„ტექნიკური რეგლამენტის − გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურების წესის“ დამტკიცების შესახებ

„ტექნიკური რეგლამენტის − გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურების წესის“ დამტკიცების შესახებ საქართველოს მთავრობის დადგენილება №368 2022 წლის 15 ივლისი ქ. თბილისი „ტექნიკური რეგლამენტის − გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურების წესის“ დამტკიცების შესახებ მუხლი 1🔗 „გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ა.ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე,  დამტკიცდეს  თანდართული „ტექნიკური რეგლამენტი −  გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურების წესი“. მუხლი 2🔗 „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 25-ე მუხლის შესაბამისად, ამ დადგენილების ამოქმედებისთანავე ძალადაკარგულად გამოცხადდეს „ტექნიკური რეგლამენტის − „გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) მეთოდიკა“ დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 14 იანვრის №54 დადგენილება. მუხლი 3🔗 დადგენილება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. პრემიერ-მინისტრიირაკლი ღარიბაშვილი ტექნიკური რეგლამენტი − გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურების წესი მუხლი 1🔗. ზოგადი დებულებები 1. ტექნიკური რეგლამენტი – გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურების წესი (შემდგომში – ტექნიკური რეგლამენტი) შემუშავებულია „გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის (შემდგომში – კანონი) შესაბამისად და ადგენს გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების და მიყენებული ზიანის ფულადი ანაზღაურების წესს. 2. ტექნიკური რეგლამენტის მიზანია საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი სამართლებრივი ნორმების დარღვევის შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების წესის დადგენა. 3. ტექნიკური რეგლამენტი ვრცელდება პირის მიერ უკანონო ქმედებით გარემოსთვის მიყენებულ ისეთ ზიანზე, რომელიც: ა) კანონის შესაბამისად არ მიიჩნევა გარემოსთვის მიყენებულ მნიშვნელოვან ზიანად; ბ) კანონის შესაბამისად არ მიიჩნევა გარემოსთვის მიყენებულ მნიშვნელოვან ზიანად და ამავე დროს სახეზეა კანონის  მე-3 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევა; გ) ისეთ ზიანზე, რომელიც გათვალისწინებულია კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ-თ“ ქვეპუნქტებით. 4. გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება ხორციელდება ყველა იმ შემთხვევაში, როდესაც უფლებამოსილი ორგანოსთვის ცნობილი გახდა სამართლებრივი ნორმების დარღვევის შედეგად პირის მიერ განხორციელებული ქმედებით ან/და უმოქმედობით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის შესახებ. 5. გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების მიზნებისთვის გაწეული ხარჯების (გაზომვების ჩატარება, სინჯების აღება, ლაბორატორიული ანალიზები) ანაზღაურების ვალდებულება, კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ეკისრება დამრღვევს, რომელიც პასუხისმგებელია ზიანის მიყენებაზე. 6. ტექნიკური რეგლამენტი ადგენს გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების წესს გარემოს შემდეგი კომპონენტებისთვის: ა) მიწა (დაბინძურება და დეგრადაცია); ბ) ტყის რესურსები და მწვანე ნარგავები; გ) თევზი და სხვა ჰიდრობიონტები; დ) გარეული ცხოველები და ფრინველები; ე) სასარგებლო წიაღისეული (მათ შორის მიწისქვეშა წყალი); ვ) ზედაპირული წყლის ობიექტები (მათ შორის შავი ზღვის წყალი). მუხლი 2🔗. ტერმინთა განმარტებები 1. ამ ტექნიკურ რეგლამენტში გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა: ა) განსაკუთრებული რეგულირების ტერიტორია − საქართველოს მთავრობის სამართლებრივი აქტით დასახლებისთვის მინიჭებული განსაკუთრებული რეგულირების (სარეკრეაციო, საკურორტო, თავდაცვითი ან საქართველოს მთავრობის სამართლებრივი აქტით მინიჭებული სხვა) სტატუსის მქონე ტერიტორია; ბ) მიწის ფონური (საბაზისო) მდგომარეობა − მდგომარეობა მიმდებარე ტერიტორიაზე, რომელიც არ განიცდის ან/და არ განუცდია ტექნოგენური ზემოქმედება; გ) სასარგებლო წიაღისეულის (წიაღის) უკანონოდ მოპოვება (სარგებლობა): გ.ა) ყველა სახეობის სასარგებლო წიაღისეულით სარგებლობა სათანადო ლიცენზიის გარეშე; გ.ბ) წიაღით სარგებლობის ობიექტზე წიაღით მოსარგებლის, ასევე ლიცენზიისგან გათავისუფლებული პირის მიერ, სამთო მინაკუთვნის ფარგლებში დადგენილ საერთო მოცულობაზე მეტი ოდენობით სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება; გ.გ) წიაღით მოსარგებლის ასევე ლიცენზიისგან გათავისუფლებული პირის მიერ სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება სამთო მინაკუთვნის საზღვრებს (როგორც მიწის ზედაპირზე, ასევე სიღრმეში) გარეთ; დ) პირი – ფიზიკური ან იურიდიული პირი, ადმინისტრაციული ორგანო ან სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნი. 2. ამ ტექნიკური რეგლამენტის მიზნებისათვის ასევე გამოიყენება კანონითა და მოქმედი კანონმდებლობით განსაზღვრული სხვა ტერმინები. მუხლი 3🔗. მიწების დაბინძურების შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების წესი 1. მიწების (მათ შორის, დაცული ტერიტორიების მიწებისა და ტყის ნიადაგის) ქიმიური ნივთიერებით/ნაერთით დაბინძურების შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულით: V = N x S x E x K x H       (1) ა) სადაც: ა.ა) V – არის მიწების დაბინძურების შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ოდენობა ლარებში; ა.ბ) N – საბაზისო ნორმატივი. სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების დაბინძურებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშებისას საბაზისო ნორმატივის (N) მნიშვნელობები განსაზღვრულია ტექნიკური რეგლამენტის დანართი 1-ით, ხოლო არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწების დაბინძურებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების დროს საბაზისო ნორმატივის (N) მნიშვნელობად აიღება 14286 ლარი. ა.გ) S – დაბინძურებული მიწის ფართობი ჰა; ა.დ) E – ტერიტორიის ეკოლოგიური კოეფიციენტი. დაცული ტერიტორიის მიწების დაბინძურების შემთხვევაში ეკოლოგიური კოეფიციენტი ტოლია 4-ის, ხოლო სხვა ტერიტორიის შემთხვევაში – 1,5-ის; ა.ე) K – მიწის დაბინძურების დონეზე (ხარისხზე) დამოკიდებული გადასაყვანი კოეფიციენტი, რომელიც გამოიანგარიშება ლაბორატორიული ანალიზისა და ტექნიკური რეგლამენტის დანართი 2-ის მიხედვით; ა.ვ) H – მიწის დაბინძურების სიღრმის მიხედვით გადასაყვანი კოეფიციენტი, ტექნიკური რეგლამენტის დანართი 3-ის შესაბამისად.  იმ შემთხვევაში, თუ ტერიტორიაზე არ ფიქსირდება ნიადაგის ნაყოფიერი ფენა – H=5.    2. იმ შემთხვევაში, თუ მიწების დაბინძურება გამოწვეულია ერთზე მეტი სახიფათო ნივთიერებით, გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება ხდება იმ ქიმიური ნივთიერების მიხედვით, რომლის დაბინძურების დონის მაჩვენებელი ყველაზე მაღალია (დანართი 2). 3. იმ შემთხვევაში, თუ ქიმიური ნივთიერებები/ნაერთები არ არის შეტანილი დანართ 2-ში, გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოიანგარიშება ამ მუხლის ფორმულა (1) ით, ხოლო K-ს მნიშვნელობად აიღება L კოეფიციენტი, დანართი 2-ის მიხედვით. ამ შემთხვევაში L-კოეფიციენტის მნიშვნელობა გამოიანგარიშება ფორმულა (2)-ით: C=(C ფაქტობრივი)/(C ფონური)     (2) ა) სადაც, ლაბორატორიული კვლევის შედეგად: ა.ა) C ფაქტობრივი – არის ქიმიური ნივთიერების/ნაერთის ფაქტობრივი შემცველობა მიწაში; ა.ბ) C ფონური – ქიმიური ნივთიერების/ნაერთის შემცველობა მიმდებარე ტერიტორიაზე, რომელიც არ განიცდის ან/და არ განუცდია ტექნოგენური ზემოქმედება. ამასთან, იმ შემთხვევაში, თუ ფონურ ტერიტორიაზე საერთოდ არ ფიქსირდება შესაბამისი ქიმიური ნივთიერებების/ნაერთების შემცველობა C ფონური =0,1, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ ფონურ ტერიტორიაზე ფიქსირდება  შესაბამისი ქიმიური ნივთიერებების/ნაერთების შემცველობა, C ფონური ტოლია ამ ტერიტორიაზე ქიმიური ნივთიერებების/ნაერთების შემცველობის. 4. გარემოსთვის მიყენებული ზიანი არ გამოანგარიშდება კერძო საკუთრებაში არსებული მიწის დაბინძურების შემთხვევაში. 5. გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურებისას გარემოსთვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი მიწის დაბინძურებისას განისაზღვრება 10 000  (ათი ათასი) ლარით და ზევით. მუხლი 4🔗. მიწების დეგრადაციის შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების წესი 1. მიწების (მათ შორის, დაცული ტერიტორიების მიწისა და ტყის ნიადაგის) დეგრადაციის შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულით: Z=N x S x D x E  (1) ა) სადაც: ა.ა) Z – არის მიწის დეგრადაციის შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ოდენობა ლარებში; ა.ბ) N – საბაზისო ნორმატივი. სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების დეგრადაციით გარემოზე მიყენებული ზიანის გამოანგარიშებისას  საბაზისო ნორმატივის (N) მნიშვნელობები განსაზღვრულია ტექნიკური რეგლამენტის დანართი 1-ით, ხოლო არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწების დეგრადაციით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების დროს საბაზისო ნორმატივის (N) მნიშვნელობად აიღება 14 286 ლარი; ა.გ) S – დეგრადირებული ტერიტორიის  ფართობი ჰა; ა.დ) D – მიწების დეგრადაციის ხარისხის მაჩვენებელი; ა.ე) E – ტერიტორიის ეკოლოგიური კოეფიციენტი. 2. ტერიტორიის ეკოლოგიური კოეფიციენტი E ტოლია: ა) ნაკრძალების მიწების დეგრადაციის შემთხვევაში – 4-ის; ბ) სხვა დაცული ტერიტორიის მიწების, ასევე საქართველოს ტყის კოდექსით გათვალისწინებული დაცვითი ტყეების ტყის ნიადაგის დეგრადაციის შემთხვევაში – 3-ის; გ) ტყის ნიადაგის შემთხვევაში ტოლია 2-ის; დ) სხვა ტერიტორიის შემთხვევაში – 1,5-ის. 3. მიწების დეგრადაციის ხარისხის მაჩვენებელი – D  ხასიათდება შემდეგი ხარისხებით: ა) სუსტად დეგრადირებული – ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის შემცირება ფონურ მაჩვენებელთან 1-10% ჩათვლით – D=0,2;   ბ) საშუალოდ დეგრადირებული − ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის შემცირება ფონურ მაჩვენებელთან 11-30% ჩათვლით – D=0.5; გ) ძლიერდეგრადირებული − ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის შემცირება ფონურ მაჩვენებელთან 31-60% ჩათვლით D=1; დ) ძალზე ძლიერ დეგრადირებული – ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის შემცირება ფონურ მაჩვენებელთან 61-100% ჩათვლით D=2. 4. იმ შემთხვევაში, თუ: ა) ნიადაგის ნაყოფიერი ფენა აღრეულია ნიადაგის წარმომქმნელ ქანებთან, მიწის დეგრადაციის ხარისხის მაჩვენებელი D=0.5; ბ) ნიადაგის ნაყოფიერი ფენა აღრეულია სხვა მასასთან (მასალა, ნივთიერება, ნაერთი, ნარჩენი და სხვა),   მიწის დეგრადაციის ხარისხის მაჩვენებელი D=2. 5. თუ არსებობს მიწის დეგრადაციის ხარისხის შეფასების ორი ან მეტი განსხვავებული მაჩვენებელი, მაშინ აიღება ის მაჩვენებელი, რომლის დეგრადაციის ხარისხი უფრო მაღალია. 6. იმ შემთხვევაში, თუ შეუძლებელია მიწების დეგრადაციის ხარისხის მაჩვენებლის – D  განსაზღვრა, ასეთ შემთხვევაში D=2. 7. იმ შემთხვევაში, თუ ვერ დგინდება ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის მოხსნის ადგილი გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოანგარიშდება შემდეგი ფორმულით: Z=V x K (2); სადაც, Z − გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ოდენობაა; V − ნიადაგის ნაყოფიერი ფენის მოცულობა (მ​3); K – ასამაღლებელი კოეფიციენტი K=300 ლარი. 8. გარემოსთვის მიყენებული ზიანი არ გამოანგარიშდება: ა) კერძო საკუთრებაში არსებული მიწის დეგრადაციის შემთხვევაში; ბ) თუ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე არ ფიქსირდება ნიადაგის ნაყოფიერი ფენა. 9. გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურებისას გარემოსთვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი მიწის დეგრადაციისას განისაზღვრება 10 000  (ათი ათასი) ლარით და ზევით. მუხლი 5🔗. საქართველოს ტყეზე და ტყის რესურსებზე უკანონო ქმედებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების წესი 1. საქართველოს ტყეზე და ტყის რესურსებზე უკანონო ქმედებით ზიანის მიყენებისას გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოანგარიშდება ამ მუხლით ან/და დანართი 4-ის შესაბამისად. 2. საქართველოს ტყის კოდექსით  გათვალისწინებული დაცული ან დაცვითი კატეგორიის ტყეებში, ასევე, დაცულ ტერიტორიებზე (გარდა დაცული ლანდშაფტისა, აღკვეთილის ტრადიციული გამოყენების ზონისა, ეროვნული პარკის ტრადიციული გამოყენების ზონისა და მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიისა) ამ მუხლით ან/და დანართი 4-ით გათვალისწინებული უკანონო ქმედების შედეგად გამოწვეული ზიანის ოდენობა განისაზღვრება ამ ტექნიკური რეგლამენტით დადგენილი წესით გამოანგარიშებული ზიანის ორმაგი ოდენობით (გარდა მე-4 დანართის მე-7 და მე-16 პუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა). 3. იმ შემთხვევაში, თუ უკანონოდ მოპოვებული (მოჭრილი) ხე-ტყე სამართალდარღვევის ადგილიდან წაღებულია და შეუძლებელია ხის ტაქსაციური დიამეტრის დადგენა, მაშინ ტაქსაციური დიამეტრის დასადგენად გამოიყენება დანართები 18-23-ით გათვალისწინებული ძირკვის გადანაჭერისა  და ტაქსაციური დიამეტრის ურთიერთდამოკიდებულების (გადასაყვანი)  შესაბამისი ცხრილები და ფორმულები. ანალოგიურად, თუ უკანონოდ მოპოვებული (მოჭრილი) ხე-ტყე მთლიანად ან ნაწილობრივ წაღებულია ან მოჭრილი ხის მთლიანობა დარღვეულია (დაჭრილია) და ჯირკის გადანაჭერზე შეინიშნება ხმობის, ფაუტიანობის ან ღრუიანობის ნიშნები, გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრა (გამოანგარიშება) ხდება მე-4 დანართის მე-7 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ხოლო თუ ჯირკის გადანაჭერზე არ შეინიშნება ხმობის, ფაუტიანობის ან ღრუიანობის ნიშნები, გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრა (გამოანგარიშება) ხდება  მე-4 დანართის მე-7 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად. 4. იმ შემთხვევაში, თუ შეუძლებელია უკანონოდ მოპოვებული მერქნის ჩამორთმევა და როცა ამ მერქნის რაოდენობა (მოცულობა) ცნობილია, გაანგარიშებული ზიანის თანხას ემატება ხის შესაბამისი მერქნული რესურსის სარგებლობისთვის დაწესებული მოსაკრებლის ერთმაგი ოდენობა, შესაბამისი მოცულობის გათვალისწინებით (ნამრავლით). 5. საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ მცენარეთა სახეობებზე უკანონო ქმედებების შედეგად გამოწვეული ზიანის გამოანგარიშება ხდება ამ ტექნიკური რეგლამენტით დადგენილი წესით, გაანგარიშებული ზიანის ორმაგი ოდენობით. 6. გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურებისას ტყის რესურსებზე უკანონო ქმედებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანი მნიშვნელოვანია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მერქნიანი მცენარეების (მათ შორის, მოზარდ-აღმონაცენის) ან/და ბუჩქების დაზიანების (რამაც შესაძლოა მათი ზრდის შეწყვეტა გამოიწვოს ან რასაც შესაძლოა მათი სასიცოცხლო ფუნქციის შეწყვეტა გამოეწვია), უკანონოდ მოჭრის, ამოძირკვის ან განადგურების შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანი შეადგენს 1000 (ერთი ათასი) ლარს ან მეტს. მუხლი 6🔗. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში (საქართველოს ტყის გარდა) არსებულ ტერიტორიაზე  მწვანე ნარგავების/ხე-მცენარეების (ცოცხალი, ნედლი მცენარეების) დაზიანებით, ამოძირკვით, მოჭრით ან განადგურებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების)  წესი 1. მწვანე ნარგავების/ხე-მცენარეების (ცოცხალი, ნედლი მცენარეების) სახეობისა და დიამეტრის მიხედვით განისაზღვრება მათი აღდგენითი ღირებულება ლარებში. 2. დიამეტრი იზომება მიწის ზედაპირიდან 10 სმ-ის სიმაღლეზე. 3. I ჯგუფს განეკუთვნება: უხრავი, მუხა – ყველა სახეობის, ცხენისწაბლი, იფანი, ცაცხვი, ძელქვა, ნეკერჩხალი (გარდა იფან-ფოთოლასი), აბრეშუმა აკაცია, სოფორი, მაკლურა, მაგნოლია – ყველა სახეობის, ევკომია, პალმა, კაკალი, კეთილშობილი დაფნა, წაბლი, წიფელი, საკმლის ხე, ჩვეულებრივი და კოლხური ჯონჯოლი, ქართული თხილი, შიშველი აკაკი, თუთა – ყველა სახეობის, თელა – ყველა სახეობის, ქაცვი – აღდგენითი ღირებულება განისაზღვრება დანართი 5-ის შესაბამისად. 4. II ჯგუფს განეკუთვნება: უთხოვარი, კედარი – ყველა სახეობის, ფიჭვი – ყველა სახეობის, კვიპაროსი – ყველა სახეობის, ცრუცუგა, სოჭი, ნაძვი – ყველა სახეობის, კრიპტომერია, სექვოია – აღდგენითი ღირებულებები განისაზღვრება დანართ 5-ის შესაბამისად. 5. III ჯგუფს განეკუთვნება: ჭადარი, ნეკერჩხალი (იფან-ფოთოლა), რცხილა, ჯაგრხცილა, აკაცია, გლედიჩია, არდავანი, არყის ხე, საპნის ხე, კატაპლა, კუნელი, ვერხვი – ყველა სახეობის, მურყანი, ტირიფი, ნუში, ალვის ხე – აღდგენითი ღირებულებები განისაზღვრება დანართი 5-ის შესაბამისად. 6. IV ჯგუფს განეკუთვნება: ღვია, ტუია, წყავი, ჭყორი, მაჰონია, მარადმწვანე კოწახური, იუკა დიდებული, ბზა – ყველა სახეობის, ჩიტავაშლა, ვაზი – ყველა სახეობის, იასამანი, შინდანწლა, სურო – ყველა სახეობის, გრაკლა, თრიმლი, ფშატი, ვარდი – ყველა სახეობის, იაპონური კომში, ბროწეული, დეიცია, ბუდლეია, ხე-ტუხტი, გლიცინია, ამპელოფსისი, პართენოცესუსი, ჩინური ვისტარია, ირმის რქა, ბიოტა, კვიდო – ყველა სახეობის, ოქროწვიმა, კურდღლის ცოცხი  – აღდგენითი ღირებულებები განისაზღვრება დანართი 5-ის შესაბამისად. 7. V ჯგუფს განეკუთვნება: მსხალი, ვაშლი, ბალი, ატამი, გარგარი, ალუბალი, ქლიავი, ლეღვი, შინდი, ტყემალი, ხურმა – ყველა სახეობის, ნუში, კვრინჩხი, ზღმარტლი და სხვა სახეობები – აღდგენითი ღირებულებები განისაზღვრება დანართი 5-ის შესაბამისად. 8. ქ. თბილისის საზღვრებად ითვლება თბილისის პერსპექტიული განვითარების მოქმედი გენერალური გეგმის შესაბამისად დადგენილი საზღვრები; მიმდებარე ტერიტორიად ითვლება ქ. თბილისისთვის – ადმინისტრაციული საზღვრიდან 7-კილომეტრიანი ზოლი, ქალაქებისთვის: ბათუმი, სოხუმი, ქუთაისი, რუსთავი, ფოთი, გორი, თელავი – 5-კილომეტრიანი ზოლი, ხოლო სხვა დასახლებული პუნქტებისთვის – 3-კილომეტრიანი ზოლი. 9. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში არსებული მწვანე ნარგავები/ხე-მცენარეები (ცოცხალი, ნედლი მცენარეები), მათი ადგილმდებარეობის მნიშვნელობიდან გამომდინარე, იყოფა 3 კატეგორიად: ა) პირველ კატეგორიას განეკუთვნება: ა.ა) ბაღების, პარკებისა და სკვერების ნარგავები; ა.ბ) ქალაქის ან მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრის ისტორიულ ნაწილში არსებული ნარგავები; ა.გ) პროსპექტების, გზატკეცილების, მაგისტრალებისა და ქუჩების ნარგავები; ა.დ) ნარგავები, რომლებსაც განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვთ როგორც ნიადაგდამცავებსა და წყალმარეგულირებლებს, ასევე ქარსაფარი (მინდორსაცავი) ზოლების ნარგავები; ბ) მეორე კატეგორიას განეკუთვნება საბავშვო ბაღების, სკოლების, საავადმყოფოებისა და ფაბრიკა-ქარხნების ტერიტორიებზე არსებული ნარგავები; გ) მესამე კატეგორიას განეკუთვნება ნარგავები, რომლებიც არ შედიან პირველ და მეორე კატეგორიებში. 10. პირველი, მეორე და მესამე კატეგორიების მიხედვით დგინდება შესაბამისი შემასწორებელი კოეფიციენტები − 2, 1,5 და 1, რომლებზეც მრავლდება აღდგენითი ღირებულების თანხის ორმაგი ოდენობა და გამოითვლება მწვანე ნარგავების (ცოცხალი, ნედლი მცენარეების) დაზიანების, მოჭრის, განადგურებისა და ამოძირკვის შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანის ოდენობა. 11. მწვანე ნარგავების/ხე-მცენარეების (ცოცხალი, ნედლი მცენარეების) ისეთი დაზიანების შემთხვევაში, რომელიც იწვევს მათი ზრდის შეჩერებას, ზიანის ოდენობა შეესაბამება აღდგენითი ღირებულების თანხის 50%-ს. 12. მწვანე ნარგავების/ხე-მცენარეების (ცოცხალი, ნედლი მცენარეების), ასევე ქარსაფარი (მინდორდაცვითი) ზოლების ან სხვა დამცავი ნარგაობის უკანონოდ ამოძირკვისას აღდგენითი ღირებულებები განისაზღვრება დანართი 5-ის შესაბამისად. იმ შემთხვევაში, თუ  ამოძირკვული ხის სახეობის  და დიამეტრის დადგენა შეუძლებელია, ზიანის გაანგარიშება ხდება აღნიშნულ ან მიმდებარე ფართობზე გაშენებული ან გაბატონებული მწვანე ნარგავების/ხე-მცენარეების სახეობისა და საშუალო დიამეტრის  მიხედვით. 13. ქ. თბილისსა და მისი საზღვრებიდან შვიდკილომეტრიან ზოლში  გარემოსთვის მიყენებული ზიანი იანგარიშება „ქალაქ თბილისის საზღვრებში და მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული მწვანე ნარგავებისა და სახელმწიფო ტყის განსაკუთრებული დაცვის შესახებ“  საქართველოს კანონის შესაბამისად. 14. გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურებისას გარემოსთვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი ამ მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევისთვის განისაზღვრება 1000 (ერთი ათასი) ლარით და ზევით. მუხლი 7🔗. თევზის მარაგსა და სხვა ჰიდრობიონტებზე მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების წესი 1. უკანონო თევზჭერით და სხვა ჰიდრობიონტების (გარდა წყლის მცენარეებისა) უკანონო მოპოვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოიანგარიშება ფორმულით: N1 = N2 x P   (1) ა) სადაც: ა.ა) N1 – არის უკანონო თევზჭერით და სხვა ჰიდრობიონტების უკანონო მოპოვებით გამოწვეული ზიანი ლარებში; ა.ბ) N2 – უკანონო თევზჭერით და სხვა ჰიდრობიონტების უკანონო მოპოვებით მიყენებული ზიანის ოდენობა ერთ კილოგრამზე, ლარებში (დანართი 6-ის მიხედვით); ა.გ) P – მოპოვებული რესურსის რაოდენობა, კილოგრამებში; ბ) გამოანგარიშება ყველა სახეობაზე, რომელიც ფაქტობრივად არის მოპოვებული, ხდება ცალ-ცალკე და შემდეგ იკრიბება. 2. მავნე ზემოქმედების შედეგად შთამომავლობის დანაკარგით გამოწვეული მოსალოდნელი ზიანის ოდენობა განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) შემდეგი ფორმულით: ა) სადაც: ა.ა) N2 – შთამომავლობის დანაკარგით გამოწვეული მოსალოდნელი ზიანი ლარებში; ა.ბ) n – უკანონოდ მოპოვებული და/ან დაღუპული თევზის რაოდენობა ცალებში; ა.გ) Q – ქვირითობის საშუალო ნაყოფიერება თითოეული სახეობისათვის; ა.დ) K – ქვირითისაგან მიღებული თევზის კვლავწარმოების კოეფიციენტი %-ში; ა.ე) p – მწარმოებლის საშუალო წონა, კგ-ში; ა.ვ) c – პოპულაციაში მდედრი ინდივიდების სტატისტიკური წილი, %; ა.ზ) z – ქვირითობის ჯერადობა სიცოცხლის განმავლობაში; ა.თ) Z – ერთი კგ თევზის ბუნებრივი რესურსის მოსაკრებელი ლარებში. 3. წყლის მცენარეებზე მავნე ზემოქმედების შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულით: N3 = P x Z ა) სადაც: ა.ა) N3 – მცენარეებზე მავნე ზემოქმედებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანი ლარებში; ა.ბ) P – მცენარეების ბიომასა კგ-ში; ა.გ) Z – 1 კგ მცენარეთა ბიომასის საბაზრო ღირებულება ლარებში (გამოიანგარიშების დროისათვის). 4. წყალამღებ მოწყობილობაში მოხვედრილი თევზების საერთო რაოდენობა საანგარიშო  პერიოდში განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) შემდეგი ფორმულით: ა) სადაც: ა.ა) K – დროის გარკვეულ მონაკვეთში არხში მოხვედრილი თევზის რაოდენობა ცალობით; ა.ბ) Sk– არხის ფართობი განივ კვეთაში, მ​2; ა.გ) Sl  – „მახე-ბადის“ სარკმლის ფართობი, მ​2; ა.დ) n – „მახე-ბადეში“ მოხვედრილი თევზების რაოდენობა ცალობით, დროის ერთეულში; ა.ე) M – ფაქტორის მოქმედების ხანგრძლივობა დროის ერთეულში; ბ) არხის ფართობი განივ კვეთაში გამოიანგარიშება ფორმულით: სადაც ბ.ა)  D – მილის დიამეტრია; ბ.ბ) π – კონსტანტა = 3,14; გ) არხის ფართობი წყლის სამკუთხედი დინებისას გამოიანგარიშება ფორმულით: სადაც: გ.ა) L – წყლის დინების სიგანეა; გ.ბ)  h – მისი სიღრმე; დ) არხის ფართობი ტრაპეციული წყლის დინებისას გამოიანგარიშება ფორმულით: სადაც – L1 და L2 წყლის დინების სიგანეა ფსკერისაკენ და ზედაპირისკენ, ხოლო h მისი სიღრმე; ე) თუ გვხვდება წყლის დინების რთული ფორმა, მაშინ ცოცხალი დინების ფართობის განსაზღვრისათვის აუცილებელია ჰიდროლოგიური კვეთით გადაღების ჩატარება. 5. თევზებისთვის, უხერხემლოებისთვის, აგრეთვე წყლის მცენარეებისთვის აღწარმოების პირობების გაუარესებით გამოწვეული მავნე ზემოქმედება გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულით: A = S (B – B1)Z ა) სადაც: ა.ა) A – აღწარმოების პირობების გაუარესებით გამოწვეული ზემოქმედებაა; ა.ბ) S – ფართობი, რომელზედაც მოქმედებს არახელსაყრელი ფაქტორი; ა.გ) B – მოცემული ფართობის ბიოპროდუქტიულობა ზემოქმედების შედეგად პირობების გაუარესებამდე (კგ/ჰა); ა.დ) B1 – მოცემული ფართობის ბიოპროდუქტიულობა პირობების გაუარესების შემდეგ, (კგ/ჰა); ა.ე) Z – სახეობის ან ბიომასის ერთი კგ-ის ღირებულება ლარებში; 6. თევზებსა და სხვა ჰიდრობიონტებზე მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების ფორმულებში რესურსის ღირებულებად გამოიყენება „ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობისათვის მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი რესურსის მოსაკრებლის 100-მაგი ოდენობა. 7. საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ სახეობებზე ზიანის თანხა ხუთმაგდება. 8. გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურებისას გარემოსთვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი ამ მუხლით გათვალისწინებული ბუნებრივი რესურსისთვის განისაზღვრება 2 000  (ორი ათასი) ლარით და ზევით. მუხლი 8🔗. ცხოველთა სამყაროს ობიექტების უკანონოდ მოპოვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების წესი 1. ცხოველთა სამყაროს ობიექტების უკანონოდ მოპოვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოიანგარიშება დანართი 7-ის მიხედვით. 2. საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილ სახეობებზე ზიანის თანხა ხუთმაგდება. 3. გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურებისას გარემოსთვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი, ამ მუხლით გათვალისწინებული ბუნებრივი რესურსისთვის, განისაზღვრება 2 000  (ორი ათასი) ლარით და ზევით. მუხლი 9🔗. სასარგებლო წიაღისეულზე (მათ შორის მიწისქვეშა წყლებზე) უკანონო ქმედებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების წესი 1. ყველა სახეობის სასარგებლო წიაღისეულის უკანონო მოპოვებით (სარგებლობით)   გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშებისას, მოპოვებული კონკრეტული სასარგებლო წიაღისეულის ერთეულის ღირებულება განისაზღვრება „ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობისათვის მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტისა და ამავე კანონის მე-8 მუხლის მე-2 პუნქტის საფუძველზე, სასარგებლო წიაღისეულით სარგებლობისათვის მოსაკრებლის მაკორექტირებელი С კოეფიციენტის (C=5, გარდა ქვიშა-ხრეშისა და სილიკომანგანუმის ქერქული ნარჩენისა (წიდა)) გათვალისწინებით. ქვიშა-ხრეშის უკანონო სარგებლობისას მაკორექტირებელი კოეფიციენტი C=25, ხოლო სილიკომანგანუმის ქერქული ნარჩენის (წიდა) უკანონო სარგებლობისას მაკორექტირებელი კოეფიციენტი C=2000. 2. სასარგებლო წიაღისეულით (წიაღით) სარგებლობისას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ნორმების დარღვევის შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანი შეიძლება გამოწვეულ იქნეს სასარგებლო წიაღისეულის (წიაღით) უკანონოდ მოპოვების (სარგებლობის) შემთხვევაში. 3. ყველა ტიპის სასარგებლო წიაღისეულის უკანონოდ სარგებლობისას გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების დროს მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული: ა) უკანონოდ მოპოვებული სასარგებლო წიაღისეულის მოცულობა შესაბამის ზომის ერთეულებში; ბ) კონკრეტული სასარგებლო წიაღისეულის სარგებლობისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ოდენობა ლარებში. 4. ყველა ტიპის სასარგებლო წიაღისეულის უკანონო მოპოვებისას (სარგებლობისას) გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოანგარიშდება შემდეგი ფორმულით: P=Q  × K × C + M       (1) ა) სადაც: ა.ა) P – გარემოსთვის მიყენებული ზიანია ლარებში; ა.ბ) Q – უკანონოდ მოპოვებული კონკრეტული სასარგებლო წიაღისეულის ოდენობა, შესაბამის ზომის ერთეულებში; ა.გ) K – კონკრეტული სასარგებლო წიაღისეულით სარგებლობისათვის დადგენილი მოსაკრებლის ოდენობა ლარებში; ა.დ) C – კონკრეტული სასარგებლო წიაღისეულით სარგებლობისთვის დადგენილი მოსაკრებლის მაკორექტირებელი კოეფიციენტი; ა.ე) M − კონკრეტული სასარგებლო წიაღისეულის სალიცენზიო მოსაკრებელი ლარებში. 5. მოქმედი კანონმდებლობის დარღვევისას საბადოებზე მიწისქვეშა წყლების დაბინძურების, წყლის დებიტის შემცირების ან დაშრეტისას, გარემოსთვის მიყენებული ზიანის და მავნე ზემოქმედების მაჩვენებელია: ა) სამთო მინაკუთვნის ფარგლებს გარეთ კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის საბადოზე (ან საბადოებზე) ჰიდროგეოლოგიური სამუშაოების წარმოებისას, გეოლოგიური და ტექნოლოგიური ნორმების მოთხოვნების დარღვევის ან სამთო მინაკუთვნის ფარგლებში სავალდებულო საპროექტო მოთხოვნების დარღვევის შედეგად, მოქმედ საექსპლუატაციო ჭაბურღილში (ან ჭაბურღილებში) კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის რაოდენობრივი და ხარისხობრივი პარამეტრების გაუარესება; ბ) მიწისქვეშა წყლის ობიექტის მკაცრი სანიტარიული დაცვის ზონაში (პირველი სარტყელი) დადგენილი მოთხოვნების დარღვევა, რამაც გამოიწვია მიწისქვეშა წყლის დაბინძურება, დაშრეტა ან/და დებიტის შემცირება; გ) ტექნოგენური ფაქტორების ზემოქმედებით გამოწვეული პროცესები, რამაც გამოიწვია მიწისქვეშა წყლების ხარისხობრივი ან/და რაოდენობრივი პარამეტრების გაუარესება. 6. მიწისქვეშა წყლების საბადოზე (საბადოებზე) მე-5 პუნქტში მოყვანილი ან/და სხვა ანალოგიური მაჩვენებლების მიხედვით, მიწისქვეშა წყლებზე გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოანგარიშდება კონკრეტულ მიწისქვეშა წყლებზე ცალ-ცალკე. ამ შემთხვევაში, კონკრეტული მიწისქვეშა წყლით სარგებლობის პროცესში შეიძლება ადგილი ჰქონდეს მე-5 პუნქტში მოყვანილ ზიანს და მავნე ზემოქმედებას როგორც ცალკეული, ასევე ყველა შემთხვევების დროს და, გამომდინარე აქედან, გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოანგარიშდება თითოეული კონკრეტული შემთხვევისთვის ცალ-ცალკე. 7. ამ მუხლის მე-5 პუნქტში მოყვანილი, გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ტიპური დამახასიათებელი მაჩვენებლების მიხედვით, გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოანგარიშდება ფორმულა 2-ის გამოყენებით: P= (Qწყ x  K2 წყ x C)  + V   (2) ა) სადაც: ა.ა) P – არის გარემოსთვის მიყენებული ზიანი ლარებში; ა.ბ) Qწყ. – მიწისქვეშა წყლის მოცულობა, შესაბამის ზომის ერთეულში – მოქმედი კანონმდებლობის დარღვევისას, კონკრეტული დროის პერიოდში საბადოებზე მიწისქვეშა წყლების დაბინძურების ან მიწისქვეშა წყლის რაოდენობრივი (დებეტის შემცირების ან დაშრეტის) ან ხარისხობრივი პარამეტრების გაუარესების შედეგად, შემცირებული, დაშრეტილი ან/და დაბინძურებული მიწისქვეშა წყლის მოცულობა შესაბამის ზომის ერთეულებში (კონკრეტული დროის პერიოდის უკუათვლა იწყება იმ დროიდან, როდესაც უფლებამოსილი ორგანოსთვის ცნობილი გახდება მიწისქვეშა წყლების დაბინძურების, წყლის დებიტის შემცირების ან დაშრეტის შესახებ (მაგრამ არაუმეტეს 12 თვისა), ხოლო თუ რეგულირების ობიექტზე  წინა პერიოდში განხორციელებულია ინსპექტირება, რომლითაც მიწისქვეშა წყლების დაბინძურების, წყლის დებიტის შემცირების ან დაშრეტის შესახებ ფაქტი არ გამოვლენილა − აღნიშნული ფაქტის აღმოჩენის შემთხვევაში, პერიოდის ათვლა დაიწყება წინა პერიოდში განხორციელებული ინსპექტირების თარიღიდან (მაგრამ არაუმეტეს 12 თვისა); ა.გ) K2წყ –კონკრეტული მიწისქვეშა წყლისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ოდენობა ლარებში; ა.დ) C – კონკრეტული მიწისქვეშა წყლით სარგებლობისთვის დადგენილი მოსაკრებლის მაკორექტირებელი კოეფიციენტი (C = 5); ა.ე)  V – არის მიწების დაბინძურების შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ოდენობა ლარებში, რომელიც გამოიანგარიშება მე-3 მუხლის შესაბამისად. 8. წიაღით სარგებლობის მოქმედი კანონმდებლობის დარღვევის, ასევე ტექნოგენური ფაქტორების ზემოქმედებით გამოწვეული სტიქიური უბედურებების შედეგად სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებსა და გამოვლინებებზე შეუქცევადი ბუნებრივი პროცესების განვითარების შემთხვევაში, რამაც გამოიწვია მიწისქვეშა წყლების დაშრეტა ან/და სხვა სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებისა და გამოვლინებების გაუვარგისება (მოსპობა), გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ოდენობის დადგენა ხორციელდება გარემოსთვის მიყენებული ზიანის დამდგენი კომისიის მიერ, რომელიც, კომპეტენციის შესაბამისად, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში ინდივიდუალურად, სპეციალურად იქმნება საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის ან საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის  გადაწყვეტილებით. 9. გარემოსთვის მიყენებული ზიანი არ გამოანგარიშდება, თუ პირის მიერ მიწისქვეშა მტკნარი წყლის მოპოვება ხორციელდება ცენტრალიზებული სასმელი წყლით მომარაგების მიზნით. 10. გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ფულადი სახით ანაზღაურებისას ამ მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევაში (გარდა ქვიშის ან/და ხრეშისა) გარემოსთვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი განისაზღვრება 1500 (ერთი ათას ხუთასი) ლარითა და მის ზევით, ხოლო ქვიშის ან/და ხრეშის უკანონოდ მოპოვების შემთხვევაში გარემოსთვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი განისაზღვრება 1000 (ერთი ათასი) ლარითა და მის ზევით. მუხლი 10🔗. ზედაპირული წყლის  ობიექტის დაბინძურებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების წესი 1. ზედაპირული წყლის ობიექტის დაბინძურებისას გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება ხდება ყველა იმ შემთხვევაში, როდესაც ადგილი აქვს ზედაპირული წყლის ობიექტის დაბინძურებას: ა) ზედაპირული წყლის ობიექტებში ჩამდინარე წყლებთან ერთად ჩაშვებულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) ნორმების შეთანხმებას დაქვემდებარებული საქმიანობის განხორციელებისას, ზედაპირული წყლის ობიექტ(ებ)ში ჩამდინარე წყალთან ერთად დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვებით, რომელთა რაოდენობაც აღემატება ზ.დ.ჩ.-ის საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს (შემდგომში − სამინისტრო) უფლებამოსილ პირთან შეთანხმებულ ნორმებს ან დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ნებისმიერი რაოდენობის უნებართვო ჩაშვებით; ბ) ნებისმიერი პირის მიერ, რომელიც ახორციელებს ჩამდინარე წყლების ზედაპირული წყლის ობიექტ(ებ)ში ჩაშვებას და რომლის საქმიანობაც არ წარმოადგენს ამ პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საქმიანობას, ზედაპირული წყლის ობიექტში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვებით, რომელთა კონცენტრაცია ჩამდინარე წყალში აღემატება მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილ ზღვრულად დასაშვებ კონცენტრაციას ან რომელთა ზედაპირული წყლის ობიექტ(ებ)ში ჩაშვება არ შეიძლება მოქმედი კანონმდებლობით. 2. ზედაპირული წყლის ობიექტების  დაბინძურებით, გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება წარმოებს მე-8 დანართში მოცემული დამაბინძურებელი ნივთიერების ჩაშვებისათვის. 3. ზედაპირული წყლის ობიექტში ჩაშვებულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა მასა (P) განისაზღვრება: ა) ინსტრუმენტული გაზომვებითა და შესაბამისი დოკუმენტაციის მიხედვით, მათ შორის, დამაბინძურებელი ობიექტის ტექნოლოგიური მონაცემების, ჩაშვებულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა მოცულობისა და ხანგრძლივობის ან კონცენტრირებული ხსნარების, რეაგენტების, ნედლეული პროდუქტებისა და ნარჩენების ჩაშვების მოცულობის გამოანგარიშებით; ბ) იმ შემთხვევაში, თუ   შეუძლებელია ინსტრუმენტული გაზომვების ჩატარება, დამაბინძურებელ ნივთიერებათა მასა შეიძლება დადგინდეს შესაბამისი დოკუმენტაციის მიხედვით, მათ შორის, დამაბინძურებელი ობიექტის ტექნოლოგიური მონაცემების, ჩაშვებულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა მოცულობისა და ხანგრძლივობის ან კონცენტრირებული ხსნარების, რეაგენტების, ნედლეული პროდუქტებისა და ნარჩენების ჩაშვების მოცულობის გამოანგარიშებით. 4. ჩამდინარე წყლებთან ერთად ჩაშვებული თითოეული დამაბინძურებელი ნივთიერების მასა ინსტრუმენტული გაზომვების შემთხვევაში განისაზღვრება შემდეგი ფორმულით:                                               P=Q x (F – D) x t x 10​-6     (1) ა) სადაც: ა.ა) P – არის ჩაშვებული დამაბინძურებელი ნივთიერების მასა ტონებში; ა.ბ) Q – დამაბინძურებელ ნივთიერებათა შემცველი ჩამდინარე წყლების ხარჯი მ​3/საათში; ა.გ) F – ჩაშვების პერიოდში ჩამდინარე წყლებში ლაბორატორიული ანალიზით განსაზღვრულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ფაქტობრივი კონცენტრაცია, მგ/ლ; ა.დ) D – ჩამდინარე წყლებში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა დასაშვები კონცენტრაცია, თანახმად ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) ნორმებისა, მგ/ლ; ა.ე) იმ შემთხვევაში, თუ დამაბინძურებელ ობიექტს კონკრეტული დამაბინძურებელი ნივთიერებ(ებ)ისათვის არ გააჩნია ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) შეთანხმებული ნორმები, D – დასაშვები კონცენტრაციის მაჩვენებლად გამოიყენება „გარემოსდაცვითი ტექნიკური რეგლამენტების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №17 დადგენილებით დამტკიცებულ რეგლამენტს დაქვემდებარებული ობიექტებისთვის დადგენილი ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაცია ჩამდინარე წყალში (ზ.დ.კ.), ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ ზედაპირული წყლის ობიექტში ჩაშვებულია ისეთი დამაბინძურებელი ნივთიერება, რომლისთვისაც არ არის დადგენილი ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაცია (ზ.დ.კ.) – D=0; ა.ვ) t – არის დამაბინძურებელი ნივთიერების შემცველი ჩამდინარე წყლების ჩაშვების ხანგრძლიობა საათებში. 5. ზედაპირული წყლის ობიექტში დამაბინძურებელი ნივთიერების ჩაშვების ხანგრძლივობად ჩაითვლება უშუალოდ დამაბინძურებელი ნივთიერების ზედაპირული წყლის ობიექტში ჩაშვების პერიოდი (მაგრამარ აუმეტეს 12 თვისა), ხოლო თუ რეგულირების ობიექტზე  წინა პერიოდში განხორციელებულია ინსპექტირება, რომლითაც ზედაპირული წყლის ობიექტში დამაბინძურებელი ნივთიერების ჩაშვების ფაქტი არ ფიქსირდება − დამაბინძურებელი ნივთიერების ჩაშვების ფაქტის აღმოჩენის შემთხვევაში, ჩაშვების პერიოდის ათვლა დაიწყება წინა პერიოდში განხორციელებული ინსპექტირების თარიღიდან (მაგრამ არაუმეტეს 12 თვისა). 6. წყლის ობიექტებში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანი გამოიანგარიშება ფორმულით: Y=P A  (2) ა) სადაც: ა.ა) Y – არის გარემოსათვის მიყენებული ზიანის რაოდენობა ლარებში; ა.ბ) P – ჩაშვებული დამაბინძურებელი ნივთიერების მასა ტონებში; ა.გ) A – ერთი ტონა დამაბინძურებელი ნივთიერების ჩაშვების მაჩვენებელი ლარებში, რომელიც თითოეული ნივთიერებისთვის მოცემულია მე-8 დანართში. მუხლი 11🔗. შავი ზღვის წყლების დაბინძურებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების წესი 1. შავი ზღვის წყლების დაბინძურებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება ხორციელდება: ა) ზღვის წყლების დაბინძურებისას, რომელიც გამოწვეულია მასში ხმელეთზე ან ზღვაში განლაგებული სტაციონარული საწარმოო ან სხვა ობიექტებიდან დამაბინძურებელ ნივთიერებათა იმ რაოდენობის მუდმივი ჩაშვებით, რომელიც აღემატება ზღვაში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) დამტკიცებულ ნორმატივებს; ბ) ზღვის წყლების დაბინძურებისას, რომელიც გამოწვეულია მასში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ავარიული ჩაშვებით როგორც გემებიდან, ისე სტაციონარული საწარმოო ან სხვა ობიექტებიდან. 2. ავარიულ ჩაშვებად ითვლება, როდესაც დამაბინძურებელ ნივთიერებათა რაოდენობა 10-ჯერ და მეტად აღემატება ზღვაში მავნე ნივთერებათა ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) დამტკიცებულ ნორმატივებს, აგრეთვე დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ნებისმიერი რაოდენობის უნებართვო ჩაშვება. 3. ეს წესი არ ვრცელდება „შავი ზღვის დაბინძურებისგან დაცვის კონვენციის“ − ბუქარესტის 1992 წლის კონვენციის მე-4 მუხლით გათვალისწინებულ საზღვაო და საჰაერო ხომალდებზე. 4. ვიზუალური დათვალიერებით ან ინსტრუმენტული გაზომვებით განისაზღვრება ზღვის წყლების დაბინძურების ყოველი შემთხვევა, რომელიც შეიძლება დაფიქსირდეს ქვემოთ ჩამოთვლილი ერთი ან რამდენიმე ფაქტის გამოვლენით, კერძოდ: ა) მცურავი საშუალებებიდან, წყალმოსარგებლე ან სხვა საწარმოო ობიექტებიდან და გაზსადენის ან ნავთობსადენის სისტემიდან ერთი ან რამდენიმე დამაბინძურებელი ნივთიერების ზღვაში ჩაშვება; ბ) ზღვის ზედაპირი ნაწილობრივ დაფარულია ნავთობპროდუქტების ან ზეთის შემცველი აფსკით, მასზე ცურავს ნარჩენი ან ზღვის ზედაპირმა დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვების შედეგად შეიცვალა თავისი პირვანდელი შეფერილობა; გ) შავი ზღვის მოცემულ აკვატორიაში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა კონცენტრაცია აღემატება აღნიშნული აკვატორიის ფონური დაბინძურების დონეს; დ) ზღვის ცხოველთა სამყაროს ობიექტების დაღუპვა ან განადგურება. 5. შავი ზღვის წყლების დაბინძურებისას გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება ხდება ყველა იმ შემთხვევაში, როდესაც ადგილი აქვს დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვებას საქართველოს შიდა საზღვაო წყლებში, ტერიტორიულ ზღვასა და განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონის წყლებში. 6. შავი ზღვის წყლების დაბინძურებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის Aა და Aმ-ს მნიშვნელობები გამოიანგარიშება ჩაშვებულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა მასიდან (P) გამომდინარე შესაბამის დანართებში მოყვანილი მონაცემების მეშვეობით, კერძოდ: ა) დანართ 9-ში – ნავთობპროდუქტებისთვის; ბ) დანართ 10-ში – ორგანული ნივთიერებებისთვის (ჟანგბადის ბიოლოგიური მოთხოვნილების მიხედვით); გ) დანართ 11-ში – შეწონილი ნაწილაკებისთვის; დ) დანართ 12-ში – გემების მიერ თხევადი ან მშრალი ტვირთების სახით გადასატანი მავნე ნივთიერებებისთვის (მათი ტოქსიკურობის კატეგორიების მიხედვით, დანართი 13); ე) სადაც Aა და Aმ – არის დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვებით ზღვის წყლების დაბინძურების გამო გარემოსთვის მიყენებული ზიანის სიდიდეები (ათას ლარებში). 7. დამბინძურებლის მიერ დაბინძურების სალიკვიდაციო სამუშაოების ჩატარების შემთხვევაში ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული (გამოანგარიშებული) ზიანის რაოდენობა მცირდება და განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) ფორმულით: ა) ავარიული ჩაშვების დროს:                                         Yა= Aა x (1 –  α/100 x Kშ)  ათას ლარებში ბ) მუდმივი ჩაშვების დროს:                                       Yმ= Aმ x (1 –  α/100 x Kშ) ათას ლარებში გ) სადაც: გ.ა) Yა და  Yმ  – დამაბინძურებელი ნივთიერებებით ზღვის წყლების დაბინძურების გამო გარემოსთვის მიყენებული ზიანის სიდიდეებია, დაბინძურების სალიკვიდაციოდ გატარებულ ღონისძიებათა გათვალისწინებით; გ.ბ) Aა და Aმ – ზიანის სიდიდეებია, რომელთა დაანგარიშება ხდება ამ მუხლის მე-6 პუნქტის მიხედვით; გ.გ) Kშ – ზიანის სიდიდის შემცირების მაჩვენებელი კოეფიციენტია, რომელიც დამოკიდებული არის სალიკვიდაციო სამუშაოზე დახარჯულ დროზე (t ჩაშვების დამთავრებიდან დამაბინძურებელი ნივთიერების ΔP მასის აკრეფის დამთავრებამდე) და ისაზღვრება დანართი 14-ის მიხედვით; დ)  ΔP და α – აკრეფილი დამაბინძურებელი ნივთიერებათა მასა და პროცენტი დროის მონაკვეთში:                                                   α = ΔP x 100/P % 8. სანაპირო ობიექტებიდან შავ ზღვაში ჩაშვებულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა მასა განისაზღვრება: ა) ზღვაში ავარიულად, ასევე მუდმივად ჩაშვებული დამაბინძურებელი ნივთიერებების მასა განისაზღვრება დამბინძურებელი ობიექტის გამოკვლევისას იმ მონაცემების საფუძველზე, რომლებითაც ხასიათდებიან: ტექნოლოგიური მოცულობებიდან და მილსადენებიდან ჟონვის სიდიდე და ხანგრძლივობა, კონცენტრირებული ხსნარების, რეაგენტების, ნედლეული პროდუქტებისა და ნარჩენების ავარიული ჩაშვება. ზღვაში ჩაღვრილი ნავთობპროდუქტების მასა შეიძლება განისაზღვროს აფსკის გარე ნიშნებით (დანართი 15), როდესაც ღელვის დროს შეუძლებელია ინსტრუმენტული მეთოდის გამოყენება; ბ) ჩამდინარე წყლებთან ერთად ჩაშვებული თითოეული დამაბინძურებელი ნივთიერების მასა როგორც ავარიული, ასევე მუდმივი ჩაშვების შემთხვევაში, განისაზღვრება ფორმულით:                                         P=Q x (F – D) x t x 10​-6       სადაც: ბ.ა) P  – არის ჩაშვებული დამაბინძურებელი ნივთიერების მასა ტონებში; ბ.ბ) Q  – დამაბინძურებელ ნივთიერებათა შემცველი ჩამდინარე წყლების ხარჯი, მ​3/საათში;  ბ.გ) F – ჩაშვების პერიოდში ჩამდინარე წყლებში ლაბორატორიული ანალიზით განსაზღვრულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ფაქტობრივი კონცენტრაცია, მგ/ლ; ბ.დ) D – ჩამდინარე წყლებში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა დასაშვები კონცენტრაცია, თანახმად ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) ნორმებისა, მგ/ლ; ბ.ე) იმ შემთხვევაში, თუ დამაბინძურებელ ობიექტს კონკრეტული დამაბინძურებელი ნივთიერებ(ებ)ისათვის არ გააჩნია ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) შეთანხმებული ნორმები, D – დასაშვები კონცენტრაციის მაჩვენებლად გამოიყენება „გარემოსდაცვითი ტექნიკური რეგლამენტების დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №17 დადგენილებით დამტკიცებულ რეგლამენტს დაქვემდებარებული ობიექტებისთვის დადგენილი ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაცია ჩამდინარე წყალში (ზ.დ.კ.), ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ ზედაპირული წყლის ობიექტში ჩაშვებულია ისეთი დამაბინძურებელი ნივთიერება, რომლისთვისაც არ არის დადგენილი ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაცია (ზ.დ.კ.) – D=0; ბ.ვ) t  – დამაბინძურებელი ნივთიერების რაოდენობის შემცველი ჩამდინარე წყლების ჩაშვების ხანგრძლივობა სთ; გ) დამაბინძურებელი ნივთიერების ჩაშვების ხანგრძლივობად ჩაითვლება უშუალოდ დამაბინძურებელი ნივთიერების ზედაპირული წყლის ობიექტში ჩაშვების პერიოდი (მაგრამ არაუმეტეს 12 თვისა), ხოლო თუ რეგულირების ობიექტზე  წინა პერიოდში განხორციელებულია ინსპექტირება, რომლითაც ზედაპირული წყლის ობიექტში დამაბინძურებელი ნივთიერების ჩაშვების ფაქტი არ ფიქსირდება − დამაბინძურებელი ნივთიერების ჩაშვების ფაქტის აღმოჩენის შემთხვევაში ჩაშვების პერიოდის ათვლა დაიწყება წინა პერიოდში განხორციელებული ინსპექტირების თარიღიდან (მაგრამ არაუმეტეს 12 თვისა). 9. გემებიდან ზღვაში ჩაშვებული სამეურნეო-ფეკალური წყლების მოცულობა განისაზღვრება: ა) გემებზე დაგროვილი სამეურნეო-ფეკალური წყლების საანგარიშო მოცულობა შემდეგი ფორმულით:                                                      Q საანგ = q x n x t x 10​-3     სადაც: ა.ა) Q საანგ – არის სამეურნეო-ფეკალური წყლების საანგარიშო მოცულობა (კუბ. მ),  რომელიც უნდა დაგროვდეს გემზე ზღვის დაცვის სფეროში მოქმედი საერთაშორისო კონვენციის მოთხოვნების თანახმად; ა.ბ) q – გემის ტიპის მიხედვით სამეურნეო-ფეკალური წყლების ხარჯი (ლიტრებში), რომელიც არის დადგენილი 1 კაცზე დღე-ღამეში (ლ/დღ.კაცი); ა.გ) n – გემზე მყოფი ეკიპაჟის წევრთა და მგზავრთა რაოდენობა; ა.დ) t – განვლილი დროის ხანგრძლივობა (დღე-ღამე) მას შემდეგ, რაც უკანასკნელად მოხდა სამეურნეო-ფეკალური წყლების შემაგროვებელი მოცულობების დაცლა; ა.ე) პირველი კატეგორიის გემზე სამეურნეო-ფეკალური წყლების დღეღამური ხარჯი 1 კაცზე შეადგენს 50 ლიტრს, ხოლო სხვა დანარჩენი კატეგორიის გემებზე 25 ლიტრს, (პირველ კატეგორიას განეკუთვნებიან გემები, რომელთა ნაოსნობის რაიონი არ არის შეზღუდული, ხოლო სიგრძე აღემატება 65 მეტრს, მიუხედავად ეკიპაჟის წევრთა რაოდენობისა); ბ) გემებიდან ჩაშვებული სამეურნეო-ფეკალური წყლების მოცულობა გამოიანგარიშება  შემდეგნაირად: Q ჩაშ = Q საანგ – Q ფაქ სადაც: ბ.ა) Q საანგ – სამეურნეო-ფეკალური წყლების საანგარიშო მოცულობა კუბ.მ, რომელიც  განისაზღვრება ზემოთ მოყვანილი ფორმულით; ბ.ბ) Q ფაქ  – სპეციალურ მოცულობაში დაგროვილი სამეურნეო-ფეკალური წყლების  ფაქტობრივი მოცულობა კუბ.მ; გ) გემებს, რომელთაც გააჩნიათ „მარპოლ-73/78“ კონვენციის II, III, IV და V დანართების შესაბამისად მიღებული სერტიფიკატები, უფლება აქვთ, მოახდინონ სამეურნეო-ფეკალური წყლების ჩაშვება შავ ზღვაში დადგენილი საერთაშორისო ნორმების შესაბამისად. დაჯარიმებას შეიძლება დაექვემდებაროს მხოლოდ ის გემები, რომელთაც, „მარპოლ-73/78“ კონვენციის II, III, IV და V დანართების შესაბამისად, დანადგარები გამოსული აქვთ მწყობრიდან ან თუ ისინი არ შეესაბამებიან კონვენციის მოთხოვნებს. სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება – გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტი ვალდებულია, ტექნიკური მდგომარეობის შემოწმებისა და ლაბორატორიული გამოკვლევების საფუძველზე, დაამტკიცოს დანადგარის მწყობრიდან გამოსვლის ან კონვენციის მოთხოვნებთან შეუსაბამობის ფაქტი. 10. გემებიდან და სანაპირო ობიექტებიდან ზღვაში ჩაღვრილი ნავთობპროდუქტების მასა გამოიანგარიშება: ა) ჩატვირთვა-გადმოტვირთვითი ოპერაციების ჩატარების დროს  მილსადენებიდან დაღვრილი ნავთობის მასა გამოანგარიშდება შემდეგი ფორმულით:                                                                        Pნ =ρ x Q x t სადაც: ა.ა) Pნ –  ჩატვირთვა-გადმოტვირთვითი ოპერაციების ჩატარების დროს მილსადენებიდან დაღვრილი ნავთობის მასა ტონებში; ა.ბ) ρ – ნავთობის კუთრი წონა, გ/სმ​3; ა.გ) Q –  ჩატვირთვის ინტენსიურობა, მ​3/სთ; ა.დ) t  – დრო, რომლის განმავლობაშიც მიმდინარეობდა ნავთობის დაღვრა, სთ; ბ) ტანკებში (რეზერვუარებში) ნავთობის მოცულობის გაზომვის საშუალებით დაღვრილი  ნავთობის მასა გამოანგარიშდება შემდეგი ფორმულით:                                                        Pნ = ρ x (V1 – V2) სადაც: ბ.ა) Pნ –  ტანკებში (რეზერვუარებში) ნავთობის მოცულობის გაზომვის საშუალებით  დაღვრილი ნავთობის მასა ტონებში; ბ.ბ) ρ – ნავთობის კუთრი წონა, გ/სმ​3; ბ.გ) V1  – ტანკში (რეზერვუარში) ნავთობის მოცულობა დაღვრამდე, მ​3; ბ.დ) V2  – ტანკში (რეზერვუარში) ნავთობის მოცულობა დაღვრის შემდეგ, მ​3; გ) ნაპირზე გამორიყული ნავთობის მასის (Pნ) გამოანგარიშება ხდება შემდეგი ფორმულით:                                                         Pნ = S x h x P1 სადაც: გ.ა) Pნ – ნაპირზე გამორიყული ნავთობის მასა ტონებში; გ.ბ) S –  ნავთობით დაბინძურებული ნაპირის ფართობი, მ​2; გ.გ) h –  ნიადაგში ნავთობის შეღწევის სიღრმე, მ; გ.დ) P1 – დაღვრილი ნავთობის მასა (გ), რომელსაც შეიცავს 1 კუბ. სმ დაბინძურებული ნიადაგი (გ/სმ​3); გ.ე) ნაპირზე გამორიყული ნავთობის მასა შეიძლება განისაზღვროს ვიზუალურადაც, დანართი 16-ის გამოყენებით. 11. გემებიდან ზღვაში გაუწმენდავი სამეურნეო-ფეკალური წყლების ჩაშვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება ხდება შემდეგი ფორმულის გამოყენებით:                                                    Aფეკ.= Qჩაშ x a ფეკ. ა) სადაც: ა.ა) Aფეკ. – არის სამეურნეო-ფეკალური წყლების ზღვაში ჩაშვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ოდენობა(ათას ლარებში); ა.ბ) Qჩაშ – არის ზღვაში ჩაშვებული სამეურნეო-ფეკალური წყლების მოცულობა, რომლის განსაზღვრა წარმოებს ამ მუხლის მე-9 პუნქტის მიხედვით; ა.გ) a ფეკ. – არის ზღვაში 1 კუბ.მ სამეურნეო-ფეკალური წყლების ჩაშვებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის სიდიდე, რომელიც შეადგენს 1100 ლარს. 12. ზღვაში თხევადი ან მშრალი მავნე ნივთიერებების ჩაშვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება მათი ტოქსიკურობის კატეგორიების მიხედვით: ა) ზღვაში მავნე ნივთიერებათა ჩაშვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება წარმოებს ჩაშვებულ ნივთიერებათა მასისა და მათი ტოქსიკურობის კატეგორიების მიხედვით და გემებიდან ზღვის დაბინძურების თავიდან აცილების „მარპოლ-73/78“ კონვენციის მოთხოვნათა გათვალისწინებით; ბ) ზღვაში ჩაშვებულ მავნე ნივთიერებათა მასა განისაზღვრება ამ პუნქტში მოყვანილი ხერხებით, აგრეთვე სპეციალურად ჩატარებული დაკვირვებების შედეგების მიხედვით; გ) თხევადი ან მშრალი ტვირთის სახით გადასატანი მავნე ნივთიერებების ტოქსიკურობის კატეგორია დგინდება დანართი 13-ის მიხედვით. ის ნივთიერებები, რომლებიც არ არიან შესული ამ დანართში და რომელთა ტოქსიკურობაც არ არის განსაზღვრული, ზიანის დაანგარიშებისას მიეკუთვნებიან A კატეგორიას. 13. ბალასტური წყლების შავ ზღვაში უნებართვო ჩაღვრის შემთხვევაში წყლის მავნე და პათოგენური ორგანიზმების (ბაქტერიები, ჩხირები და ა.შ.) შემოტანით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ოდენობა გამოიანგარიშება დანართი 17-ში განსაზღვრული ზღვაში ჩაღვრილი ბალასტური წყლების როადენობის (Pბალ.) მიხედვით. მუხლი 12🔗. ტექნიკურ რეგლამენტში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანა ტექნიკურ რეგლამენტში ცვლილება  შედის  საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. დანართი 1  საბაზისო ნორმატივები საქართველოს მუნიციპალიტეტების მიხედვით (ლარებში) მუნიციპალიტეტების დასახელება 1 ჰა სასოფლო -სამეურნეო დანიშნულების მიწის საბაზისო ნორმატივი (ლარებში) აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა 1. გაგრა 30 715 2. გალი 34 001 3. გუდაუთა 30 858 4. გულრიფში 30 858 5. სოხუმი 33 858 6. ოჩამჩირე 33 858 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა 7. ქედა 28 572 8. ქობულეთი 34 001 9. ხელვაჩაური 33 429 10. ხულო 26 429 11. შუახევი 26 429  მუნიციპალიტეტები 1. ახალგორი 26 286 2. აბაშა 33 001 3. ადიგენი 19 715 4. ამბროლაური 22 000 5. ასპინძა 19 715 6. ახალქალაქი 28 572 7. ახალციხე 26 429 8. ახმეტა 26 429 9. ბაღდათი 28 572 10. ბოლნისი 30 715 11. ბორჯომი 19 857 12. გარდაბანი 34 001 13. გორი 30 715 14. გურჯაანი 30 858 15. დმანისი 28 572 16. დედოფლისწყარო 30 858 17. დუშეთი 19 715 18. ვანი 28 572 19. ზესტაფონი 28 572 20. ზუგდიდი 31 858 21. თელავი 30 858 22. თერჯოლა 29 715 23. თეთრიწყარო 27 429 24. თიანეთი 23 858 25. კასპი 28 572 26. ლაგოდეხი 29 715 27. ლანჩხუთი 30 858 28. ლენტეხი 16 428 29. მარნეული 34 001 30. მესტია 15 429 31. მარტვილი 28 572 32. მცხეთა 30 715 33. ნინოწმინდა 28 572 34. ოზურგეთი 30 857 35. ონი 17 718 36. საგარეჯო 27 429 37. სამტრედია 33 429 38. საჩხერე 24 286 39. სიღნაღი 28 572 40. ტყიბული 19 715 41. ქარელი 28 572 42. ყვარელი 28 572 43. ყაზბეგი 14 286 44. ცაგერი 23 143 45. ჩოხატაური 22 429 46. ჩხოროწყუ 26 429 47. წალენჯიხა 28 572 48. წალკა 25 286 49. წყალტუბო 33 858 50. სენაკი 30 858 51. ჭიათურა 15 429 52. ხაშური 28 572 53. ხარაგაული 18 715 54. ხობი 30 858 55. ხონი 30 858 56. ცხინვალი 30 715 57. ჯავა 30 715 58. თბილისი 34 001 59. ქუთაისი 33 858 60. ფოთი 31 858 61. ბათუმი 34 001 62. რუსთავი 34 001 63. განსაკუთრებული რეგულირების ტერიტორიები 100 000 დანართი 2 მიწების დაბინძურების ხარისხის შეფასების ცხრილი ზდკ, (მგ/კგ ნიადა- გში) I დონე (დასა- შვები) II დონე (სუსტი) III დონე (საშუალო) IV დონე (ძლიერი) V დონე (ძალზე ძლიერი) მიწის დაბინძურების ხარისხზე დამოკიდებული კოეფიციენტი, K 0 1.0 1.5 2.0 2.5 კოეფიციენტი L <2 2-7 8-32 33-64 >64 არაორგანული ნაერთები: კადმიუმი 2,0 < ზდკ ზდკ – 3-მდე 3 – 5-მდე 5 – 20 >20 ტყვია 6,0 < ზდკ ზდკ – 125-მდე 125-250-მდე 250-600 >600 ვერცხლისწყალი 2,1 < ზდკ ზდკ – 3-მდე 3-5-მდე 5-10 >10 დარიშხანი 2,0 < ზდკ ზდკ – 20-მდე 20-30-მდე 30-50 >50 ცინკი 23,0 < ზდკ ზდკ – 500-მდე 500-1500-მდე 1500-3000 >3000 სპილენძი 3,0 < ზდკ ზდკ – 200-მდე 200-300-მდე 300-500 >500 კობალტი 5,0 < ზდკ ზდკ – 50-მდე 50-150-მდე 150-300 >300 ნიკელი 4,0 < ზდკ ზდკ – 150-მდე 150-300-მდე 300-500 >500 მოლიბდენი 4,6 < ზდკ ზდკ – 40-მდე 40-100-მდე 100-200 >200 კალა 4,5 < ზდკ ზდკ – 20-მდე 20-50-მდე 50-300 >300 ბარიუმი 2,8 < ზდკ ზდკ – 200-მდე 200-400-მდე 400-2000 >2000 ქრომი 6,0 < ზდკ ზდკ – 250-მდე 250-500-მდე 500-800 >800 წყალში ხსნადი ფტორი 10,0 < ზდკ ზდკ – 15-მდე 15 – 25-მდე 25-50 >50 ვანადიუმი 150,0 < ზდკ ზდკ – 225-მდე 225-300-მდე 300-350 >350 ორგანული ნაერთები: ქლორირებული ნახშირწყალ-ბადები (მათ შორის ქლორშემცველი პესტიციდები: DDT; GXYG; 2,4D და სხვა). 0,1/ < ზდკ ზდკ – 5-მდე 5-25-მდე 25-50 >50 ქლორფენოლი 0,3/ < ზდკ ზდკ – 1-მდე 1-5-მდე 5-10 >10 ფენოლი 0,3/ < ზდკ ზდკ – 1-მდე 1-5-მდე 5-10 >10 პოლიქლორბიფენილი /0,06 < ზდკ ზდკ – 2-მდე 2-5-მდე 5-10 >10 პირიდინი /0,01 < ზდკ ზდკ – 0.1-მდე 0.1-3-მდე 3-20 >20 სტიროლი 0,1/ < ზდკ ზდკ – 5-მდე 5-20-მდე 20-50 >50 ნავთობი 1000 < ზდკ ზდკ – 2000-მდე 2000 -3000-მდე 3000 -5000 >5000 ბენზ(ა)პირენი 0,02/ < ზდკ ზდკ – 0.01-მდე 0.01-0.25-მდე 0.25-0.5 >0.5 ბენზოლი 0,3/ < ზდკ ზდკ – 1-მდე 1-3-მდე 3-10 >10 ალფამეთილსტროლი 0,5/ < ზდკ ზდკ – 3-მდე 3-10-მდე 10-50 >50 ქსილოლი (ორთო, მეტა, პარა) 0,1/ < ზდკ ზდკ –3-მდე 3-30-მდე 30-100 >100 გოგირდოვანი შენაერთები გოგირდზე გადაანგარიშებით 160/ < ზდკ ზდკ – 180-მდე 180-250-მდე 250-380 >380 2,4 D დიქლორფეოქსიძმარმჟავა 0,1/ < ზდკ ზდკ – 1-მდე 1-3-მდე 3-10 >10 ატრაზინი 0,01/ < ზდკ ზდკ –3-მდე 3-10-მდე 10-30 >30 აგელონი 0,01/ < ზდკ ზდკ – 0,5-მდე 0,5-10-მდე 10-20 >20 ბენზინი 0,1/ < ზდკ ზდკ – 2-მდე 2-10-მდე 10-30 >30 დეცისი 0,01/ < ზდკ ზდკ – 0,1-მდე 0,1-0,25-მდე 0,25-0,5 >0,5 ბაილეტონი /0,4 < ზდკ ზდკ – 2-მდე 2-10-მდე 10-30 >30 ბაიფიდანი /0,02 < ზდკ ზდკ –0,1-მდე 0,1-0,5-მდე 0,5-5 >5 ზენკორი 0,2/ < ზდკ ზდკ – 2-მდე 2-10-მდე 10-20 >20 პირამინი /0,7 < ზდკ ზდკ – 5-მდე 5-15-მდე 15-30 >30 მეტაზინი /0,1 < ზდკ ზდკ – 1-მდე 1-3-მდე 3-10 >10 პრომეტრინი 0,05/ < ზდკ ზდკ – 1-მდე 1-4-მდე 4-10 >10 ტრიფორინი /0,003 < ზდკ ზდკ – 0,01-მდე 0,01-0,05-მდე 0,05-0,5 >0,5 პირიდატი 0,03/ < ზდკ ზდკ – 0,1-მდე 0,1-3-მდე 3-10 >10 ტოლუოლი 0,3/ < ზდკ ზდკ – 1-მდე 1-5-მდე 5-10 >10 დანართი 3 მიწების დაბინძურების სიღრმის მიხედვით გადასაყვანი კოეფიციენტი (H) დაბინძურების სიღრმე, სმ H 0–20 10 0–50 20 >50 25 დანართი 4 საქართველოს ტყეზე და ტყის რესურსებზე უკანონო ქმედებით ზიანის მიყენებისას გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება უკანონო ტყითსარგებლობის სახე გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება (ლარებში) 1 2 1. სოციალური ჭრის ტყეკაფის ან ტყითმოსარგებლის მიერ ტყეკაფის გამოყოფის წესის დარღვევა (გარდა გამოყოფილი ტყეკაფის სიმაღლის თანრიგსა და შემოწმების შედეგად დადგენილ ფაქტობრივი სიმაღლის თანრიგებს შორის სხვაობისა, თუ ტყეკაფში მოჭრილი ხეების მოცულობა არ აღემატება ტყეკაფის ფაქტობრივი სიმაღლის თანრიგით დასაშვებ მოცულობას) − ათვისებულ ტყეკაფზე – ტყეკაფში მოჭრილი და გამოზიდული ხე-ტყის შესაბამისი სახეობისათვის დადგენილი ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის შესაბამისი მოსაკრებლის საერთო ოდენობის (თანხის) 30%, ხოლო ტყით სპეციალური სარგებლობის ფარგელებში განხორციელებული ჭრების შემთხვევაში − ტყეკაფში მოჭრილი და გამოზიდული ხე-ტყის შესაბამისი სახეობის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი ბუნებრივი რესურსით სარგებლობის მოსაკრებლის საერთო ოდენობის (თანხის) 30% − ნაწილობრივ ათვისებულ ტყეკაფზე − ტყეკაფში მოჭრილი და გამოზიდული ხე-ტყის შესაბამისი სახეობისათვის დადგენილი ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის შესაბამისი მოსაკრებლის ოდენობის 30%, ხოლო ტყით სპეციალური სარგებლობის ფარგლებში განხორციელებული ჭრების შემთხვევაში − ტყეკაფში მოჭრილი და გამოზიდული ხე-ტყის შესაბამისი სახეობის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი ბუნებრივი რესურსით სარგებლობის მოსაკრებლის საერთო ოდენობის (თანხის) 30% 2. ჭრის შედეგად ტყეკაფში კორომის სიხშირის ნორმაზე დაბლა დაყვანა ნორმაზე ზევით მოჭრილი ზეზემდგომი ხისთვის – ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა 3. ტყეკაფის ათვისების შემდეგ, თუ დადგინდა, რომ ტყეკაფზე ხმელი, ხმობადი, ძლიერ დაზიანებული ხეები ჭრაში არ იქნა დანიშნული ან ჭრაში დანიშნული ხეები არ იქნა მოჭრილი და გამოზიდული (გარდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევისა) ჭრაში არდანიშნული ან ჭრაში დანიშნული და ტყეკაფში მოუჭრელად და გამოუზიდავად დატოვებული მერქნული რესურსის – ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის მე-3 კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ოთხმაგი ოდენობა. 4. ტყეკაფში ჭრის დროს ჭრაში დაუნიშნავი ფესვის ყელზე 12 სმ-ისა და მეტი დიამეტრის მქონე ხეების წაქცევა ან ღეროს გადატეხა, მოჭრილი ხეების 10%-ზე მეტი ოდენობის შემთხვევაში მოჭრილი ხეების ოდენობის 10%-ზე ზევით დაზიანებული თითოეული ხისთვის – ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი ხარისხის ხისთვის – პირველი კატეგორიის, ხოლო მეორე ხარისხის ხისთვის – მესამე კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის სამმაგი ოდენობა. შენიშვნა: ერთდროულად 2 ან მეტი მერქნიანი მცენარის დაზიანების შემთხვევაში, დასაშვებ პროცენტულ ოდენობაში პირველ რიგში ჩაითვლება ბუნებრივი რესურსების დაბალი მოსაკრებლის ან/და მცირე დიამეტრის მქონე ხეები 5. მოჭრილი და მიყუდებული ან ნახევრად ჩაჭრილი (საშიში) ხეების დატოვება თითოეული ხისთვის – ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი ხარისხის ხისთვის – პირველი კატეგორიის, ხოლო მეორე ხარისხის ხისთვის – მესამე კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ორმაგი ოდენობა 6. მოზარდ-აღმონაცენის ამოძირკვა ან მოჭრა, ან განადგურება (გარდა მოჭრილი ხის წაქცევითა და დადგენილი წესით მორთრევით გამოწვეული დაზიანებისა/განადგურებისა) ამოძირკვულ, დაზიანებულ ან განადგურებულ ფესვის ყელზე 12 სმ-ზე ნაკლები დიამეტრის თითოეული მცენარისათვის – ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის  ოდენობა 7. ცოცხალი (ნედლი) მერქნიანი მცენარეების (ფესვის ყელზე 12 სმ-ისა და მეტი დიამეტრის მქონე) ნარგაობის უკანონოდ ამოძირკვა, მოჭრა ან დაზიანება, რამაც მათი სასიცოცხლო ფუნქციის შეწყვეტა გამოიწვია ან შეიძლება გამოიწვიოს  ა) ამოძირკვული (ნებისმიერი ხარისხის) ხის თითოეული კუბური მეტრისთვის – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის შვიდმაგი ოდენობა, ხოლო საქართველოს ტყის კოდექსით გათვალისწინებული პირველი კატეგორიის დაცული ტყის შემთხვევაში ათმაგი ოდენობა; შენიშვნა: თუ ამოძირკვული ხის სახეობის დადგენა შეუძლებელია, ზიანის გაანგარიშება ხდება აღნიშნულ ფართობზე ან ლიტერში გაშენებული ან გაბატონებული ხის სახეობის მიხედვით; ბ) მოჭრილი ან დაზიანებული პირველი ხარისხის ხის თითოეული კუბური მეტრისთვის  – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის შვიდმაგი ოდენობა, ხოლო საქართველოს ტყის კოდექსით გათვალისწინებული პირველი კატეგორიის დაცული ტყის შემთხვევაში ათმაგი ოდენობა; გ) მოჭრილი ან დაზიანებული მეორე ხარისხის ხის თითოეული კუბური მეტრისთვის  – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის მე-3 კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის  შვიდმაგი ოდენობა, ხოლო საქართველოს ტყის კოდექსით გათვალისწინებული პირველი კატეგორიის დაცული ტყის შემთხვევაში ათმაგი ოდენობა; 8. ჭრის შედეგად მიღებული ნარჩენების განთავსების დადგენილი წესის დარღვევა გაუწმენდავად დატოვებულ ტყეკაფის თითოეული ჰექტარზე, ჭრაში დანიშნული გაბატონებული ხის სახეობის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი ბუნებრივი რესურსით სარგებლობის მოსაკრებლის ერთმაგი ოდენობა. 9. საქმიანობის შედეგად ნიადაგის დეგრადაცია, რაც გამოიწვევს ეროზიულ პროცესებს, თუ ტყეკაფის ათვისებისთანავე შესაბამისი ტერიტორია აღდგენილ არ იქნა პირვანდელ ან მასთან მიახლოებულ მდგომარეობაში ამ შემთხვევაში, ზიანი იანგარიშება ამ ტექნიკური რეგლამენტის მე-4 მუხლის შესაბამისად 10. გამოფისვა გამოფისული შესაბამისი ხარისხის ხისთვის – ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი ხარისხის ხისთვის – პირველი კატეგორიის, ხოლო მეორე ხარისხის ხისთვის – მესამე კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის სამმაგი ოდენობა 11. ტყის კულტურების განადგურება ან დაზიანება ყოველ განადგურებულ ფესვის ყელზე 12 სმ-ზე ნაკლები დიამეტრის მქონე მცენარეზე – 20 ლარი 12. წიწვიანი სახეობის მერქნიან მცენარეთა ფესვის ყელზე 12                სმ-მდე დიამეტრის სახეობების უკანონოდ მოჭრა ან წიწვიანი სახეობის მერქნიან მცენარეთა ფესვის ყელზე 12 სმ-ზე მეტი დიამეტრის სახეობებისათვის ვარჯის წვერის წაჭრით მცენარის დაზიანება ყოველ მოჭრილ ან დაზიანებულ მცენარეზე – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის შვიდმაგი ოდენობა 13. მინდორსაცავი და ქარსაცავი ტყის ზოლების ან სხვა დამცავი ნარგაობის დაზიანება, რაც მცენარის სასიცოცხლო ფუნქციის შეწყვეტას არ გამოიწვევს დაზიანებული პირველი ხარისხის ხისთვის – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ერთმაგი ოდენობა; დაზიანებული მეორე ხარისხის ხისთვის – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის მე-3 კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ერთმაგი ოდენობა 14. ტყის ნაყოფმომცემი (ჯონჯოლი, ქაცვი, კოწახური, შინდი, ნუში და სხვა) მცენარეების მოჭრა ყოველ მოჭრილ მცენარეზე – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა 15. ბზის ან უთხოვარის მოჭრა, ამოძირკვა ან დაზიანება ტოტების მოჭრით ა) ყოველ მოჭრილ ან ამოძირკვულ უთხოვარზე ან/და ბზაზე ერთ ძირზე – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ათმაგი ოდენობა; ბ) თუ ცნობილია დაზიანებული მცენარეების რაოდენობა, ყოველ დაზიანებულ მცენარეზე – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა   (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის 15%; გ) თუ დაზიანებული მცენარეების რაოდენობის დადგენა შეუძლებელია – ყოველ მოტეხილ 20 სმ-მდე სიგრძის ტოტზე – 1 ლარის ოდენობით, ხოლო ყოველ მოტეხილ 20 სმ-ზე მეტი სიგრძის ტოტზე – 2 ლარის ოდენობით 16. ზეხმელი, ჩახერგილი (მათ შორის, წაქცეული) ხეების უნებართვოდ მოჭრა, დამზადება ასეთ თითოეულ ხეზე – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის მე-3 კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა 17. უკანონო ძოვება  სახელმწიფო ტყის დაცულ ტერიტორიებზე დაზიანებულ ან განადგურებულ მცენარეზე – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის 5% 18. საქართველოს ტყის ფართობის მითვისება (თვითნებური ან უკანონო დაკავება, ასევე დაუბრუნებლობა) შენობა-ნაგებობის განთავსებით (გარდა დროებითი შენობა-ნაგებობისა) (შენიშვნა) შენობა-ნაგებობით დაკავებული ფართობის ყოველ კვადრატულ მეტრზე – შესაბამისი მუნიციპალიტეტის მიხედვით, ტექნიკური რეგლამენტის დანართ 1-ით გათვალისწინებული 1 ჰა ურწყავი სახნავის ათვისების საბაზისო ნორმატივის მიხედვით, 1 კვ.მ-ისთვის დადგენილი საბაზისო ნორმატივის შესაბამისად განსაზღვრული  თანხის ხუთმაგი ოდენობა 19. საქართველოს ტყის მიწებზე ტყის დაზიანება რადიაქტიური, ბაქტერიოლოგიური, ქიმიური ან სხვა მავნე ნივთიერებებით, სამრეწველო, საყოფაცხოვრებო ან სხვაგვარი ჩამდინარე წყლებითა და ნარჩენებით, აგრეთვე მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევით მიწის დაზიანების შემთხვევაში, ზიანი იანგარიშება ამ ტექნიკური რეგლამენტის მე-3 მუხლის შესაბამისად გამხმარ ან დაზიანებულ მერქნიან თითოეულ მცენარეზე, ასევე არამერქნიან თითოეულ მცენარეზე (ბუჩქნარები) – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ათმაგი ოდენობა 20. ბუჩქების (ასევე ქვეტყის) ამოძირკვა, მოჭრა ყოველ ასეთ მოჭრილ ან ამოძირკვულ მცენარეზე შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა; თუ ამოძირკვული მცენარის სახეობის დადგენა შეუძლებელია, ზიანის გაანგარიშება ხდება აღნიშნულ ფართობზე გაშენებული ან გაბატონებული სახეობის მიხედვით 21. ტყის არამერქნული რესურსების უნებართვოდ შეგროვება სამეწარმეო მიზნით ან რესურსის მოპოვება ტყითსარგებლობის სანებართვო დოკუმენტში მითითებული ვადების დარღვევით ან ტერიტორიის გარეთ გარემოდან ამოღებულ შესაბამის მცენარეთა არამერქნული რესურსებითა და მათი პროდუქტებით სარგებლობისთვის დაწესებული მოსაკრებლის ათმაგი ოდენობა 22. ტყის მერქნიანი მცენარეების პროდუქტებითა და ხის მეორეხარისხოვანი მასალებით სამრეწველო მიზნით სარგებლობა ტყითსარგებლობის სანებართვო დოკუმენტის გარეშე ან სარგებლობა ტყითსარგებლობის სანებართვო დოკუმენტში მითითებული ვადების დარღვევით ან ტერიტორიის გარეთ მოპოვებული პროდუქციის სარგებლობისთვის დაწესებული მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა 23. უკანონო ხვნა დაცულ ტყეში ყოველი 1 მ​2 მოხნული მიწისთვის – 10 ლარი 24. სანიტარიული ჭრის (ზეხმელი, ხმობადი, ძლიერ ფაუტი (ფუტურო) და მავნებლებით ძლიერ დაზიანებული ხეების მოჭრა) ისეთ სიხშირეში ჩატარება, რომელიც იწვევს სიხშირის 0,3-ზე ან ნაკლებზე დაყვანას   განსაკუთრებული აუცილებლობის ან სათანადო არგუმენტების არარსებობისას ა) მოჭრილი პირველი ხარისხის ხისთვის – შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისთვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის სამმაგი ოდენობა; ბ) მოჭრილი მეორე ხარისხის ხისთვის შესაბამის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისთვის შესაბამისი ჯგუფის მე-3 კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის სამმაგი ოდენობა 25. უკანონო მრგვალი ხე-ტყის ტრანსპორტირება, შენახვა შესაბამისი სახეობის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის პირველი კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის შვიდმაგი ოდენობა 26. უკანონო ხე-ტყის (გარდა მრგვალი ხე-ტყისა (მორისა)) ტრანსპორტირება, შენახვა შესაბამისი  სახეობის ტყის მერქნიან სახეობათა (1 მ​3-ის) სარგებლობისათვის შესაბამისი ჯგუფის მე-3 კატეგორიისთვის დადგენილი მოსაკრებლის შვიდმაგი ოდენობა. შენიშვნა: დროებითი შენობა-ნაგებობა არის ანაკრები ელემენტებისგან შედგენილი, ასაწყობ დასაშლელი ან/და მობილური კონსტრუქციული სისტემა, რომელიც მიწასთან ან/და წყალთან დაკავშირებულია საკუთარი წონით ან/და მშრალი არამონოლითური ჩამაგრებით და არ გააჩნია მიწისქვეშა სათავსები (გარდა სატრანსპორტო საშუალებისა). დანართი 5 მწვანე ნარგავების აღდგენითი ღირებულება ლარებში I ჯგუფი II ჯგუფი III ჯგუფი IV ჯგუფი V ჯგუფი 4 სმ-მდე ჩათვლით 17 15 12 8 6 4,1-8 სმ 32 30 22 17 13 8,1-12 სმ 47 45 35 32 20 12,1-16 სმ 62 60 45 42 27 16,1-20 სმ 77 75 55 50 34 20,1-24 სმ 92 90 65 55 41 24,1-28 სმ 107 105 75 55 48 28,1-32 სმ 122 120 90 55 55 32,1-36 სმ 137 135 110 55 55 36,1-40 სმ 152 150 130 55 55 40,1-44 სმ 167 165 145 55 55 44,1-48 სმ 182 180 160 55 55 48,1-52 სმ 197 195 170 55 55 52,1-56 სმ 212 210 180 55 55 56,1 სმ-ის ზევით 235 225 200 55 55 დანართი 6 თევზისა და სხვა ჰიდრობიონტების უკანონო მოპოვების შედეგად მიყენებული ზიანის ოდენობა № მოპოვებული რესურსი ზიანის ოდენობა ერთ კილოგრამზე ლარებში ქიცვიანი ზვიგენისებრნი 1 ქიცვიანი ზვიგენი (კატრანი) 24,3 სკაროსისებრნი 2 ზღვის მელა, ქიცვიანი სკაროსი 22,3 კუდჩხვლეტიასებრნი 3 ზღვის კატა 22,3 ზუთხისებრნი 4 სვია 155 5 ფორეჯი (ჯარაღანა) 155 6 შავი ზღვა – აზოვის (კოლხური ზუთხი) 155 7 ფორონჯი (ატლანტური ზუთხი) 155 8 ტარაღანა 155 ქაშაყისებრნი 9 შავი ზღვის ქარსალა (შპროტი) 6 10 ჩვეულებრივი ქარსალა 6 11 ტროპიკული სარდინე 21,7 12 სარდინელა 21,7 13 პალიასტომის ქაშაყი (ღიპა ქაშაყი) 21,7 14 აზოვის ქაშაყი 21,7 15 შავი ზღვის ქაშაყი 24,5 16 შავი ზღვის ქაფშია 8,2 17 აზოვის ქაფშია 8,2 ორაგულისებრნი 18 შავი ზღვის ორაგული 126 19 მდინარის/ტბის კალმახი 84,8 20 ცისარტყელა კალმახი 49.8 სიგისებრნი 21 ჭაფალა 26,4 22 ლადოგური რიპუსი 26,4 23 პელიადი 26,4 24 ლადოგური სიგი 26,4 ქარიყლაპიასებრნი 25 წერი (ქარიყლაპია) 24,1 გველთევზასებრნი 26 მდინარის გველთევზა 120 27 ზღვის გველთევზა 120 კობრისებრნი 28 ნაფოტა 18,5 29 მორევის ნაფოტა 41,2 30 კავკასიური ქაშაპი 20,5 31 ჯუჯა ქაშაპი 12,8 32 ფარფლწითელა 14,4 33 შავწარბა 25,2 34  სქელშუბლა 22,1 35 ჭერეხი 41,2 36  გუწუ (ლოქორია) 28,2 37 ტობი 41,2 38 ამიერკავკასიური ციმორი 15,8 39 ხრამული 60 40 წვერა 43 41 თრისა (შამაია) 45 42 კარჩხანა 18,7 43 თეთრი ამური 31,9 44 ჩვეულებრივი ბლიკა 38,2 45 ამიერკავკასიური ბლიკა 18,5 46 კაპარჭინა 41 47 მცირე ვიმბა 26,4 48 ტაფელა 10 49 ველური კობრი, გოჭა 41,2 50 მურწა 40 51 ჭანარი 41,2 ღლავისებრნი 52 მდინარის ღლავი (ლოქო) 31,3 სარღანისებრნი 53 სარღანი 27,5 ვირთევზასებრნი 54 ზღვის ღლაბუტა 21,7 55 მერლანგი 26,3 56 მერლუზა 26,3  ზღვის ქორჭილასებრნი 57 ლავრაკი 36,5 მდ. ქორჭილასებრნი 58 მდინარის ქორჭილა 18,2 59 ფარგა 34,3 სტავრიდასებრნი 60 შავი ზღვის სტავრიდა 24,5 61 აზოვის სტავრიდა 24,5 ლუფარისებრნი 62 ლუფარი 36,5 ნაგვერდულასებრნი 63 ბაცი და მუქი ნაგვერდულა (კუზანულა) 66,3 სპარისებრნი 64 ზღვის კარჩხანა 21,7 სმარიდისებრნი 65 სმარიდა 21,7 ხონთქარასებრნი (ბარაბულისებრნი) 66 შავი ზღვის ხონთქარა (ბარაბული) 29,1 ლაბრადისებრნი 67 მწვანულა 21,7 ზღვის ურჩხულისებრნი 68 ზღვის ურჩხული 25,8 ვარსკვლავთმრიცხველისებრნი 69 ზღვის ძროხა (ვარსკვლავთმრიცხველი) 21,7 გველმზგავსასებრნი 70 გველმზგავსა (ოფიდიონი) 21,7 სკუმბრიასებრნი 71 თინუსი 37,5 72 Pელამიდა 28 73 სკუმბრია 25,5 ღორჯოსებრნი 74 მდინარის ღორჯოები 8,8 75 ზღვის ღორჯოები 22,1 76 ღორჯოსებრნი 14,4 სკორპენასებრნი 77 სკორპენა (ზღვის ჩიქვი) 21,7 ზღვის მამლისებრნი 78 ზღვის მამალი 40 კეფალისებრნი 79 ჩვეულებრივი კეფალი (ლობანი) 32 80  ოქროსფერი კეფალი 32 81 მახვილცხვირა კეფალი 32 82  ელინგასი 32 ზღვის ენისებრნი 83 ზღვის ენა 19,1 კალკანისებრნი 84 შავი ზღვის კალკანი 142 კამბალასებრნი 85 მდინარის კამბალა (გლოსა) 38,2 86 მდინარის კიბო 70 87 ღაპანი 21,2 88 მიდია და სხვა ორსაგდულიანი მოლუსკები 28,9 89 გარნელი (კრევერები) და სხვა ათფეხიანი კიბორჩხალები 25 სხვა თევზები და ჰიდრობიონტები 90  სხვა თევზები და ჰიდრობიონტები 12,5 91  წყალმცენარეები 0,50 ზღვის ძუძუმწოვრები ზიანის ოდენობა თითოეულ  ეგზემპლარზე, ლარებში 92 თეთრგვერდა დელფინი 900 93 აფალინა 10000 94 ზღვის ღორი 500 დანართი 7 ცხოველთა სამყაროს ობიექტების უკანონოდ მოპოვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშება № ცხოველთა სამყაროს ობიექტთა სახეობების ჩამონათვალი ზიანის თანხა 1 სულზე ლარებში ღორიხვასნაირნი 1.  წითელყელა ღორიხვა 45 2.  შავყელა ღორიხვა 45 კოკონასნაირნი (მურტალასნაირნი) 3.  დიდი კოკონა 30 4.  რუხლოყება კოკონა 30 5.  სწორნისკარტა (ან წითელყელა) კოკონა 30 6.  აპრეხილნისკარტა (ან შავყელა) კოკონა 30 7.  მცირე კოკონა 30 ქარიშხალასნაირნი 8.  ხმელთაშუაზღვის ქარიშხალა 40 ვარხვისნაირნი 9.  ვარდისფერი ვარხვი 250 10. ქოჩორა (ხუჭუჭა) ვარხვი 250 11. დიდი ჩვამა 45 12. ქოჩორა ჩვამა 45 13. მცირე ჩვამა 250 ყარყატისნაირნი 14. რუხი ყანჩა 60 15. წითური (ქარცი) ყანჩა 60 16. დიდი თეთრი ყანჩა 60 17. მცირე თეთრი ყანჩა 60 18. ეგვიპტური (მწყემსი) ყანჩა 60 19. ყვითელი ყანჩა 60 20. ღამის ყანჩა 60 21. მცირე ყარაულა 50 22. დიდი ყარაულა (წყლის ბუღა) 250 23. ჟერო 250 24. ივეოსი 50 25. თეთრი ყარყატი 60 26. შავი ყარყატი 60 ფლამინგოსნაირნი 27. ჩვეულებრივი ფლამინგო 150 ბატისნაირნი 28. წითელნისკართა (სისინა) გედი 400 29. ყვითელნისკარტა (მყივანი) გედი 400 30. მცირე მყივანი გედი 150 31. რუხი ბატი 150 32. მეკალოე ბატი 150 33. მცირე თეთრშუბლა ბატი 300 34. დიდი თეთრშუბლა ბატი 150 35. წითელყელა ბატი (წითელჩიჩახვა კაზარი) 400 36. ამლაყი იხვი 60 37. წითელი იხვი 400 38. გარეული იხვი 60 39. რუხი იხვი 60 40. თეთრშუბლა იხვი 60 41. სტვენია იხვი (ჭიკვარა) 60 42. ჭახჭახა იხვი (იხვინჯა) 50 43. ბოლოსადგისა (კუდსადგისა) იხვი 50 44. განიერნისკარტა იხვი 50 45. მარმარილოსებრი იხვი 50 46. წითელნისკარტა ყურყუმელა 300 47. ქოჩორა ყვინთია 50 48. ზღვის ყვინთია 50 49. წითელთავა ყვინთია 50 50. თეთრთვალა ყვინთია 50 51. თეთრფრთიანი გარიელა (ტურპანი) 400 52. ამაყა 50 53. დიდი ბატასინა 50 54. გრძელნისკარტა ბატასინა 50 55. მცირე ბატასინა 50 56. თეთრთავა იხვი 400 შევარდნისნაირნი 57. შაკი 400 58. თეთრკუდა ფსოვი (თეთრკუდა არწივი) 600 59. წითელი ძერა (ბორა) 80 60. ძერა 80 61. გველიჭამია (ძერაბოტი) 600 62. ქორცქვიტა (შავთვალა მიმინო, ლევანმიმინო) 80 63. მიმინო 80 64. ქორი 50 65. ჩვეულებრივი კაკაჩა 50 66. ფეხბანჯგვლიანი კაკაჩა 50 67. ველის (გრძელფეხა) კაკაჩა 50 68. კრაზანაჭამია (ირაო) 50 69. ქორისებრი არწივი 80 70. ჩია არწივი 80 71. ბექობის (თეთრმხრება) არწივი 550 72. დიდი მყივანი არწივი (დიდი თეთრლაქებიანი არწივი) 60 73. მცირე მყივანი არწივი (მცირე თეთრლაქებიანი არწივი) 60 74. ველის არწივი 550 75. მთის არწივი 550 76. ფასკუნჯი 550 77. ბატკანძერი (წვერიანი სვავი, ყაჯირი, კრავიჭამია) 550 78. სვავი 550 79. ორბი 550 80. ჭაობის ძელქორი (ჭაობის ბოლობეჭედა) 80 81. მინდვრის ძელქორი (მინდვრის ბოლობეჭედა) 80 82. ველის ძელქორი (ველის ბოლობეჭედა) 80 83. მდელოს ძელქორი (მდელოს ბოლობეჭედა) 80 84. ბარი (გავაზი) 600 85. წითელთავა შავარდენი 600 86. შავარდენი 600 87. მარჯანი 150 88. ალალი 150 89. წითელფეხა შავარდენი 150 90. მცირე კირკიტა (ველის კირკიტა) 600 91. ჩვეულებრივი კირკიტა 80 ქათმისნაირნი 92. კავკასიური როჭო 400 93. კავკასიური შურთხი 200 94. კასპიური შურთხი 400 95. კაკაბი 40 96. გნოლი 250 97. მწყერი 30 98. დურაჯი 500 99. კოლხური ხოხობი 120 წეროსნაირნი 100.    რუხი წერო 400 101.    წეროტურფა 400 102.    სავათი 400 103.    სარსარაკი 400 104.    ლაინა 50 105.    ქათამურა 50 106.    მცირე ქათამურა 50 107.    პაწაწა ქათამურა 400 108.    ღალღა 50 109.    წყლის ქათამურა 50 110.    მელოტა 50 111.    ხონთქრის ქათამი 400 მეჭვავიასნაირნი 112.    ზრვის კაჭკაჭი (სირკაჭკაჭი) 30 113.    ოჩოფეხა 200 114.    სადგისნისკარტა 200 115.    საყელოიანი წინტალა 30 116.    მცირე წინტალა 30 117.    ზღვის წინტალა 30 118.    ტიბუარა (მღრინავი) 30 119.    აზიური წინტალა 30 120.    სქელნისკარტა წინტალა 30 121.    ოქროსფერი მეჭვავია 30 122.    რუხი მეჭვავია (კვათარი) 30 123.    მეკენჭია 30 124.    პრანწია 30 125.    ველის პრანწია 30 126.    თეთრკუდა პრანწია 30 127.    თავზოლა მექვიშია 30 128.    წითელგულა მექვიშია 30 129.    შავმუცელა მექვიშია 30 130.    თეთრკუდა მექვიშია 30 131.    მცირე მექვიშია (კოკორინა-ბეღურა) 30 132.    ისლანდიური მექვიშია 30 133.    ქვიშაქექია 30 134.    წითელკისერა (მრგვალნისკარტა) ტივტივა 30 135.    რუხი აპრეხილნისკარტა მექვიშია 30 136.    წითელფეხა მენაპირე (მსევანი) 30 137.    ლაქებიანი წითელფეხა მენაპირე (კოხტა ოვილო) 30 138.    მწვანეფეხა მენაპირე (დიდი ჭოვილო) 30 139.    ჭაობის მენაპირე (მერუე) 30 140.    ტყის მენაპირე 30 141.    შავი მენაპირე 30 142.    ჩვეულებრივი მექვიშია (მებორნე) 30 143.    ტურუხტანი (მაჩხუბარა კოკორინა) 30 144.    დიდი კრონშნეპი 30 145.    წვრილნისკარტა (მცირე) კრონშნეპი 30 146.    საშუალო კრონშნეპი 30 147.    დიდი (შავკუდა) ლია 30 148.    ზოლიანკუდა ლია 30 149.    ტყის ქათამი (ვალდშნეპი) 30 150.    დიდი ჩიბუხა (გოჭა) 30 151.    ჩიბუხა 30 152.    ჩიბუხელა (გარშნეპი) 30 153.    თვალჭყეტია 30 154.    შავფრთიანი მერცხალა 30 155.    ჟღალფრთიანი მერცხალა 30 156.    წვრილნისკარტა თოლია 30 157.    დიდი შავთავა თოლია 200 158.    ტბის თოლია 30 159.    მცირე თოლია 30 160.    შავთავა თოლია 30 161.    სომხური თოლია 30 162.    ყვითელფეხა თოლია 30 163.    შავზურგა (ფრთაშავი) თოლია 30 164.    ზღვის დიდი თოლია 30 165.    ვეჟანი თოლია 30 166.    აუდოუნის თოლია 30 167.    განიერკუდა თოლია-მეკობრე 30 168.    ვიწროკუდა თოლია-მეკობრე 30 169.    გრძელკუდა თოლია-მეკობრე 30 170.    თოლიისნისკარტა თევზიყლაპია 30 171.    ჭრელნისკარტა თევზიყლაპია 30 172.    ჩვეულებრივი თევზიყლაპია 30 173.    მცირე თევზიყლაპია 30 174.    კასპიური თევზიყლაპია 200 175.    ფრთათეთრი თევზიყლაპია 30 176.    შავი თევზიყლაპია 30 177.    ლოყათეთრი თევზიყლაპია 30 მტრედისნაირნი 178.    თეთრმუცელა გვრიტჩიტა 30 179.    შავმუცელა გვრიტჩიტა 30 180.    გარეული მტრედი 30 181.    გულიო (გვიძინი) 30 182.    ქედანი 30 183.    ჩვეულებრივი გვრიტი 30 184.    საყელოიანი გვრიტი 30 185.    სენეგალური (მაცინარა) გვრიტი 30 186.    გუგულისნაირნი 187.    გუგული 30 188.    ბუსნაირნი 189.    ზარნაშო 50 190.    ყურებიანი ბუ (ოლოლი) 50 191.    ჭაობის ბუ 50 192.    წყრომი 50 193.    ბუკიოტი 50 194.    ჭოტი 40 195.    ტყის ბუ 40 196.    ბუხრინწა 40 უფეხურასნაირნი 197.    უფეხურა 40 ნამგალასნაირნი 198.    ნამგალა 30 199.    მეკირია (ანუ თეთრმუცელა ნამგალა) 30 ყაპყაპისნაირნი 200.    ოქროსფერი კვირიონი 30 201.    მწვანე კვირიონი 30 202.    ყაპყაპი 30 203.    ალკუნი 30 204.    ოფოფი 30 კოდალასნაირნი 205.    შავი კოდალა 40 206.    მწვანე კოდალა 40 207.    სირიული კოდალა 40 208.    დიდი ჭრელი კოდალა 200 209.    საშუალო ჭრელი კოდალა 40 210.    თეთრზურგა კოდალა 40 211.    მცირე ჭრელი კოდალა 40 212.    მაქცია 40 ბეღურასნაირნი 213.    რქოსანი ტოროლა 30 214.    მცირე მოკლეთითა ტოროლა 30 215.    დიდი მოკლეთითა ტოროლა 30 216.    ორკოპლიანი ტოროლა 30 217.    ველის ტოროლა 30 218.    ფრთათეთრი ტოროლა 30 219.    ტყის ტოროლა 30 220.    მინდვრის ტოროლა 30 221.    ქოჩორა ტოროლა 30 222.    სოფლის მერცხალი 30 223.    კლდის მერცხალი 30 224.    მენაპირე მერცხალი 30 225.    ქალაქის მერცხალი 30 226.    ტყის მწყერჩიტა 30 227.    მდელოს მწყერჩიტა 30 228.    წითელგულა მწყერჩიტა 30 229.    მთის მწყერჩიტა 30 230.    მინდვრის მწყერჩიტა 30 231.    თეთრი ბოლოქანქარა 30 232.    რუხი ბოლოქანქარა 30 233.    ყვითელი ბოლოქანქარა 30 234.    ყვითელთავა ბოლოქანქარა 30 235.    მედუდუკე 30 236.    რუხი ღაჟო 30 237.    შავშუბლა ღაჟო 30 238.    წითელთავა ღაჟო 150 239.    ჩვეულებრივი ღაჟო 30 240.    ტყის ჭვინტაკა 30 241.    თეთრწარბა ჭვინტაკა 30 242.    ალპური ჭვინტაკა 30 243.    ჭრიჭინა-მეჩალია 30 244.    ჭრიჭინა-ჩიტი 30 245.    ბულბულისებრი ჭრიჭინა-ჩიტი 30 246.    ლელიანის მეჩალია 30 247.    ჭაობის მეჩალია 30 248.    ლელიანის დიდი მეჩალია (შაშვისებრი მეჩალია) 30 249.    შავთხემა მეჩალია 30 250.    ჭახჭახა მეჩალია 30 251.    წყლის მეჩალია 30 252.    გრძელკუდა მეჩალია 30 253.    ფართოკუდა ლერწამა 30 254.    მწვანე ბუტბუტა (მქირდავი) 30 255.    ბაცი ბუტბუტა (მქირდავი) 30 256.    ბოლომქნევარა ბუტბუტა (მქირდავი) 30 257.    მურა ბუტბუტა (მქირდავი) 30 258.    დიდი თეთრყელა ასპუჭაკა 30 259.    მცირე თეთრყელა ასპუჭაკა 30 260.    ბაღის ასპუჭაკა 30 261.    მიმინოსებრი ასპუჭაკა 30 262.    შავთავა ასპუჭაკა 30 263.    ყვითელთვალა ასპუჭაკა 30 264.    წითელთვალა ასპუჭაკა 30 265.    გაზაფხულა ჭივჭავი (ყარანა) 30 266.    ჩვეულებრივი ჭივჭავი (ყარანა) 30 267.    კავკასიური ჭივჭავი (ყარანა) 30 268.    თეთრმუცელა ჭივჭავი (ყარანა) 30 269.    მომწვანო ჭივჭავი (ყარანა) 30 270.    ყვითელთავა ნარჩიტა (ღაბუაჩიტი) 30 271.    წითელთავა ნარჩიტა (ღაბუაჩიტი) 130 272.    რუხი ბუზიჭერია (მემატლია) 30 273.    ჭრელი ბუზიჭერია (მემატლია) 30 274.    თეთრყელა ბუზიჭერია (მემატლია) 30 275.    წითელყელა (მცირე) ბუზიჭერია (მემატლია) 30 276.    ნახევრად-თეთრყელა ბუზიჭერია (მემატლია) 30 277.    შავთავა ოვსადი 30 278.    თეთრწარბა (მდელოს) ოვსადი 30 279.    კლდის ლურჯი შაშვი 30 280.    კლდის ჭრელი შაშვი 30 281.    ჩვეულებრივი მეღორღია 30 282.    უდაბნოს მეღორღია 30 283.    ბუქნია-მეღორღია 30 284.    წითელკუდა მეღორღია 30 285.    შავყურა მეღორღია 30 286.    შავზურგა მეღორღია (მელოტჩიტა) 30 287.    თეთრზურგა მეღორღია (მელოტჩიტა) 30 288.    შავი ბოლოცეცხლა 30 289.    ბოლოცეცხლა 30 290.    წითელმუცელა ბოლოცეცხლა 130 291.    გულწითელა 30 292.    ცისფერგულა 30 293.    აღმოსავლური ბულბული (იადონი) 40 294.    ჩვეულებრივი ბულბული (იადონი) 40 295.    თეთრყელა ბულბული (იადონი) 40 296.    ჟღალი ბულბული (მაფშალია, წითური ასპუჭაკა) 130 297.    შაშვი 50 298.    თეთრგულა შაშვი 50 299.    რუხთავა შაშვი 50 300.    თეთრწარბა (ფრთაწითელი) შაშვი 50 301.    წრიპა შაშვი (მგალობელი შაშვი) 50 302.    ჩხართვი 50 303.    შავყელა შაშვი (ჯიჯღი) 50 304.    ულვაშა წივწივა 140 305.    თოხიტარა 40 306.    ჩვეულებრივი რემეზი (თერძი) 40 307.    მცირე წივწივა (წიწკანა) 40 308.    დიდი წივწივა (წიწკანა) 40 309.    მოლურჯო წივწივა (წიწკანა) 40 310.    შავთავა წივწივა (წიწკანა) 40 311.    ხმელთაშუა ზღვის წივწივა (წიწკანა) 40 312.    ქოჩორა წივწივა (წიწკანა) 40 313.    ჩვეულებრივი ხეცოცია 40 314.    დიდი კლდეცოცია 40 315.    მცირე კლდეცოცია 40 316.    შავთავა ხეცოცია 40 317.    ფრთაწითელი კლდეცოცია 40 318.    ჩვეულებრივი მგლინავა 40 319.    მოკლეთითა მგლინავა 140 320.    ჭინჭრაქა (ღობემძვრალა) 40 321.    წყლის შაშვი 40 322.    მეფეტვია (ანუ მინდვრის გრატა) 40 323.    კლდის გრატა 40 324.    მოყვითალო გრატა 40 325.    შავყელა გრატა 40 326.    შავთავა გრატა 40 327.    ბაღის გრატა 40 328.    ლელიანის გრატა 40 329.    რუხკისერა გრატა 40 330.    მოზამთრე (ან ჩრდილოეთის) სკვინჩა 40 331.    სკვინჩა (ნიბლია) 40 332.    ჩიტბატონა 40 333.    შავთავა მწვანულა 40 334.    მწვანულა 40 335.    მთის ჭვინტა 40 336.    ჭვინტა (მეკანაფია) 40 337.    სტვენია 40 338.    კულუმბური 40 339.    ფრთაწითელი კოჭობურა 130 340.    წითელშუბლა მთიულა 40 341.    მოყვითალო მთიულა 40 342.    ჩვეულებრივი კოჭობა 40 343.    დიდი კოჭობა 130 344.    ნისკარტმარწუხა 40 345.    შავგულა (ესპანური) ბეღურა 30 346.    მინდვრის ბეღურა 30 347.    სახლის ბეღურა 30 348.    მეთოვლია 30 349.    კლდის ბეღურა 30 350.    მკრთალი (მოკლეთითა) კლდის ბეღურა 30 351.    შოშია (შროშანი) 40 352.    ვარდისფერი შოშია (ტარბი) 40 353.    მოლაღური 40 354.    ჩხიკვი 40 355.    კაჭკაჭი 40 356.    წითელნისკარტა მაღრანი 30 357.    ყვითელნისკარტა მაღრანი 30 358.    ყორანი 40 359.    ჭილყვავი 30 360.    რუხი ყვავი 40 361.    ჭკა 30 362.    სხვა ფრინველები 20                                                                            ძუძუმწოვრები                                                ძაღლისებრნი, მგლისებრნი 363.     ტურა 75 364.     მგელი 300 365.     ენოტისებური ძაღლი 10 366.     მელა 250                                                                დათვისებრნი 367.     დათვი 10000                                                                     ენოტისებრნი 368.     ენოტი 10                                                                    კვერნისებრნი 369. წავი, კავკასიური წაულა, ჭრელტყავა 500 370. კვერნა 100 371. მაჩვი 100                                                               აფთარისებრნი 372. ზოლებიანი აფთარი 1000                                                                კატისებრნი 373. ტყის კატა 50 374. ჯიქი 5000 375. კავკასიური ფოცხვერი 1000                                                             ღორისებრნი 376. გარეული ღორი 1000                                                           ირმისებრნი 377. შველი 5000 378. ირემი 15000                                                          ღრურქიანები 379. ქურციკი (ჯეირანი) 10000 380. ნიამორი 10000 381. არჩვი 6000 382. ჯიხვი 13000                                                            ციყვისებრნი 383. ციყვი 10                                                             ზაზუნასებრნი 384. ამიერკავკასიური ზაზუნა 20                                                            ნუტრიასებრნი 385. ნუტრია 10                                                           კურდღლისებრნი 386. კურდღელი 20 387. სხვა ძუძუმწოვრები 10                                                                                                   ამფიბიები                                            სალამანდრისებრნი 388. კავკასიური გრძელკუდა სალამანდრა 100 389. სავარცხლიანი ტრიტონი 20 390. ჩვეულებრივი ტრიტონი 20 391. მცირეაზიური ტრიტონი 70                                                        მყვარისებრნი 392. სირიული ყოტი (სირიული მყვარი) 50 393. ჯვარულა (კავკასიური ჯვრიანა) 40                                                           ვასაკისებრნი 394. ვასაკა 20                                                           ბაყაყისებრნი 395. ტბის ბაყაყი 10 396. ამიერკავკასიური (კამერანოსეული) ბაყაყი 10                                                         გომბეშოსებრნი 397. მწვანე გომბეშო 10 398. ჩვეულებრივი გომბეშო 10 399. სხვა ამფიბიები 10                                                                         ქვეწარმავლები, რეპტილიები                                          მტკნარი წყლის კუსებრნი 400. კასპიური კუ 15 401. ჭაობის კუ 15                                                           ხმელეთის კუსებრნი 402. ხმელთაშუაზღვის კუ 100                                                       შიშველთითა გეკონისებრნი 403. შიშველთითა გეკონი 20                                                                  ჯოჯოსებრნი 404. კავკასიური ჯოჯო 20                                                              ბოხმეჭასებრნი 405. ბოხმეჭა 15 406. გველხოკერა 20                                                                   სცინკისებრნი 407. გრძელფეხა სცინკი 70 408. აზიური აბლეფარუსი 20                                                      ნამდვილი ხვლიკისებრნი 409. ზოლიანი ხვლიკი 15 410. საშუალო (სამზოლიანი) ხვლიკი 15 411. ქართული ხვლიკი 15 412. მარდი ხვლიკი 10 413. კლდიური ხვლიკი 10 414. მტკვრის (პორჩინსკისეული) ხვლიკი 15 415. დალისეული ხვლიკი 15 416. ართვინული (დერიუგინისეული) ხვლიკი 15 417. კოხტა გველთავა 15 418. მარდი ფსვენი 15 419. ფერადი ფსვენი 15                                                         გველბრუცასებრნი 420. გველბრუცა 15                                                            მახრჩობელასებრნი 421. ველის (დასავლური) მახრჩობელა 50                                                                   ანკარასებრნი 422. წყლის ანკარა 20 423. ჩვეულებრივი ანკარა 20 424. წენგოსფერი მცურავი 20 425. ყვითელმუცელა (წითელმუცელა) მცურავი 20 426. ამიერკავკასიური მცურავი 20 427. ნაირფერი (ფერადი) მცურავი 20 428. გრძელი მცურავი (ესკულაპისეული გველი) 50 429. ოთხზოლიანი მცურავი 20 430. სპილენძა 20 431. სახეებიანი მცურავი 20 432. საყელოიანი ეირენისი 20 433. წყნარი ეირენისი 20 434. კატისთვალა გველი 20 435. მალპოლონი 20                                                        გველგესლასებრნი 436. კავკასიური (კაზნაკოვისეული) გველგესლა 50 437. ველის გველგესლა 20 438. გიურზა 30 439. ცხვირრქოსანი გველგესლა (მარტორქა) 50 440. სხვა ქვეწარმავლები 15 დანართი 8 ზედაპირული წყლის ობიექტებში მავნე ნივთიერებათა ჩაშვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოსაანგარიშებელი ცხრილი № მავნე ნივთიერებათა დასახელება ერთი ტონა დამაბინძურებელი ნივთიერების ჩაშვების მაჩვენებელი (ლარებში) 1 2 3 ა) არაორგანული ნივთიერებანი: 1. შეწონილი ნივთიერებანი 100 2. სულფატები 250 3. ქლორიდები 100 4. ფოსფატები 1250 5. ბორი, ტიტანი 2000 6. ციანიდები 250 000 7. ფტორიდები 4000 ლითონის იონები 8. ვოლფრამი,     სპილენძი,       ქრომი, ტყვია, კადმიუმი, ვანადიუმი, სელენი, 200 000 9. ნიკელი, მანგანუმი, კობალტი, თუთია, ტელური, 20 000 10. დარიშხანი, სტიბიუმი 40 000 11. რკინა, ალუმინი 500 12. ბერილიუმი, თალიუმი, მოლიბდენი 200 000 13. ვერცხლისწყალი 300 000 14. ბარიუმი 250 ბ)  ორგანული ნივთიერებანი: 15. ეთილენი 500 16. ბიოქიმიური მოთხოვნილება ჟანგბადზე 650 17. საერთო აზოტი, სზან-ი (დეტერგენტები), მეთანოლი 2500 18. ნავთობპროდუქტები, ფორმალდეჰიდი, აცეტონი, კეტონები, ბუთილის სპირტი 10 000 19. ფენოლები 200 000 20. მაღალტოქსიკური ლითონორგანიკა 300 000 დანართი 9 ზღვაში ნავთობპროდუქტების ჩაშვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოსაანგარიშებელი ცხრილი ნავთ. (ტონებში) ავარიული ჩაშვები- სათვის, Aანავთ. (ათას ლარებში) მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებისათვის, A​მნავთ. (ათას ლარებში) Pნავთ (ტონებში) ავარიული ჩაშვებისა თვის, A​ანავთ. (ათას ლარებში) მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებისათვის, A​მნავთ. (ათას ლარებში) 0,10 36,88 4,98 2,50 219,04 18,80 0,11 39,0 5,14 3,00 249,30 20,40 0,13 41,86 5,40 3,50 269,88 21,70 0,16 48,10  5,76 4,00 295,62 21,90 0,20 53,44 6,18 5,00 343,72 25,96 0,25 60,36 6,64 6,00 393,58 28,44 0,30 67,68 7,02 7,50 463,02 31,86 0,35 72,48 7,38 9,00 534,24 34,96 0,40 79,60 7,68 10,00 584,10 36,88 0,50 89,40 8,26 11,00 642,88 39,0 0,60 97,96 8,92 13,00 755,08 41,86 0,75 109,90 9,94 16,00 927,0 48,10 0,90 123,24 10,90 20,00 1152,0 53,44 1,00 131,80 11,46 25,00 1443,0 60,36 1,10 138,54 12,30 30,00 1719,0 67,68 1,30 155,10 13,08 40,00 2280,0 79,60 1,60 172,56 14,56 50,00 2841,0 89,40 2,00 193,24 16,32 შენიშვნა დანართ 9-ზე: A​ანავთ.-ს და A​მნავთ.-ს შუალედური მნიშვნელობების (რომლებიც არ არიან ნაჩვენები ცხრილში) განსაზღვრისთვის გამოიყენება ინტერპოლაცია უახლოეს მნიშვნელობებს შორის. იმ შემთხვევაში, როდესაც Pნავთ<0,10 ტ, ზიანის მნიშვნელობები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულით: ავარიული ჩაშვებისთვის: A​ა ნავთ. = 184,4 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pნავთ.(ტ) მუდმივი ჩაშვებისთვის: A​მ ნავთ. = 24,9 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pნავთ. (ტ) იმ შემთხვევაში, როდესაც Pნავთ.>50 ტ, ზიანის მნიშვნელობები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულებით: ავარიული ჩაშვებისთვის: A​ა ნავთ. = 28,41 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pნავთ. (ტ) მუდმივი ჩაშვებისთვის: A​მ ნავთ. = 0,90 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pნავთ. (ტ) დანართი 10 ზღვაში ორგანულ ნივთიერებათა ჩაშვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოსაანგარიშებელი ცხრილი (ჟანგბადის ბიოლოგიური მოთხოვნილების მიხედვით) Pჟბმ (ტონა) ავარიული ჩაშვებისათ-ვის, Aა ჟბმ (ათას ლარებში) მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებისათვის, Aმჟბმ (ათას ლარებში) Pჟბმ (ტონა) ავარიული ჩაშვები-სათვის, Aა ჟბმ (ათას ლარებში) მუდმივი (ზენორმა ტიული) ჩაშვებისა თვის, Aმჟბმ (ათას ლარებში) 0,10 30,28 8,38 3,50 376,66 22,56 0,20 39,72 10,14 4,00 425,62 23,44 0,30 49,86 11,38 5,00 525,34 24,56 0,40 60,72 12,34 6,00 625,06 26,26 0,50 70,72 13,14 7,50 771,10 27,94 0,60 81,22 13,80 9,00 915,34 29,38 0,75 97,06 14,70 10,00 1011,52 30,28 0,90 112,20 15,42 15,00 1576,02 35,98 1,00 122,52 15,94 20,00 1941,10 39,72 1,10 133,56 16,36 25,00 2393,40 45,06 1,30 153,16 17,44 30,00 2850,0 49,86 1,60 183,42 18,16 35,00 3288,0 55,74 2,00 226,60 19,32 40,00 3723,0 60,72 2,50 274,26 20,58 50,00 4587,0 70,72 3,00 325,90 21,64 შენიშვნა დანართ 10-ზე: A​აჟბმ და A​მჟბმ შუალედური მნიშვნელობების (რომლებიც არ არიან ნაჩვენები ცხრილში) განსაზღვრისთვის გამოიყენება ინტერპოლაცია უახლოეს მნიშვნელობებს შორის. იმ შემთხვევაში, როდესაც Pჟბმ < 0,10 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულების გამოყენებით: ავარიული ჩაშვებისთვის:     A​აჟბმ = 151,4 (ათასი ლარი/ტ) ფ P ჟბმ (ტ) მუდმივი ჩაშვებისთვის: A​მჟბმ = 41.9 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pჟბმ (ტ) იმ შემთხვევაში, როდესაც PPჟბმ > 50,0 ტ, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულების გამოყენებით: ავარიული ჩაშვებისთვის: A ​აჟბმ = 45,87 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pჟბმ (ტ) მუდმივი ჩაშვებისთვის: A​მჟბმ = 0.71 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pჟბმ(ტ) დანართი 11 ზღვაში შეწონილი ნაწილაკების ჩაშვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოსაანგარიშებელი ცხრილი Pშ.ნ. (ტონა) ავარიული ჩაშვებისათვის, Aაშ.ნ. (ათას ლარებში) მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებისათვის, Aმშ.ნ. (ათას ლარებში) Pშ.ნ. (ტონა) ავარიული ჩაშვებისათვის, Aაშ.ნ. (ათას ლარებში) მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებისათვის, Aმშ.ნ. (ათას ლარებში) 0,10 14,80 1,42 4,00 117,32 9,28 0,20 21,60 2,04 5,00 141,16 10,50 0,30 27,12 2,50 6,00 164,32 11,44 0,35 29,52 2,70 7,50 197,88 12,78 0,40 31,68 2,88 9,00 230,32 14,10 0,50 35,82 3,24 10,00 251,46 14,80 0,60 39,72 3,54 15,00 381,10 19,12 0,75 44,82 3,96 20,00 474,52 21,60 0,90 49,68 4,32 25,00 588,76 24,46 1,00 52,50 4,46 30,00 702,22 27,04 1,60 68,70 5,82 35,00 815,08 29,44 2,00 77,12 6,52 40,00 927,46 31,68 2,50 87,10 6,72 50,00 1151,52 35,82 3,50 104,88 8,68 შენიშვნა დანართი 11-ზე: A​ა შ.ნ. და A​მ შ.ნ. შუალედური მნიშვნელობების (რომლებიც არ არიან ნაჩვენები ცხრილში) განსაზღვრისთვის გამოიყენება ინტერპოლაცია უახლოეს მნიშვნელობებს შორის. იმ შემთხვევაში, როდესაც Pშ.ნ. < 0,10 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულების გამოყენებით: ავარიული ჩაშვებისთვის: A​ა შ.ნ. = 74,0 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pშ.ნ. (ტ); მუდმივი ჩაშვებისთვის: A​მ შ.ნ. = 7,1 (ათასი ლარი)/ტ) ფ Pშ.ნ. (ტ); იმ შემთხვევაში, როდესაც Pშ.ნ. > 50,0 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულებით: ავარიული ჩაშვებისთვის:     A​ა შ.ნ. = 11,52 (ათასი ლარი)/ტ) ფ Pშ.ნ. (ტ); მუდმივი ჩაშვებისთვის: A​მ შ.ნ. = 0,36 (ათასი ლარი)/ტ) ფ Pშ.ნ. (ტ). დანართი 12 ზღვაში მავნე ნივთიერებათა ჩაშვებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოსაანგარიშებელი ცხრილი, მათი ტოქსიკურობის კატეგორიების მიხედვით ავარიული ჩაშვებისათვის A​ამ.ნ. ათას ლარებში მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებებისათვის A​მმ.ნ. ათას ლარებში Pმ.ნ. ტონა A B C და D A B C და D 0.10 169,84 32,04 6,30 101,34 15,48 2,26 0.20 200,70 38,94 7,56 108,88 17,02 2,58 0.30 221,34 43,62 8,58 113,56 18,24 2,82 0.40 250,56 49,50 9,78 116,98 19,08 2,98 0.50 275,86 54,64 10,78 119,74 19,72 3,16 0.60 298,48 59,16 11,68 122,10 20,16 3,24 0.75 328,74 65,28 12,90 124,86 20,94 3,42 0.90 357,62 70,74 13,96 127,24 21,54 3,54 1.00 372,0 74,10 14,62 128,42 21,88 3,64 1.10 397,7 77,26 15,24 129,90 23,70 3,70 1.30 416,7 83,16 16,44 132,18 22,74 3,84 1.60 480,36 94,36 18,32 153,04 23,46 3,82 2.00 559,62 107,98 20,68 138,22 24,28 5,70 2.50 652,0 123,64 23,50 141,46 25,08 4,38 3.00 738,6 138,90 25,96 144,12 25,72 4,54 3.50 820,96 157,66 28,26 146,46 26,32 4,72 4.00 899,62 164,44 30,36 148,50 26,92 4,84 5.00 1048,02 188,22 34,32 151,98 28,26 5,04 6.00 1197,38 210,30 37,92 154,86 28,42 5,26 7.50 1383,24 240,78 42,88 158,52 29,56 5,50 9.00 1567,12 269,10 47,38 165,60 31,12 5,82 10.00 1713,36 298,30 51,58 169,84 32,04 6,30 15.00 2426,38 392,74 71,40 187,54 35,26 6,88 20.00 2621,7 480,46 90,18 200,70 38,94 7,66 25.00 3722,78 564,88 107,98 211,92 41,46 8,10 30.00 4344,0 645,0 125,88 221,36 43,65 8,58 40.00 5544,0 794,94 157,68 250,56 49,50 9,78 50.00 666696,06 934,92 188,76 275,86 54,64 10,78 შენიშვნა დანართი 12-ზე: A​ამ.ნ.-ს და A​მმ.ნ.-ს შუალედური მნიშვნელობების (რომლებიც არ არიან ნაჩვენები ცხრილში) განსაზღვრისთვის გამოიყენება ინტერპოლაცია უახლოეს მნიშვნელობებს შორის. იმ შემთხვევაში, როდესაც Pმ.ნ.<0.10 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება მავნე ნივთიერებების ტოქსიკურობის კატეგორიის (A, B, C და D) მიხედვით, შემდეგი ფორმულების გამოყენებით: ავარიული ჩაშვებისთვის: A-კატეგორიისათვის:                            Aზ(ა)მ.ნ.= 1688,4 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) B-კატეგორიისათვის :                           Aზ(ა)მ.ნ.= 320,4 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) C და D-კატეგორიისათვის:                   Aზ(ა)მ.ნ.= 63,0 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) მუდმივი ჩაშვებისთვის: A-კატეგორიისათვის:                             A​მმ.ნ.= 113,4 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) B-კატეგორიისათვის :                            A​მმ.ნ.= 154,8 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) C და D-კატეგორიისათვის:                   A​მმ.ნ.= 22,6 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) იმ შემთხვევაში, როდესაც Pმ.ნ.>50 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება მავნე ნივთიერებათა ტოქსიკურობის კატეგორიის (A, B, C და D) მიხედვით, შემდეგი ფორმულების მიხედვით: ავარიული ჩაშვებისთვის: A-კატეგორიისათვის:                               Aზ(ა)მ.ნ.=13,92 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) B-კატეგორიისათვის :                             Aზ(ა)მ.ნ.= 18,70 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) C და D-კატეგორიისათვის:                      Aზ(ა)მ.ნ.= 3,78 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) მუდმივი ჩაშვებისთვის: A-კატეგორიისათვის:                               Aმმ.ნ.= 5,52 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) B-კატეგორიისათვის :                               Aმმ.ნ.= 1,10 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) C და D-კატეგორიისათვის:                      Aმმ.ნ.= 0,22 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ. (ტ) დანართი 13 გემების მიერ თხევადი ან მშრალი ტვირთის სახით გადასატანი მავნე ნივთიერებების ტოქსიკურობის კატეგორიები N ტოქსიკურობის კატეგორიები A B C და D 1.  აკროლეინი აკრილონიტრილი აცეტალდეჰიდი 2.  გოგირდნახშირბადი ალკილბენზოლ-სულფონატი (განშტოებული ჯაჭვი) ძმარმჟავა 3.  კრეოზოტი აკრილის სპირტი ძმარმჯავას ანჰიდრიდი 4.  აცეტონციანჰიდრინი ამიაკი (28% წყალხსნარი) აცეტონი 5.  კრეზოლი ქლოროვანი ბენზინი აცეტილ ქლორიდი 6.  ტექნიკური კრეზოლი n-ერბოვანი ალდეჰიდი ადიპინის მჟავის ციტრილი 7.  დიქლორბენზოლი ერბომჟავა ალკილბენზოლსულ-ფონატი (პირდაპირი ჯაჭვი) 8.  ნაფთალინი (გამლღვალი) ქაფურის ზეთი ქლოროვანი ალილი 9.  ფოსფორი (ელემენტარული) ოთხქლორიანი ნახშირბადი შაბი (15% ხსნარი) 10. ნატრიუმის პენტაქლორ-ფენოლიატი (ხსნარი) ქლოროფორმი ძმარმჟავას იზოამილის ეთერი 11. ტეტრაეთილტყვია პარა-ქლორტოლუოლი n-ამილაცეტატი 12. ტეტრამეთილტყვია კროტონის ალდეჰიდი n-ამილის სპირტი 13. ტუნგოს ზეთი დიქლორეთილის ეთერი ანილინე 14. ოიტიციკოს ზეთი დიქლორპროპილენისა და დიქლორპროპანის ნარევი (ნიადაგის ფუმიგანტი) ბენზოლი 15. ეპიქლორჰიდრინი ბენზილის სპირტი 16. ბრომოვანი ეთილენი (დიბრომეთანი) ძმარმჟავას ბუთილის ეთერი 17. ქლოროვანი ეთილენი (დიქლორეთანი) ძმარმჟავას მეორადი ბუთილის ეთერი 18. ფტორწყალბადმჟავა (40% წყალხსნარი) n-ბუთილაკრილატი 19. ქლოროვანი მეთილენი ბუთილენგლიკოლი (გლიკოლი) 20. მონოქლორბენზოლი ბუთილმეტაკრილატი 21. პენტაქლოეთანი კალციუმის ჰიდროქსიდი (ხსნარი) 22. ტეტრაქლორეთილენი კალიუმის ჰიდროჟანგი 23. ფენოლი ქლორძმარმჟავა 24. პირიდინი ქლორსულფანოლის მჟავა 25. ტრიქლორეთილენი ლიმონის მჟავა (10-25%) 26. ხის სპირტი კუმოლი 27. მეთანოლი ციკლოჰექსანი 28. ციკლოჰექსანოლი 29. ციკლოჰექსანონი 30. პარა-ციმოლი (იზოპრენილტოლუოლი) 31. დეკაჰიდრონაფთალინი 32. დიეთილამინი 33. დიეთილბენზოლი (იზომერების ნარევი) 34. დიეთილის ეთერი 35. მონოეთილის ეთერი 36. დიეთილენგლიკოლი (უბრალო მონოეთილის ეთერი) 37. დიეთილკეტონი  (3-პენტანონი) 38. დიიზობუთილკეტონი 39. დიიზოპროპანოლამინი 40. დიიზოპროპილამინი 41. დიმეთილამინი (40% წყალხსნარი) 42. დიმეთილეთანოლამინი (2-დიმეთილამინოეთანოლი) 43. დოდეცილბენზოლი 44. 2-ეტოქსიეთილაცეტატი 45. ეთილაცეტატი 46. ეთილაკრილატი 47. ეთილბენზოლი 48. ეთილციკლოჰექსანი 49. ეთილენის ქლორჰიდრინი (2-ქლორეთანოლი) 50. ეთილენადიამინი 51. ეთილენგლიკოლის მონოეთილის ეთერი (მეთილცელოზოლი მეტოქსიეთანოლი) 52. 2-ეთილჰექსილის სპირიტ 53. ფორმალდეჰიდი (37-50% ხსნარი) 54. ჭიანჭველმჟავა 55. ფურპურილისმჟავა 56. მარილმჟავა (ქლორწყალბადმჟავა) 57. იზობუთილაკრილატი 58. იზობუთილის სპირიტ 59. იზობუთილმეტაკრილატი 60. იზოერბოვანი ალდეჰიდი 61. იზოპენტანი 62. იზოფორონი 63. იზოპროპილამინი 64. იზოპროპილციკლოჰექსანი 65. იზოპრენი 66. რძემჟავა 67. მეთილაცეტატი 68. მეთილაკრილატი 69. მეთილამილის სპირიტ 70. მეთილმეტაკრილატი 71. მონოეთანოლამინი 72. მონოიზოპროპანოლამინი 73. მონომეთილეთანოლოამინი 74. მონონიტრობენზოლი 75. მონოიზოპროპილამინი 76. აზოტის მჟავა (90%) 77. 2-ნიტროპროპანი 78. ორთონიტროტოლუოლი 79. წყალბადის ზეჟანგი (60%-ზე მეტი) 80. ნონილფენოლი 81. n-ოქტანოლი 82. ოლეუმი 83. მჟაუნმჟავა (10-5%) 84. n-პენტანი 85. ფოსფორმჟავა 86. ფტალის ანჰიდრიდი (გამლღვალი) 87. პროპიონის ანჰიდრიდი 88. n-პროპილის სპირიტ 89. n-პროპილამინი 90. ოთხქლორიანი სილიციუმი 91. ნატრიუმის ბიოქრომატი 92. ნატრიუმის ჰიდროქსიდი (მწვავე ნატრი) 93. სტიროლი (მონომერი) 94. გოგირდმჟვა 95. მყარი ცხიმები 96. ტეტრაჰიდროფურანი 97. ტეტრამეთილბენზოლი 98. ოთხქლორიანი ტიტანი 99. ტოლუოლი 100.     ტრიქლორეთანი 101.     ტრიეთანოლამინი 102.     ტრიეთილამინი 103.     ვინილაცეტატი 104.     ქსილოლი (იზომერების ნარევი) 105.     ტეტრაჰიდრონაფთალინი 106.     დიეთილენტრიამინი 107.     დიმეთილფორმამიდი (ფორმიდმეთილამიდი) 108.     ეთილენის ციანჰიდრიდი 109.     პროპიონის ალდეჰიდი 110.     პროპიონის მჟავა 111.     გოგირდი (კოშტა) შენიშვნა დანართ 13-ზე: ის ნივთიერებები, რომლებიც არ არის შესული ამ ცხრილში და რომელთა ტოქსიკურობაც არ არის განსაზღვრული ზიანის გასაანგარიშებლად, მიეკუთვნებიან A კატეგორიას. დანართი 14 ზღვის დაბინძურებით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის სიდიდის შემცირება მის სალიკვიდაციოდ დამბინძურებლის მიერ ჩატარებული ღონისძიებების გათვალისწინებით ამ სამუშაოებზე დახარჯული დროიდან გამომდინარე დაბინძურების სალიკვიდაციო დრო, t (სთ.) ზიანის შესამცირებელი კოეფიციენტი, Kშ  6-მდე ჩათვლით 6-ზე მეტი 12-ის ჩათვლით 12-ზე მეტი 18-ის ჩათვლით 18-ზე მეტი 24-ის ჩათვლით 24-ზე მეტი 30-ის ჩათვლით 30-ზე მეტი 36-ის ჩათვლით 36-ზე მეტი 48-ის ჩათვლით 48-ზე მეტი 60-ის ჩათვლით 60-ზე მეტი 72-ის ჩათვლით 72-ზე მეტი 84-ის ჩათვლით 84-ზე მეტი 96-ის ჩათვლით 96-ზე მეტი 108-ის ჩათვლით 108-ზე მეტი 120-ის ჩათვლით 120-ზე მეტი 132-ის ჩათვლით 132-ზე მეტი 144-ის ჩათვლით 144-ზე მეტი 156-ის ჩათვლით 156-ზე მეტი 168-ის ჩათვლით 0,800 0,650 0,500 0,463 0,434 0,412 0,388 0,364 0,346 0,331 0,320 0,310 0,301 0,293 0,287 0,280 0,275 დანართი 15 ნავთობის მასის რაოდენობა წყლის ზედაპირის 1 მ​2-ზე, რომელიც დგინდება ნავთობის აფსკის ვიზუალური შეფასებით (გასაშუალოებული მონაცემები) ნავთობის აფსკის გარე ნიშნები ნავთობის მასა (გ) ზედაპირის 1 მ​2-ზე 1. სუფთა წყლის ზედაპირი (ფერადობის ნიშნების არარსებობა სხვადასხვა განათებულობის პირობების დროს) 0 2. ლაქების და აფსკის არარსებობა, ცალკეული ცისარტყელისებრი ზოლები ყველაზე ხელსაყრელი განათებულობის და წყლის ზედაპირის წყნარ მდგომარეობაში ყოფნის დროს 2.5 3. ცალკეული ლაქები და ნაცრისფერი აფსკები ვერცხლისფერი ნაფიფქით წყლის ზედაპირზე წყლის ზედაპირის წყნარ მდგომარეობაში ყოფნის დროს, ფერადობის პირველი ნიშნების გამოჩენა 4.5 4. ლაქები და აფსკები კაშკაშა ფერადი ზოლებით სუსტი ღელვის დროს 30.0 5. ნავთობი აფსკისა და ლაქების სახით, რომელიც ფარავს წყლის ზედაპირის მნიშვნელოვან ნაწილს, არ იშლება ღელვის დროს, ფერადობა კი გადადის მკრთალ მღვრიე-ყავისფერში 100 6. წყლის ზედაპირი მოცულია ნავთობის მთლიანი ფენით, რომელიც კარგად ჩანს ღელვის დროს, ფერადობა მუქი, მუქი ყავისფერი 150 დანართი 16 ნავთობის მასა სანაპირო ზოლში ნავთობის აფსკის სხვადასხვა გარეგნული იერსახეობის მიხედვით № დაბინძურების ხარისხი დაბინძურებული სანაპირო ზოლის გარეგნული იერსახეობა ნავთობის მასა (კგ) სანაპირო ზოლის 1 მეტრზე 1. მსუბუქი ქვიშიან ნაპირზე შეიმჩნევა ნავთობი, ვიწრო (5-10 სმ სიგანის) კონცენტრიული ნახევარწრეების სახით, ღია ყავისფერი. ქვიან ნაპირზე მოჩანს ნავთობის ნაღვენთები 0,2 2. ზომიერი ქვიშიანი ნაპირი დაფარული არის ნავთობის აფსკით, ლაქების სახით, რომელიც მოფენილი არის ნაფლეთი ზოლების სახით. ნავთობის აფსკი და ლაქები მკრთალი, მღვრიე-ყავისფერია. ქვები და ღორღი დაფარული არის ყავისფერი, მუქიყავისფერი ნავთობის აფსკით 20 3. მძიმე ქვიშიანი ნაპირის მონაკვეთი დაფარული არის მასიური ნავთობის ფენით, რომელიც ტალღებთან შეხებისას არ იშლება. დაბინძურებული ნაპირი მუქი, მუქიყავისფერისაა, ღორღიანი ნაპირი დაფარული არის ნავთობის ფენით. 50 დანართი 17 ზღვაში ბალასტური წყლების უნებართვო ჩაღვრის შემთხვევაში წყლის მავნე და პათოგენური ორგანიზმების (ბაქტერიები, ჩხირები და ა.შ.) შემოტანით გარემოსთვის მიყენებული ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი Pბალ.პათ.  (ტონა) Aბალ.პათ. (ათასი ლარი) Pბალ.პათ.  (ტონა) Aბალ.პათ. (ათასი ლარი) 0,10 3,22 5,00 23,44 0,20 4,56 6,00 25,74 0,30 5,62 7,50 28,78 0,35 6,06 9,00 31,60 0,40 6,48 10,00 33,36 0,50 7,26 15,00 43,02 0,60 7,98 20,00 48,64 0,75 8,92 25,00 55,06 0,90 9,84 30,00 60,88 1,00 10,32 35,00 66,30 1,60 13,14 40,00 71,38 2,00 14,70 50,00 80,70 2,50 16,50 60,00 81,00 3,50 19,56 70,00 84,00 4,00 20,92 80,00 87,00 შენიშვნა დანართ 17-ზე: Aბალ.პათ.-ს შუალედური მნიშვნელობის (რომელიც არ არის ნაჩვენები ცხრილში) განსაზღვრისთვის გამოიყენება ინტერპოლაცია უახლოეს მნიშვნელობებს შორის. იმ შემთხვევაში, როდესაც  Pბალ. < 0,10 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულის გამოყენებით: Aბალ.პათ. = 32,2 ათასი ლარი/ტ ფ Pბალ. (ტ) იმ შემთხვევაში, როდესაც  Pბალ. > 80,0 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულით: Aბალ.პათ. = 1088 ათასი ლარი/ტ ფ Pბალ. (ტ). დანართი 18 ძირკვის გადანაჭერისა და ტაქსაციური დიამეტრის ურთიერთდამოკიდებულების (გადასაყვანი) ცხრილი ნაძვისა და სხვა წიწვოვანი სახეობებისთვის  სახეობა ძირკვის დიამეტრი (სმ) ტაქსაციური დიამეტრი (სმ) ნაძვი და სხვა წიწვოვანი სახეობები 11 8 12 8 15 10 18 12 20 14 23 16 26 18 28 20 31 22 34 24 36 26 39 28 42 30 44 32 47 34 50 36 53 38 55 40 58 42 61 44 64 46 66 48 69 50 72 52 75 54 77 56 80 58 83 60 86 62 88 64 91 66 94 68 97 70 99 72 102 74 105 76 108 78 111 80 113 82 116 84 119 86 122 88 125 90 127 92 130 94 133 96 136 98 138 100 141 102 144 104 147 106 150 108 152 110 155 112 158 114 161 116 164 118 166 120 169 122 172 124 175 126 178 128 180 130 183 132 186 134 189 136 192 138 195 140 197 142 200 144 203 146 206 148 209 150 211 152 214 154 217 156 220 158 223 160 226 162 228 164 231 166 234 168 237 170 240 172 243 174 245 176 248 178 251 180 254 182 257 184 260 186 262 188 265 190 268 192 271 194 274 196 277 198 279 200  შენიშვნა: 1.  იმ შემთხვევაში, თუ ძირკვის დიამეტრი აღემატება ცხრილში მოცებულ დიამეტრებს, გამოყენებული უნდა იქნეს ქვემოთ მოცემული ფორმულა: ნაძვი – D t = 0.7171 x D ძ + 0.3205 2. ცხრილში მოცემულია ძირკვის დიამეტრის ზედა ზღვარი, მაგალითად, ნაძვის შემთხვევაში, ძირკვის დიამეტრი თუ იქნება 12 სმ-დან 14 სმ-ის ჩათვლით, მაშინ ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 8 სმ. 15 სმ-დან 17 სმ-ის ჩათვლით ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 10 სმ. და ა.შ. დანართი 19 ძირკვის გადანაჭერისა და ტაქსაციური დიამეტრის  ურთიერთდამოკიდებულების (გადასაყვანი) ცხრილი სოჭის  სახეობისთვის სახეობა ძირკვის დიამეტრი (სმ) ტაქსაციური დიამეტრი (სმ) 10 8 11 8 13 10 16 12 18 14 20 16 23 18 25 20 სოჭი 28 22 30 24 32 26 35 28 37 30 40 32 42 34 45 36 47 38 50 40 52 42 54 44 57 46 59 48 62 50 64 52 67 54 69 56 72 58 74 60 77 62 79 64 81 66 84 68 86 70 89 72 91 74 94 76 96 78 99 80 101 82 104 84 106 86 109 88 111 90 114 92 116 94 119 96 121 98 124 100 126 102 129 104 131 106 134 108 136 110 139 112 141 114 144 116 146 118 149 120 151 122 154 124 156 126 159 128 161 130 164 132 166 134 169 136 171 138 174 140 177 142 179 144 182 146 184 148 187 150 189 152 192 154 194 156 197 158 199 160 202 162 204 164 207 166 209 168 212 170 214 172 217 174 220 176 222 178 225 180 227 182 230 184 232 186 235 188 237 190 240 192 242 194 245 196 247 198 249 200 შენიშვნა: 1.  იმ შემთხვევაში, თუ ძირკვის დიამეტრი აღემატება ცხრილში მოცებულ დიამეტრებს, გამოყენებულ უნდა იქნეს ქვემოთ მოცემული ფორმულა: სოჭი – D t = 0.8015 x D ძ + 0.3946 2.  ცხრილში მოცემულია ძირკვის დიამეტრის ზედა ზღვარი, მაგალითად, სოჭის შემთხვევაში, ძირკვის დიამეტრი თუ იქნება 11 სმ-დან 12 სმ-ის ჩათვლით, მაშინ ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 8 სმ. 13 სმ-დან 15 სმ-ის ჩათვლით ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 10 სმ და ა.შ. დანართი 20 ძირკვის გადანაჭერისა და ტაქსაციური დიამეტრის  ურთიერთდამოკიდებულების (გადასაყვანი) ცხრილი  ფიჭვის სახეობისათვის სახეობა ძირკვის დიამეტრი (სმ) ტაქსაციური დიამეტრი (სმ) 10 8 12 8 ფიჭვი 15 10 18 12 20 14 23 16 26 18 28 20 31 22 34 24 37 26 39 28 42 30 45 32 48 34 50 36 53 38 56 40 59 42 62 44 64 46 67 48 70 50 73 52 76 54 78 56 81 58 84 60 86 62 90 64 93 66 95 68 98 70 101 72 104 74 107 76 110 78 112 80 115 82 118 84 121 86 124 88 127 90 130 92 132 94 135 96 138 98 141 100 144 102 147 104 150 106 152 108 155 110 158 112 161 114 164 116 167 118 169 120 172 122 175 124 177 126 180 128 183 130 186 132 189 134 192 136 194 138 197 140 200 142 203 144 206 146 208 148 211 150 214 152 217 154 220 156 223 158 225 160 228 162 231 164 234 166 237 168 239 170 242 172 245 174 248 176 251 178 254 180 256 182 259 184 262 186 265 188 268 190 270 192 273 194 276 196 279 198 282 200 შენიშვნა: 1. იმ შემთხვევაში, თუ ძირკვის დიამეტრი აღემატება ცხრილში მოცებულ დიამეტრებს, გამოყენებული უნდა იქნეს ქვემოთ მოცემული ფორმულა: ფიჭვი – D t = 0.7097 x D ძ + 0.066 2.  ცხრილში მოცემულია ძირკვის დიამეტრის ზედა ზღვარი, მაგალითად, ფიჭვის შემთხვევაში, ძირკვის დიამეტრი თუ იქნება 12 სმ-დან 14 სმ-ის ჩათვლით, მაშინ ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 8 სმ. 15 სმ-დან 17 სმ-ის ჩათვლით ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 10 სმ და ა.შ. დანართი 21 ძირკვის გადანაჭერისა და ტაქსაციური დიამეტრის  ურთიერთდამოკიდებულების (გადასაყვანი) ცხრილი მუხის, წაბლის, თელის (ყველა სახეობა), ძექვის, იფნის, კაკლის, ლაფანის, პანტის (ყველა სახება) და თუთის სახეობებისათვის სახეობა ძირკვის დიამეტრი (სმ) ტაქსაციური დიამეტრი (სმ) მუხა, წაბლი, თელა (ყველა სახეობა), ძელქვი, იფანი, კაკალი, ლაფანი, პანტა (ყველა სახეობა) და თუთა 12 8 14 8 17 10 20 12 22 14 25 16 27 18 30 20 32 22 35 24 37 26 40 28 42 30 45 32 47 34 49 36 52 38 54 40 57 42 59 44 61 46 64 48 66 50 69 52 71 54 74 56 76 58 79 60 81 62 84 64 86 66 89 68 91 70 93 72 96 74 98 76 101 78 103 80 106 82 108 84 111 86 113 88 116 90 118 92 120 94 123 96 125 98 128 100 130 102 133 104 135 106 138 108 140 110 143 112 145 114 147 116 150 118 152 120 155 122 157 124 160 126 162 128 165 130 167 132 170 134 172 136 174 138 177 140 179 142 182 144 184 146 187 148 189 150 192 152 194 154 197 156 199 158 201 160 204 162 206 164 209 166 211 168 214 170 216 172 219 174 221 176 224 178 226 180 228 182 231 184 233 186 236 188 238 190 241 192 243 194 246 196 248 198 251 200 შენიშვნა: 1.  იმ შემთხვევაში, თუ ძირკვის დიამეტრი აღემატება ცხრილში მოცებულ დიამეტრებს, გამოყენებული უნდა იქნეს ქვემოთ მოცემული ფორმულა: მუხა – D t = 0.8147 x D ძ  – 4.1349 2.  ცხრილში მოცემულია ძირკვის დიამეტრის ზედა ზღვარი, მაგალითად, მუხის შემთხვევაში, ძირკვის დიამეტრი თუ იქნება 14 სმ-დან 16 სმ-ის ჩათვლით, მაშინ ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 8 სმ. 17 სმ-დან 19 სმ-ის ჩათვლით ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 10 სმ და ა.შ. დანართი 22 ძირკვის გადანაჭერისა და ტაქსაციური დიამეტრის  ურთიერთდამოკიდებულების (გადასაყვანი) ცხრილი წიფლის, ჭადრის, ევკალიპტის (ყველა სახეობა), ვერხვის (ყველა სახეობა) და ცაცხვის სახეობებისათვის სახეობა ძირკვის დიამეტრი (სმ) ტაქსაციური დიამეტრი (სმ) 9 8 13 8 16 10 წიფელი, ჭადარი, ევკალიპტი (ყველა სახეობა), ვერხვი (ყველა სახეობა) და ცაცხვი 19 12 21 14 24 16 27 18 30 20 32 22 35 24 38 26 41 28 44 30 46 32 49 34 52 36 55 38 58 40 61 42 63 44 66 46 69 48 72 50 75 52 77 54 80 56 83 58 86 60 89 62 92 64 94 66 97 68 100 70 103 72 106 74 109 76 111 78 114 80 117 82 120 84 123 86 126 88 128 90 131 92 134 94 137 96 140 98 143 100 146 102 148 104 151 106 154 108 157 110 160 112 163 114 165 116 168 118 171 120 174 122 177 124 180 126 183 128 185 130 188 132 191 134 194 136 197 138 200 140 203 142 206 144 208 146 211 148 214 150 217 152 220 154 223 156 225 158 228 160 231 162 234 164 237 166 240 168 243 170 246 172 248 174 251 176 254 178 257 180 260 182 263 184 266 186 268 188 271 190 274 192 277 194 280 196 283 198 285 200 შენიშვნა: 1. იმ შემთხვევაში, თუ ძირკვის დიამეტრი აღემატება ცხრილში მოცებულ დიამეტრებს, გამოყენებული უნდა იქნეს ქვემოთ მოცემული ფორმულა: წიფელი D t = 0.7034 x D ძ  – 0.5706 2. ცხრილში მოცემულია ძირკვის დიამეტრის ზედა ზღვარი, მაგალითად, წიფლის შემთხვევაში, ძირკვის დიამეტრი თუ იქნება 13 სმ-დან 15 სმ-ის ჩათვლით, მაშინ ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 8 სმ. 16 სმ-დან 18 სმ-ის ჩათვლით ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 10 სმ და ა.შ. დანართი 23 ძირკვის გადანაჭერისა და ტაქსაციური დიამეტრის  ურთიერთდამოკიდებულების (გადასაყვანი) ცხრილი რცხილის, ნეკერჩხლის (ყველა სახეობა) აკაკის, ჯაგრცხილის და სხვა ფოთლოვანი სახეობებისთვის სახეობა ძირკვის დიამეტრი (სმ) ტაქსაციური დიამეტრი (სმ) რცხილა, ნეკერჩხალი (ყველა სახეობა) აკაკი, ჯაგრცხილა და სხვა ფოთლოვანი სახეობები 10 8 13 8 15 10 18 12 21 14 23 16 26 18 29 20 32 22 35 24 37 26 40 28 43 30 46 32 48 34 51 36 54 38 57 40 60 42 63 44 65 46 68 48 71 50 74 52 77 54 80 56 82 58 85 60 88 62 91 64 94 66 97 68 100 70 102 72 105 74 108 76 111 78 114 80 117 82 120 84 123 86 125 88 128 90 131 92 134 94 137 96 140 98 143 100 146 102 149 104 151 106 154 108 157 110 160 112 163 114 166 116 169 118 172 120 175 122 178 124 181 126 183 128 186 130 189 132 192 134 195 136 198 138 201 140 204 142 207 144 210 146 213 148 216 150 219 152 221 154 224 156 227 158 229 160 232 162 235 164 238 166 241 168 244 170 247 172 249 174 252 176 255 178 258 180 261 182 264 184 267 186 269 188 272 190 275 192 278 194 281 196 284 198 287 200 შენიშვნა:  1. იმ შემთხვევაში, თუ ძირკვის დიამეტრი აღემატება ცხრილში მოცებულ დიამეტრებს, გამოყენებული უნდა იქნეს ქვემოთ მოცემული ფორმულა: რცხილა – D t = 0.6967 x D ძ + 0.2453   2. ცხრილში მოცემულია ძირკვის დიამეტრის ზედა ზღვარი, მაგალითად, რცხილის შემთხვევაში, ძირკვის დიამეტრი თუ იქნება 13 სმ-დან 14 სმ-ის ჩათვლით, მაშინ ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 8 სმ. 15 სმ-დან 17 სმ-ის ჩათვლით ტაქსაციური დიამეტრი იქნება 10 სმ და ა.შ.