაციური ეშელონირება, მაგრამ მან ჯერ კიდევ ვერ ამოიცნო ეს სხ რადიოლოკატორის მეშვეობით, მაშინ მეთვალყურეს შეუძლია, თუ ეს მიეთითება სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ, გააგრძელოს ამოცნობილი სხ-ების რადიოლოკაციური მომსახურება იმ პირობით, რომ:
ა) არსებობს საფუძველი ჩაითვალოს, რომ კონტროლირებადი ფრენის შემსრულებელი ამოუცნობი სხ ამოცნობილი იქნება მმრლ-ის მეშვეობით ან მიეკუთვნება ისეთ ტიპს, რომელიც პირველადი რადიოლოკატორის ინდიკატორზე იძლევა დამაკმაყოფილებლად ასახულ სიგნალს იმ საჰაერო სივრცეში ფრენისას, რომლის ფარგლებშიც გამოიყენება რადიოლოკაციური ეშელონირება;
ბ) რადიოლოკაციური მართვის ქვეშ მყოფ სხ-ებს და ნებისმიერ სხვა სხ-ს შორის, რომლის რადიოლოკაციური ადგილმდებარეობაც მეთვალყურეობის ქვეშაა, ხორციელდება რადიოლოკაციური ეშელონირება მანამ, სანამ არ იქნება ამოცნობილი კონტროლირებადი ფრენის შემსრულებელი ამოუცნობი სხ ან არ იქნება დამყარებული ურადიოლოკაციო ეშელონირება.
8. რადიოლოკაციური ეშელონირება შეიძლება განხორციელდეს ამფრენ სხ-სა და მის წინ მყოფ სხ-ს ან რადიოლოკაციური მართვის ქვეშ მყოფ სხვა სხ-ებს შორის, იმ პირობით, რომ არის დასაბუთებული დაჯერებულობა იმისა, რომ ამფრენი სხ ამოცნობილი იქნება ადზ-ს ბოლოდან 1 საზ. მილის (2კმ-ის) ფარგლებში და რომ ამ დროისათვის დამყარდება აუცილებელი ეშელონირება.
9. რადიოლოკაციური ეშელონირება არ ხორციელდება იმ სხ-ებს შორის, რომლებიც ფრენას ასრულებენ მოცდის არეში, მოცდის ერთსა და იმავე პუნქტის თავზე. მოცდის არეში მფრენ სხ-სა და სხვა სხ-ებს შორის რადიოლოკაციური ეშელონირება ხორციელდება სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ დადგენილი მოთხოვნებისა და პროცედურების შესაბამისად.
მუხლი 90🔗. სიჩქარის მართვა
1. სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ დადგენილი პირობების, მათ შორის- სხ-ების საფრენოსნო-ტექნიკურ მახასიათებლებზე დაწესებული შეზღუდვების გათვალისწინებით, რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურეს, რადიოლოკაციური მართვის გაადვილებისა და სარადიოლოკაციო დამიზნების საჭიროების შემცირების მიზნით, შეუძლია რადიოლოკაციური მართვის ქვეშ მყოფ სხ-ებს მიუთითოს გარკვეული წესით განახორციელონ ფრენის სიჩქარის კორექტირება. სხ-ებს შეიძლება მიეთითოს მაქსიმალური სიჩქარის, მინიმალური სიჩქარის, აკეცილი მექანიზამებით და შასით მინიმალური სიჩქარის, დასაფრენად შესვლის მინიმალური სიჩქარის ან რაიმე კონკრეტულად მითითებული სიჩქარის დაცვა. კონკრეტულად მითითებული სიჩქარეები, როგორც წესი, გამოიხატება 10 კვანძის (20კმ/სთ-ის) ჯერადი სახელსაწყო სიჩქარეების სიდიდეებით (IAS), ან 0,01 M-ის ჯერადი მახის რიცხვის (M) სიდიდეებით, თუ გამოიყენება მახის რიცხვის მეთოდი.
2. სხ-ებს, რომლებიც იმყოფებიან დასაფრენად შესვლის შუალედურ ან დასკვნით მონაკვეთებზე, შეიძლება მოეთხოვოს სიჩქარის მხოლოდ უმნიშვნელო კორექტირება, რომელიც არ აღემატება +20 კვანძს (+40კმ/სთ-ს). სიჩქარის კორექტირება არ უნდა მოხდეს დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე ადზ-ს ზღურბლიდან 4 საზ. მილის (8 კმ-ის) მანძილზე მდებარე წერტილის შემდეგ.
3. როგორც კი იხსნება სიჩქარის შემდგომი კორექტირების აუცილებლობა, ამის შესახებ მაშინვე უნდა ეცნობოს შესაბამის სხ-ებს.
მუხლი 91🔗. დასაფრენად შესვლის რადიოლოკაციური მართვა
1. სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო ადგენს წესებს, რომელთა შესაბამისად სააეროდრომო მეთვალყურეს ეცნობება სხ-ების მოფრენის რიგითობა და აგრეთვე ამ სხ-თვის გადაცემული ნებისმიერი მითითება და შეზღუდვა, რათა უზრუნველყოფილ იქნას ეშელონირების დაცვა სააეროდრომო მეთვალყურისათვის მართვის გადაცემის შემდეგ.
2. დასაფრენად შესასვლელად სარადიოლოკაციო დამიზნებამდე ან მის შემდეგ, პილოტს ეცნობება დასაფრენად შესვლის ტიპი და აგრეთვე გამოსაყენებელი ადზ.
3. რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე სხ-ის ეკიპაჟს, რომელიც დასაფრენად სახელსაწყო შესვლისათვის უზრუნველყოფილია სარადიოლოკაციო დამიზნებით, დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე ფრენის დაწყებამდე სულ მცირე ერთხელ მაინც ატყობინებს მის ადგილმდებარეობას.
4. მანძილის შესახებ ინფორმაციის გადაცემისას, რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე მიუთითებს პუნქტს ან სანაოსნო საშუალებას, რომელსაც ეს ინფორმაცია ეხება.
5. რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურის მართვის ქვეშ მყოფი დასაფრენად შესვლის საწყისი და შუალედური მონაკვეთები მოიცავენ დასაფრენად შესვლის იმ მონაკვეთებს, რომლებსაც გაივლის სხ რადიოლოკაციური დამიზნების (რაც ხორციელდება დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე სხ-ის გაყვანის მიზნით) დაწყებიდან დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე გასვლამდე და როდესაც:
ა) სხ იმყოფება დასაფრენად შესვლის დასკვნითი მონაკვეთის ტრაექტორიაზე, რომელიც განისაზღვრება იმ საშუალებით (რადიოტექნიკური საშუალებები), რომლის ჩვენებათა ინტერპრეტირება ხდება პილოტის მიერ;
ბ) სხ იტყობინება, რომ მას შეუძლია დასაფრენად ვიზუალური შესვლის შესრულება;
გ) სხ მზად არის დასაფრენად შესვლა განახორციელოს მიმოხილვითი რადიოლოკატორით;
დ) სხ-ის მართვა გადაეცა დაფრენის რადიოლოკატორის მეთვალყურეს.
6. დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე გასასვლელად დამიზნებულ სხ-ს უნდა მიეთითოს ერთი ან რამოდენიმე მიმართულება (კურსი), რომელიც გათვლილია საჰაერო ხომალდის დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთის მიმართულების ხაზზე გასაყვანად.
7. დამიზნებისას სახელსაწყო დაფრენის სისტემის (ILS) საკურსო რადიოშუქურის კურსის ხაზის დასაკავებლად უკანასკნელი ვექტორი ისე უნდა იქნეს მიმართული, რომ სხ-მა შეძლოს I შ-ის საკურსო რადიოშუქურის კურსის ხაზზე გასვლა კუთხით, რომელიც 450-ს არ აღემატება და სწორხაზოვანი და ჰორიზონტალური ფრენის სიგრძე ILS-ის საკურსო რადიოშუქურის კურსის ხაზის დაკავებამდე იყოს არანაკლებ 1,0 საზ. მილისა (2კმ). გარდა ამისა, ეს ვექტორი მოიცემა ისე, რომ ILS-ის საკურსო რადიოშუქურის კურსის ხაზზე ჰორიზონტალური ფრენისას, სხ-მა ILS-ის გლისადის დაკავებამდე სულ მცირე 2,0 საზ. მილზე (3,7 კმ-ზე) მაინც მიაღწიოს სტაბილურობას.
8. ILS-ის საკურსო რადიოშუქურის კურსის ხაზზე გასაყვანად დამიზნების დასკვნით ეტაპზე სხ-ს გადაეცემა შემდეგი მონაცემები:
a) მისი ადგილმდებარეობა ILS-ის საკურსო რადიოშუქურის კურსის ხაზზე მდებარე საკონტროლო წერტილის მიმართ;
b) აბსოლუტური სიმაღლე, რომელიც უნდა დაიცვას ILS-ის საკურსო რადიოშუქურის კურსის ხაზზე გასვლამდე, რომელსაც სხ გაჰყავს ILS-ის გლისადის დაკავების წერტილში;
გ) ILS-ით დასაფრენად შესაბამისი შესვლის ნებართვა.
9. თუ დასაფრენად შესვლის დასკვნითი მონაკვეთის მიმართულების ხაზზე დასამიზნებლად სხ-ის მიმართულება ეძლევა რადიოლოკატორით, ეკიპაჟს უნდა ეცნობოს ამის შესახებ და მიეთითოს დამიზნების მიზეზი.
მუხლი 92🔗. დასაფრენად შესვლის დასკვნითი ეტაპის უზრუნველმყოფ საშუალებაზე დამიზნება, რომლის ჩვენებათა ინტერპრეტირება ხორციელდება პილოტის მიერ
1. სხ-ს, რომელიც მიმართულია დასაფრენად შესვლის დასკვნითი ეტაპის უზრუნველმყოფ საშუალებაზე გასაყვანად, რომლის ჩვენებათა ინტერპრეტირება ხორციელდება პილოტის მიერ, მიეთითება დასაფრენად შესვლის დასკვნითი ეტაპის მიმართულების ხაზზე გასვლის შეტყობინების გადაცემა. დასაფრენად შესვლის ნებართვა უნდა გაიცეს სხ-გან დასაფრენად შესვლის დასკვნითი ეტაპის მიმართულების ხაზზე გასვლის შეტყობინების მიღებამდე, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც გარემოებათა გამო ფერხდება ამგვარი ნებართვის დროული გაცემა. როგორც წესი, სარადიოლოკაციო დამიზნება წყდება იმ მომენტში, როდესაც სხ იხრება ბოლო მითითებული კურსიდან, რათა გავიდეს დასაფრენად შესვლის დასკვნითი ეტაპის მიმართულების ხაზზე.
2. რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე პასუხისმგებელია იმ სხ-ების რადიოლოკაციურ ეშელონირებაზე, რომლებიც დასაფრენად შესვლის ერთსა და იმავე დასკვნით მონაკვეთზე ერთიმეორის მიყოლებით მოძრაობენ.
3. რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე სააეროდრომო მეთვალყურეს, სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ დადგენილი წესების შესაბამისად, გადასცემს იმ სხ-ების მართვას, რომლებიც დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე ერთიმეორის მიყოლებით მოძრაობენ.
4. სააეროდრომო მეთვალყურეს კავშირი უნდა გადაეცეს იმ პუქტში ან ისეთ დროს, რომ შესაძლებელი იყოს სხ-ითვის დაფრენის ნებართვის ან სხვა მითითებების დროული გადაცემა.
მუხლი 93🔗. დამიზნება დასაფრენად ვიზუალური შესვლის დროს
1. რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურეს შეუძლია დაიწყოს სხ-ის დამიზნება დასაფრენად ვიზუალური შესვლის შესასრულებლად იმ პირობით, რომ ღრუბლების შეტყობინებული ქვედა საზღვარი სარადიოლოკაციო დამიზნებისათვის დადგენილ მინიმალურ აბსოლუტურ სიმაღლეზე მაღლაა და მეტეოროლოგიური პირობები იძლევა იმის საშუალებას, რომ დარწმუნებით ჩაითვალოს დასაფრენად ვიზუალური შესვლისა და დაფრენის შესრულების შესაძლებლობა.
2. დასაფრენად ვიზუალური შესვლის ნებართვა გაიცემა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც პილოტმა მოახსენა, რომ იგი ხედავს აეროდრომს ან წინ მყოფ საჰაერო ხომალდს, რის შემდეგაც, როგორც წესი, რადიოლოკაციური დამიზნება წყდება.
მუხლი 94🔗. დასაფრენად შესვლა რადიოლოკატორით
1. დროის იმ შუალედში, როდესაც რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე უზრუნველყოფს დასაფრენად შესვლას მიმოხილვითი ან დაფრენის რადიოლოკატორით, იგი თავისუფლდება სხვა ნებისმიერი ვალდებულებებისაგან, რომელიც უშუალოდ არ არის დაკავშირებული დასაფრენად ასეთ შესვლასთან.
2. რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე, რომელიც დასაფრენად შესვლას უზრუნველყოფს რადიოლოკატორით, ფლობს ინფორმაციას დაბრკოლებების გადაფრენის აბსოლუტური/ფარდობითი სიმაღლის შესახებ, რომელიც დადგენილია დასაფრენად შესვლის შესრულების თითოეული ტიპისათვის.
3. რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლის დაწყებამდე, სხ-ს ეცნობება:
ა) გამოსაყენებელი ადზ;
ბ) დაბრკოლებათა გადაფრენის შესაბამისი მინიმალური აბსოლუტური/ფარდობითი სიმაღლე;
გ) ნომინალური გლისადის დახრის კუთხე (სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მითითებით ან სხ-ის მოთხოვნით), დაშვების დაახლოებითი სიჩქარე, რომლის დაცვაც აუცილებელია;
დ) რადიოკავშირის მტყუნებისას შესასრულებელი წესები, თუ ეს წესები გამოქვეყნებული არ არის სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებულებში.
4. როდესაც, რაიმე მიზეზის გამო, რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლის გაგრძელება შეუძლებელია, სხ-ს დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს დასაფრენად რადიოლოკატორით შესვლის ან ასეთი შესვლის გაგრძელების შეუძლებელობა. დასაფრენად შესვლა, თუ ეს შესაძლებელია, უნდა გაგრძელდეს არარადიოლოკაციური საშუალებებით ან, თუ პილოტი იტყობინება დასაფრენად ვიზუალური შესვლის შესაძლებლობას.
5. რადიოლოკატორით დასაფრენად შემსვლელ სხ-ს დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე უნდა შეახსენონ, რომ აუცილებელია შასის გამოშვებისა და საკეტზე დაყენების შემოწმება.
6. თუ არ არის სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს სხვა მითითება, მაშინ რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურემ სააეროდრომო მეთვალყურეს ან, შესაბამის შემთხვევებში, საპროცედურო კონტროლის მეთვალყურეს უნდა აცნობოს რადიოლოკატორით დასაფრენად შემსვლელი სხ-ის მდებარეობა 8 საზ. მილის (15 კმ-ის) ტოლ მანძილზე მიწასთან შეხების წერტილიდან. თუ ამ დროისთვის დაფრენის ნებართვა მიღებული არ არის, მიწასთან შეხების წერტილიდან დაახლოებით 4 საზ. მილის (8 კმ-ის) დაშორებაზე უნდა გაკეთდეს მორიგი შეტყობინება და დაფრენის ნებართვის მოთხოვნა.
7. თუ განსაკუთრებული გარემოებით სხვა რამ არ არის მოთხოვნილი, რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურის მითითებები მეორე წრეზე წასვლის შესახებ უნდა შეესაბამებოდეს მეორე წრეზე წასვლის დადგენილ სქემას და შეიცავდეს მონაცემებს სიმაღლის შესახებ, რომელიც უნდა აიღოს სხ-მა და კურსის შესახებ, რომლითაც სხ-ს შეეძლება დარჩენა მეორე წრეზე წასვლის არეში, მეორე წრეზე წასვლის სქემით ფრენის სრული დროის განმავლობაში.
მუხლი 95🔗. პროცედურები მიმოხილვითი რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე
1. დასაფრენად ზუსტი შესვლის დაფრენის რადიოლოკატორის არსებობისას, დასკვნით მონაკვეთზე დასაფრენად შესვლა არ უნდა შესრულდეს მხოლოდ მიმოხილვითი რადიოლოკატორით, თუ არ არის დასაბუთებული დაჯერებულობა იმისა, რომ მეტეოროლოგიური პირობები იძლევა მიმოხილვითი რადიოლოკატორით დასაფრენად წარმატებული შესვლის შესაძლებლობას.
2. მიმოხილვითი რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლა ხორციელდება მხოლოდ იმ პირობებში, როდესაც რადიოლოკატორის ინდიკატორზე არის შესაბამისი მარკირება გამოსაყენებელი ადზ-ის ღერძულა ხაზის გაგრძელების მიმართ ადგილმდებარეობისა და მიწასთან შეხების წერტილამდე მანძილის ინფორმაციით უზრუნველსაყოფად. ეს აღჭურვილობა სპეციალურად მტკიცდება სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ აღნიშნული მიზნით გამოსაყენებლად.
3. მიმოხილვითი რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლისას, რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურემ უნდა დაიცვას შემდეგი დებულებები:
ა) დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე ფრენის დაწყების მომენტში ან მანამდე, სხ-ს ეცნობება წერტილი, რომელშიც შეწყდება დასაფრენად შესვლა მიმოხილვითი რადიოლოკატორით;
ბ) სხ-ს ეცნობება იმ წერტილში მისვლის შესახებ, საიდანაც გაანგარიშების მიხედვით უნდა დაიწყოს დაშვება და უშუალოდ ამ წერტილში მისვლამდე სხ-ს ეცნობება დაბრკოლებების გადაფრენის აბსოლუტური/ფარდობითი სიმაღლე და მიეთითება დაშვების დაწყება და გადაწყვეტილების მიღების ფარდობითი სიმაღლის დაცვის შემოწმება;
გ) მითითებები აზიმუტის შესახებ გადაიცემა დასაფრენად ზუსტი შესვლის მეთოდიკის შესაბამისად;
დ) დაფრენისას მიწასთან შეხების წერტილიდან დაშორების ინფორმაცია გადაიცემა ყოველი საზ. მილის (2 კმ-ის) შემდეგ.
ე) ყოველი საზ. მილის (2კმ-ის) შემდეგ მანძილის შესახებ ინფორმაციასთან ერთად გადაიცემა აგრეთვე გაანგარიშებული მონაცემები იმ დონეების შესახებ, რომელთაც გადაკვეთს სხ გლისადის დაცვისას;
ვ) მიმოხილვითი რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლა წყდება:
ვ.ა) მიწასთან შეხების წერტილიდან 2 საზ. მილის (4კმ-ის) ტოლ მანძილზე, გარდა ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა;
ვ.ბ) სხ-ის შესვლამდე მუდმივი რადიოლოკაციური დაბრკოლებების არეში;
ვ.გ) როდესაც პილოტი იტყობინება დასაფრენად ვიზუალური შესვლის შესაძლებლობას.
4. იმ შემთხვევაში, როდესაც სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო მიიჩნევს, რომ რადიოლოკაციური მოწყობილობების სიზუსტე იძლევა ამის შესაძლებლობას, დასაფრენად შესვლა მიმოხილვითი რადიოლოკატორით შეიძლება გაგრძელდეს ადზ-ის ზღურბლამდე ან დადგენილ წერტლამდე, რომელიც მდებარეობს მიწასთან შეხების წერტილიდან 2 საზ. მილზე (4 კმ-ზე) ნაკლებ მანძილზე, და ამ შემთხვევაში:
ა) ინფორმაცია მანძილისა და დონის შესახებ გადაიცემა ყოველი 0,5 საზ. მილის (1 კმ-ის) შემდეგ;
ბ) გადაცემა არ უნდა შეწყდეს 5 წმ-ზე მეტი დროით, როდესაც სხ იმყოფება მიწასთან შეხების წერტილიდან 4 საზ. მილის (8 კმ-ის) ფარგლებში;
გ) რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე თავისუფლდება ყველა სხვა ვალდებულებებისაგან, გარდა დასაფრენად კონკრეტული შესვლის უზრუნველყოფასთან უშუალოდ დაკავშირებულისა.
5. დონეები, რომელთაც გადაკვეთს სხ საჭირო გლისადის დაცვისას და მიწასთან შეხების წერტილიდან დაშორების შესაბამისი მონაცემები გაითვლება წინასწარ და ისეთნაირად, რომ რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურეს ნებისმიერ დროს შეეძლოს ამ მაჩვენებლების გამოყენება.
მუხლი 96🔗. პროცედურები დაფრენის რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე
1. რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე დასაფრენად ზუსტი შესვლის უზრუნველყოფის მთელი დროის განმავლობაში თავისუფლდება ნებისმიერი სხვა ვალდებულებისაგან, რომელიც უშუალოდ არ არის დაკავშირებული დასაფრენად მოცემულ კონკრეტულ შესვლასთან.
2. სხ-ის მართვა, რომელიც დასაფრენად შესვლისას უზრუნველყოფილია დასაფრენი რადიოლოკატორით, გადაეცემა რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურეს, რომელიც პასუხისმგებელია დასაფრენად ზუსტად შესვლაზე, როდესაც აღნიშნული სხ გლისადაზე გასვლის წერტილიდან იმყოფება არანაკლებ 1 საზ. მილის (2 კმ-ის) დაშორებით, თუ სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
3. როდესაც სხ-ის მართვას იღებს დასაფრენად ზუსტად შესვლაზე პასუხისმგებელი რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე, ხორციელდება დასაფრენად ზუსტი შესვლისას გამოყენებული კავშირის არხის შემოწმება და პილოტს ეცნობება, რომ არ მოითხოვება შემდგომი გადაცემების დამოწმება. ამის შემდეგ, სანამ სხ იმყოფება დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე, გადაცემები არ უნდა შეწყდეს 5 წმ-ზე მეტი დროით.
4. პილოტს, დროის განსაზღვრულ შუალედებში, ეცნობება სხ-ის ადგილმდებარეობა ადზ-ის ღერძულა ხაზის გაგრძელების მიმართ. საჭიროების შემთხვევაში, ეძლევა კურსის შესწორება, რათა სხ დაბრუნებულ იქნეს ადზ-ის ღერძულა ხაზის გაგრძელებაზე.
5. აზიმუტიდან გადახრის შემთხვევაში, პილოტმა არ უნდა განახორციელოს კორექტირება სპეციალური მითითების გარეშე.
6. სხ-ის ეცნობება გლისადაში შესვლის წერტილთან მიახლოების შესახებ, და უშუალოდ გლისადაზე გასვლის წინ ეძლევა მითითება დაშვებაზე და გადაწყვეტილების მიღების აბსოლუტური/ფარდობითი სიმაღლის დაცვის შემოწმებაზე. ამის შემდეგ, დროის გარკვეულ შუალედებში სხ-ს ეცნობება ადგილმდებარეობა გლისადის მიმართ. თუ არ არის შესწორების აუცილებლობა, დროის გარკვეულ შუალედებში სხ-ს ეცნობება, რომ ის იმყოფება გლისადაზე. თუ სხ-ს მიერ გადახრის გასასწორებლად მიღებული ზომები ითვლება არასაკმარისად, მას გლისადიდან გადახრის ინფორმაციასთან ერთად მიეთითება დაშვების სიჩქარის შეცვლა. სხ-ს უშუალოდ გლისადის დაკავების წინაც კი ეცნობება, როდესაც ის იწყებს გლისადაზე დაბრუნებას.
7. გლისადიდან გადახრის შემთხვევაში, პილოტმა, მეთვალყურის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე, უნდა განახორციელოს კორექტირება იმ შემთხვევებშიც კი, როდესაც არ არის გაცემული კონკრეტული მითითებები.
8. სხ-ის მიერ იმ წერტილის მიღწევამდე, რომელიც მდებარეობს მიწასთან შეხების წერტილიდან 2 საზ. მილ (4კმ) ან მეტ მანძილზე (რომელიც აუცილებელია სიჩქარული სხ-თვის) შეიძლება დაშვებულ იქნეს გლისადიდან გარკვეული გადახრები და ამასთან აუცილებელი არ არის გლისადის ზემოთ ან ქვემოთ კონკრეტული ფუტების (ან მეტრების) მითითება, თუ ეს არ მოითხოვება იმისათვის, რომ განსაკუთრებით გაესვას ხაზი წანაცვლების სიჩქარეს ან გადახრის ხარისხს. ამის შემდეგ გლისადიდან ნებისმიერი გადახრის შესახებ უნდა ეცნობოს სხ-ს, უპირატესად გლისადის ზემოთ ან ქვემოთ კონკრეტული მანძილის (მეტრებში ან ფუტებში) მითითებით.
9. დაფრენისას მიწასთან შეხების წერტილამდე დაშორების ინფორმაცია უნდა გადაიცეს ყოველი 1 საზ. მილის (2კმ-ის) შემდეგ, სანამ სხ მიაღწევს 4 საზ. მილის (8 კმ-ის) ტოლ მანძილს მიწასთან შეხების წერტილიდან. ამის შემდეგ, ინფორმაცია მანძილის შესახებ უნდა გადაიცეს დროის უფრო მოკლე შუალედებით, მაგრამ, პირველ რიგში, გადაიცემა ინფორმაცია ადგილის კუთხისა და აზიმუტის, და აგრეთვე დამიზნების შესახებ.
10. დაფრენის რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლა წყდება, როდესაც სხ უახლოვდება წერტილს, რომელზეც გლისადა გადის დაბრკოლებათა გადაფრენის აბსოლუტურ სიმაღლეზე. მიუხედავად ამისა, მეთვალყურე აგრძელებს ინფორმაციის გადაცემას მანამ, სანამ სხ არ მიაღწევს ადზ-ის ზღურბლს ან არ იქნება მისგან მანძილზე, რომელიც შეიძლება დადგენილ იქნეს სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ შესაბამისი აღჭურვილობის შესაძლებლობის გათვალისწინებით.
11. თუ დაფრენის რადიოლოკატორის ინფორმაცია მიუთითებს, რომ სხ-მა შეიძლება დაიწყოს მეორე წრეზე წასვლა, მაშინ რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე ახორციელებს შემდეგ ქმედებებს:
ა) პილოტისგან პასუხის მისაღებად საკმაო დროის არსებობისას (მაგ. როდესაც სხ იმყოფება 2 საზ. მილზე (4 კმ-ზე) მეტ მანძილზე დაფრენის წერტილიდან), რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე სხ-ს აწვდის ინფორმაციას გლისადის ზემოთ მისი სიმაღლის შესახებ და ეკითხება პილოტს, განზრახული აქვს თუ არა მეორე წრეზე წასვლა. პილოტისგან დადებითი პასუხის მიღების შემთხვევაში, რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე იძლევა მეორე წრეზე წასვლის მითითებებს (იხ. 93-ე მუხლის მე-7 პუნქტი);
ბ) პილოტისგან პასუხის მისაღებად საკმაო დროის არარსებობისას (მაგ. როდესაც სხ იმყოფება 2 საზ. მილზე (4კმ) ან ნაკლებ მანძილზე დაფრენის წერტილიდან), საჭიროა დასაფრენად ზუსტი შესვლის გაგრძელება და ამასთან ხაზგასმით აღინიშნება სხ-ის გლისადიდან გადახრის შესახებ და დასაფრენად ზუსტი შესვლა წყდება ამისათვის განსაზღვრულ წერტილში. თუ რადიოლოკაციური ინფორმაცია მოწმობს იმაზე, რომ სხ ასრულებს მეორე წრეზე წასვლას განსაზღვრული წერტილის მიღწევამდე ან მისი გავლის შემდეგ, მაშინ რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე გასცემს მეორე წრეზე წასვლის მითითებებს (იხ. 93-ე მუხლის მე-7 პუნქტი).
მუხლი 97🔗. რადიოლოკაციური მართვის გადაცემა მმრლ-ის გამოყენებისას
1. შეძლებისდაგვარად, უნდა განხორციელდეს რადიოლოკაციური მართვის გადაცემა, რათა არ დაირღვეს რადიოლოკაციური მომსახურება.
2. იმ შემთხვევებში, როდესაც გამოიყენება მმრლ და რადიოლოკაციური სისტემა უზრუნველყოფს ინდიკატორზე რადიოლოკაციური მეთვალყურეობის შესაბამისი ფორმულიარების მქონე სხ-ის რადიოლოკაციური ადგილმდებარეობის ასახვას, მაშინ სხ-ების რადიოლოკაციური მართვის გადაცემა შეიძლება განხორციელდეს მეზობელ სამეთვალყურეო პუნქტებს ან სმმ-ის მეზობელ ორგანოებს შორის წინასწარი კოორდინაციის გარეშე, იმ პირობით, რომ:
ა) მართვის გადაცემამდე მიმღებ მეთვალყურეს მიეწოდება გადაცემას დაქვემდებარებული სხ-ის ფრენის გეგმის განახლებული ინფორმაცია, მმრლ-ის ინდივიდუალური მინიჭებული კოდის ჩათვლით;
ბ) მიმღები მეთვალყურის განკარგულებაში არსებული რადიოლოკატორის მოქმედების არე საშუალებას აძლევს მას რადიოლოკატორის ინდიკატორზე მართვის გადაცემამდე დაინახოს შესაბამისი სხ და ამოიცნოს ის საწყისი გამოძახებისას ან სასურველია საწყის გამოძახებამდე;
გ) როდესაც მეთვალყურეები არ იმყოფებიან ერთმანეთის გვერდით, ისინი უზრუნველყოფილნი არიან მუდმივი პირდაპირი ორმხრივი სამეტყველო კავშირის საშუალებებით, რაც აძლევს მათ ერთმანეთთან კავშირის მეყსეული დამყარების საშუალებას;
დ) სმმ-ის ორ მეზობელ ორგანოს შორის შეთანხმებებში ან სპეციალურ ინსტრუქციებში (სამეთვალყურეო ორგანოს შიგნით მართვის გადაცემაზე) გათვალისწინებულია მართვის გადაცემის წერტილი (წერტილები) და დაცვას დაქვემდებარებული სხვა პირობები. მაგ.: ფრენის მიმართულება, დადგენილი ეშელონები, კავშირის გადაცემის პუნქტები და, განსაკუთრებით, სხ-ების ეშელონირების შეთანხმებული მინიმუმები, მათ შორის ერთმანეთის მიყოლებით მფრენი სხ-ებისა, რომელთა მართვაც ექვემდებარება გადაცემას და რომელთა დაკვირვება ხდება ინდიკატორზე;
ე) ინსტრუქციებში ან შეთანხმებებში კონკრეტულად არის მითითებული, რომ რადიოლოკაციური მართვის გადაცემის მოცემული სახის გამოყენება შეიძლება შეწყდეს ნებისმიერ დროს მიმღები მეთვალყურის მიერ, როგორც წესი, წინასწარ შეთანხმებული შეტყობინებით;
ვ) მიმღებ მეთვალყურეს დროულად ეცნობება ნებისმიერი მითითება ფრენის სიმაღლის (ეშელონის), სიჩქარის ან დამიზნების შესახებ, რომლებიც მოიცემა სხ-ს მართვის გადაცემის წინ და რომელთა შესაბამისად იცვლება სხ-ის ფრენის სავარაუდო მიმდინარეობა მართვის გადაცემის წერტილში.
3. იქ, სადაც გამოიყენება პირველადი რადიოლოკატორი და მმრლ, მაგრამ არ მოქმედებს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის დებულებები, სხ-ის მოძრაობის რადიოლოკაციური მართვის გადაცემა შეიძლება განხორციელდეს მეზობელ სამეთვალყურეო პუნქტებს ან სმმ-ის ორ მეზობელ ორგანოს შორის, იმ პირობით, რომ:
a) რადიოლოკაციური კონტროლის მიმღებ მეთვალყურეს გადაეცა რადიოლოკაციური ამოცნობა ან იგი დადგენილია უშუალოდ მეთვალყურის მიერ;
ბ) როდესაც მეთვალყურეები ერთმანეთის გვერდით არ იმყოფებიან, ისინი უზრუნველყოფილნი არიან მუდმივად ხელმისაწვდომი ორმხრივი პირდაპირი სამეტყველო კავშირის საშუალებებით, რაც აძლევს მათ ერთმანეთთან კავშირის მეყსეულად დამყარების საშუალებას;
გ) რადიოლოკაციური ეშელონირების მინიმუმები, რადიოლოკაციური მართვის ქვეშ მყოფ სხვა სხ-თან მიმართებით, შეესაბამება რადიოლოკაციური კონტროლის შესაბამის სექტორებსა და ორგანოებს შორის რადიოლოკაციური მართვის გადაცემისას ნებადართულ მინიმუმებს;
დ) მიმღებ მეთვალყურეს მართვის გადაცემის პუნქტში დროულად ეცნობება ნებისმიერი მითითება სხ-ის ეშელონის, სიჩქარის ან დამიზნების შესახებ;
ე) რადიოლოკაციური კონტროლის გადამცემი მეთვალყურე ინარჩუნებს რადიოკავშირს სხ-თან მანამ, სანამ რადიოლოკაციური კონტროლის მიმღები მეთვალყურისაგან არ მიიღებს თანხმობას ამ სხ-ის რადიოლოკაციური მომსახურების პასუხისმგებლობაზე. ამის შემდეგ სხ-ს უნდა მიეთითოს შესაბამის სიხშირეზე გადასვლა და ამ მომენტიდან ის იმყოფება რადიოლოკაციური კონტროლის მიმღები მეთვალყურის მართვის ქვეშ.
მუხლი 98🔗. რადიოლოკატორის გამოყენება საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების დროს
1. რადიოლოკატორის ინდიკატორზე წარმოდგენილი ინფორმაცია შეიძლება გამოყენებულ იქნას საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების ქვემოთ მოყვანილი ფუნქციების განსახორციელებლად.
2. რაიონული სამეთვალყურეო პუნქტის ფუნქციებია:
ა) აუცილებელი რადიოლოკაციური მომსახურების უზრუნველყოფა საჰაერო სივრცის გამოყენების გაუმჯობესების, შეფერხებათა შემცირების, ფრენის პირდაპირი მარშრუტების და შედარებით ოპტიმალური პროფილების შეთავაზებისა და აგრეთვე ფრენების უსაფრთხოების ამაღლების მიზნით;
ბ) გამფრენი სხ-ების უზრუნველყოფა რადიოლოკაციური დამიზნებით, გამფრენ სხ-ების აჩქარებული და ეფექტური ნაკადის ორგანიზების ხელშეწყობისა და საკრეისერო ეშელონამდე სიმაღლის აღების აჩქარების მიზნით;
გ) სხ-ების უზრუნველყოფა რადიოლოკაციური დამიზნებით, შესაძლო კონფლიქტური ვითარების აღმოფხვრის მიზნით;
დ) დამფრენი სხ-ების უზრუნველყოფა რადიოლოკაციური დამიზნებით, დაფრენის შემსრულებელი სხ-ების აჩქარებული და ეფექტური ნაკადის ორგანიზების მიზნით;
ე) ეშელონირების უზრუნველყოფა და მოძრაობის ჩვეული ნაკადის დაცვა, რადიოლოკატორის მოქმედების არეში მყოფ სხ-ზე კავშირის მტყუნებისას;
ვ) საჰაერო მოძრაობის რადიოლოკაციური მეთვალყურეობის უზრუნველყოფა;
ზ) შესაბამის შემთხვევებში, საჰაერო მოძრაობაზე თვალყურის დევნება ურადიოლოკაციო კონტროლის მეთვალყურის შემდეგი ინფორმაციით უზრუნველყოფის მიზნით:
ზ.ა) დაზუსტებული ინფორმაცია კონტროლირებადი სხ-ების ადგილმდებარეობის შესახებ;
ზ.ბ) დამატებითი ინფორმაცია სხვა მოძრაობის შესახებ;
ზ.გ) ინფორმაცია სხ-ის ნებისმიერი მნიშვნელოვანი გადახრის შესახებ.
3. მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის ფუნქციებია:
ა) აუცილებელი რადიოლოკაციური მომსახურების უზრუნველყოფა საჰაერო სივრცის გამოყენების გაუმჯობესების, შეფერხებების შემცირების, ფრენის პირდაპირი მარშრუტებისა და შედარებით ოპტიმალური პროფილების შეთავაზებისა და აგრეთვე ფრენების უსაფრთხოების ამაღლების მიზნით;
ბ) გამფრენი სხ-ების უზრუნველყოფა რადიოლოკაციური დამიზნებით გამფრენი საჰაერო ხომალდების აჩქარებული და ეფექტური ნაკადის ორგანიზების ხელშეწყობისა და საკრეისერო ეშელონამდე სიმაღლის აღების აჩქარების მიზნით;
გ) საჰაერო ხომალდების უზრუნველყოფა რადიოლოკაციური დამიზნებით შესაძლო კონფლიქტური ვითარების აღმოფხვრის მიზნით;
დ) ეშელონირების უზრუნველყოფა და მოძრაობის ჩვეული ნაკადის დაცვა რადიოლოკატორის მოქმედების არეში მყოფ სხ-ზე კავშირის მტყუნებისას;
ე) საჰაერო მოძრაობის რადიოლოკაციური მეთვალყურეობის უზრუნველყოფა;
ვ) რადიოლოკაციური დამიზნების უზრუნველყოფა სხ-ის მართვაში ეკიპაჟების ხელშეწყობის მიზნით, მაგ. სხ-ის მისამართავად რადიოლოკაციური საშუალებისკენ ან მისგან, ამინდის არახელსაყრელი პირობების მქონე რაიონებიდან დაშორებით ან ამ რაიონების შემოვლით და ა.შ.;
ზ) შესაბამის შემთხვევებში, საჰაერო მოძრაობის თვალყურის დევნება ურადიოლოკაციო კონტროლის მეთვალყურის შემდეგი ინფორმაციით უზრუნველყოფის მიზნით:
ზ.ა) დაზუსტებული ინფორმაცია კონტროლირებადი სხ-ების ადგილმდებარეობის შესახებ;
ზ.ბ) დამატებითი ინფორმაცია სხვა მოძრაობის შესახებ;
ზ.გ) ინფორმაცია სხ-ის ნებისმიერი მნიშვნელოვანი გადახრის შესახებ.
თ) დამფრენი სხ-ების უზრუნველყოფა რადიოლოკაციური დამიზნებით დაფრენის შემსრულებელი სხ-ების აჩქარებული და ეფექტური ნაკადის ორგანიზების მიზნით;
ი) დამფრენი სხ-ების უზრუნველყოფა რადიოლოკაციური დამიზნებით დასაფრენად შესვლის დასკვნითი მონაკვეთის საშუალებებზე გასაყვანად, რომელთა ჩვენებების ინტერპრეტირებას ახორციელებს პილოტი;
კ) დამფრენი სხ-ების უზრუნველყოფა რადიოლოკაციური დამიზნებით იმ წერტილამდე, საიდანაც შესაძლებელია დასაფრენად შესვლის განხორციელება;
ლ) დამფრენი სხ-ების უზრუნველყოფა რადიოლოკაციური დამიზნებით წერტილამდე, საიდანაც შესაძლებელია დაფრენის განხორციელება დაფრენის რადიოლოკატორის ან მიმოხილვითი რადიოლოკატორის მეშვეობით;
მ) რადიოლოკაციური ეშელონირების უზრუნველყოფა:
მ.ა) ერთიმეორის მიყოლებით ამფრენ სხ-ებს შორის;
მ.ბ) ერთიმეორის მიყოლებით დამფრენ სხ-ებს შორის;
მ.გ) გამფრენ სხ-სა და მის კვალდაკვალ დამფრენ სხ-ს შორის.
4. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის ფუნქციებია:
ა) სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს ნებართვითა და მის მიერ დადგენილი პირობების შესაბამისად, შესაძლებელია მიმოხილვითი რადიოლოკატორის გამოყენება სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურების შემდეგი ფუნქციების შესასრულებლად:
ა.ა) სხ-ის რადიოლოკაციური კონტროლი დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე;
ა.ბ) აეროდრომის მიდამოებში მყოფი სხვა საჰაერო ხომალდების რადიოლოკაციური კონტროლი;
ა.გ) ერთიმეორის მიყოლებით გამფრენი სხ-ების რადიოლოკაციური ეშელონირება;
ა.დ) ვფწ-ით მფრენი სხ-ების სანაოსნო ხელშეწყობა.
ბ) ვფწ-ით სპეციალური ფრენების უზრუნველყოფა არ ხორციელდება რადიოლოკაციური დამიზნებით, გარდა იმ განსაკუთრებული გარემოებებისა, როგორიცაა მაგ.: ავარიული მდგომარეობა;
გ) ვფწ-ით მფრენი სხ-ების რადიოლოკაციური დამიზნების დროს აუცილებელია სიფრთხილის გამოვლენა, რათა შესაბამისი საჰაერო ხომალდები შემთხვევით არ აღმოჩნდნენ სახელსაწყო მეტეოროლოგიურ პირობებში.
თავი VIII
ეშელონირება
მუხლი 99🔗. ზოგადი დებულებები
1. ვერტიკალური ან ჰორიზონტალური ეშელონირება ხორციელდება:
ა) A კლასის საჰაერო სივრცეში მფრენ ყველა სხ-ს შორის;
ბ) C კლასის საჰაერო სივრცეში სფწ-ით მფრენ ყველა სხ-ს შორის;
გ) C კლასის საჰაერო სივრცეში სფწ-ით და ვფწ-ით მფრენ სხ-ებს შორის;
დ) სფწ-ით ფრენებისა და ვფწ-ით სპეციალური ფრენების შემსრულებელ სხ-ებს შორის;
ე) ვფწ-ით სპეციალური ფრენების შემსრულებელ სხ-ებს შორის.
2. ჰორიზონტალური ეშელონირება მოიცავს:
ა) გვერდით ეშელონირებას;
ბ) გასწვრივ ეშელონირებას;
გ) რადიოლოკაციურ ეშელონირებას.
მუხლი 100🔗. ვერტიკალური ეშელონირება
1. ვერტიკალური ეშელონირება ხორციელდება ფრენების სხვადასხვა დონეზე შესრულებით, რომელიც გამოიხატება ფრენის ეშელონებით ან აბსოლუტური სიმაღლის სიდიდეებით სიმაღლის საზომის დაყენების დადგენილი წესის გამოყენებით.
2. ვერტიკალური ეშელონირება შეიძლება გამოყენებულ იქნას სიმაღლის აღებისა და სიმაღლიდან დაშვების შემსრულებელ სხ-ებს შორის. ამასთან, აუცილებელია ეკიპაჟს მიეთითოს სიმაღლის აღების ან დაშვების გარკვეული შვეული სიჩქარე შემდეგი პირობების დაცვით:
a) ვერტიკალური ეშელონირება აუცილებელია დამყარდეს ამ პროცედურის განხორციელებამდე;
b) ვერტიკალური ეშელონირება უნდა იყოს მუდმივი ან მზარდი.
3. სხ-თვის შვეული სიჩქარის დანიშვნისას აუცილებელია სხ-ის მოცემული ტიპისათვის გათვალისწინებული მნიშვნელობების დაცვა.
4. წინა ინსტრუქციების შეცვლისას, აუცილებელია სხ-ის ეკიპაჟს ეცნობოს ადრე გაცემული მითითებების ან დადგენილი შეზღუდვების მოხსნის შესახებ.
5. როდესაც სხ-ის ეკიპაჟი მოახსენებს, რომ ის ათავისუფლებს დაკავებულ ეშელონს, ეს ეშელონი შეიძლება დაენიშნოს სხვა სხ-ს. ამ პროცედურის განხორციელებისას, ყურადსაღებია სიმაღლის აღებისა და დაშვების განსხვავებული სიჩქარეები. თუ ცნობილია, რომ ადგილი აქვს ძლიერ ტურბულენტობას, გამათავისუფლებული ეშელონის დანიშვნა უნდა გადაიდოს იმ მომენტამდე, სანამ ეშელონის გამთავისუფლებელი სხ არ მოახსენებს მის მიერ სხვა ეშელონის დაკავებას აუცილებელი მინიმუმის გათვალისწინებით.
6. ვერტიკალური ეშელონირების მინიმუმებია:
ა) 1000 ფუტი (300 მ) საჰაერო ხომალდებს შორის, რომლებიც ფრენებს ასრულებენ 290 (8850) ეშელონზე/ეშელონის ქვემოთ;
ბ) 2000 ფუტი (600 მ) საჰაერო ხომალდებს შორის, რომლებიც ფრენებს ასრულებენ 290 (8850) ეშელონზე/ეშელონის მაღლა.
მუხლი 101🔗. გვერდითი ეშელონირება
1. ერთ დონეზე სხ-ების გვერდითი ეშელონირების უზრუნველსაყოფად მოითხოვება, რომ ისინი ფრენას ასრულებდნენ განსხვავებულ მარშრუტებზე ან სხვადასხვა გეოგრაფიულ ადგილებზე, რომლებიც განისაზღვრება ვიზუალური დაკვირვებით, სანაოსნო საშუალებებით ან ზონალური ნაოსნობის (ზნ) აღჭურვილობის გამოყენებით.
2. გვერდითი ეშელონირება ხორციელდება შემდეგი ხერხებით:
ა) ერთი და იგივე სანაოსნო საშუალებების გამოყენებისას ადგილმდებარეობის შეტყობინებით, რაც მკაფიოდ მიუთითებს სხ-ების ყოფნას განსხვავებული გეოგრაფიული პუნქტების თავზე, რომლებიც განისაზღვრებიან ვიზუალურად ან სანაოსნო საშუალებებზე ორიენტირების გზით (იხ. №3 დანართი, ნახ. 3).
ბ) ერთი და იგივე ან განსხვავებული გეოგრაფიული პუნქტების გამოყენებისას სხ-გან მოითხოვება ფრენის შესრულება მიმართულების დადგენილ ხაზებზე, რომლებიც ერთმანეთისგან დაშორებულია იმ მინიმალური სიდიდით, რაც გათვალისწინებულია სანაოსნო საშუალების ან მეთოდისათვის და გამოიყენება შემდეგნაირად:
ბ.ა) მეტად მაღალი სიხშირის წრიული რადიოშუქურა (წრშ) (VOR): არა ნაკლები 150 და ამ საშუალებიდან 15 საზ. მილზე (28კმ) ან მეტ მანძილზე დაშორებით (იხ. №3 დანართი, ნახ. 4);
ბ.ბ) მიუმართავი რადიოშუქურა (NDB): არა ნაკლები 300 და ამ საშუალებიდან 15 საზ. მილზე (28კმ) ან მეტ მანძილზე დაშორებით (იხ. №3 დანართი, ნახ. 5);
ბ.გ) ნაოსნობა გამოთვლის მეთოდით: საჰაერო ხომალდები იმყოფებიან მიმართულების ხაზებზე, რომელთა შორის დაცილების კუთხე არა ნაკლებ 450-ია და მიმართულების ამ ხაზების გადაკვეთის წერტილიდან დაშორებულია 15 საზ. მილზე (28კმ) ან მეტ მანძილზე. ამასთან, ეს წერტილი განისაზღვრება ან ვიზუალურად ან სანაოსნო საშუალებებზე ორიენტირების გზით და ორივე სხ შორდება გადაკვეთის წერტილს (იხ. №3 დანართი, ნახ. 6);
ბ.დ) ფრენები ზონალური ნაოსნობის (ზნ) გამოყენებით: სულ მცირე 150-იანი კუთხით მაინც დაშორებულ მიმართულების ხაზზე მყოფი სხ-ები. გვერდითი ეშელონირება ხორციელდება იმ შემთხვევაში, როდესაც ერთი სხ-ის მიმართულების ხაზის დაცული საჰაერო სივრცე არ ფარავს მეორე საჰაერო ხომალდის მიმართულების ხაზის დაცულ საჰაერო სივრცეს. ეს განისაზღვრება კუთხეთა სხვაობით მიმართულების ორ ხაზსა და შესაბამის დაცული საჰარო სივრცის მნიშვნელობებს შორის. მიღებული მნიშვნელობა გამოიხატება მანძილით მიმართულების ორი ხაზის, რომლებზეც ხორციელდება გვერდითი ეშელონირება, გადაკვეთის წერტილიდან დაშორებით.
გ) იმ სხ-ების გვერდითი ეშელონირება, რომლებიც იყენებენ განსხვავებულ სანაოსნო საშუალებებს ან როდესაც ერთი სხ იყენებს ზონალური ნაოსნობის აღჭურვილობას, ხორციელდება საჰაერო სივრცის დაცული არეების გადაფარვის დაუშვებლობის გზით, რომელიც დადგენილია მოცემული სანაოსნო საშუალების ან „მოთხოვნილი სანაოსნო მახასიათებლების“ (მსმ) ტიპისათვის.
დ) კონკრეტული საჰაერო სივრცის ფარგლებში ან კონკრეტულ მარშრუტებზე, რომლისთვისაც განსაზღვრულია მსმ, ზონალური ნაოსნობის აღჭურვილობის მქონე სხ-ებს შორის გვერდითი ეშელონირება მყარდება სხ-თვის მიმართულების პარალელური ხაზების ან სმმ-ის მარშრუტების ღერძულა ხაზებზე ფრენის მითითებით, რომლებიც ერთმანეთისაგან დაცილებულნი არიან მანძილით, რომელზეც გამორიცხულია მიმართულების ხაზების ან სმმ-ის მარშრუტების დაცული საჰაერო სივრცეების ურთიერთგადაფარვა.
შენიშვნა. სმმ-ის პარალელური მარშრუტების ღერძულა ზოლებს ან მიმართულების პარალელური ხაზებს შორის (რომელთათვისაც დადგენილია მსმ-ის ტიპი) გამყოფი მანძილი დამოკიდებული იქნება მსმ -ის შესაბამის დადგენილ ტიპზე.
3. იმ საჰაერო სივრცეში გადასვლისას, სადაც მიღებულია გვერდითი ეშელონირების უდიდესი მინიმუმი, საჰაერო ხომალდებს მიეთითება ფრენების შესრულება მიმართულების დადგენილ ხაზებზე:
ა) რომლებიც დაცილებულნი არიან შესაბამისი მინიმალური ინტერვალებით;
ბ) ცილდებიან ერთმანეთს არანაკლებ 150-იანი კუთხით მანამ, სანამ არ დამყარდება გვერდითი ეშელონირების გამოსაყენებელი მინიმუმი.
მუხლი 102🔗. გასწვრივი ეშელონირება
1. გასწვრივი ეშელონირებისას ინტერვალი ეშელონირებადი სხ-ების გაანგარიშებულ ადგილმდებარეობებს შორის არავითარ შემთხვევაში არ უნდა იყოს დადგენილ მინიმუმზე ნაკლები. მიმართულების ერთსა და იმავე ან განშორებად ხაზებზე მფრენი სხ-ების გასწვრივი ეშელონირება შეიძლება დამყარდეს ნამდვილი საჰაერო სიჩქარის ან მახის რიცხვის მეთოდის გამოყენებით.
2. გასწვრივი ეშელონირების დასამყარებლად საჭიროა სხ-ების გაფრენა დადგენილ დროს და ფრენისას დროის ისე განაწილება, რომ დადგენილ დროს მიაღწიონ გარკვეულ გეოგრაფიულ ადგილს ან გარკვეული გეოგრაფიული ადგილის თავზე დადგენილ დრომდე შეასრულონ ფრენა მოცდის რეჟიმში.
3. გასწვრივი ეშელონირებისას სხ-ის მოძრაობა უნდა განიხილებოდეს როგორც:
a) მოძრაობა ერთი მიმართულებით (თანმხვედრი), თუ მოძრაობის ტრაექტორიებს შორის სხვაობა შეადგენს 450-ზე ნაკლებს (იხ. №3 დანართი, ნახ. 7):
b) შემხვედრი მოძრაობა, თუ ერთი სხ-ის მოძრაობის ტრაექტორიას და მეორე სხ-ის მოძრაობის შემხვედრ ტრაექტორიას შორის სხვაობა შეადგენს 450-ზე ნაკლებს (იხ. №3 დანართი, ნახ 8):
გ) გადამკვეთი მოძრაობა, თუ მოძრაობის ტრაექტორიებს შორის სხვაობა შეადგენს 450-დან 1350-მდე (იხ. №3 დანართი, ნახ. 9):
მუხლი 103🔗. დროზე დაფუძნებული გასწვრივი ეშელონირების მინიმუმები
1. მიმართულების ერთსა და იმავე ხაზზე ფრენების შესრულებისას ეშელონირების მინიმუმი შეადგენს:
ა) 10 წუთს, თუ სანაოსნო საშუალებები იძლევა ადგილმდებარეობისა და სიჩქარის ხშირი განსაზღვრის შესაძლებლობას (იხ. №3 დანართი, ნახ. 10).
ბ) 5 წუთს ქვემოთ ჩამოთვლილ შემთხვევებში, იმ პირობით, რომ ყოველ ცალკეულ შემთხვევაში წინა სხ დაიცავს ნამდვილ საჰაერო სიჩქარეს, რომელიც 20 კვანძით (37კმ/სთ-ით) ან მეტით აღემატება მის უკან მდებარე სხ-ის სიჩქარეს (იხ. №3 დანართი, ნახ. 11).
ბ.ა) ერთი და იმავე აეროდრომიდან გაფრენილ სხ-ებს შორის;
ბ.ბ) მარშრუტზე სხ-ებს შორის, რომლებმაც მოახსენეს შეტყობინებათა გადაცემის ერთი და იმავე პუნქტის გავლა;
ბ.გ) გაფრენილ სხ-სა და მარშრუტზე სხ-ებს შორის მას შემდეგ, რაც მარშრუტზე მყოფმა სხ-მა მოახსენა შეტყობინებათა გადაცემის იმ პუნქტის გავლა, რომელიც მდებარეობს გაფრენის პუნქტიდან ისეთ ადგილზე, რომ გარანტირებულია 5-წუთიანი ინტერვალის დამყარება გამფრენი სხ-ის აღნიშნულ მარშრუტზე გასვლის მომენტში;
გ) 3 წუთს ამ მუხლის ბ) ქვეპუნქტში მოყვანილ შემთხვევაში, იმ პირობით, რომ ყოველ შემთხვევაში წინა სხ დაიცავს ნამდვილ საჰაერო სიჩქარეს, რომელიც 40 კვანძით (74კმ/სთ-ით) ან მეტით აღემატება მის უკან მდებარე სხ-ის სიჩქარეს (იხ. №3 დანართი, ნახ. 12):
2. მიმართულების გადამკვეთ ხაზებზე ფრენების შესრულებისას ეშელონირების მინიმუმი შეადგენს 10 წუთს, თუ სანაოსნო საშუალებები იძლევა ადგილმდებარეობისა და სიჩქარის ხშირად განსაზღვრის შესაძლებლობას (იხ. №3 დანართი, ნახ. 13).
3. სიმაღლის აღების ან დაშვების შესრულებისას, როდესაც სხ გადაკვეთს მიმართულების იმავე ხაზზე მფრენი მეორე სხ-ის ფრენის ეშელონს, მყარდება გასწვრივი ეშელონირების ქვემოთ მითითებული მინიმუმები:
ა) 10 წუთი, როდესაც არ ხორციელდება ვერტიკალური ეშელონირება, თუ სანაოსნო საშუალებები იძლევა ადგილმდებარეობისა და სიჩქარის ხშირად განსაზღვრის შესაძლებლობას (იხ. №3 დანართი, ნახ. 14, 15);
ბ) 5 წუთი, როდესაც არ ხორციელდება ვერტიკალური ეშელონირება იმ პირობით, რომ ეშელონის შეცვლა იწყება მეორე სხ-ის მიერ შეტყობინებათა გადაცემის კონკრეტული პუნქტის გავლის მოხსენებიდან ათი წუთის ფარგლებში (იხ. №3 დანართი, ნახ. 16, 17).
შენიშვნა. იმ შემთხვევაში, როდესაც ადგილი აქვს ფრენის ეშელონების მნიშვნელოვან ცვლილებას, დაშვების შემსრულებელ სხ-ს შეიძლება მიეცეს მისთვის მოსახერხებელი რომელიმე ეშელონის დაკავების ნებართვა მის ქვემოთ მყოფი სხ-ის თავზე, ხოლო სიმაღლის აღების შემსრულებელ სხ-ს - მისთვის მოსახერხებელი რომელიმე ეშელონის დაკავების ნებართვა მის ზემოთ მყოფი სხ-ის ქვევით, რათა შესაძლებელი იქნას ეშელონირების დამატებითი შემოწმების ჩატარება, რომელიც უზრუნველყოფილი იქნება ვერტიკალური ეშელონირების არარსებობისას.
4. სიმაღლის აღების ან დაშვების შესრულებისას მიმართულების გადამკვეთ ხაზებზე ეშელონირების მინიმუმი შეადგენს 10 წუთს, როდესაც არ ხორციელდება ვერტიკალური ეშელონირება, თუ სანაოსნო საშუალებები იძლევა ადგილმდებარეობისა და სიჩქარის ხშირად განსაზღვრის შესაძლებლობას (იხ. №3 დანართი, ნახ. 18, 19):
5. სიმაღლის აღების ან დაშვების შესრულებისას საწინააღმდეგო მიმართულების ხაზებზე იქ, სადაც არ ხდება გვერდითი ეშელონირება, ხორციელდება ვერტიკალური ეშელონირება სულ მცირე 10 წუთის განმავლობაში იმ გაანგარიშებულ დრომდე და მის შემდეგ, როდესაც საჰაერო ხომალდებმა უნდა ჩაუარონ ერთმანეთს ან გაანგარიშებულ დროს, როდესაც მათ ჩაუარეს ერთმანეთს (იხ. №3 დანართი, ნახ. 20). თუ დადგენილია, რომ საჰაერო ხომალდები უკვე დაცილდნენ ერთმანეთს, აღნიშნული მინიმუმის გამოყენება საჭირო არ არის.
მუხლი 104🔗. მანძილსაზომი მოწყობილობის (DME) გამოყენებისას მანძილზე დაფუძნებული გასწვრივი ეშელონირების მინიმუმები
1. ერთსა და იმავე საკრეისერო ეშელონზე მიმართულების ერთსა და იმავე ხაზზე ფრენების შესრულებისას ეშელონირების მინიმუმებია:
ა) 20 საზ. მილი (37კმ) იმ პირობით, რომ:
ა.ა) ყოველი საჰაერო ხომალდი სარგებლობს „მიმართულების ხაზზე“ DME-ის სადგურებით, და
ა.ბ) ეშელონირების შემოწმება ხდება საჰაერო ხომალდებიდან დროის მოკლე მონაკვეთებით DME -ის ჩვენებათა ერთდროული მიღების გზით, მინიმუმის დაცვის გარანტიის მიზნით (იხ. №3 დანართი, ნახ. 21).
ბ) 10 საზ. მილი (19კმ) იმ პირობით, რომ:
ბ.ა) წინა სხ იცავს ნამდვილ საჰაერო სიჩქარეს, რომელიც 20 კვანძით (37კმ/სთ-ით) ან მეტით აღემატება მის უკან მყოფი სხ-ის სიჩქარეს;
ბ.ბ) ყოველი საჰაერო ხომალდი სარგებლობს DME-ის სადგურებით “მიმართულების ხაზზე”; და
ბ.გ) ეშელონირების შემოწმება ხდება საჰაერო ხომალდებიდან დროის მოკლე მონაკვეთებით DME -ის ჩვენებათა ერთდროული მიღების გზით, რაც აუცილებელია იმის საგარანტიოდ, რომ მინიმუმი დამყარებულია და იქნება დაცული (იხ. №3 დანართი, ნახ. 22):
2. ერთსა და იმავე საკრეისერო ეშელონზე მიმართულების გადამკვეთ ხაზებზე ფრენების შესრულებისას გამოიყენება წინა პუნქტში გათვალისწინებული გასწვრივი ეშელონირება, იმ პირობით, რომ ყოველი სხ იტყობინება მანძილს სადგურამდე, რომელიც მდებარეობს მიმართულების ხაზების გადაკვეთის წერტილში და რომ მიმართულების ხაზებს შორის ფარდობითი კუთხე შეადგენს 900-ზე ნაკლებს (იხ. №3 დანართი, ნახ. 23, 24).
3. მიმართულების ერთსა და იმავე ხაზზე სიმაღლის აღების ან დაშვების შესრულებისას 10 საზ. მილი (19კმ) (იხ. №3 დანართი, ნახ. 25, 26), როდესაც არ ხორციელდება ვერტიკალური ეშელონირება, იმ პირობით, რომ:
ა) ყოველი სხ სარგებლობს მიმართულების ხაზზე განლაგებული DME -ის სადგურებით;
ბ) ერთი საჰაერო ხომალდი ინარჩუნებს გარკვეულ ეშელონს დროის იმ პერიოდში, როდესაც არ ხორციელდება ვერტიკალური ეშელონირება: და
გ) ეშელონირება განისაზღვრება სხ-დან DME-ის ჩვენებებათა ერთდროული მიღების გზით.
4. საწინააღმდეგო მიმართულების ხაზებზე სიმაღლის აღების ან დაშვების შესრულებისას საჰაერო ხომალდებს, რომლებიც სარგებლობენ DME-ის სადგურით მიმართულების ხაზზე, შეიძლება მიეცეს სიმაღლის აღების ან დაშვების ნებართვა სხვა სხ-ების მიერ დაკავებულ ეშელონებამდე, რომლებიც სარგებლობენ DME-ის სადგურით მიმართულების ხაზზე, ან ამ ეშელონებზე ქვემოთ იმ პირობით, რომ ზუსტად არის ცნობილი ამ სხ-ების ერთმანეთისაგან დაცილება და რომ ისინი ერთმანეთისაგან იმყოფებიან სულ მცირე 10 საზ. მილის მანძილზე ან სხვა იმ მანძილზე, რომელიც დაწესებულია სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ.
მუხლი 105🔗. მახის რიცხვის მეთოდით დროზე დაფუძნებული გასწვრივი ეშელონირების მინიმუმები
1. ამ მუხლით გათვალისწინებული მინიმუმები გამოიყენება იმ პირობით, რომ:
ა) შესაბამისი სხ-ები შეტყობინებას გადასცემენ ერთსა და იმავე პუნქტს და მოძრაობენ მიმართულების ერთსა და იმავე ხაზზე ან მიმართულების მუდმივად განშორებად ხაზებზე, თუ უზრუნველყოფილი არ არის ეშელონირების რომელიმე სხვა ტიპი;
ბ) სხ-ები შეტყობინებას გადასცემენ ერთსა და იმავე პუნქტს და რადიოლოკატორით ან სხვა საშუალებით შეიძლება იმის გარანტირება, რომ დროის შესაბამისი ინტერვალი უზრუნველყოფილი იქნება იმ პუნქტში, საიდანაც ისინი მოძრაობენ მიმართულების ერთსა და იმავე ხაზზე ან მიმართულების მუდმივად განშორებად ხაზებზე. მახის რიცხვის მეთოდის გამოყენებისას, მიმართულების ერთსა და იმავე ხაზზე ჰორიზონტალური ფრენისას ან სიმაღლის აღების ან დაშვებისას ტურბორეაქტიული სხ-ების გასწვრივი ეშელონირების მინიმუმი შეადგენს:
ა.ა) 10 წუთს (თუ გამოიყენება გასწვრივი ეშელონირების 10-წუთიანი მინიმუმი მახის
რიცხვის მეთოდით, მაშინ წინა სხ იცავს სიჩქარეს მახის რიცხვით, რომელიც ტოლი ან
მეტია მახის იმ რიცხვზე, რომელსაც იცავს მის უკან მყოფი სხ);
ა.ბ) 9-5 წუთის ჩათვლით, იმ პირობით, რომ წინა სხ იცავს სიჩქარეს მახის უფრო დიდი რიცხვით, ვიდრე მისი მომდევნო სხ, ამ ქვეპუნქტის №1 ცხრილის შესაბამისად:
ცხრილი №1
გასწვრივი ეშელონირების მინიმუმები
9 წთ, თუ წინა სხ იცავს 0,02 მახით მეტ სიჩქარეს, ვიდრე მის უკან მყოფი სხ
8 წთ, თუ წინა სხ იცავს 0,03 მახით მეტ სიჩქარეს, ვიდრე მის უკან მყოფი სხ
7 წთ, თუ წინა სხ იცავს 0,04 მახით მეტ სიჩქარეს, ვიდრე მის უკან მყოფი სხ
6 წთ, თუ წინა სხ იცავს 0,05 მახით მეტ სიჩქარეს, ვიდრე მის უკან მყოფი სხ
5 წთ, თუ წინა სხ იცავს 0,06 მახით მეტ სიჩქარეს, ვიდრე მის უკან მყოფი სხ
2. ტურბორეაქტიულმა სხ-ებმა უნდა დაიცავან სმმ-ის ორგანოს მიერ დადგენილ მახის რიცხვი და ამ სიჩქარის ნებისმიერ ცვლილებაზე მოითხოვონ სმმ-ის ორგანოს ნებართვა. იმ შემთხვევაში, როდესაც სასწრაფოდ აუცილებელია მახის რიცხვის დროებითი შეცვლა (მაგ.ტურბულენტობის გამო), სმმ-ის ორგანოს რაც შეიძლება ადრე უნდა ეცნობოს ასეთი ცვლილების განხორციელება.
3. თუ სხ-ის საფრენოსნო-ტექნიკური მახასიათებლები საშუალებას არ იძლევა დაცულ იქნეს მახის რიცხვის ბოლო დამყარებული მნიშვნელობა მარშრუტზე სიმაღლის აღების ან სიმაღლიდან დაშვების შესრულებისას, შესაბამისი სხ-ების პილოტები ამის შესახებ აცნობებენ საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანოს სიმაღლის აღებაზე/დაშვებაზე მოთხოვნის მომენტში.
მუხლი 106🔗. გამფრენი საჰაერო ხომალდების მინიმალური ეშელონირება
1. იმ შემთხვევაში, როდესაც საჰაერო ხომალდებმა აფრენისთანავე უნდა აიღონ კურსი მიმართულების არანაკლებ 450-იანი კუთხით დაცილებულ ხაზების გასწვრივ, გვერდითი ეშელონირების უზრუნველსაყოფად დაცული უნდა იყოს 1-წუთიანი ინტერვალი (იხ. №3 დანართი, ნახ. 27). ეს მინიმუმი შეიძლება შემცირდეს, როდესაც საჰაერო ხომალდები სარგებლობენ პარალელური ან განშლადი ადზ-ებით, რომლებიც არ იკვეთებიან, იმ პირობით, რომ მოცემული წესი დამტკიცებულია სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ, და გვერდითი ეშელონირება მყარდება უშუალოდ აფრენისთანავე.
2. იმ შემთხვევაში, როდესაც წინა სხ-ის სიჩქარე 40 კვანძით (74კმ/სთ-ით) ან მეტით აღემატება მის უკან მყოფი სხ-ის სიჩქარეს და ორივე საჰაერო ხომალდი აპირებს მიმართულების ერთსა და იმავე ხაზზე გასვლას, ამ საჰაერო ხომალდების აფრენებს შორის დაცული უნდა იყოს 2-წუთიანი ინტერვალი (იხ. №3 დანართი, ნახ. 28).
შენიშვნა. სიმაღლის აღებისას სხ-ების სიჩქარეთა სხვაობის გამოთვლები, რომლებიც დაფუძნებულია ნამდვილ საჰაერო სიჩქარეზე, შეიძლება ყოველთვის არ იყოს საკმარისად ზუსტი ზემოთ აღნიშნული წესის შესაძლო გამოყენების განსაზღრისათვის, და ასეთ შემთხვევაში შეიძლება უფრო მიზანშეწონილი აღმოჩნდეს გათვლების დაფუძნება სახელსაწყო საჰაერო სიჩქარეზე.
3. იმ შემთხვევაში, როდესაც ამფრენი სხ გადაკვეთს მის წინ აფრენილი სხ-ის ეშელონს და ორივე საჰაერო ხომალდი აპირების მიმართულების ერთსა და იმავე ხაზზე გასვლას, მაშინ, თუ არ ხორციელდება ვერტიკალური ეშელონირება, დაცული უნდა იყოს 5-წუთიანი ინტერვალი და ამ შემთხვევაში საჭიროა მიღებული იქნეს ზომები 5-წუთიანი ინტერვალის დაცვის ან გაზრდის უზრუნველსაყოფად (იხ. №3 დანართი, ნახ. 29):
მუხლი 107🔗. ურადიოლოკაციო ეშელონირების მინიმუმები კვალზე ტურბულენტობისას
1. კვალზე ტურბულენტობის არსებობისას სმმ-ის შესაბამისი ორგანოსაგან არ მოითხოვება ეშელონირების განხორციელება სფწ-ით მომფრენ სხ-ებს შორის, რომლებიც ასრულებენ დასაფრენად ვიზუალურ შესვლას, როდესაც სხ-მა აცნობა მხედველობის არეში წინ მფრენი სხ-ის არსებობა და მიიღო დასაფრენად შესვლის გაგრძელების და აღნიშნული სხ-ის მიმართ ეშელონირების დამოუკიდებლად დაცვის მითითება.
2. ამ მუხლის 1-ლ პუნქტში მითითებული სხ-ების მიმართ და სხვა ნებისმიერ აუცილებელ შემთხვევებში, სმმ-ის ორგანო იძლევა გაფრთხილებას კვალზე შესაძლო ტურბულენტობის შესახებ. შესაბამისი სხ-ის ეკიპაჟი პასუხისმგებელია ეშელონირების მისაღები ინტერვალის უზრუნველყოფაზე წინა სხ-ის მიმართ, რომელიც კვალზე ტურბულენტობის მხრივ მიეკუთვნება უფრო მძიმე კატეგორიას. თუ ეკიპაჟი მიიჩნევს ეშელონირების ინტერვალის გაზრდის აუცილებლობას, იგი ამის შესახებ შესაბამისად აცნობებს სმმ-ის ორგანოს.
3. კვალზე ტურბულენტობისას ეშელონირების მინიმუმები დაფუძნებულია სხ-ის ტიპების სერტიფიცირებული მაქსიმალური ასაფრენი მასის შესაბამისად სამ კატეგორიად დაყოფაზე:
ა) მძიმე (H ) – 136000 კგ და მეტი მასის მქონე ყველა ტიპის სხ;
ბ) საშუალო (M ) – 136000 კგ-ზე ნაკლები, მაგრამ 7000კგ-ზე მეტი მასის მქონე ყველა ტიპის სხ;
გ) მსუბუქი ( L) – 7000 კგ და ნაკლები მასის მქონე ყველა ტიპის სხ.
4. ამფრენი სხ-თვის მძიმე საჰაერო ხომალდსა და მის შემდეგ აფრენის შემსრულებელ მსუბუქ ან საშუალო სხ-ს შორის ან საშუალო საჰაერო ხომალდსა და მის შემდეგ აფრენის შემსრულებელ მსუბუქ საჰაერო ხომალდს შორის ეშელონირების მინიმუმი შეადგენს 2 წუთს (იხ. №3 დანართი, ნახ. 30, 31), იმ შემთხვევებში, როდესაც საჰაერო ხომალდები იყენებენ:
ა) ერთსა და იმავე ადზ-ს;
ბ) 760 მ-ზე ნაკლები მანძილით დაშორებულ პარალელურ ადზ-ებს;
გ) 760 მ ან მეტი მანძილით დაშორებულ პარალელურ ადზ-ებს, თუ მეორე სხ-ის ფრენის გაანგარიშებული ტრაექტორია გადაკვეთს პირველი სხ-ის ფრენის გაანგარიშებულ ტრაექტორიას იმავე აბსოლუტურ სიმაღლეზე ან 1000 ფუტზე (300 მ-ზე) ნაკლები სიმაღლით ქვემოთ.
შენიშვნა. ეშელონირების 3-წუთიანი მინიმუმი (იხ. №3 დანართი, ნახ. 32) გამოიყენება მსუბუქი ან საშუალო საჰაერო ხომალდების მიმართ, რომლებიც აფრენას აპირებენ მძიმე საჰაერო ხომალდების შემდეგ, ან მსუბუქი საჰაერო ხომალდების მიმართ, რომლებიც აფრენას აპირებენ საშუალო საჰაერო ხომალდის შემდეგ, თუ აფრენა ხორციელდება:
ა) ერთი და იგივე ადზ-ის შუა ნაწილიდან; ან
ბ) 760 მ-ზე ნაკლები მანძილით დაცილებული პარალელურ ადზ-ების შუა ნაწილებიდან.
5. გამფრენი სხ-თვის ეშელონირების 2-წუთიანი მინიმუმი (იხ. №3 დანართი, ნახ. 33, 34) გამოიყენება მსუბუქი ან საშუალო და მძიმე სხ-ებს შორის, და აგრეთვე მსუბუქ და საშუალო სხ-ებს შორის, როდესაც უფრო მძიმე სხ ასრულებს დასაფრენად შესვლას მცირე სიმაღლეზე ან მიდის მეორე წრეზე, ხოლო ნაკლებად მძიმე საჰაერო ხომალდი:
ა) ასაფრენად იყენებს ადზ-ს საწინააღმდეგო მიმართულებით (იხ. N3 დანართი, ნახ. 33);
ბ) ასრულებს დაფრენას იმავე ადზ-ზე საწინააღმდეგო მიმართულებიდან ან 760 მ-ზე ნაკლები მანძილით დაცილებულ პარალელურ ადზ-ზე საწინააღმდეგო მიმართულებიდან (იხ. №3 დანართი, ნახ. 34).
6. დაკიდების რეჟიმში ან ჰაერში მიმოსვლისას შვეულმფრენები მნიშვნელოვანი მანძილით უნდა იყვნენ დაცილებული მსუბუქი საჰაერო ხომალდებიდან.
შენიშვნა. ფრენისას შვეულმფრენები უფრო ინტენსიურ ბუქს ქმნიან, ვიდრე უძრავ ფრთიანი საჰაერო ხომალდები.
7. დასაფრენად შესვლისას მძიმე ან საშუალო საჰაერო ხომალდების კვალდაკვალ დამფრენი სხ-ების მიმართ გამოიყენება შემდეგი მინიმუმები:
ა) საშუალო სხ-ები, რომლებიც მისდევენ მძიმე სხ-ებს – 2 წუთი;
ბ) მსუბუქი სხ-ები, რომლებიც მისდევენ მძიმე ან საშუალო სხ-ებს – 3 წუთი.
მუხლი 108🔗. რადიოლოკაციური ეშელონირების მინიმუმები
1. რადიოლოკაციური ეშელონირება ხორციელდება მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრცის ფარგლებში:
ა) რადიოლოკატორით ამოცნობილ სხ-ებს შორის;
ბ) ამფრენ სხ-სა და სხვა ამოცნობილ სხ-ებს შორის, როდესაც ამფრენი სხ-ის ამოცნობა ხორციელდება ადზ-ს კიდიდან 1 საზ. მილის ფარგლებში.
შენიშვნა. აუცილებლად ყურადსაღებია ის ფაქტი, რომ ეშელონირებას დაქვემდებარებული სხ-ები შეიძლება ერთმანეთის თავზე იმყოფებოდნენ.
2. მისადგომის პასუხისმგებლობის რაიონში, ფრენის ერთ ეშელონზე (სიმაღლეზე) რადიოლოკაციური ეშელონირების მინიმუმია. 5 მილი (10 კმ).
3. რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის პასუხისმგებლობის რაიონში, ფრენის ერთ ეშელონზე რადიოლოკაციური ეშელონირების მინიმუმია. 10 მილი (20 კმ).
მუხლი 109🔗. კვალზე ტურბულენტობასთან დაკავშირებული რადიოლოკაციური ეშელონირების მინიმუმები
1. აფრენისა და დასაფრენად შესვლისა ეტაპებზე საქართველოს აეროდრომებზე გამოიყენება კვალზე ტურბულენტობასთან დაკავშირებული რადიოლოკაციური ეშელონირების შემდეგი მინიმუმები:
ა) მძიმე მძიმეს შემდეგ – 4 საზ. მილი (7,4 კმ);
ბ) საშუალო მძიმეს შემდეგ – 5 საზ. მილი (9,3 კმ);
გ) მსუბუქი მძიმეს შემდეგ – 6 საზ. მილი (11,1 კმ);
დ) მსუბუქი საშუალოს შემდეგ – 5 საზ. მილი (9,3 კმ).
2. ამ მუხლის 1-ლ პუნქტში მითითებული მინიმუმები გამოიყენება იმ შემთხვევებში, როდესაც:
ა) საჰაერო ხომალდი ფრენას ასრულებს უშუალოდ მეორე საჰაერო ხომალდის შემდეგ იმავე აბსოლუტურ სიმაღლეზე ან 1000 ფუტზე ნაკლებ სიმაღლეზე ქვემოთ;
ბ) ორივე სხ იყენებს ერთსა და იმავე ადზ-ს ან 760 მ-ზე ნაკლები მანძილით დაცილებულ პარალელურ ადზ-ებს;
გ) სხ გადაკვეთს მეორე სხ-ის კვალს იმავე აბსოლუტურ სიმაღლეზე ან 1000 ფუტზე ნაკლებ სიმაღლეზე ქვემოთ.
მუხლი 110🔗. რადიოლოკაციური ეშელონირების შემცირებული მინიმუმები
1. შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მითითებით, რადიოლოკაციური ეშელონირების მინიმუმები შეიძლება შემცირდეს, მაგრამ არ უნდა იყოს ნაკლები:
ა) 3 საზ. მილზე (5,6 კმ-ზე), თუ მოცემულ ადგილზე რადიოლოკაციური აღჭურვილობა იძლევა ამის საშუალებას;
ბ) 2,5 საზ. მილზე (4,6 კმ-ზე) ერთმანეთს მიყოლებით მფრენ სხ-ებს შორის, რომლებიც იმყოფებიან დასაფრენად შესვლის დასკვნითი საფეხურის ერთი მიმართულების ხაზზე ადზ-ის ბოლოდან 10 საზ. მილის (18,5 კმ-ის) ფარგლებში. 2,5 საზ. მილამდე (4,6 კმ-მდე) შემცირებული ეშელონირების მინიმუმი შეიძლება გამოყენებულ იქნეს:
ბ.ა) ვიზუალური მეტეოროლოგიური პირობების სიჭარბის შემთხვევაში;
ბ.ბ) დღის საათებში;
ბ.გ) მშრალი ადზ-ის დროს;
ბ.დ) როდესაც არ გამოიყენება რადიოლოკაციური ეშელონირების სხვა მინიმუმები;
ბ.ე) როდესაც მეთვალყურეს შესაძლებლობა აქვს დაკვირვება აწარმოოს და კორექტირება გაუკეთოს სხ-ის მოძრაობის სიჩქარეს;
ბ.ვ) თუ უკან მყოფ სხ-ს გააჩნია წინა სხ-ის მოძრაობის ინფორმაცია.
მუხლი 111🔗. გამფრენი და მომფრენი საჰაერო ხომალდების ეშელონირება
1. თუ სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ სხვა რამ არ არის მითითებული, იმ შემთხვევებში, როდესაც აფრენის ნებართვა ეფუძნება მომფრენი სხ-ის ადგილმდებარეობას, გამოიყენება შემდეგი ეშელონირება (იხ. №3 დანართის ნახ. 35):
ა) თუ მომფრენი სხ დასაფრენად შესვლას ახორციელებს მთლიანად ხელსაწყოების მიხედვით, გამფრენ სხ-ს შეუძლია შეასრულოს აფრენა:
ა.ა) ნებისმიერი მიმართულებით, მომფრენი სხ-ის მიერ სტანდარტული ბრუნის ან
დასაფრენ კურსზე ბრუნის შესრულების დაწყების მომენტამდე, რომლითაც სრულდება
დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე გასვლა;
ა.ბ) მიმართულებით, რომელიც, სულ მცირე, 450-ით მაინც განსხვავდება დასაფრენად შესვლის საწინააღმდეგო მიმართულებისგან, მას შემდეგ, რაც მომფრენი სხ შეუდგა სტანდარტული ბრუნის ან დასაფრენად შესვლის დასკვნით მონაკვეთზე გასვლით დასაფრენ კურსზე ბრუნის შესრულებას იმ პირობით, რომ აფრენა შესრულდება აღჭურვილი ადზ-ის დასაწყისში მომფრენი სხ-ის მისვლის გაანგარიშებულ დრომდე სულ მცირე 3 წუთით ადრე.
ბ) თუ მომფრენი სხ დასაფრენად შესვლას ახორციელებს დაფრენის სწორიდან, გამფრენ სხ-ს შეუძლია შეასრულოს აფრენა:
ბ.ა) ნებისმიერი მიმართულებით, აღჭურვილი ადზ-ის დასაწყისში მომფრენი სხ-ის მისვლის გაანგარიშებულ დრომდე არაუგვიანეს 5 წუთით ადრე;
ბ.ბ) მიმართულებით, რომელიც, სულ მცირე, 450-ით მაინც განსხვავდება მომფრენი სხ-ის დასაფრენად შესვლის საწინააღმდეგო მიმართულებისგან:
ბ.ბ.ა) არაუგვიანეს 3 წთ-ისა აღჭურვილი ადზ-ის დასაწყისში მომფრენი სხ-ის მისვლის გაანგარიშებულ დრომდე; ან
ბ.ბ.ბ) მომფრენი სხ-ის მიერ დასაფრენად შესვლის მიმართულების ხაზზე დადგენილი საკონტროლო წერტილის გავლამდე; ასეთი საკონტროლო წერტილის ადგილმდებარეობა განისაზღვრება სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ ექსპლუატანტთან კონსულტაციების შემდეგ.
თავი IX
საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურება
მუხლი 112🔗. ზოგადი დებულებები
1. საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურება (FIS) ხორციელდება ყველა სამუშაო ადგილიდან ან სპეციალურად აღჭურვილი სამუშაო ადგილიდან.
2. საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურების ფუნქციების შემსრულებელი მეთვალყურე უნდა ფლობდეს თავისი პასუხისმგებლობის არის ფაქტობრივ მონაცემებსა და ინფორმაციას და ასრულებს შემდეგ დავალებებს:
ა) გადასცემს აუცილებელ ინფორმაციას სხ-ების მოძრაობის უსაფრთხო და მოწესრიგებული ნაკადის უზრუნველსაყოფად;
ბ) აფიქსირებს ვფწ-ით მფრენი სხ-ის ადგილმდებარეობის შეტყობინებებს;
გ) იღებს აუცილებელ ზომებს, თუ საეჭვო ხდება ფრენების უსაფრთხოება;
დ) უწევს სანაოსნო დახმარებას ვფწ-ით მფრენ სხ-ებს;
ე) იღებს და გადასცემს ფრენის გეგმებს და თანმხლებ ინფორმაციას;
ვ) ასრულებს დავალებებს ადგილობრივი პროცედურების შესაბამისად.
3. საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურება მოიცავს შემდეგი ინფორმაციით უზრუნველყოფას:
ა) სიგმენტი აირმეტი;
ბ) ატმოსფეროში ტოქსიკური და ქიმიური ნივთიერებების გამონაბოლქვების შესახებ;
გ) სანაოსნო საშუალებების საექსპლუატაციო მდგომარეობის ცვლილების შესახებ;
დ) აეროდრომებისა და მასთან დაკავშირებული საშუალებების მდგომარეობის ცვლილების შესახებ, მათ შორის ინფორმაცია აეროდრომის სამუშაო ფართობის მდგომარეობის შესახებ, როდესაც ის დაფარულია თოვლით, ყინულით ან წყლის მნიშვნელოვანი ფენით;
ე) აკრძალული, სახიფათო არეებისა და ფრენების შეზღუდვის არის შესახებ;
ვ) უპილოტო უმართავი აეროსტატების შესახებ;
ზ) ნებისმიერ სხვა ინფორმაცია, რომელიც გავლენას ახდენს ფრენების უსაფრთხოებაზე.
შენიშვნა. გადასაცემი ინფორმაციის შინაარსი დამოკიდებულია იმაზე, თუ ფრენის რა ეტაპზე იმყოფება სხ.
ტ) დამატებით გადაიცემა შემდეგი ინფორმაცია:
თ.ა) აფრენის, დანიშნულებისა და სათადარიგო აეროდრომებზე შეტყობინებული ან პროგნოზირებული ამინდის პირობების შესახებ;
თ.ბ) შეჯახების საშიშროების შესახებ C და G კლასის საჰაერო სივრცეში მფრენი სხ-თვის;
თ.გ) შეძლებისდაგვარად და პილოტის მოთხოვნით ნებისმიერი არსებული ინფორმაცია წყლის ზედაპირის თავზე ფრენის შესასრულებლად, მაგ.: მოცემულ რაიონში წყალზედა ხომალდების რადიომოსახმობი, ადგილმდებარეობა, მიმართულების გეოგრაფიული ხაზი, სიჩქარე და ა.შ.
4. სმმ-ის ორგანოებმა რაც შეიძლება სწრაფად უნდა გადასცენ საჰაერო ხომალდებიდან მიღებული სპეციალური მოხსენებები სხვა შესაბამის საჰაერო ხომალდებს, მათთან დაკავშირებულ მეტეოროლოგიურ ორგანოს და სმმ-ის სხვა შესაბამის ორგანოებს.
5. გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტში მითითებული ინფორმაციისა, ვფწ-ით მფრენი სხ-ების საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურება მოიცავს ინფორმაციის მიწოდებას ფრენის მარშრუტზე საჰაერო მოძრაობისა და ამინდის პირობების შესახებ, სადაც ვფწ-ით ფრენა შესაძლოა შეუძლებელი აღმოჩნდეს.
6. ინფორმაციის გადაცემის თანმიმდევრობა (მაგალითი):
ა) აეროდრომის დასახელება;
ბ) დაკვირვების დრო;
გ) მუშა ადზ;
დ) განსაკუთრებული პირობები ადზ-ს ზედაპირზე და, თუ ეს მიზანშეწონილია, შეჭიდების კოეფიციენტი;
ე) მიზანშეწონილობისას, სანაოსნო საშუალებების საექსპლუატაციო მდგომარეობის ცვლილებები;
ვ) მიზანშეწონილობისას მოცდის არეში შეყოვნება;
ზ) მიწისპირა ქარის მიმართულება და სიჩქარე; თუ მიზანშეწონილია, ქარის მაქსიმალური სიჩქარე;
თ) ხილვადობა და, შესაბამის შემთხვევაში, ადზ-ზე ხილვადობის სიშორე (RVR);
ი) მიმდინარე ამინდი;
კ) ღრუბლიანობა 1500 მ-ზე (5000 ფუტზე) წვიმისგროვა ღრუბლები; სრული მოღრუბლულობისას – ვერტიკალური ხილვადობა, როდესაც ასეთი მონაცემები არსებობს;
ლ) ჰაერის ტემპერატურა;
მ) ნამის წერტილის ტემპერატურა;
ნ) მონაცემები QNH -ის მიხედვით სიმაღლის საზომის დაყენებაზე;
ო) დამატებითი ინფორმაცია ამინდის ფაქტიური მოვლენების შესახებ, რომლებიც გავლენას ახდენენ ფრენების წარმოებაზე, და, აუცილებლობისას, ქარძვრის შესახებ;
პ) „ტრენდ“ ტიპის პროგნოზი დაფრენის შესასრულებლად, როდესაც ის არსებობს; და
ჟ) სიგმეტ-ის მიმდინარე მონაცემების შეტყობინება.
შენიშვნა 1. მონაცემები ამინდის ფაქტობრივი პირობების შესახებ გადაიცემა ATIS-ის არარსებობის შემთხვევაში.
შენიშვნა 2. გადასაცემი ინფორმაციის თანმიმდევრობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ ფრენის რა ეტაპზე იმყოფება საჰაერო ხომალდი.
7. იმ შემთხვევაში, როდესაც უზრუნველყოფილია სამეტყველო ATIS -ი:
ა) გადაცემული ინფორმაცია ეხება ერთ აეროდრომს;
ბ) გადაცემული ინფორმაცია დაუყოვნებლივ განახლდება მნიშვნელოვანი ცვლილებებისას;
გ) ATIS -ის შეტყობინებათა მომზადებასა და გავრცელებაზე პასუხს აგებენ სმმ-ის ორგანოები;
დ) ATIS -ის ცალკეული შეტყობინებები აღინიშნება იკაო-ს ფონეტიკური ანბანის ასოთი ინდექსით. ATIS-ის შემდგომ შეტყობინებებს ინდექსები მიენიჭებათ ანბანური თანმიმდევრობით ყოველ 30 წუთში, თუ არ არის ინფორმაციის უფრო ხშირად განახლების აუცილებლობა;
ე) სხ-ები ადასტურებენ ინფორმაციის მიღებას სმმ-ის ორგანოსთან კავშირის დამყარების შემდეგ, რომელიც შესაბამისად უზრუნველყოფს მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურებას ან სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურებას;
ვ) სმმ-ის შესაბამისი ორგანო, სხ-დან ATIS -ის ინფორმაციის მიღების დადასტურების საპასუხოდ, როდესაც საუბარია მომფრენ სხ-ებზე, გადასცემს სიმაღლის საზომის დაყენების მონაცემებს;
ზ) ოპერატიული მეტეოროლოგიური ინფორმაცია აიღება აეროდრომზე გავრცელებული მეტეოროლოგიური შეტყობინებებიდან.
8. იმ შემთხვევაში, როდესაც სწრაფად ცვალებადი მეტეოროლოგიური პირობების გამო, ATIS ის გადაცემაში არამიზანშეწონილია მეტეოროლოგიური შეტყობინების ჩართვა, ATIS-ის შეტყობინებებში მიეთითება, რომ ამინდის შესაბამისი ინფორმაცია გადაცემული იქნება სმმ-ის შესაბამის ორგანოსთან კავშირის საწყისი დამყარებისას.
9. თუ სხ ადასტურებს ATIS-ის გადაცემების მიღებას, რომელიც უკვე მოძველდა, ინფორმაციის ნებისმიერი ელემენტი, რომელიც განახლებას მოითხოვს, დაუყოვნებლივ გადაეცემა ამ საჰაერო ხომალდს.
10. ATIS -ის შეტყობინებათა შინაარსი მომფრენი და გამფრენი სხ-თვის:
ა) აეროდრომის დასახელება;
ბ) მოფრენის და/ან გაფრენის მაჩვენებელი;
გ) ინდექსი;
დ) თუ ეს მიზანშეწონილია, დაკვირვების დრო;
ე) დასაფრენად შესვლის სავარაუდო სახე;
ვ) გამოსაყენებელი ადზ (ადზ-ები);
ზ) განსაკუთრებული პირობები ადზ-ის ზედაპირზე და, მიზანშეწონილობისას, შეჭიდების კოეფიციენტი;
თ) თუ ეს მიზანშეწონილია, შეყოვნება მოცდის არეში;
ი)შესაბამის შემთხვევაში, გადასვლის ეშელონი;
კ) სხვა მნიშვნელოვანი ოპერატიული ინფორმაცია;
ლ) მიწისპირა ქარის მიმართულება და სიჩქარე, მათ შორის, მნიშვნელოვანი ცვლილებები, და, თუ გამოსაყენებელი ადზ-ის (ადზ-ების) კონკრეტულ უბნებზე არსებობს მიწისპირა ქარის გადამწოდები, მიეთითება ადზ-სა და მისი უბანი, რომელსაც ეს ინფორმაცია ეხება;
მ) ხილვადობა და, შესაბამის შემთხვევაში, ადზ-ზე ხილვადობის სიშორე (RVR);
ნ) მიმდინარე ამინდი;
ო) ღრუბლიანობა 5000 ფუტზე (1500 მ-ზე) ქვემოთ ან სექტორში უდიდეს მინიმალურ აბსოლუტურ სიმაღლეზე ქვემოთ, იმისდა მიხედვით, თუ რომელი მნიშვნელობაა უფრო მეტი; წვიმის-გროვა ღრუბლები; სრული მოღრუბლულობისას – ვერტიკალური ხილვადობა, როდესაც ასეთი მონაცემები არსებობს;
პ) ჰაერის ტემპერატურა;
ჟ) ნამის წერტილის ტემპერატურა;
რ) მონაცემები სიმაღლის საზომის (სიმაღლის საზომების) დასაყენებლად;
ს) ნებისმიერი არსებული ინფორმაცია დასაფრენად შესვლის, აფრენის და სიმაღლის აღების არეებში განსაკუთრებული მეტეოროლოგიური მოვლენების, მათ შორის ქარძვრის შესახებ, და ინფორმაცია ამინდის ახლახან არსებული მოვლენების შესახებ, რომელიც გავლენას ახდენდა ფრენების წარმოებაზე;
ტ) „ტრენდ“ ტიპის პროგნოზი დაფრენის შესასრულებლად, თუ ის არსებობს;
უ) ATIS-ის განსაკუთრებული მითითებები.
შენიშვნა. იმ შემთხვევებში, როდესაც ხილვადობა შეადგენს 10 კმ-ს ან მეტს, არ არსებობს ღრუბლიანობა 5000 ფუტზე (1500 მ-ზე) დაბლა ან სექტორში უდიდეს მინიმალურ აბსოლუტურ სიმაღლეზე დაბლა, იმის მიხედვით, თუ რომელი მნიშვნელობაა უფრო მეტი, და არ არსებობს წვიმის-გროვა ღრუბლები და ამინდის პირობებს დიდი მნიშვნელობა აქვს ექსპლუატაციის თვალსაზრისით, მაშინ ადზ-ზე ხილვადობის სიშორის, მიმდინარე ამინდის და ღრუბლების ქვედა საზღვარის სიმაღლის, რაოდენობისა და სახის შესახებ ინფორმაცია იცვლება ტერმინით „CAVOK“ .
11. ATIS -ის ინფორმაციის ზუსტ და დროულ მიწოდებაზე პასუხისმგებელნი არიან შემდეგი სამსახურები:
ა) მეტეოროლოგიური ინფორმაცია – აეროპორტების მეტეოროლოგიურ ორგანოები;
ბ) სხვა მნიშვნელოვანი ინფორმაცია – ფრენების უზრუნველმყოფი სააეროპორტო ორგანოები.
თავი X
კოორდინაცია
მუხლი 113🔗. ზოგადი დებულება
1. აუცილებელია საჰაერო მოძრაობის მართვის მომიჯნავე სექტორებისა და პუნქტების დროული ინფორმირება მომსახურებით უზრუნველყოფილი ფრენების მონაცემებით.
მუხლი 114🔗. საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურებისა და საავარიო შეტყობინებების კოორდინაცია
1. ფრენების კოორდინაცია მოიცავს შესაბამისი ფრენის შესახებ შემდეგ ინფორმაციას:
a) ფრენის მიმდინარე გეგმის შესაბამისი პუნქტები;
b) დრო, როდესაც უკანასკნელად დამყარდა კავშირი შესაბამის სხ-თან.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია ეგზავნება საფრენოსნო ინფორმაციის მომდევნო რაიონის სმმ-ის ორგანოს (რომლის რაიონშიც სხ შეასრულებს ფრენას) საფრენოსნო ინფორმაციის ამ რაიონში სხ-ის შესვლამდე.
3. სმმ-ის შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოებს შორის შეთანხმების არსებობისას აუცილებელია დახმარების გაწევა კურსს აცდენილი ან ამოუცნობი სხ-ის ამოცნობაში. ეს დახმარება საჭიროა სხ-ის გზის გადაჭრის აცილების ან მისი აუცილებლობის შემცირების მიზნით.
4. საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონის (FIR) საზღვრის უშუალო სიახლოვეს, მარშრუტზე ან მის ნაწილზე მფრენიი სხ-ის შესახებ ინფორმაცია წარედგინება მოცემულ მარშრუტთან ან მის ნაწილთან მიმდებარე FIR -ზე პასუხისმგებელ სმმ-ის ორგანოებს.
მუხლი 115🔗. ოპერატიული დაქვემდებარება საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურების კოორდინაციისას
1. მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტები და სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტები ასრულებენ რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის მითითებებს კოორდინაციაზე. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტები, გარდა ამისა, ასრულებენ მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის მითითებებს კოორდინაციაზე.
მუხლი 116🔗. საქმიანობის კოორდინაცია მეზობელი სამეთვალყურეო რაიონების ფარგლებში რაიონული სამეთვალყურეო მომსახურების უზრუნველმყოფი ორგანოებს შორის და უფლებამოსილებათა დელეგირებისას
1. ფრენების შესრულების მიხედვით, რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრები პუნქტიდან პუნქტში გადასცემენ ფრენის გეგმის აუცილებელ ინფორმაციასა და სამეთვალყურეო ინფორმაციას.
შენიშვნა. დამატებით იხ. 114-ე მუხლის მე-4 პუნქტი.
2. ამ მუხლის 1-ლ პუნქტში მითითებული ინფორმაცია გადაიცემა 15 წთ-ით ადრე, თუ შეთანხმებათა საფუძველზე სხვა რამ არ არის დაწესებული, რათა მიმღებმა ცენტრმა შეძლოს მონაცემების მიღება და გაანალიზება და ორ შესაბამის ცენტრს შორის მოქმედებათა აუცილებელი კოორდინაციის განხორციელება.
3. თუ მანძილი სხ-ის გამოფრენის აეროდრომიდან მეზობელი სამეთვალყურეო რაიონის საზღვრამდე არ იძლევა დროის საკმარის მარაგს აფრენის შემდეგ მიმღები ცენტრისათვის ფრენის გეგმის შესახებ აუცილებელი ინფორმაციისა და სამეთვალყურეო ინფორმაციის გადასაცემად, აგრეთვე მიღების, ანალიზისა და კოორდინაციისათვის, გადამცემი ცენტრი, სხ-თვის ნებართვის გაცემამდე, მონაცემებს აწვდის (ამ მუხლის 1-ლი პუნქტის მოთხოვნების შესაბამისად) მიმღებ ცენტრს მიღების თხოვნასთან ერთად (ამ მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად);
ა) იმ შემთხვევაში, როდესაც სხ მეზობელი სამეთვალყურეო რაიონის საზღვრიდან ინფორმაციის გადასაცემად არასაკმარის მანძილზე ყოფნისას, ითხოვს წინასწარ ნებართვას, ეს საჰაერო ხომალდი შეყოვნებულ უნდა იქნეს გადამცემი ცენტრის რაიონში მანამდე, სანამ არ იქნება გადაცემული ფრენის გეგმის ინფორმაცია და სამეთვალყურეო ინფორმაცია და არ განხორციელდება კოორდინაცია მეზობელ ცენტრთან;
ბ) იმ შემთხვევაში, როდესაც საჰაერო ხომალდი ითხოვს ნებართვას ფრენის მოქმედი გეგმის შეცვლაზე ან გადამცემი პუნქტი საზღვართან ახლოს მყოფ სხ-ს სთავაზობს ფრენის მიმდინარე გეგმის შეცვლას იმ ანალოგიურ გარემოებაში, რომელიც აღწერილია ამ მუხლის მე-3 და 3ა) პუნქტებით. გადასინჯული ნებართვის გაცემა ფერხდება მეზობელი პუნქტის მიერ ამ წინადადების მისაღებად.
4. იმ შემთხვევაში, როდესაც საზღვრის გავლის გაანგარიშებული მონაცემები უნდა გადაიცეს ამ მუხლის მე-3 პუნქტში აღწერილ გარემოებებში, დრო იმ სხ-თან დაკავშირებით, რომელიც ჯერ არ გაფრენილა, ეფუძნება გაფრენის აეროდრომზე სმმ-ის ორგანოს მიერ განსაზღვრულ გაფრენის გაანგარიშებულ დროს. იმ სხ-თან დაკავშირებით, რომელსაც ფრენისას ესაჭიროება წინასწარი ნებართვა, დრო ეფუძნება მოცდის პუნქტიდან საზღვრამდე ფრენის გაანგარიშებულ ამოწურულ დროს დამატებული კოორდინაციის განსახორციელებლად აუცილებელი სავარაუდო დრო.
5. გადამცემი ცენტრის მიერ ამ მუხლის 1-ლი და მე-3 პუნქტების შესაბამისად მიწოდებული ინფორმაციასთან დაკავშირებით, მიმღები ცენტრი ან ატყობინებს გადამცემ ცენტრს ამ სხ-ის მიღების შესაძლებლობას აღნიშნული პირობებით ან აცნობებს გადამცემ ცენტრს ფრენის გეგმაში იმ აუცილებელი ცვლილებების შეტანის შესახებ, რათა მან შეძლოს ამ სხ-ის მიღება; მაგრამ, იმ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს სმმ-ის შესაბამის ორგანოებს შორის სპეციალური შეთანხმება, ასეთი შეტყობინება მოითხოვება მხოლოდ მაშინ, როდესაც სხ-ის მიღება შეუძლებელია გადამცემი ცენტრის მიერ შემოთავაზებული პირობებით.
6. საჰაერო მოძრაობის მართვის ძირითადი პასუხისმგებლობა აკისრია სამეთვალყურეო ცენტრს, რომლის პასუხისმგებლობის არეშიც ასრულებს ფრენას სხ, ამ სხ-ის მიერ აღნიშნული სამეთვალყურეო რაიონის საზღვრის გადაკვეთის გაანგარიშებულ დრომდე, იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც ერთი ან რამოდენიმე საჰაერო ხომალდის მართვა ხორციელდება საჰაერო მოძრაობის მართვის სხვა ორგანოების მიერ გადაცემულ უფლებამოსილებათა ფარგლებში (იხ. ამ მუხლის შენიშვნა 1). ამასთან, იმ სხ-ის მართვის მიმღები ცენტრი, რომელმაც ჯერ კიდევ არ მიუღწევია მის რაიონში შესვლისას მართვის გადაცემის წერტილს, არ აძლევს სხ-ს მანევრების შესრულების ბრძანებას გადამცემ ცენტრთან წინასწარი შეთანხმების გარეშე.
შენიშვნა 1. საჰაერო სივრცის კონკრეტული ნაწილის ფარგლებში მფრენი ყველა სხ-ის მართვის პასუხისმგებლობა ეკისრება ერთ სამეთვალყურეო ორგანოს. ამასთან სხ-ისა და სხ-ების ჯგუფის მოძრაობის მართვა შეიძლება გადაეცეს სხვა სამეთვალყურეო ორგანოებს, ყველა სამეთვალყურეო ორგანოს შორის კოორდინაციის უზრუნველყოფის პირობით.
შენიშვნა 2. შესაბამის რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრებს შორის შეთანხმებით, მართვის გადაცემის წერტილად შეიძლება ჩაითვალოს წერტილი, რომელიც არ მდებარეობს სამეთვალყურეო რაიონის საზღვარზე.
7. იმ შემთხვევაში, როდესაც სხ გადის მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრციდან ან წყვეტს სფწ-ით ფრენას და იწყებს ვფწ-ით ფრენას იმ საჰაერო სივრცეში, სადაც ვფწ-ით ფრენები არ კონტროლდება, შესაბამისი რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი მოცემული ფრენის ინფორმაციას გადასცემს სმმ-ის ორგანოს (ორგანოებს), რომელიც (რომლებიც) პასუხს აგებს ფრენის დარჩენილი ნაწილის განმავლობაში ასეთი სხ-ის საფრენოსნო ინფორმაციითა და საავარიო შეტყობინებით უზრუნველყოფაზე.
8. თუ მიმღები პუნქტისათვის ცნობილია ფრენის გეგმის მონაცემები, ის ადასტურებს მას სხ-ის ტიპისა და დანიშნულების აეროდრომის აღნიშვნით. ამის შემდეგ გადამცემი პუნქტი იძლევა მხოლოდ შემდეგ ინფორმაციას:
ა) მმრლ-ის კოდი;
ბ) საკონტროლო წერტილის ან საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონის (FIR) საზღვრის გავლის გაანგარიშებული დრო;
გ) ეშელონი;
დ) შენიშვნები, აუცილებლობის შემთხვევაში.
9. თუ სმმ-ის ორგანო არ ფლობს ფრენის გეგმის მონაცემებს, საჭიროა შემდეგი ინფორმაციის გადაცემა ქვემოთ მოყვანილი თანმიმდევრობით:
ა) საკონტროლო წერტილის ან სანაოსნო საშუალების დასახელება, თუ აუცილებელია, წარდგენილ გეგმასთან დაკავშირებით;
ბ) სხ-ის მოსახმობი;
გ) სხ-ის ტიპი;
დ) მმრლ-ის კოდი;
ე) შესაბამისი საკონტროლო წერტილის ან საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონის (FIR) საზღვრის გავლის გაანგარიშებული დრო;
ვ) დაშვება/სიმაღლის აღება ეშელონიდან ეშელონზე, აუცილებლობისას;
ზ) ფრენის მოთხოვნილი საკრეისერო ეშელონი, დასახულის შეცვლისას;
თ) ნამდვილი სიჩქარე, აუცილებლობისას;
ი) გაფრენის აეროდრომი, აუცილებლობისას;
კ) დანიშნულების აეროდრომი, აუცილებლობისას;
ლ) ფრენის მარშრუტი ან მისი დარჩენილი ნაწილი ან მიფრენის მარშრუტი;
მ) ნებართვის მოქმედების საზღვარი, თუ განსხვავდება დანიშნულების აეროდრომისაგან;
ნ) სხვა აუცილებელი ინფორმაცია.
10. გაანგარიშებული დროის 3 წუთით ან მეტით ცვლილებისას, თუ ადგილობრივი ინსტრუქციები არ ითვალისწინებენ სხვას, აუცილებელია ამის შესახებ ეცნობოს სმმ-ის მომიჯნავე ორგანოს.
მუხლი 117🔗. რაიონული სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს, მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოსა და სააეროდრომო-სამეთვალყურეო პუნქტს შორის მუშაობის კოორდინირება
1. რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის მიერ მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მიეწოდება მომფრენი საჰაერო ხომალდების შესახებ შემდეგი მონაცემები, თუ ურთიერთქმედების შეთანხმებაში სხვა რამ არ არის მითითებული:
ა) ამოსაცნობი ინდექსი, მომფრენი სხ-ის ტიპი და გამოფრენის პუნქტი;
ბ) მოცდის პუნქტში სხ-ის მიფრენის გაანგარიშებული დრო და შეთავაზებული ეშელონი ან ფაქტიური დრო, თუ სხ-ის მართვა მოცდის პუნქტში მისვლის შემდეგ გადაეცა მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს;
გ) დასაფრენად შესვლის მოთხოვნილი სახელსაწყო სქემის ტიპი, თუ ის განსხვავდება ამ მუხლის მე-3 პუნქტით მითითებულისაგან;
დ) დასაფრენად შესვლის დადგენილი სავარაუდო დრო;
ე) მითითება იმაზე, რომ სხ-მა მიიღო მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოსთან კავშირის დამყარების ნებართვა;
ვ) მითითება იმაზე, რომ სხ-ის მართვა გადაეცა მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს, აუცილებლობის შემთხვევაში, გადაცემის დროისა და პირობების ჩათვლით;
ზ) მოძრაობის შემჭიდროვების გამო, გამფრენი სხ-ების შეყოვნების სავარაუდო დრო.
2. მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანო სამეთვალყურეო ნებართვებს აძლევს ნებისმიერ მომფრენ სხ-ს, რომელთა მართვაც გადაეცა რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის მიერ და, აუცილებლობისას, აცნობებს რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრს მეორე წრეზე წასვლის შემთხვევების შესახებ და შემდგომი ქმედებები ხორციელდება რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრსა და მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს შორის შეთანხმებით.
3. რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის მიერ მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მიეწოდება მომფრენი სხ-ების შემდეგი მონაცემები, თუ ურთიერთქმედების შეთანხმებაში სხვა რამ არ არის მითითებული:
a) მოცდის პუნქტში ქვედა თავისუფალი ეშელონი, რომელიც შეიძლება გამოიყენოს რაიონულმა სამეთვალყურეო ცენტრმა;
b) დასაფრენად შესვლის სახელსაწყო სქემის სავარაუდო ტიპი და დროის საშუალო ინტერვალი ერთიმეორის მიყოლებით დასაფრენად შესვლებს შორის;
გ) რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის მიერ მითითებული სავარაუდო დროის შეცვლა იმ შემთხვევაში, როდესაც მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მიერ დასაფრენად შესვლის გაანგარიშებული დრო პირველისაგან განსხვავდება 3 წუთით ან საჰაერო მოძრაობის მართვის შესაბამის ორ ორგანოს შორის შეთანხმებული დროის სხვა შუალედით;
დ) მოცდის პუნქტში მიფრენის დრო, როდესაც ეს დრო განსხვავდება წინასწარ გაანგარიშებულისაგან 3 წუთით ან საჰაერო მოძრაობის მართვის შესაბამის ორ ორგანოს შორის შეთანხმებული დროის სხვა შუალედით;
ე) ინფორმაცია სხ-ის მიერ სფწ-ით ფრენების გაუქმებაზე, თუ ასეთი გაუქმება ეხება ეშელონებს მოცდის პუნქტში ან სხვა სხ-ის დასაფრენად შესვლის სავარაუდო დროს;
ვ) სხ-ის გაფრენის დრო;
ზ) სრული არსებული ინფორმაცია იმ სხ-ების შესახებ, რომლებიც აგვიანებენ ან რომლებმაც არ გადასცეს შეტყობინება;
თ) ინფორმაცია მეორე წრეზე წასვლის შესახებ.
4. სათანადო კოორდინაციისათვის აუცილებელი ნებისმიერი დამატებითი წესები კონკრეტული აეროდრომების მითითებით, მოცემულია ადგილობრივ ინსტრუქციებში, რომელთაც ამტკიცებს სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო. იქ, სადაც იქმნება მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი, რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრს ასეთ პუნქტთან შეთანხმებით შეუძლია სხ-ების მართვა გადასცეს უშუალოდ სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტებს, თუ დასაფრენად შესვლა მთლიანად შესრულდება ვიზუალურ მეტეოროლოგიურ პირობებში.
5. ინფორმაცია მომფრენი სხ-ების შესახებ გადაიცემა არანაკლებ 15 წუთით ადრე მოფრენის გაანგარიშებულ დრომდე, თუ შეთანხმებებში ან ადგილობრივ ინსტრუქციებში სხვა რამ არ არის მითითებული.
6. მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანო მართავს მომფრენი სხ-ების მოძრაობას მანამ, სანამ ეს სხ-ები არ მიიღებენ სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტთან კავშირის დამყარების ნებართვას და არ დაამყარებენ მასთან კავშირს. სახელსაწყო მეტეოროლოგიურ პირობებში სააეროდრომო სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მართვის ქვეშ გადაეცემა არაუმეტეს ერთი მომფრენი სხ, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ მანამდე მიღებული იყო ზომები სხვა წესის დასადგენად.
7. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტთან შეთანხმებით, მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს შეუძლია მომფრენ სხ-ს მისცეს მოცდის ვიზუალურ პუნქტამდე ფრენის ნებართვა, მოცდის რეჟიმში ფრენის შესასრულებლად სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტიდან შემდგომი მითითებების მიღებამდე.
8. მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანო სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტს აწვდის შემდეგ ინფორმაციას, თუ ურთიერთქმედების შეთანხმებაში სხვა რამ არ არის მითითებული:
ა) ინფორმაცია მოფრენის გაანგარიშებული დროისა და მომფრენი სხ-ის ფრენის სავარაუდო ეშელონის შესახებ, რომელიც გადაიცემა სულ მცირე 15 წუთით ადრე მოფრენის გაანგარიშებულ დრომდე;
ბ) მითითება იმაზე, რომ სხ-მა მიიღო სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტთან კავშირის დამყარების ნებართვა და რომ ეს პუნქტი იღებს მისი მოძრაობის მართვას;
გ) მოძრაობის შემჭიდროვების გამო გამფრენი სხ-ის შეყოვნების სავარაუდო დრო.
9. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტს აწვდის ინფორმაციას იმ სხ-ების შესახებ, რომლებიც წარმოადგენენ ძირითად ადგილობრივ მოძრაობას მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის მართვის ქვეშ მყოფ სხ-ების მიმართ.
10. რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის მიერ დადგენილია აფრენის დრო, როდესაც აუცილებელია.
ა) გაფრენის შეთანხმება იმ სხ-ების მოძრაობასთან, რომელთა მართვაც არ გადაეცა მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს;
ბ) ეშელონირება გამფრენ სხ-ებს შორის მარშრუტზე, რომლებიც ფრენას ასრულებენ ერთი და იგივე მარშრუტით;
გ) გაფრენის დროის შეთანხმება, თუ მოძრაობის სიმჭიდროვის გამო მოსალოდნელია შეყოვნება 10 წუთზე მეტი დროით, ძრავების ამუშავების ნებართვისა და მარშრუტზე ფრენის ნებართვის გაცემის სავარაუდო დროის მითითებით;
11. თუ აფრენის დრო არ მიეთითება, მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანო ადგენს აფრენის დროს, საჭიროების შემთხვევაში, გაფრენის დროს ათანხმებს მისი მართვის ქვეშ გადაცემულ საჰაერო ხომალდების მოძრაობასთან.
12. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტიდან მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტს და რაიონულ ცენტრს გადაეცემა შემდეგი ინფორმაცია: საჰაერო ხომალდის გაფრენის დრო, თუ ადგილობრივი ინსტრუქციებით განსაზღვრული არ არის სხვა პროცედურები.
13. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტიდან მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტს გადაეცემა შემდეგი ინფორმაცია: საჰაერო ხომალდების გაფრენის დრო, რომლებიც ასრულებენ ვფწ-ით სპეციალურ ფრენას, თუ ადგილობრივი ინსტრუქციებით განსაზღვრული არ არის სხვა პროცედურები.
14. მონაცემები, რომლებსაც სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი გადასცემს მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს, თუ ურთიერთქმედების შეთანხმებაში სხვა რამ არ არის მითითებული:
ა) გაფრენისა და მოფრენის დრო (აუცილებლობის შემთხვევაში);
ბ) მითითება იმაზე, რომ დასაფრენად შესვლის რიგითობის დაცვისას, პირველ რიგში მდგომმა სხ-მა დაამყარა კავშირი სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტთან, იმყოფება მისი მეთვალყურეობის ქვეშ და არსებობს დასაბუთებული დაჯერებულობა დაფრენის შესრულებაზე;
გ) სრული არსებული ინფორმაცია იმ საჰაერო ხომალდების შესახებ, რომლებიც ყოვნდებიან ან რომლებმაც არ გადასცეს შეტყობინებები;
დ) ინფორმაცია მეორე წრეზე წასვლის შესახებ;
ე) ინფორმაცია ძირითადი ადგილობრივი მოძრაობის შესახებ.
15. მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს შეუძლია უფლებამოსილება გადასცეს სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტს, რათა მან თავისი შეხედულებისამებრ, მომფრენი საჰაერო ხომალდების მოძრაობის გათვალისწინებით, გასცეს სხ-ს აფრენის ნებართვა.
16. ვწფ-ით სპეციალური ფრენების შესრულებაზე ნებართვის გაცემამდე, სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი, თავის მხრივ, ამის ნებართვას ღებულობს მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოსაგან.
მუხლი 118🔗. სამეთვალყურეო სექტორების მუშაობის კოორდინაცია ერთი ორგანოს შემადგენლობაში
1. ერთი სამეთვალყურეო ორგანოს შემადგენლობაში სამეთვალყურეო სექტორებს შორის ხორციელდება ფრენის გეგმების შესაბამისი ინფორმაციისა და სამეთვალყურეო ინფორმაციის გაცვლა შემდეგზე:
ა) ყველა სხ-ის შესახებ, რომელთა მოძრაობის მართვის პასუხისმგრბლობაც ერთი სამეთვალყურეო სექტორიდან გადაეცემა მეორეს;
ბ) სხ-ების შესახებ, რომლებიც მართვის სექტორებს შორის საზღვართან იმდენად ახლოს ასრულებენ ფრენებს, რომ ამან შეიძლება გავლენა იქონიოს მოძრაობის მართვაზე მეზობელ სექტორში;
გ) ყველა სხ-ის შესახებ, რომელთა მოძრაობის მართვის პასუხისმგებლობაც ურადიოლოკაციო კონტროლის მეთვალყურის მიერ გადაეცემა რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურეს, და აგრეთვე იმ სხ-ის შესახებ, რომლებსაც შეეხება მოცემული ინფორმაცია.
შენიშვნა 1. როდესაც სხ იმყოფება ავარიულ ვითარებაში ან იტყობინება საწვავის მინიმალური მარაგის შესახებ, ან იმყოფება ნებისმიერ სხვა ისეთ ვითარებაში, როდესაც სხ-ის ფრენის უსაფრთხოება გარანტირებული არ არის, კოორდინაციის შესახებ შეტყობინებაში უნდა მიეთითოს ავარიული ვითარების სახე და გარემოებები, რომლშიც იმყოფება სხ.
შენიშვნა 2. კოორდინაცია სამოქალაქო და სამხედრო სექტორებს შორის ხორციელდება დადებული შეთანხმებების საფუძველზე.
თავი XI
ავარიული მდგომარეობები და სხვა გაუთვალისწინებელი გარემოებები
მუხლი 119🔗. ავარიული მდგომარეობები
1. იმ შემთხვევაში, როდესაც სხ იმყოფება ან სავარაუდოა მისი ყოფნა ავარიულ მდგომარეობაში, მეთვალყურე უწევს მას ყველა შესაძლო დახმარებას.
2. ყოველი ავარიული მდგომარეობისას, გარემოებათა მრავალფეროვნების გამო ვერ ხერხდება დასაცავ მოქმედებათა ზუსტი წესის დადგენა. ამ მუხლში მოყვანილი მოქმედებათა წესი განკუთვნილია საჰაერო მოძრაობის სამსახურების პერსონალთათვის ზოგადი სახელმძღვანელოს სახით. ავარიულ გარემოებაში მუშაობისას, საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანოები ახორციელებენ მოქმედებათა სრულ და ყოვლისმომცველ კოორდინაციას.
3. სხ, რომელიც იმყოფება ან სავარაუდოა მისი ყოფნა ავარიულ მდგომარეობაში, მათ შორის, უკანონო ჩარევის აქტები, სარგებლობს უპირატესი უფლებით სხვა სხ-ების მიმართ.
4. მიიღებენ რა ინფორმაციას ავარიულ დაშვების შესახებ, საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანოები ყველა საჭირო ზომას იღებენ სიახლოვეში მყოფი სხ-ების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად. კერძოდ, ვითარებიდან გამომდინარე, მათ შეუძლიათ:
ა) სარადიოტელეფონო კავშირით, დაადასტურონ ინფორმაცია ავარიული დაშვების შესახებ;
ბ) ავარიული დაშვების განმახორციელებელი სხ-ის პილოტს უნდა აცნობოს კურსი, რომლითაც, შეძლებისდაგვარად, უნდა დაიცვას, რათა უზრუნველსაყოფილ იქნეს ეშელონირება მის სიახლოვეს მყოფი სხ-ების მიმართ;
გ) აცნობოს ფრენის რაიონის მინიმალური აბსოლუტური სიმაღლე, თუ პილოტის მიერ გაცხადებული სხ-ის გასწორების სიმაღლე ამ რაიონის მინიმალურ აბსოლუტურ სიმაღლეზე ნაკლებია; ასევე აცნობოს QNH-ის მიღებული სიდიდე სიმაღლის საზომის დასაყენებლად;
დ) რაც შეიძლება სწრაფად უზრუნველყოს ეშელონირება სხვა სხ-ების მიმართ, რომლებიც შესაძლებელია საფრთხეს წარმოადგენდნენ, ან გადასცეს მნიშვნელოვანი ინფორმაცია საჰაერო მოძრაობის შესახებ, იმისდა მიხედვით, თუ რომელია კონკრეტული შემთხვევისთვის მისაღები.
5. საჰაერო მოძრაობის მართვის ორგანო, აუცილებლობის შემთხვევაში, თვითონ ან სხვა სხ-ების მეშვეობით გადასცემს შეტყობინებას ავარიული დაშვების შესრულების შესახებ.
6. უშუალოდ ასეთი ავარიული რადიოსამაუწყებლო შეტყობინების გადაცემის შემდეგ, შესაბამისი რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი, მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი ან სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი ყველა შესაბამის სხ-ს გადასცემს შემდგომ ნებართვებს დამატებით მოქმედებებზე, რომელთა განხორციელება აუცილებელია ავარიული დაშვებისას და მის შემდეგ.
7. ავარიულ მდგომარეობაში მყოფი ამოცნობილი სხ-ის ფრენის მსვლელობაზე ხორციელდება ზედამხედველობა და, შეძლებისდაგვარად, თვალყურის დევნება რადიოლოკატორის ინდიკატორზე მანამ, სანამ სხ არ გასცდება რადიოლოკატორის მოქმედების არეს, და ადგილმდებარეობის ინფორმაცია წარედგინება სმმ-ის ყველა ორგანოს, რომელთაც შეუძლიათ ამ სხ-ის დახმარება. ასევე, შესაბამის შემთხვევებში, რადიოლოკაციური მართვა გადაეცემა მეზობელ რადიოლოკაციურ სექტორს.
შენიშვნა. თუ ავარიულ მდგომარეობაში სმმ-ის ორგანო არ იძლევა არანაირ მითითებას კოდის დაყენების შესახებ, პილოტი მიმღებ-მოპასუხეზე აყენებს კოდს 7700.
მუხლი 120🔗. უკანონო ჩარევა
1. საჰაერო მოძრაობის სამსახურების პერსონალი მზად უნდა იყოს ამოიცნოს ნებისმიერი ნიშანი იმის შესახებ, რომ სხ განიცდის უკანონო ჩარევას.
შენიშვნა. მმრლ-ის მიმღებ-მოპასუხით აღჭურვილმა სხ-მა უნდა დააყენოს კოდი 7500, რათა კონკრეტულად მიეთითოს, რომ ის არის უკანონო ჩარევის ობიექტი.
2. ყველა იმ შემთხვევაში, როდესაც ცნობილია ან სავარაუდოა, რომ სხ განიცდის უკანონო ჩარევას, სმმ-ის ორგანოები დაუყოვნებლივ პასუხობენ ამ სხ-ს და ასრულებენ მის მოთხოვნებს, მათ შორის, ფრენის მარშრუტსა და სავარაუდო დაფრენის ნებისმიერ აეროდრომთან დაკავშირებულ სააერნაოსნო საშუალებების, წესებსა და მომსახურების სახეების შესაბამისი ინფორმაციის მოწოდების შესახებ, და ახორციელებენ საჭირო ქმედებებს შეუფერხებელი ფრენის უზრუნველსაყოფად ყველა ეტაპზე.
3. სმმ-ის ორგანოები აგრეთვე:
ა) გადასცემენ და განაგრძობენ ინფორმაციის გადაცემას უსაფრთხო ფრენის წარმოებაზე, ამასთან არ ელოდებიან პასუხს სხ-გან;
ბ) აკონტროლებენ ფრენის მსვლელობას და ახორციელებენ მის რეგისტრაციას, რისთვისაც იყენებენ ყველა არსებულ საშუალებას, და ასევე ახორციელებენ მართვის გადაცემის კოორდინირებას სმმ-ის მეზობელი ორგანოებთან. ამასთან, სხ-გან არ მოითხოვება შეტყობინებების გადაცემა ან სხვა საპასუხო მოქმედებები, თუ ამ სხ-თან არ არის დამყარებული ნორმალური კავშირი;
გ) ინფორმაციას აწვდიან და განაგრძობენ სმმ-ის იმ შესაბამისი ორგანოების მუდმივ ინფორმირებას, რომელთაც შეიძლება შეხება ჰქონდეთ ფრენის მსვლელობასთან.
შენიშვნა. ამ დებულების დაცვისას გათვალისწინებულ უნდა იქნეს ყველა ფაქტორი, რომელმაც შეიძლება გავლენა იქონიოს ფრენის მსვლელობაზე, მათ შორის, საწვავის მარაგი და მარშრუტისა და დანიშნულების პუნქტის მოულოდნელი შეცვლის შესაძლებლობა. ამ დებულების დაცვის მიზანია, რამდენადაც ეს პრაქტიკულად შესაძლებელია, მოცემულ პირობებში სმმ-ის ყოველი შესაბამისი ორგანოს წინასწარ ინფორმირება მის რაიონში სხ-ის მოსალოდნელი ან შესაძლო შესვლის შესახებ.
დ) შეტყობინებას უგზავნიან:
დ.ა) ექსპლუატანტს ან მის მიერ დანიშნულ წარმომადგენელს;
დ.ბ) ძებნისა და გადარჩენის შესაბამის საკოორდინაციო ცენტრს, საავარიო შეტყობინების შესაბამისი წესების თანახმად;
დ.გ) უსაფრთხოების უზრუნველყოფაზე დანიშნულ უფლებამოსილ ორგანოს.
შენიშვნა. ითვლება, რომ უსაფრთხოების უზრუნველყოფაზე დანიშნული უფლებამოსილი ორგანო და/ან ექსპლუატანტი, თავის მხრივ ატყობინებენ სხვა დაინტერესებულ მხარეებს, წინასწარ დადგენილი წესის შესაბამისად.
ე) ახორციელებენ საჰაერო ხომალდსა და დანიშნულ უფლებამოსილ ორგანოებს შორის შეტყობინებათა რეტანსლირებას, რომელიც შეეხება უკანონო ჩარევის გარემოებებს.
4. სხ-ს, რომლის მიმართაც ცნობილია ან სავარაუდოა, რომ ის წარმოადგენს უკანონო ჩარევის ობიექტს ან რომელიც გარკვეული მიზეზების გამო, უნდა იქნეს იზოლირებული ან გამორიცხული ჩვეულებრივი სააეროდრომო საქმიანობიდან, ნებართვა ეძლევა დაიკავოს იზოლირებული ადგილი სადგომზე. იმ შემთხვევაში, როდესაც ასეთი იზოლირებული სადგომი მითითებული არ არის ან უკვე დაკავებულია, სხ-ს ნებართვა ეძლევა დაიკავოს ადგილი იმ უბნის ან უბნების ფარგლებში, რომელიც შერჩეულია აეროდრომის ადმინისტრაციასთან წინასწარი მოლაპარაკებით. მიმოსვლის ნებართვაში მიეთითება სადგომამდე მიმოსვლის მარშრუტი. ეს მარშრუტი ისეთნაირად შეირჩევა, რომ მინიმუმამდე იქნეს დაყვანილი მგზავრებისა და სხვა პირების, სხვა სხ-ებისა და სააეროდრომო ნაგებობის ნებისმიერი საფრთხე.
5. შეპყრობილი სხ-ის სადგომის დანიშვნა განისაზღვრება სმმ-ის შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოსა და აეროპორტის ადმინისტრაციას შორის შეთანხმების შესაბამისად. როგორც წესი, სადგომის მითითებული ადგილი მდებარეობს ადამიანების, ნაგებობისა და სატრანსპორტო საშუალებებიდან უსაფრთხო მანძილზე.
მუხლი 121🔗. მიმღებ-გადამცემი საბორტო აღჭურვილობის მტყუნება
შენიშვნა. დამატებით იხ. ,,საქართველოს საჰაერო სივრცეში ფრენის წესების“ მე-13 მუხლის მე-5 პუნქტი.
1. სხ-თან ორმხრივი კავშირის დაკარგვისას, რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურემ უნდა განსაზღვროს სხ-ზე მიმღების მუშაობა, რისთვისაც გასცემს მითითებებს კოდის შეცვლაზე, „ამოცნობის“ რეჟიმის ამოქმედებაზე ან მანევრის შესრულებაზე და აგრეთვე აწარმოებს სხ-ის მიმართულების ხაზის დაკვირვებას.
შენიშვნა 1. მიმღებ-მოპასუხით აღჭურვილმა სხ-ებმა, რადიოკავშირის მტყუნებისას უნდა დააყენონ კოდი 7600.
შენიშვნა 2. სმმ-ის მეთვალყურემ არ უნდა გასცეს ბრძანება მმრლ-ის კოდის 7600-ის დაყენებაზე, რადგან მოცემული კოდის დაყენება ხორციელდება მხოლოდ სხ-ის ეკიპაჟის გადაწყვეტილებით.
2. იმ შემთხვევაში, როდესაც ამ მუხლის 1-ლ პუნქტში აღნიშნულ ქმედებათა განხორციელებით დადგენილია სხ-ზე მიმღების ფუნქციონირება, მიმღებ-მოპასუხით აღჭურვილი სხ-ის მოძრაობის შემდგომი მართვისას მისთვის გაცემული ნებართვების მიღების დადასტურება შეიძლება განხორციელდეს კოდის შეცვლით ან „ამოცნობის“ რეჟიმში გადაცემების მეშვეობით.
3. ამ მუხლის 1-ლ და მე-4 პუნქტებში მითითებულ ორივე შემთხვევაში, გაიცემა ისეთი მითითებები მანევრებზე, რომ მიღებული მითითებების შესრულების შემდეგ, სხ-მა შეინარჩუნოს მიმართულების საკუთარი ხაზი, რომელიც დაუწესდა მიმდინარე ნებართვით.
4. თუ ამ მუხლის 1-ლ პუნქტში აღნიშნულმა ქმედებებმა არ გამოიღო შედეგი, მას იმეორებენ ნებისმიერ სხვა არსებულ სიხშირეზე, რომლის მოსმენასაც შესაძლოა ახორციელებდეს მოცემულ სხ.
5. როგორც კი გახდება ცნობილი, რომ მოხდა ორმხრივი კავშირის მტყუნება, მაშინ ეშელონირება იმ სხ-სა, რომელთანაც დარღვეულია კავშირი, და სხვა სხ-ებს შორის ხორციელდება იმ ვარაუდით, რომ ეს სხ განახორციელებს ქმედებებს ამ მუხლის მე-6 ან მე-7 პუნქტების შესაბამისად.
6. ვიზუალურ მეტეოროლოგიურ პირობებში (ვმპ) კონტროლირებადი ფრენისას, გარდა ამ მუხლის მე-7 პუნქტით მითითებული შემთხვევებისა, სხ-ზე კავშირის მტყუნების შემთხვევაში, სხ:
ა) აყენებს კოდს 7600;
ბ) განაგრძობს ფრენას ვიზუალურ მეტეოროლოგიურ პირობებში;
გ) ასრულებს დაფრენას უახლოეს შესაფერის აეროდრომზე; და
დ) კავშირის ყველაზე სწრაფი საშუალებით აცნობებს შესაბამის სამეთვალყურეო ორგანოს დაფრენის შესახებ.
7. სახელსაწყო მეტეოროლოგიურ პირობებში (სმპ) ფრენისას ან ისეთ პირობებში, როდესაც ფრენის დასრულება შეუძლებელია ამ მუხლის მე-6 პუნქტის დებულებათა შესაბამისად, სხ:
ა) აყენებს კოდს 7600;
ბ) 7 (შვიდი) წუთის განმავლობაში დაიცავს ბოლო დასახულ სიჩქარესა და ეშელონს ან ფრენის მინიმალურ აბსოლუტურ სიმაღლეს, თუ მისი მნიშვნელობა მეტია.
ბ.ა) თუ სრულდება მარშრუტზე ფრენა, რომელზეც არ არის სავალდებულო შეტყობინების პუნქტები ან მიღებული იყო ადგილმდებარეობის მოხსენების გარეშე ფრენის შესრულების მითითება, შვიდი წუთის ათვლა იწყება:
ბ.ა.ა) ბოლო დასახული ეშელონის ან ფრენის მინიმალური აბსოლუტური სიმაღლის დაკავების მომენტიდან; ან
ბ.ა.ბ) მოპასუხეზე 7600 კოდის დაყენებიდან – იმაზე დამოკიდებულებით, თუ რომელი დადგა ბოლოს.
ბ.ბ) მარშრუტზე ფრენისას, რომელზეც არის სავალდებულო შეტყობინების პუნქტები და მიღებული იყო ადგილმდებარეობის მოხსენების გარეშე ფრენის შესრულების მითითება, შვიდი წუთის ათვლა იწყება:
ბ.ბ.ა) ბოლო დასახული ეშელონის ან ფრენის მინიმალური აბსოლუტური სიმაღლის დაკავების მომენტიდან; ან
ბ.ბ.ბ) სავალდებულო შეტყობინების პუნქტის გადაფრენის გაანგარიშებულ დროს, რომელიც ადრე აცნობა პილოტმა; ან
ბ.ბ.გ) სავალდებულო შეტყობინების პუნქტში ადგილმდებარეობის შესახებ არშემდგარი შეტყობინების დროიდან - იმაზე დამოკიდებულებით, თუ რომელი დადგა ბოლოს;
შენიშვნა. 7-წუთიანი დროის მონაკვეთი იძლევა საჰაერო მოძრაობისა და კოორდინაციისათვის საჭირო ზომების მიღების საშუალებას.
გ) ამის შემდეგ იწყებს ეშელონისა და სიჩქარის კორექტირებას ფრენის წარდგენილი გეგმის შესაბამისად.
შენიშვნა. ეშელონისა და სიჩქარის შეცვლისას გამოყენებულ უნდა იქნეს ფრენის წარდგენილი გეგმა იმ სახით, რა სახითაც იგი პილოტმა ან უფლებამოსილმა წარმომადგენელმა წარუდგინა სმმ-ის ორგანოს, ყოველგვარი შემდგომი ცვლილების გარეშე.
დ) სარადიოლოკაციო დამიზნებისას ან ზონალური ნაოსნობის შესაბამისად დაწესებული შეზღუდვების გარეშე გადახრით ფრენისას, მიემართება გზის ყველაზე უფრო სწორი შესაძლო ტრაექტორიით, რათა დაბრუნდეს ფრენის წარდგენილი გეგმის შესაბამის მარშრუტზე, ახლოს მდებარე შემდგომ ძირითად წერტილში, ფრენის გამოყენებული მინიმალური აბსოლუტური სიმაღლის გათვალისწინებით.
შენიშვნა. სვლის მარშრუტსა და მოფრენის აეროდრომზე დაშვების დაწყების დროსთან მიმართებით, გამოიყენება ფრენის მიმდინარე გეგმა, რომელიც არის ფრენის გეგმა შემდგომი სამეთვალყურეო ნებართვბზე დაფუძნებული ცვლილებებით, თუკი ასეთი იყო.
ე) ფრენის მიმდინარე გეგმის მიხედვით, განაგრძობს ფრენას მარშრუტზე შესაბამის მითითებულ სანაოსნო საშუალებამდე, რომელიც ემსახურება დანიშნულების აეროდრომს, და იმ შემთხვევაში, როდესაც მოითხოვება ამ პუნქტის ვ) ქვეპუნქტის დებულებათა დაცვა, ამ საშუალების თავზე ასრულებს ფრენას მოცდის რეჟიმში დაშვების დაწყებამდე;
ვ) დაიწყებს დაშვებას ე) ქვეპუნქტში აღნიშნული სანაოსნო საშუალებიდან ზუსტად დასაფრენად შესვლის სავარაუდო დროს, რომელიც მიღებული და დამოწმებული იყო ბოლო კავშირის დროს ან, შეძლებისდაგვარად, რაც შეიძლება ახლოს ამ დროსთან; ან, იმ შემთხვევაში, როდესაც დასაფრენად შესვლის არანაირი სავარაუდო დრო არ არის მიღებული და დამოწმებული, მოფრენის გაანგარიშებულ დროს, რომელიც მითითებულია ფრენის მიმდინარე გეგმაში ან რაც შეიძლება ახლოს ამ დროსთან;
ზ) შეასრულებს ფრენას დასაფრენად სახელსაწყო შესვლის ჩვეული სქემით, რომელიც გათვალისწინებულია აღნიშნული სანაოსნო საშუალებისათვის; და
თ) შეძლებისდაგვარად, შეასრულებს დაფრენას 30 წუთის განმავლობაში მოფრენის გაანგარიშებული დროის დადგომიდან, რომელიც მითითებულია ვ) ქვეპუნქტში ან დადასტურებულია დასაფრენად შესვლის სავარაუდო დროის უკანასკნელ შეტყობინებაში, იმისდა მიხედვით, თუ რომელი მათგანი დადგა უფრო მოგვიანებით.
8. როგორც კი ცნობილი ხდება ორმხრივი კავშირის მტყუნების შესახებ, უნდა განხორციელდეს სხ-თვის შესაბამისი ინფორმაციისა და მითითებების „ბრმად“ გადაცემა არსებულ სიხშირეებზე, რომელთა მოსმენასაც სავარაუდოდ აწარმოებს აღნიშნული სხ (მათ შორის არსებული რადიოსანაოსნო ან დასაფრენად შესვლის საშუალებების სამეტყველო კავშირის სიხშირეები). გადაიცემა აგრეთვე ინფორმაცია:
ა) ამინდის პირობების შესახებ, რომელიც ხელსაყრელია ღრუბლიანობის გასარღვევად იმ რაიონებში, სადაც შეიძლება ინტენსიური მოძრაობის თავის არიდება;
ბ) შესაფერისი აეროდრომების რაიონებში ამინდის პირობების შესახებ.
9. შესაბამისი ინფორმაცია გადაეცემა იმ საჰაერო ხომალდის სავარაუდო ადგილმდებარეობის მახლობლად მყოფ სხვა საჰაერო ხომალდებს, რომელთანაც დარღვეულია კავშირი.
10. როგორც კი ცნობილი ხდება სმმ-ის რომელიმე ორგანოს პასუხისმგებლობის რაიონში მფრენ სხ-თან რადიოკავშირის აშკარა მტყუნების შესახებ, იგი ფრენის მარშრუტზე მდებარე სმმ-ის ყველა შესაბამის ორგანოს გადასცემს ინფორმაციას რადიოკავშირის მტყუნების შესახებ. რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრი, რომლის რაიონშიც მდებარეობს დანიშნულების აეროდრომი, ყველა ზომას იღებს სათადარიგო აეროდრომის (აეროდრომების) შესახებ ინფორმაციისა და ფრენის წარმოდგენილ გეგმაში მითითებული სხვა საჭირო ინფორმაციის მისაღებად, თუ მას ასეთი ინფორმაცია არ გააჩნია.
11. თუ გარემოებანი მიუთითებენ, რომ კონტროლირებადი ფრენის შემსრულებელ სხ-ს, რომელთანაც დარღვეულია კავშირი, შეუძლია ფრენის წარდგენილ გეგმაში მითითებულ სათადარიგო აეროდრომზე (აეროდრომებზე) გაფრენა, სამეთვალყურეო ორგანოს (ორგანოებს), რომელიც ემსახურება ამ სათადარიგო აეროდრომს (აეროდრომებს), და ნებისმიერ სხვა სამეთვალყურეო ორგანოებს, რომლებიც ფრენის მარშრუტის შესაძლო შეცვლის შედეგად შეიძლება ჩართული იყვნენ მოცემულ პროცესში, ეცნობება კავშირის მწყობრიდან გამოსვლის გარემოთა შესახებ, და მათ მიმართავენ თხოვნით ამ საჰაერო ხომალდთან კავშირის დამყარების მცდელობის თაობაზე იმ დროს, როდესაც, შესაძლოა, სხ იქნება კავშირის შესაბამისი საშუალებების მოქმედების არის ფარგლებში. ასეთი ზომები მიიღება განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, როდესაც ექსპლუატანტთან ან დანიშნულ წარმომადგენელთან შეთანხმებით შესაბამის საჰაერო ხომალდს „ბრმად“ გადაეცა სათადარიგო აეროდრომზე გაფრენის ნებართვა, ან იმ შემთხვევაში, როდესაც ამინდის პირობები დაფრენის სავარაუდო აეროდრომზე ისეთია, რომ შესაძლებლად ითვლება მარშრუტის შეცვლა და დაფრენა ერთ-ერთ სათადარიგო აეროდრომზე.
12. როდესაც სამეთვალყურეო ორგანო ინფორმაციას იღებს სხ-თან კავშირის აღდგენის ან ამ სხ-ის მიერ დაფრენის შესრულების შესახებ, იგი ამის თაობაზე აცნობებს სმმ-ის იმ ორგანოს, რომლის რაიონშიც კავშირის დარღვევის პერიოდში ასრულებდა ფრენას აღნიშნული სხ და, თუ სხ აგრძელებს ფრენას, მისი შემდგომი მართვის შესახებ შესაბამის ინფორმაციას აწვდის ფრენის მარშრუტზე სმმ-ის სხვა დაინტერესებულ ორგანოებს.
13. თუ სხ-ის ადგილმდებარეობა არ იქნება დადგენილი 30 წუთის განმავლობაში მას შემდეგ, რაც დადგა:
ა) მოფრენის გაანგარიშებული დრო, რომელიც წარდგენილი იყო პილოტის მიერ;
ბ) მოფრენის გაანგარიშებული დრო, რომელიც გათვლილი იყო რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის მიერ;
გ) ბოლო შეტყობინებაში დადასტურებული დასაფრენად შესვლის გაანგარიშებული დრო, იმისდა მიხედვით, თუ რომელი დრო დადგა უფრო მოგვიანებით, შესაბამისი ინფორმაცია ამ სხ-ის შესახებ მიეწოდება საჰაერო ხომალდების ექსპლუატანტებს ან მათ მიერ დანიშნულ წარმომადგენლებს, და აგრეთვე საჰაერო ხომალდების ნებისმიერ დაინტერესებულ მეთაურებს, და მათი გადაწყვეტილების შესაბამისად აღდგება საჰაერო მოძრაობის ჩვეული მართვა. ფრენების ჩვეულ შესრულებაზე გადასვლის გადაწყვეტილების მიღების ან სხვა ზომების გატარების პასუხისმგებლობა ეკისრებათ სხ-ების ექსპლუატანტებს ან მათ მიერ დანიშნულ წარმომადგენლებს, და აგრეთვე სხ-ების მეთაურებს.
მუხლი 122🔗. სახმელეთო რადიო და რადიოლოკაციური აღჭურვილობის მწყობრიდან გამოსვლა
1. რადიოლოკაციური მართვისათვის გამოყენებული სახმელეთო რადიოაღჭურვილობის სრული მტყუნების შემთხვევაში, რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე, კავშირის სხვა არსებული არხების საშუალებით რადიოლოკაციური მომსახურების გაგრძელების შეუძლებლობისას, იღებს შემდეგ ზომებს:
ა) აფიქსირებს ყველა უკვე ამოცნობილი სხ-ების ადგილმდებარეობას და, შესაბამის შემთხვევებში, საპროცედურო კონტროლის მეთვალყურესთან ერთად ღებულობს აუცილებელ ზომებს ამ სხ-ებს შორის საპროცედურო ეშელონირების დასამყარებლად;
ბ) დაუყოვნებლივ აცნობებს მტყუნების შესახებ შესაბამისად ყველა მეზობელ სამეთვალყურეო პუნქტს ან სმმ-ის ორგანოს;
გ) ატყობინებს ასეთ პუნქტებსა და ორგანოებს საჰაერო მოძრაობის მიმდინარე პირობებს;
დ) მოითხოვს მათ დახმარებას ამ სხ-ების რადიოლოკაციური ან ურადიოლოკაციო ეშელონირების უზრუნველყოფაში, რომლებმაც შესაძლოა დაამყარონ კავშირი ამ პუნქტებთან ან ორგანოებთან და მართონ ეს საჰაერო ხომალდები;
ე) მიუთითებს მეზობელ სამეთვალყურეო პუნქტებს ან სმმ-ის ორგანოებს შეაკაონ კონტროლირებადი ფრენების შემსრულებელი ყველა სხ სმმ-ის იმ ორგანოს ან იმ პუნქტის პასუხისმგებლობის რაიონის ფარგლებს გარეთ, რომლის აღჭურვილობაც მწყობრიდანაა გამოსული, ან მიმართონ ეს სხ-ები ამ რაიონის შემოვლით მანამ, სანამ შესაძლებელი არ გახდება ჩვეული მომსახურების გაწევა.
2. იმისათვის, რომ ფრენების უსაფრთხოების თვალსაზრისით შემცირდეს სახმელეთო რადიოაღჭურვილობის სრული მტყუნების შედეგები, სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო ადგენს გაუთვალისწინებელ გარემოებებში მოქმედების წესებს, რომლითაც უნდა იხელმძღვანელონ სამეთვალყურეო პუნქტებმა და სმმ-ის ორგანოებმა მტყუნების ასეთ შემთხვევებში. იქ, სადაც ეს შესაძლებელი და მიზანშეწონილია, გაუთვალისწინებელ გარემოებათა ეს წესები უნდა ითვალისწინებდეს მეზობელი სამეთვალყურეო პუნქტებისათვის ან სმმ-ის ორგანოებისათვის მართვის გადაცემას სახმელეთო რადიოაღჭურვილობის მტყუნებიდან ჩვეული ფრენების აღდგენამდე, რათა რაც შეიძლება სწრაფად იქნეს უზრუნველყოფილი მომსახურების მინიმალური დონე.
3. რადიოლოკაციური აღჭურვილობის სრული მტყუნების შემთხვევაში, რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურე:
ა) აფიქსირებს ყველა უკვე ამოცნობილი სხ-ის ადგილმდებარეობას და, შესაბამის შემთხვევებში, საპროცედურო კონტროლის მეთვალყურესთან ერთად ახორციელებს აუცილებელ ქმედებებს ამ სხ-ებს შორის საპროცედურო ეშელონირების დასამყარებლად; და
ბ) აუცილებლობისას სთხოვს საპროცედურო კონტროლის შესაბამის მეთვალყურეს მიიღოს შესაბამისი სხ-ების მოძრაობის მართვა.
4. სასწრაფო ზომების სახით შეიძლება დროებით გამოყენებულ იქნეს ფრენის ის ეშელონები, რომლებიც ერთმანეთისგან დაშორებულია ვერტიკალური ეშელონირების მინიმუმის ნახევრის ტოლი მანძილით, თუ სტანდარტული საპროცედურო ეშელონირების დაუყოვნებელი უზრუნველყოფა შეუძლებელია.
5. გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც არის დაჯერებულობა იმისა, რომ რადიოლოკაციური მოწყობილობის სრული მტყუნება ხანგრძლივი არ იქნება, მიიღება ზომები იმ სხ-ების რიცხვის შესაზღუდავად, რომელთაც მიეცათ ამ რაიონში შესვლის ნებართვა, იმ რაოდენობამდე, რომელთა უსაფრთხო მართვაც შესაძლებელი იქნება რადიოლოკატორის გარეშეც.
მუხლი 123🔗. ორიენტაციადაკარგული ან ამოუცნობი საჰაერო ხომალდები
1. ორიენტაციადაკარგული საჰაერო ხომალდია ის სხ, რომელიც მნიშვნელოვნად ასცდა მიმართულების მოცემულ ხაზს ან რომელიც იტყობინება ორიენტაციის დაკარგვას.
2. ამოუცნობი საჰაერო ხომალდია ის სხ, რომლის ფრენაც მოცემულ რაიონში მიმდინარეობს მეთვალყურეობის ქვეშ ან რომლის ფრენის შესახებაც ეცნობება მოცემულ რაიონს, მაგრამ რომლის კუთვნილებაც დადგენილი არ არის.
შენიშვნა. ერთი და იგივე სხ ერთდროულად შეიძლება განიხილებოდეს როგორც „ორიენტაციადაკარგული საჰაერო ხომალდი“ ერთი ორგანოს მიერ, და როგორც „ამოუცნობი საჰაერო ხომალდი“ მეორე ორგანოს მიერ.
3. როგორც კი სმმ-ის ორგანო შეიტყობს ორიენტაციადაკარგულ საჰაერო ხომალდის შესახებ, მან უნდა მიმართოს ამ პუნქტის ა) და ბ) ქვეპუნქტებში მითითებულ ყველა ზომას ამ სხ-ის დასახმარებლად, მისი უსაფრთხო ფრენის უზრუნველყოფის მიზნით. კერძოდ,
შენიშვნა. სმმ-ის ორგანოს მიერ გაწეული სანაოსნო დახმარება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, თუ ამ ორგანოსათვის ცნობილი გახდა, რომ კურსიდან გადახვევის შედეგად სხ შედის ან მზად არის შევიდეს არეში, სადაც არსებობს გზის გადაჭრის რისკი ან უსაფრთხოების სხვა საშიშროება.
ა) თუ სხ-ის ადგილმდებარეობა უცნობია, სმმ-ის ორგანო:
ა.ა) ცდილობს სხ-თან ორმხრივი კავშირის დამყარებას, თუ ასეთი კავშირი ჯერ არ არის დამყარებული;
ა.ბ) იყენებს ყველა არსებულ საშუალებას მისი ადგილმდებარეობის დასადგენად;
ა.გ) ინფორმაციას აწვდის სმმ-ის სხვა ორგანოებს, რომელთა რაიონშიც შესაძლოა შევიდა ან შეიძლება შევიდეს სხ კურსიდან გადახვევის შედეგად, ამასთან გაითვალისწინება ყველა ფაქტორი, რომელმაც შეიძლება გავლენა იქონიოს სხ-ის ფრენის მართვაზე მოცემულ პირობებში;
ა.დ) ინფორმაციას აწვდის შესაბამის სამხედრო ორგანოებს, ადგილებზე შეთანხმებული წესების შესაბამისად, და წარუდგენს მათ ფრენის შესაბამის გეგმას და სხვა მონაცემებს კურსიდან აცდენილი საჰაერო ხომალდის შესახებ;
ა.ე) სთხოვს ,,ა-გ“) და ,,ა-დ“) ქვეპუნქტებში აღნიშნულ ორგანოებს და სხვა მფრენ სხ-ებს დახმარებას სხ-თან კავშირის დამყარებასა და მისი ადგილმდებარეობის დადგენაში.
ბ) როდესაც სხ-ის ადგილმდებარეობა დადგენილია, სმმ-ის ორგანო:
ბ.ა) ატყობინებს სხ-ს მისი ადგილმდებარეობისა და შესასრულებელი მოქმედებების შესახებ;
ბ.ბ) აუცილებლობისას, სმმ-ის სხვა ორგანოებსა და შესაბამის სამხედრო ორგანოებს აწვდის ინფორმაციას კურსიდან აცდენილი სხ-ისა და მიღებული ზომების შესახებ.
4. ამოუცნობი სხ-ის აღმოჩენისას, სმმ-ის შესაბამისი ორგანო იღებს ზომებს ამ სხ-ის კუთვნილების დასადგენად:
ა) ცდილობს დაამყაროს ამ საჰაერო ხომალდთან ორმხრივი კავშირი;
ბ) საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონის ფარგლებში სმმ-ის სხვა ორგანოებისაგან ითხოვს ინფორმაციას ამ სხ-ის შესახებ და სთხოვს მათ დახმარებას ამ სხ-თან ორმხრივი კავშირის დამყარებაში;
გ) საფრენოსნო ინფორმაციის მომიჯნავე რაიონების სმმ-ის სხვა ორგანოებისაგან ითხოვს ინფორმაციას ამ სხ-ის შესახებ და სთხოვს მათ დახმარებას ამ სხ-თან ორმხრივი კავშირის დამყარებაში;
დ) ცდილობს მიიღოს ინფორმაცია სხვა სხ-გან ამ რაიონში.
5. როგორც კი დადგინდება სხ-ის კუთვნილება, სმმ-ის ორგანო, აუცილებლობისას, აცნობებს ამის შესახებ შესაბამის სამხედრო ორგანოს.
6. იმ შემთხვევაში, როდესაც აღინიშნება კონტროლირებადი ფრენის შემსრულებელი ამოცნობილი სხ-ის ფრენა ტრაექტორიით, რომლითაც შესაძლებელია კონფლიქტური ვითარების წარმოქმნა ამ სხ-სა და ამოუცნობ სხ-ს შორის, რომელმაც შეიძლება შექმნას შეჯახების საფრთხე, კონტროლირებადი ფრენის შემსრულებელი სხ-ის პილოტს, ყველა შემთხვევაში, როდესაც ეს შესაძლებელია:
ა) ეცნობება ამოუცნობი სხ-ის შესახებ და კონტროლირებადი ფრენის შემსრულებელი სხ-ის მოთხოვნით ან, თუ რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურის აზრით, ამას მოითხოვს გარემოება, მიიღება ზომები შეჯახების თავიდან ასაცილებლად;
ბ) ეცნობება კონფლიქტური ვითარების აღმოფხვრის შესახებ.
შენიშვნა. ინფორმაცია ამოუცნობი სხ-ის შესახებ წარედგინება ამ სახელმძღვანელოს მე-7 თავის მე-80 მუხლის თანახმად.
მუხლი 124🔗. სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების გზის გადაჭრა
1. როდესაც სმმ-ის ორგანოსათვის ცნობილი ხდება მისი პასუხისმგებლობის რაიონში სხ-ის გზის გადაჭრის შესახებ, ის მიმართავს ქვემოთ ჩამოთვლილიდან იმ ზომებს, რომელიც მოცემულ პირობებში ყველაზე შესაფერისია:
ა) შეეცდება გზაგადაჭრილ სხ-თან დაამყაროს ორმხრივი კავშირი ნებისმიერ არსებულ სიხშირეზე, მათ შორის 121,5 მჰც ავარიულ სიხშირეზე, თუ ასეთი კავშირი ჯერ არ არის დამყარებული;
ბ) აცნობებს გზაგადაჭრილი სხ-ის პილოტს გზის გადაჭრის შესახებ;
გ) ამყარებს კავშირს გზის გადაჭრის მართვის ორგანოსთან, რომელსაც ორმხრივი კავშირი აქვს გზისგადამჭრელ სხ-თან და აწვდის მას არსებული ინფორმაციას ამ სხ-ის შესახებ;
დ) საჭიროებისდა მიხედვით, ახორციელებს შეტყობინებების რეტრანსლირებას გზისგადამჭრელ სხ-ს ან გზის გადაჭრის მართვის ორგანოსა და გზაგადაჭრილ სხ-ს შორის;
ე) გზის გადაჭრის მართვის ორგანოსთან მჭიდრო ურთიერთკავშირში ღებულობს ყველა საჭირო ზომას გზაგადაჭრილი სხ-ის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად;
ვ) ინფორმაციას აწვდის საფრენოსნო ინფორმაციის მეზობელ რაიონების სმმ-ის ორგანოებს, თუ კურსიდან აცდენის შედეგად სხ გასცდა ან შევიდა საფრენოსნო ინფორმაციის მეზობელი რაიონების ფარგლებში.
2. როგორც კი სმმ-ის ორგანოსთვის ცნობილი ხდება მისი პასუხისმგებლობის რაიონის გარეთ სხ-ის გზის გადაჭრის შესახებ, ის მიმართავს ქვემოთ ჩამოთვლილ იმ ზომებს, რომელიც მოცემულ პირობებში ყველაზე შესაფერისია:
a) ინფორმაციას აწვდის იმ საჰაერო სივრცის სმმ-ის ორგანოებს, სადაც ხორციელდება გზის გადაჭრა და უზრუნველყოფს ამ ორგანოს ინფორმაციით, რომელიც დაეხმარება ამ სხ-ის ამოცნობაში;
b) ახორციელებს შეტყობინებების რეტრანსლირებას გზაგადაჭრილ სხ-სა და სმმ-ის შესაბამის ორგანოს, გზის გადაჭრის მართვის ორგანოს ან გზისგადამჭრელ სხ-ს შორის.
შენიშვნა. საჰაერო ხომალდების გზის გადაჭრა აღწერილია ,,საქართველოს საჰაერო სივრცეში ფრენის წესების“ მე-7 თავში.
თავი XII
ავარიული შეტყობინების სამსახური
მუხლი 125🔗. გამოყენება
1. ავარიული შეტყობინება მიეწოდება:
ა) ყველა სხ-ს, რომელიც უზრუნველყოფილია საჰაერო მოძრაობის სამეთვალყურეო მომსახურებით;
ბ) შეძლებისდაგვარად, ყველა სხვა სხ-ს, რომელთაც წარადგინეს ფრენის გეგმა ან რომელთა შესახებაც სმმ-ის ორგანოებისათვის ცნობილია სხვა წყაროებიდან;
გ) ნებისმიერ სხ-ს, რომელთა შესახებაც ცნობილია ან სავარაუდოა, რომ ისინი წარმოადგენენ უკანონო ჩარევის ობიექტს.
2. საფრენოსნო ინფორმაციის ცენტრები და რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრები წარმოადგენენ იმ სხ-ების ავარიული ვითარების შესახებ სრული ინფორმაციის შეგროვების პუნქტს, რომლებიც ფრენებს ასრულებენ საფრენოსნო ინფორმაციის შესაბამისი რაიონის ან სამეთვალყურეო რაიონის ფარგლებში და ამ ინფორმაციას გადასცემენ ძებნისა და გადარჩენის შესაბამის საკოორდინაციო ცენტრებს.
3. სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის ან მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის მართვის ქვეშ მყოფი სხ-ის ავარიული ვითარებაში აღმოჩენის შემთხვევაში, აღნიშნული ორგანო დაუყოვნებლივ ატყობინებს ამის შესახებ საფრენოსნო ინფორმაციის შესაბამის ცენტრს ან რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრს, რომელიც თავის მხრივ ატყობინებს ძებნისა და გადარჩენის საკოორდინაციო ცენტრს. გამონაკლისს წარმოადგენს შემთხვევები, როდესაც რაიონული სამეთვალყურეო ცენტრის, საფრენოსნო ინფორმაციის ცენტრის ან ძებნისა და გადარჩენის საკოორდინაციო ცენტრის ინფორმირება არ მოითხოვება, რადგან, ავარიული მდგომარეობის ხასიათიდან გამომდინარე, ასეთი შეტყობინება ზედმეტია.
4. და მაინც, ნებისმიერ შემთხვევაში, როდესაც ეს დაუყოვნებლივ მოითხოვება შექმნილი მდგომარეობიდან გამომდინარე, შესაბამისი სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი ან მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი ატყობინებს ამის შესახებ ჯერ ყველა შესაბამის ადგილობრივ საავარიო-სამაშველო სამსახურს, რომელთაც შეუძლიათ საჭირო დაუყოვნებელი დახმარების აღმოჩენა და შემდეგ ღებულობს სხვა აუცილებელ ზომებს მათი ამოქმედებისათვის.
მუხლი 126🔗. ძებნისა და გადარჩენის საკოორდინაციო ცენტრების შეტყობინება
1. სმმ-ის ორგანოები, როგორც კი ჩაითვლება, რომ სხ ავარიულ ვითარებაშია, დაუყოვნებლივ ატყობინებენ ძებნისა და გადარჩენის საკოორდინაციო ცენტრებს ქვემოთ მოყვანილი წესის შესაბამისად:
ა) გაურკვევლობის სტადია (ინსერფა), როდესაც:
ა.ა) სხ-გან არ არის არანაირი შეტყობინება 30 წუთის განმავლობაში ამგვარი შეტყობინების მისაღებად განკუთვნილი დროიდან ან ამ სხ-თან კავშირის დამყარების პირველი წარუმატებელი მცდელობიდან, იმისდა მიხედვით, თუ რომელი იყო უფრო ადრე; ან
ა.ბ) სხ არ ჩამოფრინდა 30 წუთის განმავლობაში მოფრენის გაანგარიშებული დროიდან, რომლის შესახებაც მან აცნობა ბოლო გადაცემაში ან რომელიც გათვლილია სმმ-ის ორგანოების მიერ, იმისდა მიხედვით, თუ რომელია უფრო მოგვიანებით, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც არანაირი ეჭვი არ არის სხ-ისა და ბორტზე მყოფი პირების უსაფრთხოებაზე.
ბ) განგაშის სტადია (ალერფა), როდესაც:
ბ.ა) გაურკვევლობის სტადიის დადგომის შემდეგ, სხ-თან კავშირის დამყარების შემდგომი მცდელობისას ან სხვა შესაბამისი წყაროებიდან ვერ ხერხდება რაიმე მონაცემების მიღება ამ სხ-ის შესახებ; ან
ბ.ბ) სხ, რომელმაც მიიღო დაფრენის ნებართვა, არ ახორციელებს დაფრენას 5 წუთის განმავლობაში დაფრენის გაანგარიშებული დროიდან და კავშირი მოცემულ სხ-თან ისევ არ არის დამყარებული; ან
ბ.გ) მიღებულია ინფორმაცია, რომელიც მიუთითებს სხ-ის საექსპლუატაციო მდგომარეობის გაუარესებას, მაგრამ არა იმდენად, რომ შესრულდეს იძულებითი დაფრენა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც არსებობს სხ-ისა და მის ბორტზე მყოფი პირების საფრთხის აცილების მონაცემები; ან
ბ.დ) ცნობილია ან სავარაუდოა, რომ სხ იქცა უკანონო ჩარევის ობიექტად.
გ) გასაჭირის ჟამი (სტადია) (დეტრესფა ), როდესაც:
გ.ა) განგაშის სტადიის დადგომის შემდეგ, სხ-თან კავშირის დამყარების დამატებითი წარუმატებელი მცდელობები და უფრო ფართო მასშტაბიანი უშედეგო მოთხოვნები მიუთითებენ იმის ალბათობას, რომ სხ გასაჭირშია; ან
გ.ბ) მიჩნეულია, რომ სხ-ის საწვავის მარაგი ამოიწურა ან საკმარისი არ არის უსაფრთხო ადგილის მისაღწევად; ან
გ.გ) მიღებულია ინფორმაცია, რომელიც მიუთითებს სხ-ის საექსპლუატაციო მდგომარეობის იმდენად გაუარესებას, რომ შესაძლებელია განხორციელდეს იძულებითი დაფრენა; ან
გ.დ) მიღებულია ინფორმაცია ან არის დასაბუთებული დაჯერებულობა იმისა, რომ საჰაერო ხომალდი აპირებს ან შეასრულა იძულებითი დაფრენა; გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც არსებობს დასაბუთებული დაჯერებულობა იმისა, რომ სხ-ს და ბორტზე მყოფ პირებს არ ემუქრება სერიოზული და უშუალო საფრთხე და საჭიროა დაუყოვნებელი დახმარება.
2. შეტყობინება მოიცავს შემდეგ არსებულ ინფორმაციას აღნიშნული რიგითობით:
ა) ინსერფა, ალერფა ან ლეტრესფა, ავარიული სტადიისდა მიხედვით;
ბ) გამომძახებელი დაწესებულება ან პირი;
გ) ავარიული ვითარების ხასიათი;
დ) მნიშვნელოვანი ინფორმაცია ფრენის გეგმიდან;
ე) ორგანო, რომელმაც ბოლოს დაამყარა კავშირი, კავშირის დამყარების დრო და გამოყენებული საშუალება;
ვ) ადგილმდებარეობის ბოლო შეტყობინება და უკანასკნელის დადგენის ხერხი;
ზ) სხ-ის შეფერილობა და განმასხვავებელი ნიშნები;
თ) ავიატვირთის სახით გადასაზიდი სახიფათო ტვირთი;
ი) შეტყობინების გადამცემი ორგანოს მიერ გატარებული ნებისმიერი ზომები;
კ) სხვა მონაცემები, რომლებიც საქმეს ეხება.
3. ამ მუხლის 1-ლ პუნქტში მითითებული შეტყობინების გარდა, ძებნისა და გადარჩენის საკოორდინაციო ცენტრს დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს:
ა) ნებისმიერი დამატებითი სასარგებლო ინფორმაცია, განსაკუთრებით ავარიული მდგომარეობის სტადიის შეცვლა, ან
ბ) ავარიული მდგომარეობის გაუქმება.
შენიშვნა. ძებნისა და გადარჩენის საკოორდინაციო ცენტრის მიერ დაწყებული მოქმედებების შეწყვეტაზე პასუხისმგებელია თვით ეს ცენტრი.
4. აუცილებლობისას, სმმ-ის ორგანოები იყენებენ კავშირის ყველა არსებულ საშუალებას ავარიულ მდგომარეობაში მყოფ სხ-თან კავშირის დამყარებისა და შენარჩუნებისათვის და ამ სხ-ის შესახებ მონაცემთა მოთხოვნისათვის.
მუხლი 127🔗. ავარიულ მდგომარეობაში მყოფი საჰაერო ხომალდის მახლობლად მფრენი სხ-თვის ინფორმაციის გადაცემა
1. იმ შემთხვევაში, როდესაც სმმ-ის ორგანო ადგენს სხ-ის ავარიულ მდგომარეობაში ყოფნის ფაქტს, სხვა სხ-ებს, რომელთა შესახებ ცნობილია, რომ ისინი აღნიშნული სხ-ის მახლობლად იმყოფებიან, რაც შეიძლება მოკლე დროში გადასცემს ავარიული მდგომარეობის ხასიათს, გარდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტით მითითებული შემთხვევებისა.
2. იმ შემთხვევაში, როდესაც სმმ-ის ორგანოსთვის ცნობილია ან ვარაუდობს, რომ სხ იქცა უკანონო ჩარევის ობიექტად, „ჰაერი-მიწა“ კავშირის არხებით სმმ-ის ორგანოს გადაცემულ შეტყობინებებში არ მიეთითება ავარიული მდგომარეობის ხასიათი, თუ შესაბამისი სხ-დან მოწოდებულ შეტყობინებაში არ არის ამის მითითება და, თუ არსებობს საფუძველი ვივარაუდოთ, რომ ამგვარი მითითება გააუარესებს მდგომარეობას.
თავი XIII
ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფასაჰაერო მოძრაობის მომსახურებისას
მუხლი 128🔗. ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ზოგადი მოთხოვნები
1. შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო, თავის კომპეტენციის ფარგლებში:
ა) ამტკიცებს სმმ-სას ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის სისტემატიურ და სათანადო პროგრამებს, რომელთა მიზანია ფრენების უსაფრთხოების შენარჩუნება საჰაერო სივრცის და აეროდრომების სმმ-ით უზრუნველყოფისას;
ბ) შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო აწესებს ფრენის უსაფრთხოების მისაღებ დონეს და
მიზნებს, საჰაერო სივრცის და აეროდრომების სმმ-ით უზრუნველყოფისას;
2. ფრენების უსაფრთხოების მისაღები დონე შეიძლება გამოისახოს ხარისხობრივად და რაოდენობრივად. ქვემოთ, სამაგალითოდ მოყვანილია კრიტერიუმები ფრენების უსაფრთხოების მისაღები დონის გამოსახატავად:
ა) არასასურველი მოვლენების მაქსიმალური ალბათობა, მაგ. შეჯახება, ადზ-ზე გასვლა და ა.შ;
ბ) საავიაციო შემთხვევების მაქსიმალური რიცხვი ფრენის განმავლობაში;
გ) ინციდენტების მაქსიმალური რაოდენობა სხ-ის აფრენისას/დაფრენისას;
დ) კომფლიქტური ვითარების შესახებ დასაბუთებული მოკლევადიანი გაფრთხილებების მაქსიმალური რაოდენობა სხ-ის აფრენისას/დაფრენისას.
3. სმმ-სას ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის პროგრამის ფარგლებში:
ა) განისაზღვრება ფაქტიური და პოტენციური საფრთხე და ხარვეზების აღმოსაფხვრელი მოქმედებების აუცილებლობა;
ბ) ხორციელდება ხარვეზების აღმოსაფხვრელი აუცილებელი მოქმედებები, ფრენების უსაფრთხოების მისაღები დონის შენარჩუნების მიზნით;
გ) გაითვალისწინება ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფილი დონის განუწყვეტელი კონტროლი და რეგულარული შეფასება.
4. საჰაერო მოძრაობის მართვის სისტემაში ფრენების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი მნიშვნელოვანი ცვლილება, მათ შორის, ეშელონირების შემცირებული მინიმუმების ან ახალი წესების დანერგვა, ხორციელდება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ფრენების უსაფრთხოების შეფასება აჩვენებს ფრენების უსაფრთხოების მისაღები დონის უზრუნველყოფას და ჩატარებულია კონსულტაციები მომხმარებლებთან. შესაბამის შემთხვევებში, პასუხისმგებელი უფლებამოსილი ორგანო უზრუნველყოფს დანერგვის შედეგების სათანადო კონტროლის შესაძლებლობას, ფრენების უსაფრთხოების დადგენილი დონის შემდგომი შენარჩუნების შემოწმების თვალსაზრისით.
მუხლი 129🔗. ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნები
სმმ-სას ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნებია:
ა) ფრენების უსაფრთხოების დადგენილი დონის დაცვა საჰაერო სივრცისა და აეროდრომების სმმ-ით უზრუნველყოფისას; და
ბ) ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად მიმართული ღონისძიებების გაუმჯობესების დანერგვა.
მუხლი 130🔗. საქმიანობა სმმ-სას ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად
1. სმმ-სას ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის პროგრამა, სმმ-ის თვალსაზრისით, უნდა ითვალისწინებდეს, კერძოდ:
ა) ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის კონტროლს მთლიანად და ნებისმიერი არასასურველი ტენდენციების გამოვლენას;
ბ) სმმ-ის ორგანოების საქმიანობის ანალიზს ფრენების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით;
გ) ფრენების უსაფრთხოების შეფასებას საჰაერო სივრცის დაგეგმილ რეორგანიზაციასთან და სმმ-ის ახალი ან შეცვლილი წესების დანერგვასთან დაკავშირებით;
დ) ფრენების უსაფრთხოების ასამაღლებლი ღონისძიებების დანერგვის აუცილებლობის განსაზღვრის მექანიზმს.
2. ყოველგვარი საქმიანობა, სმმ-სას ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის პროგრამის ფარგლებში, სრულად უნდა აისახოს საბუთებში. ყველა საბუთი ინახება შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ განსაზღვრული დროის განმავლობაში.
მუხლი 131🔗. ფრენების უსაფრთხოების შესახებ მონაცემების შეგროვება და შეფასება
სმმ-ის შესაბამისმა უფლებამოსილმა ორგანომ საჭიროა შექმნას სმმ-ის პერსონალის მიერ ინციდენტების შესახებ მოხსენებების წარდგენის ოფიციალური სისტემა, რათა ხელი შეუწყოს ინფორმაციის შეგროვებას ფრენების უსაფრთხოებისათვის ფაქტობრივად ან პოტენციურად სახიფათო ვითარებებისა და ნაკლოვანებების შესახებ, რომელიც დაკავშირებულია სმმ-თან (მარშრუტების სტრუქტურის, წესების, კავშირგაბმულობის, ნაოსნობისა და დაკვირვების სისტემების და ფრენების უსაფრთხოების თვალსაზრისით სხვა მნიშვნელოვანი სისტემებისა და მოწყობილობების ჩათვლით, ასევე მეთვალყურეების სამუშაო დატვირთვის გათვალისწინებით).
მუხლი 132🔗. ინციდენტის შესახებ ანგარიშისა და ფრენების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული სხვა ანგარიშების განხილვა
1 ანგარიშები, ფრენების უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული და საჰაერო მოძრაობის სამსახურების საქმიანობის შესახებ, მათ შორის საჰაერო მოძრაობისას მომხდარი ინციდენტების ანგარიშები, სისტემატურად განიხილება სმმ-ის უფლებამოსილი ორგანოს მიერ, რიგი არსებული ინციდენტებისა და მათი სახეობების საფუძველზე, არახელსაყრელი ტენდენციების აღმოფხვრის მიზნით.
2. ანგარიშები, სმმ-ის საშუალებებისა და სისტემების ფუნქციონირების შესახებ, როგორიცაა მაგალითად კავშირის, დაკვირვების სისტემებისა და მოწყობილობების და ფრენების უსაფრთხოებისათვის მნიშვნელოვანი სხვა სისტემების მტყუნებები და მათი მახასიათებლების გაუარესება, სისტემატურად ანალიზდება სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ, რათა გამოვლენილ იქნეს ტენდენციები ასეთი სისტემების მუშაობაში, რამაც შეიძლება არასასურველი შედეგები იქონიოს ფრენების უსაფრთხოებაზე.
მუხლი 133🔗. ფრენების უსაფრთხოების ანალიზი
სმმ-ის ორგანოებში ფრენების უსაფრთხოების ანალიზი ტარდება რეგულარულად, კვალიფიცირებული სპეციალისტების მიერ, რომელთაც გაიარეს სათანადო მომზადება, გააჩნიათ გამოცდილება, ფლობენ ჩვევებს და სრული წარმოდგენა აქვთ შესაბამისი სტანდარტებისა და რეკომენდებული პრაქტიკის, სააერნაოსნო მომსახურების წესების, ადამიანის ფაქტორის ასპექტების შესახებ.
მუხლი 134🔗. ფრენების უსაფრთხოების ასამაღლებელი ღონისძიებები
1. საჰაერო სივრცეში ან აეროდრომებზე სმმ-თან დაკავშირებული ნებისმიერი ფაქტობრივი ან პოტენციური საფრთხე, გამოვლენილი სმმ-სას ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველმყოფი საქმიანობის პროცესში ან სხვა ნებისმიერი საშუალებით, კლასიფიცირდება და ფასდება რისკის მისაღები დონის თვალსაზრისით, სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ.
2. რისკის მისაღები დონის არსებობის შემთხვევების გარდა, სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო, რამდენადაც ეს პრაქტიკულად შესაძლებელია, უპირატესად იღებს შესაბამის ზომებს რისკის აღმოსაფხვრელად ან მის შესამცირებლად მისაღებ დონემდე.
3. იმ შემთხვევაში, თუ ცხადი ხდება, რომ კონკრეტულ საჰაერო სივრცეში ან აეროდრომზე ფრენების უსაფრთხოების დონე უზრუნველყოფილი არ არის ან შეუძლებელია მისი უზრუნველყოფა, სმმ-ის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანო, რამდენადაც ეს პრაქტიკულად შესაძლებელია, უპირატესად იღებს შესაბამის ზომებს.
4. ნებისმიერი მაკორექტირებელი ზომების მიღებას თან სდევს მათი ეფექტურობის შეფასება, რისკის გამორიცხვის ან შემცირების თვალსაზრისით.
დანართი №1
ვიზუალური ფრენის მინიმუმები
საჰაერო სივრცის კლასი
B C D E
F G
ზღვის საშ. დონიდან 3000 ფუტ სიმაღლეზე მაღლა ან ხმელეთიდან 1000 ფუტ სიმაღლეზე მაღლა, იმაზე დამოკიდებულებით, თუ რომელი სიდიდეა მეტი.
ზღვის საშ. დონიდან 3000 ფუტ სიმაღლეზე ან ხმელეთიდან 1000 ფუტზე ნაკლებ სიმაღლეზე, იმაზე დამოკიდებულებით, თუ რომელი სიდიდეა მეტი.
ღრუბლებამდე მანძილი
შვეულად – 1000 ფუტი
ჰორიზონტალურად – 1500 მ
უღრუბლობისას ან ხმელეთის ან წყლის ზედაპირის ხილვადობისას
ხილვადობა ფრენისას
8 კმ – ზღვის საშ. დონიდან 10000 ფოტზე და მაღლა
5 კმ – ზღვის საშ. დონიდან 10000 ფუტზე დაბლა
5 კმ*
* ხილვადობის გაუარესებისას 3 კმ-მდე, ნებადართულია ვფწ-ით სპეციალური ფრენები 260 კმ/სთ-მდე (140 კვანძი) სახელსაწყო სიჩქარით.
დანართი №2
სმმ-ის საჰაერო სივრცის კლასები:
შეთავაზებული მომსახურება და ფრენებისადმი წაყენებული მოთხოვნები
კლა-
სი
ფრენის სახეობა
ეშელონი-
რება
მომსახურება
სიჩქარეზე შეზღუდვები*
მოთხოვნები რადიოკავ-
შირზე
სმმ-ის ორგანოს ნებართვის აუცილებ-
ლობა
A
მხოლოდ
სფწ-ით
ყველა სხ-ის
საჰაერო მოძრაობის მართვა (სმმ)
შეზღუდვები არ არის
მუდმივი ორმხრივი რადიოკავ-
შირი
აუცილებე-
ლია
B
სფწ-ით
ყველა სხ-ის
საჰაერო მოძრაობის მართვა
შეზღუდვები არ არის
მუდმივი ორმხრივი რადიოკავ-
შირი
აუცილებე-
ლია
ვფწ-ით
ყველა სხ-ის
საჰაერო მოძრაობის მართვა
შეზღუდვები არ არის
მუდმივი ორმხრივი რადიოკა-
ვშირი
აუცილებე-
ლია
C
სფწ-ით
სფწ სფწ-თან შეფარდე-
ბით,
სფწ ვფწ-თან შეფარდე-
ბით
საჰაერო მოძრაობის მართვა
შეზღუდვები არ არის
მუდმივი ორმხრივი რადიოკავ-
შირი
აუცილებე-
ლია
ვფწ-ით
ვფწ სფწ-თან შეფარდე-
ბით
სმმ, სფწ-თნ შეფარდებით ეშელონირები-
სათვის,
ინფორმაცია მოძრაობაზე ვფწ/ვფწ (მოთხოვნისდა მიხედვით, რეკომენდაციები შეჯახების აცილებაზე)
სახელსაწყო 250 კვანძი, ზღვის საშ. დონიდან
3050 მ-ზე (10 000 ფუტი) ქვემოთ
მუდმივი ორმხრივი რადიოკავ-
შირი
აუცილებე-
ლია
D
სფწ-ით
სფწ სფწ-თან შეფარდე-
ბით
სმმ, ინფორმაცია ვფწ-ით ფრენებზე (მოთხოვნისდა მიხედვით, რეკომენდაციები შეჯახების აცილებაზე)
სახელსაწყო 250 კვანძი, ზღვის საშ. დონიდან
3050 მ-ზე (10 000 ფუტი) ქვემოთ
მუდმივი ორმხრივი რადიოკავ-
შირი
აუცილებე-
ლია
ვფწ-ით
არ წარმოებს
ინფორმაცია სფწ/ვფწ და ვფწ/ვფწ-ით ფრენებზე (მოთხოვნისდა მიხედვით, რეკომენდაციები შეჯახების აცილებაზე)
სახელსაწყო 250 კვანძი, ზღვის საშ. დონიდან
3050 მ-ზე (10 000 ფუტი) ქვემოთ
მუდმივი ორმხრივი რადიოკავ-
შირი
აუცილებე-
ლია
სფწ-ით
სფწ სფწ-თან შეფარდე-
ბით
სმმ და, შეძლებისდა-
გვარად, ინფორმაცია ვფწ-ით ფრენებზე
სახელსაწყო 250 კვანძი, ზღვის საშ. დონიდან
3050 მ-ზე (10 000 ფუტი) ქვემოთ
მუდმივი ორმხრივი რადიოკავ-
შირი
აუცილებე-
ლია
E
ვფწ-ით
არ წარმოებს
შეძლებისდა-
გვარად, ინფორმაცია მოძრაობაზე
სახელსაწყო 250 კვანძი, ზღვის საშ. დონიდან
3050 მ-ზე (10 000 ფუტი) ქვემოთ
არა
არ არის აუცილებე-
ლი
F
სფწ-ით
შეძლების-
დაგვა-რად,
სფწ სფწ-თან შეფარდე-
ბით
საჰაერო მოძრაობის საკონსულტაციო მომსახურება; საფრენოსნო-
საინფორმაციო მომსახურება
სახელსაწყო 250 კვანძი, ზღვის საშ. დონიდან
3050 მ-ზე
(10 000 ფუტი) ქვემოთ
მუდმივი ორმხრივი რადიო-
კავშირი
არ არის აუცილებე-
ლი
ვფწ-ით
არ წარმოებს
საფრენოსნო-
საინფორმაციო მომსახურება
სახელსაწყო 250 კვანძი, ზღვის საშ. დონიდან
3050 მ-ზე (10 000 ფუტი) ქვემოთ
არა
არ არის აუცილებე-
ლი
G
სფწ-ით
არ წარმოებს
საფრენოსნო-
საინფორმაციო მომსახურება
სახელსაწყო 250 კვანძი, ზღვის საშ. დონიდან
3050 მ-ზე (10 000 ფუტი) ქვემოთ
მუდმივი ორმხრივი რადიო-
კავშირი
არ არის აუცილებე-
ლი
ვფწ-ით
არ წარმოებს
საფრენოსნო-
საინფორმაციო მომსახურება
სახელსაწყო 250 კვანძი, ზღვის საშ. დონიდან
3050 მ-ზე (10 000 ფუტი) ქვემოთ
არა
არ არის აუცილებე-
ლი
* როდესაც ზღვის საშ. დონიდან გადასვლის აბსოლუტური სიმაღლე 3050 მ-ზე (10 000 ფუტი) ნაკლებია,
10 000 ფუტის მაგივრად გამოყენებული უნდა იქნეს ფრენის ეშელონი 100.
შენიშვნა. მუქი დახრილი შრიფტით ნაჩვენებია საქართველოს საჰაერო სივრცეში გამოყენებული კლასები.