“რადიოკავშირის წესებისა და ფრაზეოლოგიის საერთაშორისო ხაზებზე დამტკიცების შესახებ”
მიღების თარიღი 19.05.2003
გამომცემი ორგანო საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრი
ნომერი №GEO-621
სარეგისტრაციო კოდი 310.150.000.11.115.005.831
გამოქვეყნების წყარო სსმ, 46, 27/05/2003
📄 ტექსტზე გადასვლა ↓
19.05.2003 მიღება
დამატებითი მეტამონაცემები (15)
| სიტყვა ფრაზა | მნიშვნელობა |
| ACKNOWLEDGE | მაცნობეთ, რომ მიიღეთ და გაიგეთ ეს შეტყობინება |
| ADVISE | მაცნობეთ შემდეგი ინფორმაცია |
| AFFIRM | ვადასტურებ |
| APPROVED | გაცემულია ნებართვა მოთხოვნილ მოქმედებაზე |
| BREAK | აღნიშნულით მიეთითება შუალედი შეტყობინების ნაწილებს შორის (წარმოითქმის, როდესაც არ არის მკვეთრი გამიჯვნა ტექსტსა და შეტყობინების სხვა ნაწილებს შორის) |
| BREAK BREAK | აღნიშნულით მიეთითება ინტენსიური საჰაერო მოძრაობის პირობებში სხვადასხვა სხ-თვის გაცემულ შეტყობინებებს შორის შეუალედი |
| CANCEL | გაუქმებულია ადრე გადაცემული ნებართვა |
| CHECK | სისტემის ან პროცედურის შემოწმება (როგორც წესი, პასუხი არ მოითხოვება) |
| CLEARED | ნებას გრთავთ იმოქმედოთ შეთანხმებული პირობების შესაბამისად |
| CONFIRM | სწორად გავიგე თუ არა შემდეგი ფრაზა. . .? ან დაადასტურეთ . . .? სწორად მიიღეთ თუ არა ეს შეტყობინება? |
| CONTACT | დაამყარეთ კავშირი . . . -თან |
| CORRECT | გავიგე სწორად |
| CORRECTION | ამ გადაცემაში (ან აღნიშნულ შეტყობინებაში) დაშვებული იყო შეცდომა. სწორი ვარიანტია . . . |
| DISREGARD | ჩათვალეთ, რომ ეს შეტყობინება არ მიგიღიათ |
🕸️ გრაფი — კავშირების ვიზუალიზაცია
დოკუმენტის ტექსტი
“რადიოკავშირის წესებისა და ფრაზეოლოგიის საერთაშორისო ხაზებზე დამტკიცების შესახებ”
/* Font Definitions */ @font-face {font-family:Sylfaen; panose-1:1 10 5 2 5 3 6 3 3 3;} @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4;} @font-face {font-family:"SPLiteraturuly MT";} @font-face {font-family:SPLiteraturuly;} @font-face {font-family:SPGrotesk;} @font-face {font-family:Geo_dumM;} @font-face {font-family:SPAcademi;} @font-face {font-family:SPDumbadze;} @font-face {font-family:AcadNusx;} @font-face {font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} @font-face {font-family:LitNusx;} @font-face {font-family:"Geo ABC";} @font-face {font-family:Geo_Kolkheti;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} h1 {margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; layout-grid-mode:line;} h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; letter-spacing:2.75pt; font-weight:normal;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:2.5pt;} h4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:4.5in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-.25in; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-family:"Geo_Kolkheti","sans-serif";} h5 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:4.5in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-.25in; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-family:"Geo_Kolkheti","sans-serif"; font-weight:normal;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoHeading7, li.MsoHeading7, div.MsoHeading7 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:4.5in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-family:"Geo_Kolkheti","sans-serif";} p.MsoHeading8, li.MsoHeading8, div.MsoHeading8 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:4.5in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:.5in; line-height:150%; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif"; font-weight:bold;} p.MsoHeading9, li.MsoHeading9, div.MsoHeading9 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.5in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-.25in; line-height:150%; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:10.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; font-family:"SPGrotesk","sans-serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-family:SPAcademi;} p.MsoBodyTextIndent, li.MsoBodyTextIndent, div.MsoBodyTextIndent {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.25in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-.25in; font-size:14.0pt; font-family:AcadNusx;} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:12.0pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.MsoBodyText3, li.MsoBodyText3, div.MsoBodyText3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:4.5in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-.25in; line-height:150%; font-size:12.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} p.MsoBodyTextIndent2, li.MsoBodyTextIndent2, div.MsoBodyTextIndent2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:4.5in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; line-height:150%; font-size:12.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} p.MsoBodyTextIndent3, li.MsoBodyTextIndent3, div.MsoBodyTextIndent3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:4.5in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:13.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-before:always; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-style:italic;} p.MsoAutoSig, li.MsoAutoSig, div.MsoAutoSig {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst {mso-style-name:parlamdrst; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi {mso-style-name:chveulebrivi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data {mso-style-name:data; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti {mso-style-name:petiti; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident {mso-style-name:prezident; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni {mso-style-name:kanoni; margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; font-family:"Geo_dumM","serif"; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.kitxva, li.kitxva, div.kitxva {mso-style-name:kitxva; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:5.65pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly; font-weight:bold;} p.pasuxi, li.pasuxi, div.pasuxi {mso-style-name:pasuxi; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.7pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-28.35pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.Style1, li.Style1, div.Style1 {mso-style-name:Style1; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.chveulebrivi-wigni, li.chveulebrivi-wigni, div.chveulebrivi-wigni {mso-style-name:chveulebrivi-wigni; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:22.7pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; font-family:SPLiteraturuly;} p.satauri, li.satauri, div.satauri {mso-style-name:satauri; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-family:"SPLiteraturuly MT"; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 {mso-style-name:satauri2; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigi, li.tarigi, div.tarigi {mso-style-name:tarigi; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman","serif";} p.muxliparl, li.muxliparl, div.muxliparl {mso-style-name:muxli_parl; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"SPDumbadze","serif"; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml {mso-style-name:muxli_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml {mso-style-name:tavi_satauri_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml {mso-style-name:tavi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml {mso-style-name:abzaci_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karixml, li.karixml, div.karixml {mso-style-name:kari_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml {mso-style-name:kari_satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.petitixml, li.petitixml, div.petitixml {mso-style-name:petiti_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.cignixml, li.cignixml, div.cignixml {mso-style-name:cigni_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml {mso-style-name:satauri_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml {mso-style-name:zogadi_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml {mso-style-name:gansakutrebuli_nacili_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} span.StylecxrilixmlSylfaenChar {mso-style-name:"Style cxrili_xml + Sylfaen Char"; mso-style-link:"Style cxrili_xml + Sylfaen"; font-family:"Sylfaen","serif";} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml {mso-style-name:adgili_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml {mso-style-name:ckhrili_xml; margin-top:1.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:1.0pt; margin-left:0in; font-size:9.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml {mso-style-name:danarti_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml {mso-style-name:khelmocera_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml {mso-style-name:kodi_xml; margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; font-family:"Sylfaen","serif";} p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml {mso-style-name:mimgebi_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml {mso-style-name:sul_cvlileba_xml; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml {mso-style-name:tarigi_xml; margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml {mso-style-name:saxe_xml; margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"Sylfaen","serif"; font-weight:bold;} p.gazette, li.gazette, div.gazette {mso-style-name:gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli";} p.muxligazette, li.muxligazette, div.muxligazette {mso-style-name:muxli_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} p.tavigazette, li.tavigazette, div.tavigazette {mso-style-name:tavi_gazette; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-family:"BPG Nino Mkhedruli"; font-weight:bold;} p.gazeti, li.gazeti, div.gazeti {mso-style-name:gazeti; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-family:"LitNusx","sans-serif";} /* Page Definitions */ @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:42.55pt 45.1pt 49.65pt 85.05pt;} div.Section1 {page:Section1;} /* List Definitions */ ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 310.150.000.11.115.005.831
საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების
მინისტრის ბრძანება №27
2003 წლის 19 მაისი
ქ. თბილისი
რადიოკავშირის წესებისა და ფრაზეოლოგიის საერთაშორისო ხაზებზე დამტკიცების შესახებ
საქართვლოს საჰაერო სივრცეში ფრენების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით, საქართველოს საჰაერო კოდექსის მე-18 მუხლის, საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის ასამბლეის A 33 – 14 D დამატების, A 32 – 16 რეზოლუციების და „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, ვბრძანებ:
1. დამტკიცდეს „რადიკავშირის წესები და ფრაზეოლოგია საერთაშორისო ხაზებზე“.
2. ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
მ. ადეიშვილი
რადიოკავშირის წესები და ფრაზეოლოგია საერთაშორისო ხაზებზე
თავი 1
ზოგადი დებულებები
მუხლი 1🔗. ტერმინების განმარტება
1. აბსოლუტური სიმაღლე. ვერტიკალური მანძილი ზღვის საშუალო დონიდან აღნიშნულ დონემდე, წერტილამდე ან ობიექტამდე.
2. აეროდრომის რაიონში ინფორმაციის ავტომატური გადაცემის სამსახური. დღეღამის ან მისი გარკვეული დროის განმავლობაში მომფრენი ან გამფრენი სხ-თვის მიმდინარე დადგენილი ინფორმაციის გადაცემა უწყვეტი და განმეორებადი რადიომაუწყებლობის მეშვეობით.
3. ადზ-ზე ხილვადობის სიშორე. მანძილი, რომლის ფარგლებშიც ადზ-ის ღერძულა ხაზზე მდებარე საჰაერო ხომალდის პილოტს შეუძლია შეამჩნიოს ადზ-ის ზედაპირზე განლაგებული სიგნალები (ნიშნები) ან ადზ-ის შემომსაღვრელი ან მისი ღერძულა ხაზის მანიშნებელი ნათურები. აიმ
4. ბაქანი. სახმელეთო აეროდრომის დადგენილი ფართობი სხ-ების განსალაგებლად, მგზავრების ჩასხდომა-გადმოსხდომის, ტვირთისა და ფოსტის ჩატვირთვა-გადმოტვირთვის, საწვავით გაწყობის, დგომის ან ტექნიკური მომსახურების უზრუნველყოფის მიზნით.
5. „ბრმად“ გადაცემა. გადაცემები სადგურებს შორის, როდესაც შეუძლებელია ორმხრივი კავშირის დამყარება, მაგრამ ამასთან იგულისხმება, რომ გამოძახებულ სადგურს შეუძლია გადაცემების მიღება.
6. დასაფრენად ვიზუალური შესვლა. დასაფრენად შესვლა სფწ-ით, როდესაც დასაფრენად სახელსაწყო შესვლის სქემა ნაწილობრივ ან სრულად არ არის დაცული და დაფრენა სრულდება ვიზუალური სახმელეთო ორიენტირებით.
7. დასაფრენად შესვლა რადიოლოკატორის მეშვეობით. სხ-ის შესვლა დასაფრენად რადიოლოკაციური კონტროლის მეთვალყურის ხელმძღვანელობით.
8. დასაფრენად შესვლის სავარაუდო დრო. დრო, როდესაც სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს გათვლით, მომფრენი სხ გადის მოცდის არიდან დაფრენის შესასრულებლად.
9. დონე. ზოგადი ტერმინი, რომელიც შეესაბამება მფრენი სხ-ის მდებარეობას ვერტიკალურ სიბრტყეში და შესაბამის შემთხვევებში აღნიშნავს ფარდობით სიმაღლეს, სრულ სიმაღლეს ან ფრენის ეშელონს.
10. ვიზუალური მეტეოროლოგიური პირობები. დადგენილი მინიმუმის შესაბამისი ან გადამეტებული მეტეოროლოგიური პირობები, რომელიც გამოსახულია ხილვადობის სიშორის, ღრუბლებამდე მანძილის და ღრუბლების ქვედა საზღვრის სიმაღლის სიდიდეებით.
11. ვფწ-ით ფრენა. ვიზუალური ფრენის წესების მიხედვით განხორციელებული ფრენა.
12. კურსი. მიმართულება, რომლის გასწვრივაც მდებარეობს სხ-ს გრძივი ღერძი და რომელიც ჩვეულებრივ გამოსახულია ჩრდილოეთის (გეოგრაფიული, მაგნიტური, საკომპასო ან პირობითი მერიდიანების) მიმართულებიდან ათვლილი კუთხის გრადუსებში.
13. მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჯაერო სივრცე. დადგენილი ზომების საჰაერო სივრცე, რომლის ფარგლებშიც, საჯაერო სივრცის კლასიფიკაციის შესაბამისად, ხორციელდება ფრენების სამეთვალყურეო მომსახურება.
14. მიმართულების ხაზი. სხ-ს ფრენის ტრაექტორიის პროექცია ხმელეთზე, რომლის მიმართულებაც მის ნებისმიერ წერტილში გამოისახება ჩრდილოეთის (გეოგრაფიული, მაგნიტური ან პირობითი მერიდიანების) მიმართულებიდან ათვლილი კუთხის გრადუსებში.
15. მიწასთან შეხების წერტილი (დაფრენისას). წერტილი, სადაც ნომინალური გლისადა კვეთს ადზ-ს.
16. მეორე წრეზე წასვლის სქემა. სქემა, რომლითაც უნდა იმოძრაოს საჰაერო ხომალდმა, დასაფრენად შესვლის შეუძლებლობის შემთხვევაში.
17. მისადგომის სამეთვალყურეო მომსახურება. მომფრენი ან გამფრენი საჰაერო ხომალდების კონტროლირებადი ფრენების სამეთვალყურეო მომსახურება.
18. მოცდის არეში ფრენის სქემა. წინასწარგანსაზღვრული მანევრი, რომელიც სხ-ს საშუალებას აძლევს დარჩეს საჯაერო სივრცის განსაზღვრულ ფარგლებში, დასაფრენად შესვლის ნებართვის მიღებამდე.
19. მოცდის პუნქტი. ვიზუალური ან სხვა საშუალებებით განსაზღვრული ადგილი, სადაც სამეთვალყურეო მითითების შესაბამისად ჩერდება მფრენი საჰაერო ხომალდი.
20. მოძრავი საავიაციო სადგური. მოძრავი საავიაციო სამსახურის სახმელეთო სადგური. ზოგ შემთხვევაში საავიაციო სადგური შეიძლება განთავსდეს, მაგ., საზღვაო ხომალდზე ან საზღვაო ბაქანზე.
21. მოძრავი საავიაციო სამსახური. საავიაციო სადგურებსა და საბორტო სადგურებს შორის ან საბორტო სადგურებს შორის კავშირის მოძრავი სამსახური, სადაც შეიძლება შევიდეს სამაშველო საშუალებების სადგურები; ეს სამსახური ასევე შეიძლება მოიცავდეს უბედურების ადგილის ინდიკატორ-რადიოშუქურებს, რომლებიც მუშაობენ უბედურებისა და საავარიო შეტყობინებების სიხშირეებზე.
22. ნებართვის მოქმედების საზღვარი. პუნქტი, სადამდეც მოქმედია საჰაერო ხომალდზე გაცემული სამეთვალყურეო ნებართვა.
23. ორმხრივი კავშირი „ჰაერი-მიწა“. ორმხრივი კავშირი საჰაერო ხომალდებსა და ხმელეთზე მდებარე სადგურებს ან პუნქტებს შორის.
24. რადიოლოკაციური ამოცნობა. გარკვეული რადიოლოკაციური ნიშნულის ან ადგილმდებარეობის რადიოლოკაციური ნიშნულის კონკრეტულ საჯაერო ხომალდთან შეჯერების პროცესი.
25. რადიომაუწყებლობა. სანაოსნო ინფორმაციის გადაცემა, რომელიც არ არის განკუთვნილი კონკრეტული სადგურ(ებ)ისათვის.
26. სააეროდრომო მოძრაობა. ყოველგვარი მოძრაობა აეროდრომის სამანევრო ფართობზე, ასევე ყველა საჯაერო ხომალდის ფრენები აეროდრომის რაიონში.
შენიშვნა : მიჩნეულია, რომ საჰაერო ხომალდი ფრენას ასრულებს აეროდრომის რაიონში, თუ ის შედის სააეროდრომო ფრენის წრეში ან გამოდის ან მდებარეობს მის ფარგლებში.
27. სააეროდრომო სადისპეტჩერო მომსახურება. სააეროდრომო მოძრაობის სადისპეტჩერო მომსახურება.
28. სააეროდრომო ფრენის წრე. დადგენილი მარშრუტი, რომლითაც უნდა იმოძრაოს აეროდრომის რაიონში მფრენმა საჰაერო ხომალდმა.
29. საავიაციო სადგური. მოძრავი საავიაციო სამსახურის სახმელეთო სადგური. ზოგ შემთხვევაში, საავიაციო სადგური შეიძლება განთავსდეს, მაგალითად, საზღვაო ხომალდზე ან საზღვაო ბაქანზე.
30. სამანევრო ფართობი. აეროდრომის ნაწილი, ბაქნების გამოკლებით, რომელიც განკუთვნილია სხ-ების დაფრენის, აფრენისა და მიმოსვლისათვის.
31. სამეთვალყურეო არე. მიწის ზედაპირიდან ზემოთ დადგენილ ზედა საზღვრამდე გადაჭიმული მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრცე.
32. სამეთვალყურეო ნებართვა. საჰაერო ხომალდზე გაცემული ნებართვა, იმოქმედოს სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მიერ დადგენილი პირობების შესაბამისად.
33. სამუშაო ფართობი. სამანევრო ფართობისა და ბაქნ(ებ)ისაგან შემდგარი აეროდრომის ნაწილი, განკუთვნილი სხ-ების მიღების, მიმოსვლისა და გაშვებისათვის.
34. სარადიოლოკაციო დამიზნება. სხ-ების სანაოსნო დამიზნება რადიოლოკატორის მონაცემების საფუძველზე განსაზღვრული კურსის მითითებით.
35. სარაიონო სამეთვალყურეო ცენტრი. ორგანო, რომელიც ახორციელებს მისი იურისდიქციის ქვეშ მყოფ სამეთვალყურეო რაიონში კონტროლირებადი ფრენების სამეთვალყურეო მომსახურებას.
36. საფრენოსნო ინფორმაციის ცენტრი. ორგანო, რომელიც განკუთვნილია საფრენოსნო საინფორმაციო მომსახურებისა და ავარიული შეტყობინებების უზრუნველსაყოფად.
37. სახელსაწყო მეტეოროლოგიური პირობები. მეტეოროლოგიური პირობები, რომელიც გამოსახულია ხილვადობის სიშორის, ღრუბლებამდე მანძილის და ღრუბლების ქვედა საზღვრის სიმაღლის სიდიდით. ეს სიდიდეები ვიზუალურ მეტეოროლოგიური პირობებისათვის დადგენილ მინიმუმებზე ნაკლებია.
38. სფწ-ით ფრენა. სახელსაწყო ფრენის წესების მიხედვით განხორციელებული ფრენა.
39 საჰაერო მოძრაობა. ჰაერში მყოფი და აეროდრომის სამანევრო ფართობზე მოძრავი ყველა საჰაერო ხომალდი.
40. საჰაერო მოძრაობის მომსახურება (სმმ). ზოგადი ტერმინი, რომელიც შესაბამისად ნიშნავს: საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურებას, საავარიო შეტყობინებას, საკონსულტაციო სმმ-ს, სამეთვალყურეო სმმ-ს (რაიონული სამეთვალყურეო მომსახურება, მისადგომის სამეთვალყურეო ან სააეროდრომო სადისპეტჩერო მომსახურება).
41. საჰაერო მოძრაობის მომსახურების (სმმ) ორგანო. ზოგადი ტერმინი, რომელიც შესაბამისად ნიშნავს: რაიონულ სამეთვალყურეო ცენტრს, მისადგომის სამეთვალყერეო პუნქტს ან სააეროდრომო სამეთვალყერეო პუნქტს.
42. საჰაერო ტრასა. მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრცე (ან მისი ნაწილი), რომელიც წარმოდგენილია დერეფნის სახით და აღჭურვილია რადიოსანაოსნო საშუალებებით.
43. ფრენის გეგმა. სმმ-ის ორგანოს სათანადო ცნობები სხ-ის დასახულ ფრენაზე ან მის ნაწილზე.
44. შეტყობინებათა გადაცემის პუნქტი. განსაზღვრული გეოგრაფიული ორიენტირი, რომელთან მიმართებითაც შეიძლება გადაიცეს საჰაერო ხომალდის ადგილმდებარეობა.
მუხლი 2🔗. საყოველთაოდ მიღებული შემოკლებები
შენიშვნა : ქვემოთ მოყვანილი შემოკლებები, ჩვეულებრივ, წარმოითქმის შემადგენელი ასოების მეშვეობით, სიტყვების ასო-ასო ანბანით გადაცემის გარეშე, გარდა ვარსკვლავით აღნიშნული შემოკლებებისა, რომლებიც წარმოითქმის როგორც სრული სიტყვები.
1. ACC სარაიონო სამეთვალყურეო ცენტრი
(Area control center or area control)
2. ADF ავტომატური რადიოპელენგატორი
(Automatic direction-finding equipment)
3. ADR საკონსულტაციო მარშრუტი
(Advisory route)
4. AFIS საფრენოსნო ინფორმაციის სააეროდრომო სამსახური
(Aerodrome flight information service)
5. AGL ხმელეთიდან/მიწის ზედაპირიდან
(Above ground level)
6. AIP სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებული
(Aeronautical information publication)
7. AIRAC* სააერნაოსნო ინფორმაციის მოწესრიგება და შემოწმება
(Aeronautical information and control)
8. AIS სააერნაოსნო ინფორმაციის სამსახური
(Aeronautical information service)
9. AMSL ზღვის საშუალო დონიდან
(Above mean sea level)
10. ATC საჰაერო მოძრაობის მართვა
(Air traffic control (in general)
11. ATD გაფრენის ფაქტობრივი დრო
(Actual time of departure)
12. ATIS* აეროდრომის რაიონში ინფორმაციის ავტომატური გადაცემის
სამსახური
(Automatic terminal information service)
13. ATS საჰაერო მოძრაობის მომსახურება (სმმ)
(Air traffic services)
14. ATZ სააეროდრომო მოძრაობის არე
(Aerodrome traffic zone)
15. CAVOK* საუკეთესო მეტეოპირობები (ხილვადობა, ღრუბლიანობა და ამინდის მიმდინარე პირობები მითითებულზე უკეთესია)
(Visibility, cloud and present weather better than prescribed values or
conditions)
16. CTR სამეთვალყურეო არე
(Control zone)
17. DME მანძილის საზომი მოწყობილობა
(Distance measuring equipment)
18. EET გაანგარიშებული ამოწურული დრო
(Estimated elapsed time)
19. ETA მოფრენის/მიფრენის გაანგარიშებული დრო
(Estimated time of arrival )
20. ETD გაფრენის/გამოფრენის გაანგარიშებული დრო
(Estimated time of departure )
21. FIC საფრენოსნო ინფორმაციის ცენტრი
(Flight information centre)
22. FIR საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონი
(Flight information region)
23. FIS საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურება
(Flight information service)
24. GCA „დედამიწის“ მითითებებით დასაფრენად შესვლის სისტემა
(Ground controlled approach system )
25. HF მაღალი სიხშირე (3-30 მჰც)
(High frequency (3 to 30 MHz))
26. H24 სადღეღამისო მომსახურება
(Continuous day and night service)
27. IFR სახელსაწყო ფრენის წესები (სფწ)
(Instrument flight rules)
28. ILS სახელსაწყო დაფრენის სისტემა
(Instrument landing system)
29. IMC სახელსაწყო მეტეოროლოგიური პირობები (სმპ)
(Instrument meteorological conditions )
30. INFO* ინფორმაცია
(Information)
31. INS ინერციული სანაოსნო სისტემა
(Inertial navigation system)
32. LORAN* LORAN (შორეული აერნაოსნობის სისტემა)
LORAN (long-range air navigation system)
33. MET* მეტეოროლოგიური ან მეტეოროლოგია
(Meteorological or meteorology)
34. MLS დაფრენის მიკროტალღური სისტემა
(Microwave landing system)
35. MNPS მინიმალური სანაოსნო მახასიათებლების ტექნიკური მოთხოვნილებანი
(Minimum navigation performance specifications)
36. NDB მიუმართავი რადიოშუქურა, მიმყვანი რადიოსადგური
(Non-directional radio beacon)
37. NIL* არაფერია გადმოსაცემი ან გადასაცემი ინფორმაცია არ გამაჩნია
(None or I have nothing to send you)
38. NOTAM* შეტყობინება მომსახურების, წესების, საფრთხის, ასევე სააერნაოსნო საშუალებების მდგომარეობის, ცვლილებებისა და მწყობრში შეყვანის შესახებ, რომლის დროული ცოდნაც აუცილებელია საფრენოსნო პერსონალისათვის.
(Notice to airmen)
39. P პილოტი
Pilot
40. QFE ატმოსფერული წნევა აეროდრომის ზედაპირზე (ადზ-ის ზღურბლზე)
(Atmospheric pressure at aerodrome elevation (or at runway threshold))
41. QNH ხმელეთზე სიმაღლის საზომის წნევის შკალის დაყენება აეროდრომის შემაღლებების მისაღებად
(Altimeter sub-scale setting to obtain elevation when on the ground)
42. RCC ძებნისა და გადარჩენის საკოორდინაციო ცენტრი
(Rescue co-ordination centre)
43. RNAV* ზონალური ნაოსნობა
(Area navigation)
44. RTF რადიოსატელეფონო ქსელი
(Radio Technical Facilities)
45. RVR ადზ-ზე ხილვადობის სიშორე
(Runway visual range)
46. SELCAL* ცალკეული სხ-ის ამორჩევითი გამოძახების სისტემა რადიოსატელეფონო კავშირის საშუალებით, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს სახმელეთო სადგურსა და ამ სხ-ს
(A system which permits the selective calling of individual aircraft over radiotelephone channels linking a ground station with the aircraft)
47. SID* სახელსაწყო გაფრენის სტანდარტული სქემა
(Standard instrument departure)
48. SIGMET* ინფორმაცია მარშრუტზე ამინდის პირობების შესახებ, რამაც შეიძლება გავლენა იქონიოს სხ-ის ფრენის უსაფრთხოებაზე
(Information concerning en-route weather phenomena which may affect the safety of aircraft operations)
49. SNOWTAM* განსაკუთრებული NOTAM-ი, რომელიც დადგენილი ფორმით იძლევა ინფორმაციას აეროდრომის სამუშაო ფართობზე წყლით, თოვლით, ჭყაპით ან ყინულით გამოწვეული სახიფათო პირობების არსებობის ან აღმოფხვრის შესახებ
50. SPEACIAL* სპეციალური მეტეოროლოგიური ცნობა (შემოკლებული ღია ტექსტით)
(Special meteorological report (in abbreviated plain language))
51. SSR მეორეული მიმოხილვითი რადიოლოკატორი (მმრლ)
(Secondary surveillance radar)
52. SST ზებგერითი ტრანსპორტი
(Supersonic transport)
53. STAR* მოსვლის/მისვლის სტანდარტული სქემა (სახელსაწყო)
(Standard (instrument) arrival)
54. T ტექნიკოსი
(Techniques)
55. TACAN* უმს ახლო რადიონაოსნობის სისტემა
(UHF tactical air navigation aid)
56. TAF* აეროდრომის პროგნოზი (ამინდის)
(Aerodrome forecast)
57. TMA საკვანძო სამეთვალყურეო რაიონი
(Terminal control area)
58. UHF ულტრამაღალი სიხშირე (300-3000 მჰც) (უმს)
(Ultra-high frequency (300 to 3 000 MHz))
59. UIR ზედა საჰაერო სივრცის საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონი
(Upper flight information region)
60. UTA ზედა საჯაერო სივრცის სამეთვალყურეო რაიონი
(Upper control area)
61. UTC შეთანხმებული საერთაშორისო დრო
(Co-ordinated universal time)
62. VASIS* გლისადის ხილული (ვიზუალური) ასახვის სისტემა
(Visual approach slope indicator system)
63. VDF VHF-რადიოპელენგატორი
(Very high frequency direction-finding station)
64. VFR ვიზუალური ფრენის წესები (ვფწ)
(Visual flight rules)
65. VHF მეტად მაღალი სიხშირე (30-300 მჰც) (მმს)
(Very high frequency (30 to 300 MHz) )
66. VIP განსაკუთრებული მნიშვნელობის მგზავრი
(Very important person)
67. VOLMET* მეტეოროლოგიური ინფორმაცია მფრენი სხ-ებისათვის
(Meteorological information for aircraft in flight)
68. VOR წრიული VHF-რადიოშუქურა
(VHF omnidirectional radio range)
69. VORTAC* VOR და TACAN სისტემების შეთავსება
(VOR and TACAN combination)
70. ადზ ასაფრენ-დასაფრენი ზოლი
Runway
71. ვმპ ვიზუალური მეტეოპირობები
Visual meteorological conditions
72 .ვფწ ვიზუალური ფრენის წესები
Visual flight rules
73. მმრლ მეორეული მიმოხილვითი რადიოლოკატორი
Secondary surveillance radar
74. მმს მეტად მაღალი სიხშირე
Very high frequency (30 to 300 MHz)
75. რლს რადიოლოკატორული სადგური
Radar
76. სბ სამიმოსვლო ბილიკი
Taxiway
77. სმმ საჰაერო მოძრაობის მომსახურება
Air traffic services
78. სმპ სახელსაწყო მეტეოროლოგიური პირობები
Instrument meteorological conditions
79. სფწ სახელსაწყო ფრენის წესები
Instrument flight rules
80. სხ საჰაერო ხომალდი
Aircraft
81. უმს ულტრამაღალი სიხშირე
Ultra-high frequency (300 to 3 000 MHz)
თავი 2
ზოგადი საექსპლუატაციო წესები
მუხლი 3🔗. შესავალი
რადიოსატელეფონო ქსელი (RTF) იძლევა პილოტებსა და სახმელეთო პერსონალს შორის კავშირის წარმართვის საშუალებას. სათანადოდ გადაცემულ ინფორმაციასა და მითითებებს პირველხარისხოვანი მნიშვნელობა აქვს სხ-ების უსაფრთხო და სწრაფი ექსპლუატაციისათვის. მაგრამ ამასთან, არასტანდარტული წესებითა და ფრაზეოლოგიით სარგებლობა შეიძლება გაუგებრობის მიზეზი გახდეს. არსებული ინციდენტებისა და საავიაციო შემთხვევების ერთ-ერთი მიზეზი სწორედ შეზღუდული ფრაზეოლოგიით სარგებლობის შედეგად წარმოქმნილი გაუგებრობაა. ფასდაუდებელია სტანდარტული ფრაზეოლოგიის სწორი და ზუსტი გამოყენების მნიშვნელობა.
მუხლი 4🔗. გადაცემის წარმართვის წესი
1. ქვემოთ მოცემულია გადაცემის წარმართვის წესი, რომელიც გაადვილებს გადასაცემი ინფორმაციის გასაგებ და დამაკმაყოფილებელ მიღებას.
ა) გადაცემის დაწყებამდე შეამოწმეთ ეთერი გამოსაყენებელ სიხშირეზე და დარწმუნდით სხვა სადგურის გადაცემათა დაბრკოლებების არარსებობაში;
ბ) დაიცავით მიკროფონით სარგებლობის წესები;
გ) ილაპარაკეთ ჩვეულებრივი სამეტყველო ტონით მკაფიოდ და გარკვევით;
დ) მეტყველების სისწრაფე არ უნდა აღემატებოდეს წუთში 100 სიტყვას. თუ ცნობილია, რომ შეტყობინების გარკვეული ნაწილი ჩაიწერება მიმღები მხარის მიერ, ილაპარაკეთ უფრო ნელა;
ე) შეინარჩუნეთ ხმამაღლობის მუდმივი დონე;
ვ) ციფრების გადაცემამდე და გადაცემის შემდეგ, გაგების გაადვილების თვალსაზრისით, გააკეთეთ მცირედი პაუზა;
ზ) შეეცადეთ მოერიდოთ, ჩვეულებრივ, პაუზის შესავსებად გამოყენებული ისეთი ბგერების წარმოთქმას, როგორიცაა „ე..ე“;
თ) ლაპარაკის დაწყებამდე ბოლომდე დააჭირეთ თითი გადაცემის ღილაკს და არ აუშვათ შეტყობინების დამთავრებამდე, რითაც უზრუნველყოფთ შეტყობინების სრულ გადაცემას.
2. რადიოსატელეფონო კავშირის ერთ-ერთ გამაღიზიანებელ და პოტენციურად საშიშ მდგომარეობას წარმოადგენს მიკროფონის „მიწეპებადი“ ღილაკი. ოპერატორი ყოველი გადაცემის შემდეგ უნდა დარწმუნდეს, რომ ღილაკი განთავისუფლებულია და მიკროფონი მოთავსებულია შესაბამის ადგილას, სადაც ის შემთხვევით არ ჩაირთვება.
მუხლი 5🔗. ასოების გადაცემა
1. კავშირის დაჩქარების მიზნით, სიტყვები გადაიცემა ფონეტიკური ანბანით ასო-ასო წარმოთქმის გარეშე, თუ ეს არ გამოიწვევს გადასაცემი შეტყობინების არასწორ მიღებასა და გაგებას.
2. სხ-ის მოსახმობის ყოველი ასო, გარდა რადიოსატელეფონო ინდექსისა და სხ-ის ტიპისა, წარმოითქმის ცალ-ცალკე ფონეტიკური ანბანის მეშვეობით.
3. ფონეტიკური ანბანით სარგებლობისას უნდა გამოვიყენოთ ცხრილში მოყვანილი სიტყვები:
ასო სიტყვა ასო სიტყვა
A Alpha N November
B Bravo O Oscar
C Charlie P Papa
D Delta Q Quebec
E Echo R Romeo
F Foxtrot S Sierra
G Golf T Tango
H Hotel U Uniform
I India V Victor
J Juliett W Whiskey
K Kilo X X-ray
L Lima Y Yankee
M Mike Z Zulu
შენიშვნა : მახვილიანი მარცვლები ხაზგასმულია.
მუხლი 6🔗. რიცხვების გადაცემა
1. გადაცემის წარმართვისას რიცხვები წარმოითქმის შემდეგნაირად:
რიცხვი ან წარმოთქმა რიცხვი წარმოთქმა
მისი ელემენტი მისი ელემენტი
0 ZE-RO 5 FI-VE
1 ONE 6 SIX
2 TWO 7 SEV-EN
3 THREE 8 EIGHT
4 FO-UR 9 NI-NE
ათწილადი (მძიმე) DE-CI-MAL
ასი HUN-DRED
ათასი THOU-SAND
2. მთელი ასეულის, მთელი ათასეულის, ათასეული-მთელი ასეულის გარდა, ყოველი რიცხვის გადაცემისას ყოველი ციფრი წარმოითქმის ცალ-ცალკე. მთელი ასეულისა და მთელი ათასეულის გადაცემისას, ყოველი ციფრი, რომელიც აღნიშნავს ასეულის ან ათასეულის რაოდენობას წარმოითქმის ცალ-ცალკე, რასაც შესაბამისად მოჰყვება ასეული ან ათასეული. ათასეული-მთელი ასეულის გადაცემისას წარმოითქმის რიცხვში ათასეულის რაოდენობის აღმნიშვნელი ყოველი ციფრი, რასაც მოსდევს სიტყვა ათასი, შემდეგ ასეულის ციფრები და შემდეგ სიტყვა ასეული.
რიცხვი გადაცემა
(მართლწერა ინგლისურად)
10 ONE ZERO
75 SEVEN FIVE
100 ONE HUNDRED
583 FIVE EIGHT THREE
2 500 TWO THOUSAND FIVE HUNDRED
5 000 FIVE THOUSAND
11 000 ONE ONE THOUSAND
25 000 TWO FIVE THOUSAND
38 143 THREE EIGHT ONE FOUR THREE
3. ათწილადები გადაიცემა ამ მუხლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით. ამასთან, ათწილადი გამოიხატება სიტყვა DECIMAL-ის (მძიმის) მეშვეობით.
რიცხვი გადაცემა
118,1 ONE ONE EIGHT DECIMAL ONE
120,37 ONE TWO ZERO DECIMAL THREE SEVEN
4. გადაცემული რიცხვების სიზუსტის შემოწმების მიზანშეწონილობისას, შეტყობინების გადამცემი პირი მიმღებ პირს სთხოვს ამ რიცხვების გამეორებას.
მუხლი 7🔗. დროის გადაცემა
1. დროის გადაცემისას, ჩვეულებრივ მოითხოვება მოცემული საათის მხოლოდ წუთების მითითება. მაგრამ, თუ არის გაუგებრობის წარმოქმნის ალბათობა, საჭიროა მიეთითოს საათიც.
დრო გადაცემა
0803 ZERO THREE or ZERO EIGHT ZERO THREE
1300 ONE THREE ZERO ZERO
2057 FIVE SEVEN or TWO ZERO FIVE SEVEN
შენიშვნა : მიეთითება კოორდინირებული საერთაშორისო დრო (UTC).
2. პილოტს დროის შემოწმება შეუძლია სმმ-ის შესაბამის ორგანოსთან. შემოწმებისას დრო მიეთითება უახლოესი ნახევარი წუთის სიზუსტით.
GEO-621, REQUEST TIME CHECK
GEO-621,TIME 06.11
ან
GEO-621, TIME 15 AND HALF
მუხლი 8🔗. სტანდარტული სიტყვები და გამოთქმები
ქვემოთ მოყვანილია რადიოსატელეფონო კავშირის წარმართვისას გამოყენებული სიტყვები, გამოთქმები და მათი მნიშვნელობები.
სიტყვა ფრაზა
მნიშვნელობა
ACKNOWLEDGE
მაცნობეთ, რომ მიიღეთ და გაიგეთ ეს შეტყობინება
ADVISE
მაცნობეთ შემდეგი ინფორმაცია
AFFIRM
ვადასტურებ
APPROVED
გაცემულია ნებართვა მოთხოვნილ მოქმედებაზე
BREAK
აღნიშნულით მიეთითება შუალედი შეტყობინების ნაწილებს შორის (წარმოითქმის, როდესაც არ არის მკვეთრი გამიჯვნა ტექსტსა და შეტყობინების სხვა ნაწილებს შორის)
BREAK BREAK
აღნიშნულით მიეთითება ინტენსიური საჰაერო მოძრაობის პირობებში სხვადასხვა სხ-თვის გაცემულ შეტყობინებებს შორის შეუალედი
CANCEL
გაუქმებულია ადრე გადაცემული ნებართვა
CHECK
სისტემის ან პროცედურის შემოწმება (როგორც წესი, პასუხი არ მოითხოვება)
CLEARED
ნებას გრთავთ იმოქმედოთ შეთანხმებული პირობების შესაბამისად
CONFIRM
სწორად გავიგე თუ არა შემდეგი ფრაზა. . .? ან დაადასტურეთ . . .?
სწორად მიიღეთ თუ არა ეს შეტყობინება?
CONTACT
დაამყარეთ კავშირი . . . -თან
CORRECT
გავიგე სწორად
CORRECTION
ამ გადაცემაში (ან აღნიშნულ შეტყობინებაში) დაშვებული იყო შეცდომა. სწორი ვარიანტია . . .
DISREGARD
ჩათვალეთ, რომ ეს შეტყობინება არ მიგიღიათ
GO AHNEAD
განაგრძეთ შეტყობინების გადაცემა
შენიშვნა: სახმელეთო მოძრაობის მართვისას ფრაზა „Go Ahea“ ჩვეულებრივ არ გამოიყენება
HOW DO YOU READ
როგორია ჩემი გადაცემის ხარისხი?
I SAY AGAIN
ვიმეორებ დაზუსტების ან გარკვევის მიზნით
MONITOR
მოისმინეთ (სიხშირე)
NEGATIVE
ვიძლევი უარყოფით პასუხს, არ ვეთანხმები, ნებართვას არ ვიძლევი ან არასწორია
OUT
გადაცემა დასრულებულია და პასუხი არ არის მოსალოდნელი
შენიშვნა : გამოიყენება მხოლოდ სახმელეთო კავშირისას
OVER
გადაცემა დავამთავრე, ველი თქვენს პასუხს
შენიშვნა : გამოიყენება მხოლოდ სახმელეთო კავშირისას
READ BACK
გაიმეორეთ მთლიანი შეტყობინება ან მისი მითითებული ნაწილი იმ სახით, როგორც მიიღეთ
RECLEARED
ბოლო ნებართვაში შეტანილია ცვლილებები და ეს ახალი ნებართვა ცვლის ადრე გაცემულ ნებართვას ან მის ნაწილს
RERORT
გადმომეცით შემდეგი ინფორმაცია
REQUEST
მინდოდა გამეგო . . . ან მინდოდა მიმეღო . . .
ROGER
მთლიანად მივიღე თქვენი ბოლო გადაცემა
შენიშვნა: არავითარ შემთხვევაში არ გამოიყენება კითხვაზე პასუხისას, რომელიც საჭიროებს «გამეორებას» ან პირდაპირ დასტურს (დიახ) ან უარყოფას (არა)
SAY AGAIN
გაიმეორეთ თქვენი ბოლო გადაცემა მთლიანად ან მისი შემდეგი ნაწილი
SPEAK SLOWER
შეამცირეთ გადაცემის სისწრაფე
STANDBY
დაელოდეთ, გამოგიძახებთ
VERIFY
შეამოწმეთ და მომახსენეთ . . .
WILCO
თქვენი შტყობინება გავიგე და შევასრულებ
ა) მოთხოვნისას:
WORDS TWICE
ცუდი კავშირია. გთხოვთ ყოველი სიტყვა ან სიტყვების ჯგუფი გაიმეოროთ ორჯერ
ბ) ცნობისათვის:
ცუდი კავშირის გამო, აღნიშნულ შეტყობინებაში ყოველი სიტყვა ან სიტყვების ჯგუფი გამეორდება ორჯერ
მუხლი 9🔗. საავიაციო სადგურების მოსახმობები
1. საავიაციო სადგურის მოსახმობი აღინიშნება ადგილმდებარეობის დასახელებით, რასაც თან სდევს ინდექსი. ინდექსი მიუთითებს ორგანოს ტიპს ან მომსახურების სახეობას.
2. დამაკმაყოფილებელი კავშირის დამყარებისას, იმ პირობით, რომ ამასთან არ წარმოიქმნება რაიმე გაუგებრობა, შეიძლება ადგილმდებარეობის დასახელების ან მოსახმობის ინდექსის გამოტოვება.
ორგანო ან სამსახური მოსახმობის ინდექსი
სარაიონო სამეთვალყურეო ცენტრი CONTROL
წრის სამეთვალყურეო პუნქტი RADAR
მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი ARRROACN
მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი მიფრენისას ARRIVAL
მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი გაფრენისას DERARTURE
სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი TOWER
ბაქანზე მოძრაობის მართვის სამეთვალყურეო პუნქტი GROUND
დასაფრენად ზუსტად შესვლის რლს PRECISION
საფრენოსნო ინფორმაციის სამსახური INFORMATION
ბაქანზე მოძრაობის მართვის სამეთვალყურეო/ APRON
ადმინისტრაციული სამსახური
საავიაციო სადგური RADIO
მუხლი 10🔗. საჯაერო ხომალდების მოსახმობები
1. საჯაერო ხომალდების მოსახმობები იყოფა შემდეგ ტიპებად:
ტიპი
მაგალითი
ა) სხ-ის სარეგისტრაციო ნიშნის შესაბამისი აღნიშვნა; ან
25540
G-YE
ბ) საფრენოსნო-საექსპლუატაციო სააგენტოს
რადიოსატელეფონო ინდექსი, რასაც მოსდევს
სხ-ის სარეგისტრაციო ნიშნის ბოლო ოთხი ელემენტი; ან
BAW-GITE
გ) საფრენოსნო-საექსპლუატაციო სააგენტოს რადიოსატელეფონო ინდექსი, რასაც მოსდევს რეისის ნომერი
GEO-621
შენიშვნა : „ა“ ტიპის მოსახმობში სარეგისტრაციო ნიშნის წინ შეიძლება მიეთითოს სხ-ის მოდელი ან დამამზადებელი ფირმა.
2. დამაკმაყოფილებელი კავშირის დამყარების შემდეგ, იმ პირობით, თუ გამორიცხულია რაიმე გაუგებრობის წარმოქმნა, ამ მუხლის 1-ლი პუნქტით მითითებული სხ-ის მოსახმობები შეიძლება შემოკლდეს შემდეგნაირად:
ტიპი
მაგალითი
ა) სხ-ის სარეგისტრაციო ნიშანის პირველი და
სულ მცირე ბოლო ორი ელემენტი;
G-YE
ბ) საფრენოსნო-საექსპლუატაციო სააგენტოს
რადიოსატელეფონო ინდექსი, რასაც მოსდევს
სხ-ის სარეგისტრაციო ნიშანის სულ მცირე
ბოლო ორი ელემენტი;
გ) შემოკლებული ფორმა არ გამოიყენება.
BAW-HY
----------
3. სხ-ს მხოლოდ მას შემდეგ შეუძლია გამოიყენოს თავისი შემოკლებული მოსახმობი, როდესაც ამას პირველად გამოიყენებს საავიაციო სადგური სხ-თან მიმართებით.
4. ფრენის განმავლობაში სხ არ იცვლის მოსახმობის ტიპს ან მოსახმობს. გამონაკლისს წარმოადგენს შემთხვევები, როდესაც მსგავსი მოსახმობებით სარგებლობამ შეიძლება გამოიწვიოს გაუგებრობა. ამ დროს სმმ-ს ორგანო სხ-ს აძლევს მითითებას მოსახმობის ტიპის დროებით შეცვალაზე.
5. სხ, რომელიც კვალზე ტურბულენტობის მხრივ მიეკუთვნება მძიმე კატეგორიას, სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტისა და მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტის საწყისი გამოძახებისას, მოსახმობის შემდეგ ამატებს სიტყვას HEAVY.
მუხლი 11🔗. რადიოსატელეფონო კავშირი ს დამყარება და წარმართვა
1. რადიოსატელეფონო კავშირის დამყარებისას სხ-მა უნდა დაასახელოს აღნიშნული სხ-ისა და საავიაციო სადგურის სრული მოსახმობები.
TBILISI TOWER, G-ABYF
G-ABYF, TBILISI TOWER GO AHEAD
2. თუ სახმელეთო სადგურს სამაუწყებლო რეჟიმში სურს ინფორმაციის გადაცემა, მაშინ შეტყობინებას წინ უნდა უსწრებდეს გამოძახება «ALL STATIONS».
ALL STATIONS, TBILISI CONTROL,
FUEL DUMPING COMPLETED
3. თუ სხ-ს სამაუწყებლო რეჟიმში სურს ინფორმაცია გადასცეს მის სიახლოვეს მყოფ სხ-ებს, მაშინ შეტყობინებას წინ უნდა უსწრებდეს გამოძახება «ALL STATIONS». ზოგადი სახის ამგვარ გამოძახებაზე პასუხი არ მოითხოვება, თუ შემდგომ არ ხდება ცალკეული სადგურის გამოძახება ინფორმაციის მიღების დადასტურების მიზნით.
ALL STATIONS GEO-621, WESTBOUND
TBS VOR TO KUTAISI LEAVING FL
260 NOW DESCENDING TO FL 150
4. თუ საეჭვოა მიღებული შეტყობინების სისწორე, მაშინ მოითხოვება შეტყობინების სრული ან ნაწილობრივი გამეორება.
ფრაზა
მნიშვნელობა
SAY AGAIN
გაიმეორეთ შეტყობინება მთლიანად
SAY AGAIN... (item)
გაიმეორეთ შეტყობინების გარკვეული ელემენტი
SAY AGAIN ALL BEFORE... (the first word satisfactorily received)
გაიმეორეთ შეტყობინების ნაწილი
SAY AGAIN ALL AFTER... (the last word satisfactorily received)
გაიმეორეთ შეტყობინების ნაწილი
SAY AGAIN ALL BETWEEN
… AND …
გაიმეორეთ შეტყობინების ნაწილი
5. თუ გამოძახებული სადგური დარწმუნებული არ არის გამომძახებელი სადგურის აღნიშვნის სისწორეში, იგი ითხოვს გამომძახებელი სადგურის მოსახმობს მანამ, სანამ არ იქნება დადგენილი მისი აღნიშვნა.
TBILISI GROUND… G-YF
STATION CALLING TBILISI GROUND
SAY AGAIN YOUR CALL SIGN
TBILISI GROUND, G-ABYF
6. თუ შეტყობინების გადაცემისას დაშვებულია შეცდომა, წარმოითქმის ფრაზა CORRECTION, შემდეგ მეორდება ბოლო სწორად გადაცემული სიტყვების ჯგუფი ან ფრაზა, რასაც მოსდევს სწორი ვარიანტი.
GEO-621, ALI 47 FL 330 TBILISI
07 CORRECTION, TBILISI 57
GEO-621, ROGER
7. თუ შესწორების მიზნით უმჯობესია მთლიანი შეტყობინების გამეორება, მაშინ ოპერატორი შეტყობინების მეორედ გადაცემამდე, წარმოსთქვამს ფრაზას CORRECTION I SAY AGAIN.
8. მეთვალყურეს ეკრძალება გასცეს განკარგულება სხ-ის ეკიპაჟს, თუ არ გამოიყენებს სხ-ის მოსახმობს. სხ-ის ეკიპაჟს ეკრძალება იმ მითითებების შესრულება, რომელსაც არა აქვს სხ-ის მოსახმობი.
9. თუ სავარაუდოა შეტყობინების მიღების გაძნელება, მაშინ მნიშვნელოვანი ადგილები მეორდება ორჯერ.
TBILISI RADAR, GEO-621 2500 FEET,
I SAY AGAIN 2500 FEET,ENGINE
LOSING POWER,ENGINE LOSING POWER
მუხლი 12🔗. სარადიოტელეფონო კავშირის გადაცემა
1. სხ იცვლის რადიოსიხშირეს შესაბამისი საავიაციო სადგურის მითითებით, შეთანხმებული წესების მიხედვით. თუ არ არის ასეთი მითითება, მაშინ ამგვარი გადასვლის შესრულებამდე, სხ აუწყებს შესაბამის საავიაციო სადგურს.
GEO-621,CONTACT TBILISI CONTROL 127,1
127,1, GEO-621
2. სხ-ს შეიძლება მიეცეს მითითება «დაელოდეთ» სიხშირეზე, თუ მოსალოდნელია დამატებითი შეტყობინების გადაცემა სმმ-ს ორგანოს მიერ და «მოისმინეთ» სიხშირე, რომელზეც გადაიცემა ინფორმაცია.
GEO-621,STANDBY 128,0
128,0, GEO-621
GEO-621,MONITOR ატIS 132,8
MONITORING 132,8,GEO-621
მუხლი 13🔗. ნებართვის გაცემა რადიოსატელეფონო კავშირისას და მოთხოვნები მის გამეორებაზე
1. ნებართვების გაცემის განმსაზღვრელი დებულებები მოცემულია საბუთში PANS-RAC. ნებართვა შეიძლება იცვლებოდეს შინაარსის მიხედვით: ფრენის მარშრუტისა და ეშელონების დაწვრილებითი აღწერიდან დაფრენაზე მოკლე ნებართვამდე.
2. მეთვალყურემ ნებართვა უნდა გადასცეს ნელა და გარკვევით, რადგან პილოტმა უნდა ჩაიწეროს იგი. ამით იხსნება მისი გამეორების აუცილებლობა. მარშრუტზე ფრენის ნებართვა სხ-ს, შეძლებისდაგვარად, გადაეცემა ძრავების ამუშავებამდე. ნებისმიერ შემთხვევაში, მეთვალყურე უნდა შეეცადოს პილოტს არ გადასცეს ნებართვა, როდესაც ის ასრულებს რთულ მანევრს მიმოსვლისას და არავითარ შემთხვევაში არ უნდა გადასცეს, როდესაც პილოტი სხ-ს აყენებს ადზ-ის ღერძის გასწვრივ ან ასრულებს აფრენას.
3. მარშრუტზე ფრენის სამეთვალყურეო ნებართვა არ წარმოადგენს მითითებას აფრენაზე ან მოქმედი ადზ-ს დაკავებაზე. ფრაზა TAKE OFF წარმოითქმის მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც სხ-ს ნებართვა ეძლევა აფრენაზე ან უქმდება ასეთი ნებართვა. დანარჩენ შემთხვევებში გამოიყენება სიტყვა DEPARTURE ან WHEN AIRBORNE.
4. გამეორების მოთხოვნა შემოღებულია ფრენების უსაფრთხოების ინტერესებიდან გამომდინარე. გამეორებ აზე წაყენებული მკაცრი მოთხოვნები უშუალოდ განპირობებულია სამეთვალყურეო მომსახურების მითითებებისა და ნებართვების გადაცემისა და მიღებისას მათი არასწორად გაგების საფრთხის აღმოფხვრის მიზნით. გამეორების წესის მკაცრი დაცვა უზრუნველყოფს ნებართვების სწორ და სათანადო გადაცემას. ასევე იძლევა იმის შემოწმების საშუალებას, რომ აღნიშნული ნებართვის მიხედვით იმოქმედებს სწორედ ის სხ, რომელსაც იგი გადაეცა და არა სხვა რომელიმე.
5. ადზ-ზე მიმოსვლის, აფრენის, დაფრენის, მოქმედი ადზ-ს გადაკვეთისა და გათავისუფლების შესახებ მეთვალყურის ყველა ბრძანება მეორდება. მარშრუტზე სამეთვალყურეო მომსახურების ნებართვა ყოველთვის მეორდება, თუ ამის თაობაზე არ არის სმმ-ს შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს სხვა მითითება. ამ შემთხვევაში ნებართვის მიღება დასტურდება ცალსახად. მარშრუტზე ფრენის ნებართვა მოიცავს:
ა) ნებართვის მოქმედების საზღვარს (დანიშნულების აეროდრომი, საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონი, განცალკევებული მიმყვანი რადიოსადგური);
ბ) ფრენის მარშრუტს (როგორც წესი, წარდგენილია მარშრუტის ფრენის გეგმის შესაბამისად, ამ შემთხვევაში გამოიყენება ფრაზა «ფრენის გეგმის თანახმად. თუ ფრენის გეგმით აღწერილი მარშრუტი შეიცვლება, აუცილებელია განისაზღვროს ფრენის ზუსტი მარშრუტი;
გ) ფრენის ეშელონს სრული მარშრუტის ან მისი ნაწილისათვის (აუცილებლობისას, ეშელონის შეცვლას);
დ) ნებისმიერ აუცილებელ მითითებას და ინფორმაციას სხვა საკითხებზე (სფწ-ით გასვლის სტანდარტული სქემის დასახელება, სამეთვალყურეო პუნქტების სამუშაო სიხშირეები და სხვა);
ე) მოპასუხის კოდს (SQUAWK).
შენიშვნა : როგორც წესი, დგინდება გაფრენის სტანდარტული გამოქვეყნებული მარშრუტები. გაფრენის არასტანდარტული მარშრუტის შემთხვევაში, უნდა განისაზღვროს გაფრენის დაწვრილებითი პროცედურები, რომელიც მოიცავს შემდეგ პუნქტებს: ბრუნის მიმართულება აფრენის შემდეგ, რადიალი, კურსი და რკალი; საწყისი სიმაღლე.
GEO-621, CLEARED TO TASHKENT VIA FLIGHT PLANNED ROUTE FL 280,
SQUAWK 6741
GEO-621 CLEARED TO TASHKENT VIA FLIGHT PLANED ROUTE, FL 280, SQUAWK 6741
24204,WHEN AIRBORNE TURN RIGHT, LEAVE CONTROL ZONE VIA ROUTE
TBILISI-SARTICHALA
AFTER AIRBORNE RIGHT TURN VIA ROUTE TBILISI-SARTICHALA,24204
6. მოქმედი ადზ-ის, ფრენის კურსის, სიჩქარისა და ეშელონის, სიმაღლის საზომისა და მმრლ-ის კოდების დაყენების შესახებ მითითებები ყოველთვის მეორდება.
7. სხვა მითითებები და ნებართვები (მათ შორის პირობითი ნებართვები) მეორდება ან დასტურდება იმგვარად, რომ ეჭვსგარეშეა მათი სწორად გაგება და სამოქმედოდ მიღება.
8. მიღებული შეტყობინების გამეორების შემდეგ, სხ-მ უნდა დაასახელოს თავისი მოსახმობი.
25540,CROSS ROUTE AT KARNO FL 70
CROSS ROUTE AT KARNO FL 70, 540
24204, NOLD POSITION
24204,HOLDING
204, CONTACT GROUND 119,0
119,0, 204
GEO-621, SQUAWK 6742
6742, GEO-621
9. თუ სხ არასწორად იმეორებს ნებართვას ან მითითებას, მაშინ მეთვალყურე წარმოსთქვავს სიტყვას NEGATIVE, რასაც მოსდევს სწორი ვარიანტი.
24204,QNH 1003
QNH 1013, 24204
NEGATIVE QNH,1003
QNH 1003, 204
10. თუ მეთვალყურეს საეჭვოდ მიაჩნია პილოტის მიერ სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს ნებართვის ან მითითების შესრულების შესაძლებლობა, მაშინ იგი ნებართვის ან მითითების გადაცემის შემდეგ წარმოსთქვავს ფრაზას IF UNABLE . . . ADVISE და შემდეგ სთავაზობს ალტერნატიულ ვარიანტს. თუ პილოტი მაინც იღებს ისეთ ნებართვას ან მითითებას, რომლის შესრულებაც არ შეუძლია, მაშინ ამის შესახებ უნდა აცნობოს მეთვალყურეს ფრაზით UNABLE და მიუთითოს მიზეზი.
GEO-621, TBILISI, CLEARED TO VETLA FL 290,CROSS MUKNRANI FL 150 OR ABOVE
TBILISI GEO-621, UNABLE CROSS MUKHRANI FL 150 DUE WEIGNT
მუხლი 14🔗. რადიოსატელეფონო კავშირის შემოწმების წესი
1. საცდელი გადაცემები უნდა წარიმართოს შემდეგი ფორმით:
ა) გამოსაძახებელი საავიაციო სადგურის ამოსაცნობი ინდექსი,
ბ) სხ-ს მოსახმობი,
გ) ფრაზა «კავშირის შემოწმება»,
დ) გამოყენებული სიხშირე.
2. პასუხი საცდელ გადაცემებზე უნდა იყოს შემდეგნაირი:
ა) გამომძახებელი სადგურის აღნიშვნა,
ბ) მოპასუხე სადგურის აღნიშვნა,
გ) ინფორმაცია გადაცემის სმენადობაზე.
3. გადაცემათა სმენადობა კლასიფიცირდება სმენადობის შემდეგი შკალით:
ა) გაუგებარია (Unreadable)
ბ) გასაგებია დროდადრო (Readable now and then)
გ) ძნელად გასაგებია (Readable but with difficulty)
დ) მესმის კარგად (Readable)
ე) მესმის ბრწყინვალედ (Perfectly readable).
TBILISI TOWER 25540, RADIO
CHECK 128,0
STATOION საLLING TBILISI TOWER, UNREADAVLE
ან
540, TOWER READ YOU 3,LOUD VACKGROUND WHISTLE
ან
540, TOWER READ YOU 5
4. თუ გამოძახების წინ, გადამცემის ან მიმღების მოსამართავად სახმელეთო სადგური საჭიროებს საცდელი სიგნალების გადაცემას, მაშინ ამ სიგნალების ხანგრძლივობამ არ უნდა გადააჭარბოს 10 წმ-ს და უნდა შესდგებოდეს რიცხვებისაგან (ONE, TWO, TREE და ა.შ.), რასაც მოსდევს შესამოწმებელი სიგნალის გადამცემი სადგურის რადიომოსახმობი.
თავი 3
ზოგადი ფრაზეოლოგია
მუხლი 15🔗. შესავალი
1. წინამდებარე სახელმძღვანელოში განხილული ფრაზეოლოგია შემუშავებულია ერთგვაროვანი რადიოსატელეფონო კავშირის წარმართვის მიზნით. რასაკვირველია, არამიზანშეწონილია ყოველი შესაძლო სიტუაციისათვის ფრაზეოლოგიური მაგალითის მოყვანა. მაგრამ, თუ შეტყობინების შედგენისას მკაცრად დავიცავთ სტანდარტულ ფრაზებს, მაშინ ნებისმიერი შესაძლო ორაზროვნება მინიმუმამდე იქნება დაყვანილი.
2. ზოგიერთი შემოკლება, მათი საყოველთაო სარგებლობის წყალობით, საავიაციო ტერმინოლოგიის ნაწილად იქცა, რის გამოც შესაძლებელია მათი გადაცემა შემადგენელი ასოების წარმოთქმით, სიტყვების ასო-ასო ალფავიტით გადაცემის გარეშე. მაგ.: ILS, QNH, RVR და ა.შ. (იხ. მუხლი 2🔗).
3. გადაცემების წარმართვისას, იმ პირობით, რომ ამასთან არ წარმოიქმნება რაიმე გაუგებრობა ან ორაზროვნება, შეიძლება გამოტოვებულ იქნეს შემდეგი სიტყვები:
ა) „მიწისპირა“ მიწისპირა ქარის მიმართულებასა და სიჩქარესთან მიმართებით,
ბ) „გრადუსები“რლს-ის კურსთან მიმართებით,
გ) „ხილვადობა“„ღრუბლები“, „სიმაღლე“ მეტეოროლოგიურ ცნობებში,
დ) „ჯექტოპასკალი“ მონაცემთა გადაცემისას სიმაღლის საზომის დასაყენებლად.
4. კავშირის წარმართვისას საჭიროა თავის არიდება ზრდილობის გამომხატველი სიტყვებით სარგებლობისაგან.
5. სიტყვა IMMEDIATELY გამოიყენება მხოლოდ უსაფრთხოების მიზნით, სასწრაფო ზომების მიღების აუცილებლობის შემთხვევაში.
მუხლი 16🔗. მითითებები სიმაღლეებზე
1. წინამდებარე თავში დაწვრილებითაა განხილული მხოლოდ ძირითადი მითითებები სიმაღლეებთან დაკავშირებით. უფრო ამომწურავი და საყოველთაოდ მიღებული ფრაზები მოცემულია შემდეგ თავებში.
2. სიმაღლის აღებასა და დაშვებაზე ნებართვის გადაცემისა და დამოწმებისას გამოყენებული ზუსტი ფრაზეოლოგია იცვლება საჰაერო მოძრაობის სიმჭიდროვეზე, მდგომარეობასა და ფრენის ხასიათზე დამოკიდებულებით. ამასთან, აუცილებელია ყურადღების გამახვილება, რათა არ წარმოიქმნას გაუგებრობა ფრენის ამ ეტაპებზე გამოყენებული ფრაზეოლოგიის გამო. მაგ.: ფრენის ეტაპისა და სიმაღლის საზომის დაყენების შესაბამისად, სიმაღლე შეიძლება მიეთითოს ფრენის აბსოლუტური ან ფარდობითი სიმაღლის ან ეშელონის სახით.
ა) ქვემოთ მოყვანილ მაგალითებში სიმაღლის აღებისა და დაშვების ოპერაციები ტოლმნიშვნელოვანია, ამიტომ მოცემულია ტიპური მაგალითები.
G-ABYF, RERORT LEVEL
G-ABYF, MAINTAINING 3000 FEET
G-ABYF, RERORT RASSING FL 80
G-ABYF, WILCO…G-ABYF, რაSSING FL 80
G-ABYF,MANTA IN 2500 FEET
MANITAINING 2500 FEET, G-ABYF
G-ABYF, CLIMB TO FL70
LEAVING 2000 FEETCLIMVING TO
FL 70, G-ABYF
G-ABYF, REQUEST DESCENT
G-ABYF, DESCEND TO FL 60
LEAVING FL 90 DESCENDING TO FL
60, G-ABYF
GEO-621, AFTER PASSING MUKHRANI DESCEND TO FL 80
AFTER MUKHRANI DESCEND TO FL 80,GEO-621
ბ) სიმაღლის აღებაზე ან დაშვებაზე მითითების გაცემის შემდეგ, პილოტს შეიძლება მიეცეს გაუქმების მითითება.
GEO-621, STOP DESCENT AT FL 150
STOR DESCENT AT FL 150,GEO-621
GEO-621, CONTINUE CLIMB TO FL 250
CLIMBING TO FL 250,GEO-621
GEO-621, RECLEARED FL 270
R ECLEARED FL 270,GEO-621
გ) საჰაერო მდგომარეობიდან გამომდინარე, ზოგჯერ შეიძლება მოითხოვოს სიმაღლის აღების ან დაშვების დაჩქარება.
GEO-621 EXPEDITE DESCENT TO FL 80
EXPEDITING DESCENT TO FL 80, GEO-621
GEO-621,CLIMB TO FL 240 EXPEDITE UNTIL PASSING FL 180
GEO-621, CLIMBING TO FL 240, EXPDITING UNTIL PASSING FL 180
ან GEO-621, UNABLE TO CLIMB FL 240
მუხლი 17🔗. ადგილმდებარეობის შესახებ მონაცემთა შეტყობინება
1. ადგილმდებარეობის შეტყობინება მოიცავს შემდეგ ინფორმაციას; ამ პუნქტის დ) ე) ვ) ქვეპუნქტები შეიძლება გამოტოვებულ იქნეს, თუ ამას ითვალისწინებს რეგიონული სააერნაოსნო შეთანხმებები:
ა) სხ-ის ამოსაცნობი ინდექსი;
ბ) ადგილმდებარეობა;
გ) დრო;
დ) სიმაღლე;
ე) მომდევნო პუნქტი და მისი გავლის დრო;
ვ) შემდეგი ძირითადი წერტილი.
2. დროის გადაცემისას, როგორც წესი, საჭიროა მხოლოდ წუთების მითითება. ყოველი ციფრი უნდა წარმოითქვას ცალ-ცალკე. თუმცა, თუ არსებობს გაუგებრობის წარმოქმნის ალბათობა, საჭიროა მიეთითოს საათიც.
GEO-621,GUSLI 11.47,FL 330, ALI 57, MUKHRANI NEXT
GEO-621,ROGER
3. თუ ფრენის მიმდინარეობისას მიღებულია საკმაო ინფორმაცია სხვა წყაროებიდან, როგორიცაა მაგ.: მიმოხილვითი რლს, სხ შეიძლება გათავისუფლდეს ადგილმდებარეობის სავალდებულო შეტყობინებისაგან.
GEO-621, NEXT REPORT VETLA
GEO-621, WILCO
GEO-621, OMIT POSITION REPORTS UNTIL FIR BOUNDARY
GEO-621, WILCO
GEO-621, RESUME POSITION REPORTING
GEO-621, WILCO
მუხლი 18🔗. ფრენის გეგმა
1. პილოტს შეუძლია ფრენის გეგმა ფრენის მიმდინარეობისას წარუდგინოს სმმ-ს ორგანოს, თუმცა ამ მიზნისათვის უნდა მოერიდოს საჯაერო მოძრაობის მართვის გადატვირთული არხებით სარგებლობას. დაწვრილებითი ინფორმაცია უნდა გადაიცეს ფრენის გეგმის ფორმატის შესაბამისად.
TBILISI GROUND, GEO-621 REQUEST FILE FLICHT PLAN
GEO-621, TBILISI GROUND READY TO COPY
2.ფრენისას პილოტს შეუძლია სფწ-დან გადავიდეს ვფწ-ზე.
TBILISI CONTRO, 25540 CANCELLING IFR FLICHT PLAN. PROCEEDING VFR
ESTIMATING MUKHRANI AT 1732
25540,IFR FLICHT PLAN CANCELLED AT 47. CONTACT TBILISI INFORMATION 120,0
3. თუ პილოტმა სმმ-ს ორგანოს აცნობა სფწ-ით ფრენიდან ვფწ-ზე გადასვლის გადაწყვეტილება, მაშინ სმმ-ს ორგანო ვალდებულია პილოტს მიაწოდოს სრული მეტეოროლოგიური ინფორმაცია, რომელიც იძლევა საფუძველს იმისა, რომ შეუძლებელია ვიზუალურ მეტეოროლოგიურ პირობებში ფრენის შესრულება.
G-ABYF, IMს REPORTED IN THE VICINITY OF MUKHRANI
G-YF, ROGER, MAINTAINING IFR
მუხლი 19🔗. მითითებები სიჩქარეების შესახებ
სიჩქარეების შესახებ მითითებები შეიძლება გადაიცეს შემდეგი ფორმით:
REPORT SPEED (MACH NUMBER)
MAINTAIN SPEED/figure/ KNOTS(MAX NUMBER)/figure/
MAINTAIN SPEED/figure/ KNOTS OR MORE (LESS)
MAINTAIN MACH NUMBER /figure/ OR MORE (LESS)
MAINTAIN SPEED/figure/ KILOMETERS PER HOUR
MAINTAIN PRESENT SPEED (MAX NUMBER)
INCREASE (REDUSE) SPEED TO /figure/ KNOTS (KILOMETERS PER HOUR)
INCREASE (REDUSE) SPEED BY /figure/ KNOTS (KILOMETERS PER HOUR)
INCREASE (REDUSE) MAX NUMBER TO /figure/
RESUME NORMAL SPEED
NO SPEED RESTRICTIONS
თავი 4
სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი
საჰაერო ხომალდი
მუხლი 20🔗. შესავალი
მეთვალყურემ არ უნდა გადასცეს არანაირი შეტყობინება სხ-ს, თუ იგი ასრულებს აფრენას, იმყოფება დასაფრენად შესვლის დასკვნით საფეხურზე ან ასრულებს გარბენს დაფრენისას, რადგან ამან შეიძლება გამოიწვიოს პილოტის ყურადღების გაფანტვა ეკიპაჟის ყველაზე დიდი დატვირთვის მომენტში. გამონაკლისს წარმოადგენს უსაფრთხოების თვალსაზრისით გაკეთებული შეტყობინება.
მუხლი 21🔗. ინფორმაცია გაფრენაზე და ძრავების ამუშავების წესი
1. თუ აეროდრომის რაიონში არ ხორციელდება ინფორმაციის ავტომატური გადაცემა (ATIS), პილოტს, ძრავების ამუშავებაზე ნებართვის მოთხოვნამდე, შეუძლია მოითხოვოს აეროდრომის მიმდინარე ინფორმაცია.
TBILISI GROUND, GEO-621 TO FRANKFURT, REQUEST DEPARTURE
INFORMATION
GEO-621, DEPARTURE RUNWAY 31L, WIND 290 DEGREES4 KNOTS, QNH 1022,
TEMPERATURE MINUS 2,DEW POINT MINUS 3,RVR 550 METRES
2. ძრავების ამუშავებაზე მოთხოვნა, ჩვეულებრივ, კეთდება სამეთვალყურეო მომსახურების დაგეგმვის გაიოლებისა და ხმელეთზე მომლოდინე სხ-ების მიერ საწვავის გადაჭარბებული ხარჯის აცილების მიზნით. პილოტი ამ მოთხოვნასთან ერთად იტყობინება სხ-ს ადგილმდებარეობას და ადასტურებს აეროდრომის რაიონში ინფორმაციის ავტომატური გადაცემის სამსახურის მონაცემების მიღებას. თუ სხ-ის გაფრენა ფერხდება, მეთვალყურე ჩვეულებრივ მიუთითებს ძრავების ამუშავების დროს ან ითხოვს ძრავების ამუშავების შეყოვნებას.
TBILISI GROUND GEO-621, STAND 14 REQUEST START UP, INFORMATION
"BRAVO"
GEO-621, TBILISI GROUND, START UP APPROVED,QNH 1009 TIME 04 AND HALF
ან
GEO-621, START UP AT 35,QNH 1009 TIME 04 AND HALF
ან
GEO-621,EXPECT DTPARTURE 49,START UP AT OWN DISCRETI0N, QNH 1009
TIME 04 AND HALF
3. პილოტი, მიიღებს რა სამეთვალყურეო მომსახურების ნებართვას, ახორციელებს ძრავების ამუშავებას სახმელეთო ბრიგადის (საჭიროებისდა მიხედვით) დახმარებით.
P- READY TO START UP
T- START UP NUMBER ONE
P- START UP NUMBER ONE
მუხლი 22🔗. სხ-ის ბუქსირზე აყვანა ბოლოთი წინ
1. ბევრ აეროდრომზე, სადაც ექსპლუატირდება დიდი სხ-ები, სადგომზე ადგილის ეკონომიის მიზნით, სხ-ებს აყენებენ წინა ნაწილით აეროვაგზლისკენ. გასაფრენი მანევრის დაწყებამდე ხდება სხ-ის ბუქსირით გამოყვანა ბოლოთი წინ. ბუქსირზე აყვანის მოთხოვნა გადაეცემა სმმ-ს ან ბაქანზე მოძრაობის მართვის ადმინისტრაციულ სამეთვალყურეო სამსახურს, ადგილობრივი წესების შესაბამისად.
TBILISI GROUND, GEO-621 STAND 27 REQUEST PUSHBACK
GEO-621, TBILISI GROUND, PUSHVACK APPROVED
ან
GEO-621, STANDBY, EXPECT ONE MINUTE DELAY DUE B-747 TAXING BENIND
2. ბუქსირზე აყვანის საკოორდინაციოდ, პილოტმა და სახმელეთო ბრიგადამ უნდა ისარგებლოს შემდეგი ფრაზეოლოგიით:
P- READY FOR PUSHBACk
T- CONFIRM BRAKES RELEASED
P- BRAKES RELEASED
T-COMMENCING PUSHBACK
T-PUSHBACK COMPLETED,
CONFIRM BRACES SET
P - BRAKES SET: DISCOCONNECT
T-DISCONNECTING STANDBY FOR
VISUAL SIGNAL AT YOUR LEFT
P-ROGER
3. მანევრის დამთავრების შემდეგ, სახმელეთო ბრიგადა პილოტს ვიზუალური სიგნალით ანიშნებს, რომ სხ-ს შეუძლია მიმოსვლის შესრულება. თუ პილოტს სურს მანევრის შეწყვეტა რომელიმე ეტაპზე, უნდა წარმოსთქვას ფრაზა STOP PUSHBACK.
მუხლი 23🔗. მითითებები მიმოსვლაზე
1. მიმოსვლაზე მეთვალყურის მითითებები ყოველთვის შეიცავს ცნობას ნებართვის მოქმედების საზღვრის შესახებ, რომელიც წარმოადგენს სხ-ს სავალდებულო გაჩერების ადგილს მომდევნო ნებართვის მიღების მოლოდინში. გამფრენი სხ-თვის ნებართვის მოქმედების საზღვარს, როგორც წესი, წარმოადგენს მოქმედ ადზ-თან მოცდის ადგილი, თუმცა ეს შეიძლება იყოს აეროდრომის ნებისმიერი ადგილი მოძრაობის პრევალირებულ პირობებზე დამოკიდებულებით.
TBILISI TOWER, 25540 MI-8 AT THE SOUTH SIDE HANGARS REQUEST TAXI FOR VFR FLIGHT
25540,TAXI VIA TAXIWAY 4 TO PLACE FOR DEPARTURE, QNH 1010
TIME 35
540,QNH 1010 REQUEST RUNWAY 13R
540,REKLEARED HOLDING POSITION RUNWAY 13 R, TAXI BEHIND BE-20
COMING FROM YOUR LEFT
540, HOLDING როSITION RUNWAY 13R TRAFFIC IN SIGHT
2. ჰაერში მოძრაობისას:
25540,REQUEST AIR-TAXING FROM STAND TO PLACE FOR DEPARTURE
25540, AIR-TAXI TO PLACE FOR DEPARTURE
TBILISI TOWER, G-ABYF BE-20 AT THE FUEL STATION VFR TO TELAVI REQUEST TAXI
G-ABYF, WIND CALM QNH 1012,TIME 21 TAXI VIA TAXIWAY 4 AND 1 TO ნ0LDING
POSITION RUNWAY 13R
RUNWAY 13 R QNH 1012,REQUEST RUNWAY 31 L AND BACKTRACK, G-YF
G-ABYF,APPROVED RUNWAY 31L TAXI BACKTRACK AND LINE UP RUNWAY 31L
GEO-621, EXPEDITE TAXI, TRAFFIC ON FINAL RUNWAY 31L
GEO-621, EXPEDITING GEO-621, RUNWAY 31R VACATED
3. იმ შემთხვევაში, როდესაც სხ ადასტურებს ATIS-ის გადაცემების მიღებას, მაშინ მეთვალყურე, მიმოსვლაზე მითითებების მიცემისას, ვალდებული არ არის პილოტს გადასცეს გაფრენის ინფორმაცია.
TBILISI GROUND, GEO-621 REQUEST TAXI, INFORMATION "CHARLIE"
GEO-621,TAXI TO HOLDING POSITION RUNWAY 31L GIVE WAY TO B-737
PASSING LEFT TO RIGHT
GEO-621, HOLDING POSITION RUNWAY 31L, TRAFFIC IN SIGHT
მუხლი 24🔗. მითითებები აფრენის შესახებ
1. აფრენაზე ნებართვის გაცემის და დამოწმებისას არასწორმა გაგებამ შეიძლება იქონიოს სერიოზული შედეგები. ამიტომ აუცილებელია განსაკუთრებული ყურადღება მიექცეს ფრაზეოლოგიას აფრენის წინ შესრულებული მანევრებისას, რათა იგი გაგებული არ იყოს როგორც ნებართვა აფრენაზე.
2. ზოგიერთ სხ-ს გაფრენის წინ შეიძლება ესაჭიროებოდეს ძრავების მოსინჯვა და ამიტომ მოცდის ადგილზე მისვლისას ყოველთვის არ არის მზად ასაფრენად.
GEO-621, ARE YOU READY FOR DEPARTURE?
GEO-621,READY
GEO-621, LINE UP RW 31L
GEO-621, LINING UP RW 31L
3. მეთვალყურემ არანაირი ინფორმაცია არ უნდა გადასცეს სხ-ს აფრენისას ან სიმაღლის აღების საწყის ეტაპზე, გარდა ავარიული მდგომარეობის წარმოქმნის შემთხვევებისა.
GEO-621, READY FOR DEPARTURE
GEO-621,CLEARED FOR TAKE-OFF RW 31L WIND 330 DEGREES 5 KNOTS
CLEARED FOR TAKE-OFF, G-621
4. მოძრაობის პირობებიდან გამომდინარე, სხ-ს შეიძლება ებრძანოს აფრენის დაუყოვნებელი შესრულება ადზ-ს ღერძის გასწვრივი მდებარეობის დაკავებისთანავე.
GEO-621, ARE YOU READY FOR IMMEDIATE DEPARTURE?
GEO-621, AFFIRM
GEO-621, LINE UP RW 31L
GEO-621, LINING UP RW 31L
GEO-621, CLEARED FOR TAKE-OFF RW 31L WIND 330 DEGREES 5 KN
GEO-621, TAKING OFF
5. ცუდი ხილვადობის პირობებში, მეთვალყურემ შეიძლება მოსთხოვოს პილოტს მიწიდან მოწყვეტის დროის შეტყობინება.
GEO-621,CLEARED FOR TAKE-OFF RW 31L WIND 330 DEGREES 5 KN REPORT AIRBORNE
CLEARED FOR TAKE-OFF WILCO,GEO-621
GEO-621, AIRBORNE 57
GEO-621,CONTACT RADAR 122,0
122,0 GEO-621
6. თუ ექსპლუატირდება რამდენიმე ადზ და არის ალბათობა იმისა, რომ პილოტი დარწმუნებული არ არის, თუ რომელი ადზ-ით ისარგებლოს, მაშინ აფრენის ნებართვაში უნდა მიეთითოს ადზ-ის ნომერი.
GEO-621,CLEARED FOR TAKE-OFF RW 31L WIND 330 DEGREES 5 KN
CLEARED FOR, TAKE-OFF GEO-621
7. აფრენის ნებართვასთან ერთად შეიძლება გაიცეს ადგილობრივი მითითება გაფრენაზე. ამგვარი მითითებები ჩვეულებრივ კეთდება აეროდრომის ფარგლებში მფრენი სხ-ების ეშელონირების მიზნით.
GEO-621,CLEARED FOR TAKE-OFF RW 31L WIND 330 DEGREES 5 KN CLIMB
STRAIGHT AHEAD 2500 FEET
STRAIGHT AHEAD 2500 FEET GEO-621
G-ABYF, RეQUEST LEFT TURN WHEN AIRBORNE
G-YF, GLEARED FOR TAKE-OFF LEFT TURN
G-YF, ROGER, TAKING OFF
8. ზოგჯერ, საჰაერო მოძრაობის მოვლენების მოულოდნელი განვითარების ან სხ-ს აფრენის გაუთვალისწინებელი შეყოვნების გამო, აუცილებელია აფრენაზე ნებართვის გაუქმება ან ადზ-ის სასწრაფო გათავისუფლება დაფრენის უზრუნველსაყოფად.
GEO-621, TAKE–OFF IMMEDIATELY OR VACATE RUNWAY
TAKING OFF, GEO-621
G-ABYF, HOLD POSITION,CANCEL TAKE–OFF I SAY AGAIN CANCEL TAKE–OFF VEHICLE ON RUNWAY
HOLDING,G-YF
9. თუ სხ-მა დაიწყო გარბენი და სახიფათო ვითარების აღმოფხვრის მიზნით, იქმნება აფრენის შეწყვეტის აუცილებლობა, მას უნდა მიეცეს მითითება დაუყოვნებელ შეჩერებაზე. ასეთი მითითება და მოსახმობი მეორდება.
GEO-621,STOP IMMEDIATELY, GEO-621 STOP IMMEDIATELY
GEO-621,STOPPING
10. თუ პილოტი წყვეტს აფრენას, მაშინ მან, შეძლებისდაგვარად, დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს ამის შესახებ სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტს და, აუცილებლობისას, მოითხოვოს დახმარება ან მითითებები მიმოსვლაზე.
GEO-621,STOOPNG
GEO-621,ROGER
GEO-621, REQUEST RETURN TO RAMR
GEO-621,VACATE RUNWAY TW 5 CONTACT GROUND 119,0
GEO-621, TW 5,CONTACT 119,0
მუხლი 25🔗. სააეროდრომო ფრენის წრე
1. მოთხოვნა ფრენის წრის დაკავებაზე მითითებების მისაღებად გადაიცემა წინასწარ, რათა დაიგეგმოს წრის დაკავება სხვა სხ-ების გათვალისწინებით. თუ ფრენის წრე წარმოადგენს მარჯვენა წრით დასაფრენად შესვლის მარშრუტს, მაშინ სავალდებულოა ამის მითითება. მარცხენა წრით დასაფრენად შესვლის მარშრუტის მითითება აუცილებელი არ არის, თუმცა ამის აღნიშვნა შეიძლება მიზანშეწონილი იყოს იქ, სადაც წრის მიმართულება პერიოდულად იცვლება და ცოტა ხნის წინ შეიცვალა.
2. აეროდრომის რაიონში ინფორმაციის ავტომატური გადაცემის სამსახურის (ATIS) არსებობისას, მისი შეტყობინებების მიღება უნდა დადასტურდეს აეროდრომის საწყისი გამოძახებისას.
TBILISI TOWER, G-ABYF MILES NORTH 2500 FEET, INFORMATION
BRAVO, FOR LANDING
G-ABYF,JOIN DOWNWIND RW 31L WIND 270 DEGREES 5 KNOTS, QNH 1012
RUNWAY 31L QNH 1012,G-YF
G-YF, TRAFFIC TU-134 TAKING ოFF აND TU-154 DOWNWIND
G-YF,ROGER
3. მოძრაობის პრივალირებულ პირობებსა და სხ-ს მოფრენის მიმართულებაზე დამოკიდებულებით, შესაძლებელია გაიცეს დასაფრენად პირდაპირი შესვლის ნაბართვა.
TBILISI TOWER, G-ABYF 10 MILES NORTH 3000 FEET FOR LANDING
G-ABYF, MAKE STRAIGT-IN APPROACH RUNWAY 13 RIGHT, WIND 190 DEGREES
5 KNOTS,QNH 1009
G-YF, STRAIGHT-IN RUNWAY 13 R, QNH 1009
4. პილოტი, მოძრაობის წრეში შესვლისას, პერიოდულად იძლევა შეტყობინებას ადგილობრივი წესების შესაბამისად.
G-ABYF, DOWNWIND
G-YF, NUMBER 2 FOLLOW THE TU-154 ON BASE REPORT TRAFFIC IN SIGHT
G-YF, NUMBER 2,TRAFFIC IN SIGHT G-YF, BASE
G-ABYF, REPORT FINAL
G-YF, ROGER G-YF,FINAL
G-YF, CONTINUE APPROACH
5. წრეში მოძრაობის კოორდინირების მიზნით, შეიძლება წარმოიშვას შეყოვნების ან დაჩქარების მითითების გაცემის საჭიროება.
G-ABYF, EXTEND DOWNWIND (MAKE LONG APPROACH) NUMBER 2 FOLLOW TU-154, 4 MILES FINAL
NUMBER 2 TUPOLEV IN SIGHT, G-YF
G-YF,NUMBER 1 MAKE SHORT APPROACH TU-134 5 MILES FINAL
SHORT APPROACH, G-YF
მუხლი 26🔗. დასაფრენად შესვლის დასკვნითი საფეხური და დაფრენა
1. დასაფრენად შესვლის დასკვნით საფეხურზე ბრუნისას, როდესაც ბრუნი სრულდება მიწასთან შეხების წერტილიდან 7 კმ-მდე (4 ზღვის მილი) მანძილზე, გადაიცემა შეტყობინება FINAL. როდესაც ბრუნი სრულდება უფრო მეტი დაშორებით, მაშინ გადაიცემა შეტყობინება LONG FINAL. თუ სხ დაფრენას ასრულებს დასაფრენი სწორიდან მიწასთან შეხების წერტილიდან 15 კმ-ის (8 ზღვის მილი) დაშორებით, გადაიცემა შეტყობინება LONG FINAL. თუ ამ დროისათვის არ არის დაფრენის ნებართვა, მაშინ მიწასთან შეხების წერტილიდან 7 კმ-ის (4 ზღვის მილი) დაშორებით გადაიცემა შეტყობინება FINAL.
GEO-621, LONG FINAL
GEO-621, CONTINUE APPROACH
GEO-621 GEO-621, FINAL
GEO-621, RW 31L CLEARED TO LAND WIND 270 DEGREES 20 KNOTS
CLEARED TO LAND, GEO-621
2. მიწიდან სხ-ს ვიზუალური დათვალიერების მიზნით, პილოტს შეუძლია მოითხოვოს სამეთვალყურეო ან სხვა სადამკვირვებლო პუნქტის გადაფრენა.
GEO-621, REQUEST LOW PASS UNSAFE LEFT GEAR INDICATION
GEO-621, CLEARED LOW PASS RUNWAY 31L NOT BELOW 500 FEET
REPORT FINAL
RUNWAY 31L NOT BELOW 500 FEET, GEO-621
3. თუ მცირე სიმაღლეზე გადაფრენა ხორციელდება შასის დათვალიერების მიზნით, მაშინ მისი მდგომარეობის აღწერა შეიძლება შემდეგი ერთ-ერთი პასუხით, თუმცა ეს მაგალითები ამომწურავი არ არის.
ა) LANDING GEAR APPEARS DOWN;
ბ) RIGHT (or LEFT, or NOSE) WHEEL APPEARS UP (or DOWN);
გ) WHEELS APPEAR UP;
დ) RIGHT (or LEFT, or NOSE) WHEEL DOES NOT APPEAR UP (or DOWN).
4. პილოტს წვრთნის მიზნით, შეუძლია მოითხოვოს დასაფრენად შესვლა ადზ-ის კურსით ან მისი პარალელური კურსით დაფრენის გარეშე.
GEO-621, REQUEST LOW APPROACN RUNWAY 13R FOR TRAINING
GEO-621, CLEARED LOW APPROACH RUNWაY 13R NOT BELOW 250 FEET,
REPORT FINAL
RUNWAY 13R NOT BELOW 250 FEET, GEO-621
5. მიმოსვლაზე დროის ეკონომიის მიზნით, მოძრაობის წრეში საწვრთნელი ფრენისას, პილოტს შეუძლია მოითხოვოს ნებართვა TOUCH AND GO, ანუ სხ ასრულებს დაფრენას, გარბენს და აფრენას შეჩერების გარეშე.
G-ABYF, REQUEST TOUCH AND GO
G-ABYF, CLEARED TOUCH AND GO
CLEARED TOUCN AND G0,G-YF
ან
G-ABYF, UNABLE TO APPROVE DUE TRAFFIC CONGESTION MAKE FULL STOP
RW 31 L CLEARED TO LAND
CLEARED TO LAND FOR FULL STOR,G-YF
ან
G-YF, MAKE ANOTHER CIRCUIT REPORT DOWNWIND
G-YF, WILCO
მუხლი 27🔗. მეორე წრეზე წასვლა
1. მეორე წრეზე წასვლის მითითება შეიძლება გაიცეს საშიში მდგომარეობის აღმოფხვრის მიზნით. მეორე წრეზე წასვლისას ეკიპაჟის დატვირთვა გარდაუვლად იზრდება. ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელიც მიეწოდება სხ-ს მეორე წრეზე წასვლისას, უნდა იყოს მოკლე და მინიმუმამდე დაყვანილი.
GEO-621, G0 AROUND, AIRCRAFT ON THE RUNWAY
GEO-621,G0ING AROUND
2. თუ არ არის სხვა მითითება, სხ, რომელიც ასრულებს დასაფრენად სახელსაწყო შესვლას, წავა მეორე წრეზე, ხოლო ვფწ-ით მფრენი სხ - შეასრულებს ჩვეულებრივ ფრენას მოძრაობის წრეში.
3. პილოტის ინიციატივით მეორე წრეზე წასვლისას, გადაიცემა ფრაზა GOING AROUND.
G-YF, GOING AROUND
G-YF, REPORT DOWNWIND
მუხლი 28🔗. დაფრენის შემდეგ
1. გარდა უკიდურესი აუცილებლობისა, მეთვალყურემ გარბენის დამთავრებამდე პილოტს არ უნდა მისცეს არანაირი მითითება მიმოსვლაზე. თუ არ არის მითითება, პილოტი ადზ-ს გათავისუფლებამდე რჩება სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტის სიხშირეზე.
GEO-621, VACATE LEFT TW 6
GEO-621, ROGER
GEO-621, WHEN VACATED CONTACT GROUND 119,0
119,0, GEO-621
TBILISI GROUND, GEO-621 RUNWAY VACATED
GEO-621, TAXI TO STAND 15, VIA TAXIWAY 4
TAXIWAY 4,STAND 15,GEO-621
მუხლი 29🔗. მნიშვნელოვანი სააეროდრომო ინფორმაცია
1. მნიშვნელოვან სააეროდრომო ინფორმაციად ითვლება ცნობები სამანევრო ფართობსა და მის ტექნიკურ საშუალებებზე, რაც აუცილებელია სხ-ს უსაფრთხო ექსპლუატაციისათვის. სააეროდრომო ინფორმაცია, შეძლებისდაგვარად, უნდა გადაიცეს ძრავების ამუშავებამდე ან მიმოსვლამდე და დასაფრენად შესვლის დასკვნით საფეხურამდე. იგი მოიცავს შემდეგ ცნობებს:
ა) სამანევრო ფართობზე ან მის უშუალო სიახლოვეს მიმდინარე სამშენებლო სამუშაოები ან ტექნიკურ მომსახურებაზე გაწეული სამუშაოები;
ბ) ადზ-ს ან სამიმოსვლო ბილიკის (სბ) ზედაპირზე უსწორმასწორობები ან ბზარები, აღნიშნულია ის თუ არა;
გ) თოვლი ან ყინული ადზ-ზე ან სბ-ზე;
დ) წყალი ადზ-ზე;
ე) თოვლის ნამქერი ან ქარხვეტი ადზ-ს ან სბ-ს ნაპირებზე;
ვ) საფრთხის სხვა დროებითი სახეები, ბაქანზე სხ-ებისა და ხმელეთზე ან ჰაერში ფრინველების ჩათვლით.
ზ) სააეროდრომო ნათურების სისტემის ნაწილობრივი ან სრული მტყუნება ან გაუმართაობა;
თ) სხვა ნებისმიერი შესაბამისი ინფორმაცია.
GEO-621, CAUTION CONSTRUCTION WORK ADJACENT TO RW 31L … WORK IN PROGRESS AHEAD NORTH SIDE OF TW 4
... TW სეNტეRLINე LIGHTING UNSERVICEABLE
...PAPI RW 31L UNSERVICEABLE
...LARGე FLOCK OF BIRDS NORTH OF RW 31L NEAR TAXIWAY 3
...ILS 13R UNSERVICEABLE…
...RW CONDITIONS 13 R:AVAILAVLE
WIDTH 32 METRES, COVERED WITH THIN RATCES OF ICE, BRAK ING ACTION
POOR SNOW UP TO 30 CM ALONG EDGES
თავი 5
სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი
ავტოსატრანსპორტო საშუალებები
მუხლი 30🔗. შესავალი
1. სხ-ის სიახლოვეს მომუშავე ავტოტრანსპორტის მძღოლი ვალდებულია გამოავლინოს მაქსიმალური ყურადღება და სრულად დაიცვას სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანოს მითითებები და ადგილობრივი წესები.
2. რადიოსატელეფონო კავშირის წარმართვის ზუსტი წესების დაცვა სავალდებულოა ყველა მომხმარებლის მიერ. სამუშაო ფართობზე მყოფი ყოველი ავტოტრანსპორტის მძღოლი ვალდებულია ახორციელებდეს ეთერის განუწყვეტელ მოსმენას არა მარტო დამატებითი მითითებების მისაღებად სამეთვალყურეო პუნქტიდან, არამედ ასევე სხვა საშუალებების მიმდინარე და დაგეგმილი გადაადგილების შესახებ ინფორმაციის მისაღებადაც, რითაც უზრუნველყოფს შეჯახების რისკის შემცირებას.
მუხლი 31🔗. მითითებები გადაადგილებაზე
1. საწყისი გამოძახებისას მძღოლმა უნდა დაასახელოს ავტოტრანსპორტის მოსახმობი, თავისი ადგილმდებარეობა და დანიშნულების ადგილი (და შესაძლოა საჭირო მარშრუტი).
GROUND, AERODROME VEHICLE 822, AT THE HANGAR, REQUEST PROCEED TO THE WORK SITE ON TW 4.
AERODROME VEHICLE 822, PROCEED TO TW 4.
2. თუ მეთვალყურე საკმაოდ დაკავებულია მითითების გასაცემად, მაშინ იგი პასუხობს «დაიცადეთ». ეს ნიშნავს, რომ მძღოლი უნდა დაელოდოს მეთვალყურის გამოძახებას. მძღოლი არ იწყებს მოძრაობას ნებართვის მიღებამდე.
TOWER, AERODROME VEHICLE 822, ON TW 4, REQUEST PROCEED TO THE THRESHOLD RW 31L TO COMMENCE WORK
AERODROME VEHICLE 822, FOLLOW TW 2, CROSS RW 31R, HOLD SHORT OF RW 31L
AERODROME VEHICLE 822, TW 2, CROSS RW 31R AND HOLD SHORT OF RW 31L
3. ბაქანზე გადაადგილების ნებართვა შეიძლება მოიცავდეს ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველმყოფ ყველა აუცილებელ მითითებას სხვა სატრანსპორტო საშუალებების გადაადგილებაზე.
GROUND, FUEL TANKER 5, STAND 21, REQUEST PROCEED TO STAND 26
FUEL TANKER 5, GIVE WAY TO B-737 ON YOUR RIGHT THEN PROCEED TO STAND 26. CAUTION, JET BLAST
FUEL TANKER 5, ROGER
მუხლი 32🔗. ადზ-ის გადაკვეთა
1. მძღოლმა არავითარ შემთხვევაში არ უნდა გადაკვეთოს ადზ, სანამ არ მიიღებს და არ დაადასტურებს ნებართვას. შეტყობინება ადზ-ს გათავისუფლებაზე არ გაიცემა მანამ, სანამ სატრანსპორტო საშუალება (და ბუქსირი) არ გაათავისუფლებს გარკვეული ადზ-ის ფართობს. მძღოლი ითხოვს საფრენი ზოლის გადაკვეთის ნებართვას უსაფრთხოების გვერდითა ზოლთან (სარადიოშუქურო სისტემის კრიტიკული არის საზღვართან) მისვლამდე, გაჩერების შემდეგ.
TOWER, AERODROME VEHICLE 822, ON TW 2, REQUEST CROSS RW 31R
AERODROME VEHICLE 822, CROSS RW 31L, REPORT VACATED
AERODROME VEHICLE 822, CROSSING RW 31L AERODROME VEHICLE 822, RW VACATED
2. თუ სატრანსპორტო საშუალება იმყოფება ადზ-ზე და მოსალოდნელია სხ-ს დაფრენა ან აფრენა, მაშინ ამ სატრანსპორტო საშუალებას მიეთითება ადზ-ს გათავისუფლება.
AERODROME VEHICLE 822, VACATE RW 31L VIA TW 6, REPORT VACATED
AERODROME VEHICLE 822, WILCO AERODROME VEHICLE 822, RW VACATED
AERODROME VEHICLE 822, ROGER
მუხლი 33🔗. სხ-ის ბუქსირზე ამყვანი სატრანსპორტო საშუალებები
GROUND, TOW UNIT 9, REQUEST TOW B-737 FROM STAND 20 TO STAND 25
TOW UNIT 9, TOWING TO STAND 25 APPROVED ON TW 4
GROUND, TOW UNIT 9, REQUEST TOW B-737 FROM THE HANGAR TO STAND 25
TOW UNIT 9, USE TW 4
TOW UNIT 9, TW 4
მუხლი 34🔗. სააეროდრომო საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურება
1. სააეროდრომო საფრენოსნო-საინფორმაციო მომსახურება (სსსმ) უზრუნველყოფს სააეროდრომო სამეთვალყურეო არეში (სსა) და აეროდრომზე შემსვლელი სხ-ების საინფორმაციო მომსახურებას. უსაფრთხო და ეფექტური ფრენის განხორციელების მიზნით, პილოტისათვის გადაცემული ინფორმაცია უნდა იყოს სწორი, მკაფიო და არაორაზროვანი. სამანევრო არეში სხ-ის, ტრანსპორტისა და ცალკეული პირების გადაადგილების ნებართვა, ასევე ბაქანზე მოძრავ სხ-ებს ან სსა-ში შემსვლელ სხ-ებს ნებართვა ეძლევა ან უუქმდება აეროდრომზე პასუხისმგებელი პირის მიერ. სსსმ ნებართვას იძლევა ამ პირის სახელით.
2. სახმელეთო მოძრაობისას და აფრენისას სარგებლობენ შემდეგი ფრაზეოლოგიით
ა) სამიმოსვლოდ მზადყოფნისას
G-ABYF, TAXI TO HOLDING POSITION, RUNWAY 31 CIRCUIT DIRECTION LEFT,
QNH 1019, REPORT READY FOR DEPARTURE.
ან
NEGATIVE I WILL CALL YOU
ან
AFTER THE BE-20, COMMING FROM YOUR
LEFT, TAXI TO HOLDING POSITION
ბ) სხ ან სატრანსპორტო საშუალება ითხოვს მუშა ადზ-ს გადაკვეთას
G-ABYF, CROSS AND REPORT VACATED
ან
G-ABYF, AFTER THE LANDING/DEPARTING
YAK-40 CROSS AND REPORT VACATED
გ) მუშა ადზ-ის გადაკვეთის აკრძალვისას
G-ABYF, NEGATIVE- I WILL CALL YOU
დ) სხ ითხოვს აფრენას
TAKE-OFF AT YOUR DISCRETION (traffic Information)
ან
LINE UP-OVER (LINE UP AND WAIT)
ან
NEGATIVE, I WILL CALL YOU.
ე) აფრენის შემდეგ
204,ROGER, REPORT SARTICHALA
2. გადამფრენ ან მომფრენ სხ-თან მიმართებით გამოიყენება შემდეგი ფრაზეოლოგია
ა)სხ ითხოვს სააეროდრომო სამეთვალყურეო არის გადაფრენას
204,REPORT ENTERING/OVERHEADING/
LEAVING (traffic information if applicable)
ბ) სხ ითხოვს დასაფრენ არეში შესვლას
G-YF, RUNWAY 31L,LEFT TRAFFIC CIRCUIT SURFACE WIND 310-5 KNOTS, QNH 1019 (traffic information and essential aerodrome information as applicable)
გ) სხ იტყობინება მე-4 ბრუნის შესრულებას
G-YF, LAND AT YOUR DISCRETION
SURFACE WIND 310 5 KNOTS*
ან
G-YF, RUNWAY IS OBSTRACTED*.
დ) სხ იტყობინება დაფრენის და/ან ზოლის გათავისუფლების შესახებ
G-YF, VACATE RUNWAY VIA TW 5 AND 6
3. შერეული ფრაზეოლოგია:
ა) სხ ელოდება სამეთვალყურეო მომსახურებას
G-YF, NO ATC SERVICE AVAILABLE,
FLIGHT INFORMATION ONLY
ბ) სხ ითხოვს ინფორმაციას, რომლის დაუყოვნებელი მიწოდება შეუძლებელია
G-YF, STANDBY.
შენიშვნა : თუ სააეროდრომო საფრენოსნო-საინფორმაციო სამსახური (სსსმ) თვალყურს ადევნებს სხ-ის ან სხვა სატრანსპორტო საშუალების მოძრაობას, მაშინ მოხსენება ტერიტორიის გათავისუფლებაზე არ მოითხოვება.
* უნდა გადაიცეს აუცილებელი სააეროდრომო ინფორმაცია საჰაერო მოძრაობაზე
თავი 6
ზოგადი სარადიოლოკაციო ფრაზეოლოგია
მუხლი 35🔗. შესავალი
1. წინამდებარე თავში მოცემულია ზოგადი სარადიოლოკაციო ფრაზეოლოგია, რომელიც საყოველთაოდაა მიღებული სხ-სა და ყველა ტიპის სარადიოლოკაციო ორგანოებს შორის კავშირის წარმართვისას.
2. ფრაზა IDENTIFIED გამოიყენება მხოლოდ რადიოლოკაციური მომსახურებისას.
მუხლი 36🔗. რადიოლოკაციური ამოცნობა და სარადიოლოკაციო დამიზნება
1. სარადიოლოკაციო დამიზნება შეიძლება განხორციელდეს სხ-ის ამოცნობის მიზნით. რადიოლოკაციური ამოცნობის სხვა მეთოდს მიეკუთვნება ადგილმდებარეობის შეტყობინების ინფორმაცია, როდესაც სხ-ს მიეთითება ბრუნის შესრულება; ძირითად ობიექტამდე ან რადიოსაშუალებამდე დაშორების ინფორმაციით და პელენგით სარგებლობა; მმრლ-ით სარგებლობა.
G-ABYF, REPORT HEADING
G-YF, HEADING 110
G-YF, FOR IDENTIFICATION TURN LEFT HEADING 080
LEFT HEADING 080,G-YF
G-YF,IDENTIFIED 20 MILES NORTH WEST OF TBS, CONTINUE PRESENT
HEADING
ან
GEO-621,IDENTIFIED
GEO-621
G-YF, NOT IDENTIFIED, RESUME OWN NAVIGATION TO TBS
G-YF,ROGER
G-YF,TRANSMIT FOR IDENTIFICATION G-YF,IDENTIFIED 15 NORTH-WEST OF TBS
2. ამოცნობის დაკარგვის შემთხვევაში, პილოტს უნდა ეცნობოს ამის თაობაზე და მიეცეს შესაბამისი მითითებები.
G-ABYF, RADAR IDENTIFICATION LOST DUE RADAR FAILURE G-ABYF, REPORT HEADING AND FLIGHT LEVEL(ALTITUDE)
G-ABYF, HEADING 320 FL 100
G-YF, CONTINUE PRESENT HEADING CONTACT CONTROL 133,4
G-YF, ROGER
ან
GEO-621,RADAR CONTROL TERMINATED
მუხლი 37🔗. სარადიოლოკაციო დამიზნება
1. გვერდითი ეშელონირების უზრუნველსაყოფად, სხ-ს შეიძლება მიეთითოს ფრენის გარკვეული მიმართულება. პილოტს, თუ ეს თავისთავად ცხადი არ არის, უნდა ეცნობოს სარადიოლოკაციო დამიზნების აუცილებლობის მიზეზი.
GEO-621,REPORT HEADING
GEO-621, HEADING 090
GEO-621, TURN LEFT HEADING 050 FOR SEPARATION
LEFT 050,GEO-621
GEO-621, FLY HEADING 050
HEADING 050,GEO-621
2. სამეთვალყურეო მომსახურება შეიძლება საჭიროებდეს მონაცემებს სხ-ის კურსის შესახებ, რადგან გვერდითი ეშელონირებისას სხ-ს ხშირად მიეთითება უწინდელი კურსის შენარჩუნება. ამ შემთხვევაში გვერდითი ეშელონირება შეიძლება დამყარდეს შემხვედრი მოძრაობისათვის.
GEO-621, REPORT HEADING
GEO-621,HEADING 140
GEO-621,CONTINUE PRESENT HEADING
GEO-621,WILCO
3. დამიზნების შემდეგ პილოტს მიეთითება ფრენის დამოუკიდებლად გაგრძელების შესახებ და ეძლევა ადგილმდებარეობის ინფორმაცია, აუცილებლობისას – შესაბამისი მითითებებიც.
GEO-621, POSITION 15 NM NORTH-WEST OF MUKHRANI, RESUME OWN NAVIGATION DIRECT VETLA
DIRECT VETLA, GEO-621
4. სხ-ს, შეყოვნების ან მას და მის წინ მდებარე სხ-ებს შორის აუცილებელი ინტერვალის უზრუნველყოფის მიზნით, შეიძლება მიეთითოს სრული ბრუნის (ან ბრუნი 3600-ით) შესრულება.
GEO-621, MAKE A THREE SIXTY TURN LEFT FOR DELAYING ACTION
THREE SIXTY TURN LEFT, GEO-621
5. აუცილებლობისას, შეიძლება გაიცეს ბრუნის შესრულების შეწყვეტის ბრძანება.
GEO-621,STOP TURN HEADING 120
GEO-621, HEADING 120
მუხლი 38🔗. მოძრაობის ინფორმაცია და გადახვევის მანევრი
1. ინფორმაცია შემხვედრი მოძრაობის შესახებ, შეძლებისდაგვარად, უნდა გადაიცეს შემდეგი სახით:
ა) შემხვედრი მოძრაობის ფარდობითი პელენგი პირობითი 12-საათიანი ციფერბლატის მიხედვით;
ბ) მანძილი შემხვედრ მოძრაობამდე;
გ) შემხვედრი მოძრაობის მიმართულება;
დ) ფრენის სიმაღლე და სხ-ის ტიპი ან, თუ ცნობილია, შემხვედრი მოძრაობის ფარდობითი სიჩქარე, მაგ., მცირე სიჩქარით თუ დიდი სიჩქარით.
2. ფარდობითი გადაადგილება უნდა აიღწეროს შემდეგი შესაბამისი ტერმინებით: „CLOSING“, „CONVERGING“, „PARALLEL“, „SAME DIRECTION“, „OPPOSITE DIRECTION“, „DIVERGING“, „OVERTAKING“, „CROSSING LEFT TO RIGHT“, „CROSSING RIGHT TO LEFT“, „FAST MOVING“, „SLOW MOVING“.
GEO-621,UNKNOWN TRAFFIC 12 O'CLJCK 3 MILES OPPOSITE DIRECTI0N FAST MOVING
GEO-621, LOOKING
GEO-621, TRაFFIს IN SIGHT NOW
PASSED CLEAR
3. მდგომარეობისდა მიხედვით, დამიზნება შეიძლება შეთავაზებულ იქნეს მეთვალყურის მიერ ან მოთხოვნილი პილოტის მიერ. მეთვალყურემ პილოტს უნდა აცნობოს კონფლიქტური ვითარების აღმოფხვრის შესახებ.
GEO-621, UNKNOWN TRAFFIC 10 O'CLOCK 11 MILES CROSSING LEFT TO RIGHT FAST MOVING
GEO-621,NEGATIVE CONTACT,REQUEST VECTORS
GEO-621, TURN LEFT HTADING 090
LEFT 090,GEO-621
GEO-621,CLEAR OF TRAFFIC DISTANCE 5 MILES FROM BT RეSUME OWN NAVIGATION DIRECT TBS
DIRECT TBS,GEO-621
4. თუ მეთვალყურე თვლის, რომ დაუყოვნებლივი მოქმედებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, შენარჩუნდება შეჯახების დიდი საფრთხე, მაშინ იგი პილოტს მიუთითებს გადახვევის მანევრების შესრულების აუცილებლობას.
GEO-621, TURN RIGHT IMMEDIATELY HEADING 110 TO AVOID TRAFFIC 12 O'CLOCK 4 MILES
RIGHT, HEADING 110,GEO-621
მუხლი 39🔗. მეორეული მიმოხილვითი რადიოლოკატორი (მმრლ)
1. ქვემოთ მოყვანილი ფრაზები და მათი მნიშვნელობები წარმოადგენს მეთვალყურის მითითებებს, რომელიც შეიძლება გადაეცეს პილოტს მმრლ-ის მიმღებ-მოპასუხეების მუშაობის შესახებ.
ფრაზა
მნიშვნელობა
SQUAWK
მომართეთ მოპასუხე (კოდი)
CONFIRM SQUAWK
დაადასტურეთ მოპასუხის კოდის დაყენება
SQUAWK IDENT
ჩართეთ სპეციალური რეჟიმი «ამოცნობა»
RESET SQUAWK
დააყენეთ განმეორებით დანიშნული კოდი (რეჟიმი)
SQUAWK MAYDAY
დააყენეთ ავარიული კოდი
SQUAWK STAND BY
ჩართეთ მიღების რეჟიმი
SQUAWK CHARLIE
ჩართეთ ბარომეტრული სიმაღლის გადაცემის რეჟიმი
CHECK ALTIMETER SETTING AND CONFIRM (level)
შეამოწმეთ წნევის დაყენება და დაადასტურეთ ფრენის ეშელონი
STOP SQUAWK სHARLIE WRONG INDICATION
გამორთეთ ბარომეტრული სიმაღლის გადაცემის რეჟიმი, მისი გაუმართაობის გამო
CHECK ID SQUAWK
S რეჟიმის მოწყობილობებით აღჭურვილი სხ-თვის შეამოწმეთ სხ-ის ამოცნობის რეჟიმის დაყენება
*CONFIRM (level
დაადასტურეთ ფრენის ეშელონი
* გამოიყენება მეთვალყურის დისპლეიზე «C» რეჟიმში მიღებული სიმაღლის შესახებ ინფორმაციის სიზუსტის შესამოწმებლად.
2. მმრლ-ის შესახებ მითითებებზე პილოტის პასუხი ჩვეულებრივ ან დამოწმებაა ან გამეორება.
GEO-621,CONFIRM SQUAWK
GEO-621,SQUAWKING 6741
GEO-621,RESET 6741
GEO-621,RESETING 6741
GEO-621, CHECK ALTIMETER SETTING AND CONFIRM LEVEL 80
GEO-621, ALTIMETER 1013,FLIGHT LEVEL 80
GEO-621, CONFIRM TRANSPONDER OPERATING
GEO-621, NEGATIVE, TRANSPONDER UNSERVICEABLE
მუხლი 40🔗. სხ-თვის რადიოლოკაციური დახმარების აღმოჩენა რადიოკავშირის მტყუნებისას
1. თუ მეთვალყურე ვარაუდობს, რომ სხ-ს შეუძლია მიიღოს, მაგრამ არ შეუძლია გადასცეს შეტყობინება, პილოტის მიერ მითითებების მიღების დასამოწმებლად შეიძლება გამოყენებულ იქნეს რადიოლოკატორი.
G-ABYF, REPLY NOT RECEIVED TURN LEFT, HEADING 040
ან
GEO-621, IF YOU READ SQUAWK IDENT G-YF,TURN OBSERVED (IDENT OBSERVED), POSITION 5 MILES SOUTH OF VOR KTS WILL CONTINUE RADAR CONTROL
შენიშვნა : ივარაუდება, რომ სხ, რომლის რადიოკავშირის მოწყობილობაც მწყობრიდან გამოვიდა, აირჩევს მმრლ-ის კოდს 7600.
თავი 7
მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი
მუხლი 41🔗. გაფრენა სფწ-ით
1. ბევრ აეროპორტში როგორც მოფრენა, ისე გაფრენა კონტროლდება მისადგომის ერთიანი სამეთვალყურეო პუნქტის მიერ. ინტენსიური მოძრაობის აეროპორტებში მოფრენის და გაფრენის მართვა შეიძლება განხორციელდეს მოფრენის და გაფრენის ცალკეული სამეთვალყურეო პუნქტების მიერ.
2. სხ-ებს შორის უსაფრთხო ინტერვალის უზრუნველყოფის მიზნით, სხ-ს, რომელიც სფწ-ით ახორციელებს გაფრენას, მარშრუტზე სამეთვალყურეო მომსახურების ნებართვასთან ერთად შეიძლება დამატებით მიეცეს მითითება გაფრენაზე. იგი შეიძლება გადაიცეს ღია ტექსტით ან სტანდარტული სახელსაწყო გაფრენის (SID) მითითების სახით.
TBILISI APPROACH,GEO-621
GEO-621, LEFT TURN NEADING 280
UNTIL RASSING FL 70 TNEN DIRECT
MUKHRANI
LEFT NEADING 280 UNტIL ARASSING
FL 70 TNEN DIRECT MUKHRANI,
GEO-621
GEO-621, ERASSING FL 70 MUKHRANI AT 37
GEO-621,SONTAST TBILISI SONTROL 127,1
მუხლი 42🔗. გაფრენა ვფწ-ით
1. სხ-ებს, რომლებიც ვფწ-ით ახორციელებს გაფრენას და რომელთა მართვაც ხორციელდება მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტიდან, შეუძლიათ მიიღონ ინფორმაცია შესაბამისი სხ-ების შესახებ, რათა პილოტს გაუადვილდეს საჭირო ინტერვალის დაცვა. პილოტმა უნდა აცნობოს მისადგომის აღნიშნულ სამეთვალყურეო პუნქტს მისი იურისდიქციის არიდან გასვლის შესახებ.
არრRოასნ,G-ABYF RASSING ZONE
VOUNDARY
G-YF,SONTAST TBILISI INFORMATION 120,0
120,0, G-YF
2. სხ-ს, რომელიც ფრენას ასრულებს სპეციალური ვფწ-ით, უფლება ეძლევა დატოვოს სამეთვალყურეო არე ქვემოთ მოცემული პროცედურების შესაბამისად:
G-ABYF, CLEARED TO LEAVE CONTROL ZONE SPECIAL VFR VIA ROUTE N2, AT
3000 FEET OR BELOW,REPORT LEAVING
SPECIAL VFR, ROUTE N2, AT 3000 FEET OR BELOW,WILL REPORT LEAVING
ZONE,G-YF
მუხლი 43🔗. დასაფრენად შესვლა სფწ-ით
1. კავშირის საწყისი დამყარებისას მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი ჩვეულებრივ აცნობებს დასაფრენად შესვლის მოსალოდნელ ტიპს.
TBILISI ARRROASN, GEO-621 FL 100, IFORMATION „DELTA“
GEO-621, DESCEND TO ALTITUDE 5000 FEET TRANSITION LEVEL 100, QNN 1005
EXPECT ILS APPROACH RUNWAY 31L
DESCENDING TO 5000 FEET, TRANSITION LEVEL 100 RUNWAY 31L,QNN 1005
RUNWAY 31L, QNH 1014 REQUEST STRAIGHT-IN A PPROACNნ ,GEO-621
GEO-621, CLEARED STRAIGHT-IN ILS APPROACN RW 13R, REPORT ESTABLISHED
GEO-621
GEO-621, ILS ESTABLISHED, RUNWAY IN SIGHT
GEO-621, CONTACT TBILISI TOWER 128,0
128,0 , GEO-621
TBILISI TOWER, GEO-621
GEO-621,REPORT OUTER MARKER
GEO-621, ROGER GEO-621, OUTER MARKER
GEO-621, CLEARED TO LAND WIND 280 DEGREES, 8 KNOTS
CLEARED TO LAND,GEO-621
TBILISI APPROACH ,G-ABYF
G-ABYF,TBILISI APPROACY
G-YF, IFR FL 140,TBILISI AT 47,INFORMATION "DELTA"
G-YF, CLEARED DIRECT TBILISI NDB, FL 80, MUKHRANI FL 100 OR BELOW,
HOLD TBILISI NDB FL 80,LEFT HAND PATTERN,EXPECTED APPROACH TIME 52
CLEARED TO TBILISI NDB FL 80, MUKHRANI FL 100 OR BELOW HOLD TBILISI NDB FL 80,LEFT HAND,G-YF
G-YF, EXPECT ILS APPROACH RW 31L REVISED EXPECTED APPROACH TIME 48
RW 31 L,G-YF
G-YF, DESCEND 3500 FEET, QNH 1015
DESCENDING 3500 FEET QNH 1015,G-YF
G-YF, CLEARED ILS APPRJACH RW 31L, REPORT CROSSING TBILISI NDB OUTBOUND
ILS,RW 31 L,G-YF
G-YF, NDB TBILISI OUTBOUND
G-YF,REPORT ESTABLISHED ON THE LOCALIZER
G-YF, ESTABLISHE D LOCALIZER
G-YF,REPORT OUTER MARKER
G-YF,OUTER MARKER
G-YF,CONTACT TBILISI TOWER 128,0
128,0, G-YF
TOWER,G-YF OUTER MARKER
G-YF,CLEARED TO LAND WIND 260 DEGREES 22 KNOTS
CLEARED TO LAND,G-YF
2. ზოგ შემთხვევაში, სფწ-ით მფრენი სხ არ ასრულებს დასაფრენად შესვლას ხელსაწყოებით, არამედ ითხოვს ვიზუალურ შესვლას. დასაფრენად ვიზუალური შესვლა არ ნიშნავს, რომ სხ ფრენას ახორციელებს ვმპ-ში. ამ შემთხვევაში იგულისხმება, რომ დაკმაყოფილებულია დასაფრენად ვიზუალური შესვლის კონკრეტული მოთხოვნები და რომ პილოტს შეუძლია დაფრენის განხორციელება სახმელეთო ორიენტირებით.
TBILISI APPROACH G- ABYF INFORMATION "D"
G-ABYF,TBILISI APPROACH
G-YF,ESTIMAT ING TBILISI NDB AT 18 FL 80
G-YF,CLEARED NDB APPROACH RW 31L, DESCEND TO ALTITUDE 3500 FEET,QNH 1011
NDB APPROACH, RW 31L LEAVING FL 80 DESCENDING 3500 FEET QNH 1011,G-YF
G-YF,OVER TBILISI NDB 3500 FEET RW IN SIGHT, REQUEST VISUAL APPROACH
G-YF, CLEARED VISUAL APPROACH RW 31L,CONTACT TBILISI TOWER 128,0
128,0 G-YF
3. მოცდის არეში ფრენის სქემა, ჩვეულებრივ, უნდა გამოქვეყნდეს. პილოტის მიერ მოცდის არეში ფრენის სქემის დაწვრილებითი აღწერის (საშუალებების მითითებით) მოთხოვნისას, გამოყენებულ უნდა იქნეს შემდეგი ფრაზეოლოგია:
GEO-621,HOLD AT TBILISI NDB,FL100
GEO-621,REQUEST HOLDING INSTRUCTIONS
GEO-621,HOLD AT TBILISI NDB FL 100, INBOUND TRACK 130 DEGREES LEFT
HAND PATTERN OUTBOUND TIME 1 MINUTE
GEO-621,REQUEST HOLDING PROCEDURE
GEO-621,HOLD ON THE 310 RADIAL OF THE TBILISI VOR BETWEEN 5 AND 10 MILES DME,FL 100 INBOUND TRACK 130 LEFT HAND PATTERN EXPRECTED APPROACH TIME 10.32
შენიშვნა : ზემოაღნიშნული ინფორმაციის გადაცემისას მეთვალყურემ სასურველია დაიცვას შემდეგი თანმიმდევრობა:
ა) საკონტროლო წერტილი;
ბ) ფრენის ეშელონი;
გ) მიმართულების მიახლოების ხაზი;
დ) მარჟვენა და მარცხენა ბრუნები;
ე) ბრუნებს შორის ფრენის დრო (აუცილებლობისას).
მუხლი 44🔗. დასაფრენად შესვლა ვფწ-ით
1. ვფწ-ით მომფრენი სხ-ის პილოტს, გამოყენებული პროცედურებისდა მიხედვით, მოეთხოვება კავშირის დამყარება მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტთან, ხოლო ამ პუნქტის იურისდიქციის არეში შესვლის წინ პილოტს შეუძლია მოითხოვოს მითითებები. აეროპორტში, სადაც არის აეროდრომის რაიონში ინფორმაციის ავტომატური გადაცემის სამსახური, პილოტი ვალდებულია დაადასტუროს ამ ინფორმაციის მიღება. ასეთი სამსახურის არარსებობისას, აეროდრომის მონაცემებს გადასცემს მისადგომის მეთვალყურე.
TBILISI APPROACH, G-ABYF
G-ABYF,TBILISI APPROACH
G-YF, VFR FROM KUTAISI TO TBILISI 3500 FEET ZONE BOUNDARY 52,
TBILISI 05, INFORMATION "GOLF"
C-YF, CLEARED TO TBILISI VFR, QNH 1012 TRAFFIC SOUTHBOUND MI-8 3000 FEET VER, ESTIMATING ZONE BOUNDARY 55
GLBARVD TO PBILISI QNH 1012
PRAFFC IN SIGHP,G-YF
G-YF,REPORTRUNWAY IN SIGHT
G-YF,RUNWAY IN SIGHT
G-YF, CONTACT TBILISI TOWER 128,0
128,0, G-YF.
შენიშვნა: მე-4 თავში მოცემულია სააეროდრომო მოძრაობის წრეში შესვლისას გამოსაყენებელი ფრაზეოლოგია.
მუხლი 45🔗. სარადიოლოკაციო დამიზნება დასაფრენად შესვლის დასკვნით საფეხურზე
1. მომფრენი სხ-ების სარადიოლოკაციო დამიზნება ხორციელდება ან დასაფრენად შესვლის საფეხურზე დაფრენის უზრუნველმყოფი საშუალებებისაკენ მიმართვის მიზნით, ან იმ წერიტილისაკენ, საიდანაც შეიძლება რლს-ის საშულებით დასაფრენად შესვლა ან წერტილისაკენ, საიდანაც შესაძლებელია დასაფრენად ვიზუალური შესვლა.
TBILISI RADAR,GEO-621 FL 90 APPR0ACHING MUKHRANI, INFORMATION "GOLF"
GEO-621, EXPECT RADAR VECTORING ILS(VISUAL,NDB,VOR) APPROACH
RUNWAY 31L, DESCEND TO FL 70
DESCENDING TO FL 70,GEO-621
GEO-621, DESCEND TO ALTITUDE 5000 FEET,QNH 1020,TRANSITION LEVEL 50
DESCENDING TO 5000 FEET,QNH 1020
GEO-621
GEO-621 RUNWAY IN SIGHT,REQUEST
VISUAL APPROACH
GEO-621, CLEARED VISUAL APPROACH
RUNWAY 31L
2. წინა სხ-თან მიმართებით აუცილებელი ეშელონირების უზრუნველსაყოფად, სხ-ის სიჩქარე შეიძლება შეიცვალოს.
GEO-621,REPORT SPEED
GEO-621,SPEED 260 KNOTS
GEO-621,REDUCE SPEED TO 210 KNOTS
GEO-621,REDUCING TO 210 KNOTS
ან
GEO-621,INCREASE (REDUCE)SPEED
BY 20 KNOTS
GEO-621, REDUCING(INCREASING)BY
20 KNOTS
GEO-621, RESUME NORMAL SPEED
GEO-621, RESUMING
GEO-621, REDUCE TO MINIMUM
APPROACH SPEED
GEO-621, REDUCING
GEO-621,NO SPEED RESTRICTIONS
GEO-621
GEO-621,DESCEND TO ALTITUDE 5000
FEET QNH 1008 NUMBER 2 IN TRAFFIC
DESCNDING TO ALTITUDE 5000
FEET QNH 1008,GEO-621
GEO-621,POSITION 20 MILES
NORTH-EAST OF TBILISI
GEO-621
GEO-621,TURN RIGNT HEADING 160,
NO SREED RESTRISTIONS
HEADING 160,GEO-621
GEO-621,12 MILES FROM TOUSNDOWN
TURN LEFT HEADING 330,CLEARED ILS
APPROACH RUNWAY 31L,REPORT
ESTABLISHED
HEADING 330,SLEARED ILS APPROACH
RUNWAY 31L, GEO-621
GEO-621,ESTAVLISHED
GEO-621,SONTAST TBILISI TOWER 128,0
128,0, GEO-621
შენიშვნა : რლს-ის მეთვალყურემ საჰაერო ხომალდის პილოტს დასაფრენად შესვლის დასკვნით საფეხურზე ერთხელ მაინც უნდა აცნობოს მისი ადგილმდებარეობა.
მუხლი 46🔗. დასაფრენად შესვლა მიმოხილვითი რლს-ით
1. მიმოხილვითი რლს-ით სარგებლობისას, პილოტს ეცნობება მანძილი დაფრენის წერტილამდე, რეკომენდებული აბსოლიტური ან ფარდობითი სიმაღლე და მითითებები აზიმუტის შესახებ, რათა წარმატებით განახორციელოს დასაფრენად შესვლა. ქვემოთ მოყვანილ მაგალითში იგულისხმება, რომ სხ 4000 ფუტ აბსოლიტურ სიმაღლეზე მიმართულია დასაფრენად შესვლის დასკვნითი საფეხურის ტრაექტორიაზე დაფრენისას მიწასთან შეხების წერტილიდან 8 ზღ. მილის დაშორებით, ხოლო მიწასთან შეხების წერტილის შემაღლება 1600 ფუტია. რეკომენდებული სიმაღლეები დაახლოებულია გლისადასთან 3 გრადუსით.
APPROACH,GEO-621
GEO-621, THIS WILL VE A SURVEILLANCE RADAR APPROACH RW 31L,TERMINATING AT ½ MILE FROM TOUCHDOWN OBSTACLE CLEARANCE ALTITUDE 400 FEET MAINTAIN 4000 FEET CHECK YOUR MINIMA
4000 FEET RW 31L,GEO-621
GEO-621,TURN LEFT HEADING 320 FINAL APPROACH, REPORT RUNWAY IN SIGHT
HEADING 320,GEO-621
GEO-621,APPROACHING 6 MILES FROM
TOUCHDOWN SOMMENSE DESSENT NOW
TO MAINTAIN A 3 DEGREES GLIDEPATH
GEO-621,DESCENDING
GEO-621,SHESK GEAR DOWN
GEO-621
GEO-621,5 ½ MILES FROM TOUSNDOWN ALTITUDE SHOULD VE 3200 FEET
GEO-621
GEO-621,GOING RIGHT OF TRACK TURN
LEFT,HEADING 307
HEADING 307,GEO-621
GEO-621,5 MILES FROM TOUCHDOWN
ALTITUDE SHOULD BE 3100 FEET
GEO-621
GEO-621, CLOSING SLOWLY FROM THE
RIGHT 4 ½ MILES FROM TOUCHDOWN
ALTITUDE SHOULD BE 2900 FEET
GEO-621,CLEARED TO LAND WIND CALM
CLEARED TO LAND,GEO-621
GEO-621,4 MILES FROM TOUCHDOWN ALTITUDE SHOULD BE 2800 FEET DO NOT ACKNOWLEDGE FUTHER TRANSMISSIONS
3 ½ MILES FRom TOUCHDOWN ALTITUDE SHOULD BE 2600 FEET
ON TRACK TURN RIGHT HEADING 312
3 MILES FROM TOUCHDOWN ALTITUDE
SHOULD BE 2500 FEET
2 ½ MILES FROM TOUCHDOWN ALTITUDE
SHOULD BE 2300 FEET
2 MILES FROM TOUCHDOWN ALTITUDE
SHOULD BE 2100 FEET
ON TRACK HEADING IS GOOD 1 ½ MILES
FROM TOUCHDოWN ALTITUDE SHOULD BE 2000 FEET
ON TRACK 1 MILE FROM TOUCHDOWN
APPROACH COMPLETE D, CONTACT TBILISI TOWER 128,0
შენიშვნა 1. როდესაც მიმოხილვითი რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლა წყდება დაფრენის წერტილიდან 2 მილის დაშორებით, მაშინ დაფრენის წერტილამდე დაშორებისა და რეკომენდებული სიმაღლის შემოწმება ხორციელდება ყოველი მილის შემდეგ. როდესაც მიმოხილვითი რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლა წყდება დაფრენის წერტილიდან 2 მილზე ნაკლებ მანძილზე, მაშინ ასეთი შემოწმება ხდება ყოველი ნახევარი მილის შემდეგ.
შენიშვნა 2. სხ უნდა პასუხობდეს ყველა გადაცემას, მაგრამ, როდესაც დაფრენის წერტილიდან 2 მილზე ნაკლებ მანძილზე წყდება დასაფრენად შესვლა მიმოხილვითი რადიოლოკატორით, მეთვალყურის გადაცემები არ უნდა შეწყდეს 5 წმ-ზე მეტი ინტერვალით. დაფრენის წერტილიდან 4 მილ მანძილზე მიახლოების შემდეგ, სხ-ის პასუხები მოსალოდნელი არ არის.
შენიშვნა 3. როდესაც მიმოხილვითი რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლისას, პილოტი იტყობინება, რომ იგი ხედავს ადზ-ს და მტკიცედ არის დარწმუნებული დაფრენის წარმატებით განხორციელებაში, შესაძლებელია დაფრენის შეწყვეტა მიმოხილვითი რადიოლოკატორით.
მუხლი 47🔗. დასაფრენად შესვლა დასაფრენად ზუსტად შესვლის რადიოლოკატორით
1. დასაფრენად ზუსტად შესვლის რადიოლოკატორით დასაფრენად შესვლისას, უწყვეტი რადიოკავშირის დროს, მეთვალყურე კურსის შესახებ მითითებების მიცემასთან ერთად, იძლევა ინფორმაციას ფარდობით სიმაღლეებზე გლისადასთან მიმართებით, ასევე მითითებებს მაკორექტირებელ მოქმედებებზე, თუ სხ მიფრინავს გლისადის ქვევით ან ზევით. ქვემოთ მოყვანილ მაგალითში, სადაც გამოყენებულია 3-გრადუსიანი გლისადა თბილისის ადზ31-თან, დაშვებულია, რომ დასაფრენად ზუსტად შესვლის რადიოლოკატორის მოქმედების არეში სხ მიმართულია რადიოლოკატორით და ამოცნობილია ამ რადიოლოკატორის მეთვალყურის მიერ სარადიოლოკაციო სამეთვალყურეო მართვის გადაცემისას.
GEO-621,TBILISI TOWER REPORT
HEADING AND ALTITUDE
HEADING 290, AT 3000 FEET GEO-621
GEO-621, ROSITION 6 MILES SOUTH-EAST OF TBILISI TURN RIGHT,HEADING320 DESCENDING TO ALTITUDE 2500 FEET, QNH 1014
HEADING 320,DESCENDING TO
ALTITUDE 2500 QNH 1014,GEO-621
GEO-621, SLOSING FROM THE RIGHT
TURN RIGHT,HEADING 310
RIGHT HEADING 310,GEO-621
GEO-621, APPROACHING GLIDE PATH
HEADING IS GOOD
GEO-621
GEO-621,DO NOT ACKNOWLEDGE FURTHER TRANSMISSIONS,ON TRACK APPROACHING
GLIDE PATH ... CHECK YOUR MINIMA ... COMMENCE DESCENT NOW AT 500 FEET PER MINUTE ... I SAY AGAIN 500 FEET PER MINUTE ... CHECK WHEELS DOWN AND LOCKED ... ON GLIDE PATH 5 MILES FROM TOUCHDOWN ... TURN RIGHT 5 DEGREES
NEW HEADING 315,I SAY AGAIN 315 ...
4 MILES FROM TOUCHDOWN, SLIGHTLY BELOW GLIDE PATH ... BELOW GLIDE PATH
100 FEET ADJUST RATE OF DESCENT ...
50 FEET BELOW GLIDE PATH,TURN LEFT HEADING 315 3 MILES FROM TOUCHDOWN ... COMING BACK TO THE GLIDE PATH ... ON GLIDE
PATH 2,5 MILES FROM TOUCHDOWN ...
GEO-621 CLEARED TO LAND ... ON GLIDE PATH ... HEADING 315 IS GOOD,SLIGHTLY
ABOVE GLIDE PATH 2 MILES FROM TOUCHDOWN ... COMING BACK TO THE GLIDE PATH ... ON GLIDE PATH l,75 MILES FROM TOUCHDOWN TURN RIGHT 2 DEGREES NEW HEADING 312 1,5 MILES
FROM TOUCHDOWN ON GLIDE PATH
1,25 MILES FROM TOUCHDOWN RATE OF DESCENT IS GOOD, ON GLIDE PATH 1
MILE FROM TOUCHDOWN 0,75 OF A MILE FROM TOUCHDOWN ON GLIDE PATH ... 0,5 MILE FROM TOUCHDOWN ON GLIDE PATH
... 0,25 MILE FROM TOUCHDOWN APPROACH COMPLETED OUT
2. როდესაც დასაფრენად ზუსტად შესვლის რადიოლოკატორის ეკრანზე რადიოლოკაციური ნიშნული აჩვენებს, რომ პილოტი ასრულებს დასაფრენად წარუმატებელ შესვლას, მაშინ რადილოკატორის მეთვალყურე, თუ არის საკმარისი დრო პილოტისაგან პასუხის მისაღებად, ატყობინებს სხ-ს მის ფარდობით სიმაღლეს გლისადის ზემოთ და ეკითხება, გადაწყვეტილი აქვს თუ არა მეორე წრეზე წასვლა.
... SLIGHTLY ABOVE GLIDE PATH 4 MILES FROM TOUCHDOWN ... STILL ABOVE CLIDE PATH 3,5 MILES FROM TOUCHDOWN – GOING FURTHER ABOVE GLIDE PATH 3 MILES FROM TOUCHDOWN ARE UOU GOING AROUND? OVER
თავი 8
რაიონული სამეთვალყურეო მომსახურება
მუხლი 48🔗. რაიონული სამეთვალყურეო ორგანოები
GEO-621, REQUEST DESCENT
GEO-621, MAINTAIN FL 350 EXPECT
DESCENT AFTER KUTAISI
MAINTAINING FL 350,GEO-621
GEO-621,MAINTAIN FL 350 UNTIL
FURTHER ADVISED
MAINTAINING FL 350,GEO-621
GEO-621,DESCEND TO FL 130 CROSS
ALI FL 170 OR ABOVE
LEAVING FL 280,DESCENDING TO FL 130, CROSS ALI FL 170 OR ABOVE, GEO-621
GEO-621 ARE YOU ABLE TO
CROSS ALI AT 52?
GEO-621, AFFIRM
GEO-621,LANDING DELAYS AT TBILISI,
ARE YOU ABLE TO LOSE 10 MINUTES
GEO-621,NEGATIVE,ONLY 5 MINUTES
GEO-621,REPORT REVISED ESTIMATE
FOR MUKHRANI
GEO-621, MUKHRANI 1246
მუხლი 49🔗. ინფორმაცია ადგილმდებარეობის შესახებ
ეშელონირების უზრუნველსაყოფად პილოტს ჩვეული შეტყობინებების გარდა, შეიძლება მიეთითოს ადგილმდებარეობაზე დამატებითი ინფორმაციის მიწოდება.
GEO-621,REPORT ALI
GEO-621,ALI 47 FL 350 MUKHRANI 55
GEO-621,ROGER
GEO-621,REPORT 25 MILES ALI
GEO-621
GEO-621,REPORT DISTANCE FROM
TBILISI
GEO-621,37 MILES
GEO-621,REPORT PASSING 270 RADIAL
VOR KTS
GEO-621
GEO-621,REPORT 25 MILES DME KTS
RADIAL 292
GEO-621
მუხლი 50🔗. ინფორმაცია ფრენის ეშელონის შესახებ
1. ინფორმაცია ფრენის ეშელონის შესახებ მოიცავს სიმაღლის აღებისა და დაშვების ნებართვებს, ან ეშელონის აღების, გათავისუფლებისა და გავლის შესახებ მითითებებსა და შეტყობინებებს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად. თუ მიღებული არ არის სხვა რაიმე რეკომენდაცია, მაშინ მიიჩნევა, რომ სხ რაც შეიძლება სწრაფად გაათავისუფლებს აღნიშნულ ეშელონს.
GEO-621,DESCEND WHEN READU TO FL 180
DESCEND TO FL 180,WILL REPORT
LEAV1NG FL 350,GEO-621
GEO-621,CLIMB TO FL 220,REPORT
PASSING FL 100
CLIMBING TO FL 220, WILL
REPORT PASSING FL 100, GEO-621
GEO-621,DESCEND IMMEDIATELY TO
FL 200 DUE TRAFFIC
LEAVING FL 220 FOR FL 200,GEO-621
2. სხ-ს შეუძლია მოითხოვოს მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრციდან გასვლის ნებართვა დაშვების გზით.
G-ABYF,REQUEST PERMISSION TO
LEAVE CONTROLLED AIRSPACE BY
DESCENT
G-ABYF, CLEARED TO LEAVE CONTROLLED AIRSPACE BY
DESCENT, DESCENT 5500 FEET,
TRANSITION LEVEL 100,QNH 1014
LEAVING 700ო FEET WILL REPORT
PASSING 5500 FEET QNH 1014,GEO-621
შენიშვნა : ზემოთ მოყვანილ მაგალითში საჰაერო ტრასის ქვედა საზღვარი 5500 ფუტია.
3. სხ-ს შეუძლია მოითხოვოს ნებართვა სიმაღლის აღებაზე ან დაშვებაზე დამოუკიდებელი ეშელონირებისას და ვმპ-ში ფრენის შესრულებისას. ნებართვა მოიცავს ინფორმაციას შესაბამისი მოძრაობის შესახებ.
G-ABYF,REQUEST VMC DESCENT TO FL 60
G-ABYF, DESCEND TO FL 60,MAINTAIN
OWN SEPARATION AND VMC FROM FL 130
TO FL 100, TRAFFIC WESTBOUND FL 120,
ESTIMATING ALI AT 07
LEAVING FL 250 FOR FL 60, MAINTAIN
Vმს FL 130 ტო FL 100 TRAFFIC AT
FL 120, G-YF
მუხლი 51🔗. საჯაერო ხომალდების გასვლა საჰაერო ტრასებზე
1. სხ-მა, რომელიც ითხოვს საჰაერო ტრასაზე გასვლის ნებართვას, მოთხოვნა უნდა გაუგზავნოს სმმ-ს შესაბამის ორგანოს. ფრენის წარდგენილი გეგმის არარსებობისას, მოთხოვნა უნდა მოიცავდეს სხ-დან მიწოდებულ ფრენის გეგმას (იხ. მე-18 მუხლი).
TBILISI CONTROL, G-ABYF
G-ABYF, TBILISI CONTROL, GO AHEAD
G-YF, REQUEST CLEARANCE TO JOIN B-143 AT ALI
G-YF,CLEARED TO TBILISI FLIGHT
PLANNED ROUTE FL 240 JOIN B-l43 AT
ALI AT FL 240
CLEARED TO TBILISI VIA ALI FLIGHT
PLANNED ROUTE,FL 240 TO ENTER
CONTROLLED AIRSPACE FL 240, G-YF
G-YF,CORRECT
2. მოძრაობის პრევალირებული პირობების გათვალისწინებით, ნებართვა შეიძლება გაიცეს მოგვიანებით.
G-ABYF,REMAIN OUTSIDE CONTROLLED AIRSPACE EXPECT CLEARANCE AT 55
G-ABYF,REMAINING OUTSIDE
3. თუ ფრენის მოთხოვნილი ეშელონი უკვე დაკავებულია, მაშინ მეთვალყურემ უნდა შესთავაზოს სხვა მისაღები ეშელონი.
GEO-621, REQUEST FL 240
GEO-621,FL 240 NOT AVAILABLE DUE TRAFFIC,IS FL 220 ACCEPTABLE FOR YOU?
GEO-621, ACCEPT FL 220
მუხლი 52🔗. საჰაერო ხომალდების გასვლა საჰაერო ტრასებიდან
სხ-ს, რომელიც გადის მეთვალყურეობის ქვეშ მყოფი საჰაერო სივრციდან, ჩვეულებრივ, მიეთითება გასვლის კონკრეტული წერტილი და ასევე მიეწოდება ეშელონირებისათვის საჭირო ყველა სხვა მითითებები.
G-ABYF,CLEARED TO LEAVE CONTROL
AREA VIA ALI MAINTAIN FL 230,
WHILE IN CONTROL AREA
CLEARED TO LEAVE CONTROL AREA
VIA ALI, MAINTAIN FL 230 WHILE
IN CONTROL AREA, G-ABYF
მუხლი 53🔗. საჯაერო ტრასების გადაკვეთა სხ-ების მიერ
სხ-მა, რომელიც ფრენას ასრულებს სფწ-ით, საჯაერო ტრასის გადაკვეთის აუცილებლობისას, ნებართვის მისაღებად უნდა მიმართოს სმმ-ს შესაბამის ორგანოს.
TBILISI CONTROL,25540
25540,TBILISI CONTROL
25540,MI-8,20 MILES NORTH OF MUKHRANI FL 80 MUKHRANI AT 33, REQUEST CLEARANCE TO CROSS AIRWAY AT MUKHRANI
540,CLEARED TO CROSS
MUKHRANI AT FL 80
CLEARED TO CROSS AT MUKHRANI
FL 80,540
540,REPORT MUKHRANI
540,WILCO
მუხლი 54🔗. ფრენები მარშრუტზე მოცდით
თუ სავალდებულოა სხ-ის მოცდა მარშრუტზე, მეთვალყურე იძლევა მითითებას შეყოვნებაზე და აცნობებს მოძრაობის გაგრძელების სავარაუდო დროს. გაურკვევლობის შემთხვევაში, სავალდებულოა ასევე შეყოვნების მიზეზების მითითება.
GEO-621,HOLD AT ALI FL 220, EXPECT
FURTHER CLERANCE AT 02,LANDING
DELAYS AT TBILISI 20 MINUTES
HOLD AT ALI FL 220,GEO-621
GEO-621,HOLD AT MUKHRANI FL 100
HOLD AT MUKHRANI FL 100 REQUEST
TIME OF DELAY,GEO-621
GEO-621,EXPECTED DELAY 10 MINUTES
GEO-621,ROGER
თავი 9
ავარიული და სასწრაფო კავშირის წესები;
წესები კავშირის მტყუნებისას
მუხლი 55🔗. შესავალი
1. უბედურების მდგომარეობა და გადაუდებლობის მდგომარეობა განისაზღვრება შემდეგნაირად:
ა) უბედურება: მდგომარეობა, როდესაც არის სერიოზული და (ან) უშუალო საფრთხე და საჭიროა დაუყოვნებელი დახმარება;
ბ) გადაუდებლობა: მდგომარეობა, რომელიც შეეხება საჰაერო ხომალდის ან სხვა სატრანსპორტო საშუალების ან სხ-ზე ან მხედველობის არეში მყოფი რომელიმე პირის უსაფრთხოებას, მაგრამ რომელიც არ საჭიროებს დაუყოვნებელ დახმარებას.
2.შეტყობინების დასაწყისში წარმოთქმული სიტყვა „MAYDAY“ მიუთითებს, რომ ეს არის უბედურების შეტყობინება, ხოლო შეტყობინების დასაწყისში წარმოთქმული სიტყვა „PAN PAN“ მიუთითებს, რომ ეს არის სასწრაფო შეტყობინება. მდგომარეობის შესაბამისად, უბედურების ან გადაუდებლობის მდგომარეობით გამოწვეული საწყისი გამოძახების დასაწყისში სიტყვები „MAYDAY“ ან „PAN PAN“ სასურველია წარმოითქვას სამჰერ.
3. უბედურების შეტყობინებას აქვს უპირატესობა ყველა სხვა შეტყობინებებთან შედარებით, ხოლო გადაუდებელ შეტყობინებებს უპირატესობა აქვს ყველა სხვა შეტყობინებასთან შედარებით, გარდა უბედურებისა.
4. პილოტმა, რომელიც გადასცემს გადაუდებლობის ან უბედურების სიგნალებს, გამეორების თავიდან აცილების მიზნით, უნდა შეეცადოს ილაპარაკოს ნელა და გარკვევით.
5. პილოტმა უნდა გამოიყენოს ამ თავით გადმოცემული ფრაზეოლოგიის წესები კონკრეტული საჭიროებისა და მის განკარგულებაში არსებული დროის შესაბამისად.
6. პილოტმა უნდა მოითხოვოს დახმარება ყოველთვის, როდესაც საეჭვოა ფრენის უსაფრთხოება. ამით შეიძლება აცილებულ იქნეს უფრო სერიოზული საფრთხის წარმოქმნა.
7. უბედურების ან გადაუდებლობის სიგნალი ჩვეულებრივ უნდა გადაიცეს აღებულ მომენტში გამოყენებულ სიხშირეზე. ავარიული კავშირი უნდა განხორციელდეს ამ სიხშირეზე, თუ შეუძლებელია უფრო არსებითი დახმარება სხვა სიხშირეზე გადასვლით. 121,5 მგჰც სიხშირე გამოყოფილია საერთაშორისო საავიაციო საავარიო სიხშირედ, თუმცა ყველა საავიაციო სადგური არ აწარმოებს ამ სიხშირის განუწყვეტელ მოსმენას. აღნიშნული მდგომარეობა არ გამორიცხავს კავშრის სხვა სიხშირეებით, მათ შორის, თუ ეს აუცილებელი ან სასურველია, სარგებლობს მოძრავი საზღვაო სამსახურის რადიოსატელეფონო გამოძახების სიხშირეებით.
8. თუ უბედურების ან გადაუდებლობის მდგომარეობაში მყოფ საჰაერო ხომალდს არ პასუხობს გამოძახებული სახმელეთო სადგური, მაშინ პასუხს იძლევა ნებისმიერი სხვა სახმელეთო სადგური ან საჰაერო ხომალდი და უწევს ნებისმიერ შესაძლო დახმარებას.
9. სადგური, რომელიც პასუხობს უბედურების ან გადაუდებლობის მდგომარეობაში მყოფ საჰაერო ხომალდს, ვალდებულია გადასცეს მხოლოდ ის ინფორმაცია, რჩევა ან მითითება, რომელიც დაეხმარება პილოტს. არაფრისმომცემმა რჩევებმა შეიძლება გამოიწვიოს პილოტის ყურადღების გაფანტვა მაშინ, როდესაც მას არ გააჩნია არც ერთი თავისუფალი წუთი.
10. თუ უბედურების შეტყობინება გზაგადაჭრილია და შესაბამისად არ არის დამოწმებული მისი მიღება, მაშინ საჰაერო ხომალდმა, რომელმაც მიიღო უბედურების ეს შეტყობინება, თუ მას დრო და მდგომარეობა აძლევს ამის საშუალებას, უნდა დაადასტუროს იგი და შემდეგ გადასცეს რადიოს საშუალებით.
მუხლი 56🔗. შეტყობინება განსაცდელში მყოფი საჰაერო ხომალდის შესახებ
1. უბედურების შეტყობინება უნდა მოიცავდეს ქვემოთ მოყვანილი პუნქტებიდან, რაც შეიძლება მეტს და, შეძლებისდაგვარად, შემდეგი თანმიმდევრობით:
ა) სადგურის დასახელება, რომელსაც ეგზავნება შეტყობინება;
ბ) საჰაერო ხომალდის ამოსაცნობი ინდექსი;
გ) უბედურების მდგომარეობის მახასიათებელი;
დ) საჰაერო ხომალდის მმართველი პირის გადაწყვეტილება;
ე) სხ-ის ადგილმდებარეობა, ფრენის ეშელონი და კურსი;
ვ) ნებისმიერი სხვა სასარგებლო ინფორმაცია.
MAYDAY MAYDAY MAUDAU,G-ABYF ENGINE ON FIRE MAKING FORCED LANDING 20 MILES SOUTH OF TBILISI PASSING 3000 FEET HEADING 360
G-ABYF,TBILISI TOWER ROGER MAYDAY
MAYDAY, MAUDAU, MAYDAY, TBILISI TOWER, G-YF ENGINE FAILED. WILL ATTEMPT TO LAND AT YOUR FIELD,5 MILES SOUTH, 4000 FEEt HEADING 360.
G-YF,TBILISI TOWER,ROGER MAYDAY CLEARED STRAIGHT-IN RUNWAY 31L,
WIND 360 DEGREES 10 KNOTS, QNH 1008
CLEARED STRAIGHT-IN RUNWAY 31L,
QNH 1008,G-YF
მუხლი 57🔗. რადიოდუმილის რეჟიმის შემოღება უბედურების შეტყობინებისას
განსაცდელში მყოფ საჰაერო ხომალდს ან ამ საჯაერო ხომალდის მმართველ სადგურს შეუძლია შემოიღოს რადიოდუმილის შუალედი აღებულ სიხშირეზე მომუშავე ყველა საჰაერო ხომალდის ან კონკრეტული სხ-თვის, რომელიც ხელს უშლის ავარიულ რადიოკავშირს. ეს საჰაერო ხომალდები დუმილს ინარჩუნებენ მანამ, სანამ არ მიიღებენ ცნობას ავარიული კავშირის დამთავრების შესახებ.
ALL STATIONS TBILISI TOWER,STOP TRANSMITTING, MAYDAY
ან
GEO-621,STOP TRANSMITTING, MAYDAY
მუხლი 58🔗. უბედურების მდგომარეობის და რადიოდუმილის რეჟიმის
დამთავრება
1. თუ სხ აღარ იმყოფება განსაცდელში, იგი იძლევა შეტყობინებას, რომელიც აბათილებს უბედურების მდგომარეობას.
TBILISI TOWER,G-ABYF CANCEL DISTRESS.ENGINE SERVICEABLE,RUNWAY
IN SIGHT, REQUEST LANDING.
G-YF,CLEARED TO LAND RUNWAY 31L
RUNWAY 31L, CLEARED TO LAND,G-YF
2. თუ ავარიული მდგომარეობის მმართველი სადგურისათვის ცნობილი ხდება, რომ სხ აღარ იმყოფება ავარიულ მდგომარეობაში, მაშინ იგი წყვეტს ავარიული რადიოკავშირს და აუქმებს დუმილის შუალედს.
ALL STATIONS,TBILISI TOWER
DISTRESS TRAFFIC ENDED
მუხლი 59🔗. სასწრაფო შეტყობინებები
სხ-ს მიერ გაცემული სასწრაფო შეტყობინება, მდგომარეობისდა მიხედვით, უნდა შეიცავდეს 57-ე მუხლის 1) პუნქტით მითითებული ინფორმაციიდან, რაც შეიძლება მეტს. სიგნალი უნდა გადაიცეს იმ მომენტისათვის გამოყენებულ სიხშირეზე. ყველა სხვა სადგურმა, შეძლებისდაგვარად, არ უნდა დააბრკოლოს სასწრაფო შეტყობინების გადაცემა.
PAN PAN, PAN, PAN, PAN, PAN TBILISI TOWER, G-ABYF,YK-40 2000 FEET HEADING 190 ABOVE CLOUD UNSURE OF MY POSITION REQUEST HEADING TO TBILISI
G-ABYF,FLY HEADING 160
HEADING 160,G-YF
PAN, PAN, PAN, PAN, PAN PAN TBILISI TOWER G-ABYF 10 MILES NORTH AT 2000 FEET.PASSENGER WITH SUSPECTED HEART ATTACK REQUEST PRIORITY LANDING
G-ABYF,TBILISI TOWER NUNBER 1
STRAIGHT-IN RUNWAY 13R WIND 180
DEGREES 10 KNOTS, QNH 1008
AMBULANCE REQUESTED
RUNWAY 13R,QNH 1008,G-YF
PAN, PAN, PAN, PAN, PAN PAN TBILISI TOWER,G-ABYF INTERCEPTED URGENCY CALL FROM GEO-621 PASSENGER WITH SUSPECTED ნEART ATTACK REQUESTING PRIORITY LANDING TBILISI.HIS POSITION 10 MILES NORTH AT 2000 FEET
G-ABYF,ROGER
G-ABYF,TBILISI TOWER RUNWAY 31L WIND 340 DEGREES მე-10 KNOTS QMH 1008 THAFFIC NIL
(თუ GEO-621 არ ადასტურებს ამ შეტყობინების მიღებას, G-ABYF ახორციელებს მის რეტრანსლაციას).
მუხლი 60🔗. ავარიული დაშვება
1. თუ სხ აცხადებს ავარიულ დაშვებას, მეთვალყურემ ყველა შესაძლო ზომას უნდა მიმართოს სხვა სხ-ების უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად.
GEO-621, ENGINE FAILURE
EMERGENCY DESCENT, HEADING 120
GEO-621, ROGER
ATTENTION ALL AIRCRAFT BETWEEN ALI AND
TBILISI, EMERGENCY DESCENT IN PROGRESS
FROM 9000 FEET. ALL AIRCRAFT BELOW 9000
FEET LEAVE AIRWAY TO THE NORTH IMMEDIATELY
GEO-621, DECOMPRESSION EMERGENCY
ESCENT TO 10000 FEET, REQUEST QNH
GEO-621, STOP DESCENT AT 12000 FEET TRAFFIC AT 11000 FEET QNH 1015
GEO-621, WILL MAINTAIN 12000 FEET, QNH 1015 REQUEST FURTHER DESCENT WHEN AVAILABLE
2. ავარიულ დაშვებაზე სხ-ების საერთო გაფრთხილების შემდეგ, აუცილებლობისას, უნდა გაიცეს კონკრეტული მითითებები.
მუხლი 61🔗. კავშირის მტყუნება სხ-ზე
შენიშვნა : კავშირის მტყუნების ზოგადი წესები მოცემულია 10-ე დანართის II ტომში.
1. თუ საბორტო სადგური გამოყოფილ სიხშირეზე ვერ ამყარებს კავშირს საავიაციო სადგურთან, მაშინ უნდა შეეცადოს კავშირის დამყარებას აღებული მარშრუტის შესაბამის სხვა სიხშირეზე. თუ ეს მცდელობაც წარუმატებელია, მაშინ სხ უნდა შეეცადოს კავშირის დამყარებას სხვა სხ-თან ან სხვა საავიაციო სადგურებთან აღებული მარშრუტის შესაბამის სხვა სიხშირეებზე.
2. თუ ამ მუხლის 1-ლი პუნქტით მითითებული მცდელობები უშედეგოა, მაშინ სხ გამოყოფილ სიხშირეზე (სიხშირეებზე) გადასცემს შეტყობინებას ორჯერ, რასაც წინ უსწრებს ფრაზა TRANSMITTING BLIND და, აუცილებლობისას, მიუთითებს ადრესატს (ადრესატებს), ვისთვისაც ეს შეტყობინებაა განკუთვნილი.
3. თუ სხ ვერ აწარმოებს კავშირს მიმღების მტყუნების გამო, იგი შეტყობინებას გადასცემს გრაფიკით დადგენილ დროს ან გადასცემს ადგილმდებარეობის შეტყობინებას დადგენილ სიხშირეზე, რასაც წინ უსწრებს ფრაზა «TRANSMITTING BLIND DUE TO RECEIVER FAILURE». სხ გადასცემს სასურველ შეტყობინებას, შემდეგ მთლიანად იმეორებს მას. ამ დროს სხ ასევე იძლევა მომდევნო გადაცემის სავარაუდო დროს.
4. თუ სხ ვერ ამყარებს კავშირს სახომალდე აღჭურვილობის მტყუნების გამო, იგი, თუ არის სპეციალური აღჭურვილობა, კავშირის მტყუნების მისათითებლად ირჩევს მმრლ-ის შესაბამის კოდს.
5. თუ საავიაციო სადგური ვერ ამყარებს კავშირს სხ-თან იმ სიხშირეებზე, რომლის მოსმენესაც სავარაუდოდ აწარმოებს სხ, მაშინ საავიაციო სადგური:
ა) სთხოვს სხვა საავიაციო სადგურს აღნიშნული სხ-ის გამოძახებას და აუცილებლობისას, შეტყობინების რეტრანსლირებას;
ბ) სთხოვს ამ მარშრუტზე მყოფ სხ-ებს კავშირის დამყარებას აღნიშნულ სხ-თან და აუცილებლობისას, შეტყობინების რეტრანსლირებას.
6. თუ ამ მუხლის მე-5 პუნქტში მითითებლი მცდელობა წარუმატებელია, მაშინ საავიაციო სადგურმა უნდა აწარმოოს «ბრმად» გადაცემა (სამეთვალყურეო ნებართვის შემცველი შეტყობინების გარდა), იმ სიხშირეზე (სიხშირეებზე), რომლის მოსმენესაც სავარაუდოდ აწარმოებს სხ.
თავი 10
მეტეოროლოგიური და აეროდრომის სხვა ინფორმაციის გადაცემა
მუხლი 62🔗. შესავალი
მეტეოროლოგიური ინფორმაცია შეტყობინების, პროგნოზის ან გაფრთხილების ფორმით მიეწოდება პილოტებს, რომლებიც სარგებლობენ მოძრავი საავიაციო სამსახურით ან ეცნობება რადიოსამაუწყებლო გადაცემებით (მაგ., VOLMET) ან სახმელეთო პერსონალის სპეციალური გადაცემების საშუალებით. ამასთან საჭიროა სპეციალური მეტეოროლოგიური შემოკლებებითა და ტერმინებით სარგებლობა, ხოლო ინფორმაცია უნდა გადაიცეს ნელა და გარკვევით, რათა მიმღებმა, აუცილებლობის შემთხვევაში შესძლოს ამ მონაცემების ჩაწერა.
G-ABYF, TBILISI TOWER PRESENT WEATHER WIND 360 DEGREES 5 KNOTS, VISIBILITY 20 KILOMETRES,CLOUD 2 OKTAS 2500,QNH 1008
QNH 1008, G-ABYF
G-YF, TBILISI WIND 360 DEGREES 25 KNOTS VISIBILITY 1000 METRES CONTINUOUS MODERATE RAIN 8 OKTAS S 600 FEET QNH 1001
მუხლი 63🔗. ადზ-ზე ხილვადობის სიშორე (RVR)
1. შეტყობინება ადზ-ზე ხილვადობის სიშორის შესახებ საჭიროა გადაიცეს ფრაზით RUNWAY VISUAL RANGE ან შემოკლებით RVR, რასაც მოსდევს ადზ-ის ნომერი, აუცილებლობისას, RVR-ის მნიშვნელობისა (მნიშვნელობებისა) და გაზომვის რამდენიმე ადგილის მითითებით.
2. ადზ-ზე ხილვადობის სიშორის რამდენიმე მონაცემის არსებობისას, მათი გადაცემა ყოველთვის იწყება დაფრენის არის მონაცემებით.
GEO-621, RVR RUNWAY 31 TOUCHDOWN
650 METRES, MID-POINT 700 METRES,
STOP END 600 METERS
მუხლი 64🔗. ადზ-ის ზედაპირის მდგომარეობა
1. პილოტების შეტყობინება შეიძლება რეტრანსლირებულ იქნეს მეთვალყურის მიერ, თუ ეს ინფორმაცია შესაძლოა სასარგებლო იყოს სხვა სხ-თვის: „BRAKING ACTION REPORTED BY (aircraft type) AT (time) (assessment of braking action)“.
2. თუ მეთვალყურე სავალდებულოდ თვლის სხ-ს აცნობოს ადზ-ზე წყლის არსებობა, მაშინ იგი ადზ-ზე წყლის რაოდენობის შესაბამისად, გადასცემს შემდეგ ტერმინებს: «DAMP», «WET», „WATER PATCHES“, ან „FLOODED“ ადზ-ზე წყლის რაოდენობის შესაბამისად , ან SNOW COVERED DRY SNOW, COMPACTED SNOW, WET SNOW ან SLUSH.
შენიშვნა. ადზ-ის სამუხრუჭე მახასიათებლები იყოფა:
შეჭიდების შეჭიდების
აღწერა კოეფიციენტი
GOOD 0.4 და მეტი
MEDIUM TO GOOD 0.39 – 0.36
MEDIUM 0.35 – 0.3
MEDIUM TO POOR 0.29 – 0.26
POOR 0.25 და ნაკლები
3. სხვა აუცილებელი მონაცემები ადზ-ის ზედაპირის მდგომარეობის შესახებ პილოტს გადაეცემა შესაბამის დროს.
G-ABYF, TBILISI BRAKING ACTION
REPORTED BY YAK-40 AT 13.45 0,6
G-YF,ROGER
GEO-621, THRESHOLD RUNWAY 27 DISPLACED
500 FEET DUE BROKEN SURFACE
GEO-621,TAXIWAY 3 CLOSED DUE
MAINTENANCE,USE TAXIWAY 2 TO VACATE RW
GEO-621
თავი 11
ფრენების მომსახურების სხვადასხვა სახეები
მუხლი 65🔗. საწვავის ავარიული ჩამოსხმა
თუ სხ-მ სმმ-ს ორგანოს აცნობა საწვავის ავარიული ჩამოსხმის განზრახვა, მაშინ სმმ-ს ამ ორგანომ უნდა გადასცეს შეტყობინება სხვა სხ-ებს.
ALL AIRCRAFT TBILISI CONTROL, TU-134
DUMPIMG FUEL, FL 150 ვეGINNING MILES
SOUTH OF ALI OF TRACK 180
FOR 20 MILES.AVOID FLIGHT BELOW FL
120 WITHIN 10 NM OF FUEL DUMPING TRACK
ALL AIRCRAFT TBILISI CONTROL,
DUMPIMG COMPLETED
მუხლი 66🔗. ქარძვრა
თუ მოსალოდნელია ან, თუ სხ იძლევა ცნობას ქარძვრის შესახებ, სამეთვალყურეო მომსახურების ორგანო ამის თაობაზე აფრთხილებს სხვა სხ-ებს მანამ, სანამ სხ-ები არ აცნობებენ ამ მოვლენის შეწყვეტას.
GEO-621,CAUTION WIND HEAR REPORTED
AT 800 FEET,3 MILES FINAL RUNWAY 31L
მუხლი 67🔗. რადიოპელენგი
1. პილოტს, მომსახურების საჭირო სახის მისათითებელი შესაბამისი ფრაზით, შეუძლია მოითხოვოს პელენგი ან კურსი. გადაცემა მთავრდება სხ-ის მოსახმობით. სარადიოპელენგატორო სადგური პასუხობს შემდეგი ფორმით:
ა) შესაბამისი ფრაზა;
ბ) პელენგი ან კურსი გრადუსებში, სარადიოპელენგატორო სადგურთან მიმართებით.
TBILISI TOWER,G-ABYF REQUEST
HEADING TO TBILISI
G-ABYF,TBILISI TOWER HEADING 090
090, G-ABYF
მუხლი 68🔗. ფრაზეოლოგია 8,33 კჯც სიხშული ბადით სარგებლობისას
სხ-ის ეკიპაჟები, რომლებიც ფრენებს ასრულებენ 8,33 კჯც სიხშირული ბადის საჰაერო სივრცეში, სარგებლობენ შემდეგი ფრაზეოლოგიით:
მდგომარეობა
ფრაზეოლოგია
* პილოტის მიერ განხორციელებული კავშირი
მუშაობს თუ არა რადიომოწყობილობა
8,33 კჯც სიხშირულ ბადეში
ADVISE EIGHT POINT THREE THREE EQUIPPED
*AFFIRM EIGHT POINT THREE THREE
შეტყობინება ბორტზე 8,33 კჯც სიხშირულ ბადეში მომუშავე რადიომოწყობილობის არსებობის შესახებ
*NEGATIVE EIGHT POINT THREE THREE
შეტყობინება ბორტზე 8,33 კჯც სიხშირულ ბადეში მომუშავე რადიომოწყობილობის არარსებობის შესახებ
*UHF EQUIPPED
შეტყობინება ბორტზე UHF-კავშირის რადიომოწყობილობის არსებობის შესახებ
ADVISE EIGHT POINT THREE THREE EXEMPTION STATUS
გათავისუფლებულია თუ არა საბორტო რადიომოწყობილობა 8,33 კჯც სიხშირულ ბადეში მუშაობის მოთხოვნებიდან
(aircraft call sign) EXEMPTED EIGHT POINT THREE THREE
საბორტო რადიომოწყობილობის 8,33 კჯც სიხშირულ ბადეში მუშაობის მოთხოვნიდან განთავისუფლების შეტყობინება
(clearance / instraction) DUE EIGHT POINT THREE THREE REQUIREMENT
გარკვეული სამეთვალყურეო ნებართვის გაცემის შეტყობინება, რადგან წინააღმდეგ შემთხვევაში შესაბამისი რადიოსისტემებით აღუჭურვავი სხ შევა იმ საჰაერო სივრცეში, სადაც აუცილებელია აღნიშნული რადიოსისტემების არსებობა სხ-ზე
a) CONFIRM EIGHT POINT THREE THREE CHANNEL (name)
b)* AFFIRM EIGHT POINT THREE
THREE CHANNEL (name)
პილოტის მოთხოვნა 8,33 კჯც სიხშირულ ბადეში
a) CONTACT (unit call sign) CHANNEL (name)
b) AT (or OVER) ( time or place) CONTACT (unit call sign) CHANNEL (name)
c) IF NO CONTACT (insructions)
d) STAND BY CHANNEL (name) FOR (unit call sign)
e*) REQUEST CHANGE TO CHANNEL (name)
f) CHANNEL CHANGE APPROVED
g) MONITOR(unit call sign)CHANNEL(name)
h*) MONITORING CHANNEL(name)
i) WHEN READY CONTACT(unit call sign) CHANNEL(name)
j) REMAIN THIS CHANNEL
შენიშვნა : იკაო-ს სტანდარტული ფრაზეოლოგიის შესაბამისად, «THREE» წარმოითქმის როგორც «TREE».
მუხლი 69🔗. ფრაზეოლოგია ზონალური ნაოსნობის სისტემით ფრენისას
1. სხ-ის ეკიპაჟი, რომელმაც ფრენის გეგმა შეავსო ზონალური ნაოსნობის (RNAV) გამოქვეყნებული მარშრუტით, იღებენ შესაბამის ნებართვებს. სმმ-ის ორგანოებს შეუძლიათ განსაზღვრონ RNAV-ის გამოქვეყნებული მარშრუტი პილოტის მოთხოვნით.
2. სმმ-ის ორგანოებს შეუძლიათ განსაზღვრონ RNAV-ის გამოქვეყნებული მარშრუტი ან ინდივიდუალური სწორხაზოვანი მარშრუტი, თუ სხ აღჭურვილია RNAV-ის საშუალებებით.
GEO-621, ARE YOU ABLE TO
PROCEED RNAV?
3. საყურადღებოა, რომ RNAV-ზე დაფუძნებული ინდივიდუალური სწორხაზოვანი მარშრუტით ჰორიზონტალური სანაოსნო ეშელონირებისას ცდომილებამ შეიძლება შეადგინოს 5 ზღვის მილი.
4. შესაძლებელია პარალელური გადახვევის მარშრუტის დადგენა პილოტის მოთხოვნით, თუ პილოტი ადასტურებს, რომ სხ აღჭურვილია შესაბამისად.
GEO-621, ADVISE IF ABLE TO
PROCEED PARALLEL OFFSET?
GEO-621, AFFIRM
GEO-621, PROCEED OFFSET 10 MILES RIGHT OF CENTRELINE AT DF UNTIL LOBIN
GEO-621,ROGER
5. პარალელური გადახვევის მარშრუტის განსაზღვრისას, მინიმალური დაცილება საკმარისი უნდა იყოს, რათა მეთვალყურეს საშუალება მიეცეს დაამყაროს მითითებული მინიმალური ეშელონირება მითითებული რადიოლოკაციური ეშელონირების მინიმუმთან მიმართებით საჰაერო სივრცის საზღვრიდან. აუცილებელია იმის გათვალისწინება, რომ ჯორიზონტალური სანაოსნო ეშელონირებისას, ცდომილებამ შეიძლება შეადგინოს 5 საზღვაო მილი.
6. მითითებები პარალელური მარშრუტის შესახებ შეიძლება გაუქმდეს, როდესაც იხსნება მათი შესრულების აუცილებლობა.
GEO-621, CANCEL OFFSET, RESUME
ORIGINAL TRACK VIA UM 747
GEO-621, ROGER
მუხლი 70🔗. ფრაზეოლოგია ეშელონირების სისტემის შეცვლისას
1. ეშელონირების სისტემის შეცვლისას ფუტურიდან მეტრულზე და პირიქით, გამოიყენება ფრაზა: „ADJUST FL“….
GEO-621, BANUT 24,FL 10100 KTS 40
GEO-621,ADJUST FL 330
GEO-621,ROGER,ADJUSTING FL 330
მუხლი 71🔗. რადიოკავშირი შეჯახების გასაფრთხილებელი სახმელეთო სისტემის (TCAS) მეშვეობით მანევრირებისას
საფრენოსნო ეკიპაჟი მეთვალყურეს შემდეგი ფრაზეოლოგიის მეშვეობით ატყობინებს «RA» (RESOLUTION ADVISORY) რეჟიმში TCAS სისტემის რეკომენდაციით ვერტიკალური მანევრის შესრულებას:
GEO-621,TCAS CLIMB(DESCENT)
GEO-621,ROGER TCAS CLIMB (DESCENT)
GEO-621, RETURNING TO FL 210
GEO-621, ROGER FL 210
GEO-621, TCAS CLIMB (DESCENT)
COMPLETED RESUMED FL 350
GEO-621, MAINTAIN FL350
GEO-621, CLIMB (DESCEND) FL310
GEO-621, UNABLE, TCAS RESOLUTION ADVISORY
მუხლი 72🔗. ფრაზეოლოგია ვერტიკალური ეშელონირების შემცირებული მინიმუმებით (RVSM) სარგებლობისას
მდგომარეობა
ფრაზა
მეთვალყურის შეკითხვა RVSM-ით ფრენის ნებართვის არსებობის დასადასტურებლად.
პილოტის მიერ RVSM-ით ფრენის ნებართვის უქონლობის გადასაცემად:
1. პირველი გამოძახებისას ნებისმიერ სიხშირეზე ევროპული რეგიონის RVSM-ის საჰაერო სივრცის ფარგლებში (სმმ-ის მეთვალყურე ამავე ფრაზით ახორციელებს უკუგადაცემას).
2. ფრენის ეშელონის შესცვლაზე ყოველი მოთხოვნისას, რომელიც შეეხება ევროპული რეგიონის RVSM-ის საჰაერო სივრცეში ფრენის ეშელონებს,
3. სამეთვალყურეო ნებართვების ყოველ უკუგადაცემაში, რომელიც შეეხება ევროპული რეგიონის RVSM-ის საჰაერო სივრცეში ფრენის ეშელონების დაკავებას
გარდა ამისა, სახელმწიფო სტატუსის არმქონე სხ-ების პილოტებმა უნდა ჩაურთონ ფრაზა ვერტიკალური გადაკვეთით 290, ან 410 ფრენის ეშელონის დაკავებაზე სამეთვალყურეო ნებართვის უკუგადაცემებში
ასევე, მეთვალყურის მიერ „მიწა-მიწა“ სამეტყველო კავშირით დამატებით სხ-ის სტატუსის შესახებ, რომლებიც დაშვებულნი არ არიან RVSM-ით ფრენებზე.
CONFIRM RVSM APPROVED
**NEGATIVE RVSM
პილოტის მიერ RVSM-ით ფრენის ნებართვის ქონის შეტყობინების გადაცემისას
*AFFIRM RVSM
სახელმწიფო სხ-ის (რომელიც დატკიცებული არ არის RVSM-ით ფრენებზე) პილოტის მიერ საკუთარი სტატუსის შესატყობინებლად, რომ დამტკიცებული არ არის RVSM-ით ფრენებზე. ეს არის პილოტის პასუხი მეთვალყურის შეკითხვაზე: CONFIRM RVSM APPROVED.
ასევე, მეთვალყურის მიერ «მიწა-მიწა» სამეტყველო კავშირით დამატებით სხ-ის სტატუსის შესახებ, რომლებიც დაშვებულნი არ არიან RVSM-ით ფრენებზე.
**NEGATIVE RVSM STATE AIRCRAFT
უარი ევროპული რეგიონის RVSM-ის საჰაერო სივრცეში შესვლის სამეთვალყურეო ნებართვის გაცემაზე
UNABLE CLEARANCE INTO RVSM AIRSPACE, MAINTAIN (or) DESCEND, (or) CLIMB FL ……
პილოტის მიერ ძლიერი ტურბულენტურობის არსებობის შესახებ შეტყობინების გადასაცემად, რაც გავლანას ახდენს RVSM-ის ნებადართული ფრენის ეშელონის შენარჩუნებაზე.
ასევე, მეთვალყურის მიერ „მიწა-მიწა“ სამეტყველო კავშირით საგანგებო ვითარებების წარმოქმნის მიზეზების შესატყობინებლად, რაც დაკავშირებულია სხ-ის RVSM-ით ფრენის შესრულების შეუძლებლობასთან ძლიერი ტურბულენტურობის ან სხვა რთული ამინდის პირობების გამო.
**UNABLE RVSM DUE TURBULENCE
პილოტის მიერ შეტყობინების გადასაცემად საბორტო მოწყობილობების მუშაობის გაუარესების შესახებ სხ-ის სისტემებისადმი წაყენებული მინიმალური მოთხოვნების (MASPS) დონეზე ქვემოთ, რაც მოითხოვება ევროპული რეგიონის RVSM-ის საჯაერო სივრცის ფარგლებში.
ამ ფრაზით სარგებლობენ MASPS-ის შეუსაბამობის შესახებ პირველი შეტყობინების გადასაცემად, ხოლო შემდეგ პირველი კავშირისას ყველა სიხშირეზე ევროპული რეგიონის RVSM-ის საჰაერო სივრცის ფარგლებს გარეთ პრობლემის აღმოფხვრამდე ან სხ-ის გამოსვლამდე ევროპული რეგიონის საჰაერო სივრციდან.
ასევე, მეთვალყურის მიერ „მიწა-მიწა“ სამეტყველო კავშირით საგანგებო ვითარებების წარმოქმნის მიზეზების შესატყობინებლად, რაც დაკავშირებულია სხ-ის RVSM-ით ფრენის შესრულების შეუძლებლობასთან მოწყობილობის მტყუნების გამო.
**UNABLE RVSM DUE EQUIPMENT
პილოტის მიერ შეტყობინების გადასაცემად საკუთარი შესაძლებლობების შესახებ განაახლოს ფრენა ევროპული რეგიონის RVSM-ის საჰაერო სივრცეში საგანგებო ვითარების დასრულებისას, რაც გამოწვეული იყო მოწყობილობის მტყუნების ან ამინდის პირობების გამო.
*READY TO RESUME RVSM
მეთვალყურის შეკითხვა სხ-ის შესაძლებლობის განახლების შესახებ შეასრულოს ფრენა RVSM-ით.
REPORT ABLE TO RESUME RVSM
შენიშვნა : აღნიშვნები:
* - კავშირი მყარდება პილოტის მიერ;
** - კავშირი მყარდება პილოტის მიერ; ასევე მეთვალყურის მიერ დამატებით ზეპირი შეტყობინებისათვის სმმ-ის მომიჯნავე ორგანოებთან კოორდინაცისათვის.