ტრანსფუზიის განხორციელების მეთოდოლოგიისა და კლინიკური ჩვენებების დამტკიცების შესახებ

დანართი

ტრანსფუზიის განხორციელების მეთოდოლოგია და კლინიკური ჩვენებები

მუხლი 1. ზოგადი დებულებები

1. წინამდებარე დოკუმენტი განსაზღვრავს იმ ძირითად მოთხოვნებს, რომლის შესრულება სავალდებულოა ყველა სტაციონარული სამედიცინო დაწესებულებისათვის (შემდგომ - სამედიცინო დაწესებულება), რომელშიც ხორციელდება ტრანსფუზია − დონორის სისხლის ან მისი კომპონენტების პაციენტის (რეციპიენტის) სისხლის მიმოქცევის სისტემაში გადასხმის პროცედურა.

2. წინამდებარე მოთხოვნების შესრულების მიზნით სამედიცინო დაწესებულებაში უნდა არსებობდეს ტრანსფუზიოლოგიურ სერვისზე პასუხისმგებელი პირი, რომელიც უზრუნველყოფს „ადამიანის სისხლისა და მისი კომპონენტების ხარისხისა და უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და კანონქვემდებარე აქტებით განსაზღვრული მოთხოვნების დაცვას კომპეტენციის შესაბამისად.

3. სისხლისა და მისი კომპონენტების ან სისხლის პრეპარატების გადასხმა სამედიცინო დაწესებულებაში ხორციელდება ტრანსფუზიის უფლების მქონე ექიმ-სპეციალისტის მიერ: ჰემატოლოგ-ტრანსფუზიოლოგი, ანესთეზიოლოგ-რეანიმატოლოგი, ზოგადი ქირურგი, გადაუდებელი მედიცინის სპეციალისტი, კლინიკური ონკოლოგი, ნეფროლოგი, ნეონატოლოგი, მეან-გინეკოლოგი („საექიმო სპეციალობათა პროფესიული კომპეტენციების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2015 წლის 30 მარტის №01-8/ნ ბრძანებით განსაზღვრული კომპეტენციის ფარგლებში), ტრანსფუზიოლოგი.

4. ამ წესში გამოყენებული ტერმინები განიმარტება „ადამიანის სისხლისა და მისი კომპონენტების ხარისხისა და უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და საქართველოს სხვა სამართლებრივი აქტებით გათვალისწინებულ ტერმინთა განმარტებების შესაბამისად.

მუხლი 2. ტრანსფუზიის სახეები

1. გამოყენებული სისხლის სახეობის მიხედვით, ტრანსფუზია არის:

ა) ავტოლოგიური ტრანსფუზია - საკუთარი სისხლის გადასხმა: რეინფუზია, წინასწარ მომზადებული სისხლის გადასხმა;

ბ) ალოგენური (დონორული სისხლის) ტრანსფუზია, როგორიცაა:

ბ.ა) არაპირდაპირი ტრანსფუზია - წინასწარ მომზადებული, სტაბილიზაციასა და კონსერვაციას დაქვემდებარებული სისხლის გადასხმა;

ბ.ბ) ჩანაცვლებითი ტრანსფუზია - გამოიყენება ახალშობილთა ჰემოლიზური სიყვითლის დროს, მასიური სისხლძარღვშიდა ჰემოლიზის დროს;

ბ.გ) საშვილოსნოსშიდა (ინტრაუტერული) ტრანსფუზია - გამოიყენება ნაყოფის პათოლოგიების დროს.

2. გადასხმის სიჩქარის მიხედვით ტრანსფუზიები იყოფა 2 ჯგუფად:

ა) წვეთოვანი;

ბ) ნაკადური.

3. ტრანსფუზია, დანიშნულების მიხედვით, არის შემდეგი სახის:

ა) რეინფუზია - პაციენტისთვის ქირურგიული ოპერაციის დროს სეროზულ ღრუში ჩაღვრილი საკუთარი სისხლის გადასხმა;

ბ) ჩანაცვლებითი - რეციპიენტის სისხლის განსაზღვრული მოცულობის ჩანაცვლება შესაბამისი მოცულობის დონორის სისხლით;

გ) მასიური ტრანსფუზია - გადასასხმელი სისხლის რაოდენობა შეადგენს მოცირკულირე სისხლის მოცულობის არანაკლებ 30 %-ს.

მუხლი 3. სისხლის კომპონენტების გადასხმა ABO (O, A, B, AB), Rh (D) სისტემების მიხედვით

1. ერითროციტების, თრომბოციტების, ახლადგაყინული პლაზმის ტრანსფუზიის მიზნით შერჩევისას გამოიყენება შეთავსება ABO და Rh (D) სისტემის ანტიგენების მიხედვით.

2. ერითროციტების გადასხმა ხორციელდება თანამოსახელე ABO Rh(D) სისტემის ანტიგენების მიხედვით ან თავსებადი ABO Rh(D) სისტემის ანტიგენების მიხედვით. ყოველთვის უნდა იქნეს გათვალისწინებული სისხლის კომპონენტების თავსებადობა №1 ცხრილის შესაბამისად:

ა) რეციპიენტებისთვის, რომლებიც საჭიროებენ ერითროციტების არაერთჯერადად ტრანსფუზიას, გადასხმის საშუალებების შერჩევა ხდება დამატებითი სხვა Rh ანტიგენების გათვალისწინებითაც: C, c, E, e, K (საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული იმუნოჰემატოლოგიური ტესტირების შესაბამისად) №1.1 ცხრილის შესაბამისად.

ბ) გადაუდებელ, სიცოცხლისთვის საშიშ შემთხვევებში, როდესაც პაციენტის სისხლის ჯგუფი უცნობია, გადასხმისთვის გამოიყენება O, Rh (D) უარყოფითი ერითროციტები, თუმცა სისხლის ნიმუშის აღება სისხლის ჯგუფის დასადგენად აუცილებელია.

3. აფერეზით მიღებული თრომბოციტების გადასხმა გადაუდებელი ტრანსფუზიისთვის ხორციელდება თანამოსახელე ABO Rh(D) სისტემის ანტიგენების მიხედვით ან თავსებადი ABO Rh(D) სისტემის ანტიგენების მიხედვით. ყოველთვის უნდა შენარჩუნდეს პლაზმის არჩევის თანმიმდევრობა №1 ცხრილის შესაბამისად. თრომბოციტების გადასხმის შემდეგ, თრომბოციტების რაოდენობის საკმარისი ზრდის არარსებობისას, გადასხმა შეიძლება შესრულდეს HLA ანტისხეულების შესაბამისად.

4. ახლადგაყინული პლაზმის გამოყენება გადაუდებელი ტრანსფუზიისთვის ხორციელდება თანამოსახელე ABO Rh(D) სისტემის ანტიგენების მიხედვით ან თავსებადი ABO Rh(D) სისტემის ანტიგენების მიხედვით. ყოველთვის უნდა შენარჩუნდეს პლაზმის არჩევის თანმიმდევრობა №1 ცხრილის შესაბამისად.

5. კრიოპრეციპიტატის გადასხმა გადაუდებელი ტრანსფუზიისთვის ხორციელდება მხოლოდ თანამოსახელე ABO სისტემის ანტიგენების მიხედვით ან თავსებადი ABO სისტემის ანტიგენების მიხედვით.

6. ტრანსფუზიამდე იმუნოჰემატოლოგიური ტესტირება ხორციელდება საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული იმუნოჰემატოლოგიური ტესტირების პროცედურის შესაბამისად.

7. რეზუს, Rh სისტემის (Cc, Ee ანტიგენები):

ა) Rh სისტემა მოიცავს ხუთ ძირითად ანტიგენს: D, C, c, E და e, რომელთაგან D ანტიგენი განსაზღვრავს სტანდარტულ Rh-დადებით (+) ან Rh-უარყოფით (-) სტატუსს, ხოლო C/c და E/e ანტიგენები ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ მრავლობით ტრანსფუზიებსა და ორსულობებში;

ბ) პაციენტს უნდა გადაესხას სისხლი, რომელიც თავსებადია მის ანტიგენურ პროფილთან, რაც იმას ნიშნავს, რომ იდეალურ შემთხვევაში, მან უნდა მიიღოს მხოლოდ ის სისხლი, რომელიც შეიცავს იმავე ან ნაკლებ ანტიგენს, ვიდრე მას აქვს;

გ) ანტიგენის ზემოქმედებამ რეციპიენტში (მაგ., „ce“-ს მქონე პაციენტი, რომელიც იღებს „Ce“ სისხლს) შეიძლება გამოიწვიოს კლინიკურად მნიშვნელოვანი ანტისხეულების განვითარება, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს მძიმე ჰემოლიზური ტრანსფუზიური რეაქციები მომავალში ტრანსფუზიების დროს ან ნაყოფისა და ახალშობილის ჰემოლიზური დაავადება (HDFN).

8. კელის სისტემა (K ანტიგენი). კელის სისტემის ყველაზე მნიშვნელოვანი ანტიგენია „K“ Kell ან K1). კელ სისტემის ანტიგენის თავსებადობა მოცემულია ცხრილში №1.2.

ცხრილი №1

სისხლის კომპონენტების თავსებადობა ABO და Rh (D) ანტიგენების მიხედვით:

	ABO დონორის სისხლის ჯგუფი
ABO რეციპიენტის სისხლის ჯგუფი	ერითროციტები1	თრომბოციტები	ახლად გაყინული პლაზმა2	კრიოპრეციპიტატი3
O+ O-	O+ ან O- O-	O ან AB, A, B	O ან AB, A, B	O ან AB, A, B
A+ A-	A+ ან A-, O+, O- A- ან O-	A ან AB, B, O	A ან AB	A ან AB
B+ B-	B+ ან B-, O+, O- B- ან O-	B ან AB, A, O	B ანAB	B ანAB
AB+ AB-	AB+ ან A+, A-, B+, B-, O+, O- AB- ან A-, B-, O-	AB ან A, B, O	AB	AB
სისხლის ჯგუფი უცნობია4	O-	AB	AB	AB

ცხრილი №1.1

რეზუს Rh ანტიგენების სისტემის თავსებადობის ცხრილი

რეციპიენტის ანტიგენები	შეიძლება გადაესხას დონორის სისხლის შემდეგი ანტიგენებით	ვერ მიიღებს დონორის სისხლს შემდეგი ანტიგენებით
ყველა (DCceE) (მაგ., R1R2 ფენოტიპი)	ყველა Rh ტიპი (თავსებადია ყველასთან)	მიიღებს ყველას (უნივერსალური რეციპიენტია Rh-ისთვის)
Cce (მაგ., R1r ფენოტიპი)	Cce, ce	E, CE (შეიცავს E)
cEe	cEe, ce	C, CE (შეიცავს C )
ce (RhD-negative მაგ., rr ფენოტიპი)	ce (თავსებადია მხოლოდ ce-სთან)	C, E, Ce, cE, CE, D (შეიცავს C ან E ან D-ს)

რეციპიენტის K სტატუსი	შეიძლება მიიღოს დონორის სისხლის შემდეგი K სტატუსით	ვერ მიიღებს დონორის სისხლს შემდეგი K სტატუსით
K-უარყოფითი (არ შეიცავს K ანტიგენს)	K-უარყოფითი მხოლოდ	K-დადებითი (არსებობს რისკი anti-k ანტისხეულების განვითარების)
K-დადებითი (აქვს K ანტიგენი)	K-დადებითი ან K-უარყოფითი	მიიღებს ყველას (თავსებადია ყველა K ტიპთან)

ცხრილი №1.2.

მუხლი 4. ტრანსფუზიის ზოგადი მეთოდოლოგია

1. სისხლისა და მისი კომპონენტების გადასხმა ტრანსფუზიოლოგიის განხორციელების უფლების მქონე ექიმ-სპეციალისტის მიერ ხორციელდება სამედიცინო დაწესებულების ინტენსიური მოვლის/რეანიმაციის პალატაში/დარბაზში, აგრეთვე, პაციენტის საჭიროების მიხედვით: საოპერაციო ბლოკში, სამეანო ბლოკ-პალატაში, ქიმიოთერაპიის/ონკოჰემატოლოგიის დარბაზში/პალატაში, გადაუდებელი მედიცინის განყოფილებაში (EMERGENCY), აგრეთვე, სტაციონარის ნებისმიერ პალატაში, სადაც უზრუნველყოფილია გადაუდებელი მდგომარეობების დროს კარდიოპულმონური რეანიმაციის საკითხებში დატრენინგებული სამედიცინო პერსონალის (ექიმ-სპეციალისტის, ექთნის) მეთვალყურეობა (პოსტი, საჭიროების შემთხვევაში), პაციენტების გადაუდებელი სამედიცინო დახმარებისა და სტაბილიზაციისთვის და სადაც უზრუნველყოფილია:

ა) დაკვირვების ავტომატური სისტემა ძირითადი სასიცოცხლო ფუნქციების (პულსოქსიმეტრია, გულის რიტმი, არტერიული წნევა) უწყვეტი მონიტორინგისათვის;

ბ) მოწყობილობები რეანიმაციისათვის: ჟანგბადის წყარო, გულ-ფილტვის რეანიმაციის მობილური ტუმბო (CPR CART) საჰაერო გზების ადეკვატური მართვისთვის საჭირო საშუალებების სრული კომპლექტით (მათ შორის: ლარინგოსკოპი, სხვადასხვა ზომის საინტუბაციო მილი, საქშენი და გასტრალური ზონდები), აგრეთვე, ანაფილაქსიის დროს გადაუდებელი დახმარებისთვის საჭირო მედიკამენტებით.

2. ტრანსფუზია ტარდება მხოლოდ მაშინ, როცა პაციენტს რეალურად სჭირდება (რესტრიქციული ტრანსფუზიის სტრატეგია) მკაფიო სამედიცინო ჩვენებებით, ამ ბრძანებით განსაზღვრული წესით და ეფუძნება, ძირითადად, 3 ძირითად მდგენელს:

ა) პრეოპერაციული ანემიის ამოცნობა და მართვა;

ბ) სისხლის დაკარგვის მინიმიზაცია და კოაგულოპათიის მკურნალობა;

გ) პაციენტის ფიზიოლოგიური რეზერვების გაძლიერება და ოპტიმიზაცია ანემიის პირობებში.

3. კლინიკური გადაწყვეტილება ეფუძნება ჰემოგლობინის დონეს, სიმპტომებსა და პაციენტის ზოგად მდგომარეობას:

ა) ზრდასრული პაციენტები (სტაბილური მდგომარეობით):

ა.ა) ტრანსფუზიის დაწყების ზღვარი — Hb ≤ 7.0 გ/დლ.;

ა.ბ) რეკომენდებულია ერთი ერთეულის (Single-Unit) გადასხმის შემდეგ პაციენტის განმეორებითი შეფასება.

ბ) გულისა და სისხლძარღვთა დაავადების მქონე პაციენტები/ქირურგიული შემთხვევები:

ბ.ა) ტრანსფუზიის დაწყების ჩვენებად შესაძლებელია ჰემოგლობინის მაღალი ზღვრის გამოყენება (Hb>8.0 გ/დლ), კლინიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით;

ბ.ბ) გადაწყვეტილება უნდა დაფუძნდეს სიმპტომებზე და გულის ფუნქციაზე.

გ) ჰემატოლოგიური/ონკოლოგიური პაციენტები: რეკომენდებულია იგივე მიდგომა (Hb≤8.0გ/დლ), თუმცა პაციენტი უნდა შეფასდეს ინდივიდუალურად;

დ) პედიატრიული პაციენტები:

დ.ა) სტაბილურ და ჰემოდინამიკურად არასარისკო ბავშვებში ტრანსფუზიის მიზანშეწონილობა განიხილება Hb≤8.0 გ/დლ დონისას;

დ.ბ) განსაკუთრებულ შემთხვევებში (მაგ., თანდაყოლილი გულის მანკები, ჰიპოქსია, დღენაკლულობა) ზღვარი ინდივიდუალურად განისაზღვრება.

ე) ორსული და მელოგინე ქალები:

ე.ა) ორსულობის ნებისმიერ ტრიმესტრში მძიმე ანემია - (Hb≤8.0 გ/დლ);

ე.ბ) მასიური სისხლდენა მშობიარობის შემდგომ პერიოდში.

4. ტრანსფუზიის საჭიროებისას გამოყენებულ უნდა იქნეს ზოგადი მიდგომის შემდეგი პრინციპები:

ა) გადაწყვეტილების მიღებისას ყოველთვის ძირითადი ფაქტორებია პაციენტის კლინიკური მდგომარეობა და სიმპტომები;

ბ) არ უნდა გადაისხას ერთდროულად სისხლის კომპონენტების ერთზე მეტი ერთეული, გარდა აქტიური სისხლდენის შემთხვევებისა.

5. ინტერვალები სისხლის კომპონენტების ტრანსფუზიათა შორის:

ა) ერითროციტების (RBC), თრომბოციტებისა და კრიოპლაზმის პირველი ერთეულის  ტრანსფუზიის შემდეგ მეორე ერთეულის გადასხმის საჭიროებისას უნდა ჩატარდეს პაციენტის შეფასება და სტაბილური კლინიკური მდგომარეობის შემთხვევაში მიღებულ იქნეს გადაწყვეტილება მეორე ერთეულის გადასხმაზე;

ბ) თრომბოკონცენტრატის შემთხვევაში, განმეორებითი გადასხმა შესაძლებელია 24 საათში სტაბილურ პაციენტებში, ხოლო სისხლდენისა და თრომბოციტოპენიის სხვა კლინიკური გამოვლინების დროს შესაძლებელია განმეორდეს საჭიროებისამებრ.

გ) კრიოპრეციპიტატის დოზის გამეორება შეიძლება რამდენიმეჯერ დღეში.

მუხლი 5. ტრანსფუზიის დაწყებამდე განსახორციელებელი პროცედურები

1. ტრანსფუზიის წინ აუცილებელია  პაციენტის იდენტიფიკაცია, რათა მინიმუმამდე იყოს დაყვანილი ABO შეუთავსებლობის განვითარების რისკი:

ა) პაციენტის საიდენტიფიკაციო სამაჯური - უნდა ჰქონდეს ყველა ტრანსფუზიას დაქვემდებარებულ პაციენტს, რომელზეც დატანილია პაციენტის საიდენტიფიკაციო ნომერი;

ბ) პაციენტის საიდენტიფიკაციო ინფორმაცია ასევე დაფიქსირებულ უნდა იქნეს სისხლის კომპონენტების მოთხოვნის ფორმაში;

გ) სისხლის კომპონენტის ნიმუში, რომელზეც იქნება ასევე პაციენტის სახელი, გვარი, დაბადების თარიღი და ჰოსპიტლის მიერ მისთვის მინიჭებული უნიკალური ნომერი.

2. სისხლის კომპონენტების მოთხოვნის ფორმა ივსება №1 დანართის შესაბამისად, მისი წარმოება შესაძლებელია, როგორც ქაღალდის მატარებელზე, ისე ელექტრონული ფორმით (გადაუდებელ შემთხვევებში - მოთხოვნა ხორციელდება სატელეფონო კომუნიკაციით) უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას:

ა) მოთხოვნილი სისხლის კომპონენტის სახეობა, მოცულობა;

ბ) სპეციალური საჭიროებები;

გ) ლოკაცია/ადგილი (დაწესებულება, განყოფილება/სამსახური);

დ) შეკვეთის თარიღი და დრო.

3. ტრანსფუზიის წინ ივსება „პაციენტის თანხმობა სისხლისა და მისი კომპონენტების გადასხმის ოპერაციაზე“ – ფორმა №IV-300-10/ა („სამედიცინო დაწესებულებებში სტაციონარული სამედიცინო დოკუმენტაციის წარმოების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2009 წლის 19 მარტის №108/ნ ბრძანების (შემდგომ - 108/ნ ბრძანება) №11 დანართის შესაბამისად). შევსებული ფორმა უნდა იქნეს ჩაკრული სტაციონარული პაციენტის სამედიცინო ბარათში და დაწესებულებაში ინახება არქივში ჩაბარებიდან 15 წლის განმავლობაში.

4. ტრანსფუზიის წინა ლაბორატორიული კვლევებისთვის ხდება სისხლის ნიმუშების აღება, რომელთა ეტიკეტირება ხდება პაციენტის საიდენტიფიკაციო ნომრით, აღების დროსა და თარიღის მითითებით. ნიმუშები ინახება დადგენილი წესით მაცივარში არანაკლებ 72 საათის განმავლობაში (უფრო მეტი ვადით ნიმუშების შენახვის გადაწყვეტილება დაწესებულების პრეროგატივაა).

მუხლი 6. ტრანსფუზიის ზოგადი პროცედურა

1. ტრანსფუზიის დროს სავალდებულოა შემდეგი თანმიმდევრული პროცედურების დაცვა:

ა) ტრანსფუზიის ანამნეზის შეკრება, ტრანსფუზიის ჩვენებებისა და უკუჩვენებების (არსებობის შემთხვევაში) იდენტიფიცირება და შეფასება, ტრანსფუზიისწინა ჩანაწერის გაკეთება პაციენტის სამედიცინო დოკუმენტაციაში (108/ნ ბრძანება) ხორციელდება ტრანსფუზიის განმახორციელებელი ექიმ-სპეციალისტის მიერ;

ბ) რეციპიენტის სისხლის ჯგუფისა და რეზუს-ფაქტორის განსაზღვრა (ხორციელდება ექიმ-სპეციალისტის მიერ, რომელიც ფლობს დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სახელმწიფო სერტიფიკატს სპეციალობაში „ლაბორატორიული მედიცინა“ ან „ჰემატოლოგია/ტრანსფუზიოლოგია“);

გ) დონორის სისხლის ჯგუფის გადამოწმება ABO, Rh(D) სისტემის მიხედვით ხორციელდება ტრანსფუზიის განმახორციელებელი ექიმ-სპეციალისტის მიერ;

დ) შეთავსების სინჯის ჩატარება ABO, Rh(D) სისტემის მიხედვით (ხორციელდება ექიმ-სპეციალისტის მიერ, რომელიც ფლობს დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სახელმწიფო სერტიფიკატს სპეციალობაში „ლაბორატორიული მედიცინა“ ან „ჰემატოლოგია/ტრანსფუზიოლოგია“);

ე) სისხლის კომპონენტის შერჩევა და მისი მაკროსკოპული დათვალიერება ვარგისობის (ტიპი, ვადა, მთლიანობა) შესაფასებლად (ხორციელდება ტრანსფუზიის განმახორციელებელი ექიმ-სპეციალისტის მიერ);

ვ) ტრანსფუზიის განხორციელება:

ვ.ა) ბიოლოგიური სინჯის ჩატარება ტრანსფუზიის განმახორციელებელი ექიმ-სპეციალისტის მიერ;

ვ.ბ) პაციენტის სასიცოცხლო ნიშნების კონტროლი ხორციელდება ტრანსფუზიამდე (არაუმეტეს 60 წუთის განმავლობაში) და ტრანსფუზიის დაწყებიდან 15 და 30 წუთში და ტრანსფუზიის დამთავრებიდან 15, 60 და 120 წუთში;

ზ) ტრანსფუზიული რეაქციის შემთხვევაში, საჭიროა ტრანსფუზიის შეწყვეტა და სტანდარტული პროცედურების განხორციელება ამ მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად;

თ) დოკუმენტაციის შევსება;

ი) ტრანსფუზიის დასრულების შემდეგ პაციენტზე დაკვირვება ხორციელდება მკურნალი ექიმისა და/ან ტრანსფუზიოლოგის მიერ დანართი №2-ის შესაბამისად;

2. ტრანსფუზიის დასრულების შემდეგ ექიმის მიერ ივსება სისხლის და სისხლის კომპონენტების გადასხმის ოქმი – ფორმა №IV-300-11/ა (№108/ნ ბრძანების №12 დანართის შესაბამისად). ოქმი უნდა იქნეს ჩაკრული სტაციონარული პაციენტის სამედიცინო ბარათში და დაწესებულებაში ინახება არქივში ჩაბარებიდან 15 წლის განმავლობაში.

3. სისხლის კომპონენტების ცალკეული ერთეულის ტრანსფუზიისთვის მომზადების, დოზებისა და გადასხმის სიჩქარესთან დაკავშირებული მოთხოვნები განსაზღვრულია №2 ცხრილით.

ცხრილი №2

სისხლის კომპონენტი	ტრანსფუზიისთვის მომზადება	ბიოლოგიური ნიმუში	დოზა, გადასხმის სიჩქარე
ერითროციტები	ტრანსფუზიისთვის ერითროციტები უნდა იყოს ოთახის ტემპერატურის. ამისათვის გადასხმამდე 1 სთ-ით ადრე მას ათბობენ სხეულის ტემპერატურამდე ამ მიზნისთვის განკუთვნილი გამათბობელი მოწყობილობით (CE სერტიფიცირებული).	კი	4 მგ/კგ 90-120 წთ.; 70 კგ-იანი წონის პაციენტისთვის განკუთვნილი 1 ერთეული ჰემოგლობინს ზრდის 1-10 გ/ლ-ით, ხოლო ჰემატოკრიტს -3%-ით); კონცენტრირებული კი -10 გ/ლ-ით); ერითროციტები უნდა გადაისხას მაცივრიდან ამოღების შემდეგ არაუგვიანეს 4 საათის განმავლობაში.
თრომბოციტები	უნდა გადაისხას მაშინვე ან არაუგვიანეს 30 წთ-ისა სანჯღრევიდან (შეიკერიდან) ამოღების შემდეგ; უწყვეტი ინფუზიის გზით გადასხმის დროს საჭიროა მსუბუქი შენჯღრევა ყოველ 30 წუთში.	რეკომენდებული	1 თერაპიული დოზა - 2X1011-მდე ზრდის თრომბოციტებს; ტრანსფუზიის სიჩქარე - 1 ერთ. – 30-60 წუთის განმავლობაში; სანჯღრევიდან (შეიკერიდან) ამოღების შემდეგ დაუყოვნებლად, 30 წუთის განმავლობაში.
ახლად გაყინული პლაზმა	ტრანსფუზიისთვის გალღობა ხდება +370C ტემპერატურამდე ამ მიზნისთვის განკუთვნილი გამათბობელი მოწყობილობით (CE სერტიფიცირებული); გალღობა ხორციელდება 10-20 წთ-ის განმავლობაში სისხლის ბანკის ან ტრანსფუზიოლოგიური სამსახურის სპეციალურად აღჭურვილ სივრცეში.	რეკომენდებული	ერთჯერადი დოზა- 10-20 მლ/კგ, გამეორება შეიძლება რამდენიმეჯერ დღეში (გადასხმაზე ინდივიდუალური რეაქციის რისკის შეფასებით); ტრანსფუზიის სიჩქარე - 10-20 მლ/კგ/სთ; ნაკადური.
კრიოპრეციპიტატი	ტრანსფუზიისთვის გალღობა ხდება +370C ტემპერატურამდე ამ მიზნისთვის განკუთვნილი სპეციალური გამათბობელი მოწყობილობით; გალღობა ხორციელდება 10-20 წთ-ის განმავლობაში სისხლის ბანკის ან ტრანსფუზიოლოგიური სამსახურის სპეციალურად აღჭურვილ სივრცეში.	რეკომენდებული	ერთჯერადი დოზა- 1-2 ერთ/10კგ (მაგ., 7-14 ერთეულის გადასხმა შესაძლებელია ერთი 70 კგ-იანი პაციენტისთვის; დოზის გამეორება შეიძლება რამდენიმეჯერ დღეში); ტრანსფუზიის სიჩქარე - 10-20 მლ/კგ/სთ (ძირითადად, 10 ერთეული დოზა-30-60 წთ-ის განმავლობაში).

4. ტრანსფუზიის გართულებები:

ა) ტრანსფუზიოლოგიური სერვისის მიმწოდებელი სამედიცინო დაწესებულება ვალდებულია აწარმოოს ყველა იმ სერიოზული გვერდითი მოვლენის აღრიცხვა და დოკუმენტირება, რომლებმაც შესაძლოა გავლენა მოახდინოს სისხლის და სისხლის კომპონენტების ხარისხზე ან უსაფრთხოებაზე;

ბ) ტრანსფუზიასთან დაკავშირებული გართულებების შემთხვევაში, ჩერდება ტრანსფუზია და ექიმის მიერ ფასდება პაციენტის მდგომარეობა და გართულების ტიპი. სერიოზული გვერდითი რეაქციის იდენტიფიცირებისას, რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს პაციენტის (რეციპიენტის) სიკვდილი, სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობა, შესაძლებლობათა შეზღუდვა, ჰოსპიტალიზაცია, ავადმყოფობა ან ჰოსპიტალიზაციის, ან ავადმყოფობის გახანგრძლივება, ხორციელდება შესაბამისი სისხლის ბანკის, სისხლის დაწესებულების ინფორმირება და მოკვლევის პროცედურები „ჰემოზედამხედველობის განხორციელების წესის“ შესაბამისად;

გ) ტრანსფუზიაზე პასუხისმგებელი ექიმი-სპეციალისტი, სერიოზული გვერდითი რეაქციის დაფიქსირებისთანავე, ავსებს ფორმას - „გადაუდებელი შეტყობინება სერიოზულ გვერდით რეაქციაზე ეჭვის შესახებ“ და აწვდის დაუყოვნებლად სამედიცინო დაწესებულებაში ჰემოზედამხედველობის სისტემაში შეტყობინების გაგზავნაზე პასუხისმგებელ პირს, რომელიც ახორციელებს შეტყობინების პროცედურებს სისხლის დაწესებულებისა და ჰემოზედამხედველობის კომპეტენტური ორგანოსთვის (სსიპ - ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრს), „ჰემოზედამხედველობის განხორციელების წესის“ შესაბამისად, ინფორმაცია მიეწოდება შემდეგი ფორმებით: „გადაუდებელი შეტყობინება სერიოზულ გვერდით რეაქციაზე ეჭვის შესახებ“, „შეტყობინება დადასტურებული სერიოზული გვერდითი რეაქციის შესახებ“ და „გამოკვლევის ანგარიშის ფორმა“;

დ) ტრანსფუზიის დროს პაციენტის მონიტორინგი აუცილებელია გართულებების იდენტიფიცირებისა და მათი მართვისთვის. სუნთქვის სიხშირე, როგორც ყველაზე ხშირი და ადრეული გართულებების მაიდენტიფიცირებელი პარამეტრი, წარმოადგენს მნიშვნელოვანი მონიტორინგის საშუალებას. სხვა მონიტორინგის საშუალებებს მიეკუთვნება: პულსი, არტერიული წნევა და ტემპერატურა. ეს პარამეტრები უნდა იყოს განსაზღვრული და დოკუმენტირებული თითოეული სისხლის პროდუქტის გადასხმისას. როგორც მინიმუმ მეთვალყურეობა უნდა ჩატარდეს და პარამეტრების მონაცემები დაფიქსირდეს დოკუმენტში ტრანსფუზიამდე (60 წუთის განმავლობაში), დაწყებიდან 15 წუთში და ტრანსფუზიის დამთავრებიდან - 60 და 120 წუთში;

ე) ისეთი გართულებების პრევენციისთვის, როგორიც არის TACO Transfusion-associated circulatory overload (ტრანსფუზიასთან დაკავშირებული ცირკულატორული გადატვირთვა) და წარმოადგენს ტრანსფუზიასთან დაკავშირებული მაღალი სიკვდილიანობის და ავადობის გართულებას და ვლინდება ტრანსფუზიიდან საკმაოდ გვიან პერიოდში (12 საათის განმავლობაში), რეკომენდებულია გავითვალისწინოთ რისკ-ჯგუფში (ასაკოვანი პაციენტები >70 წელზე, რომელთაც არ აღენიშნებათ სისხლდენა, თანმხლები დაავადებებით პაციენტები (გულის უკმარისობა, თირკმლის უკმარისობა, ჰიპოალბუმინემია, დაბალი სხეულის წონა), სწრაფი ტრანსფუზია) ტრანსფუზიის საჭიროება, ტრანსფუზიის მოცულობა დაფუძნებული სხეულის წონაზე, ნელი ტრანსფუზია, მეტად გაფართოებული და ხანგრძლივი მონიტორინგი;

ვ) სერიოზული გვერდითი რეაქციების ძირითადი ტიპები, რომელიც ექვემდებარება გადაუდებელ შეტყობინებას:

ვ.ა) იმუნური ჰემოლიზი AB0 სისხლის ჯგუფის შეუთავსებლობის გამო;

ვ.ბ) იმუნური ჰემოლიზი სხვა ალოანტისხეულის გამო;

ვ.გ) არაიმუნური ჰემოლიზი;

ვ.დ) ტრანსფუზიასთან ასოცირებული ფილტვის მწვავე დაზიანება (TRALI);

ვ.ე) ტრანსფუზიით გადაცემული ბაქტერიული ინფექცია;

ვ.ვ) ანაფილაქსია / ჰიპერსენსიტიურობა, (ალერგიული რეაქციები);

ვ.ზ) ტრანსფუზიით გადაცემული ვირუსული ინფექცია (HCV);

ვ.თ) ტრანსფუზიით გადაცემული ვირუსული ინფექცია (HBV);

ვ.ი) ტრანსფუზიით გადაცემული ვირუსული ინფექცია (HIV 1/2);

ვ.კ) ტრანსფუზიით გადაცემული ვირუსული ინფექცია;

ვ.ლ) ტრანსფუზიით გადაცემული პარაზიტული ინფექცია (მალარია);

ვ.მ) ტრანსფუზიით გადაცემული პარაზიტული ინფექცია;

ვ.ნ) პოსტტრანსფუზიული პურპურა;

ვ.ო) ტრანსფუზიასთან ასოცირებული ტრანსპლანტი მასპინძლის წინააღმდეგ სინდრომი

(TA-GVHD).

მუხლი 7. მთლიანი სისხლი. ტრანსფუზიის პროცედურა, კლინიკური ჩვენებები და უკუჩვენებები

1. დონორის მთლიანი სისხლის და რეციპიენტის სისხლის შეთავსება ტრანსფუზიის წინ ბრტყელ ზედაპირზე ჯვარედინი (გადაუდებელ შემთხვევებში) ან კუმბსის არაპირდაპირი რეაქციის ტესტით უნდა იყოს შემოწმებული.

2. გადასხმა უნდა მოხდეს სისხლის კომპონენტების ტრანსფუზიისთვის განკუთვნილი 170-260 მიკრონიანი ფილტრიანი სისტემით.

3. მთლიანი სისხლის გადასხმის ჩვენებაა მოცირკულირე სისხლის მოცულობისა და სისხლის წითელი უჯრედების ერთდროული დეფიციტი.

4. მთლიანი სისხლის გადასხმის უკუჩვენებები:

ა) ანემია, სისხლის მოცულობის დეფიციტის გარეშე;

ბ) პლაზმის სხვადასხვაგვარი აუტანლობა (ინტოლერანტობა);

გ) აუტანლობა ლეიკოციტური ანტიგენების საწინააღმდეგო ალოიმუნიზაციის გამო.

5. გვერდითი ეფექტები, რაც შეიძლება ახლდეს მთლიანი სისხლის გადასხმას:

ა) ტრანსფუზიასთან დაკავშირებული ცირკულატორული გადატვირთვა (TACO);

ბ) ტრანსფუზიული ჰემოლიზური რეაქციები;

გ) ტრანსფუზიული არაჰემოლიზური რეაქციები (ძირითადად: შემცივნება, ცხელება, ჭინჭრის ციება);

დ) ბაქტერიული დაბინძურებით გამოწვეული სეფსისი;

ე) შესაძლებელია სიფილისის გადაცემა;

ვ) კონტროლის მკაცრი პროცედურის მიუხედავად, შესაძლოა, რომ ვირუსი მაინც იქნეს გადაცემული (ჰეპატიტი, HIV და ა.შ.);

ზ) იშვიათად, მაგრამ შესაძლებელია პარაზიტული ინფექციის (მაგ., მალარიის) გადაცემა;

თ) ალოიმუნიზაცია HLA-სა და ერითროციტული ანტიგენების წინააღმდეგ;

ი) ბიოქიმიური დისბალანსი მასიური გადასხმისას, მაგ., ჰიპერკალემია;

კ) პოსტტრანსფუზიული პურპურა;

ლ) ტრანსფუზიასთან ასოცირებული ფილტვის მწვავე დაზიანება (TRALI).

მუხლი 8. ერითროციტები. ტრანსფუზიის პროცედურა, კლინიკური ჩვენებები და უკუჩვენებები

1. ერითროციტები შეიძლება იყოს შემდეგი ტიპის:

ა) ერითროციტები ლეიკოთრომბოციტული შრის გარეშე (კომპონენტი, რომელიც მიიღება მთლიანი სისხლისგან პლაზმის ნაწილისა და ლეიკოთრომბოციტული შრის მოცილებით);

ბ) გარეცხილი ერითროციტები (კომპონენტი, რომელიც მიიღება მთლიანი სისხლის ცენტრიფუგირებით, პლაზმის მოცილებით და ერითროციტების იზოტონურ ხსნარში გარეცხვით);

გ) ლეიკოციტებისგან გაღარიბებული ერითროციტები (კომპონენტი, რომელიც მიიღება ერითროციტებისგან ლეიკოციტების დიდი ნაწილის მოშორებით).

2. გადასასხმელი ერითროციტებისა და რეციპიენტის სისხლის შეთავსება ტრანსფუზიის წინ უნდა იყოს შემოწმებული.

3. ერითროციტები გადასხმამდე დაყოვნდეს ოთახის ტემპერატურაზე 30 წთ-ის განმავლობაში. გადასხმა უნდა მოხდეს მხოლოდ მიკროაგრეგატული ფილტრით.

4. ერითროციტების გამოყენების ჩვენებები:

ა) ანემიით გამოწვეული ჰიპოქსიის კლინიკური ან ლაბორატორიული ნიშნები, თუ საჭიროა ანემიის შემსუბუქება უფრო მოკლე ვადაში, ვიდრე ეს შესაძლებელი იქნებოდა სხვა მეთოდების გამოყენებით, ან თუ არ არსებობს ანემიის შემსუბუქების ალტერნატიული მეთოდი;

ბ) ნორმოვოლემიის პირობებში ჰემოგლობინის 8,0 გ/დლ-ზე დაბალი მაჩვენებელი პაციენტთა უმრავლესობისთვის ერითროციტების გადასხმის ჩვენებას წარმოადგენს;

გ) ჰემოგლობინი 8.0 – 10.0 გ/ლ-ზე ფარგლებში, მაგრამ არსებობს ფაქტორები, რომლებსაც შეუძლიათ დაამძიმონ ჰიპოქსიის (გულის კორონალური დაავადება, სარქვლის პათოლოგია, ცერებროვასკულარული პათოლოგია ან ტრავმა, ფილტვის მძიმე დაავადება და ა.შ.);

დ) მწვავე სისხლდენის შემთხვევაში გადასხმა უნდა დაიწყოს მიუხედავად ჰემოგლობინის მაჩვენებლისა, თუ სისხლდენა არ ჩერდება და არსებობს ქსოვილის ჰიპოქსიის რისკი;

ე) ალტერნატიული სისხლის გადასხმები ნაყოფისთვის ან ახალშობილისთვის.

5. ერითროციტების სპეციფიკური გამოყენების ჩვენებები:

ა) ერითროციტები ლეიკოთრომბოციტული შრის გარეშე:

ა.ა) პლაზმის სხვადასხვაგვარი ტიპის აუტანლობა;

ა.ბ) აუტანლობა ლეიკოციტური ანტიგენების საწინააღმდეგო ალოიმუნიზაციის გამო;

ა.გ) ჩანაცვლებითი ტრანსფუზია პლაზმის დამატებითი მოცულობის გარეშე;

ა.დ) დღენაკლი ბავშვები და რეციპიენტები რკინით გადატვირთვის რისკის გამო.

ბ) გარეცხილი ერითროციტები:

ბ.ა) დაკარგული სისხლის შევსების საჭიროება პაციენტებისთვის, რომელთაც აქვთ პლაზმის ცილების საწინააღმდეგო ანტისხეულები, განსაკუთრებით ანტი-lgA;

ბ.ბ) დაკარგული სისხლის შევსების საჭიროება პაციენტებისთვის, რომელთაც აქვთ მძიმე ალერგიული რეაქციები სისხლის პროდუქტების გადასხმაზე.

გ) ლეიკოციტებით გაღარიბებული ერითროციტების ჩვენებები:

გ.ა) პაციენტები, რომელთაც აქვთ ან არსებობს ეჭვი ლეიკოციტებისადმი ანტისხეულების არსებობაზე;

გ.ბ) HLA-ს ალოიმუნიზაციის პროფილაქტიკის მიზნით ხანგრძლივი ტრანსფუზიული თერაპიის დროს.

6. ერითროციტების გადასხმის უკუჩვენებები:

ა) პლაზმის სხვადასხვაგვარი ტიპის აუტანლობა;

ბ) აუტანლობა ლეიკოციტური ანტიგენების საწინააღმდეგო ალოიმუნიზაციის გამო;

გ) შენაცვლებითი ტრანსფუზია პლაზმის დამატებითი მოცულობის გარეშე;

დ) დღენაკლი ბავშვები და რეციპიენტები რკინით გადატვირთვის რისკის გამო (გარეცხილი ერითროციტების შემთხვევაში);

ე) ჩანაცვლებითი ტრანსფუზია ახალშობილებში სისხლის დამზადებიდან 5 დღის შემდეგ (ლეიკოციტებით გაღარიბებული ერითროციტების შემთხვევაში).

7. გვერდითი ეფექტები, რაც შეიძლება ახლდეს ერითროციტების გადასხმას:

ა) ტრანსფუზიასთან დაკავშირებული ცირკულატორული გადატვირთვა (TACO);

ბ) ტრანსფუზიული ჰემოლიზური რეაქციები;

გ) ტრანსფუზიული არაჰემოლიზური რეაქციები (შემცივნება, ცხელება, ჭინჭრის ციება);

დ) ბაქტერიული დაბინძურებით გამოწვეული სეფსისი;

ე) შესაძლებელია სიფილისის გადაცემა;

ვ) კონტროლის მკაცრი პროცედურის მიუხედავად, შესაძლოა, რომ ვირუსი მაინც იქნეს გადაცემული (ჰეპატიტი, HIV და ა.შ.);

ზ) იშვიათად, მაგრამ შესაძლებელია protozoa-ს (მაგ.. მალარიის) გადაცემა;

თ) ალოიმუნიზაცია HLA-სა და ერითროციტული ანტიგენების წინააღმდეგ;

ი) ბიოქიმიური დისბალანსი მასიური გადასხმისას, მაგ., ჰიპერკალემია;

კ) პოსტტრანსფუზიული პურპურა;

ლ) ტრანსფუზიასთან ასოცირებული ფილტვის მწვავე დაზიანება (TRALI).

მუხლი 9. თრომბოციტები. ტრანსფუზიის პროცედურა, კლინიკური ჩვენებები და უკუჩვენებები

1. კომპონენტი მზადდება მთლიანი სისხლისგან, რომელიც თერაპიულად აქტიური თრომბოციტების დიდ რაოდენობას შეიცავს. აფერეზული თრომბოციტები არის ერთი დონორისაგან, თრომბოციტაფერეზით, სისხლის უჯრედების ავტომატური სეპარატორის გამოყენებით მიღებული კომპონენტი.

2. თრომბოციტების ტრანსპორტირების დროს დაცული უნდა იყოს თრომბოციტების შენახვისთვის +20⁰ -+24 °C ტემპერატურა. თუ დამზადების შემდეგ კომპონენტი დაუყოვნებლად არ გამოიყენება, ის შენახული უნდა იყოს +22-24°C ტემპერატურაზე უწყვეტი შენჯღრევის პირობებში.

3. თუ თრომბოციტების ერთ სამკურნალო დოზად შერევა, კონტეინერების სტერილური შემაერთებელი სპეციალური მოწყობილობის დახმარებით და დახურული სისტემის შენარჩუნებით, შენახვამდე მოხდა, ისინი ინახება დონაციიდან 5 დღე (აფერეზული თრომბოციტები - 7 დღე), ხოლო თუ სამკურნალო დოზა შენახვის შემდეგ მომზადდა, ის უნდა გადაისხას შეძლებისდაგვარად სწრაფად, მაგრამ მომზადებიდან არაუგვიანეს 6 საათისა.

4. ჩვენებები (თრომბოციტების გადასხმის გადაწყვეტილებისთვის მხოლოდ მისი დაბალი კონცენტრაციის მაჩვენებელი საკმარისი არ არის):

ა) აბსოლუტურ ჩვენებას წარმოადგენს: თრომბოციტოპენია კლინიკურად გამოხატული ჰემორაგიებით, თრომბოციტების დეფიციტით:

ა.ა) თრომბოციტოპენიით ან თრომბოციტოპათიით გამოწვეული სისხლდენა;

ა.ბ) თრომბოციტოპენიით გამოწვეული სისხლდენის პრევენცია;

ა.გ) თრომბოციტების რაოდენობა 10 x 10⁹/ლ-ზე ნაკლებია;

ა.დ) თრომბოციტების რაოდენობა 20 x 10⁹/ლ-ზე ნაკლებია (ტემპერატურა >38°C, სეფსისი, ფილტვის ხელოვნური ვენტილაცია, არტერიული ჰიპერტენზია კუპირების გარეშე, ქიმიოთერაპიით ან რადიოთერაპიით გამოწვეული დაზიანება, რომელიც სისხლდენის რისკს ზრდის, სისხლში თრომბოციტების რაოდენობის მკვეთრი შემცირება უკანასკნელი 72 საათის განმავლობაში, თერაპიული აფერეზი);

ა.ე) თრომბოციტების რაოდენობა 50 x 10⁹/ლ-ზე ნაკლებია (კოაგულოპათია ან ანტითრომბოზული პრეპარატით მკურნალობა, ინვაზიური პროცედურის წინ);

ა.ვ) თრომბოციტების რაოდენობა 80 x 10⁹/ლ-ზე ნაკლებია (მაღალი რისკის მქონე ქირურგიული ჩარევები (ორთოპედიული, კარდიოქირურგიული და სხვა მაღალი მოცულობების გადასხმის საჭიროებიანი ოპერაციებისას));

ა.ზ) თრომბოციტების რაოდენობა 100 x 10⁹/ლ-ზე ნაკლებია (ძალზე მაღალი რისკი (თვალი, ნეიროქირურგია), მრავლობითი ან თავის ტვინის ტრავმა);

ა.თ) დიდი მოცულობის გადასხმა ან მასიური სისხლდენა, როცა 24 საათის განმავლობაში შესაძლებელია მოცირკულირე სისხლის მოცულობის 100%-ზე მეტის (≈70 მლ/კგ-ზე) ან 3 საათის განმავლობაში 50%-ის დაკარგვა.

ბ) ყველა დანარჩენი შემთხვევა შედარებითია და პაციენტის კლინიკურ მდგომარეობაზეა დამოკიდებული. იმუნიზირებული პაციენტის სამკურნალოდ გამოიყენება HLA (ადამიანის ლეიკოციტური ანტიგენი) ან HPA (ადამიანის თრომბოციტური ანტიგენი) შერჩეული თრომბოციტები;

გ) იმუნური თრომბოციტოპენიის, თრომბოტული თრომბოციტოპენიური პურპურის, ჰემოლიზური ურემიული სინდრომის, ჰეპარინით გამოწვეული თრომბოციტოპენიის მქონე პაციენტებში თრომბოციტები უნდა გადაისხას მხოლოდ ჯანმრთელობისთვის საშიში სისხლდენის შემთხვევაში;

დ) თრომბოციტოპათიით გამოწვეული სისხლდენის პრევენცია ინვაზიური პროცედურების ან ქირურგიული ოპერაციების წინ, თუ თრომბოციტოპათია უნდა შემსუბუქდეს უფრო მოკლე ვადაში, ვიდრე ეს სხვა მეთოდების გამოყენებით იქნებოდა შესაძლებელი (მაგ., თრომბოციტოპათიის გამომწვევი მედიკამენტის შეწყვეტით) ან თუ თრომბოციტოპათიის შემამსუბუქებელი ალტერნატიული მეთოდი არ არსებობს;

ე) უარყოფით რეზუსიან ქალებს შვილოსნობის ასაკში, ან თუნდაც შედარებით ადრეულ ასაკში, სასურველია არ გადაესხათ Rh (D) დადებითი დონორის სისხლისგან დამზადებული თრომბოციტები. აუცილებლობის შემთხვევაში, საჭიროა მათ წინასწარ გაუკეთდეთ იმუნოგლობულინი Rh (D) იმუნიზაციის პროფილაქტიკისთვის.

5. გვერდითი ეფექტები, რაც შეიძლება ახლდეს თრომბოციტების გადასხმას:

ა) არაჰემოლიზური პოსტტრანსფუზიული რეაქციები (შემცივნება, ცხელება, ჭინჭრის ციება);

ბ) ალოიმუნიზაცია, განსაკუთრებით HLA და HPA ანტიგენებით. ლეიკოციტებმოცილებული თრომბოციტების გადასხმისას HLA ალოიმუნიზაციის რისკი მცირდება, თუ სხვა კომპონენტებიც ლეიკოციტებით გაღარიბებული გამოიყენება;

გ) შესაძლებელია სიფილისის გადაცემა;

დ) კონტროლის მკაცრი პროცედურის მიუხედავად, შესაძლოა, რომ ვირუსი მაინც იქნეს გადაცემული (ჰეპატიტი, HIV და ა.შ.), ლეიკოციტების მოცილების შემთხვევაში, ციტომეგალოვირუსის გადატანის რისკი შემცირებულია;

ე) იშვიათად, მაგრამ შესაძლებელია protozoa-ს (მაგ., მალარიის) გადაცემა;

ვ) ბაქტერიული დაბინძურებით გამოწვეული სეფსისი;

ზ) ბიოქიმიური დისბალანსი მასიური გადასხმისას, მაგ., ჰიპერკალემია;

თ) პოსტტრანსფუზიული პურპურა;

ი) ტრანსფუზიასთან ასოცირებული ფილტვის მწვავე დაზიანება (TRALI), როდესაც თრომბოციტები პლაზმაშია სუსპენზირებული.

მუხლი 10. ახლად გაყინული პლაზმა. ტრანსფუზიის პროცედურა, კლინიკური ჩვენებები და უკუჩვენებები

1. ახლად გაყინული პლაზმის (აგპ) კომპონენტი მზადდება მთლიანი სისხლისგან ან პლაზმაფერეზით მიღებული პლაზმისგან. გაყინულია ისეთ ვადებში და ისეთი ტემპერატურის პირობებში (t≤ -30 °C, 36 თვე), რომ მასში შენარჩუნებულია შედედების ლაბილური ფაქტორების ფუნქციური მდგომარეობა.

2. ტრანსპორტირების დროს აუცილებელია რეკომენდებული, შენახვისთვის საჭირო ტემპერატურის შენარჩუნება. პროდუქტის მიღებისას სამედიცინო დაწესებულებამ უნდა შეამოწმოს ხომ არ გალღვა პაკეტები. თუ აგპ დაუყოვნებლივ არ ინიშნება გადასასხმელად, კონტეინერი შესანახად მაშინვე უნდა მოთავსდეს შესაბამის პირობებში.

3. დაუშვებელია ახლად გაყინული პლაზმის მეორედ გაყინვა, ის გალღობისთანავე უნდა გადაისხას. გადასხმამდე, ახლად გაყინული პლაზმის გალღობისას უნდა შემოწმდეს პაკეტის მთლიანობა, უნდა გამოირიცხოს დეფექტებისა და გაჟონვის არსებობა. გალღობის პროცესის დამთავრების შემდეგ, პრეპარატში არ უნდა იყოს მცირე, გაულღობელი ნაწილაკები, ფიბრინის ნადები.

4. ახლად გაყინული პლაზმის ერთი დოზა არის 10-20 მლ/კგ (სადაც კგ. რეციპიენტის სხეულის წონის ერთეულია).

5. ახლად გაყინული პლაზმის  გამოყენების ჩვენებები:

ა) კოაგულაციური მოშლილობების დროს, განსაკუთრებით ერთდროულად რამდენიმე შემადედებელი ფაქტორის დეფიციტისას, თუმცა პლაზმის ვირუსინაქტივირებული ალტერნატიული პროდუქტების არსებობისას, აგპ ამ მიზნით არ უნდა იყოს დანიშნული;

ბ) თრომბოციტოპენიური პურპურის სამკურნალოდ (ძირითადად ის იხმარება, როგორც ნედლეული ფრაქციონირებისთვის);

გ) კოაგულოპათიით გამოწვეული სისხლდენა, თუ კოაგულოპათიის კორექცია უფრო მოკლე დროშია საჭირო, ვიდრე ეს სხვა მეთოდების გამოყენებით იქნებოდა შესაძლებელი, ან თუ კოაგულოპათიის შემამსუბუქებელი ალტერნატიული მეთოდი არ არსებობს;

დ) კოაგულოპათიით გამოწვეული სისხლდენის რისკის შემცირება ინვაზიური პროცედურების ან ქირურგიული ჩარევების წინ, თუ კოაგულოპათიის კორექცია უფრო მოკლე დროშია საჭირო, ვიდრე ეს სხვა მეთოდების გამოყენებით იქნებოდა შესაძლებელი, ან თუ კოაგულოპათიის შემამსუბუქებელი ალტერნატიული მეთოდი არ არსებობს;

ე) დიდი მოცულობის სისხლდენა ან ისეთი მდგომარეობის დროს, როცა საჭიროა 24 საათის განმავლობაში მოცირკულირე სისხლის მოცულობაზე (დაახლოებით 70 მლ/კგ) მეტი მოცულობის ჩანაცვლება;

ვ) ჩანაცვლებითი გადასხმა.

6. ახლად გაყინული პლაზმის გამოყენების უკუჩვენებები:

ა) მოცირკულირე სისხლის მოცულობის აღდგენის მიზნით შედედების ფაქტორები დეფიციტის გარეშე;

ბ) იმუნოგლობულინების წყაროს თვალსაზრისით;

გ) პლაზმის ცილების მიმართ ინდივიდუალური აუტანლობა (ინტოლერანტობა) – ამ შემთხვევაში, გამოიყენება მხოლოდ შეთავსებადი სისხლისგან დამზადებული პლაზმა.

7. გვერდითი მოვლენები, რაც შეიძლება ახლდეს ახლად გაყინული პლაზმის გადასხმას:

ა) ციტრატული მოწამვლა დიდი მოცულობის სწრაფი გადასხმისას;

ბ) არაჰემოლიზური პოსტტრანსფუზიული რეაქციები (შემცივნება, ცხელება, ჭინჭრის ციება);

გ) კონტროლის მკაცრი პროცედურის მიუხედავად, შესაძლოა, რომ ვირუსი მაინც იქნეს გადაცემული (ჰეპატიტი, HIV და ა.შ.);

დ) ბაქტერიული დაბინძურებით გამოწვეული სეფსისი;

ე) ტრანსფუზიასთან ასოცირებული ფილტვის მწვავე დაზიანება (TRALI);

ვ) იშვიათად, მაგრამ შესაძლებელია protozoa-ს (მაგ., მალარიის) გადაცემა.

მუხლი 11. კრიოპრეციპიტატი. ტრანსფუზიის პროცედურა, კლინიკური ჩვენებები და უკუჩვენებები

1. კომპონენტი შეიცავს ახლად დამზადებული სისხლისგან გამოყოფილი უჯრედებისგან მკაცრად თავისუფალი პლაზმის კრიოგლობინურ ფრაქციას. კონცენტრირების შემდეგ იგი 10-იდან 20 მლ-მდეა მოცულობით.

2. კრიოპრეციპიტატის ტრანსპორტირების დროს აუცილებელია რეკომენდებული, შენახვისთვის საჭირო ტემპერატურის შენარჩუნება. პროდუქტის მიღებისას სამედიცინო დაწესებულებამ უნდა შეამოწმოს ხომ არ გალღვა პაკეტები. თუ კრიოპრეციპიტატი დაუყოვნებლივ არ ინიშნება გადასასხმელად, კონტეინერი შესანახად მაშინვე უნდა მოთავსდეს შესაბამის პირობებში.

3. უშუალოდ მოხმარების წინ, კონტეინერი კრიოპრეციპიტატით უნდა მოთავსდეს წყლიან აბაზანაში +37^​0C ტემპერატურაზე. პროცედურის დროს სასურველია კრიოპრეციპიტატის ფრთხილად შენჯღრევა ადვილად გასალღობად.

4. დაბალ ტემპერატურაზე პოლიმერულ კონტეინერებში შეიძლება გაჩნდეს ბზარები, ამიტომ გალღობის პროცესში პაკეტები გულდასმით უნდა მოწმდებოდეს. პრეპარატის გაჟონვის ან ნებისმიერი დეფექტის აღმოჩენის შემთხვევაში, პაკეტი აღარ გამოიყენება.

5. ზოგ შემთხვევაში, უმჯობესია კრიოპრეციპიტატის 10 დოზამდე შეერთება. თუ ეს ღია სისტემაში კეთდება, მაშინ პარტია ერთი საათის განმავლობაში უნდა იქნეს გამოყენებული, მისი ხელმეორედ გაყინვა, შემდგომი მოხმარების მიზნით, დაუშვებელია. შესაბამისი ეტიკეტირებით, ყოველგვარი სირთულის გარეშე, უნდა იყოს შესაძლებელი ამ მოცულობის თითოეული დოზის გადამოწმება.

6. კრიოპრეციპიტატის გამოყენების ჩვენებები:

ა) VIII, XIII ან ფონ ვილებრანდის შედედების ფაქტორების თანდაყოლილი დეფიციტით გამოწვეული სისხლდენა, ამ შედედების ფაქტორების კონცენტრატების არარსებობის პირობებში;

ბ) დისემინირებული სისხლძარღვთაშიდა შედედება;

გ) სისხლდენა, თუ ფიბრინოგენის კონცენტრაცია სისხლში 1 გ/ლ-ზე ნაკლებია;

დ) თრომბოლიზური თერაპიის შედეგად განვითარებული სისხლდენა.

7. გვერდითი მოვლენები, რაც შეიძლება ახლდეს კრიოპრეციპიტატის გადასხმას:

ა) არაჰემოლიზური პოსტტრანსფუზიული რეაქციები (შემცივნება, ცხელება, ჭინჭრის ციება);

ბ) ჰემოფილიით დაავადებულებში შესაძლებელია VIII ფაქტორის ინჰიბიტორების წარმოქმნა;

გ) კონტროლის მკაცრი პროცედურის მიუხედავად, შესაძლოა, რომ ვირუსი მაინც იქნეს გადაცემული (ჰეპატიტი, HIV და ა.შ.);

დ) ბაქტერიული დაბინძურებით გამოწვეული სეფსისი;

ე) იშვიათ შემთხვევებში, აღწერილია რეციპიენტის ერითროჰემოლიზი, დონორის სისხლში ალოაგლუტინინების მაღალი ტიტრის გამო.

მუხლი 12. გრანულოციტების ჩვენებები

გრანულოციტების ჩვენებებია:

ა) გრანულოციტების ერთი დოზაა არანაკლებ>= 1 x 10¹⁰;

ბ)გრანულოციტების გადასხმა ნაჩვენებია, როგორც დამატებითი მკურნალობა სიცოცხლისთვის საშიში ინფექციებისას, როდესაც:

ბ.ა) ნეიტროფილების აბსოლუტური რაოდენობა 0,5 x 10¹⁰/ლ-ზე ნაკლებია;

ბ.ბ) ნეიტროფილების ფუნქციის დარღვევის გამომწვევი დაავადება არსებობს.

გ) გრანულოციტების გადასხმა ხორციელდება დონაციიდან არაუგვიანეს 24 სთ-ის განმავლობაში. ალოგენური გრანულოციტების გადასხმისთვის აუცილებელია კომპონენტის დასხივება. თერაპიული ეფექტის მისაღებად გრანულოციტების გადასხმა ხორციელდება მიყოლებით რამდენიმე დღის განმავლობაში.

მუხლი 13. მაიონებელი გამოსხივებით ან ლიმფოციტების ალორეაქტიულობის გამანეიტრალებელი ნებისმიერი სხვა მეთოდით დამუშავებული ერითროციტების, სისხლის, თრომბოციტების გადასხმის ჩვენებები

მაიონებელი გამოსხივებით ან ლიმფოციტების ალორეაქტიულობის გამანეიტრალებელი ნებისმიერი სხვა მეთოდით დამუშავებული ერითროციტების, სისხლის, თრომბოციტების გადასხმის ჩვენებებია:

ა) HLA ახლო დონორის რეციპიენტი;

ბ) ნაყოფისთვის საშვილოსნოსშიდა (ინტრაუტერული) გადასხმა;

გ) ნეონატოლოგიური ტრანსფუზიებისას, ახალშობილებს, რომლებსაც ჩანაცვლებელი გადასხმები უტარდებათ;

დ) თანდაყოლილი და შეძენილი იმუნოდეფიციტის შემთხვევაში;

ე) პურინის ანალოგებით, სხვა ანტილიმფოციტური პრეპარატებით ნამკურნალები პირები, მკურნალობის შეწყვეტიდან 2 წლის განმავლობაში;

ვ) ონკო-ჰემატოლოგიური დაავადებების მქონე პაციენტები;

ზ) ჰოჯკინის ლიმფომის მქონე პაციენტებს;

თ) ალოტრანსპლანტანტების (ორგანოების, ქსოვილების) რეციპიენტები;

ი) გრანულოციტების გადასხმის ყველა შემთხვევაში;

კ) მასიური სისხლის გადასხმის პროტოკოლით ნამკურნალები პირები.

ლ) იმუნოსუპრესიულ პაციენტებში;

მ) აპლაზიური ანემიისას იმუნოდეპრესიული თერაპია ანტითიმოციტარული გლობულინით;

ნ) ქიმიოთერაპიის შემდგომი აპლაზიის მქონე პაციენტებში;

ო) რეციპიენტებთან ალოგენური და ავტოლოგიური ღეროვანი უჯრედების პრე და პოსტტრანსპლანტაციურ პერიოდში. ალოგენური ტრანსპლანტაციის შემთხვევაში დასაშვებია მხოლოდ გადანერგილი უჯრედების დონორისგან დამზადებული სისხლის კომპონენტების ჰემოტრანსფუზია ირადირების გარეშე.

მუხლი 14. ტრანსფუზიის მეთოდოლოგია და ჩვენებები ნაყოფის საშვილოსნოსშიდა (ინტრაუტერული) ტრანსფუზიისთვის

1. სისხლის კომპონენტები, რომლებიც გამოიყენება ინტრაფეტალური ტრანსფუზიისთვის:

ა) ლეიკოციტებისგან გაღარიბებული ერითროციტები გამოიყენება მძიმე ფეტალური ანემიის სამკურნალოდ. მისი ჰემატოკრიტი არის 0.70-0.85, ლეიკოციტების რაოდენობა კი < 1X10⁶;

ბ) გამოიყენება დასხივებული სახით, დასხივების შემდეგ არაუგვიანეს 24 საათის განმავლობაში;

გ) წინასწარი შეთავსება აუცილებელია დედის შრატთან/პლაზმასთან;

დ) გვერდითი რეაქციები, რაც შეიძლება განვითარდეს ლეიკოციტების ინტრაუტერული ტრანსფუზიის შედეგად:

დ.ა) ციტომეგალოვირუსული ინფექცია;

დ.ბ) ციტრატის ტოქსიკურობა;

დ.გ) მეტაბოლური დისბალანსი (მაგ., ჰიპერკალემია);

დ.დ) ტრანსფუზიასთან დაკავშირებული ცირკულატორული გადატვირთვა (TACO).

2. ლეიკოციტებისგან გაღარიბებული თრომბოციტები ინტრაუტერული ტრანსფუზიებისას გამოიყენება მძიმე თრომბოციტოპენიის კორექციისთვის. იგი წარმოებულია ერთი დონორისგან – ან აფერეზით, ან მთლიანი სისხლისგან:

ა) რეკომენდებულია ისეთი ლეიკოციტებისგან გაღარიბებული, დასხივებული თრომბოციტების გამოყენება, სადაც 50-60 მლ. სუსპენზიაში თრომბოციტების რაოდენობა შეადგენს 45-85 × 10⁹ - ს (საშუალოდ, 70 × 10⁹);

ბ) გამოიყენება დასხივებული სახით, დასხივების შემდეგ არაუგვიანეს 24 საათის განმავლობაში;

გ) გვერდითი რეაქციები, რაც შეიძლება განვითარდეს თრომბოციტების ინტრაუტერული ტრანსფუზიის შედეგად:

გ.ა) ციტომეგალოვირუსული ინფექცია;

გ.ბ) ციტრატის ტოქსიკურობა;

გ.გ) ტრანსფუზიასთან დაკავშირებული ცირკულატორული გადატვირთვა (TACO).

3. ლეიკოციტებისგან გაღარიბებული მთლიანი სისხლი ჩანაცვლებითი გადასხმისთვის:

ა) ტრანსფუზია უნდა განხორციელდეს დონაციიდან არაუგვიანეს 5 დღის და დასხივებიდან 24 საათის განმავლობაში;

ბ) გვერდითი რეაქციები, რაც შეიძლება განვითარდეს მთლიანი სისხლის ინტრაუტერული ტრანსფუზიის შედეგად:

ბ.ა) ციტომეგალოვირუსული ინფექცია;

ბ.ბ) ციტრატის ტოქსიკურობა;

ბ.გ) მეტაბოლური დისბალანსი (მაგ., ჰიპოკალცემია, ჰიპერგლიგემია, ჰიპო და ჰიპერკალემია);

ბ.დ) ტრანსფუზიასთან დაკავშირებული ცირკულატორული გადატვირთვა (TACO).

ბ.ე) თრომბოციტოპენია;

ბ.ვ) ჰემოლიზური რეაქცია;

ბ.ზ) ჰიპოთერმია;

ბ.თ) ტრანსფუზიასთან ასოცირებული ტრანსპლანტი მასპინძლის წინააღმდეგ სინდრომი

(TA-GVHD)

4. ლეიკოციტებისგან გაღარიბებული ერითროციტები ახლად გაყინული პლაზმის სუსპენზიაში, ჩანაცვლებითი გადასხმისთვის:

ა) ლეიკოციტებისგან გაღარიბებული ერითროციტები ახლად გაყინული პლაზმის სუსპენზიაში არის კომპონენტი, რომლის ტრანსფუზია ჩანაცვლებითი გადასხმისთვის უნდა განხორციელდეს დამზადებიდან და დასხივებიდან 24 საათის, ხოლო ერითროციტების დონაციიდან - არაუგვიანეს 5 დღის განმავლობაში;

ბ) გვერდითი რეაქციები, რაც შეიძლება განვითარდეს ლეიკოციტებისგან გაღარიბებული ერითროციტების ტრანსფუზიის შედეგად:

ბ.ა) ციტომეგალოვირუსული ინფექცია;

ბ.ბ) ციტრატის ტოქსიკურობა;

ბ.გ) მეტაბოლური დისბალანსი (მაგ., ჰიპოკალცემია, ჰიპერგლიგემია, ჰიპო და ჰიპერკალემია);

ბ.დ) ტრანსფუზიასთან დაკავშირებული ცირკულატორული გადატვირთვა (TACO).

ბ.ე) თრომბოციტოპენია;

ბ.ვ) ჰემოლიზური რეაქცია;

ბ.ზ) ჰიპოთერმია;

ბ.თ) ტრანსფუზიასთან ასოცირებული ტრანსპლანტი მასპინძლის წინააღმდეგ სინდრომი

(TA-GVHD).

მუხლი 15. ახალშობილებისა და ჩვილებისთვის განკუთვნილი მცირე მოცულობის სისხლის კომპონენტები

1. ახალშობილთა და ჩვილთა მცირე მოცულობის ტრანსფუზიის საჭიროებისას გამოიყენება სისხლის კომპონენტი - ერითროციტები, რომელიც მიიღება ლეიკოთრომბოციტური შრე მოცილებული ერითროციტებისგან (RBC, BCR); ლეიკოთრომბოციტური შრე მოცილებული ერითროციტებისგან მისართ ხსნარში (RBC, BCR-AS); ლეიკორედუცირებული ერითროციტებისგან (RBC, LD); ან ლეიკორედუცირებული ერითროციტებისგან მისართ ხსნარში (RBC, LD-AS), რომელიც იყოფა სატელიტურ (მცირე მოცულობის) ერთეულებად.

2. კომპონენტის დასხივება შესაძლებელია დონაციიდან 28 დღის განმავლობაში იმ პირობით, თუ კომპონენტის გადასხმა განხორციელდება დასხივების შემდეგ დაუყოვნებლად. დასხივებული კომპონენტის შენახვის საჭიროებისას, შესაძლებელია მისი დასხივება დონაციიდან 14 დღის განმავლობაში, ხოლო შენახვა კი - 48 საათამდე. ახალშობილებში და ჩვილებში, ძირითადად გამოიყენება 5 დღემდე ვადის სისხლი.

3. გვერდითი რეაქციები, რაც შეიძლება განვითარდეს ახალშობილებისა და ჩვილებისთვის განკუთვნილი მცირე მოცულობის ერითროციტების გადასხმისას:

ა) ციტომეგალოვირუსული ინფექცია;

ბ) ციტრატის ტოქსიკურობა;

გ) მეტაბოლური დისბალანსი (მაგ., ჰიპოკალცემია, ჰიპერგლიგემია, ჰიპო და ჰიპერკალემია);

დ) ტრანსფუზიასთან დაკავშირებული ცირკულატორული გადატვირთვა (TACO);

ე) ტრანსფუზიასთან ასოცირებული ტრანსპლანტი მასპინძლის წინააღმდეგ სინდრომი

(TA-GVHD).

4. ტრანსფუზიის (ერითროციტების) ჩვენებები ახალშობილებში პოსტნატალური ასაკის და კლინიკური სტატუსის გათვალისწინებით:

ა) დროული და დღენაკლი (კლინიკურად სტაბილური ან არასტაბილური) ახალშობილებისთვის, რომლებიც რაიმე პრობლემის გამო გადიან მკურნალობას ახალშობილთა ინტენსიურ განყოფილებაში, ტრანსფუზიის ჩვენებისთვის ჰემოგლობინის დონის სიდიდე (ცხრილი №3) დამოკიდებულია პოსტნატალურ და გესტაციურ ასაკზე, აგრეთვე, კლინიკური სტაბილიზაციის მდგომარეობაზე (მაჩვენებლები არ გამოიყენება იმ ახალშობილებში, რომელთაც აღენიშნებათ თანდაყოლილი გულის დაავადებები (ციანოზური), მძიმე ალოიმუნური ჰემოლიზური დაავადებები, ვინც ECMO –ზეა ან აღენიშნებათ PPHN (პულმონური ჰიპერტენზია));

ბ) კლინიკურად არასტაბილური ახალშობილი განისაზღვრება ქვემოთ ჩამოთვლილი სიტუაციიდან, სულ მცირე, ერთის არსებობით:

ბ.ა) ინვაზიური მექანიკური ვენტილაცია;

ბ.ბ) ცირკულაციის დარღვევა, რომელიც საჭიროებს ინოტროპულ/ვაზოპრესორულ დახმარებას;

ბ.გ) СPAP ან სხვა არაინვაზიური ვენტილაცია პოზიტიური წნევით ჩასუნთქული ჟანგბადის ფრაქციით >0,4;

ბ.დ) მწვავე სეფსისი ან ნეკროზული ენტეროკოლიტი ჰემოდინამიკური არასტაბილურობით, რომელიც მოითხოვს მკურნალობაში ვაზოპრესორების ჩართვას>6;

ბ.ე) დაფიქსირებული აპნოე, რომლის საფუძველზეც ხორციელდება ჩარევა ყოველ 24 საათში;

ბ.ვ) დიდი ოპერაციის გადატანა (48 საათის განმავლობაში ან 48 საათამდე ოპერაციის შემდეგ).

ცხრილი №3

პოსტნატალური ასაკი	გესტაციური ასაკი	ჰემოგლობინის დონე (Hg) ≤
		კლინიკურად არასტაბილური ახალშობილები	კლინიკურად სტაბილური ახალშობილები
0–7 დღე	ნებისმიერი	11 გ/დლ (32%)	10 გ/დლ (29%)
8–14 დღე	< 35 კვირა	10 გ/დლ (29%)	8 გ/დლ (24%)
	≥ 35 კვირა	7 გ/დლ (21%)	7 გ/დლ (21%)
≥ 15 დღე	< 35 კვირა	8 გ/დლ (24%)	7 გ/დლ (21%)
	≥ 35 კვირა	7 გ/დლ (21%)	7 გ/დლ (21%)

მუხლი 16. პრედეპოზიტური ავტოლოგიური სისხლის ტრანსფუზია

1. პრედეპოზიტური (pre-deposit) ავტოლოგიური სისხლის შეგროვება:

ა) ავტოლოგიური სისხლის შეგროვება წარმოადგენს სისხლის კომპონენტის მარაგის შექმნის ერთ-ერთ გზას, რომელიც გამოიყენება დაგეგმილი ოპერაციის დროს, სადაც მოსალოდნელია მნიშვნელოვანი სისხლის დაკარგვა და/ან როდესაც სხვა დონეზე სისხლის რესურსების უზრუნველყოფა ვერ ხერხდება; ასევე თუ საქმე ეხება იშვიათი ჯგუფის სისხლს ან სპეციფიკურ რელიგიურ მოსაზრებებს, ან ინდივიდუალურ მოთხოვნებს;

ბ) ავტოლოგიური სისხლის შეგროვება ხდება წინასწარ იდენტიფიცირებული პაციენტისთვის, რომლის დროსაც ყველა ავტოლოგიური კომპონენტი უნდა იყოს გამოყოფილი და განცალკევებული ალოგენური მარაგებისგან ყველა ეტაპზე (კოლექცია → შენახვა → ტრანსპორტი → ტრანსფუზია).

2. ავტოლოგიური სისხლის შეგროვების წინააღმდეგ ჩვენებები:

ა) აქტიური ინფექცია ან მწვავე დაავადება, რის გამოც სისხლის შეგროვება პაციენტისთვის საფრთხის შემცველია;

ბ) მწვავე ანემია, როცა ჰემოგლობინის კონცენტრაცია <100 გ/ლ;

გ) გულის მძიმე პათოლოგია, ავტოლოგიური დონაციისთვის, არის შედარებითი უკუნაჩვენება და მისი აუცილებელი საჭიროების დროს ხორციელდება პაციენტის შეფასება კარდიოლოგის მიერ;

დ) არასტაბილური სტენოკარდია, მძიმე აორტალური სტენოზი ან უკონტროლო ჰიპერტენზია.

3. პაციენტის შეფასების მიზნით იკრიბება სრული სამედიცინო ანამნეზი, მოწმდება ვიტალური ნიშნები, Hb/Hct და სხვა ლაბორატორიული მონაცემები. პაციენტისგან მიღებული უნდა იქნეს ინფორმირებული თანხმობა, რომლითაც მას უნდა აეხსნას დაგეგმილი პროცედურის სარგებელი, რისკები (ანემია, ჰიპოვოლემია, ინფექცია და სხვ.), ალტერნატივები (სელ-სეივი, ალოგენური ტრანსფუზია).

4. ტესტირება და თავსებადების პროცედურები:

ა) ყოველ ერთეულზე აუცილებელია იდენტიფიკაციის ეტიკეტი პაციენტის პირადი მონაცემებით და მინიჭებული ნომრის გამოყენებით;

ბ) ლაბორატორიული ტესტირება უნდა მოიცავდეს: ABO/Rh და ტრანსფუზიით გადაცემადი ინფექციების ძირითად მარკერებზე.

5. ტექნიკური მითითებები სისხლის შეგროვებისთვის:

ა) ბოლო შეგროვება არ უნდა იყოს უფრო ახლოს, ვიდრე 72 საათი;

ბ) შეგროვებული სისხლის რაოდენობის დასადგენად გათვალისწინებული უნდა იყოს პაციენტის წონა და ჯანმრთელობის მდგომარეობა.

6. ავტოლოგიური ტრანსფუზიის ჩვენებები:

ა) დაგეგმილი ოპერაცია მნიშვნელოვანი სისხლის დაკარგვის რისკით;

ბ) იშვიათი სისხლის ჯგუფი;

გ) ინდივიდუალური/რელიგიური შეზღუდვები ალოგენურ ტრანსფუზიაზე.

7. ტრანსფუზიამდე ტარდება პაციენტის ორმაგი იდენტიფიკაცია. მონიტორინგი: არტერიული წნევა, პულსი, სუნთქვა, ტემპერატურა. ნებისმიერი რეაქციის შემთხვევაში - ტრანსფუზია ჩერდება.

მუხლი 17. ტრანსფუზია თირკმლის ქრონიკული უკმარისობის (თქუ) მქონე პაციენტებში

1. თქუ-ის დიაგნოზის მქონე პაციენტები, ხშირ შემთხვევაში, განვითარებული მწვავე ანემიის გამო საჭიროებენ ერითროციტების ტრანსფუზიას.

2. ერითროციტების ტრანსფუზია შეიცავს ალოიმუნიზაების საშიშროებას, განსაკუთრებით პაციენტებში, თირკმლის გადანერგვის კანდიდატებში და სიფრთხილით უნდა განიხილებოდეს. ტრანსფუზიის გადაწყვეტილება ყოველთვის მიიღება ინდივიდუალურად, პაციენტის სიმპტომებისა და ლაბორატორიული მაჩვენებლების (განსაკუთრებით ჰემოგლობინის) გათვალისწინებით, რისკებისა და სარგებლის შეფასების საფუძველზე.

3. ტრანსფუზია, ძირითადად ტარდება ჰემოდიალიზის სეანსის დროს, დიალიზის აპარატის ვენური ხაზის გავლით, რაც იძლევა:

ა) სიცოცხლისთვის საშიში ჰიპერკალემიის პრევენციის საშუალებას, რადგან ტრანსფუზიის შედეგად განვითარებული ჰიპერკალემიის კორექცია ხდება დიალიზის საშუალებით;

ბ) მოცირკულირე სითხის საერთო რაოდენობის კონტროლის საშუალებას, რადგან დამატებითი სითხის მოცილება ხდება ულტრაფილტრაციით.

4. ტრანსფუზიის ჰემოდიალიზის სეანსის დროს ჩატარება წარმოადგენს პაციენტის მდგომარეობასა და შედეგზე ორიენტირებულ მიდგომას.

დანართი №1

სისხლის კომპონენტების მოთხოვნის ფორმა

პაციენტის სახელი და გვარი: .....................................................................................................................................

ასაკი:_________ სქესი: მდედრ. მამრ. სამედ. ბარათის №: ...........................................................

დეპარტამენტი : ......................................................................... სისხლის ჯგუფი: .................... რეზუსი:.............

ტრანსფუზიის ჩვენება: ..............................................................................................................................................

სისხლის კომპონენტი (მონიშნეთ ქვემოთ ჩამოთვლილიდან):

	სისხლის კომპონენტი	რაოდენობა: პაკეტი (ბეგი)/ მლ.
	ერითროციტები
	თრომბოციტები
	ახლად გაყინული პლაზმა (აგპ)
	კრიოპრეციპიტატი
	გარეცხილი ერითროციტები
	სხვა

კომპონენტი საჭიროა გადაუდებლად ამ ვადისთვის ......................................................................

ინფორმაცია წინა ტრანსფუზიებზე (თარიღები), გართულებებზე .............................................................

...................................................................................................................................................................................

სამეანო ისტორია (მშობიარობის და აბორტების, სიყვითლის შემთხვების რაოდენობა )

....................................................................................................................................................................................

....................................................................................................................................................................................

....................................................................................................................................................................................

შემკვეთი პირი (ექიმი): ......................................................ხელმოწერა: ....................... ტელ.: ...........................

პაც. სისხლის ნიმუშის ამღები პერსონალი (ექთანი/ლაბორანტი/ექიმი) ..................................................ხელმოწერა: .....................................

თარიღი: ................/ ......................................................../ 20 ....

დანართი №2

პაციენტის მონიტორინგის ეტაპები ჰემოტრანსფუზიის გართულებების პრევენციის მიზნით

მუხლი 1. მონიტორინგის ეტაპები:

1. ტრანსფუზიის დაწყებამდე ხორციელდება:

ა) პაციენტის იდენტიფიკაცია

ბ) საწყისი სასიცოცხლო პარამეტრების შემოწმება:

ბ.ა) არტერიული წნევა

ბ.ბ) პულსი

ბ.გ) ტემპერატურა

ბ.დ) სუნთქვის სიხშირე

2. დაკვირვება ტრანსფუზიის დაწყებისთანავე:

ა) პაციენტის იდენტიფიკაციის ხელახალი დადასტურება;

ბ) საწყისი სასიცოცხლო პარამეტრების დაფიქსირება: არტერიული წნევა, პულსი, ტემპერატურა, სუნთქვის სიხშირე.

3. მონიტორინგი ტრანსფუზიის დაწყებიდან პირველ 15 წუთში (კრიტიკული ფაზა):

ა) განიხილება, როგორც ყველაზე მაღალი რისკის ფაზა. ამ პერიოდში ვლინდება მწვავე ტრანსფუზიული რეაქციების უმეტესობა: მწვავე ჰემოლიზური რეაქცია, ანაფილაქსიური რეაქცია, მძიმე ალერგიული რეაქცია;

ბ) აუცილებელია: უშუალო დაკვირვება, პაციენტის ჩივილების აქტიური გამოკითხვა, პაციენტი უნდა იმყოფებოდეს სამედიცინო პერსონალის მუდმივი მეთვალყურეობის ქვეშ;

გ) სასიცოცხლო პარამეტრების (არტერიული წნევა, პულსი, სუნთქვის სიხშირე, ტემპერატურა, SpO₂) კონტროლი;

დ) დაკვირვება სიმპტომებზე: (შემცივნება, ცხელება, ქავილი, ურტიკარია, ტკივილი გულმკერდის არეში, ქოშინი, წელის ტკივილი, შფოთვა, გულისრევა).

4. მონიტორინგი ტრანსფუზიის მიმდინარეობისას

ა) სასიცოცხლო პარამეტრების კონტროლი: მინიმუმ ყოველ 30–60 წუთში ტრანსფუზიის დასრულებამდე (ადგილობრივი პროტოკოლის მიხედვით);

ბ) პაციენტის სუბიექტური მდგომარეობის შეფასება.

5. მონიტორინგი ტრანსფუზიის დასრულების შემდეგ

ა) ფასდება პაციენტის ზოგადი მდგომარეობა;

ბ) იზომება და ფიქსირდება: არტერიული წნევა, პულსი, ტემპერატურა, სუნთქვა.

6. ტრანსფუზიის შემდგომი ქმედებები:

ა) სტანდარტული პაციენტი: რეკომენდებული დრო 30-60 წუთი აქტიური დაკვირვება (მწვავე ტრანსფუზიული რეაქციების ძირითადი ნაწილი ვლინდება ტრანსფუზიის დროს ან დასრულებიდან პირველი 30–60 წუთის განმავლობაში) პაციენტი რჩება სამედიცინო პერსონალის ხელმისაწვდომ ზონაში.

ა.ა) ამ პერიოდის გასვლის შემდეგ, თუ სასიცოცხლო მაჩვენებლები სტაბილურია და არ ვლინდება ალერგიული ან სხვა ტიპის რეაქცია, ამბულატორიული პაციენტი შეიძლება გაეწეროს;

ა.ბ) პაციენტის ინფორმირება-ზეპირი და/ან წერილობითი ინსტრუქცია მოგვიანებითი ტრანსფუზიული რეაქციების თაობაზე და გაფრთხილება 24 საათის განმავლობაში დაუყოვნებლივ მიმართოს ექიმს, თუ გამოვლინდება: ცხელება, შემცივნება, სუნთქვის გაძნელება, შარდის ფერის შეცვლა, სისუსტე ან ტკივილი წელის ან გულმკერდის არეში.

ბ) მაღალი რისკის პაციენტი (ტრანსფუზიული რეაქციის ან გართულების განვითარების მომატებული ალბათობით) ექვემდებარება გახანგრძლივებულ დაკვირვებას - რამოდენიმე საათიდან 24 საათამდე (კლინიკური სიტუაციის მიხედვით); მაღალი რისკის პაციენტებში ჰემოტრანსფუზია ტარდება მხოლოდ ისეთ კლინიკურ გარემოში, სადაც შესაძლებელია პაციენტის უწყვეტი ან პერიოდული პირდაპირი დაკვირვება; სამედიცინო პერსონალი გაწვრთნილია მწვავე ტრანსფუზიული რეაქციების მართვაში და ხელმისაწვდომია გადაუდებელი დახმარების საშუალებები. ამ ჯგუფის პაციენტებში საჭიროა გაძლიერებული, სტრუქტურირებული და ხანგრძლივი მონიტორინგი, რადგან რეაქციები შეიძლება განვითარდეს, როგორც დაუყოვნებლივ, ისე დაგვიანებით.

გ) მაღალი რისკის პაციენტთა კატეგორიები:

გ.ა) პაციენტები, რომელთაც წარსულში აღენიშნებოდათ:

გ.ა.ა) ანამნეზში ტრანსფუზიული რეაქცია (ალერგიული, ჰემოლიზური, ანაფილაქსიური, ფებრილური);

გ.ა.ბ) დაგვიანებული ჰემოლიზური რეაქცია.

გ.ბ) პაციენტები, რომელთაც აქვთ მრავალჯერადი ტრანსფუზიების ისტორია (მაგ., თალასემია, აპლასტიკური ანემია, ონკო-ჰემატოლოგიური დაავადებები);
გ.გ) ორსულები და მრავალჯერ ნამშობიარები (ალოიმუნიზაციის მომატებული რისკის გამო).

გ.გ) იმუნოკომპრომეტირებული პაციენტები, მათ შორის:

გ.გ.ა) ჰემატოლოგიური ავთვისებიანი დაავადებების მქონენი;

გ.გ.ბ) ქიმიოთერაპიის ფონზე მყოფნი;

გ.გ.გ) ორგანოს ან ჰემოპოეტური ღეროვანი უჯრედების ტრანსპლანტაციის შემდგომი პაციენტები.

გ.დ) გულ-სისხლძარღვთა, ფილტვის ან თირკმლის დაავადებების მქონე პაციენტები, განსაკუთრებით:

გ.დ.ა) გულის ქრონიკული უკმარისობა;

გ.დ.ბ) თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა.

გ.ე) ასაკობრივი ჯგუფები:

გ.ე.ა) ახალშობილები და ნაადრევად დაბადებულები;

გ.ე.ბ) ხანდაზმული პაციენტები (≥65–70 წელი).

გ.ვ) IgA დეფიციტის მქონე პაციენტები (ანაფილაქსიური რეაქციის მაღალი რისკი პლაზმაზე).

მუხლი 2. პოსტტრანსფუზიული მონიტორინგი მაღალი რისკის პაციენტებში

1. მაღალი რისკის მქონე პაციენტებისთვის მნიშვნელოვანია ადრეული პოსტტრანსფუზიული მონიტორინგი, რომელიც ხორციელდება პირველი 24 საათის განმავლობაში და მოიცავს:

ა) ლაბორატორიულ კონტროლს: Hb / Hct, ბილირუბინი, შარდში ჰემოგლობინი, ელექტროლიტები (K⁺, Ca²⁺), კრეატინინი;

ბ) კლინიკურ დაკვირვებას სიმპტომებზე: ცხელება, სიყვითლე, შარდის ფერი, ქოშინი, შეშუპება.

2. გახანგრძლივებული პოსტტრანსფუზიული მონიტორინგი, ხორციელდება 24 საათზე მეტ ხანს და შეიძლება რამოდენიმე დღე და კვირა გაგრძელდეს შემდეგ შემთხვევებში:

ა) ნებისმიერი ტრანსფუზიული რეაქციის განვითარება;

ბ) ჰემოდინამიკურად არასტაბილური პაციენტები;

გ) ჰემოლიზური რეაქციის, TRALI, TACO (ტრასფუზიასთან ასოცირებული ცირკულაციური გადატვირთვა) მაღალი რისკი;

დ) პაციენტი იმყოფება ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში;

ე) პაციენტი არის ახალშობილი ან ორსული;

ვ) მრავალჯერ ტრანსფუზირებულ პაციენტს აქვს მძიმე თანმხლები დაავადებები;

ზ) პაციენტი იმუნოკომპრომენტირებულია.

მუხლი 3. პოსტტრანსფუზიული მონიტორინგი ჰემოდიალიზზე მყოფ პაციენტებში

1. ჰემოდიალიზზე მყოფ პაციენტებში მიზანშეწონილია, ტრანსფუზია დაიწყოს დიალიზის სეანსის დაწყებისთანავე, რათა დასრულდეს სეანსის დამთავრებამდე მინიმუმ 30 წუთით ადრე.

2. როცა ტრანსფუზია სრულდება დიალიზის დასრულებამდე, პაციენტზე დამატებითი მონიტორინგი ხშირად აღარ არის საჭირო, რადგან დიალიზის დარჩენილი დრო თავისთავად წარმოადგენს დაკვირვებას.

3. როცა ტრანსფუზია გრძელდება დიალიზის დასრულების შემდეგ (რაც ნაკლებად სასურველია), პაციენტი უნდა დარჩეს სამედიცინო დაწესებულებაში და მასზე ხორციელდება დაკვირვება დამატებით 30-60 წუთის განმავლობაში.

4. სპეციფიკური რისკი: ყურადღება უნდა მიექცეს ტრანსფუზიასთან დაკავშირებული ცირკულატორული გადატვირთვის (TACO) მონიტორინგს, რადგან დიალიზს დაქვემდებარებულ პაციენტებში ამ გართულების მომეტებული რისკი არსებობს.

მუხლი 4. ტრანსფუზიული რეაქციების მართვა ხორციელდება დანართი №3-ის რეკომენდაციების შესაბამისად.

დანართი №3

ტრანსფუზიული რეაქციის მართვა (სარეკომენდაციო)

განსაზღვრება: ტრანსფუზიული რეაქცია - ორგანიზმის რეაქცია სისხლის გადასხმაზე (იმუნური ან არაიმუნური გენეზის)

მიზანი: სწრაფი ჩარევის უზრუნველყოფა და მკურნალობა საეჭვო ან დადასტურებულ ტრანსფუზიულ რეაქციაზე.

ტრანსფუზიული რეაქციის მართვა და მოქმედების თანმიმდევრობა

ტრანსფუზიულ რეაქციაზე ეჭვის შემთხვევაში:

1.სასწრაფო შეტყობინება ტრანსფუზიაზე პასუხისმგებელი ექიმისთვის;

2. პაციენტის ვიტალური პარამეტრების სრული შეფასება და სიცოცხლისათვის საშიშ რეაქციაზე ეჭვის შემთხვევაში, სასწრაფოდ უნდა იქნეს გამოძახებული ექიმი ანესთეზიოლოგ-რეანიმატოლოგი (თუ ტრანსფუზია არ განხორციელდა რეანიმაციულ განყოფილებაში) და დაიწყოს ქვემოთ აწერილი ღონისძიებები ეტაპობრივად:

ა) შემოწმდეს სისხლის კომპონენტისა და პაციენტის დოკუმენტური მონაცემები, იმის დასადასტურებლად, რომ პაციენტმა მიიღო შესაბამისი გადასხმა.

ბ) დაუყოვნებლივ გაიგზავნოს ლაბორატორიაში სატრანსფუზიო არის მოპირდაპირე ვენიდან აღებული სისხლის ნიმუშები კვლევისათვის (სისხლის საერთო, კოაგულოგრამის, შარდის საერთო, პირდაპირი ანტიგლობულინის ტესტი, შარდოვანა, კრეატინინი, ელექტროლიტები, სისხლის ბაქტერიოლოგიური კვლევა და სხვა ანალიზები საჭიროებისამებრ).

გ) დოკუმენტურად აღირიცხოს გადასხმული კომპონენტის მოცულობა, ტრანსფუზიის რეაქციის ტიპი, ხანგრძლივობა და მედიკამენტების და ღონისძიებების ჩამონათვალი, რომელიც იქნა გამოყენებული პაციენტის კლინიკური მდგომარეობის ნორმალიზებისათვის.

ჩასატარებელი ღონისძიებები ტრანსფუზიული რეაქციების დროს

1. ეტაპი I: მსუბუქი სიმძიმის ტრანსფუზიული რეაქცია - რეციპიენტს შესაძლოა დასჭირვებოდა სამედიცინო ჩარევა (მაგ., სიმპტომური მკურნალობა), მაგრამ მისი არ მიღება არ გამოიწვევდა ორგანიზმის ფუნქციის მუდმივ დაზიანებას ან დაქვეითებას.

ა) ძირითადი სიმპტომები: ლოკალიზებული კანის ქავილი, ურტიკარია, გამონაყარი.

ბ) ქმედებების თანმიმდევრობა:

ბ.ა) ჩერდება ტრანსფუზია;

ბ.ბ) ინიშნება ანტიჰისტამინის ინექცია (მაგ., ქლორფენილამინი 0,1მგ/კგ ექვივალენტი ან დიფენჰიდრამინი 25-50 მგ);

ბ.გ) თუ კლინიკური გაუმჯობესება 30 წთ-ში არ არის ან თუ ნიშნები და სიმპტომები გაუარესდა, იწყება მკურნალობის II ეტაპი.

2. ეტაპი II: ზომიერად მძიმე ტრანსფუზიული რეაქცია - რეციპიენტს დასჭირდა ჰოსპიტალიზაცია ან ჰოსპიტალიზაციის გახანგრძლივება, რაც პირდაპირ იყო დაკავშირებული მოვლენასთან და/ან გვერდითმა მოვლენამ გამოიწვია მუდმივი ან მნიშვნელოვანი ინვალიდობა ან შრომისუნარიანობის დაქვეითება, ან გვერდითმა მოვლენამ მოითხოვა სამედიცინო ან ქირურგიული ჩარევა ორგანიზმის ფუნქციის მუდმივი დაზიანების ან დაქვეითების თავიდან ასაცილებლად.

ა) ძირითადი სიმპტომები: შფოთვა, მოუსვენრობა, ტაქიკარდია, დისპნოე, ურტიკარია, ქავილი, ფებრილური ცხელება;

ბ) ქმედებების თანმიმდევრობა:

ბ.ა) ჩერდება ტრანსფუზია;

ბ.ბ) იცვლება საინფუზიო ნაკრები და იწყება ფიზიოლოგიური ხსნარის ინფუზია;

ბ.გ) ლაბორატორიაში იგზავნება პაციენტის სისხლი და ახლად აღებული შარდი ჰემოლიზზე გადასაკონტროლებლად;

ბ.დ) ინიშნება ანტიჰისტამინური პრეპარატების (i/m ან i/v) განმეორებითი ინექცია (მაგ., ქლორფენილამინი 0,1მგ/კგ ეკვივალენტი ან დიფენჰიდრამინი 25-50 მგ) და სიცხის დამწევი საშუალებები საჭიროებისას;

ბ.ე) ინიშნება გლუკოკორტიკოსტეროიდები ( მაგ., დექსამეტაზონი 4-8 მგ I/V ან პრედნიზოლონი 30 მგ. I/V) და ბრონქოდილატატორები (მაგ., სალბუტამოლო საინჰალაციო სითხეში), თუ არსებობს ანაფილაქტოიდური ნიშნები (მაგ., ბრონქოსპაზმი, სტრიდორი);

ბ.ვ) კლინიკური მდგომარეობის გაუმჯობესების შემთხვევაში, შესაძლებელია განახლდეს სისხლის კომპონენტის სხვა ერთეულის ტრანსფუზია - საჭიროების შემთხვევაში;

ბ.ზ) თუ კლინიკური მდგომარეობა, ჩატარებული მკურნალობის მიუხედავად, 15 წთ-ში არ დაიწყებს ნორმალიზებას ან თუ სიმპტომები გაუარესდა, იწყება მკურნალობის მე-3 ეტაპი.

3. ეტაპი III: სიცოცხლისათვის საშიში ტრანსფუზიული რეაქცია - რეციპიენტს დასჭირდა მნიშვნელოვანი ჩარევა ტრანსფუზიის შემდეგ (ვაზოპრესორები, ინტუბაცია, რეანიმაციულ განყოფილებაში გადაყვანა) სიკვდილის თავიდან ასაცილებლად:

ა) სიმპტომები: ცხელება, მოუსვენრობა, შფოთვა, ტკივილი გულმკერდის, წელისა და ზურგის არეში, ტაქიკარდია, ჰიპოტენზია, ქოშინი, დისტრესი, ჰემოგლობინურია, სისხლდენა.

ბ) ქმედებების თანმიმდევრობა:

ბ.ა) უნდა მოემატოს ფიზიოლოგიური ხსნარის ინფუზიის სიჩქარე: 20-30მლ/კგ ზე 5 წთ-ის განმავლობაში ან მეტით ჰიპოტენზიის შემთხვევაში;

ბ.ბ) მიეცეს პაციენტს ჟანგბადი ნიღბის საშუალებით, საჭიროებისას - გადაყვანილ იქნეს ფილტვის ხელოვნურ ვენტილაციაზე;

ბ.გ) გაკეთდეს ადრენალინი (1:1000 ხსნარის სახით) 0,01 მგ/კგ ნელი ინტრამუსკულური ინექციით, დოზა შეიძლება განმეორდეს ყოველ 10 წთ-ში არტერიული წნევისა და პულსის ნორმალიზებამდე;

ბ.დ) გაკეთდეს კორტიკოსტეროიდები და ბრონქოდილატატორები, თუ არსებობს ანაფილაქტოიდური ნიშნები (მაგ., ბრონქოსპაზმი, სტრიდორი);

ბ.ე) ინიშნება შარდმდენი (მაგ., ფუროსემიდი 1მგ/კგ წონაზე ექვივალენტი);

ბ.ვ) ვიზუალურად მოწმდება ახალი შარდის ნიმუში (ხომ არ არის წითელი ან ვარდისფერი შეფერილობის) ჰემოგლობინურიის გამოსავლენად;

ბ.ზ) მუდმივად კონტროლდება დაცული სითხის ბალანსი (მიღებული და გამოყოფილი სითხეების რაოდენობა); საჭიროებისას, იტვირთება შარდმდენით და ასევე შესაძლებელია საჭირო გახდეს დიალიზი;

ბ.თ) ფასდება სისხლდენა პუნქციის ან ჭრილობის ადგილებიდან, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, და ინიშნება ახლად გაყინული პლაზმის, კრიოპრეციპიტატისა და თრომბოციტის ტრანსფუზია, თუ არის ეჭვი დისემინირებული სისხლძარღვშიდა შედედების (ე.წ. დიკ) სინდრომზე ან არის ცვლილებები სისხლის ლაბორატორიულ მონაცემებში;

ბ.ი) ინიშნება ინოტროპი ჰიპოტენზიის გაგრძელების შემთხვევაში;

ბ.კ) ბაქტერიემიაზე ეჭვის შემთხვევაში - გადაწყდეს ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკოთერაპიის დაწყება;

ბ.ლ) პაციენტის მკურნალობა გაგრძელდეს კლინიკური მდგომარეობების შესაბამისად.