ტურისტული მომსახურების დღგ-ით დაბეგვრის თაობაზე

ტურისტული მომსახურების დღგ-ით დაბეგვრის თაობაზე საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანება №84 2023 წლის 17 მარტი ქ. თბილისი ტურისტული მომსახურების დღგ-ით დაბეგვრის თაობაზე მუხლი 1🔗. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 46​ ​1 მუხლის შესაბამისად და საგადასახადო ორგანოს მიერ გადასახადის გადამხდელთა დაბეგვრის არსებული პრაქტიკის ანალიზის საფუძველზე, მიღებულ იქნეს შემდეგი შინაარსის საჯარო გადაწყვეტილება „ტურისტული მომსახურების დღგ-ით დაბეგვრის თაობაზე“: 1. საჯარო გადაწყვეტილების რეგულირების სფერო საჯარო გადაწყვეტილება განმარტავს: ა) ტურისტული მომსახურების დღგ-ით დაბეგვრის საკითხს ტურისტის საქართველოში  ორგანიზებულად შემოყვანისას; ბ) ტურისტული მომსახურების  დღგ-ით დაბეგვრის საკითხს ტურისტის საქართველოდან გაყვანისას; გ) საქართველოში   ტურისტის ორგანიზებულად შემოყვანის და მისთვის ტურისტული პროდუქტის მიწოდების მიზნით შეძენილ საქონელზე/მომსახურებაზე დღგ-ის ჩათვლის საკითხს. 2. საჯარო გადაწყვეტილების დასაბუთება და სამართლებრივი საფუძვლები ა) ტურისტული მომსახურების  დღგ-ით დაბეგვრა ტურისტის საქართველოში  ორგანიზებულად შემოყვანისას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის (შემდგომ - სსკ) 172-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „პ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებულია ტუროპერატორის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელი ტურისტის ორგანიზებული შემოყვანა და მისთვის საქართველოს ტერიტორიაზე ტურისტული პროდუქტის მიწოდება. სსკ-ის 157-ე მუხლის „ც“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ტურისტული პროდუქტი არის ტურისტული მომსახურების სახეობათა (მათ შორის, ტრანსპორტირება, განთავსება, კვება, გიდის მომსახურება, აგრეთვე ტურისტული მომსახურების დამხმარე მომსახურება) არანაკლებ ორი კომპონენტის ერთობლიობა. ამავე მუხლის „შ“ და „ჩ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, ტუროპერატორი არის პირი, რომელიც ახორციელებს ტურისტული პროდუქტის ფორმირებას და ტურისტისთვის მიწოდებას, ხოლო ტურისტი – ფიზიკური პირი, რომელსაც მიეწოდება ტურისტული პროდუქტი, საქართველოში არანაკლებ 24 საათის და არაუმეტეს ერთი წლის ვადით მოგზაურობის (მათ შორის, დასვენების ან/და გაჯანსაღების) მიზნით. ამავე მუხლის „მ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დამხმარე ხასიათის მომსახურება/საქონელი არის მომსახურება/საქონელი, რომლის შეძენა არ არის მისი მომხმარებლის ძირითადი მიზანი, მაგრამ გამიზნულია მისთვის ძირითადი მომსახურების გაწევის/საქონლის მიწოდების პირობების გაუმჯობესების ან/და უკეთ სარგებლობის უზრუნველსაყოფად, ხოლო „ნ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, უშუალოდ დაკავშირებული მომსახურება/საქონელი არის მომსახურება/საქონელი, რომლის მიწოდება ხორციელდება ძირითადი მომსახურების/საქონლის მიწოდების უზრუნველსაყოფად და რომლის განხორციელება აუცილებელია ამ ძირითადი ოპერაციის შესრულებისთვის. სსკ-ის 159-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მომსახურების გაწევა, რომელიც სხვა სახის მომსახურების გაწევასთან უშუალოდაა დაკავშირებული ან სხვა მომსახურების გაწევისთვის დამხმარე ხასიათისაა, განიხილება ამ მომსახურების გაწევის ნაწილად. ამდენად, ტურისტული მომსახურების გარდა, დღგ-ის მიზნისთვის, ტურისტული პროდუქტის ნაწილად ასევე განიხილება ამ მომსახურების დამხმარე მომსახურება. სსკ-ის 160​1 მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, პირი, რომელიც თავისი სახელით, მაგრამ სხვა პირის დავალებით მონაწილეობს მომსახურების გაწევაში, განიხილება ამ მომსახურების მიმღებად და მომსახურების გამწევად. მაგალითისთვის, განვიხილოთ ტურისტული მომსახურების  დღგ-ით დაბეგვრის საკითხი, როდესაც თავისი სახელით მოქმედი ტუროპერატორი, მის მიერ საქართველოში  ორგანიზებულად შემოყვანილ ტურისტს,   უწევს შემდეგ მომსახურებებს: ü  სასტუმროში განთავსება; ü  კვება; ü  საქართველოში ტრანსფერი; ü  სამოგზაურო დაზღვევა. სასტუმროში განთავსება, კვება, საქართველოში ტრანსფერი პირის მიერ ტურისტის საქართველოს ტერიტორიაზე ორგანიზებული შემოყვანისას, ერთიანი ტურისტული პროდუქტის მიწოდების შემთხვევაში, მომსახურების გაწევის ადგილის განსაზღვრის მიზნით, სსკ-ის 162​1 მუხლის   მე-3 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტის, ამავე მუხლის მე-4,  მე-9 და მე-11 ნაწილების თანახმად: ü  სასტუმროში განთავსების მომსახურების გაწევის ადგილის განსაზღვრისას  გასათვალისწინებელია, რომ   უძრავ ნივთთან დაკავშირებული მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ადგილი, სადაც მდებარეობს უძრავი ნივთი; ü  სარესტორნე ან/და კვების მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ადგილი, სადაც ეს მომსახურება ფაქტობრივად ხორციელდება; ü  მგზავრისთვის ტრანსპორტირების მომსახურების გაწევის ადგილის განსაზღვრისას -  მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ადგილი, სადაც ხორციელდება ტრანსპორტირება. ამდენად, შემომყვანი ტურის ფარგლებში აღნიშნული მომსახურებები გაიწევა საქართველოს ტერიტორიაზე, შესაბამისად, მომსახურების  გაწევის ადგილად მიიჩნევა  საქართველო,  რაც სსკ-ის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, წარმოადგენს დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას. სსკ-ის 172-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „პ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ტუროპერატორის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელი ტურისტის ორგანიზებული შემოყვანა და მისთვის საქართველოს ტერიტორიაზე ტურისტული პროდუქტის მიწოდება დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით არის   გათავისუფლებული და ტურისტულ პროდუქტად განიხილება ტურისტული მომსახურების სახეობათა არანაკლებ ორი კომპონენტის ერთობლიობა. შესაბამისად, ერთიანი ტურისტული პროდუქტის სახით ტურისტული მომსახურებების არანაკლებ 2 კომპონენტის ერთობლივად მიწოდება თავისუფლდება დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით. სამოგზაურო დაზღვევა სამოგზაურო დაზღვევით უზრუნველყოფის მომსახურება, თუ ის გაიწევა ტურისტული პროდუქტის მიწოდების ფარგლებში, წარმოადგენს ძირითადი ტურისტული მომსახურების  დამხმარე მომსახურებას, რადგან ასეთი მომსახურების შეძენა არ წარმოადგენს მომხმარებლის (ტურისტის) ძირითად მიზანს, თუმცა გაიწევა ძირითადი მომსახურების (ტურისტული მომსახურების) მიღების პირობების გაუმჯობესების ან/და უკეთ სარგებლობის უზრუნველსაყოფად. ასევე, დაზღვევის სფეროში საშუამავლო საქმიანობის ფარგლებში პირის მიერ გაწეული მომსახურება ექცევა სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-14 ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის მოქმედების არეალში. პირის მიერ ტურისტის სამოგზაურო დაზღვევით უზრუნველყოფის მომსახურების გაწევაზე, როდესაც იგი გაიწევა საქართველოს ტერიტორიაზე ორგანიზებულად შემოყვანილი უცხოელი ტურისტისთვის საქართველოს ტერიტორიაზე ტურისტული პროდუქტის მიწოდების ფარგლებში, ვრცელდება განსხვავებული შინაარსის ორი საგადასახადო შეღავათი, კერძოდ  სსკ-ის 172-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „პ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებულია ტუროპერატორის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელი ტურისტის ორგანიზებული შემოყვანა და მისთვის საქართველოს ტერიტორიაზე ტურისტული პროდუქტის მიწოდება და, ამავდროულად, ამავე კოდექსის 171-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით, ჩათვლის უფლების გარეშე დღგ-ისგან გათავისუფლებულია დაზღვევა ან/და გადაზღვევა, თანმდევი მომსახურებების ჩათვლით, რომელსაც სადაზღვევო ბროკერი ან/და სადაზღვევო აგენტი ახორციელებს. აღნიშნულის გათვალისწინებით, ტურისტის სამოგზაურო დაზღვევით უზრუნველყოფის მომსახურების გაწევისას, თუ ეს მომსახურება გაიწევა საქართველოს ტერიტორიაზე ორგანიზებულად შემოყვანილი უცხოელი ტურისტისთვის საქართველოს ტერიტორიაზე ტურისტული პროდუქტის მიწოდების ფარგლებში,   პირს უფლება აქვს ისარგებლოს სსკ-ის 172-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „პ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საგადასახადო შეღავათით. ბ) ტურისტული მომსახურების  დღგ-ით დაბეგვრა ტურისტის საქართველოდან გაყვანისას სსკ-ის 162​1 მუხლის შესაბამისად, თუ მომსახურება საქართველოს ტერიტორიაზეა გაწეული მიიჩნევა, რომ იგი არ გაწეულა სხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე, ხოლო თუ მომსახურება არ არის გაწეული საქართველოს ტერიტორიაზე, იგი განიხილება სხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე გაწეულად. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მომსახურების გაწევის ადგილის განსაზღვრის მიზნისთვის, პირი (გარდა არამეწარმე ფიზიკური პირისა) დასაბეგრ პირად განიხილება მისთვის გაწეულ ნებისმიერ მომსახურებასთან დაკავშირებით. სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს  მომსახურების გაწევის ადგილის განსაზღვრის ზოგადი წესს, რომლის მიხედვითაც, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის დადგენილი: ა) მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ადგილი, სადაც მომსახურების მიმღები არის დაფუძნებული, თუ მომსახურების მიმღები არის დასაბეგრი პირი. ამასთანავე, თუ მომსახურების გაწევა ხორციელდება მომსახურების მიმღების ფიქსირებული დაწესებულებისთვის, რომელიც არ მდებარეობს იქ, სადაც მომსახურების მიმღებია დაფუძნებული, მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ფიქსირებული დაწესებულების მდებარეობის ადგილი. დაფუძნების ადგილის ან ფიქსირებული დაწესებულების არარსებობის შემთხვევაში, მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ადგილი, სადაც მომსახურების მიმღებს აქვს მუდმივი მისამართი, ან, სადაც ის ჩვეულებრივ ცხოვრობს; ბ) მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ადგილი, სადაც მომსახურების გამწევი (დასაბეგრი პირი) არის დაფუძნებული, თუ მომსახურების მიმღები არ არის დასაბეგრი პირი. ამასთანავე, თუ მომსახურების გაწევა ხორციელდება მომსახურების გამწევის ფიქსირებული დაწესებულების მიერ, რომელიც არ მდებარეობს იქ, სადაც მომსახურების გამწევია დაფუძნებული, მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ფიქსირებული დაწესებულების მდებარეობის ადგილი. დაფუძნების ადგილის ან ფიქსირებული დაწესებულების არარსებობის შემთხვევაში, მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ადგილი, სადაც მომსახურების გამწევს აქვს მუდმივი მისამართი, ან, სადაც ის ჩვეულებრივ ცხოვრობს. ამასთანავე, კონკრეტული მომსახურების სახეებისთვის, სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-4-მე-14 ნაწილებით დადგენილია მომსახურების გაწევის ადგილის განსაზღვრის განსხვავებული წესები. ამავე მუხლის მე-15 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საქართველოს ფინანსთა მინისტრი უფლებამოსილია განსაზღვროს შემთხვევები, როდესაც ამ მუხლის მე-3 ნაწილით და მე-12−მე-14 ნაწილებით გათვალისწინებული ცალკეული მომსახურება განიხილება სხვა ქვეყანაში გაწეულად, თუ ის ხორციელდება საქართველოს ტერიტორიაზე, მაგრამ ამ მომსახურებით ფაქტობრივი სარგებლობა ან/და მისი გამოყენება ხდება საქართველოს ტერიტორიის გარეთ. „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ ინსტრუქციის (შემდგომ - ინსტრუქცია) 66​5 მუხლი ადგენს ცალკეულ შემთხვევებს, როდესაც მომსახურების გაწევის ადგილი განისაზღვრება სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-3 ან მე-12 - მე-14 ნაწილებისგან განსხვავებული წესით. აღნიშნული მუხლის მიხედვით, თუ სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-3 ან მე-12-მე-14 ნაწილების მიხედვით, ტურისტული მომსახურების გაწევის ადგილად ითვლება საქართველოს ტერიტორია, მაგრამ ამ მომსახურებით ფაქტობრივი სარგებლობა ან/და მისი გამოყენება ხდება საქართველოს ტერიტორიის გარეთ, აღნიშნული მომსახურება განიხილება საქართველოს ფარგლების გარეთ გაწეულად. სსკ-ის 157-ე მუხლის „ც“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ტურისტული პროდუქტი არის ტურისტული მომსახურების სახეობათა (მათ შორის, ტრანსპორტირება, განთავსება, კვება, გიდის მომსახურება, აგრეთვე ტურისტული მომსახურების დამხმარე მომსახურება) არანაკლებ ორი კომპონენტის ერთობლიობა. სსკ-ის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის გათვალისწინებით, ზოგადი წესის თანახმად, დღგ-ის მიზნისთვის, თითოეული საქონლის მიწოდება ან მომსახურების გაწევა წარმოადგენს დამოუკიდებელ დასაბეგრ ოპერაციას. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა, რომელიც სხვა სახის საქონლის მიწოდებასთან/მომსახურების გაწევასთან უშუალოდაა დაკავშირებული ან სხვა სახის საქონლის მიწოდებისთვის/მომსახურების გაწევისთვის დამხმარე ხასიათისაა, განიხილება ამ მომსახურების გაწევის/საქონლის მიწოდების ნაწილად. გასათვალისწინებელია, რომ სსკ-ის 157-ე მუხლის „მ“ და „ნ“ ქვეპუნქტებიდან გამომდინარე, ერთიან შერეულ დასაბეგრ ოპერაციად შესაძლებელია ჩაითვალოს რამდენიმე საქონლისგან ან მომსახურებისგან (ან მათი კომბინაციისგან) შემდგარი ოპერაცია, რომლის ფარგლებშიც უნდა იკვეთებოდეს ძირითადი საქონლის/მომსახურების მიწოდება, რომლის მიღებაც წარმოადგენს მომხმარებლის მიზანს, ხოლო სხვა საქონლის/მომსახურების მიწოდება ამ ძირითადი მიწოდების პირდაპირ კავშირშია და მისი დანიშნულება მომხმარებლის ძირითადი მიზნის მიღწევის უზრუნველყოფაა. მაგალითისთვის , განვიხილოთ ტურისტული მომსახურების  დღგ-ით დაბეგვრის საკითხი, თუ   თავისი სახელით მოქმედი ტუროპერატორი, ტურისტს საქართველოდან გაყვანისას უწევს შემდეგ მომსახურებებს: ü  სასტუმროში განთავსება; ü  კვება; ü  საქართველოში ტრანსფერი; ü  სამოგზაურო დაზღვევა; ü  სავიზო მხარდაჭერა. სასტუმროში განთავსება, კვება სასტუმროში განთავსების მომსახურება უძრავ ნივთთან დაკავშირებულ მომსახურებად განიხილება, რომლის გაწევის ადგილიც განისაზღვრება სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-4 ნაწილით, ხოლო კვების მომსახურების გაწევის ადგილს განსაზღვრავს ამავე მუხლის მე-11 ნაწილი. სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-4 და მე-11 ნაწილების გათვალისწინებით როგორც სასტუმროში განთავსების, ასევე კვების მომსახურების გაწევის ადგილს არ წარმოადგენს საქართველოს ტერიტორია. შესაბამისად, ტუროპერატორის მიერ განსახილველი მომსახურების გაწევისას არ ხორციელდება სსკ-ის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია, ამდენად, არ ექვემდებარება დღგ-ით დაბეგვრას საქართველოში. საქართველოში ტრანსფერი საქართველოში ტრანსფერის მომსახურება გულისხმობს საცხოვრებელი ადგილიდან საქართველოში მდებარე აეროპორტამდე და პირიქით, საქართველოში მდებარე აეროპორტიდან საცხოვრებელ ადგილამდე ტრანსპორტირებას. აღნიშნული მომსახურების გაწევის ადგილი განისაზღვრება სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-9 ნაწილით და, შესაბამისად, ცალკე გაწეული ამ მომსახურებაზე ვერ გავრცელდება ამავე მუხლის მე-15 ნაწილისა და ინსტრუქციის 66​5 მუხლის დებულებები. შესაბამისად, ოპერაციის შეფასებისთვის მნიშვნელოვანია წარმოადგენს თუ არა პირის მიერ გაწეული ტრანსფერის მომსახურება ტურისტული პროდუქტის მიწოდების ნაწილს. თუ აღნიშნული მომსახურება გაიწევა გამყვანი ტურის ფარგლებში ერთიანი ტურისტული პროდუქტის მიწოდების სახით, უნდა მივიჩნიოთ, რომ იგი წარმოადგენს ტურისტული მომსახურების ნაწილს, რაც სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-15 ნაწილისა და ინსტრუქციის 66​5 მუხლის თანახმად, განიხილება საქართველოს ფარგლების გარეთ გაწეულად და, შესაბამისად, ტუროპერატორს არ წარმოეშობა აღნიშნული მომსახურების დღგ-ით დაბეგვრის ვალდებულება. სამოგზაურო დაზღვევა სამოგზაურო დაზღვევით უზრუნველყოფისას ტუროპერატორის მიერ გაიწევა ტურისტისთვის სამოგზაურო დაზღვევით უზრუნველყოფის მომსახურება, რომლის ფარგლებშიც იგი არ წარმოადგენს ტურისტისთვის სადაზღვევო მომსახურების უშუალო მიმწოდებელს. სამოგზაურო დაზღვევის საქმიანობის ფარგლებში, ტუროპერატორი წარმოადგენს „დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ საშუამავლო საქმიანობის განმახორციელებელ დაზღვევის აგენტს. იგი მოქმედებს სადაზღვევო კომპანიის (მზღვეველის) დავალებით და სახელით, მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში. კლიენტთან გაფორმებული სადაზღვევო ხელშეკრულების მიხედვით, ტუროპერატორი წარმოადგენს „დამზღვევს“, ხოლო „მზღვეველი“ არის უშუალოდ სადაზღვევო კომპანია. სადაზღვევო პოლისს გასცემს ტუროპერატორი, თუმცა უშუალოდ სადაზღვევო მომსახურების მიმწოდებელი არის სადაზღვევო კომპანია. სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-14 ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, არადასაბეგრი პირისთვის მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ადგილი, სადაც იგი არის დაფუძნებული, აქვს მუდმივი მისამართი ან ჩვეულებრივ ცხოვრობს, თუ მისთვის გაწეულია სადაზღვევო ოპერაციები, მათ შორის, გადაზღვევა. სსკ-ის მე-15 მუხლის მე-2 ნაწილის „თ“ და „კ“ ქვეპუნქტების თანახმად, ფინანსურ მომსახურებად/ოპერაციად განიხილება დაზღვევა ან/და გადაზღვევა, თანმდევი მომსახურებების ჩათვლით, რომელსაც სადაზღვევო ბროკერი ან/და სადაზღვევო აგენტი ახორციელებს, ასევე ფინანსურ მომსახურებასთან/ ოპერაციასთან უშუალოდ დაკავშირებული მომსახურება. სსკ-ის 171-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, დღგ-ისგან ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებულია ფინანსური ოპერაციები/ ფინანსური მომსახურება. სსკ-ის 157-ე მუხლის „მ“ ქვეპუნქტის თანახმად დამხმარე ხასიათის მომსახურება/საქონელი არის მომსახურება/საქონელი, რომლის შეძენა არ არის მისი მომხმარებლის ძირითადი მიზანი, მაგრამ გამიზნულია მისთვის ძირითადი მომსახურების გაწევის/საქონლის მიწოდების პირობების გაუმჯობესების ან/და უკეთ სარგებლობის უზრუნველსაყოფად, ხოლო „ნ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, უშუალოდ დაკავშირებული მომსახურება/საქონელი − მომსახურება/საქონელი, რომლის მიწოდება ხორციელდება ძირითადი მომსახურების/საქონლის მიწოდების უზრუნველსაყოფად და რომლის განხორციელება აუცილებელია ამ ძირითადი ოპერაციის შესრულებისთვის, დღგ-ის მიზნებისათვის, ტურისტული პროდუქტის ნაწილად ასევე ჩაითვლება ამ მომსახურების დამხმარე მომსახურება. ამრიგად, ტურისტის მიერ ტურისტული პროდუქტის შეძენისას მის ძირითად მიზანს წარმოადგენს შესაბამისი ტურისტული მომსახურების შეძენა, ხოლო პროდუქტში შემავალი დამატებითი მომსახურება გამიზნულია მისთვის ძირითადი მომსახურების გაწევის პირობების გაუმჯობესების ან/და უკეთ სარგებლობის უზრუნველსაყოფად. შესაბამისად, მომსახურების გაწევის ადგილის განსაზღვრის მიზნით, ამ მომსახურებათა ერთიანი ტურისტული პროდუქტის მიწოდების სახით გაწევა ერთიან დასაბეგრ ოპერაციად მიიჩნევა. „ტურიზმისა და კურორტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის პირველი პუნქტი განმარტავს, რომ ტურისტის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაზღვევა ან დაზღვეული ქონებისათვის მიყენებული ზარალი კომპენსირდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, ტურისტს აზღვევს ტურისტული საქმიანობის სუბიექტი სადაზღვევო კომპანიასთან დადებული კონტრაქტითა და კანონმდებლობით დადგენილი წესით. „დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ა“, „დ“, „ზ“ და „თ​1“ ქვეპუნქტების შესაბამისად, ტერმინებს „დაზღვევა“, დამზღვევი“, „დაზღვევის აგენტი“ და „დაზღვევის სფეროში საშუამავლო საქმიანობა“ გააჩნიათ შემდეგი მნიშვნელობა: ü  დაზღვევა – ურთიერთობა, რომელიც მყარდება ფიზიკური და იურიდიული პირების პირადი და ქონებრივი ინტერესების დასაცავად სადაზღვევო შენატანებით (სადაზღვევო პრემიით) ფორმირებული ფულადი ფონდებისა და კანონმდებლობით ნებადართული სხვა წყაროების ხარჯზე, გარკვეული გარემოებების (სადაზღვევო შემთხვევების) დადგომისას; ü  დამზღვევი – ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელმაც დადო დაზღვევის ხელშეკრულება მზღვეველთან; ü  დაზღვევის აგენტი – ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც მოქმედებს მზღვეველის დავალებით და სახელით მისთვის მზღვეველის მიერ მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში; ü  დაზღვევის სფეროში საშუამავლო საქმიანობა – დაზღვევის ხელშეკრულების/გადაზღვევის ხელშეკრულების დასადებად პირის მიერ განხორციელებული საშუამავლო ანაზღაურებადი საქმიანობა, რომელიც მოიცავს „დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „თ​1“ ქვეპუნქტში ჩამოთვლილი მოქმედებებიდან ერთ-ერთს მაინც. „დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, დაზღვევის სფეროში საშუამავლო საქმიანობას ახორციელებენ დაზღვევის აგენტი და სადაზღვევო ბროკერი. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, მზღვეველს შეუძლია სადაზღვევო საქმიანობა განახორციელოს როგორც უშუალოდ, ისე დაზღვევის აგენტისა და სადაზღვევო ბროკერის მეშვეობით. მზღვეველი ვალდებულია სადაზღვევო საქმიანობა განახორციელოს მხოლოდ შესაბამისი წესით რეგისტრირებული სადაზღვევო ბროკერის მეშვეობით. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 805-ე მუხლის თანახმად, თუ დაზღვევის აგენტი (წარმომადგენელი) უფლებამოსილია დადოს დაზღვევის ხელშეკრულება, მას ასევე შეუძლია შეცვალოს ხელშეკრულების პირობები, გააგრძელოს მისი მოქმედების ვადა ან მოშალოს იგი. ამასთან, დაზღვევის აგენტს, რომელიც ასრულებს შუამავლის ფუნქციას დაზღვევის ხელშეკრულების დადებისას, უფლება აქვს დადოს ასეთი ხელშეკრულება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აღნიშნული მომსახურება ვერ იქნება განხილული ტურისტულ მომსახურებად, რამდენადაც იგი არ არის პირდაპირ კავშირში ტურისტის მოთხოვნილებათა დაკმაყოფილებასთან და არ ეხება მისი განთავსების, კვების, ტუროპერატორულ, ტრანსპორტირების, საექსკურსიო, გასაჯანსაღებელ და მსგავს საქმიანობას, არამედ გულისხმობს დაზღვევის სფეროში მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე პირის პირადი და ქონებრივი ინტერესების დაცვის მიზნით გაწეულ მომსახურებას, რაც სცილდება ტურისტული საქმიანობის სუბიექტის ჩვეულებრივ საქმიანობას. გასათვალისწინებელია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სადაზღვევო კომპანია (მზღვეველი) სადაზღვევო საქმიანობას დაზღვევის აგენტის - ტუროპერატორის მეშვეობით ახორციელებს. შესაბამისად, ტუროპერატორის მიერ, სადაზღვევო კომპანიასთან (მზღვეველთან) არსებული სამართლებრივი ურთიერთობების ფარგლებში, დაზღვევის სფეროში განხორციელებული საშუამავლო საქმიანობა, სსკ-ის 162​1 მუხლის მიზნისთვის, გულისხმობს სადაზღვევო ოპერაციების განხორციელებას.  აღნიშნულის გათვალისწინებით, სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-14 ნაწილის თანახმად, იმ შემთხვევაში, როდესაც: ü  არადასაბეგრი პირი დაფუძნებულია, აქვს მუდმივი მისამართი ან ჩვეულებრივ ცხოვრობს საქართველოს ფარგლების გარეთ, მომსახურების გაწევის ადგილად არ განიხილება საქართველოს ტერიტორია და, შესაბამისად, სსკ-ის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას ადგილი არ აქვს, რის საფუძველზეც პირს არ წარმოეშობა საგადასახადო ვალდებულება დღგ-ის ნაწილში; ü  არადასაბეგრი პირი დაფუძნებულია, აქვს მუდმივი მისამართი ან ჩვეულებრივ ცხოვრობს საქართველოში, მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება საქართველოს ტერიტორია. ამასთან, სსკ-ის 171-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, დაზღვევის სფეროში საშუამავლო საქმიანობის ფარგლებში გაწეული მომსახურება დღგ-ისგან გათავისუფლებულია ჩათვლის უფლების გარეშე, რის საფუძველზეც პირს ამ შემთხვევაშიც არ წარმოეშობა საგადასახადო ვალდებულება დღგ-ის ნაწილში. დაზღვევის სფეროში საშუამავლო საქმიანობის ფარგლებში არადასაბეგრი პირისთვის გაწეული მომსახურება ექცევა სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-14 ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის მოქმედების არეალში და მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ადგილი, სადაც იგი არის დაფუძნებული, აქვს მუდმივი მისამართი ან ჩვეულებრივ ცხოვრობს. შესაბამისად, განსახილველ შემთხვევაში  მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება საქართველო. მიუხედავად აღნიშნულისა, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ   აღნიშნული მომსახურება, გაიწევა, როგორც გამყვანი ტურის ფარგლებში ერთიანი ტურისტული პროდუქტის მიწოდების  დამხმარე მომსახურება, სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-15 ნაწილისა და ინსტრუქციის 66​5 მუხლის თანახმად, იგი განიხილება საქართველოს ფარგლებს გარეთ გაწეულად და, შესაბამისად, ტუროპერატორს არ წარმოეშობა ამ მომსახურების დღგ-ით დაბეგვრის ვალდებულება. სავიზო მხარდაჭერა სავიზო მხარდაჭერის უზრუნველყოფა მოიცავს ტურისტისთვის, საქართველოს ფარგლებს გარეთ გაყვანის მიზნით, სავიზო დოკუმენტების მომზადებას, წარდგენას შესაბამისი ქვეყნის კანონმდებლობით განსაზღვრულ უწყებაში და ამ მიზნით განხორციელებულ სხვა ქმედებებს. სავიზო მხარდაჭერის მომსახურების გაწევის შემთხვევაში, ამ მომსახურების გაწევის ადგილი  განისაზღვრება სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად. ამდენად, თუ მომსახურების მიმღები არ არის დასაბეგრი პირი, მომსახურების გაწევის ადგილად განიხილება ადგილი, სადაც მომსახურების გამწევი (დასაბეგრი პირი) არის დაფუძნებული. გასათვალისწინებელია, რომ აღნიშნული მომსახურება ვერ იქნება განხილული ტურისტულ მომსახურებად, რამდენადაც იგი არ არის პირდაპირ კავშირში ტურისტის მოთხოვნილებათა დაკმაყოფილებასთან და არ ეხება მისი განთავსების, კვების, ტუროპერატორულ, ტრანსპორტირების, საექსკურსიო, გასაჯანსაღებელ და მსგავს საქმიანობას, არამედ გულისხმობს პირისთვის დახმარების აღმოჩენას ვიზის მისაღებად. ტუროპერატორის მიერ გაწეული აღნიშნული მომსახურება წარმოადგენს ტურისტული მომსახურების დამხმარე მომსახურებას და გაიწევა გამყვანი ტურის ფარგლებში ერთიანი ტურისტული პროდუქტის მიწოდების სახით. აღნიშნულის გათვალისწინებით,  სსკ-ის 162​1 მუხლის მე-15 ნაწილისა და ინსტრუქციის 66​5 მუხლის თანახმად, იგი განიხილება საქართველოს ფარგლების გარეთ გაწეულად და, შესაბამისად, ტუროპერატორს არ წარმოეშობა ამ მომსახურების დღგ-ით დაბეგვრის ვალდებულება. გ) ტურისტული მომსახურების გამწევი პირის მიერ საქართველოში ტურისტის ორგანიზებულად შემოყვანის და მათთვის ტურისტული პროდუქტის მიწოდების მიზნით შეძენილ საქონელზე/მომსახურებაზე  დღგ-ის ჩათვლა სსკ-ის 174-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით,  დღგ-ის ჩათვლა არის დასაბეგრი პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა საქონლის მიწოდებასთან/მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებული ხარჯის სხვადასხვა კომპონენტის ღირებულებაზე პირდაპირ მიკუთვნებული დღგ-ის თანხით. სსკ-ის 175-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს ჩაითვალოს საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გაწეულ ხარჯთან დაკავშირებული დღგ-ის თანხა, თუ საქონელი ან მომსახურება გამოიყენება ამ კოდექსის 172-ე მუხლის შესაბამისად, დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებულ ოპერაციებში. სსკ-ის 172-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „პ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებულია ტუროპერატორის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელი ტურისტის ორგანიზებული შემოყვანა და მისთვის საქართველოს ტერიტორიაზე ტურისტული პროდუქტის მიწოდება. სსკ-ის 177-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ დასაბეგრი პირი საქონელს ან მომსახურებას იყენებს ისეთი ოპერაციებისთვის, რომელზეც აქვს დღგ-ის ჩათვლის მიღების უფლება, ასევე ოპერაციებისთვის, რომელზეც ეს უფლება არ აქვს, ხორციელდება დღგ-ის თანხის მხოლოდ იმ ნაწილის ჩათვლა, რომელიც მიეკუთვნება ოპერაციებს, რომელზეც მას აქვს დღგ-ის ჩათვლის მიღების უფლება. აღნიშნულის გათვალისწინებით, პირი უფლებამოსილია ჩაითვალოს საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელი ტურისტის ორგანიზებული შემოყვანისა და მისთვის საქართველოს ტერიტორიაზე ტურისტული პროდუქტის მიწოდების მიზნით შეძენილ საქონელზე/მომსახურებაზე გადახდილი დღგ, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრული შეზღუდვების გათვალისწინებით. 3. გადაწყვეტილება ა) ტუროპერატორის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელი ტურისტის ორგანიზებულად შემოყვანისას ტურისტისთვის საქართველოს ტერიტორიაზე ტურისტული პროდუქტის (ტურისტული მომსახურების არანაკლებ 2 კომპონენტის, მათ შორის, სასტუმროში განთავსება, კვება, საქართველოში ტრანსფერი და სხვა)    მიწოდება და მასთან დაკავშირებული დამხმარე მომსახურების გაწევა (სამოგზაურო დაზღვევა და სხვა), გათავისუფლებულია დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით; ბ ) საქართველოს ფარგლებს გარეთ გაყვანისას ტურისტული მომსახურების (სასტუმროში განთავსება, კვება, საქართველოში ტრანსფერი   და სხვა) და მასთან დაკავშირებული დამხმარე მომსახურების (სავიზო მხარდაჭერა, სამოგზაურო დაზღვევით უზრუნველყოფა და სხვა) გაწევა,   დღგ-ის მიზნისთვის განიხილება საქართველოს ფარგლების გარეთ გაწეულ მომსახურებად; გ)   საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელი ტურისტის ორგანიზებული შემოყვანისა და მისთვის საქართველოს ტერიტორიაზე ტურისტული პროდუქტის მიწოდების მიზნით შეძენილ საქონელზე/მომსახურებაზე გადახდილ დღგ-ზე, ტუროპერატორი უფლებამოსილია, მიიღოს დღგ-ის ჩათვლა, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრული შეზღუდვების გათვალისწინებით. მუხლი 2🔗. საჯარო გადაწყვეტილება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. მინისტრი                             ლაშა ხუციშვილი