# აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის 2026 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შესახებ - ტიპი: ავტონომიური რესპუბლიკის კანონი - მიმღები ორგანო: აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ორგანო - დოკუმენტის ნომერი: №22-ს - მიღების თარიღი: 19.12.2025 - კონსოლიდირებული რედაქცია: 19.12.2025 - სარეგისტრაციო კოდი: 190020020.30.060.016102 - სტატუსი: ძალაშია - ოფიციალური წყარო: https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6710623/0 - წყარო: https://legali.ge/law/6710623/ > ეს არის 19.12.2025 მდგომარეობით მოქმედი კონსოლიდირებული ტექსტი. > ოფიციალური წყაროა საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (matsne.gov.ge). --- ## მუხლი 1. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ბალანსი _თავი I — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მაჩვენებლები_ განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ბალანსი თანდართული რედაქციით: ლარებში დასახელება 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა შემოსავლები 31108254 39138741 43550000 გადასახადები 13371421 18238741 20050000 გრანტები 17030829 20000000 22000000 სხვა შემოსავლები 706004 900000 1500000 ხარჯები 30617911 39654528 45060955 შრომის ანაზღაურება 12169712 14535350 22301473 საქონელი და მომსახურება 4632708 5888126 10475707 სუბსიდიები 9101841 11095315 1164700 გრანტები 16021 6000 98500 სოციალური უზრუნველყოფა 3111161 4104100 5135750 სხვა ხარჯები 1586468 4025637 5884825 საოპერაციო სალდო 490343 -515787 -1510955 არაფინანსური აქტივების ცვლილება 363446 648272 489045 ზრდა 384743 648272 489045 კლება 21297 მთლიანი სალდო 126897 -1164059 -2000000 ფინანსური აქტივების ცვლილება 126897 -1164059 -2000000 ზრდა 126897 ვალუტა და დეპოზიტები 126897 კლება 1164059 2000000 ვალუტა და დეპოზიტები 1164059 2000000 ვალდებულებების ცვლილება კლება ბალანსი [https://legali.ge/law/6710623/muxli-1/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-1/) --- ## მუხლი 2. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსულობები, გადასახდელები და ნაშთის ცვლილება _თავი I — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მაჩვენებლები_ განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსულობები, გადასახდელები და ნაშთის ცვლილება თანდართული რედაქციით: ლარებში დ ა ს ა ხ ე ლ ე ბ ა 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა შემოსულობები 31129551 39138741 43550000 შემოსავლები 31108254 39138741 43550000 არაფინანსური აქტივების კლება 21297 გადასახდელები 31002654 40302800 45550000 ხარჯები 30617911 39654528 45060955 არაფინანსური აქტივების ზრდა 384743 648272 489045 ვალდებულებების კლება ნაშთის ცვლილება 126897 -1164059 -2000000 თავი II აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლე [https://legali.ge/law/6710623/muxli-2/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-2/) --- ## მუხლი 3. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლები _თავი II — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლები_ განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლები 43550000 ლარის ოდენობით. დასახელება 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა შემოსავლები 31108254 39138741 43550000 გადასახადები 13371421 18238741 20050000 გრანტები 17030829 20000000 22000000 სხვა შემოსავლები 706004 900000 15000 [https://legali.ge/law/6710623/muxli-3/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-3/) --- ## მუხლი 4. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის გადასახადები _თავი II — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლები_ განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის გადასახადები 20050000 ლარის ოდენობით. ლარებში დ ა ს ა ხ ე ლ ე ბ ა 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა გადასახადები 13371421 18238741 20050000 საშემოსავლო გადასახადი 13371421 18238741 20050000 ქონების გადასახადი [https://legali.ge/law/6710623/muxli-4/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-4/) --- ## მუხლი 5. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის გრანტები _თავი II — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლები_ ფინანსური დახმარება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკურ ბიუჯეტს 22000000 ლარი. ლარებში დასახელება 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა გრანტები 17030829 20000000 22000000 უცხო სახელმწიფოთა მთავრობებიდან მიღებული გრანტები მიმდინარე დანიშნულების გრანტები სხვა დონის სახელმწიფო ერთეულებიდან მიღებული გრანტები 17030823 20000000 22000000 მიმდინარე დანიშნულების გრანტები 17030823 20000000 22000000 მიზნობრივი ტრანსფერი დელეგირებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად [https://legali.ge/law/6710623/muxli-5/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-5/) --- ## მუხლი 6. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის სხვა შემოსავლები _თავი II — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შემოსავლები_ განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის სხვა შემოსავლები 1500000 ლარის ოდენობით. ლარებში დ ა ს ა ხ ე ლ ე ბ ა 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა სხვა შემოსავალი 706004 900000 1500000 შემოსავლები საკუთრებიდან მ.შ. 663545 900000 1500000 პროცენტები 654479 900000 1500000 დივიდენდები რენტა 9066 საქონლისა და მომსახურების რეალიზაცია 2990 სამხედრო სავალდებულო სამსახურის გადავადების მოსაკრებელი შემოსავლები მომსახურების გაწევიდან 2990 ტრანსფერები რომელიც სხვაგან არ არის კლასიფიცირებული 39469 სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები თავი III აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები, არაფინანსური აქტივები და მათი ფუნქციონალური კლასიფიკაც [https://legali.ge/law/6710623/muxli-6/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-6/) --- ## მუხლი 7. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები _თავი III — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები, არაფინანსური აქტივები და მათი ფუნქციონალური კლასიფიკაცია_ განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები 45060955 ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით: ლარებში დ ა ს ა ხ ე ლ ე ბ ა 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა ხარჯები 30617911 39654528 45060955 შრომის ანაზღაურება 12169712 14535350 22301473 საქონელი და მომსახურება 4632708 5888126 10475707 სუბსიდიები 9101841 11095315 1164700 გრანტები 16021 6000 98500 სოციალური უზრუნველყოფა 3111161 4104100 5135750 სხვა ხარჯები 1586468 4025637 58848 [https://legali.ge/law/6710623/muxli-7/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-7/) --- ## მუხლი 8. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების ცვლილება _თავი III — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები, არაფინანსური აქტივები და მათი ფუნქციონალური კლასიფიკაცია_ ა) განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების ზრდა 489045 ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით: ლარებში კოდი დასახელება 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა 01 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო 28804 103000 38000 02 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა და მასთან არსებული ორგანიზაციები 118860 380372 74000 05 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო და მასთან არსებული ორგანიზაციები 19942 20000 25000 06 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის სამინისტრო და მასთან არსებული ორგანიზაციები 71318 15000 33000 08 00 ზემო აფხაზეთში - აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობა 4000 6700 11 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძულებით გადაადგილებულ პირთა სამინისტრო და მასთან არსებული ორგანიზაციები 59650 98500 145845 18 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო და მასთან არსებული ორგანიზაციები 49481 17000 148000 19 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის სამინისტრო და მასთან არსებული ორგანიზაციები 35731 10400 18500 სულ 384743 648272 489045 ბ) განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების კლება თანდართული რედაქციით: ლარებში დასახელება 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა არაფინანსური აქტივები 21297 ძირითადი აქტივები 21297 [https://legali.ge/law/6710623/muxli-8/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-8/) --- ## მუხლი 9. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯებისა და არაფინანსური აქტივების ზრდის ფუნქციონალური კლასიფიკაცია _თავი III — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები, არაფინანსური აქტივები და მათი ფუნქციონალური კლასიფიკაცია_ განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯებისა და არაფინანსური აქტივების ზრდა ფუნქციონალურ ჭრილში, თანდართული რედაქციით: ლარებში ფუნქციონალური კოდი დ ა ს ა ხ ე ლ ე ბ ა 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება 19449008 24456102 26793400 7011 აღმასრულებელი და წარმომადგენლობითი ორგანოების საქმიანობის უზრუნველყოფა, ფინანსური და ფისკალური საქმიანობა, საგარეო ურთიერთობები 19449008 24456102 26793400 70111 აღმასრულებელი და წარმომადგენლობითი ორგანოების საქმიანობის უზრუნველყოფა 19447808 24256102 26493400 70112 ფინანსური და ფისკალური საქმიანობა 200000 300000 7018 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობასაერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურებაში 1200 ეკონომიკური საქმიანობა 1839962 1548777 1482640 7042 სოფლის მეურნეობა, სატყეო მეურნეობა, მეთევზეობა და მონადირეობა 529186 526688 803000 70421 სოფლის მეურნეობის სექტორის მართვასთან, ვეტერინარული, მცენარეთა დაავ. საწინააღმდეგო და სხვა მომსახურება 529186 526688 803000 7049 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა ეკონომიკის სფეროში 1310776 1022089 679640 ჯანმრთელობის დაცვა 2052009 4162705 6310820 7071 სამედიცინო პროდუქცია, მოწყობ. და აპარატები 7072 ამბულატორიული მომსახურება 1227232 1740000 2440000 7073 საავადმყოფოების მომსახურება 7074 საზოგადოებრივი ჯანდაცვა 1000000 2000000 7076 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში 824777 1422705 1870820 დასვენება, კულტურა და რელიგია 5281940 6151756 7103830 7081 მომსახურება დასვენებისა და სპორტის სფეროში 326432 362582 370140 7082 მომსახურება კულტურის სფეროში 3716617 4530721 5165620 7083 ტელე-რადიო მაუწყებლობა და საგამომცემლო საქმიანობა 940583 1182091 1420070 7084 რელიგიური და სხვა სახის საზოგადოებრივი მომსახურება 298308 76362 10000 7086 სხვა სახის არაკლასიფიცირებული საქმიანობა დასვენების, კულტურისა და რელიგიის სფეროში 138000 განათლება 769523 720860 1070560 7093 პროფესიული განათლება 7098 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა განათლების სფეროში 769523 720860 1070560 სოციალური დაცვა 1610212 3262600 2788750 7101 ავადმყოფთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სოციალური დაცვა 71012 შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სოციალური დაცვა 7107 სოციალური გაუცხოების საკითხები, რომლებიც არ ექვემდებარება კლასიფიკაციას 1610212 3262600 2788750 სულ: 31002654 40302800 45550000 თავი IV აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მთლიანი სალდო, ფინანსური აქტივებისა და ვალდებულებების ცვლილე [https://legali.ge/law/6710623/muxli-9/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-9/) --- ## მუხლი 10. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის საოპერაციო და მთლიანი სალდო (პროფიციტი/დეფიციტი) _თავი IV — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მთლიანი სალდო, ფინანსური აქტივებისა და ვალდებულებების ცვლილება_ ლარებში დასახელება 2024 წელი ფაქტი 2025 წელი გეგმა 2026 წელი გეგმა საოპერაციო სალდო 490343 -515787 -1510955 მთლიანი სალდო 126897 -1164059 -20000 [https://legali.ge/law/6710623/muxli-10/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-10/) --- ## მუხლი 11. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ფინანსური აქტივები _თავი IV — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მთლიანი სალდო, ფინანსური აქტივებისა და ვალდებულებების ცვლილება_ განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების ცვლილება (-2000000) ლარის ოდენობით: ა) განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების ზრდა 0 ლარის ოდენობით; ბ) განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების კლება 2000000 ლარის ოდენობით. ლარებში ფინანსური აქტივების ცვლილება 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა ზრდა 126897 ვალუტა და დეპოზიტები 126897 კლება 1164059 2000000 ვალუტა და დეპოზიტები 1164059 20000 [https://legali.ge/law/6710623/muxli-11/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-11/) --- ## მუხლი 12. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ვალდებულებების ცვლილება _თავი IV — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მთლიანი სალდო, ფინანსური აქტივებისა და ვალდებულებების ცვლილება_ განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ვალდებულებების ცვლილება 0 ლარის ოდენობით. ლარებში ვალდებულებების ცვლილება 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა ვალდებულებების კლება საშინაო სხვა კრედიტორული დავალიანებები 2026 წლის პირველი იანვრისათვის აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკას ვალი არ გააჩნია. თავი V აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის 2026-2029 წლების პრიორიტეტები და პროგრამები/ქვეპროგრამე [https://legali.ge/law/6710623/muxli-12/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-12/) --- ## მუხლი 13. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის პრიორიტეტები და პროგრამები/ქვეპროგრამები _თავი V — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის 2026-2029 წლების პრიორიტეტები და პროგრამები/ქვეპროგრამები_ განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის პრიორიტეტები (პირველი დონე), მათ ფარგლებში განსახორციელებელი პროგრამები (მეორე დონე) და ქვეპროგრამები (მესამე და მესამის შემდგომი დონეები) შემდეგი რედაქციით: · მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა · მოსახლეობის სოციალური დაცვა · განათლების, კულტურის, სპორტის და ახალგაზრდობის განვითარება, ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია · აფხაზეთის ტერიტორიაზე მცხოვრებ მოსახლეობასთან ურთიერთობის/ კავშირების აღდგენა · საარქივო ფონდის დაცულობის და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა · მოსახლეობის დასაქმების და ეკონომიკური საქმიანობის მხარდაჭერა · დევნილთა განსახლების ობიექტების ინფრასტრუქტურის მოწესრიგება · წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების განხორციელება · ფინანსური და არაფინანსური რესურსების მართვა და საინვესტიციო გარემოს ხელშეწყობა · აღმასრულებელი ხელისუფლების განხორციელების ხელშეწყობა 1.    მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა ქვეყნის მასშტაბით მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვის მიზნით ხორციელდება მთელი რიგი სახელმწიფო და ადგილობრივი პროგრამები, რომლითაც დაცულია ადამიანების უფლება ამ სფეროში. მიუხედავად ამისა, დევნილი და ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობა, რიგი ობიექტური მიზეზების გამო, პროგნოზულად ჯანმრთელობის შემდგომი გაუარესების მაღალი რისკის კატეგორიას განეკუთვნება, ეს გარემოება განსაზღვრავს გაცილებით მეტ მოთხოვნას სამედიცინო დახმარებაზე. დევნილი მოსახლეობის გარკვეული ნაწილი მოკლებულია საშუალებას მიიღოს დროული და სრულფასოვანი სამედიცინო დახმარება. უსახსრობის გამო სამედიცინო დაწესებულებებს მიმართავენ დიდი დაგვიანებით, დაავადებების გართულებული ფორმებით, რომელთა მკურნალობა სამომავლოდ უფრო დიდ ხარჯებთანაა დაკავშირებული. 1.1. ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიიდან დევნილთა ამბულატორიული დახმარება საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამაში შეტანილი ცვლილებები, მნიშვნელოვანი წინგადადგმული ნაბიჯია მოსახლეობის ფინანსური დაცულობის გასაუმჯობესებლად სხვადასხვა ამბულატორიულ სერვისებთან მიმართებაში. თუმცა ამ სერვისების დიდი ნაწილი მოსახლეობის მხრიდან მაინც ითვალისწინებს თანაგადახდას, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს მომართვიანობას. პროგრამის მიზანია დევნილი და ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობისათვის ჯანდაცვის პირველადი რგოლის ფინანსური და გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. პროგრამა ითვალისწინებს მაღალტექნოლოგიური კვლევების (მაგნიტურ-რეზონანსული, კომპიუტერული, პოზიტრონულ-ემისიური ტომოგრაფიები და სცინტიგრაფია), სხვადასხვა კლინიკურ-ლაბორატორიული გამოკვლევების, ონკოპაციენტთა დამატებითი მომსახურებების, რეპროდუქციული ჯანმრთელობის ხელშეწყობის, სტომატოლოგიური მომსახურების, რეაბილიტაციისა და აბილიტაციის სერვისებზე ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფას, რომელთა განხორციელებითაც შესაძლებელია დაავადებათა ადრეული დიაგნოსტიკა, გართულებათა პრევენცია, ცხოვრების ხარისხისა და სოციალური ინტეგრაციის გაუმჯობესება, რაც საბოლოო ჯამში, დადებითად აისახება მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობის ძირითად მახასიათებლებზე. 1.1.1. ბავშვთა და მოზრდილთა რეაბილიტაცია ქვეპროგრამის მიზანია მოსახლეობის, მათ შორის, შშმ პირების თანდაყოლილი დაავადებით ან ტრავმული დაზიანებით განპირობებული უუნარობის ფუნქციის აღდგენა და ცხოვრების ხარისხის ამაღლება. მათი მაქსიმალური სოციალური ადაპტაცია და საზოგადოების დამოუკიდებელ და აქტიურ წევრად ჩამოყალიბების შესაძლებლობის ფორმირება. სარეაბილიტაციო მკურნალობა მოიცავს შერჩევითად (საჭიროებისამებრ) ფიზიკურ თერაპიას (მასაჟი, ვარჯიში), აპარატურულ ფიზიოთერაპიას, ჰიდროკინეზოთერაპიას. 1.1.2. ინსტრუმენტული და ენდოსკოპიური გამოკვლევები ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიიდან დევნილთა ინსტრუმენტულ და ენდოსკოპიურ დიაგნოსტიკურ კვლევებზე ფინანსური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. ინსტრუმენტული და ენდოსკოპიური გამოკვლევები სხვადასხვა ორგანოთა სისტემის დაავადებათა ადრეული დიაგნოსტიკის ყველაზე ზუსტი, ინფორმატიული და ხშირ შემთხვევაში აუცილებელი მეთოდებია. ქვეპროგრამა ითვალისწინებს ინსტრუმენტული კვლევების (თავის ტვინისა და ქვედა კიდურების დოპლეროგრაფია, ციფრულ რენტგენოგრაფია, ართროექოსკოპიას, ელექტროენცეფალოგრაფიასა და სხვა) და ენდოსკოპიური კვლევების (კოლონოსკოპია ეზოფაგოდუოდენოსკოპიას და ა.შ) თანადაფინანსებას. 1.1.3. კლინიკურ – ლაბორატორიული კვლევები კლინიკურ-ლაბორატორიულ გამოკვლევები ისეთი თანამედროვე, მაღალეფექტური, სწრაფი და უსაფრთხო კვლევის მეთოდებია, რომელთაც განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭებათ დაავადებათა ადრეულ დიაგნოსტიკაში, მათ შორისაა დოპლეროგრაფია, ციფრული რენტგენოგრაფია, სპირომეტრია, ელექტროენცეფალოგრაფია, ექოკარდიოგრაფია, ართროექოსკოპია და ა.შ. ისინი მრავალი პათოლოგიის სადიაგნოსტიკოდ და მდგომარეობის შესაფასებლად გამოიყენება. ასევეა ენდოსკოპიაც, რომელიც სხვადასხვა ორგანოთა სისტემის დაავადებათა დიაგნოსტიკის ყველაზე ზუსტი, ინფორმატიული და ხშირ შემთხვევაში აუცილებელი მეთოდია. ლაბორატორიულ გამოკვლევებს კი განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება სხვადასხვა დაავადების სადიაგნოსტიკოდ თუ მდგომარეობის შესაფასებლად. ქვეპროგრამის მიზანია ბენეფიციართა ფინანსური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა ცალკეულ კლინიკო-ლაბორატორიულ და ინსტრუმენტულ სერვისებზე. 1.1.4. ბავშვთა და მოზრდილთა სტომატოლოგია დევნილთა კონტიგენტში პირის ღრუს დაავადებათა მაღალი დონე განსაზღვრავს გაცილებით მეტ მოთხოვნას სხვადასხვა სტომატოლოგიურ მომსახურებაზე. ქვეპროგრამა წარმოდგენილია ორი კომპონენტით: ბავშვთა სტომატოლოგიური მომსახურების კომპონენტი ითვალისწინებს 4-დან 16 წლამდე ასაკის პირების მკურნალობას (თერაპია, ქირურგია), ხოლო მოზრდილთა სტომატოლოგიური მომსახურების კომპონენტი ითვალისწინებს მთლიანი ან ნაწილობრივი (ზედა და/ან ქვედა ყბის) კბილების მოსახსნელი პროთეზით მომსახურებას. ქვეპროგრამის მიზანია: აფხაზეთიდან დევნილ ბავშვთა და მოზრდილთა სტომატოლოგიურ მომსახურებაზე ფინანსური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. 1.1.5. რეპროდუქციული ჯანმრთელობის ხელშეწყობა ქვეპროგრამა ითვალისწინებს დადასტურებული უშვილობის დიაგნოზის მქონე დევნილ ბენეფიციართა ფინანსური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფას უშვილობის მკურნალობისა და ხელოვნურ განაყოფიერებასთან დაკავშირებულ თანამედროვე სერვისებზე. 1.1.6. აფხაზეთიდან დევნილთა მრავალპროფილური სკრინინგი რეგიონებში არსებული ვითარების შესწავლა, დევნილებთან სამინისტროს ხელმძღვანელთა პერმანენტული შეხვედრები და სამედიცინო-სტატისტიკური მონაცემების ანალიზის შედეგები ადასტურებს, რომ დევნილთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის ინდიკატორები არადამაკმაყოფილებელია, რაც საკუთარ ჯანმრთელობაზე ზრუნვის მიზნით, მათ დაბალ აქტივობაზე მიუთითებს. ყოველივე მოითხოვს სამედიცინო-სოციალური პრობლემების დარეგულირებისათვის დამატებითი ღონისძიებების გატარების აუცილებლობას. ქვეპროგრამის მიზანია თბილისსა და რეგიონებში, კერძოდ: სამეგრელო-ზემო სვანეთის, იმერეთის, აჭარის, კახეთისა და შიდა/ქვემო ქართლის რეგიონებში დევნილი მოსახლეობის მოთხოვნისა და საჭიროებების საფუძველზე. პროფილაქტიკური სამედიცინო გასინჯვებით ჯანმრთელობის მდგომარეობის სხვადასხვა დარღვევათა ადრეული დიაგნოსტიკა და შემდგომი მკურნალობის ტაქტიკის განსაზღვრა. 1.1.7. ონკოპაციენტთა სამედიცინო მომსახურება ქვეპროგრამა უზრუნველყოფს იმ სამედიცინო სერვისებზე ხელმისაწვდომობას, რომლებიც ძალიან ძვირადღირებულია, მაგრამ თანამედროვე ონკოლოგიაში სასიცოცხლო მნიშვნელობა ენიჭებათ, როგორც განკურნების, ასევე პალიატიურ რეჟიმში. გარდა ქიმიო და სხივური თერაპიის თანადაფინანსებისა, ქვეპროგრამა ითვალისწინებს ონკოპაციენტების ჰორმონო, იმუნო და ტარგეტული თერაპიების თანადაფინანსებასაც. ეს სამკურნალო პრეპარატები არ კლასიფიცირდება როგორც ქიმიოპრეპარატები, თუმცა მათი გამოყენება ავთვისებიანი სიმსივნეების მკურნალობის განუყოფელი ნაწილია. ამ ჯგუფის პრეპარატების მაღალი ფასის გამო პაციენტების გარკვეული ნაწილისათვის ისინი ჯერ კიდევ ხელმიუწვდომელია. ონკოლოგიური დაავადებების დროულად გამოსავლენად განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება გენეტიკურ კვლევებს და ბიოფსიას, რომლის შედეგები გამორიცხავს ან ადასტურებს ჯანმრთელობისათვის საზიანო პროცესების არსებობას ადამიანის ორგანიზმში. ქვეპროგრამა ასევე ითვალისწინებს იოდოთერაპიის თანადაფინანსებას. ქვეპროგრამის მიზანია: დევნილი მოსახლეობის ფინანსური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა ონკოლოგიის მკურნალობასთან დაკავშირებულ სერვისებზე. 1.1.8. ბავშვთა აბილიტაცია ბავშვთა აბილიტაციის ქვეპროგრამას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს მენტალური განვითარების დარღვევის მქონე ბავშვთა მაქსიმალური სოციალური ადაპტაციისა და საზოგადოების დამოუკიდებელ აქტიურ წევრად ჩამოყალიბების შესაძლებლობის ფორმირებაში. აბილიტაციის კომპონენტი ითვალისწინებს საჭიროების მიხედვით, ოკუპაციური თერაპიას, მეტყველების თერაპიას, ფსიქოთერაპიას და ქცევით თერაპიას. ქვეპროგრამის მიზანია: ბენეფიციართა ფინანსური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა აბილიტაციურ მომსახურებაზე. 1.1.9. მაღალტექნოლოგიური კვლევები მაღალტექნოლოგიურ გამოკვლევებს შორის განსაკუთრებული ადგილი უკავია მაგნიტურ-რეზონანსულ და კომპიუტერულ ტომოგრაფიას, ასევე პოზიტრონულ-ემისიურ ტომოგრაფიას (PET/KT) და სცინტიგრაფიას SPECT/CT, რომლებიც წარმოადგენენ კვლევის ყველაზე ინფორმატიულ მეთოდებს. აღნიშნული კვლევებით შესაძლებელია დაავადების ადრეული დიაგნოსტიკა, მკურნალობის შედეგის კონტროლი და დინამიკაში დაკვირვება. პოზიტრონულ-ემისიური ტომოგრაფიული გამოკვლევის (პეტ/კტ) დიაგნოსტიკის ყველაზე ძვირადღირებული მეთოდია, რომელიც მოიცავს ქსოვილების სტრუქტურისა (კომპიუტერული ტომოგრაფია, კტ) და მათი ფუნქციის (პოზიტრონემისიური ტომოგრაფია, პეტ) კვლევას. პეტ/კტ იძლევა საშუალებას დროულად დადგინდეს იმ ქსოვილის მდებარეობა, რომლის ფუნქციონირებაშიც აღინიშნება ნორმიდან გადახრა, ასევე სცინტიგრაფია დაავადების უფრო სწორი და ზუსტი ვიზუალიზაციის საშუალებას იძლევა. ქვეპროგრამა ითვალისწინებს მაგნიტურ-რეზონანსულ, კომპიუტერულ, პოზიტრონულ-ემისიური ტომოგრაფიულ (PET/KT) გამოკვლევვბისა და სცინტიგრაფიის თანადაფინანსებას. 1.1.10. მხედველობის დაავადებათა დიაგნოსტიკა და მკურნალობა ქვეპროგრამა წარმოდგენილია ორი კომპონენტით: მხედველობის ორგანოს სკრინინგული გამოკვლევის კომპონენტი ხელს შეუწყობს დევნილი მოსახლეობის მხედველობის ორგანოთა დაავადებების ადრეულ დიაგნოსტიკას. ხოლო მეორე კომპონენტით გათვალისწინებულია თვალის რეფრაქციული ანომალიების კორექცია ექსიმერული ლაზერით. ქვეპროგრამის მიზანია: დევნილი მოსახლეობის ფინანსური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა თვალის დაავადებათა კვლევის ამბულატორიულ და მკურნალობის ქირურგიულ სერვისებზე. 1.2. ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიიდან დევნილთა სტაციონარული დახმარება მოსახლეობის საყოველთაო ჯანდაცვის სახელმწიფო და, მათ შორის, სამედიცინო მომსახურების დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფებით (DRG) დაფინანსების პროგრამა ითვალისწინებს სტაციონარულ სამედიცინო სერვისებზე ბენეფიციართა მხრიდან თანაგადახდას. დევნილთა მნიშვნელოვანი ნაწილისთვის შესაბამისი თანხების მოძიება დიდ სირთულეს წარმოადგენს, რაც ხელს უშლის მათ დროული და ადეკვატური სამედიცინო დახმარების მიღებას და ზრდის შესაძლო გართულებების განვითარების რისკს. საბოლოო ჯამში აღნიშნული გარემოება უარყოფითად აისახება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მახასიათებლებზე. შესაბამისად, პროგრამის მიზანია დევნილი და ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობისა სტაციონარულ მკურნალობასთან დაკავშირებული ფინანსური რისკებისაგან დაცვა. პროგრამა მოიცავს დიაგნოსტიკისა და სტაციონარული მომსახურების თანადაფინანსებას, ტრანსპლანტაციასთან დაკავშირებული მომსახურებებისა და საზღვარგარეთ მკურნალობის თანადაფინანსებას ქვეპროგრამებით გათვალისწინებული ლიმიტების ფარგლებში. 1.2.1. დიაგნოსტიკისა და სტაციონალური მომსახურების თანადაფინანსება მიუხედავად იმისა, რომ სამედიცინო დაწესებულებებში მომსახურების დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფებით (DRG) დაფინანსების ახალი მოდელი ამოქმედდა, რამაც მნიშვნელოვნად შეამცირა ბენეფიციართა მხრიდან გადახდა, მაინც რჩება თანადაფინანსების თანხა, რომელიც ფინანსურ ტვირთად აწვება მოწყვლად კატეგორიებს, განსაკუთრებით კი - აფხაზეთიდან დევნილ მოქალაქეებს. ქვეპროგრამის მიზანია ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიიდან დევნილთა ჰოსპიტალური მომსახურების, ამბულატორიული ოპერაციული მკურნალობისა და სტაციონარულ პირობებში დიაგნოსტიკის სერვისებზე ფინანსური და გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. 1.2.2. ჰიგიენური სამედიცინო დანიშნულების საგნებით დახმარება ქვეპროგრამის მიზანია აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა სამედიცინო დანიშნულების საგნებზე, ინდივიდუალური დაცვის და ავადმყოფთა მოვლის საშუალებებზე ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. 1.2.3. მენჯ-ბარძაყის სახსრის ენდოპროთეზირება დევნილი მოსახლეობისათვის მენჯ-ბარძაყის სახსრის ენდოპროთეზირებასთან დაკავშირებული იმ ფინანსური რისკებისაგან დაცვა, რომელიც ვერ იფარება მოქმედი სახელმწიფო სამედიცინო პროგრამებით. მენჯ-ბარძაყის სახსრის ენდოპროთეზირების ქვეპროგრამა ითვალისწინებს მენჯ-ბარძაყის სახსრის ტოტალური ენდოპროთეზირების მომსახურებაზე ხელმისაწვდომობას. მენჯ-ბარძაყის სახსრის დაავადებების დაგვიანებული დიაგნოსტიკა და არასწორად შერჩეული მკურნალობა იწვევს სერიოზულ გართულებებს გადაადგილების უნარის შეზღუდვით და შემდგომში შეზღუდული შესაძლებლობის განვითარებით. განსაკუთრებით საპენსიო ასაკამდე ბენეფიციარებში, რომლებიც საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის მიღმა რჩებიან. 1.2.4. საზღვარგარეთ მკურნალობის თანადაფინანსება ქვეპროგრამა ითვალისწინებს აფხაზეთის ოკუპირებული ტერიტორიიდან დევნილთა საზღვარგარეთ მკურნალობის თანადაფინანსებას იმ შემთხვევაში, თუ შესაბამისი დარგის პროფესიული ასოციაციის ან ექსპერტის წერილობითი დასკვნის საფუძველზე მოთხოვნილი სამედიცინო სერვისის მიღება საქართველოში შეუძლებელია საქართველოს სამკურნალო დაწესებულებებში სერვისის არარსებობის გამო ან/და პირისათვის სერვისის/საჭიროების მიღება რეკომენდებულია საზღვარგარეთ. ქვეპროგრამის მიზანია პაციენტების საზღვარგარეთ მკურნალობაზე ფინანსური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. 1.2.5. ვეტერანთა რეაბილიტაციის ხელშეწყობა ქვეპროგრამა ითვალისწინებს სხვადასხვა სოციალური კატეგორიის ომის ვეტერანთა ფსიქო-სოციალურ რეაბილიტაციას და ადაპტაციას. 1.2.6. განსაკუთრებულ შემთხვევათა და პათოლოგიათა მკურნალობის ხელშეწყობა ქვეპროგრამა ითვალისწინებს გაფანტული სკლეროზის, რევმატოიდული ართრიტის, სკლეროდერმიის, მიასთენიის, გენერალიზირებული, ეპილეფსიის და სხვა მძიმე პათოლოგიათა მკურნალობის თანადაფინანსებას. 1.2.7. შინ მოვლა ქვეპროგრამა ითვალისწინებს აფხაზეთიდან დევნილი ქრონიკული დაავადებების მქონე მარტოხელა და ხანდაზმული ბენეფიციარებისათვის ჯანმრთელობის მდგომარეობის სტაბილიზაციას და ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას შინმოვლის ფარგლებში, პროფესიონალი პერსონალის მიერ სამედიცინო, სარეაბილიტაციო, ფსიქოლოგიური და სოციალური მომსახურების მიწოდების გზით. 1.3. სამედიცინო პერსონალის გადამზადება პროგრამა ითვალისწინებს დევნილი ექიმ-სპეციალისტთა გადამზადებას პირველადი ჯანდაცვის რგოლისათვის კრედიტ ქულების მინიჭების მიზნით. 1.4. აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მოქმედი სამედიცინო დაწესებულებების მედიკამენტებით მხარდაჭერა ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მოქმედი სამედიცინო დაწესებულებები ადგილზე უზრუნველყოფენ ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობისთვის პირველადი სამედიცინო მომსახურების მიწოდებას. პაციენტთა მომართვიანობიდან გამომდინარე, სამედიცინო დაწესებულებები მუდმივად საჭიროებენ მედიკამენტებით მხარდაჭერას. ქვეპროგრამის მიზანია ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები მოქალაქეების ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესება და ქრონიკული დაავადებების გართულებების პრევენცია. 1.5. ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მუდმივად მცხოვრებ მოქალაქეობის არმქონე პირთა საკონსულტაციო-სადიაგნოსტიკო მომსახურების ანაზღაურება აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მუდმივად მცხოვრები, მოქალაქეობის არმქონე პირებისთვის მეტად მოთხოვნადი და სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია სამედიცინო სერვისის ის ცალკეული სახეები, რაც სახელმწიფოს მხრიდან ანაზღაურებას არ ექვემდებარება, რადგან რეფერალური მომსახურების სახელმწიფო პროგრამა ითვალისწინებს ჰოსპიტალური (სტაციონარული) მომსახურების დაფინანსებას, ხოლო ამბულატორიული კომპონენტით ფინანსური მხარდაჭერა ვრცელდება მხოლოდ ონკოპაციენტებზე. ქვეპროგრამის მიზანია ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მუდმივად მცხოვრებ მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამედიცინო მომსახურების (ექიმის კონსულტაცია და ამბულატორიული კვლევები) დაფინანსების უზრუნველყოფა, რაც ხელს შეუწყობს პაციენტთა დროულ დიაგნოსტირებასა და საჭიროების შემთხვევაში შემდგომი მკურნალობის დაგეგმვას. 1.6. სარიტუალო მომსახურების ანაზღაურება ქვეპროგრამის ფარგლებში ხორციელდება საქართველოს კონტროლირებად ტერიტორიაზე გარდაცვლილი, ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მუდმივად მცხოვრებ ბენეფიციართა სარიტუალო მომსახურება და ტრანსპორტირება ენგურის ხიდამდე (რუხი, ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი). სარიტუალო მომსახურების ქვეპროგრამა ითვალისწინებს საქართველოს სხვადასხვა ლოკაციებიდან გარდაცვლილის ტრანსპორტირებას, ჩასასვენებელით უზრუნველყოფას, სუდარა (ბალიში, გადასაფარებელი) და სხვა თანმხლები მომსახურების გათვალისწინებით. ავტოკატაფალკის მომსახურება; ქვეპროგრამის მიზანია ოკუპირებულ აფხაზეთში მუდმივად მცხოვრებ მოქალაქეთა მორალური, სოციალური და ფინანსური მხარდაჭერა. 1.7. ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მოქმედი სამედიცინო დაწესებულებების აღჭურვა ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მოქმედი სამედიცინო დაწესებულებების გამართული საქმიანობისა და ადგილზე გადაუდებელი სამედიცინო სერვისების მისაღებად მნიშვნელოვანია დაწესებულებების აღჭურვა სამედიცინო საგნებით, ინვენტარით, ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებით და სხვა. განსაკუთრებულად მძიმე პაციენტები, რომლებიც საჭიროებენ გადაუდებლად სამედიცინო დახმარების გაწევას, სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სამსახურის მეშვეობით გადმოდიან კონტროლირებად ტერიტორიაზე და იღებენ შესაბამის მომსახურებას. სასწრაფო სამედიცინო დახმარების მანქანები, სხვადასხვა მიზეზების (უხარისხო საწვავის თუ სხვა ) გამო გამოსულია მწყობრიდან, ადგილზე ვერ ხერხდება მათი შეკეთება, შესაბამისი სერვის ცენტრის არარსებობის გამო. შესაბამისად, აუცილებელია მათი გადმოყვანა კონტროლირებად ტერიტორიაზე, დიაგნოსტირება და შეკეთება/გამართვა. ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მოქმედი სამედიცინო დაწესებულებების მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის გაუმჯობესება, რაც განაპირობებს მოსახლეობისთვის მაღალხარისხინი სამედიცინო მომსახურების მიწოდებას. 1.8. ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მომუშავე ექიმებისა და საშუალო სამედიცინო პერსონალის გადამზადება ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მომუშავე ექიმებისა და საშუალო სამედიცინო პერსონალისათვის უმნიშვნელოვანესია ადგილზე ხარისხიანი სამედიცინო მომსახურების მიწოდება, რაც უწყვეტი სამედიცინო განათლებით და მუდმივი განვითარების გზით მიიღწევა. გადაუდებელი მდგომარეობებისა და სხვადასხვა ქრონიკული დაავადებებების მართვა პირველადი ჯანდაცვის სისტემაში განსაკუთრებულ ადგილს იკავებს პაციენტთა დროულ და სწორ დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაში. ქვეპროგრამის მიზანია ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მომუშავე ექიმებისა და საშუალო სამედიცინო პერსონალის პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა, მედიცინის თანამედროვე მიდგომების თეორიული და პრაქტიკული უნარ-ჩვევების გამომუშავება, გადამზადების მოკლევადიან სასწავლო პროგრამებში მონაწილეობა, რაც ხელს შეუწყობს საშუალო სამედიცინო პერსონალისათვის პროფესიული განვითარების ამაღლება. 1.9.  ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მუდმივად მცხოვრებ მოქალაქეობის არმქონე პირთა რეფერალური მომსახურების თანადაფინანსება ოკუპირებულ აფხაზეთში მცხოვრები მოქალაქეობის არმქონე პირები, რომლებიც არ არიან ჩართული საქართველოს ჯანდაცვით და სოციალურ პროგრამებში, სარგებლობენ რეფერალური მომსახურების სახელმწიფო პროგრამით, რომელიც მოიცავს, როგორც გადაუდებელი და გეგმიური სამედიცინო შემთხვევების, ასევე სტაციონარული მომსახურების, მედიკამენტებისა და კლინიკურ-ლაბორატორიულ კვლევების ანაზღაურებას, განსაზღვრული ლიმიტის ფარგლებში. არის გარკვეული შემთხვევები, როცა რეფერალური მომსახურების სახელმწიფო პროგრამაში ჩართული პირები სრულად ვერ ფინანსდებიან, ლიმიტის ამოწურვის, არასრულად დაფინანსების და სხვათა გამო. ასანაზღაურებელი თანხის მოსაძიებლად კი ბენეფიციარები ცდილობენ დამატებით მიმართონ სხვადასხვა არასამთავრობო ორგანიზაციებს, რათა მათი საკითხი დაექვემდებაროს ხელახალ განხილვას და დაფინანსდნენ სრულად. ამავე დროს, აფხაზეთში მუდმივად მცხოვრები პაციენტები, რომლებიც საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ჩართულობით არიან გადმოყვანილი კონტროლირებად ტერიტორიაზე სამედიცინო მომსახურების მისაღებად, ან თვითდინებით მიმართეს ამა თუ იმ სამედიცინო დაწესებულებას და მდგომარეობის სიმძიმიდან გამომდინარე ვერ ახერხებენ დამოუკიდებლად ენგურის ხიდამდე მისვლას, იძულებული ხდებიან ისარგებლონ რეანიმობილის ან სასწრაფოს მანქანით და სპონსორის არარსებობის შემთხვევაში, გადაიხადონ ძვირადღირებული მომსახურების საფასური, რადგან მსგავსი მომსახურება არ ფინანსდება სახელმწიფო პროგრამებით. ქვეპროგრამის მიზანია რეფერალური მომსახურების სახელმწიფო პროგრამაში ჩართული ოკუპირებულ აფხაზეთში მცხოვრები მოქალაქეობის არმქონე ბენეფიციარებისთვის სამედიცინო მომსახურების თანადაფინანსება, რაც ხელს შეუწყობს ბენეფიციართა ფინანსურ და მორალურ მხარდაჭერას. 2.   მოსახლეობის სოციალური დაცვა ქვეყანაში მოქმედებს სოციალური რეაბილიტაციისა და ბავშვზე ზრუნვის სახელმწიფო პროგრამა, რომლის მიზანია შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა (მათ შორის ბავშვთა), ხანდაზმულთა, ოჯახურ მზრუნველობას მოკლებულ, სოციალურად დაუცველ, მიუსაფარ და მიტოვების რისკის ქვეშ მყოფ ბავშვთა სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და საზოგადოებაში ინტეგრაცია. ბენეფიციართა სოციალური-ეკონომიკური მდგომარეობა არის მძიმე, რისთვისაც აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძულებით გადაადგილებულ პირთა სამინისტრო უზრუნველყოფს მათი სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესებას სხვადასხვა პროგრამებით. 2.1. სოციალური უზრუნველყოფა პროგრამა ითვალისწინებს დევნილთა სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით ბენეფიციარებისათვის ერთჯერადი ფულადი დახმარებების გაცემას აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძულებით გადაადგილებულ პირთა მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული წესით. 2.2. დევნილთა დროებითი საცხოვრებლით უზრუნველყოფა პროგრამა ითვალისწინებს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძულებით გადაადგილებულ პირთა მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული წესით დადგენილი ბენეფიციართა საცხოვრებლით უზრუნველყოფაში მხარდაჭერას, ქირის თანხის ანაზღაურების გზით. 2.3. აფხაზეთიდან დევნილი ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანების მხარდაჭერა პროგრამა ითვალისწინებს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძულებით გადაადგილებულ პირთა მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული წესით დადგენილი ბენეფიციართა ფულად დახმარებას. 2.4. აფხაზეთიდან დევნილთა განსახლების ობიექტებში მცხოვრები დევნილი ოჯახების გამრიცხველიანება/აბონირება პროგრამა ითვალისწინებს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძულებით გადაადგილებულ პირთა მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული წესით დადგენილი ბენეფიციართა ოჯახებისათვის საცხოვრებელ ფართებზე გამრიცხველიანება / აბონირებისათვის აუცილებელი თანხის ანაზღაურებას. 2.5. სოციალური სოლიდარობა პროგრამა ითვალისწინებს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძულებით გადაადგილებულ პირთა მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული წესით სადღესასწაულო დღეებში/საჭიროების შემთხვევაში საჩუქრების/დახმარების (მათ შორის ჰუმანიტარული დახმარების) გადაცემას ბენეფიციართათვის. 2.6. დევნილთა მიმართ სახელმწიფო სტრატეგიის განხორციელებისას ზემო აფხაზეთიდან იგპ-თა სოციალური უზრუნველყოფა პროგრამა ითვალისწინებს ზემო აფხაზეთიდან დევნილთა სოციალურად დაუცველი ოჯახების ოთხ წლამდე ბავშვებისთვის კვების პროდუქტებით და ჰიგიენის საგნებით ერთჯერადი დახმარების ვაუჩერის წესით დაფინანსებას; პენსიონერ და/ან უმუშევარ პედაგოგებისთვის ერთჯერად ფულად დახმარებას. დახმარების გაცემის წესი, ოდენობა, ბენეფიციართა კატეგორიები და შერჩევის კრიტერიუმები განისაზღვრება აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის ნორმატიული აქტით. 2.7. გალის რაიონის სკოლამდელი აღზრდისა და სახელოვნებო სკოლების პედაგოგთა და ადმინისტრაციულ – ტექნიკური პერსონალის ფინანსური დახმარება პროგრამის მიზანია ბენეფიციარების სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობა ფინანსური მხარდაჭერის გზით. 3.   განათლების, კულტურის, სპორტის და ახალგაზრდობის განვითარების ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია განათლების, კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სფეროში კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში ატარებს ერთიან სახელმწიფო პოლიტიკას. განათლების მიმართულებით ახორციელებს საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ დამტკიცებული ეროვნული სასწავლო გეგმების, სტანდარტებისა და საგანმანათლებლო პროგრამების დანერგვასა და შესრულებაზე კონტროლს აფხაზეთის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში, ხელს უწყობს ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიის ქართულ საგანმანათლებლო სისტემასთან დაახლოებას, უმაღლესი განათლების მიღებასა და კონკურენტუნარიანი კადრების მომზადებას. კულტურის სფეროში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარება მოიცავს ქართულ-აფხაზური კულტურის, უნიკალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების, ფოლკლორის დაცვა-შენარჩუნებას, განვითარებასა და პოპულარიზაციას, აფხაზეთის შემოქმედებითი რესურსის წამორჩენასა და კულტურის სფეროში მოღვაწე დევნილი ხელოვანების მხარდაჭერას. სპორტისა და ახალგაზრდობის მიმართულებით ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკა ითვალისწინებს სპორტის განვითარებასა და პოპულარიზაციას, ახალგაზრდობის განვითარების ხელშეწყობასა და მხარდაჭერას. სპორტი სამშვიდობო პოლიტიკის გატარების მძლავრი და სტრატეგიული მიმართულებაა, რომელიც დიდ როლს ასრულებს ინტეგრაციულ პროცესებში როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე მის ფარგლებს გარეთ. 3.1. განათლების, კულტურისა და სპორტის სფეროს პოლიტიკის შემუშავება და მართვა განათლების, კულტურისა და სპორტის მიმართულებით ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარება მიზნად ისახავს ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელებაში მხარდაჭერას, არსებული პრობლემებისა და ნაკლოვანებების იდენტიფიცირებას, პრობლემის აღმოსაფხვრელად პრიორიტეტების დასახვასა და შესაბამისი ქმედითი ღონისძიებების გატარებას. 3.2. განათლების ხელშეწყობა მიზანია აფხაზეთის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში ზოგადი განათლების ხარისხის ამაღლება, აფხაზეთიდან დევნილი ახალგაზრდების უმაღლესი განათლების ხელმისაწვდომობის ხელშეწყობა. ითვალისწინებს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში სწავლისა და სწავლების ხარისხის ამაღლების მხარდაჭერას, აფხაზური ენის პოპულარიზაციას, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში ინფრასტრუქტურული და მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის გაუმჯობესებას, საგანმანათლებლო და აღმზრდელობით სფეროში დასაქმებულთა პროფესიულ განვითარებას, პროფესიული ორიენტაციისა და კარიერის დაგეგმვის, ინკლუზიური განათლებისა და ცხოვრების ჯანსაღი წესის ხელშეწყობას, არაფორმალური დისტანციური სწავლების მხარდაჭერას, პროფესიული და უმაღლესი განათლების მიღებას ქვეყნის შიგნით და მის ფარგლებს გარეთ მოქმედ უმაღლეს სასწავლებლებში, სასტიპენდიო კონკურსებს, ახალგაზრდების წახალისებას, მოტივაციის გაზრდას და ტექნოლოგიური განათლების ხელშეწყობას. 3.3. აფხაზეთის მეცნიერთა მხარდაჭერა მიზანია აფხაზეთიდან დევნილი მეცნიერების მხარდაჭერა და მათი სამეცნიერო კვლევებში ჩართულობის ხელშეწყობა. 3.4. წარმატებულ ხელოვანთა და სპორტსმენთა მხარდაჭერა მიზანია კულტურის, ხელოვნების სხვადასხვა დარგისა და სპორტის სფეროს მხარდაჭერის გაძლიერება. პროგრამა ითვალისწინებს „გიორგი შარვაშიძის პრემიის“, ვიქტორ სანეევის და ვიტალი დარასელიას სახელობის სტიპენდიების განხორციელებას. 3.5. კულტურულ ფასეულობათა დაცვა და პოპულარიზაცია მიზანია აფხაზეთის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა და პოპულარიზაცია. აფხაზეთში კულტურული მემკვიდრეობა კარგავს თავის ავთენტურობას და უნიკალურობას. მნიშვნელოვანია აფხაზეთის ტერიტორიაზე არსებული მრავალფეროვანი კულტურული მემკვიდრეობის სრულფასოვნად შესწავლა და შენარჩუნება; ქართველი და აფხაზი ხალხის საერთო ისტორიული მეხსიერების, ფაქტებისა და მოვლენების ფართო საზოგადოების წინაშე წარდგენა, გადაცემა მომავალი თაობებისათვის; სულიერებისა და კულტურული მემკვიდრეობის მხარდაჭერა. 3.6. თეატრალური, სასცენო და სამუსიკო ხელოვნების ხელშეწყობა აფხაზეთის კულტურის, როგორც ერთიანი ქართული კულტურული სივრცის განუყოფელი ნაწილის თვითმყოფადობის შენარჩუნება გლობალური გამოწვევების ფონზე უაღრესად მნიშვნელოვანია, რაც ხელოვნების დარგში მოღვაწე შემოქმედებითი კოლექტივების საქმიანობის მხარდაჭერით მიიღწევა. ქართული თეატრალური ხელოვნების განვითარების ხელშეწყობა, საზოგადოებისათვის აქტუალური თემების სცენაზე წარმოჩენა, იძულებით გადაადგილებულ პირთა კულტურული ცხოვრების გამრავალფეროვნება და მაყურებლის სულიერ განვითარებაზე ზრუნვა სსიპ სოხუმის კონსტანტინე გამსახურდიას სახელობის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრისა, სსიპ სოხუმის გიორგი რატიანის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა პროფესიული სახელმწიფო თეატრის და საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის პროფესიული სახელმწიფო ინტეგრირებული თეატრს ,,აზდაკის ბაღი’’ -ს საქმიანობის ძირითად მიმართულებას წარმოადგენს. ქართულ-აფხაზური მუსიკალური ხელოვნებისა და ქორეოგრაფიის განვითარება, მსოფლიო საგუნდო და აკადემიური მუსიკალური ხელოვნების პოპულარიზაცია საქართველოში და მის ფარგლებს გარეთ წარმატებით ხორციელდება სსიპ აფხაზეთის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლის „აფხაზეთი“, სსიპ „გურამ ყურაშვილის სახელობის აფხაზეთის სახელმწიფო საგუნდო კაპელი“-სა, და ა(ა)იპ აფხაზეთის სიმღერის სახელმწიფო ანსამბლის შავნაბადა შემოქმედებითი საქმიანობით. 3.7. აფხაზეთის კულტურულ-შემოქმედებითი ღონისძიებების ხელშეწყობა მიზანია ქართულ-აფხაზური კულტურის განვითარება და პოპულარიზაცია, როგორც ქვეყნის შიგნით, ასევე ფარგლებს გარეთ; პროგრამა ითვალისწინებს ქართულ-აფხაზური შემოქმედებითი პროცესების სტიმულირებას, ხელოვანი ადამიანების საქმიანობის აქტუალიზაციას, კულტურის ტრადიციული და ახალი დარგების (საშემსრულებლო, ვიზუალური, შემოქმედებითი მიმართულებების და სხვა) გაძლიერებას, აფხაზეთის შესახებ ახალგაზრდებში ცნობიერების ამაღლებას, კულტურის სხვადასხვა სფეროს წარმომადგენლების ფესტივალებსა და კონკურსებში მონაწილეობის მიღების ხელშეწყობას, ტრადიციული და სახალხო დღესასწაულების, შემოქმედებითი და საიუბილეო საღამოების, გამოფენებისა და სხვა კულტურული ღონისძიებების განხორციელებას, საგამომცემლო საქმიანობის ხელშეწყობას. 3.8. სპორტულ და ახალგაზრდულ საქმეთა ღონისძიებების ხელშეწყობა მიზანია სპორტის სხვადასხვა სახეობისა და აფხაზეთიდან დევნილი სპორტსმენების მხარდაჭერა, ახალგაზრდების განვითარების ხელშეწყობა. პროგრამა ითვალისწინებს სპორტული და ახალგაზრდული პროექტების ფინანსურ უზრუნველყოფას, თავისუფალი სტილით ჭიდაობის განვითარებასა და ცხოვრების ჯანსაღი წესის პოპულარიზაციას, აფხაზეთიდან დევნილი წარმატებული სპორტსმენების დაჯილდოებას/წახალისებას, აფხაზეთის (აფხაზეთთან დაკავშირებული) სახელით მოასპარეზე სპორტული გუნდების/კლუბების ფინანსურ მხარდაჭერას. 3.9. ახალგაზრდულ საქმეთა ხელშეწყობა მიზანია ახალგაზრდების პიროვნული, პროფესიული და სოციალური განვითარების ხელშეწყობა, მათთვის უსაფრთხო, ხელმისაწვდომი და შესაძლებლობებით სავსე გარემოს შექმნა.ხელს შეუწყობს ახალგაზრდების განათლების, ლიდერობის, სამოქალაქო ჩართულობის, სოციალური ინოვაციისა და აქტიური მოქალაქეობის გაძლიერებას, რათა მათ შეძლონ საკუთარი პოტენციალის რეალიზება, მონაწილეობა გადაწყვეტილებების მიღების პროცესებში და პოზიტიური ცვლილებების შექმნა ადგილობრივ და ეროვნულ დონეზე. 3.10. აფხაზეთის შესახებ ისტორიული დოკუმენტების ბაზის შექმნა და გამოცემა პროგრამის მიზანია აფხაზეთის შესახებ მატერიალური ფორმის ან/და ელექტრონულ მატარებელზე გადატანილი ისტორიული დოკუმენტების მოძიება და ისეთი მასალებით შევსება, რომლებსაც აქვთ ისტორიული, რელიგიური, მეცნიერული, პოლიტიკური, ეკონომიკური, კულტურული, სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი ღირებულება. ელექტრონული ბიბლიოთეკის სრულყოფის მიზნით დაგეგმილია ზემოაღნიშნული დოკუმენტების ასლების სახით სახელმწიფო შესყიდვა და ციფრულად ასახვა ციფრული ტექნოლოგიების გამოყენებით. მოძიებული მასალების საზოგადოებრივი და პოლიტიკური მნიშვნელობის გათვალისწინებით მიზანშეწონილია მათი გამოცემის უზრუნველყოფა. 4.   აფხაზეთის ტერიტორიაზე მცხოვრებ მოსახლეობასთან ურთიერთობის/კავშირების აღდგენა კონფლიქტების მოგვარებისა და მდგრადი მშვიდობის დამყარების საფუძველი კონფლიქტის მხარეებს შორის შერიგებაა. ამისთვის კი საჭიროა დიალოგი, რომელიც ურთიერთნდობის აღდგენისა და შერიგებისთვის აუცილებელ ნიადაგს ქმნის. ამ მიზნის რეალიზებისთვის და სამშვიდობო პოტენციალის სრულად ამოქმედებისთვის მნიშვნელოვანია სამოქალაქო საზოგადოების რესურსის ამუშავება. სამოქალაქო საზოგადოებას დიდი გამოცდილება და ცოდნა აქვს დაგროვებული კონფლიქტის შესახებ, აქვს ურთიერთობა მეორე მხარესთან, მაგრამ ამ ყველაფრის გამოყენება სრულად არ ხდება. პროგრამა ითვალისწინებს შერიგებაზე და ქართულ-აფხაზური საზოგადოების გაერთიანებაზე ორიენტირებულ ოთხ ძირითად განზომილებას-ჰუმანიტარული, ადამიანზე ორიენტირებული, სოციალური და ეკონომიური. პროგრამის რეალიზება ხელს უწყობს კონფლიქტით გაყოფილ საზოგადოებებს შორის კომუნიკაციისა და ურთიერთობების გაძლიერებას, პრიორიტეტული მნიშვნელობის საკითხებზე თანამშრომლობის გაღრმავებას სამოქალაქო სექტორის სხვადასხვა ჯგუფების ჩართულობით, რაც მშვიდობიანი თანაცხოვრების აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს. 4.1. კომუნიკაციისა და ინფორმირების გაძლიერება პრიორიტეტის მიზანია: აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოკუპირებული ტერიტორიის დეოკუპაციისა და დევნილთა საკუთარ სახლებში ღირსეული დაბრუნების პროცესის საინფორმაციო მხარდაჭერა. აფხაზეთის პრობლემატიკასთან დაკავშირებით ინფორმაციის სისტემატიზაცია, არსებული და შესაძლო საფრთხეების იდენტიფიცირება, საინფორმაციო-ანალიტიკური მასალის მომზადება და მთავრობისთვის წარდგენა. ახალი ამბების, რუბრიკების, დოკუმენტური მასალებისა და მიუკერძოებელი ანალიტიკური ინფორმაციების, საინფორმაციო-შემეცნებითი სიუჟეტების მომზადება აფხაზეთის თემატიკასთან დაკავშირებულ მოვლენებზე; აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკასთან დაკავშირებული საზოგადოებრივი, პოლიტიკური, ეკონომიკური, სოციალური, საგანმანათლებლო, კულტურული და სპორტული პროცესების საინფორმაციო უზრუნველყოფა; აფხაზეთის მთავრობის მიერ განხორციელებული საქმიანობის, პროექტების, გეგმებისა და აქტივობების შესახებ დევნილი და არა მხოლოდ დევნილი მოსახლეობის ინფორმირებულობა; იგპ-თა და აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ლეგიტიმურად მცხოვრები პირებისათვის გარკევული ეკონომიკური სერვისების მიწოდება, მათ შორის ზუგდიდის რაიონის სოფელ რუხში, საინფორმაციო-საკონსულტაციო ცენტრის ფუნქციონირების ხელშეწყობა, რომელიც მოემსახურება აფხაზეთიდან იგპ-თა და აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ლეგიტიმურად მცხოვრებ მოსახლეობას. 4.2. სამშვიდობო ინიციატივებისა და ნდობის აღდგენის ხელშეწყობა, სამოქალაქო ინტეგრაცია და დიალოგისაკენ მიმართული შესაძლებლობების გაძლიერება აფხაზეთის მთავრობის წინაშე მნიშვნელოვან გამოწვევად ჯერ კიდევ რჩება აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებილ პირთა - დევნილთა და აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ლეგიტიმურად მცხოვრებ პირთა უფლებების დაცვა, სამართლებრივი მხარდაჭერა და სამოქალაქო ინტეგრაციის ხელშეწყობა, რომლის ეფექტიანი მოგვარება საჭიროებს ისეთი მიზნობრივი პროექტების/ღონისძიებების ინიცირებასა და განხორციელებას, რომელიც ხელს შეუწყობს ქართულ-აფხაზურ საზოგადოებაში ნდობის აღდგენას, სამშვიდობო პროცესების გააქტიურებას და დევნილი მოქალაქეების საინტეგრაციო პროცესში სრულფასოვანი მონაწილეობის ხელშეწყობას. სამშვიდობო პროცესების მიმართულებით სამოქალაქო საზოგადოების, დიასპორის, ადგილობრივი და საერთაშორისო აკადემიური სექტორის ცოდნისა და გამოცდილების მობილიზებას ნდობის აღდგენის, შერიგებისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის პროცესში. პოსტკონფლიქტური ქართულ-აფხაზური საზოგადოების სამშვიდობო უნარ-ჩვევების გაძლიერების მიზნით, პროგრამის ფარგლებში განხორციელდება: ტრენინგები, სემინარები, სასწავლო კურსები, ვებინარები, ვორქშოფები, მასტერ-კლასები, საჯარო ლექციები, კონფერენციები, საინფორმაციო კამპანიები, კონკურსები, გამოფენები, დევნილების საჭიროებებზე ორიენტირებული კვლევები, სამოქალაქო ჩართულობის სივრცეები, კულტურული და ინტერკულტურული ღონისძიებები და სხვა. 5. საარქივო ფონდის დაცულობის და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საარქივო ფონდის განვითარება, აღწერა, ცენტრალიზებული წესით აღრიცხვა, დაცვა და გამოყენება. დაზიანებული დოკუმენტების რესტავრაცია, დოკუმენტების მეცნიერულ-ტექნიკური დამუშავება, განსაკუთრებული ღირებულების მქონე დოკუმენტებზე სადაზღვევო და ელექტრონული საარქივო ფონდის შექმნა. 5.1. საარქივო ფონდის დაცვა, შენახვა, გაუმჯობესება საარქივო მასალების სტანდარტების შესაბამისი დაცვა და ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საარქივო ფონდის განვითარება, აღწერა, ცენტრალიზებული წესით აღრიცხვა, სტანდარტების შესაბამისი დაცვა და გამოყენება. დაზიანებული დოკუმენტების რესტავრაცია, დოკუმენტების მეცნიერულ-ტექნიკური დამუშავება, განსაკუთრებული ღირებულების მქონე დოკუმენტებზე სადაზღვევო და ელექტრონული საარქივო ფონდის შექმნა, არქივში დაცული დოკუმენტების საფუძველზე იურიდიულ და ფიზიკურ პირებზე მომსახურება. საარქივო ფონდის დოკუმენტების გამოფენის მოწყობა. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საარქივო ფონდის შევსება დოკუმენტებით მატერიალური სახით, საარქივო ფონდის დოკუმენტების ბაზის ფორმირება და მისი მუდმივი განახლება; აფხაზეთის საარქივო ფონდის დოკუმენტების, განურჩევლად მათი შენახვის ადგილისა (მათ შორის აფხაზეთის საარქივო ფონდში არსებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების), აღრიცხვის, დაცვისა და შენახვის, აგრეთვე საქმისწარმოებაში არსებული წესების დაცვის კონტროლი და ზედამხედველობა; აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საარქივო ფონდის დოკუმენტებით სარგებლობა; აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის დაწესებულებათა არქივებისა და საქმისწარმოებაში დოკუმენტების ორგანიზაციის სრულყოფა, კოორდინაცია, ნორმატიული და მეთოდიკური უზრუნველყოფა; აფხაზეთის საარქივო საქმის განვითარების საკითხებზე პერსპექტიულ-მიზნობრივი პროგრამებისა და მიმდინარე გეგმების შემუშავება. აფხაზეთის ა/რ საარქივო ფონდის ფორმირებისა და დაკომპლექტების ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით გეგმური სემინარებისა და ტრენინგების ჩატარება. საარქივო ფონდის შემქმნელი დაწესებულებების არქივებისა და საქმისწარმოების სამსახურების თანამშრომელთათვის. კურსის დანიშნულებაა საარქივო საქმისა და საქმისწარმოების სფეროში მაღალკვალიფიციური და კონკურენტუნარიანი კადრების მომზადება, საარქივო საქმისა და საქმისწარმოების ფუნქციონირებისათვის საჭირო საკანონმდებლო ბაზის გაცნობა, თეორიული და პრაქტიკული უნარ-ჩვევების შეძენა. აფხაზეთის ა/რ ფონდის დაცულობის, მომსახურების თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობა; აფხაზეთის ა/რ სტრუქტურებისათვის მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადება, გადამზადება, არქივის სამმართველოში დაცული საარქივო ფონდის დაკუმენტების ელექტრონულ მატარებლებზე გადატანა, დიგიტალიზაცია. ერთიანი ელექტრონული საარქივო ფონდის შექმინისა და ელექტრონული დოკუმენტაციის აფხაზეთის ა/რ არქივის სამმართველოს დაკომპლექტების წყარო-ორგანიზაციებიდან და აფხაზეთის საარქივო ფონდისთვის მიკუთვნებული დოკუმენტების მფლობელი სხვა პირებისგან მიღებული ელექტრონული დოკუმენტების აღწერის, აღრიცხვისა და დაარქივების ავტომატიზებული სისტემის შექმნა. 6. მოსახლეობის დასაქმების ხელშეწყობა და ეკონომიკური საქმიანობის მხარდაჭერა პრიორიტეტის მიზანია მიზნობრივი ჯგუფის (აფხაზეთიდან დევნილები და აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ლეგიტიმურად მცხოვრები პირები) ჩართულობის ხელშეწყობა ქვეყნის მდგრად სოციალურ-ეკონომიკურ პროცესებში, კერძოდ: · დასაქმების/თვითდასაქმების ხელშეწყობა; · სამეწარმეო საქმიანობის მხარდაჭერა; · სასოფლო-სამეურნეო სფეროში დახმარება; · პროდუქტიული ეკონომიკური სერვისების მიწოდება; · ეკონომიკური ხასიათის სხვადასხვა პროგრამებსა და პროექტებში სრულფასოვანი ჩართულობის ხელშეწყობა, მათ შორის, თანადაფინანსების და გრანტის გზით; · საერთაშორისო ორგანიზაციების მხარდაჭერით აფხაზეთიდან დევნილთათვის სოციალურ-ეკონომიკური პროექტების შემუშავება-განხორციელება; · სპეციფიკური სავაჭრო-ეკონომიკური ღონისძიებების მხარდაჭერა, რომლებიც ხელს შეუწყობენ აფხაზეთის კონფლიქტის მშვიდობიან დარეგულირებას. 7. დევნილთა განსახლების ობიექტების ინფრასტრუქტურის მოწესრიგება დევნილების მნიშვნელოვანი რაოდენობა განთავსებულია განსახლების ობიექტებზე, რომელთა უმეტესობა საჭიროებს ინფრასტრუქტურულ მოწესრიგებას. ამ მიზნით ხორციელდება სხვადასხვა პროგრამები და ქვეპროგრამები, როგორიცაა: დევნილთა საცხოვრებლებში მცირეფასიანი და გადაუდებელი სარემონტო სამუშაოების უზრუნველყოფა, დევნილთა განსახლების ობიექტებში სარემონტო-სამშენებლო სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა, აფხაზეთიდან დევნილი შეჭირვებული მოსახლეობისათვის სარემონტო/სამშენებლო მასალებით დახმარება, ბინათმესაკუთრეთა მხარდაჭერისა და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობების მუნიციპალური პროგრამებით სარგებლობის თანამონაწილეობა, დევნილთა განსახლების ობიექტებში საერთო სარგებლობის ფართების ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობებისათვის გადაცემის ხელშეწყობა, დევნილთა მომსახურების მიზნით ცენტრების მოწყობა. 8. წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების განხორციელება კანონშემოქმედებითი საქმიანობის გააქტიურება. აუცილებელი საკანონმდებლო ბაზის შექმნა, რომელიც ხელს შეუწყობს ავტონომიური რესპუბლიკის ყველა სახელისუფლებო სტრუქტურის გამართულ ფუნქციონირებას, მომავალი აფხაზეთის პოლიტიკური სტატუსისა და კონსტიტუციური საფუძვლების შემუშავებას. მჭიდრო საქმიანი კავშირების დამყარება ქვეყნის საკანონმდებლო და ცენტრალურ აღმასრულებელ სტრუქტურებთან. აფხაზეთში მიმდინარე პროცესების შესახებ მსოფლიო საზოგადოებისათვის სწორი, ობიექტური ინფორმაციის მიწოდება. ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ადამიანის უფლებების დარღვევის ფაქტების აღრიცხვა, ამ უფლებების დაცვისკენ მიმართული ღონისძიებების გატარება ქვეყნის შიგნით და საერთაშორისო არენაზე. აფხაზეთში განხორციელებული ეთნიკური წმენდისა და გენოციდის პოლიტიკური და სამართლებრივი ასპექტების შესახებ საერთაშორისო საზოგადოების ინფორმირება. აფხაზეთში კონფლიქტის დარეგულირების და აფხაზეთიდან დევნილთა პრობლემების გადაწყვეტაში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ხელისუფლების ჩართულობის ხარისხის ამაღლება. შერიგებისა და ნდობის აღდგენისაკენ მიმართული ღონისძიებების გატარებაში აქტიური მონაწილეობა. რუსეთის მიერ აფხაზეთის ტერიტორიის ანექსიის მამხილებელი მასალების მოძიება და პოლიტიკური შეფასება; ობიექტური სინამდვილის გასაჯაროება, სისტემური კონტაქტების უზრუნველყოფა და შესაბამისი ინფორმაციის მიწოდება მეგობარი სახელმწიფოების პოლიტიკური და აკადემიური წრეებისთვის; სამოქალაქო სექტორში მხარდამჭერთა მოძიება, მათი დახმარებით სეპარატისტული რეჟიმის არაღიარების პოლიტიკის გააქტიურება. დეოკუპაციის სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელებაში აქტიური ჩართულობა. 8.1. საკანონმდებლო საქმიანობა საკანონმდებლო საქმიანობის განხორციელება, კონტროლი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქმიანობაზე. 9. ფინანსური და არაფინანსური რესურსების მართვა და საინვესტიციო გარემოს ხელშეწყობა ეფექტიანი და გამჭვირვალე საბიუჯეტო პროცესის ჩამოყალიბება, რომელიც უზრუნველყოფს საჯარო ფინანსების მოქნილ მართვას, სექტორში გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების სისტემის ჩამოყალიბებას, აგრეთვე სახელმწიფო სახსრების ეკონომიურ და ეფექტიანად ხარჯვაზე მონიტორინგს. დევნილი მოსახლეობისათვის ხელსაყრელი ეკონომიკური გარემოს შექმნისა და მდგრადი ეკონომიკური განვითარების მიზნით წინადადებების შემუშავება. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ქონების გამჭვირვალედ და ეფექტიანად მართვა, მისი სრულყოფილად აღრიცხვა, მოვლა-პატრონობა. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის წილობრივი მონაწილეობით შექმნილი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების მართვა. 9.1. ფინანსების, ეკონომიკური პოლიტიკისა და ქონების სფეროს პოლიტიკის შემუშავება და მართვა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საფინანსო სისტემის მართვა და საფინანსო -საბიუჯეტო პოლიტიკის რეგულირება და სრულყოფა.აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტით გათვალისწინებული ღონისძიებების შეუფერხებელი დაფინანსების უზრუნველყოფა.დევნილი და ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობისათვის სოციალურ-ეკონომიკური კეთილდღეობის გაზრდის მიზნით კომპეტენციის ფარგლებში ეკონომიკური პოლიტიკის ეფექტიანად შემუშავება და წარმართვა. ბიუჯეტის ფორმატის გაუმჯობესება, რაც გულისხმობს კანონმდებლობით და საერთაშორისო სტანდარტებით გათვალისწინებული ნორმების დანერგვას და დაცვას.ბუღალტრული აღრიცხვის ახალ საერთაშორისო სტანდარტებზე (IPSAS) დაფუძნებულ შიდა სააღრიცხვო პოლიტიკის შექმნა და შესაბამისი ფინანსური ანგარიშგების მომზადება. გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების მაღალი სტანდარტის დანერგვა. 9.2. მცირე და საშუალო მეწარმეობის სექტორის შემდგომ განვითარება მეწარმეების წარმატებული საქმიანობისათვის საჭიროა პროდუქციის რეალიზაციის მზარდი ბაზრის უზრუნველყოფა. გამოფენა-გაყიდვების, ონლაინ პლატფორმების შესაძლებლობების გამოყენებით. აფხაზეთის ავ/რ სავაჭრო-სამრეწველო პალატა მეწარმეებს დაეხმარება პროდუქციის რეალიზაციაში. განათავსებს და განაახლებს მეწარმეების საქმიანობის შესახებ ინფორმაციას პალატის მიერ შექმნილ ონლაინ ბიზნეს კატალოგში, ხელს შეუწყობს დევნილ მეწარმეთა ჩართულობას სხვადასხვა სახის გამოფენებსა და ფესტივალებში, თავად ჩაატარებს გამოფენა -გაყიდვებს ტურისტულად მიმზიდველ ადგილებში, დაეხმარება დევნილ მეწარმეებს უფრო მეტად აითვისონ ციფრული მარკეტინგი და აიმაღლონ თანამედროვე სამეწარმეო კულტურა. 9.3. აფხაზეთიდან დევნილთა საცხოვრებელ ადგილზე არსებული ქონების აღრიცხვა /იდენტიფიკაცია 1993 წლის 27 სექტემბრამდე ქ. გალში და ქ. ოჩამჩირეში მცხოვრები და ამჟამად საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების კონტროლირებად ტერიტორიაზე მყოფი, დევნილის სტატუსით მოსარგებლე პირებისათვის/ოჯახებისთვის პროექტის ფარგლებში განხორციელდება აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე არსებულ ქ. გალში და ქ. ოჩამჩირეში მდებარე სახლების ბინების იდენტიფიცირება და გეოგრაფიულ საინფორმაციო სისტემების პროგრამაში (GIS) ტოპოგრაფიულ რუკაზე დატანა. 10. აღმასრულებელი ხელისუფლების უფლებამოსილების განხორციელების ხელშეწყობა ინსტიტუციური განვითარებისათვის მნიშვნელოვანია აღმასრულებელი ორგანოს გამართული ფუნქციონირება. 10.1. მთავრობის უფლებამოსილების განხორციელების ხელშეწყობა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის მიერ აღმასრულებელი ხელისუფლების განხორციელების პირობების შექმნა; აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებათა საქმიანობის კოორდინაციისა და კონტროლის განხორციელება; მთავრობის საქმიანობის ორგანიზაციული, სამართლებრივი და ინფორმაციულ-ანალიტიკური უზრუნველყოფა; მთავრობის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებათა შესრულების კონტროლის განხორციელება. „სახელმწიფო სტრატეგია ოკუპირებული ტერიტორიების მიმართ: ჩართულობა თანამშრომლობის გზით“ - დოკუმენტით გათვალისწინებული მიზნების განხორციელება. აფხაზეთის პრობლემატიკის სათანადო წარმოჩენა ადგილობრივ და საერთაშორი [https://legali.ge/law/6710623/muxli-13/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-13/) --- ## მუხლი 14. ახალი ინიციატივები _თავი V — აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის 2026-2029 წლების პრიორიტეტები და პროგრამები/ქვეპროგრამები_ ლარებში პროგრამული კოდი პროგრამის/ ქვეპროგრამის დასახელება თანხა 05 06 13 შინ მოვლა 50000 06 07 19 კულტურისა და ხელოვნების დამსახურებულ მოღვაწეთა სახელობითი სტიპენდიები 11930 06 07 20 სტაჟირება უმაღლესი სახელოვნებო სასწავლებლების სტუდენტებისათვის 1850 06 07 21 გზა გამარჯვებამდე (მოტივაციური და საგანმანათლებლო ინიციატივა ახალგაზრდებისთვის) 3000 06 07 22 პროფესიონალი კადრების მომზადების ხელშეწყობა სპორტის სახელმწიფო უნივერსიტეტში 9000 06 10 26 სულიერებისა და კულტურული მემკვიდრეობის მხარდაჭერა 35000 06 27 04 01 „ახალგაზრდული ორგანიზაციების ხელშეწყობა" 35000 06 27 04 02 „აფხაზეთის ახალი თაობა“ 38000 06 27 04 03 „ახალგაზრდული ბანაკები“ 50000 06 27 04 04 „აღმოაჩინე საქართველო“ 15000 11 13 15 ოკუპირებულ ტერიტორიაზე არსებული უძრავი ქონების იდენტიფიცირება და აღრიცხვა (საპილოტე პროგრამა) 10000 18 03 05 მცენარეთა დაცვისა და ვეტერინარული საშუალებებისა და მომსახურებების უზრუნველყოფა 90000 ჯამი: 348780 თავი VІ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ასიგნებე [https://legali.ge/law/6710623/muxli-14/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-14/) --- ## მუხლი 15. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ასიგნებები _თავი V — І_ განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ასიგნებები საბიუჯეტო კლასიფიკაციის მიხედვით 45550000 ლარის ოდენობით თანდართული რედაქციით: კოდი დასახელება 2024 წლის ფაქტი 2025 წლის გეგმა 2026 წლის გეგმა ჯამი: 31002654 40302800 45550000 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 30617911 39654528 45060955 შრომის ანაზღაურება 12169712 14535350 22301473 არაფინანსური აქტივები 384743 648272 489045 01 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო და მასთან არსებული ორგანიზაციები 4238810 5140328 5484110 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 4210006 5037328 5446110 შრომის ანაზღაურება 3317614 3919828 4194560 არაფინანსური აქტივები 28804 103000 38000 01 01 საკანონმდებლო საქმიანობის განხორციელება 4238810 5130328 5474110 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 4210006 5027328 5436110 შრომის ანაზღაურება 3317614 3919828 4194560 არაფინანსური აქტივები 28804 103000 38000 01 02 აფხაზეთის შესახებ ისტორიული დოკუმენტების ბაზის შექმნა და გამოცემა 10000 10000 ხარჯები 10000 10000 02 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა და მასთან არსებული ორგანიზაციები 3839181 5031399 5238930 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 3720321 4651027 5164930 შრომის ანაზღაურება 1761542 2112200 2845440 არაფინანსური აქტივები 118860 380372 74000 02 01 მთავრობის უფლებამოსილების განხორციელების ხელშეწყობა 2600290 3782946 3818860 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 2550728 3406574 3794860 შრომის ანაზღაურება 1761542 2112200 2348760 არაფინანსური აქტივები 49562 376372 24000 02 05 ა(ა)იპ „სულიერი განვითარებისა და ეროვნული ფასეულობების დაცვის ცენტრი“ 298308 66362 ხარჯები 298308 66362 02 06 ა(ა)იპ,,აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საინფორმაციო-ანალიტიკური ცენტრი“ 940583 1182091 1420070 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯი 871285 1178091 1370070 შრომის ანაზღაურება 496680 არაფინანსური აქტივები 69298 4000 50000 05 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო და მასთან არსებული ორგანიზაციები 3193944 5871805 8633320 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 3174002 5851805 8608320 შრომის ანაზღაურება 811626 1279732 1732320 არაფინანსური აქტივები 19942 20000 25000 05 01 ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სფეროს პოლიტიკის შემუშავება და მართვა 1141934 1709100 2322500 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 1121992 1689100 2297500 შრომის ანაზღაურება 811626 1279732 1500000 არაფინანსური აქტივები 19942 20000 25000 05 03 ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიიდან დევნილთა ამბულატორიული დახმარება 1227232 1740000 2440000 ხარჯები 1227232 1740000 2440000 05 03 04 ბავშვთა და მოზრდილთა რეაბილიტაცია 165330 200000 400000 ხარჯები 165330 200000 400000 05 03 05 ინსტრუმენტული და ენდოსკოპიური გამოკვლევები 165000 250000 ხარჯები 165000 250000 05 03 06 კლინიკურ- ლაბორატორიული კვლევები 204778 225000 250000 ხარჯები 204778 225000 250000 05 03 08 დასავლეთ საქართველოს რეგიონში კომპიუტერული ტომოგრაფიული გამოკვლევები 185510 ხარჯები 185510 05 03 09 ბავშვთა და მოზრდილთა სტომატოლოგია 200000 250000 ხარჯები 200000 250000 05 03 10 მხედველობის ორგანოს სკრინინგი 8980 ხარჯები 8980 05 03 13 რეპროდუქციული ჯანმრთელობის ხელშეწყობა 30000 40000 40000 ხარჯები 30000 40000 40000 05 03 16 აფხაზეთიდან დევნილთა მრავალპროფილური სკრინინგი 48263 60000 100000 ხარჯები 48263 60000 100000 05 03 17 ონკოპაციენტთა სამედიცინო მომსახურება 101140 110000 200000 ხარჯები 101140 110000 200000 05 03 18 ბავშვთა აბილიტაცია 37000 90000 150000 ხარჯები 37000 90000 150000 05 03 20 მაღალტექნოლოგიური კვლევები 446231 570000 700000 ხარჯები 446231 570000 700000 05 03 21 მხედველობის დაავადებათა დიაგნოსტიკა და მკურნალობა 80000 100000 ხარჯები 80000 100000 05 06 ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიიდან დევნილთა სტაციონარული დახმარება 477181 950000 1260000 ხარჯები 477181 950000 1260000 05 06 01 დიაგნოსტიკისა და სტაციონარული მომსახურების თანადაფინანსება 437181 600000 800000 ხარჯები 437181 600000 800000 05 06 04 ჰიგიენური სამედიცინო დანიშნულების საგნებით დახმარება 50000 50000 ხარჯები 50000 50000 05 06 08 მენჯ-ბარძაყის სახსრის ენდოპროთეზირება 100000 100000 ხარჯები 100000 100000 05 06 10 საზღვარგარეთ მკურნალობის თანადაფინანსება 40000 90000 60000 ხარჯები 40000 90000 60000 05 06 11 ვეტერანთა რეაბილიტაციის ხელშეწყობა 70000 100000 ხარჯები 70000 100000 05 06 12 განსაკუთრებულ შემთხვევათა და პათოლოგიათა მკურნალობის ხელშეწყობა 40000 100000 ხარჯები 40000 100000 05 06 13 შინ მოვლა 50000 ხარჯები 50000 05 07 სამედიცინო პერსონალის გადამზადება 40000 50000 ხარჯები 40000 50000 05 08 ა(ა)იპ აფხაზეთის სამედიცინო დაწესებულებებთან კოორდინაციის სააგენტო 347597 432705 560820 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 347597 432705 560820 შრომის ანაზღაურება 232320 05 08 01 აფხაზეთის სამედიცინო დაწესებულებებთან კოორდინაცია - მართვა 182448 227705 245820 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 182448 227705 245820 შრომის ანაზღაურება 232320 05 08 02 აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მოქმედი სამედიცინო დაწესებულებების მედიკამენტებით მხარდაჭერა 14935 15000 25000 ხარჯები 14935 15000 25000 05 08 03 ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მუდმივად მცხოვრებ მოქალაქეობის არმქონე პირთა საკონსულტაციო-სადიაგნოსტიკო მომსახურების ანაზღაურება 106836 125000 200000 ხარჯები 106836 125000 200000 05 08 04 სარიტუალო მომსახურების ანაზღაურება 6000 10000 15000 ხარჯები 6000 10000 15000 05 08 05 ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მოქმედი სამედიცინო დაწესებულებების აღჭურვა 16663 25000 35000 ხარჯები 16663 25000 35000 05 08 06 ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მუდმივად მცხოვრები, მოქალაქეობის არმქონე პირთა სარეაბილიტაციო მომსახურება 1300 ხარჯები 1300 05 08 07 ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მომუშავე ექიმებისა და საშუალო სამედიცინო პერსონალის გადამზადება 5445 10000 25000 ხარჯები 5445 10000 25000 05 08 08 ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მუდმივად მცხოვრებ მოქალაქეობის არმქონე პირთა რეფერალური მომსახურების თანადაფინანსება 13970 20000 15000 ხარჯები 13970 20000 15000 05 09 სამედიცინო დაწესებულებათა მოდერნიზაცია 1000000 2000000 ხარჯები 1000000 2000000 06 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის სამინისტრო და მასთან არსებული ორგანიზაციები 6973185 8051939 9425870 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 6901867 8036939 9392870 შრომის ანაზღაურება 1456319 1645175 5069880 არაფინანსური აქტივები 71318 15000 33000 06 01 განათლების მართვა, კულტურისა და სპორტის სფეროს პოლიტიკის შემუშავება და მართვა 1713991 1792972 2219870 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 1660110 1782972 2206870 შრომის ანაზღაურება 1174178 1337824 1585600 არაფინანსური აქტივები 53881 10000 13000 06 02 ზემო აფხაზეთის რესურსცენტრის მართვა 126393 114975 128720 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 124593 114975 126720 შრომის ანაზღაურება 102944 112975 125720 არაფინანსური აქტივები 1800 2000 06 03 გალის რაიონის რესურსცენტრის მართვა 249012 253329 282160 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 245565 253329 279160 შრომის ანაზღაურება 179198 194376 215300 არაფინანსური აქტივები 3447 3000 06 04 განათლების ხელშეწყობის პროგრამა 363555 441860 520560 ხარჯები 363555 441860 520560 06 04 01 სასკოლო ინფრასტრუქტურისა და სასწავლო გარემოს გაუმჯობესება 98726 56000 80000 ხარჯები 98726 56000 80000 06 04 02 წარმატებული ახალგაზრდების მხარდაჭერა 107752 130000 125000 ხარჯები 107752 130000 125000 06 04 07 საგანმანათლებლო-შემეცნებითი ბანაკები 36823 50000 35000 ხარჯები 36823 50000 35000 06 04 17 აფხაზური ენის პედაგოგთა ფინანსური მხარდაჭერა 17500 25000 25000 ხარჯები 17500 25000 25000 06 04 20 დისტანციური სწავლების სკოლა 75540 77760 89568 ხარჯები 75540 77760 89568 06 04 24 პროფესიული უნარების განვითარების მხარდაჭერა სკოლებში 4546 6000 8500 ხარჯები 4546 6000 8500 06 04 26 სტიპენდიები 14568 17900 32792 ხარჯები 14568 17900 32792 06 04 27 სკოლის შემდგომი განათლების მხარდაჭერა 8100 29700 96500 ხარჯები 8100 29700 96500 06 04 28 განათლება მომავლისათვის 29500 28200 ხარჯები 29500 28200 06 04 29 ინოვაციური მიდგომები საბუნებისმეტყველო საგნების სწავლებაში 13000 ხარჯები 13000 06 04 30 ტექნოლოგიური განათლების ხელშეწყობა 7000 ხარჯები 7000 06 05 აფხაზეთის მეცნიერთა მხარდაჭერა 4950 10000 20000 ხარჯები 4950 10000 20000 06 07 წარმატებულ ხელოვანთა და სპორტსმენთა მხარდაჭერა 27976 57175 109000 ხარჯები 27976 57175 109000 06 07 06 ვიქტორ სანეევის სახელობის სტიპენდია 8246 33250 38360 ხარჯები 8246 33250 38360 06 07 07 „გიორგი შარვაშიძის პრემია“ 19730 22000 ხარჯები 19730 22000 06 07 17 ნიკოლოზ თაბუკაშვილის სახელობის პრემია 8800 ხარჯები 8800 06 07 18 ვიტალი დარასელიას სახელობის სტიპენდია 15125 22860 ხარჯები 15125 22860 06 07 19 კულტურისა და ხელოვნების დამსახურებულ მოღვაწეთა სახელობითი სტიპენდიები 11930 ხარჯები 11930 06 07 20 სტაჟირება უმაღლესი სახელოვნებო სასწავლებლების სტუდენტებისათვის 1850 ხარჯები 1850 06 07 21 გზა გამარჯვებამდე (მოტივაციური და საგანმანათლებლო ინიციატივა ახალგაზრდებისთვის) 3000 ხარჯები 3000 06 07 22 პროფესიონალი კადრების მომზადების ხელშეწყობა სპორტის სახელმწიფო უნივერსიტეტში 9000 ხარჯები 9000 06 09 გალის რაიონის სკოლამდელი აღზრდისა და სახელოვნებო სკოლების პედაგოგთა და ადმინისტრაციულ - ტექნიკური პერსონალის ფინანსური დახმარება 472235 545500 580800 ხარჯები 472235 545500 580800 06 10 კულტურულ ფასეულობათა დაცვა და პოპულარიზაცია 19000 34100 88000 ხარჯები 14500 34100 88000 არაფინანსური აქტივები 4500 06 10 20 მოგზაურობა აფხაზეთში 19000 25000 ხარჯები 14500 25000 არაფინანსური აქტივები 4500 06 10 21 ონლაინ კლასი - კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობა 3600 ხარჯები 3600 06 10 22 „ბანაკი- კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობა” 21000 ხარჯები 21000 06 10 23 საგანმანათლებლო შემეცნებითი სემინარები 9000 3400 ხარჯები 9000 3400 06 10 24 ფორუმი „შეეხე ისტორიას“ 9500 ხარჯები 9500 06 10 25 ცნობილი აფხაზების უცნობი სახეები (ისტორიულ-კულტურული მეხსიერების ფრაგმენტები) 15600 ხარჯები 15600 06 10 26 სულიერებისა და კულტურული მემკვიდრეობის მხარდაჭერა 35000 ხარჯები 35000 06 11 თეატრალური, სასცენო და სამუსიკო ხელოვნების ხელშეწყობა 2856332 3600958 3991040 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 2855182 3600958 3981040 შრომის ანაზღაურება 2617740 არაფინანსური აქტივები 1150 10000 06 11 01 სსიპ სოხუმის კონსტანტინე გამსახურდიას სახელობის პროფესიული სახელმწიფო დრამატული თეატრი 759953 843293 1013640 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 759953 843293 1003640 შრომის ანაზღაურება 760560 არაფინანსური აქტივები 10000 06 11 02 სსიპ სოხუმის გიორგი რატიანის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა პროფესიული სახელმწიფო თეატრი 526400 673386 687920 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 525250 673386 687920 შრომის ანაზღაურება 627920 არაფინანსური აქტივები 1150 06 11 03 სსიპ აფხაზეთის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლი ,,აფხაზეთი” 963913 1164787 1228980 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 963913 1164787 1228980 შრომის ანაზღაურება 859880 06 11 04 სსიპ ,,გურამ ყურაშვილის სახელობის აფხაზეთის სახელმწიფო საგუნდო კაპელა’’ 482882 626512 743330 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 482882 626512 743330 შრომის ანაზღაურება 154500 06 11 05 ა(ა)იპ აფხაზეთის სიმღერის სახელმწიფო ანსამბლი შავნაბადა 123184 153410 152240 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 123184 153410 152240 შრომის ანაზღაურება 59640 06 11 06 სსიპ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის პროფესიული სახელმწიფო ინტეგრირებული თეატრი ,,აზდაკის ბაღი’’ 139570 164930 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 139570 164930 შრომის ანაზღაურება 155240 06 12 განათლება, კულტურა და სპორტი მშვიდობის მშენებლობისთვის 57329 ხარჯები 57329 06 12 01 განათლება მომავლისთვის 31793 ხარჯები 31793 06 12 02 კულტურა და სპორტი მშვიდობისა და განვითარებისთვის 25536 ხარჯები 25536 06 27 სსიპ ,,კულტურის, სპორტის და ახალგაზრდულ საქმეთა სააგენტო'' 1082412 1201070 1485720 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 1075872 1480720 შრომის ანაზღაურება 1090720 525520 არაფინანსური აქტივები 6540 5000 5000 06 27 01 კულტურის, სპორტის და ახალგაზრდულ საქმეთა ხელშეწყობა 585125 488004 604830 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 578585 483004 599830 შრომის ანაზღაურება 525520 არაფინანსური აქტივები 6540 5000 5000 06 27 02 „აფხაზეთის კულტურულ-შემოქმედებითი ღონისძიებების ხელშეწყობა“ 228184 350484 372750 ხარჯები 228184 350484 372750 06 27 02 01 „შემოქმედებითი აზროვნების განვითარების ხელშეწყობა” 22909 44594 63500 ხარჯები 22909 44594 63500 06 27 02 02 „კულტურული ინიციატივები“ 98271 115000 120000 ხარჯები 98271 115000 120000 06 27 02 04 „ინკლუზიური პროექტების ხელშეწყობა“ 3000 ხარჯები 3000 06 27 02 05 „საგამომცემლო საქმიანობის ხელშეწყობა“ 34683 92990 97200 ხარჯები 34683 92990 97200 06 27 02 06 „მე აფხაზეთისთვის“ 17500 12050 ხარჯები 17500 12050 06 27 02 08 „სიყვარულით, თქვენთვის“ 52000 70400 80000 ხარჯები 52000 70400 80000 06 27 02 09 „ფერწერა აფხაზეთიდან“ 5000 ხარჯები 5000 06 27 02 10 „შემოქმედებითი ზაფხული“ 12322 10000 ხარჯები 12322 10000 06 27 03 სპორტულ და ახალგაზრდულ საქმეთა ღონისძიებების ხელშეწყობა 269103 362582 370140 ხარჯები 269103 362582 370140 06 27 03 01 „სპორტულ და ახალგაზრდულ ღონისძიებათა ინიციატივების ხელშეწყობა“ 87360 90000 100000 ხარჯები 87360 90000 100000 06 27 03 02 „სპორტი გვაერთიანებს” 19320 31582 70140 ხარჯები 19320 31582 70140 06 27 03 05 „ჯანსაღი ცხოვრების კვალდაკვალ‘‘ 13380 16000 ხარჯები 13380 16000 06 27 03 08 „აფხაზეთის სპორტული კლუბების და გუნდების ფინანსური მხარდაჭერა“ 149043 225000 200000 ხარჯები 149043 225000 200000 06 27 04 ახალგაზრდული საქმეთა ხელშეწყობა 138000 ხარჯები 138000 06 27 04 01 „ახალგაზრდული ორგანიზაციების ხელშეწყობა" 35000 ხარჯები 35000 06 27 04 02 „აფხაზეთის ახალი თაობა“ 38000 ხარჯები 38000 06 27 04 03 "ახალგაზრდული ბანაკები" 50000 ხარჯები 50000 06 27 04 04 "აღმოაჩინე საქართველო" 15000 ხარჯები 15000 08 00 ზემო აფხაზეთში - აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობა 391441 441716 490300 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 390484 437716 483600 შრომის ანაზღაურება 265601 292584 321850 არაფინანსური აქტივები 4000 6700 08 01 ზემო აფხაზეთში-წარმომადგენლობის დაფინანსება 364644 418616 462350 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 363687 414616 455650 შრომის ანაზღაურება 265601 292584 321850 არაფინანსური აქტივები 4000 6700 08 03 დევნილთა მიმართ სახელმწიფო სტრატეგიის განხორციელებისას ზემო აფხაზეთიდან იგპ–თა სოციალური უზრუნველყოფა 26797 23100 27950 ხარჯები 26797 23100 27950 11 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძულებით გადაადგილებულ პირთა სამინისტრო და მასთან არსებული ორგანიზაციები 6252967 8155458 8084173 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 6193317 8056958 7938328 შრომის ანაზღაურება 1758122 1240160 3508773 არაფინანსური აქტივები 59650 98500 145845 11 01 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძულებით გადაადგილებულ პირთა - მიმართ პროგრამების შემუშავება და მართვა 2771462 1788400 2140660 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 2726357 1754900 2104815 შრომის ანაზღაურება 1758122 1240160 1416260 არაფინანსური აქტივები 45104 33500 35845 11 04 დევნილთა ინფრასტრუქტურული მხარდაჭერა 112391 ხარჯები 112391 11 04 01 დევნილთა საცხოვრებლებში მცირე ფასიანი და გადაუდებელი სარემონტო სამუშაოების უზრუნველყოფა 21110 ხარჯები 21110 11 04 02 ბინათმესაკუთრეთა მხარდაჭერის და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობების მუნიციპალური პროგრამებით სარგებლობის თანამონაწილეობა 86203 ხარჯები 86203 11 04 06 აფხაზეთიდან დევნილი შეჭირვებული მოსახლეობისათვის სარემონტო/სამშენებლო მასალებით დახმარება 5078 ხარჯები 5078 11 05 დევნილთა სოციალური უზრუნველყოფა 212250 ხარჯები 212250 11 08 დევნილთა დროებითი საცხოვრებლით უზრუნველყოფა 48500 ხარჯები 48500 11 09 აფხაზეთიდან დევნილი ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანების მხარდაჭერა 26850 ხარჯები 26850 11 10 აფხაზეთიდან დევნილთა განსახლების ობიექტებში მცხოვრები დევნილი ოჯახების გამრიცხველიანობა/აბონირება 15200 ხარჯები 15200 11 12 სოციალური სოლიდარობა 40874 ხარჯები 40874 11 13 სსიპ „აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მომსახურების სააგენტო“ 2367165 6367058 5943513 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 2357165 6302058 5833513 შრომის ანაზღაურება 2092513 არაფინანსური აქტივები 10000 65000 110000 11 13 01 მომსახურების სააგენტოს მართვა და ხელშეწყობა 1371442 3221962 3463513 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 1366942 3206962 3353513 შრომის ანაზღაურება 2092513 არაფინანსური აქტივები 4500 15000 110000 11 13 03 დევნილთა განსახლების ობიექტებში საერთო სარგებლობის ფართების ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობებისათვის გადაცემის ხელშეწყობა 36033 40000 60000 ხარჯები 36033 40000 60000 11 13 04 „იგპ–თა იურიდიული მხარდაჭერა“ 22100 40000 ხარჯები 22100 40000 11 13 05 დევნილთა და ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ლეგიტიმურად მცხოვრებთა მხარდაჭერა 157529 160000 200000 ხარჯები 152029 160000 200000 არაფინანსური აქტივები 5500 11 13 06 დევნილთა მომსახურების ცენტრები 107995 100000 30000 ხარჯები 107995 50000 30000 არაფინანსური აქტივები 50000 11 13 07 აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ მეწარმეთა სოციალური გაძლიერება 16950 20000 ხარჯები 16950 20000 11 13 08 დევნილთა ინფრასტრუქტურული მხარდაჭერა 248649 1820500 1450000 ხარჯები 248649 1820500 1450000 11 13 08 01 დევნილთა საცხოვრებლებში მცირე ფასიანი და გადაუდებელი სარემონტო სამუშაოების უზრუნველყოფა 46245 76000 100000 ხარჯები 46245 76000 100000 11 13 08 02 ბინათმესაკუთრეთა მხარდაჭერის და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობების მუნიციპალური პროგრამებით სარგებლობის თანამონაწილეობა 23760 75000 60000 ხარჯები 23760 75000 60000 11 13 08 03 დევნილთა განსახლების ობიექტებში სარემონტო-აღდგენითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფა 163406 1619500 1200000 ხარჯები 163406 1619500 1200000 11 13 08 04 აფხაზეთიდან დევნილი შეჭირვებული მოსახლეობისათვის სარემონტო/სამშენებლო მასალებით დახმარება 15238 50000 90000 ხარჯები 15238 50000 90000 11 13 09 დევნილთა სოციალური უზრუნველყოფა 240100 541000 500000 ხარჯები 240100 541000 500000 11 13 10 დევნილთა დროებითი საცხოვრებლით უზრუნველყოფა 37600 114000 140000 ხარჯები 37600 114000 140000 11 13 11 აფხაზეთიდან დევნილი ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანების მხარდაჭერა 26650 68500 ხარჯები 26650 68500 11 13 12 აფხაზეთიდან დევნილთა განსახლების ობიექტებში მცხოვრები დევნილი ოჯახების გამრიცხველიანობა/აბონირება 17835 30000 10000 ხარჯები 17835 30000 10000 11 13 13 სოციალური სოლიდარობა 84242 120000 80000 ხარჯები 84242 120000 80000 11 13 14 ვეტერინარული მომსახურება აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე 91096 ხარჯები 91096 11 14 სსიპ „ეკონომიკური პროგრამების სააგენტო“ 658275 ხარჯები 653729 არაფინანსური აქტივები 4546 11 14 01 „ეკონომიკური პროგრამების მართვა“ 416424 ხარჯები 411878 არაფინანსური აქტივები 4546 11 14 02 ეკონომიკური სერვისების მიწოდება 138461 ხარჯები 138461 11 14 02 01 „დასაქმების ხელშეწყობა” 48545 ხარჯები 48545 11 14 02 02 „ეკონომიკური საქმიანობის მომსახურეობა” 26956 ხარჯები 26956 11 14 02 03 „ეკონომიკური მომსახურეობა აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე” 49630 ხარჯები 49630 11 14 02 04 ინფრასტრუქტურული პროექტების მომზადების მომსახურება 13330 ხარჯები 13330 11 14 03 ეკონომიკური საქმიანობის მხარდაჭერა 103389 ხარჯები 103389 11 14 03 01 „დევნილთა სამეწარმეო საქმიანობის გაძლიერება” 50670 ხარჯები 50670 11 14 03 02 „სასოფლო - სამეურნეო და ენდემური კულტურების წარმოების მხარდაჭერა” 52719 ხარჯები 52719 11 13 15 ოკუპირებულ ტერიტორიაზე არსებული უძრავი ქონების იდენტიფიცირება და აღრიცხვა (საპილოტე პროგრამა) 10000 ხარჯები 10000 13 00 სამეგრელო - ზემო სვანეთის რეგიონში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობა 73100 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 73100 შრომის ანაზღაურება 25400 13 01 სამეგრელო - ზემო სვანეთის რეგიონში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობის დაფინანსება 73100 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 73100 შრომის ანაზღაურება 25400 14 00 იმერეთის, გურიის, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის რეგიონებსა და აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობა 77700 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 77700 შრომის ანაზღაურება 15464 14 01 იმერეთის, გურიის, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის რეგიონებსა და აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობის დაფინანსება 77700 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 77700 შრომის ანაზღაურება 15464 15 00 აღმოსავლეთ საქართველოში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობა 72987 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 72987 შრომის ანაზღაურება 19600 15 01 აღმოსავლეთ საქართველოში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობის დაფინანსება 72987 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 72987 შრომის ანაზღაურება 19600 16 00 საერთო-რესპუბლიკური მნიშვნელობის გადასახდელები (ფონდები) 200000 300000 ხარჯები 200000 300000 16 01 სარეზერვო ფონდი 200000 300000 ხარჯები 200000 300000 16 02 კომპენსაციები და დავალიანებები (მ.შ. სასამართლო გადაწყვეტილება) და მიმდინარე რეორგანიზაციის ხარჯები 1200 ხარჯები 1200 18 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო და მასთან არსებული ორგანიზაციები 3908822 4905230 5114057 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 3859341 4888230 4966057 შრომის ანაზღაურება 1675831 2534370 3045520 არაფინანსური აქტივები 49481 17000 148000 18 01 ფინანსების,ეკონომიკური პოლიტიკისა და ქონების სფეროს პოლიტიკის შემუშავება და მართვა 2244979 3525664 3931417 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 2208943 3516664 3792917 შრომის ანაზღაურება 1675831 2534370 2830000 არაფინანსური აქტივები 36036 9000 138500 18 02 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აღმასრულებელი ორგანოების საქმიანობის აღრიცხვის ციფრული ტრანსფორმაციისა და დაგეგმილი აქტივობების ეფექტიანობის მართვა 31482 ხარჯები 31482 18 03 აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებული პირების სამეწარმეო და ეკონომიკური საქმიანობის ხელშეწყობა 314048 803000 ხარჯები 314048 793500 არაფინანსური აქტივები 9500 18 03 01 სოფლის მეურნეობის მხარდაჭერა 224048 269000 ხარჯები 224048 264000 არაფინანსური აქტივები 5000 18 03 02 სამეწარმეო/ბიზნეს სუბიექტების მხარდაჭერა 90000 294000 ხარჯები 90000 292000 არაფინანსური აქტივები 2000 18 03 03 აფხაზეთიდან იგპ-ების საწარმოო უნარების გაძლიერება და დასაქმების ხელშეწყობა 50000 ხარჯები 47500 არაფინანსური აქტივები 2500 18 03 04 სანერგე მეურნეობა 100000 ხარჯები 100000 18 03 05 მცენარეთა დაცვისა და ვეტერინარული საშუალებებისა და მომსახურებების უზრუნველყოფა 90000 ხარჯები 90000 18 06 სსიპ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სავაჭრო –სამრეწველო პალატა 222144 278771 379640 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 219499 278771 379640 შრომის ანაზღაურება 215520 არაფინანსური აქტივები 2645 18 06 01 ბიზნესის განვითარების ხელშეწყობა 222144 256771 297020 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 219499 256771 297020 შრომის ანაზღაურება 215520 არაფინანსური აქტივები 2645 18 06 02 მცირე და საშუალო მეწარმეების ხელშეწყობა 22000 82620 ხარჯები 22000 82620 18 07 სსიპ „ეკონომიკური პროგრამების სააგენტო“ 858735 294345 ხარჯები 855435 294345 არაფინანსური აქტივები 3300 18 07 01 „ეკონომიკური პროგრამების მართვა“ 571400 250403 ხარჯები 568900 250403 არაფინანსური აქტივები 2500 18 07 23 ეკონომიკური სერვისების მიწოდება 170632 28562 ხარჯები 170632 28562 18 07 23 01 „დასაქმების ხელშეწყობა” 26032 5400 ხარჯები 26032 5400 18 07 23 02 „ეკონომიკური საქმიანობის მომსახურეობა” 33011 15042 ხარჯები 33011 15042 18 07 23 03 „ეკონომიკური მომსახურეობა აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე” 91959 ხარჯები 91959 18 07 23 04 ინფრასტრუქტურული პროექტების მომზადების მომსახურეობა 19630 8120 ხარჯები 19630 8120 18 07 24 ეკონომიკური საქმიანობის მხარდაჭერა 116703 15380 ხარჯები 115903 15380 არაფინანსური აქტივები 18 07 24 01 „დევნილთა სამეწარმეო საქმიანობის გაძლიერება” 81343 6230 ხარჯები 81343 6230 18 07 24 02 „სასოფლო - სამეურნეო და ენდემური კულტურების წარმოების მხარდაჭერა” 35360 9150 ხარჯები 34560 9150 არაფინანსური აქტივები 18 10 ა(ა)იპ საერთაშორისო ინიციატივა განვითარებისა და თანადგომისათვის 145629 357809 ხარჯები 143629 354809 არაფინანსური აქტივები 2000 3000 18 10 01 საერთაშორისო ინიციატივა განვითარებისა და თანადგომისათვის ხელშეწყობა 135230 258207 ხარჯები 133230 255207 არაფინანსური აქტივები 2000 3000 18 10 02 სინერგია-აფხაზეთიდან დევნილი და გამყოფ ხაზს მიღმა მცხოვრები მოსახლეობის კეთილდღეობისთვის 10399 22000 ხარჯები 10399 22000 18 10 03 საპილოტე პროგრამა - სანერგე მეურნეობა 77602 ხარჯები 77602 18 11 სსიპ აფხაზეთის ქონების განკარგვისა და საწარმოთა მართვის სააგენტო 437336 103111 ხარჯები 431836 98111 არაფინანსური აქტივები 5500 5000 18 11 01 აფხაზეთის ქონების განკარგვისა და საწარმოთა მართვა 393047 94711 ხარჯები 387547 89711 არაფინანსური აქტივები 5500 5000 18 11 02 „ოკუპირებულ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე განთავსებული სახელმწიფო უძრავი ქონების საკადასტრო აღწერა“ 33600 8400 ხარჯები 33600 8400 18 11 03 სსიპ „აფხაზეთის ქონების განკარგვისა და საწარმოთა მართვის სააგენტო“-ს მართვაში არსებული კერძო სამართლის იურიდიული პირების (შპს) მარკეტინგული მომსახურება 10689 ხარჯები 10689 19 00 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის სამინისტრო და მასთან არსებული ორგანიზაციები 2203103 2281138 2779240 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 2167372 2270738 2760740 შრომის ანაზღაურება 1123056 1450837 1583130 არაფინანსური აქტივები 35731 10400 18500 19 01 სამოქალაქო ინტეგრაცია, სამშვიდობო ინიციატივების და ნდობის აღდგენის ხელშეწყობა და მართვა 1394720 1759377 1927480 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 1373050 1759377 1918480 შრომის ანაზღაურება 921907 1236317 1324560 არაფინანსური აქტივები 21670 9000 19 02 სამშვიდობო ინიციატივებისა და ნდობის აღდგენის ხელშეწყობა, სამოქალაქო ინტეგრაცია და დიალოგისაკენ მიმართული შესაძლებლობების გაძლიერება 401018 269000 530000 ხარჯები 390627 269000 530000 არაფინანსური აქტივები 10391 19 02 01 სამშვიდობო რესურსი ქართულ-აფხაზური ურთიერთობების მხარდაჭერა 99961 60000 ხარჯები 99961 60000 19 02 03 მშვიდობის ლაბორატორია 97204 60000 ხარჯები 86813 60000 არაფინანსური აქტივები 10391 19 02 04 მშვიდობისა და ნდობის აღდგენის მხარდაჭერა 205000 ხარჯები 205000 19 02 05 სამოქალაქო ინტეგრაცია და დევნილ ემიგრანტთა მხარდაჭერა 325000 ხარჯები 325000 19 02 11 სამოქალაქო ინტეგრაციის მხარდაჭერა 163259 99000 ხარჯები 163259 99000 19 02 12 დიასპორა და დევნილ ემიგრანტთა მხარდაჭერა 40594 50000 ხარჯები 40594 50000 19 03 ა(ა)იპ „საერთაშორისო ინიციატივა განვითარებისა და თანადგომისათვის“ 165059 ხარჯები 163239 არაფინანსური აქტივები 1820 19 03 01 საერთაშორისო ინიციატივა განვითარებისა და თანადგომისათვის ხელშეწყობა 105407 ხარჯები 103587 არაფინანსური აქტივები 1820 19 03 02 „მომავალი ჩვენია!“ 59652 ხარჯები 59652 19 04 საარქივო საქმიანობის განხორციელება აფხაზეთის წყარო დაწესებულებებში 242305 252761 321760 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები 240455 242361 312260 შრომის ანაზღაურება 201150 214520 258570 არაფინანსური აქტივები 1850 10400 9500 თავი VII მარეგულირებელი ნორმე [https://legali.ge/law/6710623/muxli-15/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-15/) --- ## მუხლი 16. სარეზერვო ფონდი _თავი VII — მარეგულირებელი ნორმები_ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის 2026 წლის რესპუბლიკურ ბიუჯეტში განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სარეზერვო ფონდი 300 000 (სამასი ათასი) ლარის ოდენობით, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკურ ბიუჯეტში გაუთვალისწინებული გადასახდელების დასაფინანსებლად. სარეზერვო ფონდიდან თანხებს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის გადაწყვეტილების საფუძველზე, რომელიც მოიცავს ინფორმაციას თანხების ოდენობისა და მიზნობრიობის შესახებ, გამოყოფს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრ [https://legali.ge/law/6710623/muxli-16/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-16/) --- ## მუხლი 17. თანამდებობრივი სარგოები, ფულადი ჯილდო, დანამატები და დახმარებები _თავი VII — მარეგულირებელი ნორმები_ 1. უფლება მიეცეთ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრებს და მათდამი დაქვემდებარებული სამინისტროების, საქვეუწყებო დაწესებულებების, აგრეთვე წარმომადგენლობების საშტატო ნუსხები და თანამდებობრივი სარგოები განსაზღვრონ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობასთან შეთანხმებით, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატის საშტატო ნუსხასა და თანამდებობრივ სარგოებს განსაზღვრავს მთავრობის თავმჯდომარე. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს საშტატო ნუსხასა და თანამდებობრივ სარგოებს განსაზღვრავს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე, ხოლო უმაღლეს საბჭოსთან არსებული ორგანიზაციები – უმაღლეს საბჭოსთან შეთანხმებით. 2. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობასთან შეთანხმებას საჭიროებს აგრეთვე ცვლილებები დამტკიცებულ საშტატო ნუსხებსა და თანამდებობრივ სარგოებში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც განხორციელებული ცვლილებების შედეგად უცვლელი რჩება საშტატო რიცხოვნება, თანამდებობათა დასახელებები და თანამდებობრივი სარგოები. 3.აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფმა აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებებმა, მათდამი დაქვემდებარებული ან/და მათ მიერ დაფუძნებული ან/და მათ მიმართ ანგარიშვალდებული/კონტროლისადმი დაქვემდებარებული ორგანიზაციების საშტატო ნუსხებისა და თანამდებობრივი სარგოების, ასევე შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა თანამდებობრივი სარგოებისა და რიცხოვნობის განსაზღვრამდე, რეკომენდაციის მიღების მიზნით, მიმართონ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს. 4. 2026 წლის განმავლობაში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების მუშაკებზე ფულადი ჯილდოს, კანონმდებლობით დადგენილი დანამატებისა და დახმარებების გაცემა განხორციელდეს დამტკიცებული ასიგნებების ფარგლებშ [https://legali.ge/law/6710623/muxli-17/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-17/) --- ## მუხლი 18. წლის განმავლობაში მიღებული ფულადი გრანტები და მიზნობრივი დაფინანსება _თავი VII — მარეგულირებელი ნორმები_ სამინისტროებისა და უწყებების მიერ მიღებული ფულადი გრანტებისა და მიზნობრივი დაფინანსების აღრიცხვა და ხარჯვა განხორციელდეს მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისა [https://legali.ge/law/6710623/muxli-18/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-18/) --- ## მუხლი 19. წინა წლებში წარმოქმნილი დავალიანებების დაფარვისა და სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ფინანსური უზრუნველყოფა _თავი VII — მარეგულირებელი ნორმები_ აღნიშნული ფონდიდან ხორციელდება წინა წლების სახელფასო და სხვა კრედიტორული დავალიანებების, კომპენსაციების და სასამართლო გადაწყვეტილებათა საფუძველზე წარმოქმნილი ვალდებულებებისა და მიმდინარე რეორგანიზაციის დაფინანსება, რომლის განკარგვა განხორციელდება ფინანსთა და ეკონომიკის მინისტრის ბრძანების საფუძველზე დავალიანების დასაფარავად. წინა წლების დავალიანებების დაფარვისათვის ამ კანონით დამტკიცებული ასიგნებებიდან თანხების გამოყოფის მიზნით სამინისტროებმა და უწყებებმა 2026 წლის განმავლობაში უზრუნველყონ მათ ბალანსზე რიცხული წინა წლების კრედიტორული დავალიანების დაზუსტებული ინფორმაციის წარდგენა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროში. ფაქტობრივი დავალიანებების დასაფარავად აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროსთან შეთანხმებით შესაძლებელია გამოყენებულ იქნას 2026 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციებისა და დაწესებულებებისათვის ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციის შესაბამისი მუხლით დამტკიცებული ასიგნებები იმ პირობით, რომ არ იქნება დაშვებული ახალი დავალიანებების წარმოშობა, რაზედაც მთელი პასუხისმგებლობა ეკისრებათ შესაბამის საბიუჯეტო ორგანიზაციას, დაწესებულებას [https://legali.ge/law/6710623/muxli-19/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-19/) --- ## მუხლი 20. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის 2026 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული პროგრამების/ქვეპროგრამების დამტკიცება _თავი VII — მარეგულირებელი ნორმები_ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებებისა და მათდამი დაქვემდებარებული ორგანიზაციების განსახორციელებელ, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის წინამდებარე ბიუჯეტის კანონით განსაზღვრულ პროგრამებს/ქვეპროგრამებს ამტკიცებენ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აღმასრულებელი ხელისუფლების შესაბამისი დაწესებულებები, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობასთან შეთანხმებით. თავი VIII დასკვნითი დებულება [https://legali.ge/law/6710623/muxli-20/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-20/) --- ## მუხლი 21. კანონის ამოქმედება _თავი VIII — დასკვნითი დებულებანი_ 1. კანონი ძალაშია 2026 წლის 1 იანვრიდან. 2. ამ კანონის ამოქმედებისთანავე ძალადაკარგულად გამოცხადდეს „აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის 2025 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შესახებ“ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონის (№19-რს, ვებგვერდი, 26/12/2024, სარეგისტრაციო კოდი №190020020.30.060.016091). აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარეგიორგი ჯინჭარაძე 19 დეკემბერი 2025 წ. ქ. თბილისი N22 [https://legali.ge/law/6710623/muxli-21/](https://legali.ge/law/6710623/muxli-21/)