მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისათვის ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა გეგმისა და ანგარიშთა გეგმის გამოყენების ინსტრუქციის დამტკიცების შესახებ

მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისათვის ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა გეგმისა და ანგარიშთა გეგმის გამოყენების ინსტრუქციის დამტკიცების შესახებ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } h1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; } h2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; } h3 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; font-weight:normal;} h4 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:150%; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; } h5 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:150%; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-weight:normal;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; font-size:11.0pt; } p.MsoHeading7, li.MsoHeading7, div.MsoHeading7 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:20.0pt; font-weight:bold;} p.MsoHeading8, li.MsoHeading8, div.MsoHeading8 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; } p.MsoHeading9, li.MsoHeading9, div.MsoHeading9 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:150%; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-weight:bold;} p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:14.0pt; } p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:14.0pt; } p.MsoCaption, li.MsoCaption, div.MsoCaption {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.5in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:150%; font-size:14.0pt; } p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:18.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyTextIndent, li.MsoBodyTextIndent, div.MsoBodyTextIndent {margin-top:5.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:5.0pt; margin-left:2.0in; text-align:justify; text-indent:-2.0in; font-size:14.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.MsoBodyText3, li.MsoBodyText3, div.MsoBodyText3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyTextIndent2, li.MsoBodyTextIndent2, div.MsoBodyTextIndent2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:184.3pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-184.3pt; font-size:18.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyTextIndent3, li.MsoBodyTextIndent3, div.MsoBodyTextIndent3 {margin-top:5.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:5.0pt; margin-left:153.0pt; text-align:justify; text-indent:-153.0pt; font-size:14.0pt; font-weight:bold;} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; } p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:8.0pt; } p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; } p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; layout-grid-mode:line;} p.prezident, li.prezident, div.prezident { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; layout-grid-mode:line;} p.Style1, li.Style1, div.Style1 { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.satauri, li.satauri, div.satauri { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; } span.StylecxrilixmlSylfaenChar { } p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.gazette, li.gazette, div.gazette { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:11.0pt; } p.muxligazette, li.muxligazette, div.muxligazette { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:.25in; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:9.0pt; } p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-weight:bold;} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; } span.msoIns { text-decoration:underline; color:teal;} span.msoDel { text-decoration:line-through; color:red;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:.25in 45.0pt 27.0pt .5in;} div.Section1 {page:Section1;} ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანება №49 2007 წლის 19 თებერვალი ქ. თბილისი მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისათვის ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა გეგმისა და ანგარიშთა გეგმის გამოყენების ინსტრუქციის დამტკიცების შესახებ ,,საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ზ“ ქვეპუნქტის და 73-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ვბრძანებ: 1. დამტკიცდეს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისათვის ბუღალტრული აღრიცხვის თანდართული ანგარიშთა გეგმა და ანგარიშთა გეგმის გამოყენების ინსტრუქცია. 2. საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ რეგისტრირებულმა თითოეულმა მიკროსაფინანსო ორგანიზაციამ ბუღალტრული აღრიცხვის წარმოება უზრუნველყოს ამ ანგარიშთა გეგმისა და ანგარიშთა გეგმის გამოყენების ინსტრუქციის შესაბამისად. 3. ეს ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. რ. გოცირიძე მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისათვის ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა გეგმა და ანგარიშთა გეგმის გამოყენების ინსტრუქცია 1. ზოგადი განმარტებანი ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა გეგმა შემუშავებულია ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებისა და საერთაშორისო აღრიცხვის ძირითადი პრინციპების მოთხოვნათა გათვალისწინე ბით. იგი საშუალებას იძლევა განხორციელდეს სა ბანკო ოპერაციების დეტალური, სრული აღრიცხვა და მომხმარებელმა დროულად მიიღოს რეალური ინფორმაცია. 2. ანგარიშთა გეგმა და მისი ძირითადი თავისებურებანი 2.1. ანგარიშთა გეგმა სისტემატიზებული ჩამონათვალია ბუღალტრული აღრიცხვის კლასების, ჯგუფების და საბალანსო ანგარიშებისა. იგი გამოიყენება მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებში საბანკო ოპერაციების აღრიცხვისათვის, რომელიც შეესაბამება ქვეყნის კანონმდებლობას და საქართველოს ეროვნული ბანკის ნორმატიულ აქტებს; 2.2. საბალანსო ანგარიშების აღსანიშნავად გამოიყენება ოთხნიშნა ციფრული კოდი და მას აქვს იერარქიული სტრუქტურა. პირველი ორი თანრიგი განსაზღვრავს კლასს, მესამე თანრიგით განისაზღვრება ჯგუფი, ხოლო მეოთხე თანრიგით – ჯგუფის შიგნით ცალკეული ანგარიშები. ამასთან, კლასის ორნიშნა თანრიგის პირველი ციფრით აღინიშნება: 1-2 აქტივები; 3-4 ვალდებულებები; 5 კაპიტალი; 6-7 შემოსავლები; 8-9 ხარჯები; 0 ბალანსგარეშე ანგარიშები. 2.3. ერთმანეთისაგან გამიჯნულია ეროვნული და უცხოური ვალუტით წარმოებული ოპერაციების აღრიცხვის ანგარიშები. 2.4. გეგმა აგებულია ანგარიშების ლიკვიდურობის წყობის პრინციპით. 2.5. მთლიანად არის გამიჯნული აქტიური ანგარიშები პასიური ანგარიშებისაგან და პირიქით. 2.6. აქტივები და პასივები დაყოფილია ვადიანობის მიხედვით: სესხები – მოკლევადიანი, გრძელვადიანი, ხოლო დეპოზიტები – მოთხოვნამდე და ვადიანი; 2.7. ანგარიშთა გეგმის ძირითადი თავისებურებებია: 2.7.1. შემოსავლების და ხარჯების ანგარიშებზე დარიცხვის მეთოდის გამოყენება, რაც ნიშნავს, რომ შემოსავლები და ხარჯები აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი მიეკუთვნება, შემოსავლების ფაქტობრივად მიღებისა და ხარჯების გაწევის მომენტის მიუხედავად; 2.7.2. ბალანსისაგან განსხვავებით, რომელიც იწარმოება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, ყველა გატარება შემოსავლების და ხარჯების ანგარიშებზე, იმის მიუხედავად, თუ რომელი ვალუტით განხორციელდა გადახდა, აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით; 2.7.3. ანალიზური აღრიცხვის წარმოების სისტემას შეიმუშავებს მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია, იმის გათვალისწინებით, რომ უზრუნველყოფილი იქნება ნებისმიერ დროს სრული ინფორმაციის მიღება ანალიზის, კონტროლისა და ფინანსური ანგარიშგების დეტალიზაციის მოთხოვნებიდან გამომდინარე; 2.7.4. ბალანსგარეშე ანგარიშების მიხედვით ოპერაციების წარმოებაში, კერძოდ, აღრიცხვის სისწორის შემოწმების უზრუნველსაყოფად, ბალანსგარეშე ანგარიშებზე გამოიყენება ორმაგი ჩაწერის მეთოდი, რისთვისაც შემოღებულია 0999 ,,შუალედური ანგარიში“. ორმაგი ჩაწერის მეთოდი არ გამოიყენება მხოლოდ 09 კლასის ,,მემორანდუმის ანგარიშებზე“. 2.7.5. საბალანსო და ბალანსგარეშე ანგარიშების ნომენკლატურა ნებისმიერი მიკროსაფინანსო ორგანიზაციისათვის ერთიანია და საქართველოს ეროვნული ბანკის ნებართვის გარეშე მისი შეცვლა არ შეიძლება. 3. ანგარიშთა გეგმის გამოყენების ინსტრუქცია ანგარიშთა გეგმის გამოყენების ინსტრუქციის სტრუქტურა მიკროსაფინანსო ორგანიზაციისათვის ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა გეგმის სტრუქტურის მსგავსია. მასში დეტალურად არის განხილული: 3.1. საბალანსო ანგარიში აქტიურია თუ პასიური; 3.2. ანგარიშთა დანიშნულება; 3.3. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, რომელიც ითვალისწინებს: 3.3.1. დარიცხვათა პრინციპს; 3.3.2. წინდახედულობის პრინციპს; 3.3.3. აღრიცხვაში ოპერაციების ორმაგი ასახვის პრინციპს; 3.3.4. გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპს; 3.3.5. აქტივებისა და პასივების ცალ-ცალკე განხილვის პრინციპს; 3.3.6. ფორმასთან შედარებით შინაარსის უპირატესობის პრინციპს; 3.3.7. ბალანსის სიმყარის პრინციპს; 3.4. ანგარიშების დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა; 3.5. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი; 3.6. კომენტარები. მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა გეგმა აქტივები კლასი 10 სალარო- ფულადი სახსრები 100 ნაღდი ფული ეროვნული ვალუტით 1001  სალარო 1002 სერვისცენტრი 1003 ბანკნოტები და მონეტები გზაში 101 ნაღდი ფული უცხოური ვალუტით 1011 სალარო 1012 სერვისცენტრი 1013 ბანკნოტები და მონეტები გზაში კლასი 11 ოქრო 110 ოქრო 1101 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო 1102 საერთაშორისო სტანდარტების შეუსაბამო ოქრო კლასი 14 სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები 140  სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები ეროვნული ვალუტით 1401 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები 1402 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 1403 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები 1404 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 1405 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 141 სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები უცხოური ვალუტით 1411 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები 1412 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 1413 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები 1414 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 1415 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია კლასი 15 ფასიანი ქაღალდები დილინგური ოპერაციებისათვის 150 ფასიანი ქაღალდები დილინგური ოპერაციებისათვის ეროვნული ვალუტით 1502 სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები 1503 კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები 151 ფასიანი ქაღალდები დილინგური ოპერაციებისათვის უცხოური ვალუტით 1512 სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები 1513 კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები კლასი 16 კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები 160 კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები ეროვნული ვალუტით 1601 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები 1602 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 1603 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები 1604 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 1605 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 161 კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები უცხოური ვალუტით 1611 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები 1612 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 1613 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები 1614 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 1615 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია კლასი 17 მოთხოვნები ბანკების მიმართ 170 მიმდინარე ანგარიშები ეროვნული ვალუტით 1703 მიმდინარე ანგარიშები რეზიდენტ კომერციულ ბანკებში 171 მიმდინარე ანგარიშები უცხოური ვალუტით 1712 მიმდინარე ანგარიშები არარეზიდენტ კომერციულ ბანკებში 1713 მიმდინარე ანგარიშები რეზიდენტ კომერციულ ბანკებში კლასი 18 კლიენტებისათვის მიცემული სესხები 180 კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები ეროვნული ვალუტით 1801 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები 1802 ვაჭრობისა და მომსახურების სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები 1803 სოფლის მეურნეობისა და მეტყევეობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები 1804 ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები 1805 დანარჩენ სფეროთა კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები 181 კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები უცხოური ვალუტით 1811 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები 1812 ვაჭრობისა და მომსახურების სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები 1813 სოფლის მეურნეობისა და მეტყევეობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები 1814 ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები 1815 დანარჩენ სფეროთა კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები 185  კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები ეროვნული ვალუტით 1851 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები 1852 ვაჭრობისა და მომსახურების სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები 1853 სოფლის მეურნეობისა და მეტყევეობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები 1854 ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები 1855 დანარჩენ სფეროთა კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები 186 კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები უცხოური ვალუტით 1861 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები 1862 ვაჭრობისა და მომსახურების სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები 1863 სოფლის მეურნეობისა და მეტყევეობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები 1864 ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები 1865 დანარჩენ სფეროთა კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები კლასი 19 ვადაგადაცილებული სესხები 190  ვადაგადაცილებული სესხები ეროვნული ვალუტით 1901 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება 1902 იურიდიული პირებისათვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება 191 ვადაგადაცილებული სესხები უცხოური ვალუტით 1911 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება 1912 იურიდიული პირებისათვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება კლასი 20 ინვესტიციები სხვა საწარმოებში 200 ინვესტიციები სხვა საწარმოებში ეროვნული ვალუტით 2001 ინვესტიციები სხვა საწარმოებში 201 ინვესტიციები სხვა საწარმოებში უცხოური ვალუტით 2011 ინვესტიციები სხვა საწარმოებში კლასი 23 დანარჩენი ოპერაციები 230 დანარჩენი ოპერაციები ეროვნული ვალუტით 2302 ფაქტორინგი 2303 ფინანსური ლიზინგი 231 დანარჩენი ოპერაციები უცხოური ვალუტით 2312 ფაქტორინგი 2313 ფინანსური ლიზინგი კლასი 24 მისაღები პროცენტები და დივიდენდები 240  მისაღები პროცენტები მოთხოვნების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 2403 მისაღები პროცენტები ბანკებში განთავსებული სახსრების (სესხების გარდა) მიხედვით 2405 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით 2406 მისაღები პროცენტები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 2407 მისაღები პროცენტები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 2409 მისაღები პროცენტები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 241  მისაღები პროცენტები მოთხოვნების მიხედვით უცხოური ვალუტით 2413 მისაღები პროცენტები ბანკებში განთავსებული სახსრების (სესხების გარდა) მიხედვით 2415 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით 2416 მისაღები პროცენტები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 2417 მისაღები პროცენტები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 2419 მისაღები პროცენტები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 246  მისაღები დივიდენდები საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 2461  მისაღები დივიდენდები ინვესტიციების მიხედვით 247  მისაღები დივიდენდები საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით უცხოური ვალუტით 2471  მისაღები დივიდენდები ინვესტიციების მიხედვით კლასი 25 დანარჩენი აქტივები 250 დანარჩენი აქტივები ეროვნული ვალუტით 2501 დებიტორები 2503 ავანსები 2504 ინკასირებული საგადახდო საბუთები 2505 ძირითად საშუალებათა ღირებულების წინასწარი გადახდა 2506 იპოთეკით დასაკუთრებული უძრავი ქონება 2507 გირაოში დარჩენილი მოძრავი ქონება 2508 მოთხოვნები გარანტიების მიხედვით 251 დანარჩენი აქტივები უცხოური ვალუტით 2511 დებიტორები 2513 ავანსები 2514 ინკასირებული საგადახდო საბუთები 2518 მოთხოვნები გარანტიების მიხედვით 252 ძვირფასი ლითონები, ხელოვნების ნაწარმოებები და საკოლექციო საგნები 2521 ძვირფასი ლითონები, ხელოვნების ნაწარმოებები და საკოლექციო საგნები 254 სამეურნეო მასალები 2541 სამეურნეო მასალები (მარაგი) 255 ბიუჯეტში მიმდინარე გადასახადები 2551 მოგების მიმდინარე გადასახადი 2552 გადახდილი დღგ 2559 დანარჩენი მიმდინარე გადასახადები კლასი 26 სავალუტო პოზიცია 260  სავალუტო პოზიციის კონტრფასი 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი 261  სავალუტო პოზიცია 2611 სავალუტო პოზიცია კლასი 27 გადავადებული საგადასახადო აქტივი 271 გადავადებული საგადასახადო აქტივი 2711 გადავადებული საგადასახადო აქტივი კლასი 28 ანგარიშსწორება ერთი "მისოს" დაწესებულებებს შორის 283 ანგარიშსწორება ერთი „მისოს “ დაწესებულებებს შორის ეროვნული ვალუტით 2831 ანგარიშსწორება ერთი "მისოს" დაწესებულებებს შორის 284 ანგარიშსწორება ერთი "მისოს" დაწესებულებებს შორის უცხოური ვალუტით 2841 ანგარიშსწორება ერთი "მისოს" დაწესებულებებს შორის კლასი 29 ძირითადი საშუალებები და არამატერიალური აქტივები 290 ძირითადი საშუალებები 2901 მიწა 2902 შენობა-ნაგებობები 2903 კომპიუტერული ტექნიკა და საკომუნიკაციო მოწყობილობები 2904 სატრანსპორტო საშუალებები 2905 ავეჯი და მოწყობილობები 2906 დანარჩენი ძირითადი საშუალებანი 291 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდების დანახარჯები 2911 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდების დანახარჯები 2912 კაპიტალური დანახარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 292 ოპერაციული ლიზინგი 2921 მიწა 2922 შენობა-ნაგებობები 2923 კომპიუტერები და საკომუნიკაციო მოწყობილობები 2924 სატრანსპორტო საშუალებები 2925 ავეჯი და მოწყობილობები 2926 დანარჩენი ძირითადი საშუალებები 296 არამატერიალური აქტივები 2961 არამატერიალური აქტივები ვალდებულებები კლასი 35 ბანკებიდან აღებული სესხები 355  ბანკების სესხები ეროვნული ვალუტით 3552 რეზიდენტი კომერციული ბანკების სესხები 3559 ოვერდრაფტები მიმდინარე ანგარიშებზე 356  ბანკების სესხები უცხოური ვალუტით 3562 არარეზიდენტი კომერციული ბანკების სესხები 3563 რეზიდენტი კომერციული ბანკების სესხები 3569 ოვერდრაფტები მიმდინარე ანგარიშებზე კლასი 36 ნასესხები ფულადი სახსრები 360  ნასესხები ფულადი სახსრები ეროვნული ვალუტით 3601 ფიზიკური პირებიდან ნასესხები ფულადი სახრები 3602 იურიდიული პირებიდან ნასესხები ფულადი სახრები 361 ნასესხები ფულადი სახსრები უცხოური ვალუტით 3611 ფიზიკური პირებიდან ნასესხები ფულადი სასრები 3612 იურიდიული პირებიდან ნასესხები ფულადი სახრები კლასი 37 საფინანსო ორგანიზაციების სესხები 370 საფინანსო ორგანიზაციების სესხები ეროვნული ვალუტით 3701 საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციების სესხები 3703 რეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციების სესხები 371 საფინანსო ორგანიზაციების სესხები უცხოური ვალუტით 3711 საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციების სესხები 3712 არარეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციების სესხები 3713 რეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციების სესხები კლასი 38 საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდები 380 საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდები ეროვნული ვალუტით 3801 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები 3802 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 3803 საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები 381  საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდები უცხოური ვალუტით 3811 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები 3812 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 3813 საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები კლასი 40 რეზერვები მოსამსახურეთა მომავალი გასაცემლებისათვის 400  რეზერვები მოსამსახურეთა მომავალი გასაცემლებისათვის 4001 რეზერვები მოსამხურეთა მომავალი გასაცემლებისათვის 4002 საპენსიო ფონდი კლასი 41 აქტივების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი 410 აქტივების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი 4101 სესხების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი 4107 ინვესტიციების შესაძლო გაუფასურების რეზერვი 4109 დანარჩენი ოპერაციების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი კლასი 43 დანარჩენი ოპერაციები 430  დანარჩენი ოპერაციები ეროვნული ვალუტით 4303 ვალდებულებანი ფინანსური ლიზინგის მიხედვით 431  დანარჩენი ოპერაციები უცხოური ვალუტით 4313 ვალდებულებანი ფინანსური ლიზინგის მიხედვით კლასი 44 გადასახდელი პროცენტები და დივიდენდები 440 გადასახდელი პროცენტები ეროვნული ვალუტით 4404 გადასახდელი პროცენტები ბანკების სესხების მიხედვით 4405 გადასახდელი პროცენტები ფიზიკური და იურიდიული პირებიდან აღებული სესხების მიხედვით 4406 გადასახდელი პროცენტები საფინანსო ორგანიზაციების სესხების მიხედვით 4407 გადასახდელი პროცენტები საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 4409 გადასახდელი პროცენტები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 441  გადასახდელი პროცენტები უცხოური ვალუტით 4414 გადასახდელი პროცენტები ბანკების სესხების მიხედვით 4415 გადასახდელი პროცენტები ფიზიკური და იურიდიული პირებიდან აღებული სესხების მიხედვით 4416 გადასახდელი პროცენტები საფინანსო ორგანიზაციების სესხების მიხედვით 4417 გადასახდელი პროცენტები საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 4419 გადასახდელი პროცენტები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 442 გადასახდელი დივიდენდები "მისოს" საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით 4421 გადასახდელი დივიდენდები "მისოს" საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით კლასი 45 დანარჩენი ვალდებულებები 450  დანარჩენი ვალდებულებები ეროვნული ვალუტით 4501 კრედიტორები 4503 ავანსები 451 დანარჩენი ვალდებულებები უცხოური ვალუტით 4511 კრედიტორები 4513 ავანსები 455 ბიუჯეტში მიმდინარე გადასახდელები 4551 გადასახდელი მოგების გადასახადი 4552 გადასახდელი დღგ 4559 დანარჩენი გადასახდელი გადასახადები კლასი 47 გადავადებული საგადასახადო ვალდებულება 471 გადავადებული საგადასახადო ვალდებულება 4711 გადავადებული საგადასახადო ვალდებულება კლასი 48 ანგარიშსწორება ერთი "მისოს" დაწესებულებებს შორის 483 ანგარიშსწორება ერთი "მისოს" დაწესებულებებს შორის ეროვნული ვალუტით 4831 ანგარიშსწორება ერთი "მისოს" დაწესებულებებს შორის 484  ანგარიშსწორება ერთი "მისოს" დაწესებულებებს შორის უცხოური ვალუტით 4841 ანგარიშსწორება ერთი "მისოს" დაწესებულებებს შორის კლასი 49 ცვეთა და ამორტიზაცია 490  ძირითადი საშუალებების ცვეთა 4902 შენობა-ნაგებობების ცვეთა 4903 კომპიუტერული ტექნიკისა და საკომუნიკაციო მოწყობილობების ცვეთა 4904 სატრანსპორტო საშუალებების ცვეთა 4905 ავეჯისა და მოწყობილობების ცვეთა 4906 დანარჩენი ძირითადი საშუალებების ცვეთა 491 არამატერიალური აქტივების ამორტიზაცია 4911 არამატერიალური აქტივების ამორტიზაცია 492  კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაცია იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 4921 კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაცია იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით კაპიტალი კლასი 50 განაღდებული საწესდებო კაპიტალი 500 განაღდებული საწესდებო კაპიტალი 5002 ჩვეულებრივი აქციები 5003 კონტრანგარიში–"მისოს" მიერ გამოსყიდული საკუთარი ჩვეულებრივი აქციები 5004 პრივილეგიური აქციები 5005 კონტრანგარიში–"მისოს" მიერ გამოსყიდული საკუთარი პრივილეგიური აქციები 5006 "მისოს" განაღდებული საწესდებო კაპიტალი* 5007 კონტრანგარიში – "მისოს" მიერ გამოსყიდული წილი* კლასი 51 საემისიო კაპიტალი 510 საემისიო კაპიტალი 5102 ჩვეულებრივ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები 5104 პრივილეგიურ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები კლასი 52 მიღებული გრანტები და შემოწირულობები 520 მიღებული გრანტები და შემოწირულობები ეროვნული ვალუტით 5201 მიღებული გრანტები და შემოწირულობები 521 მიღებული გრანტები და შემოწირულობები უცხოური ვალუტით 5211 მიღებული გრანტები და შემოწირულობები კლასი 53 საერთო რეზერვი 530 საერთო რეზერვი 5301 საერთო რეზერვი კლასი 54 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება (დაუფარავი ზარალი) 540 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება (დაუფარავი ზარალი) 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება (დაუფარავი ზარალი) კლასი 55 საანგარიშგებო წლის მოგება (ზარალი) 550 საანგარიშგებო წლის მოგება (ზარალი) 5501 საანგარიშგებო წლის მოგება (ზარალი) კლასი 59 აქტივების გადაფასების რეზერვები 590 აქტივების გადაფასების რეზერვები 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი 5902 სავალუტო სახსრების გადაფასების რეზერვი 5904 ძირითადი საშუალებების გადაფასების რეზერვი 5909 დანარჩენი აქტივების გადაფასების რეზერვი შემოსავლები კლასი 60 შემოსავლები სახელმწიფო სექტორიდან 606 პროცენტული შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 6061 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 6062 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 607 პროცენტული შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით უცხოური ვალუტით 6071 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 6072 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით კლასი 62 შემოსავლები საბანკო და საფინანსო სექტორიდან 620  პროცენტული შემოსავლები ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 6202 პროცენტული შემოსავლები რეზიდენტ ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით 621  პროცენტული შემოსავლები ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით უცხოური ვალუტით 6211 პროცენტული შემოსავლები არარეზიდენტ ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით 6212 პროცენტული შემოსავლები რეზიდენტ ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით კლასი 63 შემოსავლები კომერციული სექტორიდან 630  პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 6301 პროცენტული შემოსავლები ფიზიკური პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით 6302 პროცენტული შემოსავლები იურიდიული პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით 631  პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით უცხოური ვალუტით 6311 პროცენტული შემოსავლები ფიზიკური პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით 6312 პროცენტული შემოსავლები იურიდიული პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით 635 პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 6351 პროცენტული შემოსავლები ფიზიკური პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით 6352 პროცენტული შემოსავლები იურიდიული პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით 636  პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით უცხოური ვალუტით 6361 პროცენტული შემოსავლები ფიზიკური პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით 6362 პროცენტული შემოსავლები იურიდიული პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით 637 პროცენტული შემოსავლები კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 6371 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 6372 პროცენტული შემოსავლები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 638 პროცენტული შემოსავლები კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით უცხოური ვალუტით 6381 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 6382 პროცენტული შემოსავლები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით კლასი 64 საკომისიოები და შემოსავლები გაწეული მომსახურების მიხედვით 640 საკომისიოები და შემოსავლები გაწეული მომსახურების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 6401 საკომისიოები უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის მიხედვით 6402 საკომისიოები სალაროს ოპერაციებიდან 6405 საკომისიოები და შემოსავლები გაწეული საკომუნიკაციო მომსახურებიდან 6406 შემოსავლები საკონსულტაციო და საექსპერტო მომსახურებიდან 6409 საკომისიოები და შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 641  საკომისიოები და შემოსავლები გაწეული მომსახურების მიხედვით უცხოური ვალუტით 6411 საკომისიოები უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის მიხედვით 6412 საკომისიოები სალაროს ოპერაციებიდან 6415 საკომისიოები და შემოსავლები გაწეული საკომუნიკაციო მომსახურებიდან 6416 შემოსავლები საკონსულტაციო და საექსპერტო მომსახურებიდან 6419 საკომისიოები და შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით კლასი 65 დივიდენდები 650 დივიდენდები საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 6501 დივიდენდები ინვესტიციების მიხედვით 651 დივიდენდები საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით უცხოური ვალუტით 6511 დივიდენდები ინვესტიციების მიხედვით კლასი 66 შემოსავლები სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან 662 შემოსავლები სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან 6621 შემოსავლები სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან კლასი 69 შემოსავლები საინვესტიციო ოპერაციებიდან 690  შემოსავლები საინვესტიციო ოპერაციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 6902 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 6903 შემოსავლები კორპორაციულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 691 შემოსავლები საინვესტიციო ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით 6912 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 6913 შემოსავლები კორპორაციულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით კლასი 70 შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებიდან 703  შემოსავლები დანარჩენი ფინანსური ოპერაციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 7032 შემოსავლები ფაქტორინგული ოპერაციებიდან 7033 შემოსავლები ოპერაციული ლიზინგიდან 7034 შემოსავლები ფინანსური ლიზინგიდან 7039 შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებიდან 704  შემოსავლები დანარჩენი ფინანსური ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით 7042 შემოსავლები ფაქტორინგული ოპერაციებიდან 7043 შემოსავლები ოპერაციული ლიზინგიდან 7044 შემოსავლები ფინანსური ლიზინგიდან 7049 შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებიდან 706  შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 7061 შემოსავლები ძირითადი საშუალებების გასვლიდან და გადაფასებიდან 7062 შემოსავლები სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის გასვლიდან და გადაფასებიდან 7063 შემოსავლები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან 7064 სალაროს ზედმეტობა 7065 მიღებული ჯარიმები და საურავები 7066 შემოსავლები „მისოს “ მიერ უსასყიდლოდ მიღებული ფულადი და ძირითადი საშუალებებიდან, მატერიალური და არამატერიალური აქტივებიდან 7067 შემოსავლები გასული წლების ოპერაციებიდან 7069 შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებიდან 707  შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით 7071 შემოსავლები ძირითადი საშუალებების გასვლიდან 7072 შემოსავლები სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის გასვლიდან 7073 შემოსავლები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან 7074 სალაროს ზედმეტობა 7075 მიღებული ჯარიმები და საურავები 7076 შემოსავლები „მისოს “ მიერ უსასყიდლოდ მიღებული ფულადი და ძირითადი საშუალებებიდან, მატერიალური და არამატერიალური აქტივებიდან 7077 შემოსავლები გასული წლების ოპერაციებიდან 7079 შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებიდან კლასი 76 გაუთვალისწინებელი შემოსავალი 760 გაუთვალისწინებელი შემოსავლები 7601 გაუთვალისწინებელი შემოსავლები ხარჯები კლასი 81 ხარჯები საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 810  პროცენტული ხარჯები საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 8101 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 8102 პროცენტული ხარჯები საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 811  პროცენტული ხარჯები საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით უცხოური ვალუტით 8111 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 8112 პროცენტული ხარჯები საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 812 სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია ეროვნული ვალუტით 8121 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 8122 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 813 სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია უცხოური ვალუტით 8131 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 8132 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია კლასი 82 საბანკო-საფინანსო სექტორის ხარჯები 820 პროცენტული ხარჯები ბანკებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 8206 პროცენტული ხარჯები რეზიდენტი ბანკებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 8209 პროცენტული ხარჯები მიმდინარე ანგარიშებზე ოვერდრაფტების მიხედვით 821  პროცენტული ხარჯები ბანკებიდან მიღებული სესხების მიხედვით უცხოური ვალუტით 8215 პროცენტული ხარჯები არარეზიდენტი ბანკებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 8216 პროცენტული ხარჯები რეზიდენტი ბანკებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 8219 პროცენტული ხარჯები მიმდინარე ანგარიშებზე ოვერდრაფტების მიხედვით 822 პროცენტული ხარჯები საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 8222 პროცენტული ხარჯები საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 8224 პროცენტული ხარჯები რეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 823 პროცენტული ხარჯები საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით უცხოური ვალუტით 8232 პროცენტული ხარჯები საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 8233 პროცენტული ხარჯები არარეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 8234 პროცენტული ხარჯები რეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით კლასი 83 კომერციული სექტორის ხარჯები 830  პროცენტული ხარჯები ფიზიკური და იურიდიული პირებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 8301 პროცენტული ხარჯები ფიზიკური პირებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 8302 პროცენტული ხარჯები იურიდიული პირებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 831  პროცენტული ხარჯები ფიზიკური და იურიდიული პირებიდან მიღებული სესხების მიხედვით უცხოური ვალუტით 8311 პროცენტული ხარჯები ფიზიკური პირებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 8312 პროცენტული ხარჯები იურიდიული პირებიდან მიღებული სესხების მიხედვით კლასი 84 გადახდილი საკომისიოები გაწეული მომსახურების მიხედვით 840  საკომისიოები და ხარჯები გაწეული მომსახურების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 8401 საკომისიოები უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის მიხედვით 8402 საკომისიოები სალაროს ოპერაციებიდან 8403 ფულის ინკასაციისა და ტრანსპორტირების ხარჯები 8404 მიმდინარე ანგარიშების გახსნისა და წარმოების საკომისიოები და ხარჯები 8405 საკომუნიკაციო მომსახურებისა და გამოთვლითი ცენტრების მიერ მომსახურების საკომისიოები და ხარჯები 8406 საკონსულტაციო და საექსპერტო მომსახურების ხარჯები 8408 აუდიტორული მომსახურების ხარჯები 8409 დანარჩენი საკომისიოები და ხარჯები 841  საკომისიოები და ხარჯები გაწეული მომსახურების მიხედვით უცხოური ვალუტით 8411 საკომისიოები უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის მიხედვით 8412 საკომისიოები სალაროს ოპერაციებიდან 8413 ფულის ინკასაციისა და ტრანსპორტირების ხარჯები 8414 მიმდინარე ანგარიშების გახსნისა და წარმოების საკომისიოები და ხარჯები 8415 საკომუნიკაციო მომსახურებისა და გამოთვლითი ცენტრების მიერ მომსახურების საკომისიოები და ხარჯები 8416 საკონსულტაციო და საექსპერტო მომსახურების ხარჯები 8418 აუდიტორული მომსახურების ხარჯები 8419 დანარჩენი საკომისიოები და ხარჯები კლასი 85 ზარალი აქტივების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით 850 ზარალი აქტივების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით 8501 ზარალი სესხების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით 8509 ზარალი დანარჩენი აქტივების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით კლასი 86 ზარალი უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 860 ზარალი უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 8604 ზარალი უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 862 ზარალი სავალუტო სახსრების გადაფასების მიხედვით 8621 ზარალი სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან კლასი 89 ზარალი საინვესტიციო ოპერაციებისაგან 890 ზარალი საინვესტიციო ოპერაციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 8901 ზარალი აქციებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 8902 ზარალი სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 8903 ზარალი კორპორაციულ ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 891 ზარალი საინვესტიციო ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით 8911 ზარალი აქციებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 8912 ზარალი სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 8913 ზარალი კორპორაციულ ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით კლასი 90 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 903 ხარჯები დანარჩენი ფინანსური ოპერაციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 9032 ხარჯები ფაქტორინგული ოპერაციების მიხედვით 9033 ხარჯები ოპერაციული ლიზინგის მიხედვით 9034 ხარჯები ფინანსური ლიზინგის მიხედვით 9039 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 904 ხარჯები დანარჩენი ფინანსური ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით 9042 ხარჯები ფაქტორინგული ოპერაციების მიხედვით 9043 ხარჯები ოპერაციული ლიზინგის მიხედვით 9044 ხარჯები ფინანსური ლიზინგის მიხედვით 9049 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 906 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით 9061 ზარალი ძირითადი საშუალებების გასვლისაგან და გადაფასებისაგან 9062 ზარალი სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის გასვლისაგან და გადაფასებისაგან 9063 ზარალი ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლისაგან და გადაფასებისაგან 9064 დანაკლისი სალაროში 9065 გადახდილი ჯარიმები და საურავები 9066 სასამართლოს ხარჯები 9067 ხარჯები გასული წლების ოპერაციების მიხედვით 9069 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 907 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით 9071 ზარალი ძირითად საშუალებათა გასვლისაგან 9072 ზარალი სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის გასვლისაგან 9073 ზარალი ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლისაგან 9074 დანაკლისი სალაროში 9075 გადახდილი ჯარიმები და საურავები 9076 სასამართლოს ხარჯები 9077 ხარჯები გასული წლების ოპერაციების მიხედვით 9079 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 908 ზარალი იჯარით აღებული ობიექტებისათვის არაამორტიზებულ კაპიტალურ დაბანდებათა მიხედვით 9081 ზარალი იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით კლასი 92 "მისოს" პერსონალისა და განვითარების ხარჯები 920  პერსონალის ხარჯები 9201  თანამშრომელთა ხელფასის ხარჯები 9202 დროებით მუშაკთა შრომის ანაზღაურების ხარჯები 9203 ხელფასის მიხედვით სავალდებულო გადასახდელთა ხარჯები 9204 ხელმძღვანელობის პრემირების ხარჯები 9205 თანამშრომელთა პრემირების ხარჯები ( ხელმძღვანელობის გარდა) 9206 სოციალური გასაცემლების ხარჯები (მატერიალური დახმარება) 9207 პრემიებისა და სოციალური გასაცემლების მიხედვით სავალდებულო გადასახდელთა ხარჯები 9208 შვებულებებისა და საავადმყოფო ფურცლების ხარჯები 9209 საპენსიო ხარჯები 923 "მისოს" განვითარების ხარჯები ეროვნული ვალუტით 9231 რეკლამის ხარჯები 9232 წარმომადგენლობითი ხარჯები 9233 მივლინების ხარჯები 9234 ახალ თანამშრომელთა მიღების ხარჯები 9235 თანამშრომელთა მომზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხარჯები 9236 თანამშრომელთა სპეცტანსაცმლის ხარჯები 924 "მისოს" განვითარების ხარჯები უცხოური ვალუტით 9241 რეკლამის ხარჯები 9242 წარმომადგენლობითი ხარჯები 9243 მივლინების ხარჯები 9245 თანამშრომელთა მომზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხარჯები კლასი 93 ცვეთისა და ამორტიზაციის ხარჯები 930  ძირითადი საშუალებების ცვეთის ხარჯები 9302 შენობა-ნაგებობების ცვეთის ხარჯები 9303 კომპიუტერული ტექნიკისა და საკომუნიკაციო მოწყობილობების ცვეთის ხარჯები 9304 სატრანსპორტო საშუალებების ცვეთის ხარჯები 9305 ავეჯისა და მოწყობილობების ცვეთის ხარჯები 9306 დანარჩენი ძირითადი საშუალებების ცვეთის ხარჯი 931  არამატერიალური აქტივების ამორტიზაციის ხარჯები 9311  არამატერიალური აქტივების ამორტიზაციის ხარჯები 932  კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაციის ხარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 9321 კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაციის ხარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით კლასი 94 ძირითადი საშუალებების მიმდინარე შეკეთების, მასალების და ინვენტარის შეძენისა და ექსპლუატაციის ხარჯები 940  ძირითადი საშუალებების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები 9402 შენობა-ნაგებობების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები 9403 კომპიუტერული ტექნიკისა და საკომუნიკაციო მოწყობილობების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები 9404 სატრანსპორტო საშუალებების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები 9405 ავეჯისა და მოწყობილობების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები 9406 დანარჩენი ძირითადი საშუალებების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები 9409 იჯარით აღებული ძირითადი საშუალებების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები 943  სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის შეძენის ხარჯები 9431 სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის შეძენის ხარჯები 9433 ბლანკების შეძენისა და დამზადების ხარჯები 9434 ფულის შეფუთვის ხარჯები 9461 კომუნალური მომსახურების ხარჯები 9463 ქონების დაზღვევის ხარჯები 9464 ჟურნალ-გაზეთებსა და პერიოდულ გამოცემებზე გაწეული ხარჯები 9465 შენობებისა და ფასეულობის დაცვის ხარჯები 9466 საფოსტო-სატელეგრაფო ხარჯები 9467 საკანცელარიო ხარჯები 9468 ტრანსპორტის შენახვის ხარჯი (მიმდინარე შეკეთების ხარჯის გარდა) 9469 დანარჩენი საექსპლუატაციო ხარჯები 947 ხარჯები ბიუჯეტში გადასახადების მიხედვით 9471 ხარჯები ბიუჯეტში გადასახადების მიხედვით (მოგების გადასახადის გარდა) კლასი 95 ხარჯები მიმდინარე წლის მოგების გადასახადის მიხედვით 950 მოგების მიმდინარე გადასახადი 9501 მოგების მიმდინარე გადასახადი კლასი 96 გაუთვალისწინებელი ხარჯები 960 გაუთვალისწინებელი ხარჯები 9601 გაუთვალისწინებელი ხარჯები ბალანსგარეშე ანგარიშები კლასი 02 პირობითი ვალდებულებები 020 პირობითი ვალდებულებები 0201 აქცეპტები და ინდოსამენტები 0203 მიღებული გარანტიები 0204 გირავნობის უზრუნველყოფის სახით მიცემული აქტივები 0205 გირავნობის უზრუნველყოფის სახით მიღებული აქტივები 0206 სხვა პირობითი ვალდებულებები კლასი03 ფორმალური ვალდებულებები 030 ფორმალური ვალდებულებები 0301 აღებული ფინანსური ვალდებულებები 0302 მესამე მხარის მიერ მიღებული ფინანსური ვალდებულებები 0303 მისაღებად მოსალოდნელი ფასიანი ქაღალდები 0304 გასაყიდად განკუთვნილი ფასიანი ქაღალდები 0305 ნაღდ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციები 0306 ფორვარდული სავალუტო ოპერაციები 0307 დანარჩენი ვალდებულებები კლასი 04 ბალანსგარეშე ანგარიშგების სავალუტო პოზიცია 040 ბალანსგარეშე ანგარიშგების სავალუტო პოზიცია 0401 ბალანსგარეშე ანგარიშგების სავალუტო პოზიციის პარალელური ღირებულება 0402 ბალანსგარეშე ანგარიშგების სავალუტო პოზიცია კლასი 05 სხვა ვალდებულებები 050 სხვა ვალდებულებები 0501 ტრასატის ვალდებულება მისოს მიმართ 0502 კლიენტის ვალდებულება 0506 მესამე მხარის კლიენტის ვალდებულება მისოს მიმართ კლასი 09 მემორანდუმის ანგარიშები 091 ზარალში ჩამოწერილი ვალები 0911 სესხებზე მიუღებელი პროცენტები 0912 ზარალში ჩამოწერილი ვალები 092 სხვა ფასეულობა და დოკუმენტები 0922 მცირეფასიანი ინვენტარი 0923 მკაცრი აღრიცხვის ბლანკები პირველი განყოფილება: აქტივები კლასი 10: სალარო-ფულადი სახსრები ანგარიშთა ჯგუფი 100: ნაღდი ფული ეროვნული ვალუტით ანგარიში 1001 სალარო აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება: მოცემული ანგარიში გამოიყენება ეროვნული ვალუტის ბანკნოტებისა და მონეტების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის შესაბამისი პრინციპები. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ნაღდი ფულის მიღება 1001 სალარო ნებისმიერი კლასის ანგარიში ნაღდი ფულის გაცემა ნებისმიერი კლასის ანგარიში 100 1 სალარო 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ჩანაწერი 1001 ანგარიშზე გაკეთდება ნაღდი ფულის შემოსავლისა და გასავლის ოპერაციების შესრულებისას, რაც, შესაბამისად, იწვევს სალაროში ნაღდი ფულის მოცულობის გადიდებას ან შემცირებას.  1001 ანგარიშის დებეტში აისახება სალაროში ნაღდი ფულის მიღება, ხოლო კრედიტში – სალაროდან ნაღდი ფულის გაცემა. 5. კომენტარები :  ნაღდი ფული რეგულარულად უნდა გადაითვალოს, რათა დავრწმუნდეთ მოცემულ ანგარიშზე ნაშთის სისწორეში.  თაღლითობის რისკის შეზღუდვის მიზნით თითოეული ოპერაციის ამსახველ საბუთში ანგარიშთა ნომრებთან, ოპერაციის დასახელებასთან, თანხებთან ერთად გარკვევით უნდა აღინიშნოს გადამხდელისა და მიმღების რეკვიზიტები. ანგარიში 100 2 სერვისცენტრი აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება ეროვნული ვალუტის ბანკნოტებისა და მონეტების აღსარიცხავად სერვისცენტრებში. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ნაღდი ფულის გაგზავნა სერვის -ცენტრში 100 3 ბანკნოტები და მონეტები გზაში 100 1 სალარო სერვისცენტრიდან ნაღდი ფულის მიღების დასტურის შემთხვევაში გატარება გამგზავნთან 100 2 სერვის ცენტრი 100 3 ბანკნოტები და მონეტები გზაში ნაღდი ფულის დაბრუნება სერვის - ცენტრიდან 100 1 სალარო 100 2 სერვის ცენტრი 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : ჩანაწერები მოცემულ ანგარიშზე კეთდება მაშინ, როდესაც „ მისო” ახორციელებს ნაღდი ფულის გადაცემას სერვისცენტრისათვის ან იქედან მის დაბრუნებას, რაც იწვევს, შესაბამისად, სერვის ცენტრში ნაღდი ფულის მოცულობის გადიდებას ან შემცირებას. მოცემული ანგარიში გამოიყენება, ძირითადად უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის ყოველდღიური ოპერაციების წარმოებისას, რომელთა ბუღალტრული აღრიცხვა აღწერილია ბალანსის განაყოფში „კლასი 26“. 5. კომენტარები : ნაღდი ფული სერვისცენტრებში რეგულარულად უნდა გადაითვალოს, რათა დავრწმუნდეთ მოცემული ანგარიშის ნაშთის სისწორეში.  თაღლითობის რისკის შეზღუდვის მიზნით თითოეული ოპერაციის ამსახველ საბუთში ანგარიშთა ნომრებთან, ოპერაციის დასახელებასთან და თანხასთან ერთად გარკვევით უნდა აღინიშნოს გადამხდელისა და მიმღების რეკვიზიტები. ანგარიში 100 3  ბანკნოტები და მონეტები გზაში აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება „ მისოს” , მისი ფილიალის ან სერვის ცენტრებში გაგზავნილი ეროვნული ვალუტის ბანკნოტებისა და მონეტების აღსარიცხავად. გამგზავნი გაგზავნილ ბანკნოტებს და მონეტებს ასახავს 100 3 ანგარიშზე მიმღებიდან („ მისოდან” , ფილიალებიდან, სერვისცენტრებიდან) ნაღდი ფულის რეალურად მისვლის დამადასტურებელი საბუთის (ავიზო, შეტყობინება) მიღებამდე. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ნაღდი ფულის გაგზავნა „ მისო ში“, „ მისოს” ფილიალებსა ან სერვისცენტრებში (გატარება გამგზავნთან) 100 3 ბანკნოტები და მონეტები გზაში 100 1 სალარო “მისო ს“, „ მისო ს“ ფილიალების ან სერვისცენტრიდან ნაღდი ფულის მიღების დასტურის შემთხვევაში (გატარება გამგზავნთან) 1703 მიმდინარე ანგარიშები რეზიდენტ კომერციულ ბანკებში 2831 ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს” დაწესებულებებს შორის 100 2 სერვისცენტრი 4831 ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს” დაწესებულებებს შორის 100 3 ბანკნოტები და მონეტები გზაში ფულადი სახსრების მიღება “მისოს” , „ მისოს” ფილიალის მიერ (გატარება მიმღებთან) 100 1 სალარო 1703 მიმდინარე ანგარიშები რეზიდენტ კომერციულ ბანკებში 4831 ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს” დაწესებულებებს შორის 2831 ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს” დაწესებულებებს შორის 100 2 სერვის ცენტრი 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  გატარებები ნაღდი ფულის ფილიალებისათვის გაგზავნის შემთხვევაში, ხორციელდება ფილიალთაშორისი ანგარიშსწორების ანგარიშებთან კორესპონდენციაში. კრებსითი საფინანსო ანგარიშგების მომზადებისას ანგარიშსწორებისა და ფილიალთაშორისი ანგარიშები მათი შედარების შემდეგ დასალდოვდება.  სერვის ცენტრების შევსება, როგორც წესი, გაფორმდება გატარებით დებეტი – 100 3 ანგარიში, კრედიტი – 100 1 ანგარიში. ნაღდი ფულის მიღების შესახებ სერვის ცენტრიდან დასტურის მიღების შემდეგ „ მისო” მოახდენს გატარებას დებეტი – ანგარიში 100 2 და კრედიტი – 100 3 ანგარიში 5. კომენტარები: „მისო” ანალიზურ აღრიცხვაში ჩანაწერებს ანგარიშების მიხედვით გააკეთებს, თავისი ფილიალების ან სერვისცენტრების მიხედვით (სად გაიგზავნა ან საიდან შემოვიდა ფულადი სახსრები).  მოცემული ანგარიში გაანალიზდება სისტემატურად იმ მიზნით, რომ შემოწმდეს მიიღეს თუ არა კონტრაგენტებმა (ადრესატებმა) ყველა გაგზავნილი თანხა. ანგარიშთა ჯგუფი 101: ნაღდი ფული უცხოური ვალუტით ანგარიში 101 1 სალარო ანგარიში 101 2 სერვის ცენტრი ანგარიში 101 3 ბანკნოტები და მონეტები გზაში  101 1-101 3 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშების დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 100 1-100 3 ანგარიშისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. კ ლასი 11: ოქრო ანგარიშთა ჯგუფი 110: ოქრო ანგარიში 1101 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება „მისოს” კუთვნილი ან ნასესხები საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქროს აღსარიცხავად. საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქროს კლასიფიკაციისა და აღრიცხვის წესებს შეიმუშავებს და განსაზღვრავს საქართველოს ეროვნული ბანკი, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის რეკომენდაციების საფუძველზე. მოცემული ანგარიში არ გამოიყენება გირაოდ მიღებული ოქროს აღსარიცხავად (ამგვარი ოპერაციები აისახება ოქროს ფიზიკურ ერთეულთა აღრიცხვის ცალკეულ ბუღალტრულ დავთრებში).  ოქროს საიუველირო ნაკეთობები და ოქროს მონეტები, რომლებიც არ არის კანონიერი საგადახდო საშუალება, აღირიცხება 2521 ანგარიშზე. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  შეფასება საბაზრო ღირებულებით: საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო გადაფასდება სისტემატურად ლონდონის ბირჟაზე გამოყენებული კოტირების საფუძველზე, სადაც ნიხრები მოცემულია აშშ დოლარით ან ინგლისური გირვანქა სტერლინგით.  წინდახედულობის პრინციპები: იმ შემთხვევაში, თუ ოქროს საბაზრო ღირებულება იცვლება მის ისტორიულ ფასთან, ე.ი. ბალანსში ასახულ ფასთან შედარებით, საჭიროა მათი საბალანსო ღირებულების გადაფასება და შედეგის მიკუთვნება მოგება-ზარალის ანგარიშისათვის.  ოპერაციების ასახვის პრინციპები: გატარებები მოცემულ ანგარიშზე გაკეთდება გარიგების დადების დღეს (ე.ი. იმ დღეს, როცა გარიგების პირობების შესაბამისად „ მისო” ხდება მესაკუთრე ან მსესხებელი), მიუხედავად გადახდის ვადისა. იმ შემთხვევაში, თუ ღირებულების გადახდა წარმოებს სხვა ვალუტით და არა ამერიკული დოლარით ან ინგლისური გირვანქა სტერლინგით, შესაფასებლად გამოიყენება კროს-კურსები ქართული ლარის მიმართ.  დარიცხვათა პრინციპი: ანგარიშზე ასახული ფასეულობა უნდა გადაფასდეს საბაზრო კურსის მიხედვით. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ოქროს შესყიდვა ან სესხება 1101 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო  ფულადი სახსრების ანგარიშები ოქროს ღირებულების გაზრდა გადაფასების შედეგად 1101 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი ოქროს ღირებულების შემცირება, როდესაც შემცირება ადრე გაზრდილ ღირებულებაზე მეტია  5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი 9063 ზარალი ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან 1101 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო ოქროს ღირებულების გაზრდა, როდესაც მისი ოდენობა ადრე შემცირებულ ოდენობაზე მეტია 1101 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი 7063 შემოსავლები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწა-რმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან ოქროს გაყიდვა - მოგება ფულადი სახსრების ანგარიშები 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი 1101 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო 7063 შემოსავლები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებების და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან ოქროს გაყიდვა - ზარალი ფულადი სახსრების ანგარიშები 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი 9063 ზარალი ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებების და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან 1101 საერთაშორისო სტანდარტის შესაბამისი ოქრო 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ოქროს წინასწარი განაღდებისას გამოიყენება 2503 „ავანსების”, ხოლო შემდგომი განაღდების შემთხვევაში 4501 „კრედიტორების” ანგარიშები. ოქროსთან დაკავშირებული ოპერაციების აღრიცხვისას, რომელთა განაღდება უცხოური ვალუტით ხორციელდება, გამოიყენება სავალუტო პოზიციის ანგარიშები. 5. კომენტარები :  იმისათვის, რომ დავრწმუნდეთ 1101 ანგარიშზე რიცხული თანხების სისწორეში, უნდა ჩატარდეს ოქროს რეგულარული მატერიალური შემოწმებები (ინვენტარიზაცია). ასეთი შემოწმებები სავალდებულოა სისტემატურად ჩატარდეს თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს.  ანგარიში 1102 საერთაშორისო სტანდარტების შეუსაბამო ოქრო აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოყენება იმ ოქროს აღსარიცხავად, რომელიც ითვლება საერთაშორისო სტანდარტების შეუსაბამოდ და რომელიც „ მისოს” კუთვნილებაა ან ნასესხებია მის მიერ. საერთაშორისო სტანდარტების შეუსაბამო ოქროს კლასიფიკაციის წესებს შეიმუშავებს და განსაზღვრავს საქართველოს ეროვნული ბანკი საერთაშორისო სავალუტო ფონდის რეკომენდაციების საფუძველზე. მოცემული ანგარიში არ გამოიყენება გირაოდ მიღებული ოქროს აღსარიცხავად (ამგვარი ოპერაციები აისახება ოქროს ფიზიკურ ერთეულთა აღრიცხვის ცალკეულ ბუღალტრულ დავთრებში).  ოქროს საიუველირო ნაკეთობანი და ოქროს მონეტები, რომლებიც არ არის კანონიერი საგადახდო საშუალება, აღირიცხება 2521 ანგარიშზე. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  წინდახედულობის პრინციპები: იმ შემთხვევაში, თუ ოქროს საბაზრო ღირებულება მცირდება მის ისტორიულ ფასთან, ე.ი. ბალანსში ასახულ ფასთან შედარებით, საჭიროა ოქროს საბალანსო ღირებულების გადაფასება. ოპერაციების ასახავის პრინციპები: გატარებები მოცემულ ანგარიშზე გაკეთდება გარიგების დადების დღეს (ე.ი. იმ დღეს, როცა გარიგების პირობების შესაბამისად „ მისო” ხდება მესაკუთრე ან მსესხებელი), მიუხედავად გადახდის ვადისა. იმ შემთხვევაში, თუ ღირებულების გადახდა წარმოებს სხვა ვალუტით და არა ამერიკული დოლარით ან ინგლისური გირვანქა სტერლინგით, ოქროს შესაფასებლად გამოიყენება კროს-კურსები ქართული ლარის მიმართ. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ოქროს შესყიდვა ან სესხება 1102 საერთაშორისო სტანდარტების შეუსაბამო ოქრო ფულადი სახსრების ანგარიშები ოქროს ღირებულების გაზრდა გადაფასების შედეგად 1102 საერთაშორისო სტანდარტის შეუსაბამო ოქრო 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი ოქროს ღირებულების შემცირება, როდესაც შემცირება ადრე გაზრდილ ღირებულებაზე მეტია 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი 9063 ზარალი ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან 1102 საერთაშორისო სტანდარტის შეუსაბამო ოქრო ოქროს ღირებულების გაზრდა, როდესაც მისი ოდენობა ადრე შემცირების ოდენობაზე მეტია 1102 საერთაშორისო სტანდარტის შეუსაბამო ოქრო 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი 7063 შემოსავლები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან ოქროს გაყიდვა - მოგება ფულადი სახსრების ანგარიშები 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი 1102 საერთაშორისო სტანდარტის შეუსაბამო ოქრო 7063 შემოსავლები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებისაგან ოქროს გაყიდვა - ზარალი ფულადი სახსრების ანგარიშები 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვები 9063 ზარალი ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან 1102 საერთაშორისო სტანდარტის შეუსაბამო ოქრო 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ოქროს წინასწარი განაღდებისას გამოიყენება ანგარიში 2503 „ავანსები”, ხოლო შემდგომი განაღდების შემთხვევაში 4501 „კრედიტორები”-ს ანგარიშები. ოქროსთან დაკავშირებული ოპერაციების აღრიცხვისას, რომელთა განაღდება უცხოური ვალუტით ხდება, გამოყენებულ უნდა იქნეს სავალუტო პოზიციის ანგარიშები. 5. კომენტარები :  იმისათვის, რომ დავრწმუნდეთ 1102 ანგარიშზე რიცხული თანხების სისწორეში, უნდა ჩატარდეს ოქროს რეგულარული მატერიალური შემოწმებები (ინვენტარიზაცია). ასეთი შემოწმებები სავალდებულოა სისტემატურად ჩატარდეს თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს. კლასი 14: სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები ანგარიშთა ჯგუფი 140: სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 1401 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები აქტივის ანგარიში ანგარიში 1402 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი პასივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  1401-1402 ანგარიშები გამოიყენება საინვესტიციო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების აღსარიცხავად, რომელთა ემიტენტად შეიძლება გამოდიოდეს ფინანსთა სამინისტროს ხაზინა იმ პირობით, რომ ამ ფასიან ქაღალდებს აქვთ ეროვნული ბანკის მიერ რეფინანსირების უფლება და რომელთა ფლობას „ მისო” აპირებს ფასიანი ქაღალდის დაფარვის ვადამდე. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ერთი პერიოდიდან მეორემდე უნდა გამოიყენებოდეს ფასიანი ქაღალდების წმინდა საბალანსო ღირებულების შეფასების ერთი და იგივე მეთოდები.  წინდახედულობის პრინციპი: ფასიანი ქაღალდების ღირებულების გადაფასება უნდა მოხდეს თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს.  დარიცხვის პრინციპი: ფასიანი ქაღალდების წმინდა ღირებულება გადაფასდება დისკონტის ცვლილების გათვალისწინებით, რომელიც განისაზღვრება თითოეული მიმდინარე მომენტისათვის ქვემოთ მოცემული ფორმულის მიხედვით.  ოპერაციების მათი გატარების დღეს ასახვის პრინციპი: ანგარიშებით გატარებები უნდა განხორციელდეს გარიგების დადების თარიღისათვის იმის მიუხედავად, თუ როდის მიიღეს/მიაწოდეს ფასიანი ქაღალდები ან გადარიცხეს/ ჩარიცხეს ფულადი სახსრები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების ყიდვა 1401 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები (ნომინალური ღირებულებით) ფულადი სახსრების ანგარიშები 1402 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი დისკონტის ამორტიზაცია 1402 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 6061 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი ფასიანი ქაღალდების დაფარვა ფულადი სახსრების ანგარიშები 1401 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა დაფარვის ვადის დადგომამდე (მოგება) ფულადი სახსრების ანგარიშები 1402 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 1401 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები 6902 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა დაფარვის ვადის დადგომამდე (ზარალი) ფულადი სახსრების ანგარიშები 1402 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 1401 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  ა) ნაყიდი დისკონტური ფასიანი ქაღალდების შეფასება აღსარიცხ ავად:  „ მისომ” ნაყიდი ქაღალდები უნდა აღრიცხოს 1401 ანგარიშზე ნომინალური ღირებულებით. იმავდროულად უნდა დააკრედიტოს 1402 კონტრანგარიში დისკონტური პროცენტის ღირებულებით, რომელიც განისაზღვრება გამომდინარე ქაღალდის განაღდების ვადიდან;  დისკონტის თანხა განისაზღვრება როგორც სხვაობა ნომინალურ ღირებულებისა და ყიდვის ფასს შორის;  ბ) შემოსავლის აღრიცხვა დისკონტით:  თითოეული საანგარიშგებო პერიოდისათვის მოგებისა და ზარალის ანგარიშზე „ მისოს” ბალანსში შემოსავალი უნდა აისახოს დისკონტით იმის მიუხედავადაც კი, რომ ეს პროცენტი არ იქნება გადახდილი ფასიანი ქაღალდების დაფარვის თარიღამდე. შემოსავლის გაანგარიშება დისკონტური პროცენტებით განისაზღვრება შემდეგი ფორმულით:  მიმდინარე ღირებულება = ნომინალური ღირებულება/1 + (პროცენტული წლიური განაკვეთი/ 365)* თამასუქის დაფარვის ვადის დადგომამდე დღეთა რაოდენობაზე)  მიმდინარე ღირებულებას მინუს წინა პერიოდის მიმდინარე ღირებულება ტოლია ბალანსში მოგებისა და ზარალის ანგარიშზე აღსარიცხი დისკონტური პროცენტებისა;  გ) ქაღალდების დაფარვა:  დაფარვის თარიღისათვის „ მისოს” გადაუხდიან ფასიანი ქაღალდის ნომინალური ღირებულების ტოლ თანხას. გადახდის ფასში შევა შესყიდვის ფასი ემიტენტისაგან ქაღალდის ყიდვის დროს და მისაღები დისკონტური პროცენტების თანხა. 5. კომენტარები:  „ მისომ” ზუსტად უნდა განსაზღვროს პროცედურები, რომლებიც შეეხება უფლებამოსილებებს, (ანგარიშების შედარებისა და პროცენტული შემოსავლების ჩათვლით).  ფინანსური ანგარიშგების დეტალიზაციის მოთხოვნების დაკმაყოფილებების მიზნით, „ მისომ” უნდა დააწესოს საინფორმაციო სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს აქტივების ანალიზის განხორციელებას კონტრაგენ ტთა ტიპების მიხედვით. ანგარიში 1403 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები აქტივის ანგარიში ანგარიში 1404 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი პასივის ანგარიში ანგარიში 1405 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება ფიქსირებული შემოსავლების მქონე საინვესტიციო სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების აღსარიცხავად, რომელთა ფლობას „ მისო” აპირებს ფასიანი ქაღალდის დაფარვის ვადამდე.  ფიქსირებული შემოსავლის მქონე ფასიანი ქაღალდები არის ის ფასიანი ქაღალდები, რომელთა მიხედვითაც პროცენტი გამოიანგარიშება ფიქსირებული პროცენტული განაკვეთით ან რომელთა მიხედვითაც პროცენტული განაკვეთი იცვლება სპეციფიკური, წინასწარ განსაზღვრული (დათქმული) ფაქტორების შესაბამისად (მაგალითად, პროცენტული განაკვეთი ლოკალურ ბანკთაშორის ბაზარზე ან საზღვარგარეთის ფინანსურ ბაზარზე). 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ერთი პერიოდიდან მეორემდე უნდა გამოიყენებოდეს ფასიანი ქაღალდების წმინდა შეფასების ერთი და იგივე მეთოდები (შემოსავლის დასარიცხად გამოყენებული ღირებულების ჩათვლით).  წინდახედულობის პრინციპი: ფასიანი ქაღალდების ღირებულების გადაფასება უნდა მოხდეს თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს . დარიცხვათა პრინციპი: შემოსავლები/ხარჯები კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის, გადახდის ვადის მიუხედავად.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ანგარიშგებით გატარებები უნდა განხორციელდეს გარიგების დადების თარიღისათვის. იმის მიუხედავად, თუ როდის მიიღეს/მიაწოდეს ფასიანი ქაღალდები ან გადარიცხეს/ ჩარიცხეს ფულადი სახსრები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების ყიდვა მიმდინარე ფასით 1403 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები (ნომინალური ღირებულებით) 2406 მისაღები პროცენტი სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების ყიდვა დისკონტით 1403 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები (ნომინალური ღირებულება) 2406 მისაღები პროცენტი სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები 1404 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი ფასიანი ქაღალდების ყიდვა პრემიით 1403 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები (ნომინალური ღირერბულება) 1405 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 2406 მისაღები პროცენტი სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები პროცენტის დარიცხვა 2406 მისაღები პროცენტი სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 6062 პროცენტული შემოსავლები სახელწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით მისაღები პროცენტის მიღება ფულადი სახსრების ანგარიშები 2406 მისაღები პროცენტი სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით დისკონტის ამორტიზაცია 1404 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 6062 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით პრემიის ამორტიზაცია 8121 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდის პრემია 1405 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია ფასიანი ქაღალდების დაფარვა ფულადი სახსრების ანგარიშები 1403 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა ვადის დადგომამდე (მოგება) ფულადი სახსრების ანგარიშები 1403 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები 2406 მისაღები პროცენტი სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 6902 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა ვადის დადგომამდე (ზარალი) ფულადი სახსრების ანგარიშები 1403 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები 2406 მისაღები პროცენტი სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  ა) ფასიანი ქაღალდების ყიდვა:  ფასიანი ქაღალდების ყიდვის ღირებულებაში შედის: - ფასიანი ქაღალდების ნომინალური ღირებულება; - პეროიდულად დარიცხული და გაანგარიშებული პროცენტი შესაბამისი პერიოდისათვის; - ყიდვასთან დაკავშირებული სხვადასხვა ხარჯები; - დისკონტი ან პრემია.  დისკონტით (პრემიით) მიღებული შემოსავალი (ხარჯი) არის ნომინალურ ღირებულებასა და გადახდილ თანხებს შორის სხვაობა, რომელიც თანდათან გადატანილ უნდა იქნეს შემოსავლებში (ხარჯებში) ფასიანი ქაღალდის ფლობის პერიოდში;  ბ) ფასიანი ქაღალდების ვადიანობა:  ვადის დადგომისას „ მისო” მიიღებს თანხას, რომელიც უდრის ფასიანი ქაღალდის საწყის ღირებულებას. ამ თანხაში შედის გამოშვების დროს არსებული შესასყიდი ფასი და შემოსავალი;  გ) კუპონური სავალო ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა:  1403 ანგარიში დაკრედიტდება ფასიანი ქაღალდების ღირებულებით. გასაყიდი ფასი დადებეტდება ფულადი სახსრების ანგარიშზე, გაყიდვის შედეგად მიღებული მოგება (ზარალი) აისახება მოგება-ზარალის ანგარიშგებაში. 5. კომენტარები:  „ მისომ” უნდა იქონიოს დასტური ფასიანი ქაღალდების შეფასების შესახებ, რომლებიც გამოყენებულია ფასიანი ქაღალდების ღირებულების ცვლილებებისას.  „ მისომ” ზუსტად უნდა განსაზღვროს პროცედურები, რომლებიც შეეხება უფლებამოსილებებს (ანგარიშების შედარების, პროცენტული შემოსავლებისა და გადაფასების ჩათვლით).  ფინანსური ანგარიშგების დეტალიზაციის მოთხოვნების დაკმაყოფილების მიზნით, „ მისომ” უნდა დააწესოს საინფორმაციო სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს აქტივების ანალიზის განხორციელებას კონტრაგენ ტთა ტიპების მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 141: სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები უცხოური ვალუტით ანგარიში 1411 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები ანგარიში 1412 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი ანგარიში 1413 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები ანგარიში 1414 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი ანგარიში 1415 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია  1411-141 5 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებები და კომენტარები ანალოგიურია 1401-140 5 ანგარიშებისა, ვალუტი ს სხვაობის გარდა. კლასი 15 : ფასიანი ქაღალდები დილინგური ოპერაციებისათვის ანგარიშთა ჯგუფი 150 : ფასიანი ქაღალდები დილინგური ოპერაციებისათვის ეროვნული ვალუტით ანგარიში 1502  სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები აქტივის ანგარიში ანგარიშის დანიშნულება :  1502 ანგარიში გამოიყენება სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდების აღსარიცხავად, რომლებსაც „ მისო” გამოიყენებს ორგანიზებულ ბაზარზე აქტიური ვაჭრობებისათვის. აღნიშნული ფასიანი ქაღალდების რეალიზაცია შესაძლებელია ნებისმიერ დროს ოფიციალურად ცნობილი ან გამოქვეყნებული ფასით, დამატებით მაღალი პროცენტების გადახდის აუცილებლობის გარეშე. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ერთი პერიოდიდან მეორემდე უნდა გამოიყენებოდეს ფასიანი ქაღალდების შეფასების ერთი და იგივე მეთოდი.  დარიცხვის პრინციპი: ფასიანი ქაღალდების წმინდა ღირებულება ექვემდებარება გადაფასებას საბაზრო ღირებულების ცვლილებათა გათვალისწინებით საანგარიშო პერიოდის ბოლოს მაინც. არარეალიზებული შემოსავლები/ზარალი უნდა აისახოს მოცემული პერიოდის მოგება/ზარალის ანგარიშში.  წინდახედულობის პრინციპი: ფასიანი ქაღალდები, როგორც ზემოთ არის აღნიშნული, ექვემდებარება გადაფასებას თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს საბაზრო ფასის შესაბამისად და ნებისმიერი არარეალიზებული მოგება ან ზარალი უნდა აისახოს მოცემული პერიოდის ანგარიშში მოგებისა და ზარალის შესახებ.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი მათი გატარების დღეს: ანგარიშგებით გატარებები უნდა განხორციელდეს გარიგების დადების თარიღისათვის. იმის მიუხედავად, თუ როდის მიიღეს/მიაწოდეს ფასიანი ქაღალდები ან გადარიცხეს/ ჩარიცხეს ფულადი სახსრები. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების ყიდვა 1502 სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები ფულადი სახსრების ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების გადაფასება საბაზრო ღირებულებით (მოგება) 1502 სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები 6902 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ფასიანი ქაღალდების გადაფასება საბაზრო ღირებულებით (ზარალი) 8902 ზარალი სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 1502 სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა (მოგება) ფულადი სახსრების ანგარიშები 1502 სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები 6902 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა (ზარალი) ფულადი სახსრების ანგარიშები  8902 ზარალი სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 1502 სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ა) ნაყიდი სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების შეფასება.  „ მისომ” ნაყიდი ქაღალდები უნდა აღრიცხოს 1502 ანგარიშზე შესყიდვის ფასით, რომლის ფასში შედის: – დარიცხული შემოსავლები ყიდვის თარიღისათვის, ე.ი. დეკლარირებული, მაგრამ ჯერ გადაუხდელი შემოსავალი, თუ ასეთი არსებობს; – ყიდვასთან დაკავშირებული სხვადასხვა ხარჯები ;  ბ) ფასიანი ქაღალდების შეფასება საბაზრო კურსით:  ფასიანი ქაღალდების თითოეული გამოშვებისათვის „ მისომ” პერიოდულად უნდა გადააფასოს ღირებულება საბაზრო ფასით (ანუ ორგანიზებულ ბაზარზე კოტირების დროს დაწესებული ღირებულება). ფასიანი ქაღალდები უნდა გადაფასდეს საბაზრო კურსით ყოველდღიურად ან, როგორც მინიმუმი, საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს.  იმ შემთხვევაში, თუ საბაზრო ღირებულება საბალანსოზე ნაკლებია, „ მისომ” აღრიცხვაში უნდა ასახოს ზარალი. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ანუ, თუ საბაზრო ღირებულება საბალანსოს აღემატება, „ მისო” ასახავს შემოსავლებს. ამ აქტივების ლიკვიდური ბუნებიდან გამომდინარე, ზემოთ აღნიშნული არარეალიზებული ზარალისა და შემოსავლების რეალიზება ბაზარზე შეიძლება დაუყოვნებლივ, მაგრამ მიუხედავად ამისა, ისინი მაინც უნდა აისახოს უშუალოდ მოგებისა და ზარალის ანგარიშზე. 5. კომენტარები : მიზანშეწონილია, „ მისომ” დილინგური ფასიანი ქაღალდების გადაფასება საბაზრო ღირებულებით განახორციელო ს ყოველდღიურად იმისათვის, რომ მოახდინო ს ეფექტიანი რეაგირება ბაზარზე ფასების ცვლილებაზე. „ მისომ” უნდა შეინახოს გადაფასებისათვის გამოყენებული ფასიანი ქაღალდების ფასებთან დაკავშირებული ყოველდღიური მასალები.  „ მისომ” ზუსტად უნდა განსაზღვროს პროცედურები, რომლებიც შეეხება უფლებამოსილებებს, დილინგური ოპერაციების ლიმიტებს და ბუღალტრული ოპერაციების განხორციელების კონტროლს (ანგარიშთა შედარების, მიღებული შემოსავლების აღრიცხვისა და გადაფასების ჩათვლით). ანგარიში 1503  კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოყენებულ უნდა იქნეს მხოლოდ საკუთარი სახსრებით შეძენილი კორპორაციული სავალო დილინგური ფასიანი ქაღალდების აღსარიცხავად, ფასიან ქაღალდებს არ ემუქრება გაყიდვის კონტრაგენტის არარსებობის რისკი, რადგან მათი რეალიზაცია შეიძლება ნებისმიერ დროს ოფიციალურად ცნობილი ან გამოქვეყნებული ფასით, დამატებით მაღალი პროცენტების გადახდის საჭიროების გარეშე. გარდა ამისა, ფასიანი ქაღალდებით ვაჭრობა დილინგური ოპერაციებისათვის ტარდება ფასიანი ქაღალდების ორგანიზებულ ბაზარზე. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ერთი პერიოდიდან მეორემდე უნდა გამოიყენებოდეს ფასიანი ქაღალდების შეფასების ერთი და იგივე მეთოდები (შემოსავლის დარიცხვისათვის გამოსაყენებული ღირებულების ჩათვლით).  დარიცხვის პრინციპი: შემოსავლები ფასიანი ქაღალდების მიხედვით აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის გადახდის ვადის მიუხედავად. არარეალიზებული მოგება (ზარალი) უნდა აისახოს მოცემული პერიოდის მოგება/ზარალის ანგარიშში.  წინდახედულობის პრინციპი: ფასიანი ქაღალდები უნდა გადაფასდეს თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს მაინც, მიმდინარე საბაზრო ფასის შესაბამისად. ნებისმიერი არარეალიზებული ზარალი უნდა აისახოს მოცემული პერიოდის ანგარიშში.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი მათი გატარების დღეს: გატარებები უნდა განხორციელდეს გარიგების დადების თარიღისათვის იმის მიუხედავად, თუ როდის მიიღეს/მიაწოდეს ფასიანი ქაღალდები ან გადარიცხეს/ ჩარიცხეს ფულადი სახსრები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების ყიდვა 1503 კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები ფულადი სახსრების ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების გადაფასება საბაზრო ღირებულების მიხედვით (მოგება) 1503 კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები 6903 შემოსავლები კორპორაციულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ფასიანი ქაღალდების გადაფასება საბაზრო ღირებულების მიხედვით (ზარალი) 8903 ზარალი კორპორაციულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 1503 კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა (მოგება) ფულადი სახსრების ანგარიშები 1503 კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები 6903 შემოსავლები კორპორაციულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ფასიანი ქაღალდის გაყიდვა (ზარალი) ფულადი სახსრების ანგარიშები 8903 ზარალი კორპორაციულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 1503 კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ა) კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდების ყიდვა:  ფასიანი ქაღალდების ყიდვის ღირებულებაში შედის: ფასიანი ქაღალდების ნომინალური ღირებულება ; დარიცხული შემოსავალი (დივიდენდი) ყიდვის თარიღისათვის, ე.ი. დეკლარირებული, მაგრამ ჯერ გადაუხდელი შემოსავალი, თუ ასეთი არსებობს; - ყიდვასთან დაკავშირებული სხვადასხვა ხარჯები;  ბუღალტრული აღრიცხვის მოცემულ მეთოდს გამოიყენებენ გამარტივების მიზნით, ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მნიშვნელოვანი მოცულობიდან გამომდინარე;  ბ) ლიკვიდური ფასიანი ქაღალდების გადაფასება საბაზრო ღირებულებით:  თითოეული გამოშვებული ფასიანი ქაღალდისათვის „ მისომ”, ბაზარზე ცვლილებათა შესაბამისად, უნდა გადააფასოს საბალანსო ღირებულება, საბაზრო ღირებულების გათვალისწინებით. ფასიანი ქაღალდები საბაზრო ღირებულებით უნდა გადაფასდეს თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს მაინც. გადაფასების შედეგად მიღებული სხვაობა უნდა აისახოს ნაზარდი შემოსავლების ანგარიშზე. იმ შემთხვევაში, თუ საბაზრო ღირებულება საბალანსოზე ნაკლებია, „ მისომ” სხვაობა უნდა ასახოს ხარჯებში. ამ აქტივების ლიკვიდური ბუნებიდან გამომდინარე, ასეთი არარეალიზებული მოგება ან ზარალი განიხილება როგორც მოგება ან ზარალი, რომელიც შეიძლება დაუყოვნებლივ ანაზღაურდეს ბაზარზე, მაგრამ იგი მაინც უნდა აისახოს უშუალოდ მოგებისა და ზარალის ანგარიშზე;  გ) სავალო ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა:  1503 ანგარიში უნდა დაკრედიტდეს გაყიდული ფასიანი ქაღალდების ღირებულებით, გაყიდვის თარიღისათვის ნაზარდი შემოსავლების და დანარჩენი რეალიზებული ხარჯების ჩათვლით. რეალიზაციის ფასი გატარდება ფულადი სახსრების ანგარიშის დებეტით. გაყიდვიდან მიღებული მოგება (ზარალი) გატარდება, შესაბამისად, შემოსავლებისა და ხარჯების ანგარიშების კრედიტით (დებეტით). 2. კომენტარები :  „ მისომ” ფასიანი ქაღალდების გადაფასება საბაზრო ღირებულებით უნდა განახორციელო ს ყოველდღიურად იმისათვის, რომ ეფექტიანი რეაგირება მოახდინო ს ბაზარზე ფასის ცვლილებებზე. მან უნდა შეინახოს გადაფასებისათვის გამოყენებული ფასიანი ქაღალდების ფასებთან დაკავშირებული ყოველდღიური მასალები.  „ მისომ” ზუსტად უნდა განსაზღვროს პროცედურები, რომლებიც ეხება უფლებამოსილებებს, დილინგური ოპერაციების ლიმიტებსა და ბუღალტრული ოპერაციების განხორციელების კონტროლს (ანგარიშთა შედარების, მიღებული შემოსავლების აღრიცხვისა და გადაფასების ჩათვლით).  ფინანსური ანგარიშგების დეტალიზაციის მოთხოვნების დაკმაყოფილების მიზნით, „ მისომ” უნდა დააწესოს საინფორმაციო სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს აქტივების ანალიზის განხორციელებას კონტრაგენტთა ტიპების მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 151: ფასიანი ქაღალდები დილინგური ოპერაციებისათვის უცხოური ვალუტით ანგარიში 1512 სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდები ანგარიში 1513 კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები  1512-1513 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებები და კომენტარები ანალოგიურია 1502-1503 ანგარიშებისა, ვალუტი ს სხვაობის გარდა. კლასი 16: კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები ანგარიშთა ჯგუფი 160: კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 1601 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები აქტივის ანგარიში ანგარიში 1602 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ -დისკონტი პასივის ანგარიში 1. ანგარიშების დანიშნულება:  ანგარიშები 1601 და 1602 გამოიყენება საინვესტიციო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების აღსარიცხავად, რომლებიც შეძენილია დისკონტით, გამოშვებულია კერძო საწარმოების დასაფინანსებლად და რომელთა ფლობას „ მისო” აპირებს ფასიანი ქაღალდის დაფარვის ვადამდე. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ერთი პერიოდიდან მეორემდე უნდა გამოიყენებოდეს ფასიანი ქაღალდების წმინდა საბალანსო ღირებულების შეფასების ერთი და იგივე მეთოდები.  წინდახედულობის პრინციპი: ფასიანი ქაღალდების ღირებულების გადაფასება უნდა მოხდეს თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს.  აღრიცხვის პრინციპი: ფასიანი ქაღალდების წმინდა ღირებულება უნდა გადაფასდეს დისკონტის ცვლილების გათვალისწინებით, რომელიც განისაზღვრება თითოეული მიმდინარე მომენტისათვის ქვემოთ მოცემული ფორმულის მიხედვით.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი მათი გატარების დღეს: ანგარიშებით გატარებები უნდა განხორციელდეს გარიგების დადები ს თარიღისათვის იმის მიუხედავად, თუ როდის მიიღეს/მიაწოდეს ფასიანი ქაღალდები ან გადარიცხეს/ ჩარიცხეს ფულადი სახსრები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების ყიდვა 1601 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები ფულადი სახსრების ანგარიშები 1602 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი დისკონტის ამორტიზაცია 1602 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 6371 კორპორაციულ სავალო დისკონტური ფასიან ქაღალდების დისკონტი ფასიანი ქაღალდების დაფარვა ფულადი სახსრების ანგარიშები 1601 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა ვადის დადგომამდე (მოგება) ფულადი სახსრების ანგარიშები 1602 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 1601 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები 6903 შემოსავლები კორპორაციული სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა ვადის დადგომამდე (ზარალი) ფულადი სახსრების ანგარიშები 1602 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 1601 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : ა) ნაყიდი დისკონტური ფასიანი ქაღალდების შეფასება აღსარიცხავად : „ მისომ” ყიდვის დროს ნაყიდი ქაღალდები უნდა აღრიცხოს 1601 ანგარიშზე ნომინალური ღირებულებით. იმავდროულად უნდა დააკრედიტოს 1602 კონტრანგარიში დისკონტური პროცენტის ღირებულებით, რომელიც განისაზღვრება ფასიანი ქაღალდის განაღდების ვადიდან გამომდინარე;  დისკონტის თანხა განისაზღვრება როგორც სხვაობა ნომინალურ ღირებულებასა და ყიდვის ფასს შორის;  ბ) შემოსავლის აღრიცხვა დისკონტით : თითოეული საანგარიშგებო პერიოდისათვის მოგებისა და ზარალის ანგარიშზე „ მისოს” ბალანსში შემოსავალი უნდა აისახოს დისკონტით იმის მიუხედავადაც კი, რომ ეს პროცენტი არ იქნება გადახდილი ფასიანი ქაღალდების დაფარვის თარიღამდე. შემოსავლის გაანგარიშება დისკონტური პროცენტებით განისაზღვრება შემდეგი ფორმულით:  მიმდინარე ღირებულება = ნომინალური ღირებულება/1 + {(პროცენტული წლიური განაკვეთი/365)* ფასიანი ქაღალდის დაფარვის ვადის დადგომამდე დღეთა რაოდენობაზე}  მიმდინარე ღირებულებას მინუს წინა პერიოდის მიმდინარე ღირებულება ტოლია ბალანსში მოგებისა და ზარალის ანგარიშზე აღსარიცხი დისკონტისა;  გ) ფასიანი ქაღალდების დაფარვა:  დაფარვის თარიღისათვის „ მისოს” გადაუხდიან ფასიანი ქაღალდის ნომინალური ღირებულების ტოლ თანხას. გადახდის ფასში შევა შესყიდვის ფასი ემიტენტისაგან ქაღალდის ყიდვის დროს და მისაღები დისკონტური პროცენტების თანხა. 5. კომენტარები:  „ მისომ” ზუსტად უნდა განსაზღვროს პროცედურები, რომლებიც შეეხება უფლებამოსილებებს (ანგარიშების შედარების, პროცენტული შემოსავლებისა და გადაფასების ჩათვლით).  ფინანსური ანგარიშგების დეტალიზაციის მოთხოვნების დაკმაყოფილების მიზნით, „ მისომ” უნდა დააწესოს საინფორმაციო სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს აქტივების ანალიზის განხორციელებას კონტრაგენტთა ტიპების მიხედვით. ანგარიში 1603 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები აქტივის ანგარიში ანგარიში 1604 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი პასივის ანგარიში ანგარიში 1605 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშების დანიშნულება:  ანგარიშები 1603-1605 გამოიყენება საინვესტიციო კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების აღსარიცხავად, რომელთა ფლობას „ მისო” აპირებს ფასიანი ქაღალდის დაფარვის ვადამდე.  კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები ის ფასიანი ქაღალდებია, რომელთა მიხედვითაც პროცენტი გამოიანგარიშება ფიქსირებული პროცენტული განაკვეთით ან რომელთა მიხედვითაც პროცენტული განაკვეთი იცვლება სპეციფიკური, წინასწარ განსაზღვრული (დათქმული) ფაქტორების შესაბამისად (მაგალითად, პროცენტული განაკვეთი ლოკალურ ბანკთაშორის ბაზარზე ან საზღვარგარეთის ფინანსურ ბაზარზე). 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ერთი პერიოდიდან მეორემდე უნდა გამოიყენებოდეს ფასიანი ქაღალდების წმინდა საბალანსო ღირებულების შეფასების ერთი და იგივე მეთოდები.  დარიცხვათა პრინციპი: შემოსავლები კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის, გადახდის ვადის მიუხედავად.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი მათი გატარების დღეს: ანგარიშებით გატარებები უნდა განხორციელდეს გარიგების დადების თარიღისათვის იმის მიუხედავად, თუ როდის მიიღეს ფასიანი ქაღალდები ან გადარიცხეს/ ჩარიცხეს ფულადი სახსრები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების ყიდვა მიმდინარე ფასით 1603 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები (ნომინალური ღირებულება) 2407 მისაღები პროცენტები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების ყიდვა დისკონტით 1603 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები (ნომინალური ღირებულება) 2407 მისაღები პროცენტი კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები 1604 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი ფასიანი ქაღალდების ყიდვა პრემიით 1603 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები (ნომინალური ღირებულება) 1605 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 2407 მისაღები პროცენტი კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები პროცენტის დარიცხვა 2407 მისაღები პროცენტი კორპორაციულ სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 6372 შემოსავლები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით დისკონტის ამორიზაცია 1604 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 6372 შემოსავლები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით პრემიის ამორიზაცია 8122 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 1605 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია ფასიანი ქაღალდების დაფარვა ფულადი სახსრების ანგარიშები 1603 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა ვადის დადგომამდე (მოგება) ფულადი სახსრების ანგარიშები 1603 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები 2407 მისაღები პროცენტი კორპორაციულ სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 6903 შემოსავლები კორპორაციულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა ვადის დადგომამდე (ზარალი) ფულადი სახსრების ანგარიშები 1603 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები 2407 მისაღები პროცენტები კორპორაციულ სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : ა) ფასიანი ქაღალდების ყიდვა : ფასიანი ქაღალდების შესყიდვა მოიცავს შემდეგს: - ფასიანი ქაღალდების ნომინალური ღირებულება; - პერიოდულად დარიცხული და გაანგარიშებული პროცენტი შესაბამისი პერიოდისათვის; - შესყიდვის სხვადასხვა ხარჯები.  ბუღალტრული აღრიცხვის მოცემულ მეთოდს გამოიყენებენ გამარტივების მიზნით, ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მნიშვნელოვანი მოცულობიდან გამომდინარე;  ბ) დისკონტის და პრემიის აღრიცხვა:  დისკონტით (პრემიით) მიღებული შემოსავალი (ხარჯი) წარმოადგენს ნომინალურ ღერებულებას და გადახდილ თანხებს შორის სხვაობას, რომელიც თანდათან გადატანილ უნდა იქნეს შემოსავლებში (ხარჯებში) ფასიანი ქაღალდის ფლობის პერიოდში;  გ) ფასიანი ქაღალდების ვადიანობა:  ვადის დადგომისას „ მისო” მიიღებს თანხას, რომელიც უდრის ფასიანი ქაღალდის საწყის ღირებულებას. ამ თანხაში შედის გამოშვების დროს არსებული შესასყიდი ფასი და შემოსავალი; დ) კუპონური სავალო ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა : 1603 ანგარიში დაკრედიტდება ფასიანი ქაღალდების ღირებულებით. გასაყიდი ფასი დადებეტდება ფულადი სახსრების ანგარიშზე, გაყიდვის შედეგად მიღებული მოგება (ზარალი) აისახება მოგება-ზარალის ანგარიშგებაში. 5. კომენტარები: „მისომ” უნდა იქონიოს დასტური ფასიანი ქაღალდების ფასების შესახებ, რომლებიც გამოყენებულია ფასიანი ქაღალდების ღირებულების ცვლილებისას. მან ზუსტად უნდა განსაზღვროს პროცედურები, რომლებიც შეეხაბა უფლებამოსილებებს (ანგარიშების შედარების, პროცენტული შემოსავლებისა და გადაფასების ჩათვლით).  ფინანსური ანგარიშგების დეტალიზაციის მოთხოვნების დაკმაყოფილების მიზნით, „ მისომ” უნდა დააწესოს საინფორმაციო სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს აქტივების ანალიზის განხორციელებას კონტრაგენტთა ტიპების მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 161: კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდები უცხოური ვალუტით ანგარიში 1611 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები ანგარიში 1612 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ- დისკონტი ანგარიში 1613 კორპორაცული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები ანგარიში 1614 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი ანგარიში 1615 კორპორაცული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია  1611-1615 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებები და კომენტარები ანალოგიურია 1601-1605 ანგარიშებისა, ვალუტი ს სხვაობის გარდა. კლასი 17: მოთხოვნები ბანკების მიმართ ანგარიშთა ჯგუფი 170: მიმდინარე ანგარიშები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 1703 მიმდინარე ანგარიშები რეზიდენტ კომერციულ ბანკებში აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიში განკუთვნილია მიმდინარე ანგარიშებზე არსებული სახსრების აღსარიცხავად. ამ ანგარიშზე განთავსებული თანხები „ მისოსთვის” ხელმისაწვდომია ნებისმიერ დროს წინასწარი მოთხოვნის გარეშე ან მოთხოვნიდან ერთი სამუშაო დღის განმავლობაში.  მოცემული ანგარიშის წარმოების წესებს, კერძოდ, კრედიტის ნაშთის (ოვერდრაფტის) დაშვების შესაძლებლობას განსაზღვრავენ მხარეები ხელშეკრულების საფუძველზე. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპები: პროცენტული შემოსავლები მიმდინარე ანგარიშების მიხედვით აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი მიეკუთვნება გადახდის ვადის მიუხედავად. ამასთან, გადაუხდელი მისაღები პროცენტების აღსარიცხავად გამოიყენება აქტიური ანგარიში 2403 „მისაღები პროცენტები ბანკებში განთავსებული სახსრების (სესხების გარდა) მიხედვით“.  აღრიცხვაში აქტივებისა და პასივების ცალ-ცალკე ასახვის პრინციპები: ნაშთები მოცემულ ანგარიშებზე განიხილება როგორც ბანკებში განთავსებული აქტივები და არ დასალდოვდება არავითარ სხვა ანგარიშებთან, რომლებიც წარმოადგენს ვალდებულებებს ბანკების წინაშე.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: გატარებები მოცემულ ანგარიშებზე გაკეთდება ვალუტირების თარიღის შესაბამისად (ვალუტირების თარიღი განისაზღვრება ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესებით ან მხარეთა ხელშეკრულებებით). ნებისმიერ შემთხვევაში კლიენტებისაგან ვალუტირების თარიღამდე შესასრულებლად მიღებული საგადახდო საბუთები გატარდება ბალანსგარეშე აღრიცხვაში. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტი ანგარიშები სახსრების შემოსვლა 1703 მიმდინარე ანგარიშები რეზიდენტ კომერციულ ბანკებში ნებისმიერი კლასის ანგარიში რეზერვების ანგარიშთა გარდა სახსრების გადარიცხვა-გაცემა ნებისმიერი კლასის ანგარიში რეზერვების ანგარიშთა გარდა 1703 მიმდინარე ანგარიშები რეზიდენტ კომერციულ ბანკებში კრედიტის სალდოს გადატანა ოვერდრაფტის ანგარიშზე 1703 მიმდინარე ანგარიშები რეზიდენტ კომერციულ ბანკებში 3559 ოვერდრაფტები მიმდინარე ანგარიშზე კონტრგატარება შემდგომი საანგარიშგებო პერიოდის პირველ დღეს 3559 ოვერდრაფტები მიმდინარე ანგარიშზე 1703 მიმდინარე ანგარიშები რეზიდენტ კომერციულ ბანკებში 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  მოცემულ ანგარიშებზე თანხების ჩარიცხვა აისახება ბუღალტრული გატარებით: დებეტი 1703 ანგარიში, კრედიტი შემოსავლების ანგარიშები და სხვა. ხოლო თანხების ჩამოწერა გაფორმდება გატარებით: დებეტი ფულადი სახსრების ანგარიშები და სხვა. კრედიტი 1703 ანგარიში. 5. კომენტარები:  „ მისო” სისტემატურად ბალანსში მოცემული ანგარიშის მიხედვით ნაშთის სიდიდეს შეუდარებს ბანკებიდან მიღებულ ამონაწერებს. შეუდარებელი თანხები გაანალიზდება და გატარდება სათანადო ღონისძიებები ანგარიშსწორების მოსაწესრიგებლად. ანგარიშთა ჯგუფი 171: მიმდინარე ანგარიშები უცხოური ვალუტით ანგარიში 1712 მიმდინარე ანგარიშები არარეზიდენტ კომერციულ ბანკებში ანგარიში 1713 მიმდინარე ანგარიშები რეზიდენტ კომერციულ ბანკებში  171 2 -1713 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრიციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 1703 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა.  კლასი 18: კლიენტებისათვის მიცემული სესხები ანგარიშთა ჯგუფი 180: კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 1801 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები ანგარიში 1802 ვაჭრობისა და მომსახურების სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები ანგარიში 180 3 სოფლის მეურნეობისა და მეტყევეობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები ანგარიში 180 4 ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები ანგარიში 180 5 დანარჩენ სფერო თა კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება ფიზიკური პირებისა და საწარმოებისათვის მიცემული მოკლევადიანი, არა უმეტეს ერთ წლამდე სესხების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპი: პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი მიეკუთვნება გადახდის ვადის მიუხედავად. პროცენტების დარიცხვისას შედგება გატარება: დებეტი ანგარიში 2405 „მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით“ და პროცენტული შემოსავლების შესაბამისი ანგარიშების კრედიტი.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: მოცემულ ანგარიშებზე გატარებები განხორციელდება საკრედიტო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული კრედიტის გაცემისა და დაფარვის ვადების შესაბამისად. თუ ხელშეკრულება სახსრების გაცემას ითვალისწინებს ხელის მოწერიდან რამდენიმე დღის შემდეგ ან საკრედიტო ხაზის გახსნას, სესხის თანხა გატარდება ბალანსგარეშე აღრიცხვაში საკრედიტო ხელშეკრულების ხელმოწერისთანავე. თანხის ფაქტობრივი გადარიცხვის ან გაცემის შესაბამისად ბალანსგარეშე ანგარიშები დაიხურება და გაკეთდება ჩანაწერი საბალანსო ანგარიშებზე. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები სესხების გაცემა 1801-180 5 კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები ფულადი სახსრების ანგარიშები სესხების დაფარვა ფულადი სახსრების ანგარიშები 1801-180 5 კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები სესხების რეკლასიფიკაცია როგორც ვადაგადაცილებულისა 190 1-1902 კლიენტებისათვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება 1801-180 5 კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები სესხების რეკლასიფიკაცია როგორც ჩვეულებრივებისა 1801-180 5 კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები 190 1-1902 კლიენტებისთვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  ოპერაციების ასახვა აღრიცხვაში: დადგენილ ვადაში სესხების დაუბრუნებლობის შემთხვევაში ძირითადი ვალის ვადაში დაუფარავი თანხა გადაიტანება 190 1-1902 ანგარიშ ებ ზე, ხოლო თუ გადაწყდება რესტრუქტურიზაციის საკითხი, დავალიანების შესაბამისი თანხა აღდგება: დებეტი 1801-18 05 ანგარიშები, კრედიტი ანგარიში 190 1-1902 . 5. კომენტარები:  ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნათა დაკმაყოფილების მიზნით, ბუღალტრულ ანგარიშთა ანალიზური სისტემა „ მისომ” უნდა მოაწყოს იმგვარად, რომ უზრუნველყოფილ იქნეს სხვადასხვა ინფორმაციის მიღება, კერძოდ:  ა) სესხები, რომლებიც გაფორმდა სპეციალური ხელშეკრულებებით მოთხოვნამდე ვადით;  ბ) სესხები დაფარვის ფიქსირებული ვადებით;  გ) უზრუნველყოფილი ან არაუზრუნველყოფილი სესხები;  დ) კონტრაგენტთა ტიპების მიხედვით, მაგ., რეზიდენტები / არარეზიდენტები და სხვ. ანგარიშთა ჯგუფი 181: კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები უცხოური ვალუტით ანგარიში 1811 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები ანგარიში 1812 ვაჭრობისა და მომსახურების სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები ანგარიში 181 3 სოფლის მეურნეობისა და მეტყევეობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევდიანი სესხები ანგარიში 181 4 ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები ანგარიში 181 5 დანარჩენ სფერო თა კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხები  1811-181 5 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრიციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 1801-180 5 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. ანგარიშთა ჯგუფი 185: კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 1851 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები ანგარიში 1852 ვაჭრობისა და მომსახურების სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები ანგარიში 1853 სოფლის მეურნეობისა და მეტყევეობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები ანგარიში 1854 ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები ანგარიში 1855 დანარჩენ სფეროთა კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოიყენება კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი, ერთ წელზე მეტი ვადით სესხების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპი: პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის გადახდის ვადის მიუხედავად. გადაუხდელი მისაღები პროცენტების აღსარიცხავად გამოიყენება აქტიური ანგარიში 2405 - „მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით“.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: გატარებები ანგარიშებზე განხორციელდება საკრედიტო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული კრედიტის გაცემისა და დაფარვის ვადების შესაბამისად, თუ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულია სახსრების გაცემა ხელმოწერიდან რამდენიმე დღის შემდეგ ან საკრედიტო ხაზის გახსნის შემთხვევაში, ფულადი სახსრების რეალურ გადარიცხვა-გაცემამდე სესხის თანხა გატარდება ბალანსგარეშე აღრიცხვაში საკრედიტო ხელშეკრულების ხელმოწერისთანავე. ფულადი სახსრების ფაქტობრივი გადარიცხვის პარალელურად ბალანსგარეშე ანგარიში დაიხურება და გაკეთდება ჩანაწერები საბალანსო ანგარიშებზე. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა : ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები სესხების გაცემა 1851-185 5 კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები ფულადი სახსრების ანგარიშები სესხების დაფარვა ფულადი სახსრების ანგარიშები 1851-185 5 კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები სესხების რეკლასიფიკაცია როგორც ვადაგადაცი- ლებულისა 190 1-1902 კლიენტებისათვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება 1851-185 5 კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები სესხების რეკლასიფიკაცია როგორც ჩვეულებრივისა 1851-185 5 კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები 190 1-1902 კლიენტებისათვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  სესხების დაწესებულ ვადაში დაუბრუნებლობის შემთხვევაში დავალიანების დაუფარავი თანხა გადაიტანება 190 1-1902 ანგარიშ ებ ზე, ხოლო თუ გადაწყდება რესტრუქტურიზაციის საკითხი, თანხა აღდგება ვადიანი დავალიანების 1851-185 5 ანგარიშებზე. 5. კომენტარები:  ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნების დაკმაყოფილების მიზნით „ მისომ” ბუღალტრულ ანგარიშთა ანალიზური სისტემა ისეთი ფორმით უნდა აწარმოოს, რომ ნებისმიერ დროს შეძლოს სხვადასხვა სახის ინფორმაციული მასალის მიღება, კერძოდ: ა) სესხები დაფარვის ვადების მიხედვით; ბ) უზრუნველყოფილი და არაუზრუნველყოფილი სესხები; გ) კონტრაგენტთა ტიპების მიხედვით (მაგ. რეზიდენტები-არარეზიდენტები) და სხვ. ანგარიშთა ჯგუფი 186: კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები უცხოური ვალუტით ანგარიში 1861 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები ანგარიში 1862 ვაჭრობისა და მომსახურების სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები ანგარიში 1863 სოფლის მეურნეობისა და მეტყევეობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები ანგარიში 1864 ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის სფეროს კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები ანგარიში 1865 დანარჩენ სფეროთა კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხები  1861-186 5 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრიციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 1851-185 5 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. კლასი 19 : ვადაგადაცილებული სესხები ანგარიშთა ჯგუფი 190 : ვადაგადაცილებული სესხები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 1901 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება ანგარიში 1902 იურიდიული პირებისათვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები განკუთვნილია ვადაგადაცილებული სესხების აღსარიცხავად კლიენტთა კლასიფიკაციის შესაბამისად. სესხი ვადაგადაცილებულად ითვლება იმ შემთხვევაში, როდესაც დავალიანება დაფარული არ არის საკრედიტო ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვადაში. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  ბუღალტრული აღრიცხვის მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: დადგენილი წესი, რომლის მიხედვით სესხი კვალიფიცირდება როგორც ვადაგადაცილებული, გამოიყენება მუდმივად ერთი პერიოდიდან მეორემდე.  დარიცხვათა პრინციპი: პროცენტული შემოსავლები ვადაგადაცილებული სესხების მიხედვით აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის გადახდის ვადის მიუხედავად. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები სესხის იდენტიფიკაცია ვადაგადაცილებულად 1901-190 2 ვადაგადაცილებული სესხები სასესხო ანგარიშები ვადაგადაცილებული სესხის დაფარვა ფულადი სახსრების ანგარიშები 1901-1902 ვადაგადაცილებული სესხები სესხის რეკლასიფიკაცია როგორც ჩვეულებრივისა სასესხო ანგარიშები 1901-1902 ვადაგადაცილებული სესხები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : როდესაც სესხი კლასიფიცირდება როგორც ვადაგადაცილებული, კლიენტის სასესხო ანგარიშზე რიცხული დავალიანების თანხა გადაიტანება ვადაგადაცილებული სესხის ანგარიშზე, ბუღალტრული გატარებით: დებეტი 1901-190 2 ანგარიშები, კრედიტი შესაბამისი სასესხო ანგარიშები. თუ გადაწყდება მათი რესტრუქტურიზაციის საკითხი, დავალიანების თანხა აღდგება მსესხებელთა ვადიანი სესხის ანგარიშებზე კონტრგატარებით.  თითოეული საანგარიშგებო თარიღისათვის მისაღები, მაგრამ გადაუხდელი პროცენტების თანხაზე შედგება ბუღალტრული გატარება: დებეტი – შესაბამისი ანგარიშები მისაღები პროცენტები სესხების მიხედვით და კრედიტი – პროცენტული შემოსავლების შესაბამისი ანგარიშები.  პროცენტების გადახდის 30 დღეზე მეტი დროით ვადაგადაცილების შემთხვევაში მისაღები პროცენტები ჩამოიწერება ბალანსიდან გატარებით: დებეტი, პროცენტული შემოსავლების შესაბამისი ანგარიშები და კრედიტი, შესაბამისი ანგარიშები მისაღები პროცენტები მოთხოვნების მიხედვით, იმავდროულად თანხა გადაიტანება არასისტემურ აღრიცხვაში. 5. კომენტარები : ვადაგადაცილებულ სესხებს შეესაბამება რისკის უფრო მაღალი დონე, ვიდრე ჩვეულებრივ გასანაღდებელ სესხებს. ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნათა დაკმაყოფილების მიზნით „ მისომ” უნდა შექმნას ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა ისეთი ანალიზური სისტემა, რომ დროის მცირე მონაკვეთში უზრუნველყოს ფართო ასპექტის ინფორმაციის მიღება თავისი ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის გასატარებლად . ანგარიშთა ჯგუფი 191 : ვადაგადაცილებული სესხები უცხოური ვალუტით ანგარიში 1911 ფიზიკური პირებისათვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება ანგარიში 1912 იურიდიული პირებისათვის მიცემული სესხების ვადაგადაცილებული დავალიანება  1911-191 2 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრიციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 1901-190 2 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. კლასი 20 : ინვესტიციები სხვა საწარმოებში ანგარიშთა ჯგუფი 200: ინვესტიციები სხვა საწარმოებში ეროვნული ვალუტით ანგარიში 2001 ინვესტიციები სხვა საწარმოებში აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშ ის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება სააქციო და სხვა სახის სამართლებრივი ფორმით შექმნილ საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ,,მისოს” ინვესტიციების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  ბუღალტრული აღრიცხვის მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ინვესტიციების შეფასების დადგენილი წესი გამოიყენება მუდმივად ერთი პერიოდიდან მეორემდე.  წინდახედულობის პრინციპი: ინვესტიციებისათვის თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს უნდა გადაფასდეს ინვესტიციების ღირებულება. ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ანგარიშზე ჩანაწერები გაკეთდება გარიგების დადების დღეს (ყიდვა ან გაყიდვა) მიუხედავად იმისა, თუ როდის განხორციელდა ანგარიშსწორება.  ანგარიშგების კონსოლიდაციის პრინციპი: გამოიყენება კანონმდებლობის შესაბამისი პრინციპები. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების ყიდვა 2001 ინვესტიციები სხვა საწარმოებში ფულადი სახსრების ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა მოგებით ფულადი სახსრების ანგარიშები 2001 ინვესტიციები სხვა საწარმოებში 2461 მისაღები დივიდენდები ინვესტიციების მიხედვით 6501 დივიდენდები ინვესტიციების მიხედვით ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა ზარალით ფულადი სახსრების ანგარიშები 8901 ზარალი აქციებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 2001 ინვესტიციები სხვა საწარმოებში 2461 მისაღები დივიდენდები ინვესტიციების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ა) ყიდვა :  „ მისოსთვის” ემიტენტი კომპანიის ფასიანი ქაღალდების ყიდვის ვალდებულებათა წარმოშობის თარიღისათვის უნდა შესრულდეს შემდეგი გატარებები: კომპანიებში ხმათა საერთო რაოდენობის მიხედვით ინვესტიციების ანგარიშის დებეტი, რომელსაც ემიტენტი კომპანია განეკუთვნება, და შემდეგ ანგარიშთა კრედიტი:  - ფულადი სახსრების (დაუყოვნებლივი გადახდის შესახებ გარიგებისას) ;  - კრედიტორთა (თუ ოპერაცია ხორციელდება განვადებული გადახდით);  ბ) გაყიდვა:  მოგება ან ზარალი ფასიანი ქაღალდების გაყიდვისაგან „ მისოს” საინვესტიციო პორტფელში წარმოადგენს სხვაობას ფასიანი ქაღალდების საბალანსო ღირებულებასა და გაყიდვის ფასს შორის.  გაყიდვის შედეგად მიღებული ამონაგები, მისაღები შემოსავლის გამოკლებით, იმ პირობით, თუ დივიდენდების სიდიდე (თუ ასეთი არის) დეკლარირებულია ფასიანი ქაღალდის გაყიდვის დღეს, უნდა გატარდეს შემდეგ ანგარიშებზე:  - ფულადი სახსრების (დაუყოვნებლივი გადახდის შესახებ გარიგებისას);  - დებიტორთა ანგარიში (თუ ოპერაცია ხორციელდება განვადებული გადახდით).  ფასიანი ქაღალდების ყიდვის ფასი უნდა გატარდეს კრედიტით შესაბამისი 2001 ანგარიშისა. სხვაობა ფასიანი ქაღალდის საბალანსო ღირებულებასა და გაყიდვის ფასს შორის ინვესტიციებთან დაკავშირებული რეზერვისა და მისაღები შემოსავლების მიხედვით არარეალიზებული მოგების გათვალისწინებით უნდა აისახოს რეალიზებული მოგების ანგარიშით. 5. კომენტარები :  ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ” უნდა აწარმოოს ინვესტიციების ცალ-ცალკე აღრიცხვა ლიკვიდურ აქციებსა და ინვესტიციების დილინგური ოპერაციებისათვის განკუთვნილ არალიკვიდურ ფასიან ქაღალდებში.  „ მისომ” უნდა დააწესოს აქციათა ღირებულების აღრიცხვის სისტემა, რომელიც მას შესაძლებლობას მისცემს შეაფასოს შესაბამისი მაჩვენებლები ინვესტიციების ანალიზის ჩასატარებლად ემიტენტების ჭრილში. ნაშთები ანგარიშზე და ცვლილებები დარეზერვებაში უნდა გაანალიზდეს ფასიანი ქაღალდების კატეგორიების მიხედვით.  ფინანსური ანგარიშების დეტალიზაციის მოთხოვნათა დასაკმაყოფილებლად უნდა დაწესდეს ისეთი საინფორმაციო სისტემა, რომელიც შესაძლებელს გახდის კონტრაგენტთა ტიპების მიხედვით გაკეთდეს აქტივების ანალიზი, როგორც ეს ქვემოთ არის აღნიშნული:  - ემიტენტის სამართლებრივი (იურიდიული) სტატუსი (სახელმწიფო კონტროლს დაქვემდებარებული საწარმო, კერძო საწარმო) ; - ემიტენტის ადგილსამყოფელი (რეზიდენტი, არარეზიდენტი)  თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს „ მისომ” უნდა გამოიანგარიშოს კომპანიებში წილობრივი მონაწილეობის ზუსტი სიდიდე. ანგარიშთა ჯგუფი 201 : ინვესტიციები სხვა საწარმოებში უცხოური ვალუტით ანგარიში 2011 ინვესტიციები სხვა საწარმოებში  2011 ანგარიშის დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 2001 ანგარიშისა, ვალუტით სხვაობის გარდა. კლასი 23 : დანარჩენი ოპერაციები ანგარიშთა ჯგუფი 230 : დანარჩენი ოპერაციები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 2302  ფაქტორინგი აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება ფაქტორინგული ოპერაციებით შესყიდულ ვალდებულებათა თანხების აღსარიცხავად.  ფაქტორინგი არის კლიენტის კომერციული კრედიტის „ მისოს” კრედიტად ტრანსფორმაცია, რისთვისაც „ მისო” იღებს გასამრჯელოს. ამ ოპერაციის განხორციელებისას სავარაუდო რისკი კლიენტისაგან გადადის „ მისოზე” . 2. ბუღალტრული აღრიცხვის პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპი: ფაქტორინგული ოპერაციების მიხედვით მისაღები პროცენტები აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი მიეკუთვნება, ე.ი. როდესაც მოხდა მათი გამომუშავება.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: მოცემულ ანგარიშზე ბუღალტრული გატარებები განხორციელდება ფაქტორინგის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მიცემული ავანსის თანხის ფაქტობრივი გადარიცხვა-გაცემის შესაბამისად. ხელშეკრულების გაფორმებისთანავე ფაქტორინგის ანგარიშ -ფაქტ ურებით განსაზღვრული ვალდებულებების თანხა (რომელიც შეიძლება განსხვავდებოდეს მიცემული ავანსის თანხისაგან) აიღება ბალანსგარეშე ანგარიშზე, მისი ჩამოწერა მოხდება დავალიანების ფაქტობრივი დაფარვის პარალელურად. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ფაქტორინგული ოპერაციის განხორციელება 2302 ფაქტორინგი ფულადი სახსრების ანგარიშები გადახდა მიცემული ავანსების მიხედვითი ფულადი სახსრების ანგარიშები 2302 ფაქტორინგი 7032 შემოსავლები ფაქტორინგული ოპერაციებიდან 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : ფაქტორინგით თანხის გაცემა აღრიცხვაში აისახება გატარებით: დებეტი – 2302 ანგარიში და კრედიტი – ფულადი სახსრების ანგარიში. ფაქტორინგით მიცემული ავანსის თანხა შეიძლება განსხვავდებოდეს „ მისო სათვის“ გადაცემული ვალდებულების საერთო თანხისაგან.  პროცენტი ავანსის მიხედვით მსესხებელმა შეიძლება გადაიხადოს ან სრული მოცულობით ან ნაწილ-ნაწილ. წინასწარ გადახდილი პროცენტის თანხა გატარდება ფულადი სახსრების ანგარიშის დებეტში და შემოსავლების ანგარიშის კრედიტში.  გადამხდელისაგან ვალდებულების დასაფარავი თანხის მიღებისას „ მისო” დაადებეტებს ფულადი სახსრების ანგარიშს და დააკრედიტებს 2302 ანგარიშს. 5. კომენტარები:  „ მისოს” მიერ წარმოებულმა ანალიზურმა აღრიცხვამ უნდა უზრუნველყოს ფაქტორინგის ანგარიშის ნაშთის განხილვა თითოეული ავანსის ( კ ლიენტის) მიხედვით და მათი მოძრაობა (გაცემა, დაფარვა) ცალკეული თარიღებისა და სხვა ნიშნების მიხედვით. ანგარიში 2303  ფინანსური ლიზინგი აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება „ მისოს” მიერ კლიენტებისათვის ფინანსური ლიზინგით – იჯარით გადაცემული აქტივების სახით წარმოდგენილი სესხების აღსარიცხავად (ნაგებობები, კომპიუტერული მოწყობილობა და სხვ.).  იჯარა წარმოადგენს ფინანსურ ლიზინგს, თუ იგი აკმაყოფილებს ხუთი პირობიდან ერთს მაინც:  - საკუთრების უფლება ნაგებობებსა ან მოწყობილობებზე გადადის მოიჯარეზე იჯარის ვადის ბოლოს;  - მოიჯარეს აქვს შესაძლებლობა დადებული გარიგების ვადის დასრულების შემდეგ იჯარით აღებული აქტივი იყიდოს ფიქსირებული ფასით ან იჯარის დამთავრებისას შეიძინოს განსაზღვრული ფასით;  - ლიზინგის ვადა შეადგენს აქტივის ფუნქციონირების ნორმატიული ვადის 75%-ს მაინც. ფუნქციონირების ვადა წარმოადგენს ნორმატიულ პერიოდს, რომლის შედეგად აქტივი მთლიანად ამორტიზებულად ითვლება;  - გადასახდელები ლიზინგის მიხედვით შეადგენენ მიმდინარე ფასებით მოწყობილობის ღირებულების 90%-ს მაინც. ღირებულება მიმდინარე ფასებში ჩვეულებრივ წარმოადგენს ლიზინგის ხელშეკრულებაში აღნიშნულ ფასს. იქ, სადაც ღირებულება მითითებული არ არის, იგი შეიძლება განისაზღვროს როგორც თანხა, რომლის მიხედვითაც აქტივები შეიძლება შეფასდეს საქმეში კარგად ჩახედულ და ამ გარიგების შესრულების მსურველ მყიდველსა და გამყიდველს შორის კომერციული გარიგების შესრულებისას; - საიჯარო აქტივები ატარებენ სპეციფიკურ ხასიათს, ასე რომ , მხოლოდ მოიჯარეს შეუძლია გამოიყენოს ისინი მნიშვნელოვანი მოდიფიკაციის გარეშე.  თუ ზემოთ მოცემული კრიტერიუმებისაგან არც ერთი არ სრულდება, ლიზინგის ხელშეკრულება განიხილება როგორც ოპერაციული ლიზინგი. განიხილება როგორც ოპერაციული ლიზინგი. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  ბუღალტრული აღრიცხვის მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ფინანსური ლიზინგით გადასახდელების ანგარიშსწორებისათვის გამოსაყენებელი მეთოდები უცვლელია ერთი პერიოდიდან მეორემდე.  დარიცხვათა პრინციპი: ფინანსური ლიზინგის ოპერაციებიდან გამომდინარე, მისაღები პროცენტები აღირიცხება იმ პერიოდში, რომელშიც „ მისომ” ისინი გამოიმუშავა (მისაღები პროცენტების ანგარიშების გამოყენებით).  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ჩანაწერები ანგარიშზე შესრულდება გარიგების დადების თარიღისათვის, მიუხედავად ფულადი სახსრების გადარიცხვის/მიღების ან აქტივების გადაცემის/მიღების თარიღისა.  ფორმასთან შედარებით შინაარსის პრიორიტეტის პრინციპი: ფინანსური ლიზინგი ითვალისწინებს პერიოდულ გადახდას ლიზინგის მთელი ვადის განმავლობაში, ლიზინგით გადაცემული აქტივის სრული ღირებულების მხოლოდ ლიზინგის ვადის დასრულების შემდეგ გადახდის პირობით. მიუხედავად ამისა, ლიზინგის დასაწყისში აქტივი უნდა აღირიცხოს სრული ღირებულებით. ეს იმითაა განპირობებული, რომ ფინანსური ლიზინგი, არსებითად, წარმოადგენს დაფინანსების ერთგვარ ფორმას და, პრაქტიკულად, საკუთრებასთან დაკავშირებული ყველა რისკი და მოგება გადადის მოიჯარესთან ლიზინგის დასაწყისში. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები აქტივების გაცემა ფინანსური ლიზინგით 2303 ფინანსური ლიზინგი 2901-2906 ძირითადი საშუალებები საიჯარო გადასახდელის თანხების მიღება ფულადი სახსრების ანგარიშები 2303 ფინანსური ლიზინგი 7034 შემოსავლები ფინანსური ლიზინგიდან 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  ა) აქტივების გაყიდვა ფინანსური ლიზინგის დროს:  იმ შემთხვევაში, თუ ლიზინგით მიცემული აქტივი აღრიცხულია ძირითადი (ფიქსირებული) აქტივების ანგარიშზე, ხელშეკრულების ხელმოწერის დღესვე მოცემული აქტივის ღირებულება მიმდინარე ფასებში უნდა აღირიცხოს 2303 ანგარიშზე და ამასთან დაკრედიტდეს ძირითად საშუალებათა ანგარიშები. ,,მისოს” მიერ კლიენტის დავალებით აქტივების ყიდვის დროს დადებეტდება 2303 ანგარიში და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიში;  ბ) ფინანსური ლიზინგის საიჯარო გასაცემლები:  2303 ანგარიშზე აღრიცხული აქტივის ღირებულება მიმდინარე ფასებში უნდა შემცირდეს მისი მოქმედების ვადის განმავლობაში ლიზინგით მისაღები გადასახდელების შესაბამისად, რითაც უზრუნველყოფილი იქნება ვალის ძირითადი თანხის დაფარვა. არსებითად, ლიზინგით მისაღები ნებისმიერი გადასახდელები შედგება სესხის გადაუხდელი ნაწილის მიხედვით შემოსავლებისაგან, რომლებიც პროცენტებს წარმოადგენს და ძირითადი ვალის დარჩენილი ნაწილის წილისაგან, რომელიც 2303 ანგარიშზე აღირიცხება;  ფინანსური ლიზინგი გადახდილ უნდა იქნეს ლიზინგის შესახებ დადებულ ხელშეკრულებაში მითითებულ ვადაში, ანუ იჯარით აღებული აქტივის სრულ გაცვეთამდე დარჩენილ დროში (ლიზინგით მიცემული აქტივის ამორტიზაცია უნდა შეესაბამებოდეს ცვეთას დაქვემდებარებული დანარჩენი ძირითადი საშუალებებისათვის განსაზღვრულ პოლიტიკას);  ყველა შემთხვევაში იჯარის მიხედვით გადასახდელების განხორციელებისას, ძირითადი ვალის დასაფარავად გასაცემი თანხა წარმოადგენს ლიზინგით გასაცემლების ნაწილს მიღებული პროცენტების გამოკლებით. როგორც ზემოთ აღინიშნა, ეს თანხა არ არის ფიქსირებული, იგი დამოკიდებულია პროცენტების მიხედვით გასაცემ თანხაზე;  ვალის ძირითადი თანხის მიხედვით მისაღები პროცენტები წარმოადგენს საიჯარო გადასახდელის თანხების ნაწილს, რომელიც განისაზღვრება მიღებული პროცენტების თანხით. იჯარის მიხედვით გაცემების დღეს უნდა დაკრედიტდეს მოგების ანგარიში და დადებეტდეს ფულადი სახსრების ანგარიში (თუ გადახდა შეუფერხებლად ხორციელდება) ან დანარჩენ დებიტორთა ანგარიში (თუ გადახდა გადადებულია).  რადგან საიჯარო გადასახდელები ჩვეულებრივ ფიქსირებულია, ხოლო პროცენტული განაკვეთი მუდმივი, მისაღები პროცენტების თანხები მცირდება ძირითადი ვალის 2303 ანგარიშზე აღრიცხული გადაუხდელი ნაწილის სიდიდის შემცირების კვალობაზე, ანუ ლიზინგის პერიოდის დასაწყისში პროცენტული გასაცემლები უფრო დიდია, მაშინ, როდესაც ვალის ძირითადი თანხის დაფარვისათვის გასაცემი თანხები იზრდება ლიზინგის პერიოდის ბოლოსათვის. 5. კომენტარები:  „ მისომ” ანალიზურ აღრიცხვაში უნდა დააწესოს ღირებულების აღრიცხვის სისტემა, რომელიც მას შესაძლებლობას მიცემს თვალყური ადევნოს ფინანსურ ლიზინგთან დაკავშირებულ თითოეულ ოპერაციას. ანგარიშთა ჯგუფი 231 : დანარჩენი ოპერაციები უცხოური ვალუტით ანგარიში 2312  ფაქტორინგი ანგარიში 2313  ფინანსური ლიზინგი  231 2 –2313 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 230 2 -2303 ანგარიშებისა, ვალუტით სხვაობის გარდა. კლასი 24: მისაღები პ როცენტები და დივიდენდები ანგარიშთა ჯგუფი 240: მისაღები პროცენტები მოთხოვნების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 2403 მისაღები პროცენტები ბანკებში განთავსებული სახსრების (სესხების გარდა) მიხედვით ანგარიში 2405 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით ანგარიში 2406 მისაღები პროცენტები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ანგარიში 2407 მისაღები პროცენტები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ანგარიში 2409 მისაღები პროცენტები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება მისაღები შემოსავლების (პროცენტების) სახსრების აღსარიცხავად, მათი აღიარება და აღრიცხვაში ასახვა ხდება დარიცხვის თარიღის შესაბამისად, ე. ი. როდესაც მოხდა მათი გამომუშავება. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : დარიცხვათა პრინციპები: შემოსავლები აღირიცხება იმ პერიოდში, რომლებსაც ისინი მიეკუთვნება, მიუხედავად ფულადი სახსრების რეალურად მიღების თარიღისა.  ბალანსის სიმყარის პრინციპი: მისაღები პროცენტების ცვლილებები, რომელიც მოხდება საანგარიშო პერიოდის დასაწყისსა და ბოლოს შორის, აისახება შესაბამისი პერიოდის მოგებისა და ზარალის ანგარიშგებაში.  წინდახედულობის პრინციპი: მისაღები პროცენტი გადახდის 30 დღეზე მეტი დროით ვადაგადაცილების შემთხვევაში ჩამოიწერება შესაბამისი საბალანსო ანგარიშებიდან უკუგატარებით და გადაიტანება არასისტემურ აღრიცხვაში. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები პროცენტების დარიცხვა 240 3 -2409 მისაღები პროცენტები მოთხოვნების მიხედვით  შემოსავლების ანგარიშები მისაღები პროცენტების მიღება ფულადი სახსრების ანგარიშები 240 3 -2409 მისაღები პროცენტები მოთხოვნების მიხედვით მისაღები პროცენტების ჩამოწერა შემოსავლების ანგარიშები 240 3 -2409 მისაღები პროცენტები მოთხოვნების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : მისაღები პროცენტები შემოსავლების შესაბამის ანგარიშებზე აისახება ოპერაციათა შინაარსისა და გადახდის სუბიექტების მიხედვით.  „ მისო” პროცენტების გაანგარიშებას და აღრიცხვაში ასახვას აწარმოებს პერიოდულად მის მიერ მიღებული პოლტიკის შესაბამისად, მაგრამ არა უგვიანეს საანგარიშგებო პერიოდისა, ე.ი. საანგარიშგებო თარიღისათვის ბალანსში ასახვას პოვებს „ მისოს” საანგარიშგებო პერიოდის კუთვნილი ყველა პროცენტი. 5. კომენტარები: ,,მისოს” ანალიზურმა აღრიცხვამ უნდა უზრუნველყოს მისაღები და გადახდილი შემოსავლების შესახებ სხვადასხვა სახის ინფორმაციათა მიღება, კერძოდ: ა) შემოსავლები დებიტორების მიხედვით; ბ) შემოსავლები (პროცენტები) დაფარვის ვადების მიხედვით; გ) კონტრაგენტთა ტიპები (რეზიდენტი / არარეზიდენტი) და სხვ. ანგარიშთა ჯგუფი 241: მისაღები პროცენტები მოთხოვნების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 2413 მისაღები პროცენტები ბანკებში განთავსებული სახსრების (სესხების გარდა) მიხედვით ანგარიში 2415 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით ანგარიში 2416 მისაღები პროცენტები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ანგარიში 2417 მისაღები პროცენტები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ანგარიში 2419 მისაღები პროცენტები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით  2413-2419 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 2403-2409 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. ანგარიშთა ჯგუფი 246: მისაღები დივიდენდები საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 2461 მისაღები დივიდენდები ინვესტიციების მიხედვით აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოიყენება დივიდენდების სახით მისაღები სახსრების აღსარიცხავად იმის გათვალისწინებით, რომ შემოსავალი აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, როდესაც მოხდა მათი დარიცხვა - გამომუშავება. ისინი ასახავენ დავალიანებას „ მისოს” კუთვნილი შემოსავლებისა გადახდის მიხედვით და მათ ეწოდებათ დარიცხვის ანგარიშები. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : დარიცხვათა პრინციპები: შემოსავლები აღირიცხება იმ პერიოდში, რომლებსაც ისინი ეკუთვნის, მიუხედავად ფულადი სახსრების რეალურად მიღების თარიღისა.  ბალანსის სიმყარის პრინციპი: მისაღები დივიდენდების ცვლილებები, რომლებიც მოხდება საანგარიშო პერიოდის დასაწყისსა და ბოლოს შორის, აისახება შესაბამისი პერიოდის შემოსავლებისა და ხარჯების ანგარიშზე. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა : ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები დივიდენდების დარიცხვა 2461 მისაღები დივიდენდები შემოსავლების ანგარიშები მისაღები დივიდენდების მიღება ფულადი სახსრების ანგარიშები 2461 მისაღები დივიდენდები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : მისაღები დივიდენდები შემოსავლების შესაბამის ანგარიშებზე აისახება ოპერაციათა სახეებისა და გადახდის სუბიექტების მიხედვით. მათი გაანგარიშება და დარიცხვა წარმოებს ინვესტიციების ხელშეკრულების პირობების საფუძველზე, ე.ი საანგარიშგებო თარიღის ბალანსში მოცემულია საანგარიშგებო პერიოდის კუთვნილი ყველა დივიდენდი. 5. კომენტარები:  „ მისომ” ანალიზური აღრიცხვის ისეთი სისტემა უნდა შექმნას, რომელიც შესაძლებლობას მიცემს მიიღოს დეტალური ინფორმაცია დივიდენდების შესახებ სხვადასხვა ნიშნით: ა) გადახდის ვადების მიხედვით (ფიქსირებული-არაფიქსირებული); ბ) კონტრაგენტთა ტიპების მიხედვით (რეზიდენტი/არარეზიდენტი) და სხვ. ანგარიშთა ჯგუფი 247: მისაღები დივიდენდები საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 2471 მისაღები დივიდენდები ინვესტიციების მიხედვით  2471 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 2461 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. კლასი 25: დანარჩენი აქტივები ანგარიშთა ჯგუფი 250: დანარჩენი აქტივები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 2501 დებიტორები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოიყენება იმ დებიტორული დავალიანების აღსარიცხავად, რომელიც განპირობებულია ანგარიშსწორების სპეციფიკით (მაგ., თუ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულია თანხის შემდგომი გადახდა ფასეულობის გადაცემის შემდეგ). ასეთი დავალიანება არის მოკლევადიანი ხასიათის. მოცემული ანგარიში არ გამოიყენება ფილიალთაშორისი ანგარიშსწორების თანხების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : ოპერაციების ასახვის პრინციპი: გატარებები მოცემულ ანგარიშზე გაკეთდება ოპერაციის შესრულების დღეს, ფულადი სახსრების მიღების თარიღის მიუხედავად. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები დებიტორული დავალიანების აღიარება 2501 დებიტორები ნებისმიერი კლასის ანგარიში დებიტორული დავალიანების ჩამოწერა ფულადი სახსრების ანგარიშები 2501 დებიტორები 4. კომენტარები:  ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ” უნდა დააწესოს ცალკე საინფორმაციო სისტემა, რომელიც მას მიცემს შესაძლებლობას გააანალიზოს მოცემული ანგარიშები კონტრაგენტის შესაბამისად და დავალიანების წარმოქმნის ვადების მიხედვით. ანგარიში 2503  ავანსები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემულ ანგარიშზე აღირიცხება ავანსად მიცემული თანხები, რომლებიც მიეკუთვნება მომავალი პერიოდის მიმდინარე ხარჯების კატეგორიას (ხელფასი, მივლინება, მომსახურება და გადასახადები, სამეურნეო მასალები, საქონელი, რომელიც არ წარმოადგენს ძირითად საშუალებებს ა.შ.). 2. ბუღალტრული აღრიცხვის პრინციპები : დარიცხვათა პრინციპი: ნებისმიერი ხარჯები აღირიცხება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი მიეკუთვნება.  ბალანსის ურყეობის პრინციპი: ანგარიშის ცვლილებები შინაარსის მიხედვით აისახება შესაბამისი და ხარჯების ანგარიშზე. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები გადახდის განხორციელება 2503 ავანსები ფულადი სახსრები ანგარიშები შესაბამის ანგარიშებზე მიკუთვნებული ავანსის თანხა 2541 სამეურნეო მასალები ხარჯების ანგარიშები 2503 ავანსები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : ავანსის ათვისებული თანხა ანგარიშიდან ჩამოიწერება ოპერაციის შინაარსის მიხედვით შესაბამისად ხარჯების ან აქტივის ანგარიშზე. 5. კომენტარები : ანგარიშზე რიცხული თანხა მოწმდება თითოეული ავანსის მიხედვით გარკვეული პერიოდულობით. ანგარიშვალდებული პირის მიერ თანხის უკანდაბრუნება აისახება უკუგატარებით.  ავანსების ანალიზური აღრიცხვის მოქმედმა სისტემამ სწრაფად უნდა უზრუნველყოს ნებისმიერი ინფორმაციის მიღება, კერძოდ: ა) ავანსები ხარჯების კატეგორისაა თუ სხვა აქტივების; ბ) კონტრაგენტთა ტიპების მიხედვით (რეზიდენტი/არარეზიდენტი) და სხვ. ანგარიში 2504 ინკასირებული საგადახდო საბუთები აქტივის ანგარიში 1 . ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება კლიენტებისაგან მიღებული საგადახდო საბუთების (ჩეკების) მიხედვით თანხების აღსარიცხავად, რომელიც ანაზღაურდება ამ საგადახდო საბუთების ემიტენტის მიერ. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამჭვირვალეობის პრინციპი: მოცემული ანგარიში წარმოადგენს ანგარიშსწორების სისტემის ეფექტიანობის ერთგვარ ინდიკატორს. იგი გაანალიზდება პერიოდულად, რათა ემიტენტისათვის გასანაღდებლად გაგზავნილი ჩეკებით გათვალისწინებული თანხები გადახდილ იქნეს დროულად. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები სახსრების გაცემა ინკასაციაქმნილი საგადახდო საბუთებით 2504 ინკასირებული საგადახდო საბუთები ფულადი სახსრების ანგარიშები ჩეკის განაღდება ემიტენტის მიერ ფულადი სახსრების ანგარიშები 2504 ინკასირებული საგადახდო საბუთები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : გასანაღდებლად გაგზავნილი საგადახდო საბუთები აისახება ბალანსგარეშე აღრიცხვაში მისოს ანგარიშზე ემიტენტის სახსრების შემოსვლის მომენტამდე.  საგადახდო საბუთები, რომელთა მიხედვითაც მიღებულია უარი გადახდაზე (აქცეპტზე), აისახება ბალანსში 2502 ანგარიშის დებეტსა და 2504 ანგარიშის კრედიტში გატარებით. 5. კომენტარები:  ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნათა დაკმაყოფილებლის მიზნით „ მისო” ანალიზურმა საინფორმაციო სისტემამ უნდა უზრუნველყოს მოცემული ანგარიშის სხვადასხვა ნიშნით დახასიათება, მაგ: კონტრაგენტთა ტიპების მიხედვით (რეზიდენტი/არარეზიდენტი) და სხვა. ანგარიში 2505 ძირითად საშუალებათა ღირებულების წინასწარი გადახდა აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება იმ ავანსების აღსარიცხავად, რომლებიც წარმოადგენს ძირითად საშუალებათა ღირებულების წინასწარ გადახდას. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა პრინციპი. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ავანსის თანხის გადახდა 2505 ძირითად საშუალებათა ღირებულების წინასწარი გადახდა ფულადი სახსრების ანგარიშები მშენებლობის ნაწილობრივი განაღდებისა და დასა-მონტაჟებელი ძირითადი საშუალებების ჩამოწერა ავანსების ანგარიშიდან 2911 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდების დანახარჯები 2505 ძირითადი საშუალებების ღირებულების წინასწარი გადახდა ძირითად საშუალებათა შემოსავალში აღება 2901-2906 ძირითადი საშუალებები 2505 ძირითადი საშუალებების ღირებულების წინასწარი გადახდა 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : ძირითად საშუალებათა ღირებულების წინასწარ გადახდილი თანხები მათ მიღებამდე აისახება 2505 ანგარიშზე. ის ძირითადი საშუალებები, რომლებიც მონტაჟს არ ექვემდებარებიან პირდაპირ ჩამოიწერება 29 კლასში: დებეტი 2901-2906, კრედიტი 2505 ანგარიშები. 5. კომენტარები:  ავანსების ანალიზური აღრიცხვის მოქმედმა სისტემამ შესაძლებელი უნდა გახადოს მოცემული ანგარიშების გაანალიზება სხვადასხვა ნიშნით, კერძოდ, მიცემული ავანსის ცალკეული თანხების, კონტრაგენტთა ტიპების მიხედვით (რეზიდენტი/არარეზიდენტი) და სხვ. ანგარიში 2506 იპითეკით დასაკუთრებული უძრავი ქონება ანგარიში 2507 გირაოში დარჩენილი მოძრავი ქონება აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშ თა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოიყენება კლიენტის მიერ „ მისოს” დავალიანების გადაუხდელობის შემთხვევაში, „ მისოს” განკარგულებაში გადასული დაგირავებული ქონების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის პრინციპები:  დარიცხვის პრინციპი: გირაოში დარჩენილი ქონების რეალიზაციიდან მიღებული თანხები მიიმართება „ მისოს” მიმართ კლიენტის დავალიანების დასაფარავად. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები დაგირავებული ქონების მისოს განკარგულებაში გადასვლა საგირავნო ხელშეკრულების ღირებულებით 2506 ან 2507 გირაოში დარჩენილი ქონება კლიენტის დავალიანება მისოს მიმართ 4501 კრედიტორები - სხვაობა გირაოში დარჩენილი ქონების ღირებულებასა და კლიენტის დავალიანებას შორის რეალიზაცია მისოს განკარგულებაში გადასული დაგირავებული ქონების ღირებულებაზე დაბალ და კლიენტის დავალიანებაზე (კრედიტს პლუს პროცენტი და სხვა ასანაზღაურებელი ხარჯები ) მაღალ ფასში ფულადი სახსრების ანგარიშები- რეალიზაციის თანხა 4501 კრედიტორები – დაუბრუნებელი სხვაობა 4501 კრედიტორები – დასაბრუნებელი სხვაობა 2506 ან 2507 გირაოში დარჩენილი ქონება ფულადი სახსრების ანგარიშები კლიენტისათვის მისაცემი თანხა რეალიზაცია მისოს განკარგულებაში გადასული დაგირავებული ქონების ღი-რებულებასა და კლიენტის დავალიანებაზე დაბალ ფასში ფულადი სახსრების ანგარიშები რეალიზაციის თანხა 4501 კრედიტორები – სხვაობის თანხა 85 კლასის შესაბამისი ანგარიში 2506 ან 2507 მისოს განკარგულებაში გადასული დაგირავებული ქონება რეალიზაცია მოხდა მისოს განკარგულებაში გადასული დაგირავებული ქონების ღირებულებაზე მაღალ ფასში ფულადი სახსრების ანგარიში რეალიზაციის თანხა 4501 კრედიტორები – სხვაობის თანხა 2506 ან 2507 მისოს განკარგულებაში გადასული დაგირავებული ქონება 4501 კრედიტორები – დამატებითი სხვაობა კლიენტის ადრე აღიარებულ დავალიანებასა და რეალიზაციის თანხას შორის ფულადი სახსრების ანგარიში კლიენტისათვის მისაცემი თანხა 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  დაგირავებული ქონების „ მისოს” განკარგულებაში გადასვლის მომენტში გაიქვითება კლიენტის სესხი, მისაღები პროცენტი და სხვა ასანაზღაურებელი ხარჯი, ხოლო სხვაობა ამ ქონებისა და კლიენტის დავალიანებას შორის აისახება, როგორც „ მისოს” დავალიანება კლიენტის მიმართ. 5. კომენტარ ებ ი : თუ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულია:  - დაგირავებული ქონების „ მისოს” განკარგულებაში გადასვლის შემდეგ გაგრძელდება პროცენტის დარიცხვა ქონების რეალიზაციამდე, ამ შემთხვევაში მისაღები პროცენტი აიღება „ მისოს” შემოსავალში და კლიენტისადმი დასაბრუნებელი თანხა შემცირდება შესაბამისი თანხით;  - ასევე შემცირდება კლიენტისადმი მისაცემი თანხის ოდენობა გირაოში დარჩენილი ქონების დატოვებასა და რეალიზაციაზე გაწეული ხარჯების თანხით.  თუ გირაოში აღების შემდეგ ქონების ღირებულება შემცირდება და მოცემული მომენტისათვის გაუტოლდება ნულს, მაშინ მისი განკარგულებაში აღება საბალანსო ანგარიშებით არ მოხდება (ღირებულების არქონის გამო) და აისახება მხოლოდ რაოდენობრივ ჩამონათვალში. ანგარიში 2508 მოთხოვნები გარანტიების მიხედვით აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება იმ სახსრების აღსარიცხავად, რომელიც „ მისოს” ჩამოეწერა მის მიერ მიცემული გარანტიის ვადაში გაუნაღდებლობის შემთხვევაში. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის პრინციპები: გამოიყენება აღრიცხვის შესაბამისი პრინციპი . 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები თანხების ჩამოწერა 2508 მოთხოვნები გარანტიების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები დავალიანების დაფარვა პრინციპალის მიერ ფულადი სახსრების ანგარიშები 2508 მოთხოვნები გარანტიების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : გარანტის ანგარიშიდან უპირობოდ ჩამოიწერება გარანტიის ხელშეკრულებაში მითითებული თანხა, თუ პრინციპალი (სხვა პირი, კლიენტი) დადგენილ ვადაში არ გაანაღდებს (დაფარავს) ბენეფიციარის წინაშე აღებულ ვალდებულებას. ამ შემთხვევაში მისი აღება მოხდება 2508 - ანგარიშის დებეტში, ფულადი სახსრების ანგარიშთან კორესპონდენციაში. 5. კომენტარები:  „ მისოს” ანალიზურ აღრიცხვაში ცალ-ცალკე პირად ანგარიშზე უნდა აღრიცხოს მის მიერ მიცემული და ვადაზე გაუნაღდებელი გარანტიის ჩამოწერილი თანხები მისი წარმოქმნის თარიღისა და დაფარვის ვადის მითითებით. ანგარიშთა ჯგუფი 251 : დანარჩენი აქტივები უცხოური ვალუტით ანგარიში 2511 დებიტორები ანგარიში 2513  ავანსები ანგარიში 2514  ინკასირებული საგადახდო საბუთები ანგარიში 2518 მოთხოვნები გარანტიების მიხედვით  2511 –2518 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრიციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 2501–2508 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. ანგარიშთა ჯგუფი 252: ძვირფასი ლითონები, ხელოვნების ნაწარმოებები და საკოლექციო საგნები ანგარიში 2521 ძვირფასი ლითონები, ხელოვნების ნაწარმოებები და საკოლექციო საგნები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნებისა აღსარიცხავად, ოქროს გარდა. მათი აღრიცხვა ხდება სპეციალურ საბუღალტრო დავთარში. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები  წინდახედულობის პრინციპი: თუ ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების საბაზრო ღირებულება მცირდება მათ ისტორიულ ფასთან ე.ი. საბალანსო ღირებულებასთან შედარებით, საჭიროა მათი გადაფასება საბაზრო ფასის მიხედვით საერთაშორისო დამოუკიდებელ ექსპერტთა ჯგუფის დახმარებით. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სიფრთხილის გამო მათი აღრიცხვა მოხდება ისტორიული ღირებულებით ან შედარებით დაბალი ფასით.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ჩანაწერები ანგარიშებზე გაკეთდება გარიგების დადების დღეს, სახსრების გაგზავნის/მიღების დროის მიუხედავად. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების ყიდვა 2521 ძვირფასი ლითონები, ხელოვნების ნაწარმოებები და საკოლექციო საგნები ფულადი სახსრების ანგარიშები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გაყიდვა ფულადი სახსრების ანგარიშები 2521 ძვირფასი ლითონები, ხელოვნების ნაწარმოებები და საკოლექციო საგნები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გაყიდვის შედეგად მიღებული მოგება ან ზარალი წარმოადგენს სხვაობას საბალანსო და რეალიზაციის ფასს შორის. თუ გასაყიდი ფასი აღემატება საბალანსო ღირებულებას მიიღება მოგება, ხოლო ნაკლებობის შემთხვევაში ზარალი. შესაბამისად, დადებეტდება ან დაკრედიტდება ანგარიშები: 9063 - „ზარალი ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან“ ან 7063 – „შემოსავლები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებისაგან“. 5. კომენტარები : რეგულარულად უნდა ჩატარდეს ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების ინვენტარიზაცია რომ უზრუნველყოფილი იქნეს ამ ანგარიშებზე ნაშთების სწორი აღრიცხვა. ანგარიშთა ჯგუფი 254 : სამეურნეო მასალები ანგარიში 2541  სამეურნეო მასალები (მარაგი) აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  ანგარიში გამოიყენება საქმიანობისათვის გამოუყენებელი სპეციფიკური სამეურნეო მასალების (საამშენებლო და სარემონტო) მარაგების აღსარიცხავად დროებით მათ ექსპლუატაციაში გადაცემამდე ან რეალიზაციამდე. მათი ჩამოწერა მოცემული ანგარიშიდან მოხდება შესაბამისი ხარჯების, აქტივების ან ფულადი სახსრების ანგარიშებთან კორესპონდენციით. საბალანსო ანგარიშზე ასახული ეს ფასეულობა არ წარმოადგენს ძირითად საშუალებებს, რადგან მას მუდმივად გამოიყენებენ. ეს ანგარიში არ გამოიყენება უშუალოდ „ მისოს” საქმიანობის განხორციელებისათვის მოსახმარი მასალების, მცირეფასიანი და სწრაფცვეთადი ინვენტარის აღსარიცხავად. ასეთი მასალები შეძენისთანავე აისახება ხარჯებში. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  წინდახედულობის პრინციპი: 2541 ანგარიშზე რიცხული მატერიალური ფასეულობა მისი ღირებულების შემცირების შემთხვევაში გადაფასდება თითოეული სახის მასალის მიმდინარე საბაზრო ფასის გათვალისწინებით. „ მისომ” არ უნდა დაუშვას თავისი საქმიანობისათვის არასპეციფიკური მასალების საჭიროზე მეტი რაოდენობის მარაგის შექმნა.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ჩანაწერები ანგარიშზე გაკეთდება მარაგების ფიზიკურად მიღების დღეს, ანაზღაურების თარიღის მიუხედავად. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები მასალების შეძენა 2541 სამეურნეო მასალები ფულადი სახსრების ანგარიშები მასალების გადაფასება (ზარალი) 9062 ზარალი სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის გასვლიდან და გადაფასებიდან 2541 სამეურნეო მასალები მასალების გამოყენება ან გასვლა ხარჯების ან აქტივების შესაბამისი ანგარიშები 2541 სამეურნეო მასალები  4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  სისტემატური ხასიათი უნდა მიეცეს დროებითი მარაგების ღირებულების მიმდინარე შეფასებას მოცემული მომენტისათვის შესაბამისი სახის მასალის საბაზრო ღირებულების საფუძველზე. 5. კომენტარები : “მისოს” ანალიზური აღრიცხვის საინფორმაციო სისტემამ უნდა უზრუნველყოს სწრაფი ანალიზი დროებითი მარაგებისა გამოყენების, კუთვნილებისა და სხვა ნიშნების მიხედვით. ფაქტობრივი და საბალანსო მონაცემების შესაბამისობის თვალსაზრისით სავალდებულოა რეგულარულად ჩატარდეს ინვენტარიზაცია არსებული წესების მოთხოვნათა დაცვით. ანგარიშთა ჯგუფი 255 : ბიუჯეტში მიმდინარე გადასახად ები ანგარიში 2551  მოგების მიმდინარე გადასახადი აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება მიმდინარე სააღრიცხვო წელს „მისოს“ მიერ მოგების მიმდინარე გადასახადების მიხედვით ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები მოგების გადასახადის ავანსად გადახდა მიმდინარე წლის განმავლობაში 2551 მოგების მიმდინარე გადასახადი ფულადი სახსრების ანგარიშები ავანსად გადახდილი თანხით საანგარიშგებო წლის ბოლოს წარმოქმნილი საგადასახადო ვალდებულების გაქვითვა 4551 მოგების გადასახადი 2551 მოგების მიმდინარე გადასახადი 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  მოგების გადასახადით ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება, არსებული საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, მიმდინარე წლის განმავლობაში წარმოებს გასული საგადასახადო წლიური გადასახადის მიხედვით, რომლის კორექტირება მოხდება საანგარიშგებო წლის ბოლოს ფაქტობრივი (რეალური) მოგების მიხედვით, ფინანსური და საგადასახადო ანგრიშგებების საფუძველზე. გადახდილი თანხები გადაიხურება დარიცხული საგადასახადო ვალდებულების ანგარიშთან კორესპონდენციით: დებეტი – ანგარიში 4551, კრედიტი – ანგარიში 2551. ბიუჯეტში გადახდილი ყველა გადასახადი აღრიცხვაში აისახება ეროვნული ვალუტით. 5. კომენტარები :  ბიუჯეტში მოგების გადასახადი გადაიხდება დასაბეგრი ბაზის მიხედვით საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დადგენილი გამოქვითვების საფუძველზე. ანგარიში 2552  გადახდილი დღგ აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება „მისოსათვის” მოწოდებულ საქონელზე (სამუშაოზე, მომსახურებაზე) გადახდილი დღგ- ის აღსარიცხავად.  2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები გადახდილი დღგ 2552 გადახდილი დღგ ფულადი სახსრების ანგარიშები გადახდილი დღგ- ის ჩათვლა 4552 გადასახდელი დღგ 2552 გადახდილი დღგ 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : 2552 ანგარიშის დებეტში აისახება შეძენილ საქონელზე (სამუშაოზე, მომსახურებაზე) გადახდილი დღგ-ს თანხა, ხოლო კრედიტში გადახდილი დღგ- ის თანხის ის ნაწილი რომელიც საქართველოს საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული გაანგარიშების მიხედვით ექვემდებარება ჩათვლას. 5. კომენტარები:  ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ” უნდა შექმნას ისეთი საინფორმაციო სისტემა, რომელიც დროის მცირე მონაკვეთში უზრუნველყოფს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს გადახდილი თანხების თარიღებისა და სხვა ნიშნების მიხედვით. გადახდილი გადასახადები აღრიცხვაში აისახება საქართველოს ეროვნული ვალუტით. ანგარიში 2559  დანარჩენი მიმდინარე გადასახადები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : 2. მოცემული ანგარიში გამოიყენება მისოს მიერ ბიუჯეტში ავანსად გადახდილი გადასახდების (მოგებისა და დღგ-ს გარდა) აღსარიცხავად. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : 3.  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი . ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა : ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები თანხის ავანსად გადახდა 2559 დანარჩენი მიმდინარე გადასახადები ფულადი სახსრების ანგარიშები ავანსად გადახდილი თანხის ჩათვლა 4559 ბიუჯეტში მიმდინარე გადასახდელები 2559 დანარჩენი მიმდინარე გადასახადები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  2559 ანგარიშის დებეტში აისახება „ მისოს” მიერ ბიუჯეტისათვის ავანსად გადახდილი თანხა, ხოლო კრედიტში ავანსად გადახდილი თანხის ჩათვლა ბიუჯეტთან ანგარიშსწორებისას. 4. კომენტარები :  ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ” უნდა შექმნას ისეთი საინფორმაციო სისტემა, რომელიც დროის მცირე მონაკვეთში უზრუნველყოფს ბიუჯეტში გადახდილი გადასახადების შესახებ მონაცემთა მიღებას სახეების, დარიცხული – გადახდილი თანხების, თარიღებისა და სხვა ნიშნების მიხედვით. გადახდილი გადასახადები აღრიცხვაში აისახება საქართველოს ეროვნული ვალუტით. კლასი 26 : სავალუტო პოზიცია ანგარიშთა ჯგუფი 260 : სავალუტო პოზიციის კონტრფასი ანგარიში2601  სავალუტო პოზიციის კონტრფასი აქტივ-პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : ანგარიში 2601 წარმოადგენს ტექნიკურ ანგარიშს, რომელიც გამოიყენება ბალანსში ეროვნული ვალუტით – სავალუტო ოპერაციების მიხედვით წარმოქმნილი სავალუტო პოზიციის ნაშთების აღრიცხვისათვის. ამ ანგარიშით წარმოებული ოპერაციები წარმოადგენს უცხოური ვალუტით 2611 ანგარიშით განხორციელებული ოპერაციების სარკისებრ ასახვას, ანუ, თუ 2611 ანგარიში ვალუტით ოპერაციის შესრულებისას დადებეტდა, მაშინ ანგარიში 2601 დაკრედიტდება უცხოური ვალუტის შესაბამისი ეკვივალენტით. ამ ანგარიშზე ასახული თანხები წარმოადგენს: – 2611 ანგარიშის თანხების კონტრფასს, რომელიც გამოანგარიშებულია გაცვლის ოფიციალური კურსის შესაბამისად; – სავალუტო პოზიციის გადაფასების შედეგებს კურსის შეცვლის შესაბამისად. – ოპერაციები უცხოური ვალუტით გატარდება უცხოური ვალუტით დენომინირებული ბალანსის ანგარიშებით (ბალანსი უცხოური ვალუტით). ყველა ანგარიში გაიხსნება ანგარიშთა გეგმის თანახმად როგორც ლარით, ისე ყველა სახის ვალუტით, რომლითაც „ მისო” მუშაობს. უცხოური ვალუტის ოპერაციებთან დაკავშირებული შემოსავლები და ხარჯები აღირიცხება მათი ეკვივალენტი ლარით. ანალოგიურია ბალანსგარეშე ანგარიშების წარმოება უცხოურ ვალუტასთან მიმართებაშიც.  ანგარიში 2601 ბალანსში გახსნილია ლარით. იგი დადებეტდება ან დაკრედიტდება წარმოებული ოპერაციის შინაარსის მიხედვით.  მაგალითად: როდესაც „ მისო” დოლარს შეიძენს ლარით – დადებეტდება 2601 ანგარიში და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიში ლარებით, იმავდროულად დაკრედიტდება 2611 ანგარიში დოლარებით ფულადი სახსრების ანგარიშთან კორესპონდენციაში. ორი ერთდროული გატარება დააბალანსებს ლარისა და დოლარის ბალანსს. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპი: შემოსავალი და ხარჯი, არარეალიზებული მოგება ან ზარალი სავალუტო ოპერაციებისაგან აისახება შესაბამის მოგებისა ან ზარალის ანგარიშებზე იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა : ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები უცხოური ვალუტის ყიდვა ლარებით (უცხოური ვალუტისათვის მიცემული ლარების თანხის გატარება ბალანსში) 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი ფულადი სახსრების ანგარიშები უცხოური ვალუტის ყიდვა ლარით (ბალანსში შესაბამისი უცხოური ვალუტის გატარება ნაყიდი უცხოური ვალუტის თანხა) ფულადი სახსრების ანგარიშები 2611 სავალუტო პოზიცია ვალუტის ყიდვა – გაყიდვიდან მიღებული მოგება 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი 6621 შემოსავლები სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან ვალუტის ყიდვა – გაყიდვიდან მიღებული ზარალი 8604 ზარალი უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი სავალუტო პოზიციის ანგარიშთა გადაფასება (მოგება) 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი 6621 შემოსავლები სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან სავალუტო პოზიციის ანგარიშთა გადაფასება (ზარალი) 8621 ზარალი სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : სავალუტო პოზიციებისა და სავალუტო პოზიციის კონტრფასის ანგარიშები გამოიყენება იმ სავალუტო ოპერაციების აღსარიცხავად, რომლებიც გულისხმობს ერთი სახეობის ვალუტის გაცვლას მეორე სახეობის ვალუტაზე, ან აქტივებისა ან პასივების ყიდვა - გაყიდვას, რომლებიც დენომინირებულია ერთი ვალუტით, ხოლო გადახდა წარმოებს მეორე ვალუტით.  2601 ანგარიშის ნაშთი ყოველთვის ასახავს უცხოური ვალუტით სავალუტო პოზიციის ანგარიშებით გატარებული თანხების ეკვივალენტს, რომლებიც გამოანგარიშებულია ოფიციალური კურსით. “მისოს” კრებსითი ბალანსის მომზადებისას ცალკეული სავალუტო ბალანსების ყველა ნაშთი გადაიყვანება ლარებში მიმდინარე ოფიციალური კურსის გამოყენებით და განხორციელდება მათი კონსოლიდაცია. ამასთან, სავალუტო პოზიციებისა და სავალუტო პოზიციის კონტრფასის ყველა ანგარიში დასალდოვდება ერთმანეთს შორის. თუ სავალუტო ოპერაციების ბუღალტრული აღრიცხვის პროცედურები სწორად ხორციელდება, აღნიშნულ ანგარიშთა დასალდოების შედეგი ნულს უდრის. მხედველობაშია მისაღები, რომ დასალდოების პროცედურა ხორციელდება მხოლოდ „ მისოს” კრებსითი ბალანსის დონეზე.  ვიდრე უცხოური ვალუტა არ იქნება რეალურად მიღებული ან მიცემული, ოპერაციები უნდა აისახოს ბალანსგარეშე ანგარიშებზე, რომლებიც გამოიყენება შესაბამის ვალდებულებათა აღსარიცხავად. 5. კომენტარები : ეს ანგარიში ასახავს დებეტის ან კრედიტის ნაშთს პოზიციის ანგარიშზე. სალდო მოცემულ ანგარიშებზე წარმოადგენს მოკლე ღია პოზიციას, როცა ნაშთი დებეტისაა და გრძელ ღია პოზიციას, როცა ნაშთი კრედიტისაა.  სავალდებულოა „ მისომ” გაცვლის ისტორიული კურსების დამადასტურებელი ყველა საბუთი (ხელშეკრულებები ან კონტრაქტები), რომლებიც დაკავშირებულია 2601 ანგარიშის წარმოებასთან, შეინახოს საბუთების შენახვის ვადების არსებული წესების მიხედვით.  „ მისოს” ანალიზურმა აღრიცხვამ უნდა უზრუნველყოს უცხოური ვალუტის თითოეული სახეობის მიხედვით ნებისმიერი საჭირო ინფორმაციის მიღება დროის მცირე მონაკვეთში. ანგარიშთა ჯგუფი 261 : სავალუტო პოზიცია ანგარიში 2611  სავალუტო პოზიცია აქტივ-პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : ეს ტექნიკური ანგარიში გამოიყენება კონტრჩანაწერებისათვის გატარებებში, რომლებიც კეთდება ბალანსში უცხოური ვალუტით, როცა აღნიშნული გატარებებისათვის მოცემული კონკრეტული ვალუტის ბალანსში არ არის რეალური „კონტრანგარიშები“, ე.ი. გაცვლის ოპერაციების შესრულების დროს (მაგალითად, უცხოური ვალუტით დენომინირებული და სხვა ვალუტით ავანსირებადი ფასიანი ქაღალდების ყიდვა ან გაყიდვა, სესხების გაცემა კლიენტებისათვის, რომლებსაც სურთ სახსრების კონვერტირება სხვა სახეობის ვალუტით და ა.შ.). ეს ანგარიში გამოყენებულ უნდა იქნეს სავალუტო ბალანსებში. „ მისოს” კრებსით ბალანსში მოცემული ანგარიში უნდა დასალდოვდეს სავალუტო პოზიციის კონტრფასის ანგარიშებთან.  უნდა აღინიშნოს, რომ ოპერაციები უცხოური ვალუტით უნდა გატარდეს უცხოური ვალუტით დენომინირებული ბალანსის ანგარიშებით (ბალანსი უცხოური ვალუტით). ბალანსის ყველა ანგარიში გაიხსნება ანგარიშთა გეგმის თანახმად როგორც ლარში, ისე თითოეული სახეობის ვალუტაში, რომელშიც „ მისო” მუშაობს. მაგრამ ამის მიუხედავად, უცხოური ვალუტით ოპერაციებთან დაკავშირებული ყველა შემოსავალი და ხარჯი უნდა აღირიცხოს მხოლოდ მათი ეკვივალენტებით ლარებით, ე.ი. მოგებისა და ზარალის ანგარიშები არ შეიძლება დადენომინირდეს უცხოური ვალუტით. ანალოგიურად მოქმედებს ყველა ბალანსგარეშე ანგარიშიც.  ანალიზურ აღრიცხვაში 2611 საბალანსო ანგარიშზე გაიხსნება ცალკე პირადი ანგარიში თითოეული სახეობის უცხოური ვალუტისათვის, რომლითაც „ მისო” მუშაობს და რომლის მიხედვითაც აწარმოებს ბალანსს. იგი უნდა დადებეტდეს ან დაკრედიტდეს იმ შემთხვევაში, თუ უცხოური ვალუტით ბალანსის ზოგიერთი ანგარიშისათვის არ არის მოკორესპონდენტო ანგარიში ამავე ბალანსში, რომლითაც შეიძლება განხორციელდეს კონტრჩანაწერი.  მაგალითად: როცა „ მისო” დოლარს ლარით ყიდულობს, ბალანსში 2611 ანგარიში დოლარით უნდა დაკრედიტდეს იმისათვის, რომ დაბალანსდეს ფულადი სახსრების ანგარიშის დებეტით გატარებული თანხა, სადაც აღირიცხება ნაყიდი დოლარი. ეს შესაძლებლობას იძლევა, თვალი მივადევნოთ ვალუტით გაცვლის სავალუტო პოზიციას თითოეული ვალუტის მიხედვით. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : დარიცხვათა პრინციპი: არარეალიზებული მოგება ან ზარალი სავალუტო ოპერაციებისაგან უნდა აისახოს მოგებისა და ზარალის ანგარიშებზე იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის, რეალიზაციის დროის მიუხედავად. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები უცხოური ვალუტის ყიდვა ლარით (უცხოური ვალუტისათვის მიცემული ლარის თანხის გატარება ბალანსში) 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი ფულადი სახსრების ანგარიშები უცხოური ვალუტის ყიდვა ლარით (ბალანსში შესაბამისი უცხოური ვალუტის გატარება ნაყიდი უცხოური ვალუტის თანხა) ფულადი სახსრების ანგარიშები 2611 სავალუტო პოზიცია ვალუტის ყიდვა - გაყიდვისაგან მიღებული შემოსავალი 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი 6621 შემოსავლები სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან ვალუტის ყიდვა - გაყიდვიდან მიღებული ზარალი 8604 ზარალი უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი სავალუტო პოზიციის ანგარიშთა გადაფასება (მოგება) 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი 6621 შემოსავლები სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან სავალუტო პოზიციის ანგარიშთა გადაფასება (ზარალი) 8621 ზარალი სავალუტო სახსრების გადაფასებისაგან 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : სავალუტო პოზიციისა და სავალუტო პოზიციის კონტრფასის ანგარიშები გამოიყენება იმ სავალუტო ოპერაციების აღსარიცხავად, რომლებიც გაცვლას გულისხმობს (აქტივების ან პასივების ყიდვა, გაყიდვა, რომლებიც დენომინირებულია ერთი ვალუტით, ხოლო გადაიხდება მეორე ვალუტით).  როდესაც ოპერაცია იწვევს უცხოური ვალუტით დენომინირებული „ მისოს” აქტივების გაზრდას და ლარებში აქტივების შემცირებას, უნდა დადებეტდეს ფულადი სახსრების შესაბამისი ანგარიში უცხოური ვალუტით და დაკრედიტდეს ანგარიში 2611. იმავდროულად უნდა დაკრედიტდეს ფულადი სახსრების ანგარიში ლარში და დადებეტდეს ანგარიში 2601.  როდესაც „ მისოს” აქტივები მცირდება ერთი უცხოური ვალუტით და იზრდება მეორე უცხოური ვალუტით, უნდა დადებეტდეს ანგარიში 2611 და დაკრედიტდეს ფულადი სახსრების ანგარიში მოცემულ ვალუტით. იმავდროულად ბალანსში უცხოური ვალუტით უნდა შესრულდეს გატარება სავალუტო პოზიციის კონტრფასის 2601 ანგარიშის ორ სუბანგარიშს შორის, რომელიც შესაბამისად ასახავს ლარით გამოხატულ სავალუტო პოზიციათა ეკვივალენტებს.  ამ ორთაგან ნებისმიერ შემთხვევაში ნაშთი 2601 ანგარიშზე ყოველთვის ასახავს უცხოური ვალუტით სავალუტო პოზიციის ანგარიშებით გატარებული თანხების ეკვივალენტს, რომლებიც გამოანგარიშებულია ოფიციალური კურსით.  „ მისომ” ყოველდღიურად უნდა გადააფასოს სავალუტო პოზიციის ანგარიშები მოცემული თარიღისათვის დაფიქსირებული გაცვლის ოფიციალური კურსის თანახმად. გადაფასების შედეგები აისახება გატარებით სავალუტო პოზიციის კონტრფასის 2601 ანგარიშით და მოგებისა და ზარალის ანგარიშით. ამგვარად, ეს შესაძლებლობას იძლევა თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს გამოანგარიშებული იქნეს მოგება ან ზარალი სავალუტო პოზიციების მიხედვით. კრებსითი ბალანსის მომზადებისას ცალკეული სავალუტო ბალანსების ყველა ნაშთი გადაყვანილ უნდა იქნეს ლარში მიმდინარე ოფიციალური კურსის გამოყენებით და განხორციელდეს მათი კონსოლიდაცია. ამასთან, სავალუტო პოზიციისა და სავალუტო პოზიციის კონტრფასის ყველა ანგარიში უნდა დასალდოვდეს ერთმანეთს შორის. თუ სავალუტო ოპერაციების ბუღალტრული აღრიცხვის პროცედურები სწორად ხორციელდება, აღნიშნულ ანგარიშთა დასალდოების შედეგი ნულს უდრის. მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული, რომ დასალდოების პროცედურა ხორციელდება მხოლოდ კრებსითი ბალანსის დონეზე.  ვიდრე უცხოური ვალუტა არ იქნება რეალურად მიღებული ან მიცემული, ოპერაციები უნდა აისახოს ბალანსგარეშე ანგარიშებზე, რომლებიც გამოიყენება შესაბამის ვალდებულებათა აღსარიცხა ვა დ. 5. კომენტარები : ეს ანგარიში ასახავს დებეტის ან კრედიტის ნაშთს პოზიციის ანგარიშზე. სალდო მოცემულ ანგარიშებზე წარმოადგენს მოკლე ღია პოზიციას, როდესაც ნაშთი დებეტისაა და გრძელ ღია პოზიციას, როდესაც ნაშთი კრედიტისაა. “მისომ” ეს ანგარიშები უნდა გამოიყენოს ყოველდღიურ მუშაობაში და შეინახოს გაცვლის ისტორიული კურსების დამადასტურებელი ყველა საბუთი (ხელშეკრულებები ან კონტრაქტები), რომლებიც გამოიყენება ანგარიშთან დაკავშირებული მუშაობის დროს.  ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ” აღრიცხვა უნდა აწარმოოს უცხოური ვალუტის ყოველი, ცალკეული სახეობის მიხედვით. კლასი 27 : გადავადებული საგადასახადო აქტივი ანგარიშთა ჯგუფი 271 : გადავადებული საგადასახადო აქტივი ანგარიში 2711 გადავადებული საგადა სა ხადო აქტივი აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება საანგარიშგებო წლის სააღრიცხვო და საგადასახადო ანგარიშგებით მიღებული მოგების გადასახადებს შორის იმ სხვაობის აღსარიცხავად, რომელიც დროებით სხვაობას წარმოადგენს. აღნიშნულ ანგარიშს აქვს ინფორმაციული დატვირთვა ფინანსური საქმიანობის ანალიზისათვის.  შემოსავლებისა და ხარჯების საგადასახადო მიზნით განხილვის დროს მხედველობაშია მისაღები ზოგიერთი შეზღუდვისა და აკრძალვის გავლენა საგადახადო მოგებაზე, რომელმაც შეიძლება წარმოქმნას სხვაობა სააღრიცხვო და საგადასახადო მოგებას შორის, ამ სხვაობის განხილვისას აუცილებელია დადგინდეს რით არის გამოწვეული ის და როგორია – დროებითი, თუ მუდმივი. – მუდმივია სხვაობა, თუ სააღრიცხვო ხარჯი არასოდეს არ გამოიქვითება საგადასახადო შემოსავლიდან. მაგ: ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდილი ჯარიმა, რომელმაც სააღრიცხვო მოგების გაანგარიშებაში მიიღო მონაწილეობა, მაგრამ საგადასახადო მიზნით არ გამოიქვითება როგორც მიმდინარე, ისე მომდევნო საანგარიშგებო პერიოდებში. – დროებითია სხვაობა, თუ შემდგომ პერიოდში დასაშვებია მისი აღდგენა, მაგ: ამორტიზაცია, რომელიც სააღრიცხვო ანგარიშგებაში უფრო დიდი განაკვეთით შეიძლება იყოს დარიცხული, ვიდრე ამას საგადასახადო კანონმდებლობა ითვალისწინებს. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშ თა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიში კრედიტის ანგარიში დროებითი სხვაობის თანხის აღება გადავადებული საგადასახადო აქტივის ანგარიშზე 2711 გადავადებული საგადასახადო აქტივი - სააღრიცხვო და საგადასახადო მოგებების გადასახადებს შორის სხვაობის თანხა, რომელიც გამოწვეულია დროებითი სხვაობით   9501 მიმდინარე წლის მოგების გადასახადი 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : „მისო” სააღრიცხვო და საგადასახადო მოგებების გადასახადებს შორის სხვაობის თანხას გაატარებს გადავადებული საგადასახადო აქტივის ანგარიშზე: დებეტი – 2711 ანგარიში, კრედიტი – 9501. 5. კომენტარები : ანალიზურმა აღრიცხვამ დროის მცირე მონაკვეთში უნდა უზრუნველყოს გადავადებული საგადახადო აქტივის შესახებ სხვადასხვა სახის ინფორმაციის მიღება, კერძოდ: გადავადებული საგადახადო აქტივი ცალკეული სახეების მიხედვით; - შემდგომ პერიოდებში გადავადებული საგადახადო აქტივის აღსადგენი თანხები თარიღების მიხედვით და სხვა. კლასი 28 : ანგარიშსწორება ერთი „მისოს” დაწესებულებებს შორის ანგარიშთა ჯგუფი 283: ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს” დაწესებულებებს შორის ეროვნული ვალუტით ანგარიში 2831 ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს” დაწესებულებებს შორის აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება ფილიალთაშორისი ანგარიშსწორების აღსარიცხავად, რომელზეც აისახება ყველა სახის აქტივებისა და პასივების მოძრაობასთან დაკავშირებული ოპერაციები, შესაბამის განკარგულებათა შესაბამისად, რომელთა ასლები ეგზავნება კორესპონდენტ ფილიალს. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები: დარიცხვათა პრინციპი: თუ ფილიალთაშორისი ვალდებულებანი ითვალისწინებს პროცენტის გადახდას, მისაღები პროცენტი აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც იგი ეკუთვნის.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ბუღალტრული ჩანაწერები ანგარიშზე შესრულდება ოპერაციების განხორციელების დღეს ან ვალუტირების თარიღის შესაბამისად, მიუხედავად კორესპონდენტ ფილიალში გატარების თარიღისა. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა : ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები აქტივთა გადაცემა 2831 ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს” დაწესებულებებს შორის აქტივთა ანგარიშები გადაცემული აქტივების მიღება აქტივთა ანგარიშები 4831 ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს” დაწესებულებებს შორის პასივების გადაცემა პასივთა ანგარიშები 4831 ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს” დაწესებულებებს შორის გადაცემული პასივების მიღება 2831 ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს” დაწესებულებებს შორის პასივთა ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : ა) გადაცემული აქტივების მიხედვით ფილიალთაშორისი დავალიანების აღრიცხვის წესი  აქტივების გადაცემისას გამგზავნი ფილიალი განკარგულების საფუძველზე დაადებეტებს 2831 ანგარიშს და დააკრედიტებს აქტივთა ანგარიშს. ხოლო მიმღები ფილიალი გადაცემული აქტივების მიღებისას დაადებეტებს აქტივთა ანგარიშს და დააკრედიტებს 4831 ანგარიშს. ბ) გადაცემული პასივების მიხედვით ფილიალთაშორისი დავალიანების აღრიცხვის წესი  პასივების გადამცემი ფილიალი, პასივების გადაცემის შესახებ განკარგულების საფუძველზე, დაადებეტებს პასივთა ანგარიშს და დააკრედიტებს 4831 ანგარიშს, ხოლო პასივების მიმღები ფილიალი დაადებეტებს 2831 ანგარიშს და დააკრედიტებს პასივთა ანგარიშს. 5. კომენტარები :  ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ” უნდა შექმნას ფილიალებისა და ოპერაციების სახეობების მიხედვით ანგარიშთა ანალიზისათვის განკუთვნილი ცალკე საინფორმაციო სისტემა.  „ მისომ” უნდა განახორციელოს ფილიალთაშორისი ანგარიშსწორების სისტემატური შემოწმება. კრებსით ბალანსში საანგარიშსწორებო თარიღისათვის (საბალანსო ანგარიშთა დონეზე) ფილიალთაშორის ანგარიშსწორებასთან დაკავშირებული შემოწმებული ნაშთები უნდა დასალდოვდეს.  იმ შემთხვევაში, თუ ფილიალთაშორისი ვალდებულებანი ითვალისწინებს პროცენტების გადახდას, ანგარიშსწორება მისაღები და მიღებული (გადახდილი) პროცენტების მიხედვით გულმოდგინედ უნდა შემოწმდეს. კრებსით ანგარიშგებაში საანგარიშგებო თარიღისათვის მისაღები შემოსავლებისა და ხარჯების, აგრეთვე მიღებული და გადახდილი პროცენტების ანგარიშები უნდა დასალდოვდეს. ანგარიშთა ჯგუფი 284 : ანგარიშსწორება ერთი „მისოს” დაწესებულებებს შორის უცხოური ვალუტით ანგარიში 2841 ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს” დაწესებულბებს შორის აქტივის ანგარიში  2841 ანგარიშის დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრიციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 2831 ანგარიშისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. კლასი 29 : ძირითადი საშუალებები და არამატერიალური აქტივები ანგარიშთა ჯგუფი 290: ძირითადი საშუალებები ანგარიში 2901 მიწა ანგარიში 2902 შენობა - ნაგებობები ანგარიში 2903 კომპიუტერული ტექნიკა და საკომუნიკაციო მოწყობილობები ანგარიში 2904 სატრანსპორტო საშუალებები ანგარიში 2905 ავეჯი და მოწყობილობები ანგარიში 2906 დანარჩენი ძირითადი საშუალებები აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშ თა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება „ მისოს” მიერ შეძენილი, აშენებული ან უსასყიდლოდ მიღებული მატერიალური აქტივების (ძირითად საშუალებათა) აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  საქმიანობის უწყვეტობის პრინციპი: „ მისო” ძირითად საშუალებებს გამოიყენებს მათი ექსპლუატაციის მთელი ვადის მანძილზე, რომლის განმავლობაშიც ისინი ცვეთას განიცდიან, საჭირო არის მიმდინარე ფასებში მოცემული აქტივების ღირებულებასთან მათი საბალანსო ღირებულების შედარება. გადაფასების ბუღალტრული გატარებები მოცემულია 590 ჯგუფის დახასიათებაში. გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ცვეთის ნორმა და მეთოდები უნდა გამოიყენებოდეს მუდმივად, ერთი საანგარიშგებო პერიოდიდან მეორემდე.  წინდახედულობის პრინციპი: მატერიალურ აქტივებს ცვეთის თანხა დაერიცხება ექსპლუატაციის პერიოდში ნაზარდი ჯამით, მოცემული მომენტისათვის რეალური ღირებულების ასახვის მიზნით, რაც განპირობებულია აქტივების ცვეთით, მათი ტექნიკური დაძველებით ან სხვა მიზეზებით.  აქტივებისა და პასივების ცალ-ცალკე განხილვის პრინციპი: მატერიალური აქტივები აღირიცხება შეძენის ღირებულებით 2901-2906 ანგარიშებზე, ხოლო ცვეთა 4902-4906 ანგარიშებზე. ეს ორი თანხა არ დასალდოვდება ერთმანეთთან.  ოპერაციების ასახვის პრინციპები: ბუღალტრული გატარებები განხორციელდება ობიექტების ფიზიკურად მიღების, ექსპლუატაციაში გადაცემის დღეს, მიუხედავად სახსრების გაგზავნის/მიღების თარიღისა. ის უნდა შეესაბამებოდეს საშუალებების ყიდვის ან გაყიდვის დამადასტურებელი საბუთის გაცემის თარიღს (ანუ ანგარიშ-ფაქტურის გაცემის თარიღს). 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ძირითად საშუალებათა შეძენა 2901-2906 ძირითადი საშუალებები ფულადი სახსრების ანგარიშები 2505 ძირითადი საშუალებების ღირებულების წინასწარი გადახდა დასრულებული კაპიტალური დაბანდებები 2901-2906 ძირითადი საშუალებები 2911 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდების დანახარჯები ფიქსირებული აქტივების ჩამოწერა 4902-4906 ძირითადი საშუალებების ცვეთა 5904 ძირითადი საშუალებების გადაფასების რეზერვი 2901-2906 ძირითადი საშუალებები ფიქსირებული აქტივების ვადამდე ჩამოწერა 4902-4906 ძირითადი საშუალებების ცვეთა 5904 ძირითადი საშუალებების გადაფასების რეზერვი 9061 ზარალი ძირითადი საშუალებების გასვლიდან და გადაფასებიდან 2901-2906 ძირითადი საშუალებები ფიქსირებული აქტივების გაყიდვა (ზარალი) ფულადი სახსრების ანგარიშები 4902-4906 ძირითადი საშუალებების ცვეთა 5904 ძირითადი საშუალებების გადაფასების რეზერვი 9061 ზარალი ძირითადი საშუალებების გასვლიდან და გადაფასებიდან 2901-2906 ძირითადი საშუალებები ფიქსირებული აქტივების გაყიდვა (მოგება) ფულადი სახსრების ანგარიშები 4902-4906 ძირითადი საშუალებების ცვეთა 5904 ძირითადი საშუალებების გადაფასების რეზერვი 2901-2906 ძირითადი საშუალებები 7061 შემოსავლები ძირითადი საშუალებების გაყიდვიდან და გადა-ფასებდან 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ძირითად საშუალებათა აღრიცხვა ხორციელდება შეძენის ღირებულებით. „ მისოს” მიერ აშენებული (შეკეთებული) ძირითად საშუალებათა ღირებულება უნდა შეესაბამებოდეს მშენებლობის (შეკეთების) პირდაპირ და არაპირდაპირ დანახარჯთა თანხას.  ძირითად საშუალებათა გაყიდვის ან ვადამდე ჩამოწერის დროს ძირითად საშუალებათა გაყიდვის (ვადამდე ჩამოწერის) შედეგად მიღებული მოგება ან ზარალი წარმოადგენს სხვაობას აქტივების ნარჩენ ღირებულებასა (ისტორიული ღირებულება მინუს დაგროვილი ცვეთა) და რეალიზაციის ფასს შორის და აისახება შესაბამის ანგარიშებზე.  უცხოური ვალუტით გადახდილი აქტივების აღსარიცხავად გამოიყენება სავალუტო პოზიციის ანგარიშები. 5. კომენტარები :  თითოეული ძირითადი საშუალების შეძენისთანავე შედგება ცვეთის სქემა, რომელიც შემდგომ არ უნდა შეიცვალოს.  ანალიზური აღრიცხვის საინფორმაციო სისტემამ უნდა უზრუნველყოს თითოეული აქტივის შეძენის, ცვეთის დარიცხვისა და მათი ექსპლუატაციიდან გამოსვლის მონაცემები. ანაგრიშთა ჯგუფი 291 : დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდების დანახარჯები ანგარიში 2911 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდების დანახარჯები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდების დანახარჯების აღსარიცხად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები შესრულებული კაპიტალური დაბანდების დანახარჯები 2911 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდების დანახარჯები ფულადი სახსრების ანგარიშები 2505 ძირითად საშუალებათა ღირებულების წინასწარი გადახდა დამთავრებული კაპიტალური დაბანდების დანახარჯების გადატანა ძირითად საშუალებებში 2902-2906 ძირითადი საშუალებები 2912 კაპიტალური დანახარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 2911 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდების დანახარჯები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდების დანახარჯები მშენებლობის დამთავრებამდე აისახება 2911 ანგარიშით. 5. კომენტარები :  ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ” უნდა დააწესოს დანახარჯთა აღრიცხვის სისტემა, რომელიც შესაძლებელს გახდის მოცემული ანგარიში გაანალიზდეს დანახარჯების სახეობათა მიხედვით. ანგარიში 2912 კაპიტალური დანახარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით დამთავრებული კაპიტალური მშენებლობის დანახარჯთა აღსარიცხავად, იმ შემთხვევაში, თუ ეს დანახარჯები არ უნდა აანაზღაუროს მეიჯარემ. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  საქმიანობის უწყვეტობის პრინციპი: იმასთან დაკავშირებით, რომ „ მისო” აქტივებს გამოიყენებს მათი ექსპლუატაციის ვადის განმავლობაში, რომლის დროსაც ხდება მათი ცვეთა, აუცილებელია მოცემული აქტივების საბალანსო ღირებულების შედარება მათ ღირებულებასთან მიმდინარე ფასებში.  წინდახედულობის პრინციპი: აქტივები ექვემდებარება ცვეთის თანხის დარიცხვას ექსპლუატაციის პერიოდში მათი ღირებულების შემცირების ასახვისათვის. კაპიტალური დანახარჯების ცვეთა უნდა აისახოს შესაბამის ანგარიშზე. შენობის იჯარის ვადა, შეიძლება განხორციელებული კაპიტალური შეკეთების დანახარჯების ცვეთის პერიოდზე ნაკლები იყოს, თუ ამ ხარჯებს აანაზღაურებს მეიჯარე, მაშინ გაუცვეთელი აქტივის შესაბამისი თანხა უნდა მიაკუთვნოს ზარალის ანგარიშს.  გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ცვეთის ნორმა და მეთოდები უნდა გამოიყენებოდეს მუდმივად, ერთი საანგარიშგებო პერიოდიდან მეორემდე.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ბუღალტრული ჩანაწერები უნდა გატარდეს ოპერაციების შესრულების დღეს, იმ დღის მიუხედვად, როდესაც გადაგზავნეს/მიიღეს სახსრები. ეს თარიღი უნდა შეესაბამებოდეს კაპიტალური ხასიათის სამუშაოთა დამთავრების დამადასტურებელი საბუთის თარიღს. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები დასრულებული კაპიტალური დაბანდებანი (მშენებლობა, ობიექტის კაპიტალური შეკეთება, იმ შემთხვევაში, თუ ობიექტი მისოს საკუთრება არ არის) 2912 კაპიტალური დანახარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 2911 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდების დანახარჯები კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაცია 9321 კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაციის ხარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 4921 კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაცია იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით დანახარჯების ჩამოწერა 4921 კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაცია იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 2912 კაპიტალური დანახარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  „ მისოს” მიერ აშენებული (შეკეთებული) ობიექტების ღირებულება უნდა შეესაბამებოდეს მშენებლობის (შეკეთების) პირდაპირი (მოცემულ ობიექტზე დასაქმებულ თანამშრომელთა ხელფასი და ა.შ.) და არაპირდაპირი საწარმოო დანახარჯების თანხას. მეიჯარის მიერ წარმოებული ფიქსირებული აქტივების ღირებულება განისაზღვრება მხარეთა („ მისოს” და მეიჯარის) ხელშეკრულებით. უ ცხოური ვალუტით გადახდილი აქტივების აღსარიცხავად გამოიყენება სავალუტო პოზიციის ანგარიშები. 5. კომენტარები :  თითოეული აქტივისათვის, მისი აღრიცხვაზე აყვანის დღეს „ მისომ” უნდა შეადგინოს ცვეთისა და რეზერვის შექმნის სქემა, რომელიც შემდგომში არ შეიცვლება.  „ მისომ” უნდა შექმნას ისეთი საინფორმაციო სისტემა, რომელიც მას შესაძლებლობას მისცემს გააკონტროლოს თითოეული აქტივი მისი ფაქტობრივი შეძენის, ცვეთის დარიცხვის, გადაფასებისა და ამორიცხვის მონაცემების მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 292 : ოპერაციული ლიზინგი ანგარიში 2921 მიწა ანგარიში 2922 შენობა - ნაგებობები ანგარიში 2923 კომპიუტერები და საკომუნიკაციო მოწყობილობები ანგარიში 2924 სატრანსპორტო საშუალებები ანგარიში 2925 ავეჯი და მოწყობილობები ანგარიში 2926 დანარჩენი ძირითადი საშუალებები აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება ძირითად საშუალებათა აღსარიცხავად, რომლებიც „ მისომ” კლიენტებს გადასცა ოპერაციული ლიზინგით. ოპერაციულად ითვლება ლიზინგი, რომელიც არ აკმაყოფილებს ფინანსური ლიზინგის მოთხოვნებს. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  ბუღალტრული აღრიცხვის მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ოპერაციული ლიზინგით გადასახდელთა ანგარიშსწორებისათვის გამოყენებული მეთოდები არ იცვლება ერთი პერიოდიდან მეორემდე.  დარიცხვათა პრინციპი: ოპერაციულ ლიზინგთან დაკავშირებული ოპერაციებიდან გამომდინარე ნებისმიერი მისაღები პროცენტები აღირიცხება იმ პერიოდში, როდესაც „ მისომ” ისინი გამოიმუშავა.  წინდახედულობის პრინციპი: ფიქსირებული აქტივები ექვემდებარება ცვეთას ექსპლუატაციის პერიოდის განმავლობაში. მათი მდგრადობის დაქვეითების თავიდან ასაცილებლად, რაც განპირობებულია აქტივების ცვეთით, მათი ტექნიკური დაძველებით ან სხვა მიზეზებით.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ჩანაწერები ანგარიშზე შესრულდება გარიგების დადების თარიღისათვის, მიუხედავად იმისა, თუ როდის მოხდა მათი გადაცემა/მიღება. 3. ანგარიშების დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები აქტივების გადაცემა ოპერაციული ლიზინგით 2921-2926 ოპერაციული ლიზინგი 2901-2906 ძირითადი საშუალებები ლიზინგთან დაკავშირებული გადასახდელების მიღება ფულადი სახსრების ანგარიშები 2921-2926 ოპერაციული ლიზინგი 7033 შემოსავლები ოპერაციული ლიზინგიდან 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  „ მისოს” მიერ კლიენტის დავალებით აქტივების ყიდვის დროს დადებეტდება 2921-2926 ანგარიშები და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიში. ოპერაციული ლიზინგით გადაცემული ძირითადი საშუალებები აღირიცხება 2921-2926 ანგარიშებით ისტორიული (საბალანსო) ღირებულებით. ოპერაციულ ლიზინგში გადაცემულ ძირითად საშუალებათა ცვეთა აისახება 4902- 4906 ანგარიშებზე.  ოპერაციული ლიზინგის მიხედვით გადასახადებით დაიფარება ძირითად საშუალებათა ცვეთის თანხა.  ოპერაციული ლიზინგის მიხედვით მისაღები შემოსავლები წარმოადგენს საიჯარო გადასახდელს, რომელიც განისაზღვრება ხელშეკრულების თანახმად. იჯარის მიხედვით გადასახდელების მიღებისას დაკრედიტდება შემოსავლების ანგარიში და დადებეტდება ფულადი სახსრების ანგარიში (თუ გადახდა შეუფერხებლად ხორციელდება) ან დებიტორთა ანგარიში (თუ გადასახდელები გადადებულია). 5. კომენტარები:  „ მისო” ანალიზური აღრიცხვის სისტემამ უნდა უზრუნველყოს ოპერაციულ ლიზინგთან დაკავშირებული თითოეული ოპერაციის ანალიზი სხვადასხვა ნიშნით. ანგარიშთა ჯგუფი 296 : არამატერიალური აქტივები ანგარიში 2961  არამატერიალური აქტივები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემულ ანგარიშზე აღირიცხება არამატერიალური აქტივები, რომლებიც წარმოადგენს საკუთრების ან სარგებლობის უფლებათა, პროგრამული კომპიუტერული უზრუნველყოფისა და სხვა მსგავსი შეძენის ერთდროულ დანახარჯებს. არამატერიალური აქტივები მოცემულ ანგარიშზე აღირიცხება მისი მოსალოდნელი ექსპლუატაციის პერიოდში. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  საქმიანობის უწყვეტობის პრინციპი: არამატერიალურ აქტივებს „ მისო” გამოიყენებს მათი ექსპლუატაციის მთელი ვადით, რომლის განმავლობაშიც ისინი ამორტიზებული გახდებიან.  წინდახედულობის პრინციპი: არამატერიალური აქტივები ექვემდებარება ამორტიზაციის თანხის დარიცხვას ექსპლუატაციის პერიოდის განმავლობაში მათი ღირებულების შემცირების ასახვისათვის.  გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ამორტიზაციის ნორმა და მეთოდები მუდმივია (უცვლელი) ერთი საანგარიშო პერიოდიდან მეორემდე.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ბუღალტრული ჩანაწერები გატარდება ოპერაციების განხორციელების დღეს, სახსრების გაგზავნის /მიღების თარიღის მიუხედავად. ეს თარიღი შეესაბამება მომსახურების გაწევის დამადასტურებელი საბუთის გაცემის თარიღს (ანუ ანგარიშფაქტურის გაცემის თარიღს).  მატერიალურობის პრინციპი: იაფფასიანი არამატერიალური აქტივები მიეკუთვნებიან უშუალოდ ხარჯებს. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები აქტივის შეძენა 2961 არამატერიალური აქტივები ფულადი სახსრების ანგარიშები არამატერიალური აქტივების ამორტიზაცია 9311 არამატერიალური აქტივების ამორტიზაციის ხარჯები 4911 არამატერიალური აქტივთა ამორტიზაცია ამორტიზირებული აქტივების ჩამოწერა 4911 არამატერიალური აქტივების ამორტიზაცია 2961 არამატერიალური აქტივები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : არამატერიალური აქტივები აღირიცხება მათი ისტორიული (საწყისი) ღირებულებით. „ მისო” ფინანსურ ანგარიშგებაში არამატერიალურ აქტივებს ასახავს ცალკეულ სახეობათა მოძრაობის მიხედვით, კერძოდ: მათი ღირებულება საანგარიშგებო პერიოდის დასაწყისისათვის, შეძენა (გადიდება) და ჩამოწერა (გასვლა), ამორტიზაციის ანგარიშის მოძრაობა საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში. 5. კომენტარები:  „ მისო” თითოეული არამატერიალური აქტივის შეძენისას დაადგენს ამორ ტ იზაციის ნორმას, რომელიც შემდგომში არ უნდა შეიცვალოს.  ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ” უნდა შექმნას ისეთი საინფორმაციო სისტემა, რომელიც მას შესაძლებლობას მისცემს გააკონტროლოს თითოეული აქტივი ცალ-ცალკე მათი ფაქტობრივი შეძენის, ამორტიზაციის დარიცხვის, გადაფასების ან გასვლის მონაცემთა საფუძველზე. მეორე განყოფილება: ვალდებულებები კლასი 35: ბანკებიდან აღებული სესხები ანგარიშთა ჯგუფი 355: ბანკების სესხები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 355 2 რეზიდენტი კომერციული ბანკების სესხები პასივის ანგარიში 1. ანგარიშ ის დანიშნულება : აღნიშნული ანგარიში გამოიყენება გადახდის წინასწარ შეთანხმებული ვადის ან შეტყობინების პერიოდის მქონე სახსრების აღსარიცხავად, რომელთა დაბრუნება შეიძლება ნებადართულ იქნეს მხოლოდ წინასწარი, სულ ცოტა ერთი სამუშაო დღით ადრე, შეტყობინების არსებობის შემთხვევაში. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : დარიცხვათა პრინციპი: პროცენტული ხარჯები აღირიცხება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი მიეკუთვნება გადახდის ვადის მიუხედავად. ამასთან, გადასახდელი პროცენტების აღსარიცხავად გამოიყენება პასიური ანგარიში 4404 - „გადასახდელი პროცენტები ბანკების სესხების მიხედვით“ – შესაბამისი ხარჯების ანგარიშის დებეტთან კორესპონდენციაში.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ჩანაწერები ანგრიშზე შესრულდება ვალუტირების თარიღის შესაბამისად. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები სესხის მიღება ფულადი სახსრების ანგარიში 355 2 ბანკების სესხები სესხის დაფარვა 355 2 ბანკების სესხები ფულადი სახსრების ანგარიში 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : სესხის მიღებისას დებეტდება ფულადი სახსრების ანგარიში და კრედიტდება 3553 შესაბამისი ანგარიში, ხოლო დაფარვისას დებეტდება 3553 შესაბამისი ანგარიში და კრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიში. 5. კომენტარები: ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნების დაკმაყოფილების საჭიროებიდან გამომდინარე, ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა სისტემა ანალიზურ დონეზე იმგვარად უნდა მოეწყოს, რომ უზრუნველყოს სხვადასხვა სახის ინფორმაციის მიღება, კერძოდ: ა) სპეციალური ხელშეკრულებებით გაფორმებული სესხები; ბ) დაფარვის ფიქსირებული ვადის სესხები და სხვ. ანგარიში 3559 ოვერდრაფტები მიმდინარე ანგარიშებზე პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება მიმდინარე ანგარიშებზე კრედიტის ნაშთების (ოვერდრაფტები) ბალანსში ასახვისათვის. ანგარიშსწორების დაჩქარების მიზნით „მისოს“ კორესპონდენტ ბანკებთან შეუძლია შეთანხმდეს მიმდინარე ანგარიშებზე ოვერდრაფტების დაშვების შესაძლებლობის თაობაზე. მიმდინარე ანგარიშზე ოვერდრაფტის შემთხვევაში ბანკი „მისოს“ მიცემს კრედიტს, მომავალში ანგარიშზე შესული სახსრების ხარჯზე მისი შემდგომი დაფარვის პირობით. ასეთი კრედიტის გასაცემად ბანკი ცალკე სასესხო ანგარიშს კი არ ხსნის, არამედ დაუშვებს მიმდინარე ანგარიშზე ოვერდრაფტის წარმოქმნას (ანგარიშის მომსახურების ხელშეკრულებაში დათქმული ლიმიტის ფარგლებში). 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : დარიცხვათა პრინციპი: პროცენტული ხარჯები მიმდინარე ანგარიშებზე ოვერდრაფტების მიხედვით აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის, გადახდის ვადის მიუხედავად. ამასთან, გადასახდელი პროცენტების აღსარიცხავად გამოიყენება ანგარიში 4404 – „გადასახდელი პროცენტები ბანკების სესხების მიხედვით“ - შესაბამისი ხარჯების ანგარიშთა დებეტთან კორესპონდენციაში.  პროცენტების გაცემის შემთხვევაში დადებეტდება 4404 ანგარიში და დაკრედიტდება კლიენტთა ანგარიში. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები კრედიტის სალდოს გადატანა ოვერდრაფტის ანგარიშზე საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო სამუშაო დღეს 1701-1703 მიმდინარე ანგარიშები 3559 ოვერდრაფტები მიმდინარე ანგარიშებზე კონტრგატარებები შემდეგი საანგარიშგებო პერიოდის პირველსავე დღეს 3559 ოვერდრაფტები მიმდინარე ანგარიშებზე 1701-1703 მიმდინარე ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : მიმდინარე ანგარიშზე შესაბამისი კრედიტის ნაშთი საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო დღეს გადაიტანება ოვერდრაფტის შესაბამის ანგარიშზე. წარმოქმნილი ოვერდრაფტის დაფარვის უზრუნველსაყოფად შემდეგი საანგარიშგებო პერიოდის პირველივე დღეს შესაბამისი ნაშთი აღდგენილ უნდა იქნეს მიმდინარე ანგარიშზე კონტრგატარებით. ანგარიშთა ჯგუფი 356: ბანკების სესხები უცხოური ვალუტით ანგარიში 3562 არარეზიდენტი კომერციული ბანკების სესხები ანგარიში 3563 რეზიდენტი კომერციული ბანკების სესხები ანგარიში 3569 ოვერდრაფტები მიმდინარე ანგარიშებზე  356 2 - 3569 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 355 2 და 3559 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. კლასი 36: ნასესხები ფულადი სახსრები ანგარიშთა ჯგუფი 360: ნასესხები ფულადი სახსრები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 3601 ფიზიკური პირებიდან ნასესხები ფულადი სახსრები ანგარიში 3602 იურიდიული პირებიდან ნასესხები ფულადი სახსრები პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  აღნიშნული ანგარიშები გამოიყენება ფიზიკური და იურიდიული პირებისაგან ნასესხები ფულადი სახსრების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპი: პროცენტული ხარჯები მოცემული ანგარიშების მიხედვით აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის გადახდის ვადის მიუხედავად. ამასთან, გადასახდელი პროცენტების აღსარიცხავად გამოიყენება ანგარიში 4405 – გადასახდელი პროცენტები ფიზიკური და იურიდიული პირებიდან აღებული სესხების მიხედვით – შესაბამისი ხარჯების ანგარიშების დებეტთან კორესპონდენციაში.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ჩანაწერები ანგარიშებით უნდა გაკეთდნენ ვალუტირების თარიღის შესაბამისად. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები სესხების მიღება ფულადი სახსრების ანგარიშები 3601-3602 ფიზიკური და იურიდიული პირებისაგან ნასესხები ფულადი სახსრები სესხების გადახდა 3601-3602 ფიზიკური და იურიდიული პირებისაგან ნასესხები ფულადი სახსრები ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. კომენტარები :  ფინანსური ანგარიშგების დეტალიზაციის მიზნით „მისომ“ ანალიზურ აღრიცხვაში უნდა შექმნას ცალკე საინფორმაციო სისტემა იმისათვის, რომ გააანალიზოს ნასესხები სახსრები კონტრაგენტების მიხედვით (კერძოდ, რეზიდენტი - არარეზიდენტი).  ანგარიშთა ჯგუფი 361: ნასესხები ფულადი სახსრები უცხოური ვალუტით ანგარიში 3611 ფიზიკური პირებიდან ნასესხები ფულადი სახსრები ანგარიში 3612 იურიდიული პირებიდან ნასესხები ფულადი სახსრები  3611-3612 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 3601-3602 ანგარიშებისა, ვალუტაში სხვაობის გარდა. კლასი 37 : საფინანსო ორგანიზაციების სესხები ანგარიშთა ჯგუფი 370 : საფინანსო ორგანიზაციების სესხები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 3701 საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციების სესხები ანგარიში 3703 რეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციების სესხები პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  აღნიშნული ანგარიშები გამოიყენება საფინანსო ორგანიზაციებთან დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე მიღებული სესხების აღსარიცხად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპი: პროცენტული ხარჯები სასესხო ანგარიშების მიხედვით აღრიცხვაში აისახებიან იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის, გადახდის ვადის მიუხედავად. ამასთან, გადასახდელი პროცენტების აღსარიცხავად გამოიყენება პასიური ანგარიში 4406 - „გადასახდელი პროცენტები საფინანსო ორგანიზაციების სესხების მიხედვით“- შესაბამისი ხარჯების ანგარიშების დებეტთან კორესპონდენციაში.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ჩანაწერები ანგარიშებით უნდა შესრულდეს ვალუტირების თარიღის შესაბამისად. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები სესხების მიღება ფულადი სახსრების ანგარიშები 3701-3703 საფინანსო ორგანიზაციების სესხები სესხების დაფარვა 3701-3703 საფინანსო ორგანიზაციების სესხები ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  სესხის მიღებისას დებეტდება ფულადი სახსრების ანგარიში და კრედიტდება 3701-3703 -შესაბამისი სასესხო ანგარიში, ხოლო სესხების დაფარვისას დადებეტდება 3701-3703 - შესაბამისი სასესხო ანგარიში და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიშები. 5. კომენტარები :  ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნების დაკმაყოფილების საჭიროებიდან გამომდინარე ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა სისტემა ანალიზურ დონეზე იმგვარად უნდა მოეწყოს, რომ უზრუნველყოს სხვადასხვა სახის ინფორმაციის მიღება, კერძოდ: ა) სპეციალური ხელშეკრულებებით გაფორმებული სესხები; ბ) დაფარვის ფიქსირებული ვადების მქონე სესხები. ანგარიშთა ჯგუფი 371: საფინანსო ორგანიზაციების სესხები უცხოური ვალუტით ანგარიში 3711 საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებიდან სესხები ანგარიში 3712 არარეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციებიდან სესხები ანგარიში 3713 რეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციებიდან სესხები  3711-3713 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 3701 და 3703 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. კლასი 38 : საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდები ანგარიშთა ჯგუფი 380 : საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 3801 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები პასივის ანგარიში ანგარიში 3802 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ- დ ისკონტი აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება „მისოს “ მიერ ფინანსურ ბაზარზე გაშვებული დაფარვის ფიქსირებული ვადის მქონე სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპი: გამოშვებულ ფასიან ქაღალდებს მიკუთვნებული დარიცხული ხარჯები აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის, გადახდის ვადის მიუხედავად.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ოპერაციები ანგარიშებზე აისახება გარიგების დადების თარიღისათვის მიუხედავად იმისა, თუ როდის გაგზავნეს/მიიღეს ფასიანი ქაღალდები ან მიიღეს/მიაწოდეს ფულადი სახსრები.  ისტორიული ფასის პრინციპი: ფასიანი ქაღალდები აღირიცხება ნომინალური ღირებულებით. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების მიმოქცევაში გაშვება ფულადი სახსრების ანგარიშები 3802 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი 3801 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები გადასახდელი დისკონტური პროცენტების აღრიცხვა 8101 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 3802 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი ფასიანი ქაღალდების დაფარვა 3801 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  „ მისოს” ვალდებულება ვალის გადახდის შესახებ განისაზღვრება ფასიანი ქაღალდის ნომინალური ღირებულებით. ფასიანი ქაღალდის რეალიზაციის ფასი განისაზღვრება „მისოს“ მიერ მოსაზიდი ინვესტორთა სახსრების ვადის საფუძველზე და ფასიანი ქაღალდების გაყიდვის თარიღისათვის რესურსების საბაზრო ღირებულებით (ჩვეულებრივ, ბანკთაშორისი კრედიტების პროცენტი): ა) “ მისოს“ მიერ გამოშვებული ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა. „მისო“ დააკრედიტებს 3801 ანგარიშს ვალდებულების თანხით, ე.ი. ფასიანი ქაღალდების ნომინალური ღირებულების თანხით და დაადებეტებს ფულადი სახსრების ანგარიშებს ფასიანი ქაღალდების გაყიდვისაგან მიღებული თანხით. სხვაობა ნომინალურ და გაყიდვის ღირებულებას შორის აისახება 3802 ანგარიშის დებეტით; ბ) დისკონტური პროცენტების დარიცხვა (ამორტიზაცია). თითოეული საანგარიშგებო თარიღისათვის განხორციელდება დარიცხული დისკონტური პროცენტების თანხის ასახვა შემოსავლებისა და ხარჯების ანგარიშით, გამომდინარე ფასიანი ქაღალდის გაყიდვისას ჩადებული ხარჯების პროცენტიდან და ინვესტორთა მოზიდული სახსრებით სარგებლობის ვადიდან; გ) ფასიანი ქაღალდების დაფარვა. ფასიანი ქაღალდის დაფარვისას დადებეტდება ანგარიში 3801 და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიშები. 5. კომენტარები :  „მისომ“ სისტემატურად უნდა გააკონტროლოს გამოშვებული ფასიანი ქაღალდების ამორტიზაციის პროცესი.  ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნების დაკმაყოფილების საჭიროებიდან გამომდინარე, ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა სისტემა ანალიზურ დონეზე იმგვარად უნდა მოეწყოს, რომ უზრუნველყოს ინფორმაციის მიღება აქტივებისა და პასივების ანალიზისათვის დაფარვის ვადების მიხედვით. ანგარიში 3803 საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება „მისოს“ მიერ გამოშვებული დაფარვის ფიქსირებული ვადის სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების აღსარიცხავად, რომლის პროცენტები გადაიხდება ფიქსირებული განაკვეთის საფუძველზე. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპი: გამოშვებულ ფასიან ქაღალდებს მიკუთვნებული დარიცხული ხარჯები აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის გადახდის ვადის მიუხედავად.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ოპერაციები ანგარიშზე აისახება გარიგების დადების თარიღისათვის, მიუხედავად იმისა, თუ როდის წარადგინეს/მიიღეს ფასიანი ქაღალდები ან როდის მიიღეს/გაგზავნეს ფულადი სახსრები.  ისტორიული ფასის პრინციპი: ფასიანი ქაღალდები აისახება ნომინალური ღირებულებით. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების მიმოქცევაში გაშვება ფულადი სახსრების ანგარიშები 3803 საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები გადასახდელი პროცენტების აღრიცხვა 8102 პროცენტული ხარჯები საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 4407 გადასახდელი პროცენტები საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით პროცენტების გადახდა 4407 გადასახდელი პროცენტები საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები ფასიანი ქაღალდების დაფარვა 3803 საკუთარი კუპონური სავალო ფასიანი ქაღალდები ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  „ მისო” სისტემატურად გამოიანგარიშებს დარიცხულ ხარჯებს პროცენტების მიხედვით, გამოშვების პირობებით განსაზღვრული განაკვეთით და პროცენტების ბოლო გადახდის თარიღიდან მოზიდული სახსრებით სარგებლობის ვადის მიხედვით. 5. კომენტარები :  „ მისომ” სისტემატურად უნდა გააკონტროლოს გამოშვებული ფასიანი ქაღალდების ამორტიზაციის პროცესი.  ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნების დაკმაყოფილების საჭიროებიდან გამომდინარე, ბუღალტრული აღრიცხვის ანგარიშთა სისტემა ანალიზურ დონეზე იმგვარად უნდა მოეწყოს, რომ უზრუნველყოს ინფორმაციის მიღება აქტივებისა და პასივების ანალიზისათვის დაფარვის ვადების მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 381 : საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდები უცხოური ვალუტით ანგარიში 3811 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდები ანგარიში 3812 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიშ-დისკონტი ანგარიში 3813 საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდები  3811-3813 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 3801-3803 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა.  გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, რომლის წარმოება ხორციელდება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება ოფიციალური კურსით, ხარჯების ანგარიშებზე ყველა გატარება უნდა აისახოს ეროვნული ვალუტით. კლასი 40: რეზერვები მოსამსახურეთა მომავალი გასაცემლებისათვის ანგარიშთა ჯგუფი 400: რეზერვები მოსამსახურეთა მომავალი გასაცემლებისათვის ანგარიში 4001 რეზერვები მოსამსახურეთა მომავალი გასაცემლებისათვის ანგარიში 4002 საპენსიო ფონდი პასივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები განკუთვნილია იმ სახსრების დასაგროვებლად, რომლებიც „მისომ“ უნდა გასცეს სავალდებულო ან შესაძლო წესით შემდგომი პერიოდების განმავლობაში ხელფასის, პრემიების, შვებულებებისა და ანალოგიური ხარჯების გადახდასთან დაკავშირებული დანახარჯების დასაფარავად, აგრეთვე საპენსიო ფონდის შესაქმნელად.  მომავალში რამდენიმე საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში განსახორციელებელი სოციალური ხარჯების შემთხვევაში უნდა შეიქმნას შემდგომი პერიოდისათვის იმ გამიზნული ხარჯების დასაფარავად განკუთვნილი რეზერვები, რომელთა მიმართაც აღებული იყო ვალდებულებანი. გადასახდელი თანხები, რომელთა გაცემა რაიმე მიზეზით არ მოხდა, გადაიტანება კრედიტორული დავალიანების ანგარიშზე. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპი: მოცემულ ვალდებულებებთან დაკავშირებული მომავალი პერიოდების ხარჯების დარიცხვა განხორციელდება საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს, რათა შესაბამისი რეზერვები აისახოს პერიოდში, რომელსაც განეკუთვნებიან.  წინდახედულობის პრინციპი: რეზერვები მომავალი გასაცემლების - ხარჯების დასაფარავად იქმნება მოცემული მომენტისათვის მოქმედი წესების მიხედვით.  ბალანსის ურყეობის პრინციპი: საანგარიშგებო პერიოდის დასაწყისსა და ბოლოს შორის რეზერვებში მომხდარი ცვლილებები აისახება შესაბამისი პერიოდის შემოსავლების ან ხარჯების ანგარიშებზე. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები რეზერვების შექმნა ან გადიდება 9201-9209 პერსონალის ხარჯები 4001-4002 რეზერვები მოსამსახურეთა მომავალი გასაცემლებისათვის გაცემა რეზერვებიდან 4001-4002 რეზერვები მოსამსახურეთა მომავალი გასაცემლებისათვის ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს დაითვლება სოციალურ ხარჯებს მიკუთვნებული მომავალი გასაცემლები მის მიერ ნაკისრ ვალდებულებათა განხილვის გზით, დარიცხული საპენსიო ხარჯების თანხების ჩათვლით.  თუ გაანგარიშების მიხედვით მიმდინარე პერიოდის განმავლობაში ადრე ნაკისრ ვალდებულებებთან შედარებით გაიზარდა გასაცემელთა ოდენობა, სხვაობის თანხა დაემატება რეზერვის ანგარიშს.  მიმდინარე პერიოდის ვალდებულებათა შესრულების დროს „ მისო” დაგროვილ რეზერვებს გამოიყენებს გასაცემლების გადასახდელად.  ბუღალტრული აღრიცხვის მოცემული მეთოდი ხარჯებს აღიარებს ვალდებულებათა წარმოქმნის პერიოდში და არა მათი ფაქტობრივად გაცემის დროს. 5. კომენტარები :  „ მისომ” ანალიზურ აღრიცხვაში უნდა შექმნას საინფორმაციო სისტემა, რომელიც მას შესაძლებლობას მისცემს თვალყური ადევნოს სახსრების მოძრაობას დროებითი დავალიანების ანგარიშებზე.  კლასი 41: აქტივების შესაძლო დანაკარგების რეზერვები ანგარიშთა ჯგუფი 410: აქტივების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი . ანგარიში 4101 სესხების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი ანგარიში 410 7 ინვესტიციების შესაძლო გაუფასურების რეზერვი ანგარიში 410 9 დანარჩენი ოპერაციების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი პასივის ანგარიში 1. ანგარიშ ის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება იმ არასაიმედო სესხების შესაძლო დანაკარგების რეზერვების აღსარიცხავად, რომლებზეც დასაშვებია წარმოიქმნას გადაუხდელობის რისკი.  მოცემული ანგარიშების ნაშთი ყოველთვის საკრედიტოა. ფინანსური ანგარიშგების შედგენისას იგი გამოაკლდება სესხების თანხას. სხვაობა წარმოადგენს გადაუხდელობის რისკით გათვალისწინებულ შესაბამისი ჯგუფის აქტივების წმინდა ღირებულებას. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის პრინციპები : მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: „მისომ” უნდა გამოიყენო ს ერთი და იგივე კრიტერიუმები გადაუხდელობის რისკის განსაზღვრისათვის და ეს კრიტერიუმები უნდა გამოიყენებოდნენ მუდმივად, ერთი პერიოდიდან მეორემდე.  წინდახედულობის პრინციპი: სესხებისათვის , რომელთა მიხედვითაც არსებობს გადაუხდელობის რისკი, მაშინვე უნდა შეიქმნას რეზერვი. ბალანსის ურყეობის პრინციპი: ბალანსში რეზერვების ყველა მოძრაობა საანგარიშგებო პერიოდში უნდა აღირიცხოს ანგარიშგებაში მოგებისა და ზარალის შესახებ, როგორც ხარჯი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები რეზერვის შექმნა ან გადიდება 8501, 8509 ზარალი აქტივების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით 8901-8903 ზარალი საინვესტიციო ოპერაციების მიხედვით 4101, 4009 აქტივების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი 4107 ინვესტიციების შესაძლო გაუფასურების რეზერვი რეზერვის შემცირება 4101, 4009 აქტივების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი 4107 ინვესტიციების შესაძლო გაუფასურების რეზერვი 8501, 8509 ზარალი აქტივების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით 8901-8903 ზარალი საინვესტიციო ოპერაციების მიხედვით უიმედო აქტივების ჩამოწერა 4101, 4009 აქტივების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი 4107 ინვესტიციების შესაძლო გაუფასურების რეზერვი შესაბამის აქტივთა ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს „ მისო” არსებული წესების მიხედვით გააანალიზებს სასესხო ანგარიშებს და შედეგის მიხედვით განსაზღვრავს რეზერვის თანხას თითოეული სესხის მიხედვით. ამგვარად, სესხების მიხედვით შექმნილი რეზერვები ასახავენ მისოსთვის იდენტიფიცირებული რისკების ერთობლიობას.  უცხოური ვალუტით სპეციალური რეზერვების შექმნასთან დაკავშირებული ოპერაციების აღსარიცხავად გამოიყენება სავალუტო პოზიციის ანგარიშები. 5. კომენტარები:  „ მისომ” მოცემული ანგარიშების ანალიზური აღრიცხვა ისეთი ფორმით უნდა აწარმოოს, რომ შესაძლებელი გახდეს გაანალიზდეს სასესხო ანგარიშები და მისი შესაბამისი რეზერვების ცვლილებები. კლასი 43: დანარჩენი ოპერაციები ანგარიშთა ჯგუფი 43 0: დანარჩენი ოპერაციები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 4303 ვალდებულებები ფინანსური ლიზინგის მიხედვით პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება ფინანსურ ლიზინგთან დაკავშირებული ვალდებულების აღსარიცხავად (ძირითადად შენობა და კომპიუტერული მოწყობილობები) 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : ბუღალტრული აღრიცხვის მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ფინანსური ლიზინგით გადასახდელთა გამოსაანგარიშებლად გამოყენებული მეთოდები უცვლელია ერთი პერიოდიდან მეორემდე.  დარიცხვათა პრინციპი: ფინანსურ ლიზინგთან დაკავშირებული ოპერაციებიდან გამომდინარე, გადასახდელი პროცენტები აისახება იმ პერიოდში, როდესაც მოხდა მათი გამომუშავება (გადასახდელი პროცენტების ანგარიშთა გამოყენებით, თუ ეს გათვალისწინებულია).  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ჩანაწერები ანგარიშზე სრულდება გარიგების დადების თარიღისათვის, მიუხედავად ფულადი სახსრების გადარიცხვის/მიღების თარიღისა.  ფორმასთან შედარებით შინაარსის პრიორიტეტის პრინციპი: მიუხედავად იმისა, რომ ფინანსური ლიზინგი ითვალისწინებს აქტივების მთლიანი ღირებულების პერიოდულ გადახდას ლიზინგის მთელი ვადის განმავლობაში, აქტივი აღირიცხება სრული ღირებულებით ლიზინგის დასაწყისშივე. ეს განპირობებულია იმით, რომ ფინანსური ლიზინგი, არსებითად, წარმოადგენს დაფინანსების ერთგვარ ფორმას და საკუთრებასთან დაკავშირებული პრაქტიკულად ყველა რისკი და მოგება გადადის მოიჯარესთან ლიზინგის დასაწყისში. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები აქტივების შეძენა ფინანსური ლიზინგის პირობებით 2901-2906 ძირითადი საშუალებები 4303 ვალდებულებები ფინანსური ლიზინგის მიხედვით ამორტიზაციის დარიცხვა 9302-9306 ძირითად საშუალებათა ცვეთის ხარჯები 4902-4906 ძირითადი საშუალებების ცვეთა იჯარის საფასურის თანხების გადახდა 4303 ვალდებულებები ფინანსური ლიზინგის მიხედვით 9034 ხარჯები ფინანსური ლიზინგის მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : აქტივის ღირებულება მიმდინარე ფასებში ფინანსურ ლიზინგთან დაკავშირებული გარიგების დადებისას აისახება ძირითად საშუალებათა შესაბამისი ანგარიშის დებეტსა და 4303 ანგარიშის კრედიტში. „მისო“ ფინანსური ლიზინგის პირობებით ნაყიდი აქტივის მიხედვით ცვეთის დარიცხვას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოთხოვნების შესაბამისად.  მოცემული მომენტისათვის ლიზინგის მიხედვით გადასახდელი თანხა შედგება – გადაუხდელი პროცენტებისა (ხარჯი) და ძირითადი ვალის დარჩენილი თანხისაგან, რომელიც წარმოადგენს 4303 ანგარიშის ნაშთს, გადასახდელი თანხის გადახდა ხდება ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ვადაში. გადახდის განხორციელებისას „ მისო” დაადებეტებს 4303 და 9034 – ანგარიშებს და დააკრედიტებს ფულადი სახსრების ანგარიშს ძირითადი ვალის მიხედვით გადასახდელის ადეკვატური თანხით (ლიზინგის მთელს პერიოდში – ძირითადი საშუალების სრული ღირებულება).  ვალდებულებანი ფინანსური ლიზინგის მიხედვით, სრულად ანაზღაურდება ლიზინგის ვადის განმავლობაში.  ვალის ძირითადი თანხის მიხედვით გადასახდელი პროცენტები წარმოადგენს იჯარის საფასურის თანხის ნაწილს, რომელიც განისაზღვრება ლიზინგის ხელშეკრულებაში აღნიშნული საპროცენტო განაკვეთის მიხედვით. იმ შემთხვევაში, თუ მოცემული განაკვეთი შეთანხმებაში დათქმული არ არის, იგი უნდა წარმოადგენდეს განაკვეთს, რომელსაც „მისო“ გადაიხდიდა, მოცემული აქტივის შესაძენად ვალად სესხი რომ აეღო. პრაქტიკულად ეს უნდა იყოს ბანკთაშორის ბაზარზე დადგენილი განაკვეთი (ან საქართველოს ეროვნული ბანკის რეფინანსირების განაკვეთი) ლიზინგის ვადის ანალოგიური ვადით.  ფინანსურ ლიზინგთან დაკავშირებული ოპერაციები, რომელთა მიხედვითაც გადახდა უცხოური ვალუტით ხორციელდება, აღირიცხება სავალუტო პოზიციის ანგარიშთა გამოყენებით. 5. კომენტარები:  „მისომ“ ანალიზურ აღრიცხვაში უნდა შეიმუშაოს ისეთი სისტემა, რომელიც მას შესაძლებლობას მისცემს ცალ-ცალკე გააანალიზოს თითოეული ფინანსური ლიზინგი. ანგარიშთა ჯგუფი 43 1: დანარჩენი ოპერაციები უცხოური ვალუტით ანგარიში 4313 ვალდებულებანი ფინანსური ლიზინგის მიხედვით  4313 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 4303 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. კლასი 44 : გადასახდელი პროცენტები და დივიდენდები ანგარიშთა ჯგუფი 440 : გადასახდელი პროცენტები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 440 4 გადასახდელი პროცენტები ბანკების სესხების მიხედვით ანგარიში 4405 გადასახდელი პროცენტები ფიზიკური და იურიდიული პირებიდან აღებული სესხების მიხედვით ანგარიში 4406 გადასახდელი პროცენტები საფინანსო ორგანიზაციების სესხების მიხედვით ანგარიში 4407 გადასახდელი პროცენტები საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ანგარიში 4409 გადასახდელი პროცენტები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება იმ გადასახდელი პროცენტების აღსარიცხავად, რომელთა გადახდის ვადა ჯერ არ დამდგარა. ხარჯები აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის. მოცემული ანგარიშები ასახავენ დავალიანებას „მისოს“ მიერ გასაწევი ხარჯების მიხედვით და მათ დარიცხვის ანგარიშები ეწოდებათ. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპი: ხარჯები აღირიცხება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის, ფულადი სახსრების რეალურად გადაგზავნის თარიღის მიუხედავად.  ბალანსის ურყეობის პრინციპი: საანგარიშო პერიოდის დასაწყისსა და ბოლოს შორის განხორციელებული ცვლილებები (დარიცხვები) აისახება ამ პერიოდის მოგება-ზარალის ანგარიშგებაში. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები პროცენტების დარიცხვა ხარჯების ანგარიშები 440 4 -4409 გადასახდელი პროცენტები პროცენტების გადახდა 440 4 -4409 გადასახდელი პროცენტები ფულადი სახსრების ანგარიშები კლიენტთა მიმდინარე ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს „მისო“ გამოიანგარიშებს ხარჯის იმ ნაწილის ოდენობას, რომელიც ეკუთვნის მიმდინარე პერიოდს, მაგრამ განხორციელდება შემდგომ პერიოდში. მოცემული თანხით შესრულდება ჩანაწერი დარიცხვათა შესახებ ხარჯების შესაბამისი ანგარიშის დებეტითა და 440 4-4409 ანგარიშთა კრედიტით. მოცემული მეთოდის ეფექტიანობა იმით გამოიხატება, რომ იძლევა შესაძლებლობას ხარჯები პროცენტების მიხედვით განაწილდეს სახსრებით სარგებლობის ხანგრძლივობის შესაბამის პერიოდზე. 5. კომენტარები :  „მისომ“ უნდა გააანალიზოს მოცემულ პერიოდში დაუფარავ ვალდებულებათა საშუალო თანხებთან პერიოდის განმავლობაში გადასახდელი პროცენტების თანხების შესაბამისობა მოქმედი საპროცენტო განაკვეთების გათვალისწინებით.  ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ უნდა შეიმუშაოს ისეთი სისტემა, რომელიც შესაძლებლობას მისცემს მიიღოს სხვადასხვა სახის ინფორმაცია გადასახდელი პროცენტების მიხედვით: ა) დაფარვის ვადების მიხედვით; ბ) კონტრაგენტების (რეზიდენტი/არარეზიდენტი) ტიპების მიხედვით და სხვ. ანგარიშთა ჯგუფი 441: გადასახდელი პროცენტები უცხოური ვალუტით ანგარიში 4414 გადასახდელი პროცენტები ბანკების სესხების მიხედვით ანგარიში 4415 გადასახდელი პროცენტები ფიზიკური და იურიდიული პირებიდან აღებული სესხების მიხედვით ანგარიში 4416 გადასახდელი პროცენტები საფინანსო ორგანიზაციების სესხების მიხედვით ანგარიში 4417 გადასახდელი პროცენტები საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ანგარიში 4419 გადასახდელი პროცენტები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით  4414-4419 ანგარიშის დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 440 4-4409 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. ანგარიშთა ჯგუფი 442: გადასახდელი დივიდენდები „მისოს“ საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით ანგარიში 4421 გადასახდელი დივიდენდები „მისოს“ საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება „მისოს“ მოგებიდან აქციონერებზე გასაცემი დივიდენდების აღსარიცხავად. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები დივიდენდების დარიცხვა 5501 საანგარიშგებო წლის მოგება (ზარალი) 4421 გადასახდელი დივიდენდები „მისოს“ საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით დივიდენდების გაცემა 4421 გადასახდელი დივიდენდები „მისოს“ საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  5501 ანგარიშიდან დივიდენდების კუთვნილი თანხა გადმოიტანება 4421 ანგარიშის კრედიტში. ხოლო, გაცემული დივიდენდების თანხა კი ამ ანგარიშის დებეტში. უცხოური ვალუტით დივიდენდების გაცემასთან დაკავშირებული ოპერაციების აღსარიცხავად, გამოიყენება სავალუტო პოზიციის ანგარიშები. 5. კომენტარები:  ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ უნდა შეიმუშაოს ისეთი სისტემა, რომელიც შესაძლებლობას მისცემს მიიღოს სხვადასხვა სახის ინფორმაცია დივიდენდების ანგარიშის მოძრაობის შესახებ: ა) აქციონერთა მიხედვით კუთვნილი დივიდენდების თანხა, გაცემა თარიღების მიხედვით; ბ) კონტრაგენტების (რეზიდენტი/არარეზიდენტი) ტიპების მიხედვით და სხვა. კლასი 45: დანარჩენი ვალდებულებები ანგარიშთა ჯგუფი 450: დანარჩენი ვალდებულებები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 4501 კრედიტორები პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება ანგარიშსწორების სპეციფიკით განპირობებული კრედიტორული დავალიანების აღსარიცხავად (ხელშეკრულებით გათვალისწინებულია შემდგომი გადახდა ფასეულობის გადაცემის შემდეგ, ანგარიშსწორებაში სახსრების შეფერხება), რომელიც მოკლევადიანია.  მოცემული ანგარიში არ გამოიყენება „მისოს“ ფილიალებისაგან მისაღები თანხების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: გატარებები მოცემული ანგარიშით განხორციელდება ოპერაციების გატარების დღეს. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები კრედიტორული დავალიანების წარმოშობა ნებისმიერი კლასის ანგარიში რეზერვების ანგარიშების გარდა 4501 კრედიტორები ანგარიშსწორება კრედიტორული დავალიანების მიხედვით 4501 კრედიტორები ნებისმიერი კლასის ანგარიში 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  კრედიტორული დავალიანების წარმოშობისას დადებეტდება ნებისმიერი კლასის ანგარიში და დაკრედიტდება ანგარიში 4501, ხოლო დაფარვისას დადებეტდება ანგარიში 4501 და დაკრედიტდება ნებისმიერი კლასის ანგარიში. 5. კომენტარები :  „მისომ“ უნდა შეიმუშავოს ისეთი ანალიზური აღრიცხვა, რომელიც მისცემს შესაძლებლობას, მოცემული ანგარიშები გააანალიზოს კონტრაგენტების (რეზიდენტები/ არარეზიდენტები), დავალიანების წარმოქმნის ვადებისა და სხვა ნიშნის მიხედვით. ანგარიში 4503  ავანსები პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება გარიგებათა მიხედვით კონტრაგენტთა მიერ წინასწარ გადასახდელი თანხების კატეგორიას მიკუთვნებული – ავანსების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპები: ნებისმიერი შემოსავლები აღირიცხება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის, ფულადი სახსრების მიღების თარიღის მიუხედავად.  ბალანსის ურყეობის პრინციპი: საანგარიშო პერიოდის დასაწყისსა და ბოლოს შორის დარიცხვაში განხორციელებული ცვლილებები აისახება ამ პერიოდის მოგებისა და ზარალის ანგარიშზე (ეს შეესაბამება ამ პერიოდისათვის რეალურად მიკუთვნებული შემოსავლების ნაწილს). 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ავანსის თანხის მიღება ფულადი სახსრების ანგარიშები 4503 ავანსები ავანსის თანხის ათვისება 4503 ავანსები აქტივთა ანგარიშები შემოსავლების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  კლიენტების მიერ აქტიური ოპერაციების (მაგალითად სესხების) მიხედვით პროცენტების წინასწარ გადახდის შემთხვევაში, შესაბამისი შემოსავლები უნდა აისახოს მოგებისა და ზარალის ანგარიშით პროცენტების დარიცხვის კვლობაზე, რაც დამოკიდებულია სესხით სარგებლობის ფაქტობრივ ვადაზე. 5. კომენტარები :  მოცემული ანგარიში უნდა შემოწმდეს თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს. „მისომ“ უნდა შეიმუშაოს ისეთი ანალიზური აღრიცხვა, რომელიც მისცემს შესაძლებლობას, გააანალიზოს შემოსავლები კატეგორიების, ოპერაციების და კონტრაგენტთა ტიპების (რეზიდენტი, არარეზიდენტი) მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 451: დანარჩენი ვალდებულებები უცხოური ვალუტით ანგარიში 4511  კრედიტორები ანგარიში 4513 ავანსები  4511 - 4513 ანგარიშების დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 4501-450 3 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. ანგარიშთა ჯგუფი 455 : ბიუჯეტში მიმდინარე გადასახდელე ბი ანგარიში 4551  გადასახდელი მოგების გადასახადი პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება საანგარიშგებო წელს ფაქტობრივი (რეალური) მონაცემების საფუძველზე მიღებული მოგების გადასახადით ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები მოგების გადასახადის დარიცხვა 9501 მოგების მიმდინარე გადასახადი 4551 გადასახდელი მოგების გადასახადი საანგარიშო წლის საგადასახადო ვალდებულების შემცირება ავანსად გადახდილი მოგების გადასახადის თანხით 4551 გადასახდელი მოგების გადასახადი 2551 მოგების მიმდინარე გადასახადი 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  საანგარიშგებო წლის ბოლოს ფინანსური და საგადასახადო ანგრიშგებების საფუძველზე, ფაქტობრივი (რეალური) მოგების მიხედვით, მოხდება მოგების გადასახადის დარიცხვა: დებეტი – ანგარიში 9501, კრედიტი – ანგარიში 4551, ხოლო დარიცხული (გადასახდელი) თანხის შემცირება საანგარიშგებო წლის განმავლობაში მოგების ავანსად გადახდილი თანხით მოხდება: დებეტი – 4551, კრედიტი – 2551. გაქვითვის შემდეგ 4551 ანგარიშზე დარჩენილი სხვაობის თანხა გადაირიცხება ბიუჯეტში, დებეტი – 4551, კრედიტი -2551. ბიუჯეტში გადახდილი ყველა გადასახადი აღრიცხვაში აისახება ეროვნული ვალუტით. 5. კომენტარები :  ბიუჯეტში მოგებიდან გადასახადი გადაიხდება დასაბეგრი ბაზის მიხედვით საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დადგენილი გამოქვითვების საფუძველზე. ანგარიში 4552  გადასახდელი დღგ პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება „მისოს“ მიერ რეალიზებულ მატერიალურ ფასეულობაზე (სამუშაოზე, მომსახურებაზე) გადასახდელი დღგ- ის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები მიღებული დღგ ფულადი სახსრების ანგარიშები 4552 გადასახდელი დღგ გადახდილი დღგ- ის ჩათვლა 4552 გადასახდელი დღგ 2552 გადახდილი დღგ 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : 4552 ანგარიშის კრედიტში აისახება „მისოს“ მიერ რეალიზებული მატერიალური ფასეულობიდან (სამუშაოზე, მომსახურებაზე) მიღებული დღგ- ის თანხა, ხოლო დებეტში: „მისოს“ მიერ გადახდილი დღგ-ს თანხის ის ნაწილი, რომელიც „საქართველოს საგადასახადო კოდექსით“გათვალისწინებული გაანგარიშების მიხედვით ექვემდებარება ჩათვლას და დარჩენილი სხვაობის თანხა, რომელიც გადაირიცხა ბიუჯეტში. 5. კომენტარები:  ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ უნდა შექმნას ისეთი საინფორმაციო სისტემა, რომელიც დროის მცირე მონაკვეთში უზრუნველყოფს ბიუჯეტში გადასახდელი დღგ-ის შესახებ მონაცემთა მიღებას სახეების, გადახდილი თანხების თარიღებისა და სხვა ნიშნების მიხედვით. გადახდილი გადასახადები აღრიცხვაში აისახება საქართველოს ეროვნული ვალუტით. ანგარიში 4559 დანარჩენი გადასახდელი გადასახადები პასივის ანგარიში 1. ანგარი შის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება „ მისოს” მიერ ბიუჯეტში დარიცხული გადასახდელი გადასახდების (მოგებისა და დღგ-ს გარდა) აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ბიუჯეტში გადასახდელი გადასახადის დარიცხვა ხარჯების შესაბამისი ანგარიში 4559 ბიუჯეტში მიმდინარე გადასახდელები ბიუჯეტში ავანსად გადახდილი  თანხის ჩათვლა 4559 ბიუჯეტში მიმდინარე გადასახდელები 2559 დანარჩენი მიმდინარე გადასახადები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : 4559 ანგარიშის კრედიტში აისახება „მისოს“ მიერ ბიუჯეტისათვის გადასახდელი გადასახადის დარიცხული თანხა, ხოლო დებეტში ავანსად გადახდილი თანხის ჩათვლა და დარჩენილი სხვაობის თანხით ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება. 5. კომენტარები : ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ “ უნდა შექმნას ისეთი საინფორმაციო სისტემა, რომელიც დროის მცირე მონაკვეთში უზრუნველყოფს ბიუჯეტში გადასახდელი გადასახადების შესახებ მონაცემთა მიღებას სახეების, დარიცხული / გადახდილი თანხების, თარიღებისა და სხვა ნიშნების მიხედვით. გადასახდელი და გადახდილი გადასახადები აღრიცხვაში აისახება საქართველოს ეროვნული ვალუტით. კლასი 47 : გადავადებული საგადასახადო ვალდებულება ანგარიშთა ჯგუფი 471 : გადავადებული საგადასახადო ვალდებულება ანგარიში 4711 გადავადებული საგადასახადო ვალდებულება პასივის ანგარიში ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება საანგარიშგებო წლის სააღრიცხვო და საგადასახადო ანგარიშგებით მიღებულ მოგების გადასახადებს შორის იმ სხვაობის აღსარიცხავად, რომელიც დროებით სხვაობას წარმოადგენს. აღნიშნულ ანგარიშს აქვს ინფორმაციული დატვირთვა ფინანსური საქმიანობის ანალიზისათვის.  შემოსავლებისა და ხარჯების საგადასახადო მიზნით განხილვის დროს მხედველობაშია მისაღები ზოგიერთი შეზღუდვისა და აკრძალვის გავლენა საგადახადო მოგებაზე, რომელმაც შეიძლება წარმოქმნას სხვაობა სააღრიცხვო და საგადასახადო მოგებას შორის, ამ სხვაობის განხილვისას აუცილებელია დადგინდეს, რით არის გამოწვეული ის და როგორია – დროებითი, თუ მუდმივი. დროებითია სხვაობა, თუ შემდგომ პერიოდში დასაშვებია მისი აღდგენა, მაგ: ამორტიზაცია, რომელიც სააღრიცხვო ანგარიშგებით, შედარებით მცირე განაკვეთით შეიძლება იყოს დარიცხული, ვიდრე ამას საგადასახადო კანონმდებლობა ითვალისწინებს; მუდმივია სხვაობა , თუ არასოდეს არ მოხდება მისი საგადასახადო შემოსავალზე მიკუთვნება.  2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშ თა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიში კრედიტის ანგარიში გადავადებული საგადასახადო ვალდებულების აღიარება 9501 მოგების მიმდინარე გადასახადი 4711 გადავადებული საგადასახადო ვალდებულება – სააღრიცხვო და საგადასახადო მოგების გადასახადებს შორის სხვაობის თანხა, რომელიც გამოწვეულია დროებითი სხვაობითé 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი: „მისო“ სააღრიცხვო და საგადასახადო მოგებების გადასახადებს შორის სხვაობის თანხის მიხედვით გაანგარიშებულ გადავადებული საგადასახადო ვალდებულების თანხას გაატარებს 9501 ანგარიშის დებეტსა და 4711 ანგარიშის კრედიტში. 5. კომენტარები:  „მისოს“ ანალიზურმა აღრიცხვამ დროის მცირე მონაკვეთში უნდა უზრუნველყოს გადავადებული საგადახადო ვალდებულების შესახებ სხვადასხვა სახის ინფორმაციის მიღება; გადავადებული საგადახადო ვალდებულება ცალკეული სახეების მიხედვით; შემდგომ პერიოდებში, გადავადებული საგადახადო ვალდებულების აღსადგენი თანხები თარიღების მიხედვით, და სხვა. კლასი 48: ანგარიშსწორება ერთი „მისოს“ დაწესებულებებს შორის ანგარიშთა ჯგუფი 483: ანგარიშსწორება ერთი „მისოს“ დაწესებულებებს შორის ეროვნული ვალუტით ანგარიში 4831 ანგარიშსწორება ერთი „მისოს“ დაწესებულებებს შორის პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება ფილიალთაშორისი ანგარიშსწორების აღსარიცხავად და მასზე აისახება ყველა სახის აქტივებისა და პასივების მოძრაობასთან დაკავშირებული ოპერაციები, შესაბამის განკარგულებათა საფუძველზე, რომელთა ასლები გაეგზავნება კორესპონდენტ ფილიალს. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპი: თუ ფილიალთაშორისი ვალდებულებანი ითვალისწინებს პროცენტების გადახდას, დასარიცხი პროცენტები აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნის.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ბუღალტრული ჩანაწერები ანგარიშზე შესრულდება ოპერაციების განხორციელების დღეს ან ვალუტირების თარიღის შესაბამისად, მიუხედავად კორესპონდენტ ფილიალში გატარების თარიღისა. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა : ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები აქტივთა გადაცემა 2831 ანგარიშსწორება ერთი „მისოს“ დაწესებულებებს შორის აქტივთა ანგარიშები გადაცემული აქტივების მიღება აქტივთა ანგარიშები 4831 ანგარიშსწორება ერთი „მისოს“ დაწესებულებებს შორის პასივების გადაცემა პასივთა ანგარიშები 4831 ანგარიშსწორება ერთი „მისოს“ დაწესებულებებს შორის გადაცემული პასივების მიღება 2831 ანგარიშსწორება ერთი „მისოს“ დაწესებულებებს შორის პასივთა ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი: ა) გადაცემული აქტივების მიხედვით ფილიალთაშორისი დავალიანების აღრიცხვის წესი აქტივების გადაცემისას გამგზავნი ფილიალი განკარგულების საფუძველზე დაადებეტებს 2831 ანგარიშს და დააკრედიტებს აქტივთა ანგარიშს, ხოლო მიმღები ფილიალი გადაცემული აქტივების მიღებისას დაადებეტებს აქტივთა ანგარიშს და დააკრედიტებს 4831 ანგარიშს. ბ) გადაცემული პასივების მიხედვით ფილიალთაშორისი დავალიანების აღრიცხვის წესი პასივების გადამცემი ფილიალი პასივების გადაცემის შესახებ განკარგულების საფუძველზე, დაადებეტებს პასივთა ანგარიშს და დააკრედიტებს 4831 ანგარიშს, ხოლო პასივების მიმღები ფილიალი დაადებეტებს 2831 ანგარიშს და დააკრედიტებს პასივთა ანგარიშს. 5. კომენტარები:  ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ უნდა შექმნას ფილიალებისა და ოპერაციათა სახეობების ჭრილში ანგარიშთა ანალიზისათვის განკუთვნილი ცალკე საინფორმაციო სისტემა.  „მისომ“ უნდა განახორციელოს ფილიალთაშორისი ანგარიშსწორების სისტემატური შემოწმება. კრებსით ბალანსში საანგარიშსწორებო თარიღისათვის (საბალანსო ანგარიშთა დონეზე) ფილიალთაშორის ანგარიშსწორებასთან დაკავშირებული შემოწმებული ნაშთები უნდა დასალდოვდეს.  იმ შემთხვევაში, თუ ფილიალთაშორისი ვალდებულებანი ითვალისწინებს პროცენტების გადახდას, ანგარიშსწორება გადასახდელი პროცენტებისა და მიღებული (გადახდილი) პროცენტების მიხედვით გულმოდგინედ უნდა შემოწმდეს. კრებსით ანგარიშგებაში საანგარიშგებო თარიღისათვის დარიცხული შემოსავლებისა და ხარჯების, აგრეთვე მიღებული და გადახდილი პროცენტების ანგარიშები უნდა დასალდოვდეს. ანგარიშთა ჯგუფი 484 : ანგარიშსწორება ერთი „ მისოს “ დაწესებულებებს შორის უცხოური ვალუტით ანგარიში 4841 ანგარიშსწორება ერთი „მისოს“ დაწესებულებებს შორის  4841 ანგარიშის დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 4831 ანგარიშისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. კლასი 49 : ცვეთა და ამორტიზაცია ანგარიშთა ჯგუფი 490 : ძირითადი საშუალებების ცვეთა ანგარიში 4902 შენობა-ნაგებობების ცვეთა ანგარიში 4903 კომპიუტერული ტექნიკისა და საკომუნიკაციო მოწყობილობების ცვეთა ანგარიში 4904 სატრანსპორტო საშუალებების ცვეთა ანგარიში 4905 ავეჯისა და მოწყობილობების ცვეთა ანგარიში 4906 დანარჩენი ძირითადი საშუალებების ცვეთა პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება ექსპლუატაციის პერიოდში ძირითადი საშუალებების ცვეთის შედეგად მათი ღირებულების შემცირების აღსარიცხავად.  ძირითად საშუალებებს ცვეთა ერიცხება შეძენის მომენტში შედგენილი ცვეთის გრაფიკის შესაბამისად, რომელიც შემდგომში არ უნდა შეიცვალოს. ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას ცვეთის ანგარიშთა თანხით მცირდება შესაბამისი ძირითადი საშუალებების ანგარიშები მათი ნარჩენი (წმინდა) ღირებულების ასახვის მიზნით. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები :  საქმიანობის უწყვეტობის პრინციპი: „მისო“ ძირითად საშუალებებს გამოიყენებს მათი ექსპლუატაციის მთელი ვადის მანძილზე, რომლის განმავლობაშიც ისინი ცვეთას განიცდიან. აუცილებელი არის ძირითადი საშუალებების საბალანსო ღირებულების შედარება მათ ღირებულებასთან მიმდინარე ფასებში.  დარიცხვათა პრინციპი: საანგარიშგებო პერიოდში დარიცხული ცვეთის თანხა აღირიცხება შემოსავლებისა და ხარჯების ანგარიშზე თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს.  წინდახედულობის პრინციპი: ძირითადი საშუალებები ექსპლუატაციის პერიოდში ექვემდებარება ცვეთის დარიცხვას მათი რეალური ღირებულების ასახვის მიზნით.  ისტორიული ღირებულების პრინციპი: ძირითადი საშუალებები აღირიცხება 2902-2906 ანგარიშებზე მათი ისტორიული ღირებულებით ეროვნული ვალუტით. ამ ძირითადი საშუალებების ცვეთა კი აღირიცხება 4902-4906 ანგარიშებზე. ანალიზურ აღრიცხვაში მოცემულ ანგარიშთა ჯგუფები არ დასალდოვდება ურთიერთ მიმართ. 3. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ცვეთის დარიცხვა 9302-9306 ძირითადი საშუალებების ცვეთის ხარჯები 4902-4906 ძირითადი საშუალებების ცვეთა ძირითადი საშუალებების გასვლა 4902-4906 ძირითადი საშუალებების ცვეთა 2902-2906 ძირითადი საშუალებები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  თითოეული ძირითადი საშუალებისათვის „მისო“ განსაზღვრავს ცვეთის დარიცხვის სქემას. ცვეთის თანხა, რომელიც წარმოადგენს აქტივის ღირებულების შემცირების ტოლ სიდიდეს, აღირიცხება 9302-9306 ანგარიშთა დებეტით და 4902-4906 შესაბამისი ანგარიშის კრედიტით (რაც დამოკიდებულია ძირითადი საშუალებისთვის ტიპზე).  როდესაც 4902-4906 შესაბამის ანგარიშზე რიცხული ცვეთის თანხა გაუტოლდება შესაბამისი ძირითადი საშუალების პირვანდელ ღირებულებას და აქტივი გახდება მთლიანად გაცვეთილი, შემდგომში მასზე დარიცხული ცვეთის თანხა აღრიცხვაში არ აისახება.  თუ ძირითადი საშუალების გასვლისას იგი სრულად გაცვეთილი არ არის, „მისო“ ძირითადი საშუალების დარჩენილი ცვეთის შესაბამის თანხას მიაკუთვნებს – მოგება -ზარალის ანგარიშს. 5. კომენტარები :  ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ უნდა შექმნას ისეთი საინფორმაციო სისტემა, რომელიც შესაძლებლობას მისცემს გააანალიზოს თითოეული ძირითადი საშუალებისათვის დარიცხული ცვეთის საანგარიშგებო პერიოდების მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 491 : არამატერიალური აქტივების ამორტიზაცია ანგარიში 4911 არამატერიალური აქტივების ამორტიზაცია პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება არამატერიალურ აქტივთა ექსპლუატაციის პერიოდში დარიცხული ამორტიზაციის თანხის აღსარიცხავად. არამატერიალური აქტივის წმინდა (ნარჩენი) ღირებულების მისაღებად არამატერიალური აქტივის ძირითადი ღირებულება მცირდება დასარიცხი ამორტიზაციის თანხით.  არამატერიალური აქტივის ამორტიზაცია დაერიცხება მისი შეძენის მომენტში ექსპლუატაციის ვადის მიხედვით განსაზღვრული ამორტიზაციის გრაფიკის შესაბამისად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : საქმიანობის უწყვეტობის პრინციპი: „მისო“ არამატერიალურ აქტივებს გამოიყენებს მათი ექსპლუატაციის მთელი ვადის განმავლობაში, რომლის დროსაც ხდება მათი ამორტიზაცია.  დარიცხვათა პრინციპი: საანგარიშგებო პერიოდში დარიცხული ამორტიზაციის თანხა აღირიცხება თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს შემოსავლებისა და ხარჯების ანგარიშებზე.  წინდახედულობის პრინციპი: არამატერიალური აქტივები ექსპლუატაციის პერიოდის განმავლობაში ექვემდებარება ამორტიზაციას მათი რეალური ღირებულების ასახვის მიზნით.  ისტორიული ღირებულების პრინციპი: არამატერიალური აქტივები აღირიცხებიან 2961 ანგარიშზე მათი ისტორიული ღირებულებით მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, მათი ამორტიზაციის თანხა აღირიცხება 4911 ანგარიშით. ანალიზურ აღრიცხვაში ანგარიშთა მოცემული ჯგუფები ერთმანეთთან არ დასალდოვდება. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ამორტიზაციის დარიცხვა 9311 არამატერიალური აქტივების ამორტიზაციის ხარჯები 4911 არამატერიალური აქტივების ამორტიზაცია არამატერიალურ აქტივთა გასვლა 4911 არამატერიალური აქტივების ამორტიზაცია 2961 არამატერიალური აქტივები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : თითოეული არამატერიალური აქტივისათვის „მისო“ განსაზღვრავს ამორტიზაციის დარიცხვის სქემას. ამორტიზაციის თანხა, რომელიც წარმოადგენს აქტივის ღირებულების შემცირების ტოლ სიდიდეს, აღირიცხება 9311 – ანგარიშის დებეტითა და 4911 ანგარიშის კრედიტით.  როდესაც 4911 ანგარიშზე რიცხული ამორტიზაციის თანხა გაუტოლდება აქტივის პირვანდელ ღირებულებას, იგი ამორტიზებული გახდება და მომდევნო პერიოდში დარიცხული ამორტიზაციის თანხა აღრიცხვაში არ აისახება.  თუ აქტივის გასვლისას იგი სრულად ამორტიზებული არ არის, „მისო“ არაამორტიზებული აქტივის შესაბამის თანხას მიაკუთვნებს – მოგება-ზარალის ანგარიშს. 5. კომენტარები:  ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ უნდა შექმნას ისეთი საინფორმაციო სისტემა, რომელიც შესაძლებლობას მისცემს გააანალიზოს თითოეული არამატერიალური აქტივისათვის დარიცხული ამორტიზაცია სახეობების ჭრილში. ანგარიშთა ჯგუფი 492: კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაცია იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით ანგარიში 4921 კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაცია იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით პასივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით კაპიტალური დანახარჯების ღირებულების შემცირების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : დარიცხვათა პრინციპი: საანგარიშგებო პერიოდში დარიცხული ამორტიზაციის თანხა აღირიცხება საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს შემოსავალ - ხარჯების ანგარიშზე.  გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპი: ამორტიზაციის ნორმა და მეთოდები უცვლელია ერთი საანგარიშო პერიოდიდან მეორემდე. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ამორტიზაციის დარიცხვა 9321 კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაციის ხარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 4921 კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაცია იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით კაპიტალური დანახარჯებისათვის „მისო“ განსაზღვრავს ამორტიზაციის დარიცხვის სქემას. როდესაც 4921 შესაბამის ანგარიშზე რიცხული ამორტიზაციის თანხა გაუტოლდება იჯარით აღებული ობიექტის მიხედვით კაპიტალური დანახარჯების ღირებულებას, აქტივი მთლიანად ამორტიზებული გახდება და მასზე ამორტიზაციის დარიცხვა აღარ მოხდება. იმ შემთხვევაში, თუ ობიექტის იჯარის ვადა კაპიტალური შეკეთების საწარმოო დანახარჯების ამორტიზაციის პერიოდზე ნაკლებია და მათი ანაზღაურება არ ხდება მეიჯარის მიერ , „ მისო” შესაბამის თანხას მიაკუთვნებს ზარალის ანგარიშს. 5. კომენტარები:  „მისოს“ ანალიზურმა აღრიცხვამ უნდა უზრუნველყოს იჯარით აღებული თითოეული ობიექტის მიხედვით მათზე გაწეული კაპიტალური დანახარჯებისა და ამორტიზაციის ასახვა. მესამე განყოფილება: კაპიტალი კლასი 50: განაღდებული საწესდებო კაპიტალი ანგარიშთა ჯგუფი 500: განაღდებული საწესდებო კაპიტალი ანგარიში 5002  ჩვეულებრივი აქციები პ ასივის ანგარიში ანგარიში 5003 კონტრანგარიში – „მისოს“ მიერ გამოსყიდული საკუთარი ჩვეულებრივი აქციები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  ანგარიში 5002 გამოიყენება ჩვეულებრივი აქციებით წარმოდგენილი „მისოს“ სააქციო კაპიტალის აღსარიცხავად. მისი სიდიდე მიუთითებს აქციონერების მიერ ფაქტობრივად ინვესტირებულ სახსრებზე მოცემული პერიოდისათვის.  ანგარიში 5003 გამოიყენება „ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი ჩვეულებრივი აქციების აღსარიცხავად. აღნიშნულ ანგარიშებზე აქციები აღირიცხება ნომინალური ღირებულებით. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები კაპიტალის ფორმირება, გადიდება დამატებითი სახსრების ხარჯზე ან წინა წლების მოგების ხარჯზე ფულადი სახსრების ანგარიშები 5102 ჩვულებრივ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება 5002 ჩვეულებრივი აქციები საკუთარი აქციების გამოსყიდვა ნომინალური ღირებულებით 5003 კონტრანგარიში – „ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი ჩვეულებრივი აქციები ფულადი სახსრების ანგარიშები საკუთარი აქციების გამოსყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე დაბალი ფასით 5003 კონტრანგარიში – „ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი ჩვეულებრივი აქციები ფულადი სახსრების ანგარიშები 5102 ჩვულებრივ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები საკუთარი აქციების გამოსყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე მაღალი ფასით 5003 კონტრანგარიში – „ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი ჩვეულებრივი აქციები 5102 ჩვულებრივ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება ფულადი სახსრების ანგარიშები წინათ გამოსყიდული საკუთარი აქციების გაყიდვა ნომინალური ღირებულებით ფულადი სახსრების ანგარიშები 5003 კონტრანგარიში „ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი ჩვეულებრივი აქციები წინათ გამოსყიდული საკუთარი აქციების გაყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე მაღალი ფასით ფულადი სახსრების ანგარიშები 5003 კონტრანგარიში „ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი ჩვეულებრივი აქციები 5102 აქციათა ემისიით მიღე-ბული დამატებითი სახსრები წინათ გამოსყიდული საკუთარი აქციების გაყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე დაბალი ფასით ფულადი სახსრების ანგარიშები 5102 ჩვულებრივ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება 5003 კონტრანგარიში – მისოს მიერ გამოსყიდული ც საკუთარი ჩვეულებრივი აქციები კაპიტალის შემცირება 5002 ჩვეულებრივი აქციები ფულადი სახსრების ანგარიშები რეზერვების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : კაპიტალის ფორმირების ან გაზრდის დროს დაკრედიტდება 5002 ანგარიში – და დადებეტდება ფულადი სახსრების ანგარიშები. იმ შემთხვევაში, თუ აქციათა პირველადი რეალიზაცია ხორციელდება ნომინალურ ღირებულებაზე მაღალი ფასით, ფასთა სხვაობა აისახება დამატებითი სახსრების 5102 ანგარიშზე.  აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრების ან გაუნაწილებელი მოგების კაპიტალიზაციის მეშვეობით კაპიტალის გაზრდის შემთხვევაში „ მისო” დააკრედიტებს 5002 ანგარიშს და დაადებეტებს რეზერვების ან მოგების ანგარიშს. ნებისმიერი გადაწყვეტილება კაპიტალის გაზრდის შესახებ მიიღება აქციონერების მიერ.  საკუთარი აქციების ყიდვისას „ მისო” გამოსყიდული აქციების ნომინალურ ღირებულებას ასახავს 5003 კონტრანგარიშზე. საკუთარ აქციებთან დაკავშირებული მეორადი ოპერაციების (აქციების გამოსყიდვა და მათი შემდგომი გაყიდვა) ყველა შედეგი აისახება აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრების ან გაუნაწილებელი მოგების ანგარიშებით.  ნებისმიერი გადაწყვეტილება საკუთარ აქციებთან დაკავშირებული ოპერაციების შესახებ უნდა მიიღონ აქციონერებმა . 5. კომენტარები : ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნათა დაკმაყოფილების მიზნით „ მისო” შეიმუშავებს ანგარიშთა ანალიზური აღრიცხვის ისეთ სისტემას, რომელიც შესაძლებლობას მისცემს მიიღოს სხვადასხვა სახის დაწვრილებითი ინფორმაცია თითოეული დამფუძნებლის (რეზიდენტი-არარეზედენტი და სხვ.) შესახებ. ანგარიში 5004  პრივილეგიური აქციები პასივის ანგარიში ანგარიში 5005 კონტრანგარიში – „ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი პრივილეგიური აქციები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  ანგარიში 5004 გამოიყენება პრივილეგიური აქციებით წარმოდგენილი „ მისოს” სააქციო კაპიტალის აღსარიცხავად. მისი სიდიდე მიუთითებს აქციონერების მიერ ფაქტობრივად ინვესტირებულ სახსრებზე მოცემული პერიოდისათვის.  მოცემული აქციები ჩვეულებრივ აქციებთან შედარებით უპირატეს უფლებას აძლევს მათ მფლობელებს „ მისოს” მიერ კრედიტორების მოთხოვნების დაკმაყოფილების შემდეგ დარჩენილ მოგებაში/აქტივებში წილზე. ჩვეულებრივად, პრივილეგიურ აქციებს ახასიათებს წლიური ფიქსირებული დივიდენდები.  ანგარიში 5005 გამოიყენება „ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი პრივილეგიური აქციების აღსარიცხავად. აქციები აღნიშნულ ანგარიშებზე აღირიცხება ნომინალური ღირებულებით. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები კაპიტალის ფორმირება, გადიდება დამატებითი სახსრების ხარჯზე ან წინა წლების მოგების ხარჯზე ფულადი სახსრების ანგარიშები 5104 პრივილეგიურ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება 5004 პრივილეგიური აქციები საკუთარი აქციების გამოსყიდვა ნომინალური ღირებულებით 5005 კონტრანგარიში–„ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი პრივილეგიური აქციები ფულადი სახსრების ანგარიშები საკუთარი აქციების გამოსყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე დაბალი ფასით 5005 კონტრანგარიში–„ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი პრივილეგიური აქციები ფულადი სახსრების ანგარიშები. 5104 პრივილეგიურ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები საკუთარი სახსრების გამოსყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე მაღალი ფასით 5005 კონტრანგარიში – „ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი პრივილეგიური აქციები 5104 პრივილეგიურ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება ფულადი სახსრების ანგარიშები ადრე გამოსყიდული საკუთარი აქციების გაყიდვა ნომინალური ღირებულებით ფულადი სახსრების ანგარიშები 5005 კონტრანგარიში – „ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი პრივილეგიური აქციები ადრე გამოსყიდული საკუთარი აქციების გაყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე მაღალი ფასით ფულადი სახსრების ანგარიშები 5005 კონტრანგარიში–„მისოს“ მიერ გამოსყიდული საკუთარი პრივილეგიური აქციები 5104 პრივილეგიურ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები ადრე გამოსყიდული საკუთარი აქციების გაყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე დაბალი ფასით ფულადი სახსრების ანგარიშები 5104 პრივილეგიურ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება 5005 კონტრანგარიში – „ მისოს” მიერ გამოსყიდული საკუთარი პრივილეგიური აქციები კაპიტალის შემცირება 5004 პრივილეგიური აქციები ფულადი სახსრების ანგარიშები რეზერვების ანგარიშები დანარჩენი კრედიტორები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  კაპიტალის ფორმირების ან გადიდების დროს „ მისო” დააკრედიტებს – 5004 ანგარიშს და დაადებეტებს ფულადი სახსრების ანგარიშებს. თუ აქციათა პირველადი რეალიზაცია ხორციელდება ნომინალურ ღირებულებაზე მაღალი ფასით, სხვაობა აისახება დამატებითი საკუთარი სახსრების 5104 ანგარიშზე.  აქციების ემისიიდან მიღებული დამატებითი სახსრების ან გაუნაწილებელი მოგების კაპიტალიზაციის მეშვეობით კაპიტალის გადიდების შემთხვევაში „ მისო” დააკრედიტებს – 5004 ანგარიშს და დაადებეტებს შესაბამის ანგარიშებს. ნებისმიერი გადაწყვეტილება კაპიტალის გადიდების შესახებ მიიღება დამფუძნებლების მიერ.  საკუთარი აქციების ყიდვისას, თუ ეს კანონმდებლობით ნებადართულია, „ მისო” გამოსყიდული აქციების ნომინალურ ღირებულებას ასახავს 5005 კონტრანგარიშზე. საკუთარ აქციებთან დაკავშირებული მეორადი ოპერაციების (აქციების გამოსყიდვა და მათი შემდგომი გაყიდვა) ყველა შედეგი აისახება აქციების ემისიიდან მიღებული დამატებითი სახსრების ან გაუნაწილებელი მოგების ანგარიშით. 5. კომენტარები:  ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნათა დაკმაყოფილების მიზნით „ მისო” შეიმუშავებს ანგარიშთა ანალიზური აღრიცხვის ისეთ სისტემას, რომელიც შესაძლებლობას მისცემს მიიღოს სხვადასხვა სახის დაწვრილებითი ინფორმაცია თითოეული დამფუძნებლის შესახებ. ანგარიში 500 6 „მისოს“ განაღდებული საწესდებო კაპიტალი პასივის ანგარიში ანგარიში 500 7 კონტრანგარიში – „ მისოს “ მიერ გამოსყიდული წილი აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება : ანგარიში 500 6 გამოიყენება შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმით შექმნილი მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის პარტნიორების მიერ საწესდებო კაპიტალში შეტანილი წილის აღსარიცხავად. მისი სიდიდე მიუთითებს პარტნიორების მიერ ფაქტობრივად ინვესტირებულ სახრებზე მოცემული პერიოდისათვის. ანგარიში 5007 გამოიყენება „ მისოს” მიერ გამოსყიდული წილის აღსარიცხავად. აღნიშნულ ანგარიშებზე წილები აღირიცხება ნომინალური ღირებულებით. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები კაპიტალის ფორმირება, გადიდება დამატებითი სახსრების ხარჯზე ან წინა წლების მოგების ხარჯზე ფულადი სახსრების ანგარიშები 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება 500 6 „ მისოს” განაღდებული საწესდებო კაპიტალი საკუთარი წილის გამოსყიდვა ნომინალური ღირებულებით 500 7 კონტრანგარიში – „ მისოს” მიერ გამოსყიდული წილი ფულადი სახსრების ანგარიშები საკუთარი წილის გამოსყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე დაბალი ფასით 500 7 კონტრანგარიში – „ მისოს” მიერ გამოსყიდული წილი ფულადი სახსრების ანგარიშები 5 0 0 6 „ მისოს” განაღდებული საწესდებო კაპიტალი საკუთარი წილის გამოსყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე მაღალი ფასით 500 7 კონტრანგარიში – „ მისოს” მიერ გამოსყიდული წილი 5 0 0 6 „ მისოს” განაღდებული საწესდებო კაპიტალი 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება ფულადი სახსრების ანგარიშები წინათ გამოსყიდული საკუთარი წილის გაყიდვა ნომინალური ღირებულებით ფულადი სახსრების ანგარიშები 500 7 კონტრანგარიში „ მისოს” მიერ გამოსყიდული წილი წინათ გამოსყიდული საკუთარი წილის გაყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე მაღალი ფასით ფულადი სახსრების ანგარიშები 500 7 კონტრანგარიში „ მისოს” მიერ გამოსყიდული წილი 5 0 0 6 „ მისოს” განაღდებული საწესდებო კაპიტალი წინათ გამოსყიდული საკუთარი წილის გაყიდვა ნომინალურ ღირებულებაზე დაბალი ფასით ფულადი სახსრების ანგარიშები 5 0 06 „ მისოს” განაღდებული საწესდებო კაპიტალი 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება 5007 კონტრანგარიში – „ მისოს” მიერ გამოსყიდული წილი კაპიტალის შემცირება 500 6 „ მისოს” განაღდებული საწესდებო კაპიტალი ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : კაპიტალის ფორმირების ან გაზრდის დროს დაკრედიტდება 5006 ანგარიში – და დადებეტდება ფულადი სახსრების ანგარიშები. ნებისმიერი გადაწყვეტილება კაპიტალის გაზრდის შესახებ მიიღება პარტნიორების მიერ.  საკუთარი წილის ყიდვისას „ მისო” გამოსყიდული წილის ნომინალურ ღირებულებას ასახავს 500 7 კონტრანგარიშზე. საკუთარ წილთან დაკავშირებული მეორადი ოპერაციების ( წილის გამოსყიდვა და მისი შემდგომი გაყიდვა) ყველა შედეგი აისახება მიღებული დამატებითი სახსრების ან გაუნაწილებელი მოგების ანგარიშებით.  ნებისმიერი გადაწყვეტილება საწესდებო კაპიტალთან დაკავშირებული ოპერაციების შესახებ უნდა მიიღონ პარტნიორებმა . 5. კომენტარები : ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნათა დაკმაყოფილების მიზნით „ მისო” შეიმუშავებს ანგარიშთა ანალიზური აღრიცხვის ისეთ სისტემას, რომელიც შესაძლებლობას მისცემს მიიღოს სხვადასხვა სახის დაწვრილებითი ინფორმაცია თითოეული პარტნიორის (რეზიდენტი/არარეზ იდენტი და სხვ.) თაობაზე. კლასი 51 : საემისიო კაპიტალი ანგარიშთა ჯგუფი 510: საემისიო კაპიტალი ანგარიში 5102 ჩვეულებრივ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები ანგარიში 5104 პრივილეგიურ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოიყენება აქციების ნომინალურ ღირებულებაზე მაღალი ფასით გაყიდვის შედეგად მიღებული დამატებითი სახსრების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები დამატებითი საკუთარი სახსრების მიღება ჩვეულებრივი აქციებისაგან ფულადი სახსრების ანგარიშები 5102 ჩვეულებრივ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები 5002 ჩვეულებრივი აქციები დამატებითი საკუთარი სახსრების მიღება პრივილეგიური აქციებისაგან ფულადი სახსრების ანგარიშები 5104 პრივილეგიურ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები 5004 პრივილეგიური აქციები დამატებითი საკუთარი სახსრების გამოყენება 5102 ჩვეულებრივ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები 5104 პრივილეგიურ აქციათა ემისიით მიღებული დამატებითი სახსრები ანგარიშები აქციონერთა მიერ მიღებული გადაწყვეტილებისა და მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  დამატებითი საკუთარი სახსრების ანგარიშთა გამოყენება შეიძლება მხოლოდ საკუთარი აქციების ემისიასა და ყიდვა-გაყიდვასთან დაკავშირებული ოპერაციების აღსარიცხავად. სააქციო კაპიტალის საერთო თანხა აქციათა ნომინალური ღირებულებით აისახება განაღდებული კაპიტალის ანგარიშებით. სხვაობა აქციათა განთავსების ფასსა (ფულადი სახსრების ანგარიშზე აქციონერებისაგან შესულ სახსრების თანხასა) და აქციათა ნომინალურ ღირებულებას (განაღდებულ კაპიტალს) შორის აისახება 5102-5104 ანგარიშებით. დამატებითი ფულადი სახსრების აღრიცხვა წარმოებს მხოლოდ ეროვნული ვალუტით. უცხოური ვალუტით მიღებული დამატებითი საკუთარი სახსრების აღსარიცხავად გამოიყენება სავალუტო პოზიციის 2601, 2611 ანგარიშები. 5. კომენტარები:  ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნათა დაკმაყოფილების მიზნით „ მისო” შეიმუშავებს ანგარიშთა ანალიზური აღრიცხვის ისეთ სისტემას, რომელიც შესაძლებლობას მისცემს მიიღოს სხვადასხვა სახის დაწვრილებითი ინფორმაცია თითოეული დამფუძნებლის მიხედვით (მაგ. რეზიდენტები, არარეზიდენტები და სხვა). კლასი 52: მიღებული გრანტები და შემოწირულობები ანგარიშთა ჯგუფი 520: მიღებული გრანტები და შემოწირულობები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 5201 მიღებული გრანტები და შემოწირულობ ები  პასივის ანგარიში 1. ანგარიშ ის დანიშნულება : ანგარიში 5201 გამოიყენება „ მისოს” კაპიტალში იმ შემოწირულობებისა და გრანტების აღსარიცხავად, რომლებიც განხორციელებულია სხვადასხვა დონორის მიერ. მისი სიდიდე მიუთითებს დონორების მიერ ფაქტობრივად ინვესტირებულ სახსრებზე მოცემული პერიოდისათვის . 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი ანგარიშის დებეტი ანგარიშის კრედიტი კაპიტალში დონორების მიერ შესაბამისი შემოწირულობის განხორციელება ფულადი სახსრების ანგარიშები 5201 მიღებული გრანტები და შემოწირულობები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  კაპიტალში დონორების მიერ შემოწირულობების განხორციელებისას დაკრედიტდება 5201 ანგარიში და დადებეტდება ფულადი სახსრების ანგარიშები. 5. კომენტარები :  ფინანსური ანგარიშგების შედგენის მოთხოვნათა დაკმაყოფილების „ მისო” შეიმუშავებს ანგარიშთა ანალიზური აღრიცხვის ისეთ სისტემას, რომელიც შესაძლებლობას მისცემს მიიღოს სხვადასხვა სახის დაწვრილებითი ინფორმაცია შესაბამის დონორებზე, მათი ტიპის მიხედვით (რეზიდენტი/არარეზიდენტი). ანგარიშთა ჯგუფი 52 1: მიღებული გრანტები და შემოწირულობ ები უცხოური ვალუტით ანგარიში 52 1 1 მიღებული გრანტები და შემოწირულობ ები 5211 ანგარიშის დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 5201 ანგარიშისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. კლასი 53 : საერთო რეზერვი ანგარიშთა ჯგუფი 530 : საერთო რეზერვი ანგარიში 5301 სა ერთო რეზერვი პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული რეზერვი წარმოადგენს მინიმალურ საგარანტიო ფონდს, რომელიც ამცირებს კრედიტორთა რისკს გაკოტრების შემთხვევაში. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები რეზერვის ფორმირება 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება 5301 სა ერთო რეზერვი რეზერვის გამოყენება 5301 სა ერთო რეზერვი ფულადი სახსრების ანგარიშები კლასი 54: წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება (დაუფარავი ზარალი) ანგარიშთა ჯგუფი 540: წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება ( დაუფარავი ზარალი) ანგარიში 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება (დაუფარავი ზარალი) აქტივ-პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  აღნიშნული ანგარიში გამოიყენება წინა წლებში გაუნაწილებელი მოგების ან დაუფარავი ზარალის აღსარიცხავად. მოცემულ ანგარიშზე თანხების მოძრაობა „მისოს“ შეუძლია განახორციელოს მხოლოდ პარტნიორთა (აქციონერთა) გადაწყვეტილების საფუძველზე.  ნაშთები მოცემულ ანგარიშზე ყოველთვის აღინიშნება პასივში. ზარალის შემთხვევაში ნაშთი აღინიშნება მინუსის ნიშნით.  მოგება ან ზარალი აღირიცხება ეროვნული ვალუტით. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  მოგებისა და ზარალის ცალ-ცალკე აღრიცხვის პრინციპი: საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში გასული წლების მოგება ან ზარალი არ დასალდოვდება მიმდინარე წლის ზარალთან ან მოგებასთან. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები საანგარიშგებო წლის მოგების ანგარიშიდან გაუნაწილებელი მოგების თანხის გადატანა 5501 საანგარიშგებო წლის მოგება (ზარალი) 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება (დაუფარავი ზარალი) საანგარიშგებო წლის ზარალის ანგარიშიდან დაუფარავი ზარალის ნაშთის გადატანა 5401 წინა წლების გაუნაწილებელი მოგება (დაუფარავი ზარალი) 5501 საანგარიშგებო წლის მოგება (ზარალი) 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  გატარებები ანგარიშით განხორციელდება დამფუძნებელთა გადაწყვეტილების საფუძველზე. 5. კომენტარები:  ანალიზური აღრიცხვის სისტემამ „მისოს“ უნდა მისცეს შესაძლებლობა, გააანალიზოს გაუნაწილებელი მოგებისა და დაუფარავი ზარალის ანგარიშის მოძრაობა ოპერაციათა სახეობების ჭრილში. კლასი 55 : საანგარიშგებო წლის მოგება (ზარალი) ანგარიშთა ჯგუფი 550: საანგარიშგებო წლის მოგება (ზარალი) ანგარიში 5501 საანგარიშგებო წლის მოგება (ზარალი) აქტივ-პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  აღნიშნული ანგარიში გამოიყენება საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში მიმდინარე საანგარიშგებო წლის მოგების (ზარალის) ასახვისათვის.  ნაშთები მოცემული ანგარიშით ფინანსურ ანგარიშგებაში ყოველთვის აღინიშნება პასივში. ზარალის შემთხვევაში ნაშთი აღინიშნება მინუსის ნიშნით.  მოგება ან ზარალი აღირიცხება ეროვნული ვალუტით. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  მოგებისა და ზარალის ცალ-ცალკე აღრიცხვის პრინციპი: წინა წლების მოგება ან ზარალი არ დასალდოვდება მიმდინარე წლის ზარალთან ან მოგებასთან.  დარიცხვის პრინციპი: თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს „მისო“ განსაზღვრავს შემოსავლებისა და ხარჯების საერთო თანხას, მათ შორის, რეალიზებული და არარეალიზებული შემოსავლებისა და ხარჯების თანხებს.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: ყველა დარიცხული შემოსავალი და ხარჯი აღირიცხება იმავე პერიოდში, რომელშიც ოპერაცია გატარდა, მიუხედავად მისი მიღება-გადახდისა, საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო დღის ჩათვლით. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები საანგარიშგებო წლის მოგების ფორმირება შემოსავლების ანგარიშები 5501 საანგარიშგებო წლის მოგება ხარჯების ანგარიშები საანგარიშგებო წლის ზარალის ფორმირება შემოსავლების ანგარიშები 5501 საანგარიშგებო წლის ზარალი ხარჯების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  საანგარიშგებო ფინანსური წლის განმავლობაში ნაშთი 5501 ანგარიშზე კრებსით ანგარიშგებაში ყალიბდება როგორც შემოსავლებისა და ხარჯების ყველა განაყოფის ჯამური შედეგი, მიმდინარე პერიოდში შემოსავლის გადასახადის ბიუჯეტში გადასახდელის ჩათვლით.  საანგარიშგებო წლის ბოლო დღეს, შემოსავლებისა და ხარჯების ყველა ანალიზური ანგარიში დაიხურება 5501 ანგარიშთან კორესპოდენციაში.  მოგება (ზარალი) აღირიცხება მხოლოდ საქართველოს ეროვნული ვალუტით, იმის მიუხედავად, თუ რომელი ვალუტით ხორციელდებოდა შემოსავლების მიღება და ხარჯების გადახდა. უცხოურ ვალუტაში შემოსავლების და ხარჯების მიხედვით გადასახდელებთან დაკავშირებული ოპერაციების აღსარიცხავად გამოიყენება სავალუტო პოზიციის ანგარიშები. 5. კომენტარები :  ანალიზური აღრიცხვის სისტემამ „მისოს“ უნდა მისცეს შესაძლებლობა, გააანალიზოს მოგებისა და ზარალის ანგარიშის მოძრაობა ოპერაციების სახეობათა მიხედვით. კლასი 59 : აქტივების გადაფასების რეზერვი ანგარიშთა ჯგუფი 590 : აქტივების გადაფასების რეზერვი ანგარიში 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი პასივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება ოქროს გადაფასების შედეგად მისი ღირებულების ზრდის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : ბუღალტრული მეთოდების თანამიმდევრობა: ოქროს შეფასების მეთოდი გამოიყენება მუდმივად ერთი პერიოდიდან მეორემდე, რისთვისაც საჭიროა რეალური საბაზრო ფასის ობიექტურად დადგენა და ერთი კლასის აქტივებისათვის გადაფასების რეგულარული ინტერვალებით წარმოება.  წინდახედულობის პრინციპი: გრძელვადიანი აქტივების შეფასება, ჩვეულებრივ ხდება ისტორიული ღირებულების მიხედვით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ხდება მათი გადაფასება.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: შეფასებაში მნიშვნელოვანი ცვლილებების აღიარება ხდება იმ პერიოდში, რომელსაც უკავშირდება ეს ცვლილებები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გ ატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ოქროს ღირებულების გაზრდის შემთხვევაში 1101 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო 1102 საერთაშორისო სტანდარტების შეუსაბამო ოქრო 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი ოქროს ღირებულების შემცირება (როდესაც ღირებულების შემცირება ამცირებს უკვე გაზრდილ ღირებულებას) 5901 ოქროს გადაფასების რეზერვი 1101 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო 1102 საერთაშორისო სტანდარტების შეუსაბამო ოქრო ოქროს ღირებულების შემცირების შემთხვევაში (რაც ღირებულების შემცირება არ ამცირებს უკვე გაზრდილ ღირებულებას) 9063 ზარალი ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან 1101 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო 1102 საერთაშორისო სტანდარტების შეუსაბამო ოქრო ოქროს ღირებულების გაზრდა მას შემდეგ რაც მისი ადრე შემცირების გამო მოხდა ხარჯის აღიარება (ეს თანხა უდრის ხაჯებში ადრე აღრიცხულ თანხას) 1101 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ოქრო 1102 საერთაშორისო სტანდარტების შეუსაბამო ოქრო 7063 შემოსავლები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწა-რმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  ოქროს ღირებულების გაზრდის შემთხვევაში „მისო“ დაადებეტებს 1101 ან 1102 ანგარიშს და დააკრედიტებს 5901 ანგარიშს, ხოლო შემცირების შემთხვევაში დაადებეტებს 5901 ანგარიშს და დააკრედიტებს 1101 ან 1102 ანგარიშს.  იმ შემთხვევაში, თუ გადაფასების შემცირების თანხა ნაკლებია გადაფასების რეზერვში არსებულ თანხაზე ერთი და იმავე ოქროსათვის, იგი გავლენას მოახდენს რეზერვებზე. ყველა დანარჩენ შემთხვევაში ღირებულების შემცირება აღირიცხება ხარჯებში (9063 ანგარიშზე). ღირებულების გაზრდით მიღებული თანხა პირვანდელი გადაფასებით შემცირების შემდეგ, რომელიც აღრიცხული იყო ხარჯებში, აღირიცხება შემოსავლებში (7063 ანგარიშზე) იმ შემთხვევაში, თუ იგი ქვითავს წინასწარ აღიარებულ შემცირებას. 5. კომენტარები:  „მისომ“ უნდა შეიმუშაოს ობიექტურ საბაზრო ღირებულებაზე დაფუძნებული პოლიტიკა. ბალანსის უტყუარობის მიზნით „მისომ“ პერიოდულად უნდა აწარმოოს 5901 ანგარიშზე ცვლილებებისა და ნაშთების ანალიზი, რომლის მიხედვითაც გადაფასება მოხდება რეგულარული ინტერვალებით. ანგარიში 5902 სავალუტო სახსრების გადაფასების რეზერვი პასივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოიყენება ბალანსის არაფულადი მუხლების გადაფასების სახსრების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  ბუღალტრული მეთოდების თანამიმდევრობა: ბალანსის არაფულადი მუხლების შეფასების მეთოდი გამოიყენება მუდმივად ერთი პერიოდიდან მეორემდე, რისთვისაც საჭიროა საბაზრო ფასის ობიექტურად დადგენა და ერთი კლასის აქტივებისათვის გადაფასების რეგულარული ინტერვალებით წარმოება.  წინდახედულობის პრინციპი: ბალანსის არაფულადი აქტივების შეფასება ხდება ისტორიული ღირებულების მიხედვით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ხდება მათი გადაფასება სავალუტო კურსის ცვლილებიდან გამომდინარე.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: შეფასებაში მნიშვნელოვანი ცვლილებების აღიარება ხდება იმ პერიოდში, რომელსაც უკავშირდება ეს ცვლილებები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ბალანსის არაფულადი მუხლების ღირებულების გაზრდის შემთხვევაში ბალანსის არაფულადი მუხლები 5902 სავალუტო სახრების გადაფასების რეზერვი ბალანსის არაფულადი მუხლების ღირებულების შემცირების შემთხვევაში (როდესაც ღირებულების შემცირება ამცირებს ადრე გაზრდილ ღირებულებას) 5902 სავალუტო სახრების გადაფასების რეზერვი ბალანსის არაფულადი მუხლები ბალანსის არაფულადი მუხლების ღირებულების შემცირების შემთხვევაში (როდესაც ღირებულების შემცირება არ ამცირებს ადრე გაზრდილ ღირებულებას) 8621 ზარალი სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან ბალანსის არაფულადი მუხლები ბალანსის არაფულადი მუხლების გაზრდა მას შემდეგ, რაც მისი ადრე შემცირების გამო მოხდა ხარჯის აღიარება (ეს თანხა უდრის ხარჯებში ადრე აღრიცხულ თანხას) ბალანსის არაფულადი მუხლები 6621 შემოსავლები სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  ბალანსის არაფულადი მუხლების ღირებულების გაზრდის შემთხვევაში „მისო“ დაადებეტებს შესაბამის ანგარიშებს და დააკრედიტებს 5902 ანგარიშს, ხოლო შემცირების შემთხვევაში, პირიქით, დაადებეტებს – 5902 ანგარიშს და დააკრედიტებს შესაბამის ანგარიშებს.  იმ შემთხვევაში, თუ გადაფასების შემცირების თანხა ნაკლებია გადაფასების რეზერვში არსებულ თანხაზე, იგი გავლენას მოახდენს რეზერვებზე. ყველა დანარჩენ შემთხვევაში ღირებულების შემცირება აღირიცხება ხარჯებში (8621 ანგარიშზე). ღირებულების გაზრდით მიღებული თანხა პირვანდელი გადაფასებით შემცირების შემდეგ, რომელიც აღრიცხული იყო ხარჯებში, აღირიცხება შემოსავლებში (6621 ანგარიშზე), იმ შემთხვევაში, თუ იგი ქვითავს წინასწარ აღიარებულ შემცირებას. 5. კომენტარები:  ბალანსის უ ტყუარობის მიზნით „მისომ“ პერიოდულად უნდა აწარმოოს 5902 ანგარიშზე ცვლილებებისა და ნაშთების ანალიზი, რომლის მიხედვითაც გადაფასება მოხდება რეგულარული ინტერვალებით. ანგარიში 5904 ძირითადი საშუალებების გადაფასების რეზერვი ანგარიში 5909 დანარჩენი აქტივების გადაფასების რეზერვი პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოიყენება ძირითადი საშუალებებისა და სხვა აქტივების გადაფასების თანხების აღსარიცხავად. გადაფასების შედეგად მიღებული შემოსავალი კლასიფიცირდება როგორც კაპიტალი. გადაფასების წესი განისაზღვრება საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : ბუღალტრული მეთოდების თანამიმდევრობა: შეფასების მეთოდი თანამიმდევრულად გამოიყენება ერთი პერიოდიდან მეორემდე.  წინდახედულობის პრინციპი: გრძელვადიანი აქტივების შეფასება ხდება ისტორიული ღირებულების მიხედვით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მათი გადაფასება ხდება ობიექტური მიზეზებით.  ოპერაციების ასახვის პრინციპი: შეფასებაში მნიშვნელოვანი ცვლილებების აღიარება ხდება იმ პერიოდში, რომელსაც უკავშირდება ეს ცვლილებები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ღირებულების გაზრდის შემთხვევაში 2901-2906 ძირითადი საშუალებები 2911 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდებების დანახარჯები 2921-2926 ოპერაციული ლიზინგი 2961 არამატერიალური აქტივები 5904 ძირითადი საშუალებების გადაფასების რეზერვი 5909 დანარჩენი აქტივების გადაფასების რეზერვი ღირებულების შემცირების შემთხვევაში (როდესაც ღირებულების შემცირება ამცირებს პირველად ზრდას) 5904 ძირითადი საშუალებების გადაფასების რეზერვი 5909 დანარჩენი აქტივების გადაფასების რეზერვი 2901-2906 ძირითადი საშუალებები 2911 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდებების დანახარჯები 2921-2926 ოპერაციული ლიზინგი 2961 არამატერიალური აქტივები ღირებულების შემცირების შემთხვევაში (როდესაც ღირებულების შემცირება არ ამცირებს პირველად ზრდას) 9061 ზარალი ძირითად საშუალებათა გასვლიდან და გადაფასებიდან 2901-2906 ძირითადი საშუალებები 2911 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდებების დანახარჯები 2921-2926 ოპერაციული ლიზინგი 2961 არამატერიალური აქტივები ღირებულების გაზრდა მას შემდეგ, რაც ადრე შემცირების გამო მოხდა ხარჯის აღიარება (ის უდრის ხარჯებში ადრე აღიარებულ თანხას) 2901-2906 ძირითადი საშუალებები 2911 დაუმთავრებელი კაპიტალური დაბანდებების დანახარჯები 2921-2926 ოპერაციული ლიზინგი 2961 არამატერიალური აქტივები 7061 შემოსავლები ძირითადი საშუალებების გასვლიდან და გა-დაფასებიდან 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  ღირებულების გაზრდის შემთხვევაში „მისო“ დაადებეტებს შესაბამისი აქტივის ანგარიშს და დააკრედიტებს 5904 ან 5909 ანგარიშებს, ხოლო შემცირებისას პირიქით, დებეტი 5904 ან 5909 და კრედიტი ძირითადი საშუალებების ანგარიშები.  იმ შემთხვევაში, თუ აქტივების ღირებულება გადაფასების შედეგად იზრდება, გაზრდის თანხით დაკრედიტდება 5904 ან 5909 ანგარიში, მაგრამ გადაფასების შედეგად მიღებული ზრდა, რომელიც ქვითავს ხარჯებში ადრე აღირიცხულ შემცირებას, აღირიცხება შემოსავალში – ანგარიში 7061. თუ აქტივის ღირებულება გადაფასების შედეგად მცირდება, შემცირება აღირიცხება ხარჯებში 9061 ანგარიშზე. ადრე შექმნილი გადაფასების რეზერვი შესაბამისი აქტივის გადაფასების შემცირებისას შემცირდება მანამდე, სანამ შემცირების თანხა არ გადააჭარბებს გადაფასების რეზერვზე არსებულ ნაშთს. 5. კომენტარები:  ბალანსის სისწორის შემოწმების მიზნით „მისომ“ პერიოდულად უნდა აწარმოოს 5904 და 5909 ანგარიშებზე ცვლილებებისა და ნაშთების ანალიზი. მეოთხე განყოფილება: შემოსავლები კლასი 60: შემოსავლები სახელმწიფო სექტორიდან ანგარიშთა ჯგუფი 606: პროცენტული შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 6061 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი ანგარიში 6062 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით პასივის ანგარიშებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოყენებულ უნდა იქნეს სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ყველა დისკონტური და პროცენტული შემოსავლის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : დარიცხვათა პრინციპი: მოცემულ ანგარიშებზე აღირიცხება ყველა დარიცხული პროცენტული შემოსავალი მოცემული სახეობის ფასიანი ქაღალდების მიხედვით როგორც მიღებული, ისე მიუღებელი. მოცემულ ანგარიშებზე ასახული დარიცხული პროცენტების თანხა ბოლო გადახდის მომენტიდან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო დღემდე (ჩათვლით), დარიცხული პროცენტების თანხების ადეკვატური უნდა იყოს. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიში კრედიტის ანგარიში შემოსავლების აღრიცხვა 1402 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიში – დისკონტი 2406 მისაღები პროცენტები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 6061 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 6062 პროცენტული შემოსავლები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  მისაღები პროცენტები გამოიანგარიშება პერიოდულად და საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს აისახება 1402 ან 2406 ანგარიშების დებეტით და 6061-6062 ანგარიშები ს კრედიტით. 5. კომენტარები: „მისო“ შიდა კონტროლის მიზნით, თავისი საპროცენტო პოლიტიკის შესაბამისად, აწარმოებს მიღებული საპროცენტო შემოსავლების შედარებას დასაფარავ სესხებთან საშუალო საპროცენტო განაკვეთის განსაზღვრისათვის. მიზანშეწონილია ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული შემოსავლები დაყოს რეალიზებულ და არარეალიზებულ შემოსავლებად, სექტორის შიგნით აქტივებსა და პასივებში მოცემული სფეროების მიხედვით. ეს საშუალებას მისცემს გააანალიზოს დაბანდებული სახსრების ეფექტიანობა სფეროების მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 607 : პროცენტული შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 6071 სახელმწიფო სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი ანგარიში 6072 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 6071-6072 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 6061-6062 ანგარიშებისათვის მოცემული განმარტებებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა.  გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, სადაც გატარებები აისახება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, შემოსავლების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. კლასი 62: შემოსავლები საბანკო და საფინანსო სექტორიდან ანგარიშთა ჯგუფი 620: პროცენტული შემოსავლები ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 6202 პროცენტული შემოსავლები რეზიდენტ ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით პასივის ანგარიში 1. ანგარის დანიშნულება: მოცემული ანგარიში გამოიყენება მიმდინარე ანგარიშების მიხედვით ყველა პროცენტული შემოსავლის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპი: მოცემულ ანგარიშზე აღირიცხება ყველა დარიცხული პროცენტული შემოსავალი, როგორც მიღებული, ისე მიუღებელი. დარიცხული პროცენტების თანხა ადეკვატურია პროცენტების ბოლო გადახდის მომენტიდან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო დღემდე (ჩათვლით) დარიცხული პროცენტების თანხისა.  წინდახედულობის პრინციპი: 30 დღეზე მეტი ხნით ვადაგადაცილებული დარიცხული მიუღებელი პროცენტები ჩამოიწერება კონტრგატარებით შემოსავლების ანგარიშებიდან და გადაიტანება არასისტემურ აღრიცხვაში. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები პროცენტების დარიცხვა 2403 მისაღები პროცენტები ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით 620 2 პროცენტული შემოსავლები ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით პროცენტების გადახდა ფულადი სახსრების ანგარიშები 2403 მისაღები პროცენტები ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით პროცენტების ავანსად გადახდა ფულადი სახსრების ანგარიშები 4503 ავანსები (საავანსო პრო-ცენტული გადასახდელების სუბ-ანგარიშები) ავანსად გადახდილი პროცენტების ჩათვლა 4503 ავანსები 2403 მისაღები პროცენტები ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით 620 2 პროცენტული შემოსავლები ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით კონტრგატარება 30 დღეზე მეტი ხნით ვადაგადაცილებული დარიცხული პროცენტების მიხედვით 620 2 პროცენტული შემოსავლები ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით 2403 მისაღები პროცენტები ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი: მისაღები პროცენტები გამოიანგარიშება პერიოდულად და აისახება გატარებით: დებეტი – 2403 და კრედიტი 620 2 ანგარიში. 5 . კომენტარები:  „მისო“ შიდა კონტროლის მიზნით, თავისი საპროცენტო განაკვეთის პოლიტიკის შესაბამისად, აწარმოებს მიღებული საპროცენტო შემოსავლების შედარებას დასაფარავ სესხებთან საშუალო საპროცენტო განაკვეთის განსაზღვრისათვის. მიზანშეწონილია ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული შემოსავლები დაყოს რეალიზებულ და არარეალიზებულ შემოსავლებად, აგრეთვე სექტორის შიგნით აქტივებსა და პასივებში მოცემული სფეროების მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 621 : პროცენტული შემოსავლები ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 6211 პროცენტული შემოსავლები არარეზიდენტ ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით ანგარიში 6212 პროცენტული შემოსავლები რეზიდენტ ბანკებში განთავსებული სახსრების მიხედვით 6211-6212 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 620 2 ანგარიშისა ვალუტის სხვაობის გარდა. გაფრთხილება : ბალანსისაგან განსხვავებით, სადაც გატარებები აისახება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, შემოსავლების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. კლასი 63: შემოსავლები კომერციული სექტორიდან ანგარიშთა ჯგუფი 630 : პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 6301 პროცენტული შემოსავლები ფიზიკური პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით ანგარიში 6302 პროცენტული შემოსავლები იურიდიული პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოიყენება კომერციულ სექტორს მიკუთვნებული კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით ყველა პროცენტული შემოსავლის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : დარიცხვათა პრინციპი: მოცემულ ანგარიშებზე აღირიცხება ყველა დარიცხული პროცენტი, როგორც მიღებული, ისე მიუღებელი. დარიცხული პროცენტების თანხა ადეკვატურია პროცენტების ბოლო გადახდის მომენტიდან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო დღემდე (ჩათვლით) დარიცხული პროცენტების თანხისა.  წინდახედულობის პრინციპი: 30 დღეზე მეტი ხნით ვადაგადაცილებული დარიცხული მიუღებელი პროცენტები ჩამოიწერება კონტრგატარებით შემოსავლების ანგარიშებიდან და გადაიტანება არასისტემურ აღრიცხვაში. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები პროცენტების დარიცხვა 2405 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით 6301-6302 პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით პროცენტების გადახდა ფულადი სახსრების ანგარიშები 2405 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით პროცენტების ავანსად გადახდა ფულადი სახსრების ანგარიშები 4503 ავანსები (საავანსო პროცენტული გადასახდელების სუბანგარიში) ავანსად გადახდილი პროცენტების ჩათვლა 4503 ავანსები 2405 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით 6301-6302 პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით კონტრგატარება 30 დღეზე მეტი ვადით ვადაგადაცილებული მიუღებელი პროცენტების მიხედვით 6301-6302 პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით 2405 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : მისაღები პროცენტები გამოიანგარიშება პერიოდულად და აისახება გატარებით: დებეტი – 2405 და კრედიტი 6301-6302 ანგარიშები. 5. კომენტარები:  „მისო“ შიდა კონტროლის მიზნით, თავისი საპროცენტო განაკვეთის პოლიტიკის შესაბამისად, აწარმოებს მიღებული საპროცენტო შემოსავლების შედარებას დასაფარავ სესხებთან საშუალო საპროცენტო განაკვეთის განსაზღვრისათვის. მიზანშეწონილია ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული შემოსავლები დაყოს რეალიზებულ და არარეალიზებულ შემოსავლებად, აგრეთვე სექტორის შიგნით მოცემული სფეროების მიხედვით, ეს საშუალებას მისცემს გააანალიზოს დაბანდებული სახსრების ეფექტიანობა სფეროების მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 631 : პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 6311 პროცენტული შემოსავლები ფიზიკური პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით ანგარიში 6312 პროცენტული შემოსავლები იურიდიული პირებისათვის მიცემული მოკლევადიანი სესხების მიხედვით 6311-6312 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 6301-6302 ანგარიშებისა ვალუტის სხვაობის გარდა. გაფრთხილება : ბალანსისაგან განსხვავებით, სადაც გატარებები აისახება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, შემოსავლების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. ანგარიშთა ჯგუფი 635 : პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 6351 პროცენტული შემოსავლები ფიზიკური პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით ანგარიში 6352 პროცენტული შემოსავლები იურიდიული პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება კომერციულ სექტორს მიკუთვნებული კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით ყველა პროცენტული შემოსავლის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპი: მოცემულ ანგარიშებზე აღირიცხება ყველა დარიცხული პროცენტი როგორც მიღებული, ისე მიუღებელი. დარიცხული პროცენტების თანხა ადეკვატურია პროცენტების ბოლო გადახდის მომენტიდან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო დღემდე (ჩათვლით) დარიცხული პროცენტების თანხისა.  წინდახედულობის პრინციპი: 30 დღეზე მეტი ხნით ვადაგადაცილებული დარიცხული მიუღებელი პროცენტები ჩამოიწერება კონტრგატარებით შემოსავლების ანგარიშებიდან და გადაიტანება არასისტემურ აღრიცხვაში. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები პროცენტების დარიცხვა 2405 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით 6351-6352 პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით პროცენტების გადახდა ფულადი სახსრების ანგარიშები 2405 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით პროცენტების ავანსად გადახდა ფულადი სახსრების ანგარიშები 4503 ავანსები (საავანსო პროცენტული გადასახდელების სუბ-ანგარიში) ავანსად გადახდილი პროცენტების ჩათვლა 4503 ავანსები 2405 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით 6351-6352 პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით კონტრგატარება 30 დღეზე მეტი ხნით ვადაგადაცილებული დარიცხული პროცენტების მიხედვით 6351-6352 პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით 2405 მისაღები პროცენტები კლიენტებისათვის მიცემული სესხების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : მისაღები პროცენტები გამოანგარიშება პერიოდულად და აისახება გატარებით: დებეტი – 2405 და კრედიტი – 6351-6352 ანგარიშები. 5. კომენტარები : „მისო“ შიდა კონტროლის მიზნით, თავისი საპროცენტო განაკვეთის პოლიტიკის შესაბამისად, აწარმოებს მიღებული საპროცენტო შემოსავლების შედარებას დასაფარავ სესხებთან საშუალო საპროცენტო განაკვეთის განსაზღვრისათვის. მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული შემოსავლები დაყოს რეალიზებულ და არარეალიზებულ შემოსავლებად, აგრეთვე სექტორის შიგნით აქტივებსა და პასივებში მოცემული სფეროების მიხედვით, ეს საშუალებას მისცემს მას გააანალიზოს დაბანდებული სახსრების ეფექტიანობა სფეროების შესაბამისად. ანგარიშთა ჯგუფი 636 : პროცენტული შემოსავლები კლიენტებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 6361 პროცენტული შემოსავლები ფიზიკური პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით ანგარიში 6362 პროცენტული შემოსავლები იურიდიული პირებისათვის მიცემული გრძელვადიანი სესხების მიხედვით 6361-6362 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 6351-6352 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. გაფრთხილება : ბალანსისაგან განსხვავებით, სადაც გატარებები აისახება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, შემოსავლების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. ანგარიშთა ჯგუფი 637: პროცენტული შემოსავლები კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 6371 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი ანგარიში 6372 პროცენტული შემოსავლები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით  პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოყენებულ უნდა იქნეს კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ყველა დისკონტური და პროცენტული შემოსავლის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : დარიცხვათა პრინციპი: მოცემულ ანგარიშებზე აღირიცხება ყველა დარიცხული პროცენტული შემოსავალი მოცემული სახეობის ფასიანი ქაღალდების მიხედვით როგორც მიღებული, ისე მიუღებელი. მოცემულ ანგარიშებზე ასახული დარიცხული პროცენტების თანხა ბოლო გადახდის მომენტიდან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო დღემდე (ჩათვლით) დარიცხული პროცენტების თანხების ადეკვატური უნდა იყოს. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა : ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიში  კრედიტის ანგარიში შემოსავლების აღრიცხვა 1602 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიში – დისკონტი 2407 მისაღები პროცენტები სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 6371 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 6372 პროცენტული შემოსავლები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  მისაღები პროცენტები გამოიანგარიშება პერიოდულად და საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს აისახება 1602 ან 2407ანგარიშების დებეტით და 6371-6372 ანგარიშების კრედიტით. 5. კომენტარები: მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული შემოსავლები დაყოს რეალიზებულ და არარეალიზებულ შემოსავლებად, აგრეთვე სექტორის შიგნით აქტივებსა და პასივებში მოცემული სფეროების მიხედვით, ეს საშუალებას მისცემს მას გააანალიზოს დაბანდებული სახსრების ეფექტიანობა სფეროების შესაბამისად. ანგარიშთა ჯგუფი 638 : პროცენტული შემოსავლები კორპორაციული სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 6381 კორპორაციული სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი ანგარიში 6382 პროცენტული შემოსავლები კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 6381-6382 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 6371-6372 ანგარიშებისათვის მოცემული განმარტებებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა. გაფრთხილება : ბალანსისაგან განსხვავებით, სადაც გატარებები აისახება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, შემოსავლების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. კლასი 64 : საკომისიოები და შემოსავლები გაწეული მომსახურების მიხედვით ანგარიშთა ჯგუფი 640 : საკომისიოები და შემოსავლები გაწეული მომსახურების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 6401 საკომისიოები უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის მიხედვით ანგარიში 6402 საკომისიოები სალაროს ოპერაციებიდან ანგარიში 6405 საკომისიოები და შემოსავლები გაწეული საკომუნიკაციო მომსახურებიდან ანგარიში 6406 შემოსავლები საკონსულტაციო და საექსპერტო მომსახურებიდან ანგარიში 6409 საკომისიოები და შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით პასივის ანგარიშებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოიყენება მომსახურებისათვის მიღებული საკომისიოებისა და ფიქსირებული შემოსავლების აღსარიცხავად. როგორც წესი, საკომისიოები და შემოსავლები ასეთი გარიგებების მიხედვით ანაზღაურდება გარიგების დადებისას. ეს ოპერაციები დაკავშირებული არ არის დარიცხული შემოსავლების პროცედურებთან. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები საკომისიოებისა და შემოსავლების მიღება ფულადი სახსრების ანგარიშები 6401-6409 საკომისიოები და შემოსავლები გაწეული მომსახურების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  საკომისიოების და ფიქსირებული შემოსავლების მიღების შემთხვევაში შედგება გატარება დებეტი-ფულადი სახსრების ანგარიშები და კრედიტი 6401-6409 ანგარიშები. 5. კომენტარები: საკომისიო განაკვეთების გამოყენების სისწორის შიდა კონტროლის წესით „მისოს” მიერ მიღებული პოლიტიკის შესაბამისად, მან საკომისიო შემოსავლები უნდა შეუდაროს ბრუნვებს ანგარიშების მიხედვით, რომლებზეც აისახება საკომისიოების გადახდევინებასთან დაკავშირებული ოპერაციები, ოპერაციების შემოსავლიანობის საშუალო დონის შესაფასებლად. მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში “მისომ” პროცენტული შემოსავლები დაყოს რეალიზებულ და არარეალიზებულ შემოსავლებად. ანგარიშთა ჯგუფი 641: საკომისიოები და შემოსავლები გაწეული მომსახურების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 6411 საკომისიოები უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის მიხედვით ანგარიში 6412 საკომისიოები სალაროს ოპერაციებიდან ანგარიში 6415 საკომისიოები და შემოსავლები გაწეული საკომუნიკაციო მომსახურებიდან ანგარიში 6416 შემოსავლები საკონსულტაციო და საექსპერტო მომსახურებიდან ანგარიში 6419 საკომისიოები და შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 6411-6419 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 6401-6409 ანგარიშებისა ვალუტის სხვაობის გარდა. გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, სადაც გატარებები აისახება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, შემოსავლების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. კლასი 65: დივიდენდები ანგარიშთა ჯგუფი 650: დივიდენდები საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 6501 დივიდენდები ინვესტიციების მიხედვით პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება “მისოს” ფასიანი ქაღალდების საინვესტიციო პორტფელით მისაღები დივიდენდების მიხედვით ყველა შემოსავლის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპი: შემოსავლები საინვესტიციო ოპერაციებით მისაღები დივიდენდების მიხედვით აღირიცხება იმ პერიოდის ანგარიშგებაში, რომელსაც ის ეკუთვნის. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები დივიდენდების დარიცხვა 2461 მისაღები დივიდენდები საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით 6501 დივიდენდები საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით დივიდენდების გადახდა ფულადი სახსრების ანგარიშები 2461 მისაღები დივიდენდები საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით გატარებათა ნუსხის განმარტებანი: მისაღები დარიცხული დივიდენდების გამოანგარიშება ხორციელდება პერიოდულად აისახება გატარებით: დებეტი – 2461 და კრედიტი – 6501ანგარიშები. 5. კომენტარები: „მისო” შიდა კონტროლის მიზნით, აწარმოებს დივიდენდებიდან მიღებული შემოსავლების შედარებას ინვესტიციათა საშუალო ნაშთთან ინვესტიციათა შემოსავლიანობის საშუალო დონის შესაფასებლად.  მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ” პროცენტული შემოსავლები დაყოს რეალიზებულ და არარეალიზებულ შემოსავლებად, აგრეთვე სექტორის შიგნით აქტივებსა და პასივებში მოცემული სფეროების მიხედვით, ეს საშუალებას მისცემს მას გააანალიზოს დაბანდებული სახსრების ეფექტიანობა სფეროების შესაბამისად. ანგარიშთა ჯგუფი 651: დივიდენდები საწარმოთა საწესდებო კაპიტალში ინვესტიციების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 6511 დივიდენდები ინვესტიციების მიხედვით 6511 ანგარიშის დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 6501 ანგარიშისა ვალუტის სხვაობის გარდა. გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, სადაც გატარებები აისახება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, შემოსავლების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით. სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. კლასი 66: შემოსავლები სავალუტო სახსრების გადაფასები დან ანგარიშთა ჯგუფი 662: შემოსავლები სავალუტო სახსრების გადაფასები დან ანგარიში 6621 შემოსავლები სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან პასივის ანგარიში 1. ანგარიშ ის დანიშნულება :  ეს ანგარიში გამოყენებულ უნდა იქნეს სავალუტო პოზიციის გადაფასებისაგან მიღებული შემოსავლების ასახვისათვის. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპი: არარეალიზებული მოგება ან ზარალი ვალუტის გაცვლის ოპერაციებიდან უნდა აისახოს შემოსავლებისა და ხარჯების ანგარიშებზე იმ პერიოდში, რომელსაც ის ეკუთვნის, მათი რეალიზაციის დროის მიუხედავად. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები სავალუტო პოზიციის ანგარიშთა გადაფასება (მოგება) 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი 6621 შემოსავლები უცხოურ ვალუტის გადაფასებიდან 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : გაცვლის ოპერაციების მიხედვით არარეალიზებული მოგების (ზარალის) შეფასების მეთოდოლოგიასთან დაკავშირებული განმარტებანი აღწერილია განაყოფებში „სავალუტო პოზიცია გაცვლის ოპერაციების მიხედვით“. 5. კომენტარები :  „მისოს“ მიერ მიღებული პოლიტიკის რეალიზაციის შიდა კონტროლის წესით უნდა გააანალიზოს შემოსავლები და ხარჯები ღია სავალუტო პოზიციების მდგომარეობასთან შედარებით ოპერაციათა შემოსავლიანობისა და ლიკვიდურობის მდგომარეობის შესაფასებლად. კლასი 69: შემოსავლები საინვესტიციო ოპერაციებიდან ანგარიშთა ჯგუფი 690: შემოსავლები საინვესტიციო ოპერაციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 6902 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ანგარიში 6903 შემოსავლები კორპორაციულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება ფასიანი ქაღალდების საინვესტიციო პორტფელის რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლების (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) აღსარიცხავად.  ამ შემთხვევაში შემოსავლები წარმოადგენს სხვაობას ფასიანი ქაღალდების რეალიზაციის ფასსა და მის წმინდა ღირებულებას შორის.  მოცემული ანგარიშების გამოყენება არ შეიძლება მატერიალურ და არამატერიალურ აქტივთა რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპი: შემოსავლები საინვესტიციო ქაღალდების რეალიზაციიდან ანგარიშგებაში აღირიცხება იმ პერიოდში, რომელსაც ის ეკუთვნის. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები შემოსავლების მიღება საინვესტიციო ფასიანი ქაღალდების რეალიზაციიდან ფულადი სახსრების ანგარიშები 1401,1403,1601,1603,2001-2003 საინვესტიციო ფასიანი ქაღალდები 6902-6903 შემოსავლები საინვესტიციო ოპერაციებიდან 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ინვესტიციების რეალიზაციის შემთხვევაში დადებეტდება ფულადი სახსრების ანგარიში და დაკრედიტდება ის ანგარიში, რომელშიც ჩაწერილია ინვესტიცია. რეალიზაციიდან შემოსავლები შეიტანება 6902-6903 ანგარიშების კრედიტში. თუ სარეალიზაციო აქციებზე დარიცხული და ჩართული იყო გასანაღდებლად დივიდენდების რეალიზაციის ფასი, დაკრედიტდება დარიცხვის ანგარიში 2461-2463. 5. კომენტარები :  შიდა კონტროლის მიზნით „მისომ“ უნდა გააანალიზოს შემოსავლები საინვესტიციო ქაღალდების გაყიდვიდან დივიდენდების მიხედვით შემოსავლებთან და ბალანსზე ფასიანი ქაღალდების ღირებულების საშუალო ნაშთთან შედარებით ოპერაციათა შემოსავლიანობის საშუალო დონის შესაფასებლად.  ანალიზურ აღრიცხვაში „მისოს“ უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა, მოახდინოს დაკავშირებულ კომპანიათა ჯგუფში აქციების გაყიდვიდან მიღებული შემოსავლების ცალ-ცალკე ინდენტიფიკაცია იმისათვის, რომ შეიძლებოდეს ამ თანხების დასალდოება კონსოლიდირებულ ანგარიშგებაში. ანგარიშთა ჯგუფი 691: შემოსავლები საინვესტიციო ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 6912 შემოსავლები სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ანგარიში 6913 შემოსავლები კორპორაციულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 6912-6913 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 6902-6903 ანგარიშებისა, ვალუტის სხვაობის გარდა.  გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, სადაც გატარებები აისახება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, შემოსავლების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. კლასი 70: შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებიდან ანგარიშთა ჯგუფი 703: შემოსავლები დანარჩენი ფინანსური ოპერაციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 7032 შემოსავლები ფაქტორინგული ოპერაციებიდან ანგარიში 7033 შემოსავლები ოპერაციული ლიზინგიდან ანგარიში 7034 შემოსავლები ფინანსური ლიზინგიდან ანგარიში 7039 შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებდან პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოიყენება დანარჩენი ოპერაციებიდან მიღებული შემოსავლების აღსარიცხავად.  აუცილებლობის შემთხვევაში „მისომ“ უნდა გამოიანგარიშოს დარიცხული შემოსავლები, რომლებიც უნდა აისახოს დარიცხული პროცენტების ანგარიშის დებეტითა და შემოსავლების შესაბამისი ანგარიშების კრედიტით. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები შემოსავლების მიღება ფულადი სახსრების ანგარიშები 703 2 -7039 შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებიდან 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : შემოსავლების მიღების შემთხვევაში დადებეტდება – ფულადი სახსრების ანგარიშები და დაკრედიტდება 7032-7039 ანგარიშები. 5. კომენტარები : მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული შემოსავლები დაყოს რეალიზებულ და არარეალიზებულ შემოსავლებად.  ფასების მექანიზმის გამოყენების სისწორის შიდა კონტროლის მიზნით „მისომ“ უნდა გააანალიზოს შემოსავლები ამ ოპერაციების მიხედვით ხარჯებთან შედარებით მათი ეფექტიანობის დონის შესაფასებლად. ანგარიშთა ჯგუფი 704 : შემოსავლები დანარჩენი ფინანსური ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 7042 შემოსავლები ფაქტორინგული ოპერაციებიდან ანგარიში 7043 შემოსავლები ოპერაციული ლიზინგიდან ანგარიში 7044 შემოსავლები ფინანსური ლიზინგიდან ანგარიში 7049 შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებიდან 7042-7049 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 7032-7039 ანგარიშების, ვალუტის სხვაობის გარდა.  გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, სადაც გატარებები აისახება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, შემოსავლების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით. სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. ანგარიშთა ჯგუფი 706 : შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით, ეროვნული ვალუტით ანგარიში 7061 შემოსავლები ძირითადი საშუალებების გასვლიდან და გადაფასებიდან ანგარიში 7062 შემოსავლები სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის გასვლიდან და გადაფასებიდან ანგარიში 7063 შემოსავლები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან და გადაფასებიდან ანგარიში 7064 სალაროს ზედმეტობა ანგარიში 7065 მიღებული ჯარიმები და საურავები ანგარიში 7066 შემოსავლები მისოს მიერ უსასყიდლოდ მიღებული ფულადი და ძირითადი საშუალებებიდან, მატერიალურ და არამატერიალური აქტივებიდან ანგარიში 7067 შემოსავლები გასული წლების ოპერაციებიდან ანგარიში 7069 შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებიდან პასივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება დანარჩენი ოპერაციებიდან მიღებული შემოსავლების, ჯარიმებისა და სალაროს გამოვლენილი ზედმეტობის და აგრეთვე გასული წლების ოპერაციებიდან მიღებული შემოსავლების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოიყენება აღრიცხვის შესაბამისი პრინციპები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები შემოსავლების მიღება ფულადი სახსრების ანგარიშები 7061-7069 შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებიდან 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : დანარჩენი ოპერაციებიდან შემოსავლების მიღების შემთხვევაში დადებეტდება ფულადი სახსრების ან კლიენტთა მიმდინარე ანგარიშები და დაკრედიტდება 7061-7069 ანგარიშები. 5. კომენტარები:  ფასების მექანიზმის გამოყენების სისწორის შიდა კონტროლის წესით „მისომ“ უნდა გააანალიზოს შემოსავლები ამ ოპერაციებიდან აღნიშნული ჩამონათვალის მიხედვით ხარჯებთან შედარებით მათი ეფექტიანობის დონის შესაფასებლად. ანგარიშთა ჯგუფი 707 : შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 7071 შემოსავლები ძირითადი საშუალებ ების გასვლიდან ანგარიში 7072 შემოსავლები სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის გასვლიდან ანგარიში 7073 შემოსავლები ძვირფასი ლითონების, ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლიდან ანგარიში 7074 სალაროს ზედმეტობა ანგარიში 7075 მიღებული ჯარიმები და საურავები ანგარიში 7076 შემოსავლები მისოს მიერ უსასყიდლოდ მიღებული ფულადი და ძირითადი საშუალებებიდან, მატერიალურ და არამატერიალურ აქტივებიდან ანგარიში 7077 შემოსავლები გასული წლების ოპერაციებიდან ანგარიში 7079 შემოსავლები დანარჩენი ოპერაციებიდან 7071-7079 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 7061-7069 ანგარიშების ვალუტის სხვაობის გარდა. გაფრთხილება : ბალანსისაგან განსხვავებით, სადაც გატარებები აისახება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, შემოსავლების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით. სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. კლასი 76: გაუთვალისწინებელი შემოსავალი ანგარიშთა ჯგუფი 760 : გაუთვალისწინებელი შემოსავლები ანგარიში 7601 გაუთვალისწინებელი შემოსავლები პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება „მისო“ ყოველდღიური საქმიანობისათვის არატიპური შემოსავლების აღსარიცხავად. მსგავს საქმიანობას „მისო“ ახორციელებს არარეგულარულად და იშვიათად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები ყოველდღიური საქმიანობისათვის არატიპური მოგება ნებისმიერი კლასის ანგარიში რეზერვების ანგარიშის გარდა 7601 გაუთვალისწინებელი შემოსავლები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  გაუთვალისწინებელი შემოსავლების ხასიათის შემოსავალი წარმოიქმნება არც ისე ხშირად. მოცემული ანგარიში გამოიყენება მხოლოდ მსხვილი ოპერაციების აღსარიცხავად.  ბუღალტრულ გატარებათა გამოყენება გაუთვალისწინებელი შემოსავლების აღსარიცხავად დამოკიდებულია იმაზე, თუ რომელი ოპერაცია რეგისტრირდება. გაუთვალისწინებელი შემოსავლების მაგალითად შეიძლება ჩაითვალოს მოგების მიღება ფინანსური ოპერაციის ჩატარების შედეგად. მსგავსი მოგება განმეორებადი არ არის. მისი მიღებისას დაკრედიტდება 7601 ანგარიში.  გაუთვალისწინებელი შემოსავლების მეორე მაგალითი: „მისოს“ გადაწყვეტილება შენობის რეალიზაციისა და მყიდველისაგან მისი იჯარით აღების შესახებ. ასეთი გარიგების შედეგს წარმოადგენს დიდი სარეალიზაციო მოგება. თავის გადაწყვეტილებით „მისო“ ამ მოგებას გაატარებს როგორც გაუთვალსიწინებელ შემოსავალს და მას არ ასახავს როგორც ჩვეულებრივ მოგებას. ამ შემთხვევაში „მისო“ მოახდენს ანგარიშსწორებას შენობის ანგარიშებზე ნაშთების მიხედვით და მოგებას გაატარებს შემდეგი კორესპოდენციით: დებეტი – ფულადი სახსრების ანგარიში და კრედიტი – 7601 გაუთვალისწინებელი შემოსავლები, ერთდროულად: დებეტი – 4902 შენობა-ნაგებობების ცვეთა და კრედიტი – 2902 შენობა-ნაგებობები. 5. კომენტარები:  ინფორმაცია გაუთვალისწინებელი შემოსავლების წარმოქმნის შესახებ „მისომ“ უნდა შეიტანოს წლიური ფინანსური ანგარიშგების განმარტებებში. მეხუთე განყოფილება: ხარჯები კლასი 81: ხარჯები საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ანგარიშთა ჯგუფი 810: პროცენტული ხარჯები საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 8101 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი ანგარიში 8102 პროცენტული ხარჯები საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით აქტივის ანგარიშები 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება პროცენტების გადახდის, აგრეთვე „მისოს“ მიერ გამოშვებულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების დისკონტის ამორტიზაციის ხარჯების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპი: მოცემულ ანგარიშებზე აღირიცხება ყველა დარიცხული პროცენტული ხარჯი აღნიშნულ სახეობათა ფასიანი ქაღალდების მიხედვით, როგორც გადახდილი, ისე გადასახდელი. ამ ანგარიშებზე ასახული დარიცხული პროცენტების თანხა ადეკვატურია პროცენტების ბოლო გადახდის მომენტიდან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო დღემდე (ჩათვლით) პერიოდში დარიცხული თანხისა. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები პროცენტების დარიცხვა 8101 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი 8102 პროცენტული ხარჯები საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 3802 საკუთარი ფასიანი ქაღალდების კონტრანგარიში-დისკონტი 4407 გადასახდელი პროცენტები საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით პროცენტების გადახდა 4407 გადასახდელი პროცენტები საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  გადასახდელი პროცენტები გამოიანგარიშება პერიოდულად და აისახება გატარებით დებეტი – 8101-8102 და კრედიტი - 4406 ან 3802 ანგარიშები. 5. კომენტარები: შიდა კონტროლის მიზნით „ მისო” ხარჯებს პროცენტების მიხედვით შეუდარებს გამოშვებული ფასიანი ქაღალდების მიხედვით დაუფარავი დავალიანების საშუალო ნაშთს საშუალო საპროცენტო განაკვეთის დონის შესაფასებლად. მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ” პროცენტული ხარჯები დაყოს სექტორის შიგნით აქტივებსა და პასივებში მოცემული სფეროების, რეალიზებული და არარეალიზებული ხარჯების და სხვა ნიშნის მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 811 : პროცენტული ხარჯები საკუთარი სავალო ფასიანი ქაღალდების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 8111 საკუთარი სავალო დისკონტური ფასიანი ქაღალდების დისკონტი ანგარიში 8112 პროცენტული ხარჯები საკუთარი სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების მიხედვით 8111-8112 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 8101-8102 ანგარიშებისა, ვალუტაში სხვაობის გარდა. გაფრთხილება : ბალანსისაგან განსხვავებით, რომლის წარმოება ხორციელდება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით. ხარჯების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტის, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. ანგარიშთა ჯგუფი 812 : სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია ეროვნული ვალუტით ანგარიში 8121 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია ანგარიში 8122 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოყენებულ უნდა იქნეს მეორად ბაზარზე ფასიანი ქაღალდების მიმდინარე ღირებულებაზე მეტი ფასით ყიდვის დროს წარმოშობილი პრემიის ამორტიზაციის ხარჯების აღსარიცხად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპი : პრემიის ხარჯების ამორტიზაცია უნდა მოხდეს აღნიშნულ სახეობათა ფასიანი ქაღალდების მიხედვით იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი ეკუთვნიან, გადახდის ვადის მიუხედავად. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიში  კრედიტის ანგარიში პრემიის ამორტიზაცია 8121 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 8122 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 1405 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 1605 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების ყიდვის დროს წარმოშობილი პრემიის ამორტიზაცია უნდა მოხდეს ფასიანი ქაღალდების ფლობის მთელი პერიოდის განმავლობაში 8121-8122 ანგარიშების დებეტში და 1405 ან 1605 ანგარიშების კრედიტში ასახვით. 5. კომენტარები :  „ მისომ” უნდა შეიმუშაოს შემოსავლების და ხარჯების დარიცხვის ერთიანი პოლიტიკა, რის მიხედვითაც პრემიის ამორტიზაციას მოახდენს ყოველდღიურად ან საანგარიშო პერიოდის ბოლოს მაინც. ანგარიშთა ჯგუფი 813 : სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია უცხოური ვალუტით ანგარიში 8131 სახელმწიფო სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია ანგარიში 8132 კორპორაციული სავალო კუპონური ფასიანი ქაღალდების პრემია 8131-8132 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 8121-8122 ანგარიშებისათვის მოცემული პრინციპებისა, ვალუტით სხვაობის გარდა. გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, რომლის წარმოება უნდა განხორციელდეს სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდებოდეს მიმდინარე ოფიციალური კურსით. ყველა გატარება ხარჯების ანგარიშებზე აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით. კლასი 82: საბანკო - საფინანსო სექტორის ხარჯები ანგარიშთა ჯგუფი 820: პროცენტული ხარჯები ბანკებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 8206 პროცენტული ხარჯები რეზიდენტი ბანკებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ანგარიში 8209 პროცენტული ხარჯები მიმდინარე ანგარიშებზე ოვერდრაფტების მიხედვით აქტივის ანგარიშები 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება ბანკებისაგან მიღებული სესხებისა მიხედვით ყველა პროცენტული ხარჯის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპი: მოცემულ ანგარიშებზე აღირიცხება ყველა დარიცხული პროცენტული ხარჯი როგორც გადახდილი, ისე გადასახდელი. მოცემულ ანგარიშებზე ასახული დარიცხული პროცენტების თანხა ადეკვატურია პროცენტების ბოლო გადახდის მომენტიდან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო დღემდე (ჩათვლით) პერიოდში ასახული თანხისა. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები პროცენტის დარიცხვა 820 6 -8209 პროცენტული ხარჯები ბანკებიდან მოზიდული სახსრების მიხედვით 4404 გადასახდელი პროცენტები ბანკების სესხების მიხედვით პროცენტის გადახდა 4404 გადასახდელი პროცენტები ბანკების სესხების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  გადასახდელი პროცენტები გამოიანგარიშება პერიოდულად და აისახება გატარებით: დებეტი – 8206-8209 და კრედიტი – 4404. 5. კომენტარები:  შიდა კონტროლის მიზნით „მისო“ ხარჯებს პროცენტების მიხედვით შეუდარებს სესხების მიხედვით დაუფარავი დავალიანების საშუალო ნაშთს საშუალო საპროცენტო განაკვეთის დონის შესაფასებლად. მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული ხარჯები დაყოს სექტორის შიგნით აქტივებსა და პასივებში მოცემული სფეროების, რეალიზებული და არარეალიზებული ხარჯების და სხვა ნიშნის მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 821: პროცენტული ხარჯები ბანკებიდან მიღებული სესხების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 8215 პროცენტული ხარჯები არარეზიდენტი ბანკებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ანგარიში 8216 პროცენტული ხარჯები რეზიდენტი ბანკებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ანგარიში 8219 პროცენტული ხარჯები მიმდინარე ანგარიშებზე ოვერდრაფტების მიხედვით 8215-8219 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 820 6 -8209 ანგარიშების, ვალუტის სხვაობის გარდა. გაფრთხილება : ბალანსისაგან განსხვავებით, რომლის წარმოება ხორციელდება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, ხარჯების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. ანგარიშთა ჯგუფი 822: პროცენტული ხარჯები საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 8222 პროცენტული ხარჯები საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ანგარიში 8224 პროცენტული ხარჯები რეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ყველა პროცენტული ხარჯის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპი: მოცემულ ანგარიშებზე აღირიცხება ყველა დარიცხული პროცენტული ხარჯი როგორც გადახდილი, ისე გადასახდელი. მოცემულ ანგარიშებზე ასახული დარიცხული პროცენტების თანხა ადეკვატურია პროცენტების ბოლო გადახდის მომენტიდან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო დღემდე (ჩათვლით) პერიოდში ასახული თანხისა. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები პროცენტების დარიცხვა 8222-8224 პროცენტული ხარჯები საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 4406 გადასახდელი პროცენტები საფინანსო ორგანიზაციების სესხების მიხედვით პროცენტების გადახდა 4406 გადასახდელი პროცენტები საფინანსო ორგანიზაციების სესხების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  გადასახდელი პროცენტები გამოიანგარიშება პერიოდულად და აისახება გატარებით: დებეტი – 8222-8224 და კრედიტი – 4406. 5. კომენტარები:  შიდა კონტროლის მიზნით „მისო“ ხარჯებს პროცენტების მიხედვით შეუდარებს სესხების მიხედვით დაუფარავი დავალიანების საშუალო ნაშთს საშუალო საპროცენტო განაკვეთის დონის შესაფასებლად. მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული ხარჯები დაყოს სექტორის შიგნით აქტივებსა და პასივებში მოცემული სფეროების, რეალიზებული და არარეალიზებული ხარჯების და სხვა ნიშნის მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 823 : პროცენტული ხარჯები საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 8232 პროცენტული ხარჯები საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ანგარიში 8233 პროცენტული ხარჯები არარეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ანგარიში 8234 პროცენტული ხარჯები რეზიდენტი საფინანსო ორგანიზაციებიდან მიღებული სესხების მიხედვით 8232-8234 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 8222-8224 ანგარიშების, ვალუტის სხვაობის გარდა.  გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, რომლის წარმოება ხორციელდება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, ხარჯების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. კლასი 83: კომერციული სექტორის ხარჯები ანგარიშთა ჯგუფი 830: პროცენტული ხარჯები ფიზიკური და იურიდიული პირებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 8301 პროცენტული ხარჯები ფიზიკურ ი პირ ებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ანგარიში 8302 პროცენტული ხარჯები იურიდიულ ი პირ ებიდან მიღებული სესხების მიხედვით აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება ფიზიკურ ი და იურიდიულ ი პირ ებიდან მიღებული სესხების მიხედვით ყველა პროცენტული ხარჯის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპები: მოცემულ ანგარიშებზე აღირიცხება სასესხო ანგარიშების მიხედვით ყველა დარიცხული პროცენტული ხარჯი როგორც გადახდილი, ისე გადასახდელი. მოცემულ ანგარიშებზე ასახული დარიცხული პროცენტების თანხა ადეკვატურია პროცენტების ბოლო გადახდის მომენტიდან საანგარიშგებო პერიოდის ბოლო დღემდე (ჩათვლით) პერიოდში დარიცხული თანხისა. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები პროცენტების დარიცხვა 8301-8302 პროცენტული ხარჯები ფიზიკურ ი და იურიდიულ ი პირ ებიდან მიღებული ს ესხების მიხედვით 4405 გადასახდელი პროცენტები ნასესხები სახსრების მიხედვით პროცენტების გადახდა 4405 გადასახდელი პროცენტები ნასესხები სახსრების მიხედვით ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  გადასახდელი პროცენტები გამოიანგარიშება პერიოდულად და აისახება გატარებით: დებეტი – 8301-8302 და კრედიტი – 4405. 5. კომენტარები :  შიდა კონტროლის მიზნით „მისო“ ხარჯებს პროცენტების მიხედვით შეუდარებს მიმდინარე ანგარიშებზე საშუალო ნაშთს საშუალო საპროცენტო განაკვეთის დონის შესაფასებლად „მისოს“ მიერ მიღებული საპროცენტო პოლიტიკის შესაბამისად საპროცენტო განაკვეთების გამოყენების სისწორისადმი შიდა კონტროლის წესით. მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული ხარჯები დაყოს სექტორის შიგნით აქტივებსა და პასივებში მოცემული სფეროების, რეალიზებული და არარეალიზებული ხარჯების და სხვა ნიშნის მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 831 : პროცენტული ხარჯები ფიზიკურ და იურიდიულ პირებიდან მიღებული სესხების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 8311 პროცენტული ხარჯები ფიზიკურ ი პირ ებიდან მიღებული სასეს ების მიხედვით ანგარიში 8312 პროცენტული ხარჯები იურიდიულ ი პირ ებიდან მიღებული სასეს ების მიხედვით 8311-8312 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 8301-8302 ანგარიშების, ვალუტის სხვაობის გარდა.  გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, რომელიც ხორციელდება სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდება მიმდინარე ოფიციალური კურსით, ხარჯების ანგარიშებზე ყველა გატარება აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით . კლასი 84: გადახდილი საკომისიოები გაწეული მომსახურების მიხედვით ანგარიშთა ჯგუფი 840: საკომისიოები და ხარჯები გაწეული მომსახურების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 8401 საკომისიოები უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის მიხედვით ანგარიში 8402 საკომისიოები სალაროს ოპერაციებიდან ანგარიში 8403 ფულის ინკასაციისა და ტრანსპორტირების ხარჯები ანგარიში 8404 მიმდინარე ანგარიშების გახსნისა და წარმოების საკომისიოები და ხარჯები ანგარიში 8405 საკომუნიკაციო მომსახურებისა და გამოთვლითი ცენტრების მიერ მომსახურების საკომისიოები და ხარჯები ანგარიში 8406 საკონსულტაციო და საექსპერტო მომსახურების ხარჯები ანგარიში 8408 აუდიტორული მომსახურების ხარჯები ანგარიში 8409 დანარჩენი საკომისიოები და ხარჯები აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება გაწეული მომსახურების მიხედვით საკომისიოებისა და ფიქსირებული ხარჯების აღსარიცხავად.  როგორც წესი, საკომისიოებსა და ხარჯებს ასეთი გარიგებების მიხედვით გადაახდევინებენ გარიგების გაფორმებისას და ეს ოპერაციები არ არის დაკავშირებული დარიცხვის პროცედურებთან.  იმ შემთხვევაში, როცა ეს აუცილებელია, „მისოს“ შეუძლია გამოიანგარიშოს დარიცხული ხარჯები, რომლებიც უნდა აისახოს: დებეტი – 8401-8409 და კრედიტი – ანგარიში 4409. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპები: საკომისიოები და ხარჯები გაწეული მომსახურების მიხედვით აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი მიეკუთვნება, მიუხედავად გადახდის ვადისა. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები საკომისიოებისა და ხარჯების გადახდა 8401-8409 საკომისიოები და ხარჯები გაწეული მომსახურების მიხედვით  ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  გაწეული მომსახურების საკომისიოების და ხარჯების წარმოშობისას შედგება გატარება: დებეტი – 8401-8409 და კრედიტი – ფულადი სახსრები. 5. კომენტარები : კონტროლის მიზნით „მისო“ საკომისიო ხარჯებს შეუდარებს შესაბამისი ანგარიშების საშუალო ნაშთებს, რომლის მიხედვითაც გადაიხდის საკომისიოებს, ოპერაციათა საშუალო შემოსავლიანობის დონის შესაფასებლად. მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული ხარჯები დაყოს სექტორის შიგნით აქტივებსა და პასივებში მოცემული სფეროების, რეალიზებული და არარეალიზებული ხარჯების და სხვა ნიშნის მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 841 : საკომისიოები და ხარჯები გაწეული მომსახურების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 8411 საკომისიოები უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის მიხედვით ანგარიში 8412 საკომისიოები სალაროს ოპერაციებიდან ანგარიში 8413 ფულის ინკასაციისა და ტრანსპორტირების ხარჯები ანგარიში 8414 მიმდინარე ანგარიშების გახსნისა და წარმოების საკომისიოები და ხარჯები ანგარიში 8415 საკომუნიკაციო მომსახურებისა და გამოთვლითი ცენტრების მიერ მომსახურების საკომისიოები და ხარჯები ანგარიში 8416 საკონსულტაციო და საექსპერტო მომსახურების ხარჯები ანგარიში 8418 აუდიტორული მომსახურების ხარჯები ანგარიში 8419 დანარჩენი საკომისიოები და ხარჯები 8411-8419 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 8401-8409 ანგარიშების, ვალუტით სხვაობის გარდა.  გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, რომელიც უნდა ხორციელდებოდეს სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდებოდეს მიმდინარე ოფიციალური კურსით, ყველა გატარება ხარჯების ანგარიშებზე აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. კლასი 85: ზარალი აქტივების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით ანგარიშთა ჯგუფი 850 : ზარალი აქტივების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით ანგარიში 8501 ზარალი სესხების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით ანგარიში 850 9 ზარალი დანარჩენი აქტივების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოიყენება მიმდინარე საანგარიშგებო პერიოდში იმ აქტივების შესაძლო დანაკარგების რეზერვის შექმნის ან გადიდების ხარჯების აღსარიცხავად, რომელთა მიხედვითაც წარმოიქმნება დაუბრუნებლობის რისკი (შესაძლო ზარალის), რაც შეესაბამება წინდახედულობის პრინციპებს. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : აღრიცხვის გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობის პრინციპები: დაფარვის რეზერვების განსაზღვრისათვის გამოსაყენებელი მეთოდები უცვლელია პერიოდიდან პერიოდამდე. დარიცხვათა პრინციპი: დაუბრუნებლობის რისკი განიხილება თითოეული სესხის მიხედვით და თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს შემოსავლებისა და ხარჯების ანგარიშზე აისახება აუცილებელი ცვლილებები დაფარვის რეზერვში მიმდინარე პერიოდში წარსულ პერიოდთან შედარებით.  შემავალი ბალანსის ურყევობის პრინციპი: დამატებითი რეზერვის შექმნასთან (ან მის შემცირებასთან) დაკავშირებული ყველა გატარება მიმდინარე პერიოდში განხორციელდება საანგარიშგებო პერიოდის დასაწყისისათვის რეზერვის თანხის გათვალისწინებით. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები რეზერვის შექმნა -გაზრდა 8501, 8509 ზარალი აქტივების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით 4101 , 4109 აქტივების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი რეზერვის შემცირება 4101 , 4109 აქტივების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი 8501, 8509 ზარალი აქტივების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით უიმედო სესხის ჩამოწერა 4101 , 4109 აქტივების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი შესაბამისი აქტივების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ” რეზერვებისა და რეზერვების შექმნის ხარჯების საბალანსო ანგარიშზე უნდა გახსნას სუბანგარიშები თითოეული კონკრეტული სესხის მიხედვით. ზარალი აქტივების შესაძლო დანაკარგების მიხედვით აღირიცხება ოპერაციის მოხდენისთანავე. თითოეული საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს „ მისო” არსებული წესების მიხედვით გააანალიზებს ფულადი აქტივების ანგარიშებს და შედეგის მიხედვით განსაზღვრავს ხარჯს (ზარალს) თითოეული აქტივის მიხედვით. 5. კომენტარები :  „ მისოს” უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა ცალ-ცალკე მოახდინოს რეზერვების იდენტიფიკაცია საეჭვო ვალების მიხედვით დაკავშირებულ აქტივთა ჯგუფების მიმართ კონსოლიდირებულ ბალანსში მათი დასალდოების მიზნით და გააანალიზოს რეზერვების ცვლილებები მათი შედარების შედეგად საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს წინა პერიოდთან შედარებით. კლასი 86: ზარალი უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ანგარიშთა ჯგუფი 860: ზარალი უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ანგარიში 8604 ზარალი უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშ ის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში გამოყენებულ უნდა იქნეს უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვიდან მიღებული ზარალის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : დარიცხვათა პრინციპი: ზარალი უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის ოპერაციებიდან ანგარიშგებაში უნდა აღირიცხოს იმ პერიოდში, რომელსაც ის ეკუთვნის. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიში კრედიტის ანგარიში ვალუტის ყიდვა-გაყიდვიდან მიღებული ზარალი 8604 ზარალი უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის დროს მიღებული რეალიზებული ზარალი გატარდება 8604 ანგარიშის დებეტში, სავალუტო პოზიციის კონტრფასის ანგარიშის კორესპონდენციით. 5. კომენტარი : აღნიშნული ანგარიშის უფრო ვრცელი დახასიათება და მუშაობის პრინციპები მოცემულია 2601 ანგარიშის განმარტებებში. ანგარიშთა ჯგუფი 862: ზარალი სავალუტო სახსრების გადაფასების მიხედვით ანგარიში 8621 ზარალი სავალუტო სახსრების გადაფასებიდან აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  ეს ანგარიში გამოიყენება სავალუტო პოზიციის გადაფასებისაგან ზარალის ასახვისათვის. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  დარიცხვათა პრინციპები: ვალუტის გადაცვლის ოპერაციებდან არარეალიზებული ზარალი ან მოგება შემოსავლებისა და ხარჯების ანგარიშებზე უნდა აისახოს იმ პერიოდში, რომელსაც იგი ეკუთვნის, რეალიზაციის დროის მიუხედავად. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიში  კრედიტის ანგარიში სავალუტო პოზიციის ანგარიშთა გადაფასება (ზარალი) 8621 ზარალი უცხოური ვალუტის გადაფასებიდან 2601 სავალუტო პოზიციის კონტრფასი 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  გაცვლის ოპერაციების მიხედვით არარეალიზებული მოგების (ზარალის) შეფასების მეთოდოლოგიასთან დაკავშირებული განმარტებანი აღწერილია “სავალუტო პოზიციის” განაყოფებში. 5. კომენტარები :  „მისომ“ უნდა გააანალიზოს შემოსავლები და ხარჯები ღია სავალუტო პოზიციების მდგომარეობასთან შედარებით ოპერაციათა შემოსავლიანობისა და ლიკვიდურობის შესაფასებლად, მიღებული პოლიტიკის რეალიზაციისადმი შიდა კონტროლის წესით. კლასი 89: ზარალი საინვესტიციო ოპერაციებისაგან ანგარიშთა ჯგუფი 890: ზარალი საინვესტიციო ოპერაციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 8901 ზარალი აქციებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ანგარიში 8902 ზარალი სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ანგარიში 8903 ზარალი კორპორაციულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება:  ა) წინდახედულობის პრინციპებიდან გამომდინარე – ზარალის აღსარიცხავად, რომელიც წარმოიქმნება საინვესტიციო ფასიანი ქაღალდების ფასის დაწევისას;  ბ) კაპიტალის ზარალის (თუ ასეთი არსებობს), რომელიც გამოწვეულია საინვესტიციო პორტფელის გაყიდვისას. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  აღრიცხვის გამოსაყენებელი მეთოდების მუდმივობა: საინვესტიციო ფასიანი ქაღალდების გაუფასურების რეზერვების განსაზღვრისათვის გამოსაყენებელი მეთოდები უცვლელია ერთი პერიოდიდან მეორემდე.  წინდახედულობის პრინციპი: რეზერვი გადაუხდელობის რისკისათვის იქმნება მისი წარმოქმნისთანავე.  შემავალი ბალანსის ურყევობის პრინციპი: დამატებითი რეზერვის შექმნასთან (ან მის ცვლილებებთან) დაკავშირებული ყველა გატარება განხორციელდება მიმდინარე პერიოდში საანგარიშგებო პერიოდის დასაწყისისათვის რეზერვის თანხის გათვალისწინებით. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები დაფარვის რეზერვის შექმნა (გადიდება) 8901-8903 ზარალი საინვესტიციო ოპერაციებიდან 4107 ინვესტიციების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი დაფარვის რეზერვის შემცირება 4107 ინვესტიციების შესაძლო დანაკარგების რეზერვი 8901-8903 ზარალი საინვესტიციო ოპერაციებიდან საინვესტიციო ფასიანი ქაღალდების გაყიდვა ზარალით ფულადი სახსრების ანგარიში და 8901-890 3 ზარალი საინვესტიციო ოპერაციებიდან ფასიანი ქაღალდების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  თითოეული საანგარიშო პერიოდის ბოლოს „მისო“ განსაზღვრავს რეზერვის თანხებს, რისკების კრიტერიუმიდან და რეზერვის განაკვეთიდან გამომდინარე. 5. კომენტარები :  „მისოს“ უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა ცალ-ცალკე მოახდინოს საეჭვო ინვესტიციების მიხედვით რეზერვების იდენტიფიკაცია, დაკავშირებულ კომპანიათა ჯგუფებისათვის, კონსოლიდირებულ ბალანსში მათი დასალდოების მიზნით.  „მისოს“ უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა წარადგინოს რეზერვების ცვლილებები საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს წინა პერიოდთან შედარებით.  ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ უნდა შექმნას საინფორმაციო სისტემა, რომელიც მას მისცემს შესაძლებლობას გააანალიზოს ზარალი ინვესტიციებიდან ჯგუფების მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 891: ზარალი საინვესტიციო ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 8911 ზარალი აქციებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ანგარიში 8912 ზარალი სახელმწიფო სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით ანგარიში 8913 ზარალი კორპორაციულ სავალო ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით 8911-8913 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 8901-8903 ანგარიშების, ვალუტის სხვაობის გარდა.  გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, რომელიც უნდა ხორციელდებოდეს სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდებოდეს მიმდინარე ოფიციალური კურსით. ყველა გატარება ხარჯების ანგარიშებზე აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. კლასი 90: ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით ანგარიშთა ჯგუფი 903 : ხარჯები დანარჩენი ფინანსური ოპერაციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 9032 ხარჯები ფაქტორინგული ოპერაციების მიხედვით ანგარიში 9033 ხარჯები ოპერაციული ლიზინგის მიხედვით ანგარიში 9034 ხარჯები ფინანსური ლიზინგის მიხედვით ანგარიში 9039 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით აქტივის ანგარიშები 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით ხარჯების აღსარიცხავად. იმ შემთხვევაში, როცა ეს აუცილებელია, „მისომ“ უნდა გამოიანგარიშოს დარიცხული ხარჯები, ამასთან, ისინი უნდა აისახოს გადასახდელი პროცენტების 4409 ანგარიშის კრედიტით და შესაბამისი ხარჯების დებეტით. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები ხარჯების გაწევა 903 2 -9039 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით  ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით ხარჯების გაწევისას დადებეტდება 9031-9039 ანგარიშები და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიშები. 5. კომენტარები: „მისომ“ უნდა გააანალიზოს ხარჯები ამ ოპერაციებისაგან, აღნიშნული ოპერაციების საშუალო შემოსავლიანობის დონის შესაფასებლად, „მისოს“ მიერ მიღებული პოლიტიკის შესაბამისად განაკვეთების გამოყენების სისწორისადმი შიდა კონტროლის წესით.  მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული ხარჯები დაყოს სექტორის შიგნით აქტივებსა და პასივებში მოცემული სფეროების, რეალიზებული და არარეალიზებული ხარჯების და სხვა ნიშნის მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 904 : ხარჯები დანარჩენი ფინანსური ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 9042 ხარჯები ფაქტორინგული ოპერაციების მიხედვით ანგარიში 9043 ხარჯები ოპერაციული ლიზინგის მიხედვით ანგარიში 9044 ხარჯები ფინანსური ლიზინგის მიხედვით ანგარიში 9049 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 904 2 -9049 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 903 2 -9039 ანგარიშების, ვალუტის სხვაობის გარდა. გაფრთხილება : ბალანსისაგან განსხვავებით, რომელიც უნდა განხორციელდეს სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდებოდეს მიმდინარე ოფიციალური კურსით, ყველა გატარება ხარჯების ანგარიშებზე აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. ანგარიშთა ჯგუფი 906: ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით ეროვნული ვალუტით ანგარიში 9061 ზარალი ძირითად საშუალებების გასვლისაგან და გადაფასებისაგან ანგარიში 9062 ზარალი სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის გასვლისაგან და გადაფასებისაგან ანგარიში 9063 ზარალი ძვირფასი ლითონების ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლისაგან და გადაფასებისაგან ანგარიში 9064 დანაკლისი სალაროში ანგარიში 9065 გადახდილი ჯარიმები და საურავები ანგარიში 9066 სასამართლოს ხარჯები ანგარიში 9067 ხარჯები გასული წლების ოპერაციების მიხედვით ანგარიში 9069 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით აქტივის ანგარიშები 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება დანარჩენ ოპერაციებთან დაკავშირებული ხარჯების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები:  დარიცხვათა პრინციპი: ხარჯები გაწეული მომსახურების მიხედვით აღრიცხვაში აისახება იმ პერიოდში, რომელსაც ისინი მიეკუთვნება, მიუხედავად გადახდის ვადისა. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები ხარჯების გადახდა 9061-9069 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით  ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  გაწეული მომსახურების ხარჯების გადახდისას შედგება გატარება: დებეტი 9061-9069 და კრედიტი ფულადი სახსრების ანგარიში. 5. კომენტარები: „მისომ” უნდა გააანალიზოს ხარჯები ამ ოპერაციების მიხედვით მათ შემოსავლიანობასთან შედარებით, რათა შეფასდეს მათი ეფექტიანობა, ფასების მექანიზმის გამოყენების სისწორისადმი შიდა კონტროლის წესით.  მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული ხარჯები დაყოს, რეალიზებული და არარეალიზებული ხარჯების ა და სხვა ნიშნის მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 907 : ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით უცხოური ვალუტით ანგარიში 9071 ზარალი ძირითად საშუალებათა გასვლისაგან ანგარიში 9072 ზარალი სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის გასვლისაგან ანგარიში 9073 ზარალი ძვირფასი ლითონების. ხელოვნების ნაწარმოებებისა და საკოლექციო საგნების გასვლისაგან ანგარიში 9074 დანაკლისი სალაროში ანგარიში 9075 გადახდილი ჯარიმები და საურავები ანგარიში 9076 სასამართლოს ხარჯები ანგარიში 9077 ხარჯები გასული წლების ოპერაციების მიხედვით ანგარიში 9079 ხარჯები დანარჩენი ოპერაციების მიხედვით 9071-9079 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 9061-9069 ანგარიშების, ვალუტის სხვაობის გარდა. გაფრთხილება : ბალანსისაგან განსხვავებით, რომელიც უნდა ხორციელდებოდეს სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდებოდეს მიმდინარე ოფიციალური კურსით, ყველა გატარება ხარჯების ანგარიშებზე აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტით, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. ანგარიშთა ჯგუფი 908 : ზარალი იჯარით აღებული ობიექტებისათვის არაამორტიზებულ კაპიტალურ დაბანდებათა მიხედვით ანგარიში 9081 ზარალი იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება იჯარით აღებული ობიექტებისათვის კაპიტალურ დაბანდებათა მიხედვით დანახარჯების დაფარვის რეზერვის შექმნასთან დაკავშირებული ზარალის აღსარიცხად იმის გამო, რომ მათი ამორტიზაციის ვადები შეიძლება აღემატებოდეს იჯარის ვადებს. ამგვარად, ანგარიშზე აღირიცხება იჯარით აღებული ობიექტებისათვის კაპიტალურ დაბანდებებთან დაკავშირებული არაამორტიზებული დანახარჯების ჩამოწერის შედეგად მიღებული ზარალი იჯარის ვადის გასვლის შემდეგ.  იჯარით აღებული ობიექტებისათვის კაპიტალურ დაბანდებათა ამორტიზაციისა და არაამორტიზებული დანახარჯების დასაფარავად რეზერვის შექმნის წესი აღწერილია ბალანსის შესაბამის განაყოფში. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიში  კრედიტის ანგარიში არაამორტიზებული დავალიანების ჩამოწერა 9081 ზარალი იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 2912 კაპიტალური დანახარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით ზარალის მიღების შემთხვევაში თანხა გატარდება შესაბამისი ზარალის ანგარიშის დებეტსა და 2912 ანგარიშის კრედიტში. 5. კომენტარები : მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ “ პროცენტული ხარჯები დაყოს, რეალიზებული და არარეალიზებული ხარჯებისა და სხვა ნიშნის მიხედვით. კლასი 92: „მისოს“ პერსონალისა და განვითარების ხარჯები ანგარიშთა ჯგუფი 920: პერსონალის ხარჯები ანგარიში 9201 თანამშრომელთა ხელფასის ხარჯები ანგარიში 9202 დროებით მუშაკთა შრომის ანაზღაურების ხარჯები ანგარიში 9203 ხელფასის მიხედვით სავალდებულო გადასახდელთა ხარჯები ანგარიში 9204 ხელმძღვანელობის პრემირების ხარჯები ანგარიში 9205 თანამშრომელთა პრემირების ხარჯები (ხელმძღვანელობის გარდა) ანგარიში 9206 სოციალური გასაცემლების ხარჯები (მატერიალური დახმარება) ანგარიში 9207 პრემიებისა და სოციალური გასაცემლების მიხედვით სავალდებულო გადასახდელთა ხარჯები ანგარიში 9208 შვებულებებისა და საავადმყოფო ფურცლების ხარჯები ანგარიში 9209 საპენსიო ხარჯები აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება: მოცემული ანგარიშები გამოიყენება თანამშრომელთა ყველა სახეობის გასაცემლების აღსარიცხავად. იმ შემთხვევაში, თუ „მისო“ ახორციელებს სახსრების დაგროვებას მომავალი სოციალური ხარჯებისათვის, რეზერვის შესაქმნელად თითოეულ საანგარიშგებო პერიოდში „მისო“ დაადებეტებს ხარჯების ანგარიშებს შესაბამისი თანხით და დააკრედიტებს დროებითი დავალიანების 4001-4002 ანგარიშებს. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიში  კრედიტის ანგარიში სახსრების გაცემა 9201-9209 პერსონალის ხარჯები დებიტორთა ანგარიშები (ავანსების შემთხვევაში) ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი: პერსონალის ხარჯების აღრიცხვისას დადებეტდება 9201-9206 ანგარიშები და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიშები. 5. კომენტარები : ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისომ “ უნდა შექმნას ინფორმაციის სისტემა, რომელიც აუცილებელია დაბეგვრის ბაზის გამოსაანგარიშებლად ე.ი. უნდა გამოიყოს ცალკეული ანგარიშები იმ ხარჯების თითოეული ჯგუფის მიხედვით, რომლებიც გამოირიცხებიან დაბეგვრის ბაზის გამოანგარიშებიდან დადგენილი წესების შესაბამისად. „მისომ“ სისტემატურად უნდა გააანალიზოს მომსახურეთა გასაცემლები კატეგორიების მიხედვით. მიზანშეწონილია, ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ პროცენტული ხარჯები დაყოს, რეალიზებული და არარეალიზებული ხარჯების და სხვა ნიშნის მიხედვით. ანგარიშთა ჯგუფი 923 : „ მისოს “ განვითარების ხარჯები ეროვნული ვალუტით ანგარიში 9231 რეკლამის ხარჯები ანგარიში 9232 წარმომადგენლობითი ხარჯები ანგარიში 9233 მივლინების ხარჯები ანგარიში 9234 ახალ თანამშრომელთა მიღების ხარჯები ანგარიში 9235 თანამშრომელთა მომზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხარჯები ანგარიში 9236 თანამშრომელთა სპეცტანსაცმლის ხარჯები აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება „მისოს“ განვითარების ყველა სახეობის მიმდინარე დანახარჯების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა : ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები სახსრების გაცემა 9231-9236 „ მისოს “ განვითარების ხარჯები დებიტორთა ანგარიშები (ავანსების შემთხვევაში) ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  „მისოს“ განვითარებისათვის საჭირო ხარჯების გაწევისას დადებეტდება 9231-9236 ანგარიშები და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიშები 5. კომენტარი:  „მისომ“ სისტემატურად უნდა გაანალიზოს განვითარების დანახარჯები. ანგარიშთა ჯგუფი 924 : „მისოს” განვითარების ხარჯები უცხოური ვალუტით ანგარიში 9241 რეკლამის ხარჯები ანგარიში 9242 წარმომადგენლობითი ხარჯები ანგარიში 9243 მივლინების ხარჯები ანგარიში 9245 თანამშრომელთა მომზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხარჯები 9241-9245 ანგარიშთა დანიშნულება, ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები, ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 9231-9235 ანგარიშების, ვალუტის სხვაობის გარდა.  გაფრთხილება: ბალანსისაგან განსხვავებით, რომელიც უნდა ხორციელდებოდეს სხვადასხვა სამუშაო ვალუტით და კრებსით ბალანსში ფასდებოდეს მიმდინარე ოფიციალური კურსით, ყველა გატარება ხარჯების ანგარიშებზე აისახება მხოლოდ ეროვნული ვალუტის, სავალუტო პოზიციის ანგარიშების საშუალებით. კლასი 93: ცვეთისა და ამორტიზაციის ხარჯები ანგარიშთა ჯგუფი 930 : ძირითადი საშუალებების ცვეთის ხარჯები ანგარიში 9302 შენობა-ნაგებობების ცვეთის ხარჯები ანგარიში 9303 კომპიუტერული ტექნიკისა და საკომუნიკაციო მოწყობილობების ცვეთის ხარჯები ანგარიში 9304 სატრანსპორტო საშუალებების ცვეთის ხარჯები ანგარიში 9305 ავეჯისა და მოწყობილობების ცვეთის ხარჯები ანგარიში 9306 დანარჩენი ძირითადი საშუალებების ცვეთის ხარჯები აქტივის ანგარიშები 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება ძირითად საშუალებათა ცვეთის ხარჯების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები : მუდმივობის პრინციპები: ძირითად საშუალებათა ცვეთა ხდება იმ პერიოდის განმავლობაში, რომელიც განისაზღვრება შეძენის მომენტში და შეფასდება როგორც ძირითადი საშუალების სასარგებლო გამოყენების მოსალოდნელი დრო, გამომდინარე ბუღალტრული პრაქტიკიდან ან ნორმატიული აქტებიდან. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა : ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები ცვეთის დარიცხვა 9302-9306 ცვეთის ხარჯები 4902-4906 ძირითადი საშუალებების ცვეთა 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს „მისო“ განსაზღვრავს ცვეთის თანხის სიდიდეს, წინა საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოდან მოყოლებული ან ძირითადი საშუალების შეძენის მომენტიდან, თუ შეძენა განხორციელდა მიმდინარე საანგარიშგებო პერიოდში. ცვეთის დარიცხვა გატარდება შესაბამისი 9302-9306 ანგარიშების დებეტსა და 4902-4906 ანგარიშების კრედიტში.  თუ ძირითადი საშუალება საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში ჩამოიწერა, ცვეთის ანარიცხები გამოიანგარიშება ექსპლოატაციის დაწყებისა და ჩამოწერის პერიოდს შორის დროის შუალედის პროპორციული განაკვეთის მიხედვით. 5. კომენტარი : თითოეული ძირითადი საშუალების შეძენისას „მისომ“ უნდა შეადგინოს მისი ცვეთის გრაფიკი. ანგარიშთა ჯგუფი 931: არამატერიალური აქტივების ამორტიზაციის ხარჯები ანგარიში 9311 არამატერიალური აქტივების ამორტიზაციის ხარჯები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება არამატერიალური აქტივების ამორტიზაციის ხარჯების აღსარიცხავად. ამორტიზაციის წესი აღწერილია ბალანსის შესაბამის განაყოფებში. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები ამორტიზაციის დარიცხვა 9311 არამატერიალურ აქტივების ამორტიზაციის ხარჯები 4911 არამატერიალური აქტივების ამორტიზაცია 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ყველა ხარჯი აისახება ეროვნული ვალუტით. 5. კომენტარი : თითოეული არამატერიალური აქტივის ყიდვისას „მისომ “ უნდა შეადგინოს ამორტიზაციის გეგმა. ანგარიშთა ჯგუფი 932 : კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაციის ხარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით ანგარიში 9321 კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაციის ხარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაციის ხარჯების აღსარიცხავად. ამორტიზაციის წესი მოცემულია ბალანსის შესაბამის განაყოფებში. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა : ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები ამორტიზაციის დარიცხვა 9321 კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაციის ხარჯები იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 4921 კაპიტალური დანახარჯების ამორტიზაცია იჯარით აღებული ობიექტების მიხედვით 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ყველა ხარჯი აისახება ეროვნული ვალუტით. 5. კომენტარი : იჯარით აღებული ობიექტების კაპიტალური შეკეთების დასრულებისას „მისომ“ უნდა შეადგინოს ამორტიზაციის გეგმა. კლასი 94 : ძირითადი საშუალებების მიმდინარე შეკეთების, მასალების და ინვენტარის შეძენისა და ექსპლუატაციის ხარჯები ანგარიშთა ჯგუფი 940 : ძირითადი საშუალებების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები ანგარიში 9402 შენობა-ნაგებობების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები ანგარიში 9403 კომპიუტერული ტექნიკისა და საკომუნიკაციო მოწყობილობების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები ანგარიში 9404 სატრანსპორტო საშუალებების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები ანგარიში 9405 ავეჯისა და მოწყობილობების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები ანგარიში 9406 დანარჩენ ძირითად საშუალებათა მიმდინარე შეკეთების ხარჯები ანგარიში 9409 იჯარით აღებული ძირითადი საშუალებების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები აქტივის ანგარიშები 1. ანგარიშთა დანიშნულება : მოცემული ანგარიშები გამოიყენება ძირითად საშუალებათა შეკეთების ყველა დანახარჯის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა : ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები შეკეთების ანაზღაურება 9402-9409 ძირითადი საშუალებების მიმდინარე შეკეთების ხარჯები ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : ძირითადი საშუალებების მიმდინარე შეკეთების ხარჯების გაწევის შემთხვევაში დადებეტდება 9402-9409 ანგარიშები და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიშები. 5. კომენტარი : „ მისომ” სისტემატურად უნდა გააანალიზოს ძირითადი საშუალებების მიმდინარე შეკეთების დანახარჯები. ანგარიშთა ჯგუფი 943 : სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის შეძენის ხარჯები ანგარიში 9431 სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის შეძენის ხარჯები ანგარიში 9433 ბლანკების შეძენისა და დამზადების ხარჯები ანგარიში 9434 ფულის შეფუთვის ხარჯები აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება:  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება „მისოს“ საქმიანობისათვის საჭირო მასალებისა (საბლანკო და სხვ.) და ინვენტარის შეძენის, აგრეთვე ბარათების, ბლანკების დამზადების, ფულის შეფუთვის და მსგავსი სახის ხარჯების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები : გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები მასალების შეძენა 9431-9434 სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის შეძენის ხარჯები ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი:  სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის შეძენის ხარჯების გაწევის შემთხვევაში დადებეტდება 9431-9434 ანგარიშები და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიშები. 5. კომენტარი:  „მისომ“ სისტემატურად უნდა გააანალიზოს სამეურნეო მასალებისა და ინვენტარის შეძენის დანახარჯები. ანგარიშთა ჯგუფი 946 : საექსპლუატაციო ხარჯები ანგარიში 9461 კომუნალური მომსახურების ხარჯები ანგარიში 9463 ქონების დაზღვევის ხარჯები ანგარიში 9464 ჟურნალ-გაზეთებსა და პერიოდულ გამოცემებზე გაწეული ხარჯები ანგარიში 9465 შენობისა და ფასეულობების დაცვის ხარჯები ანგარიში 9466 საფოსტო-სატელეგრაფო ხარჯები ანგარიში 9467 საკანცელარიო ხარჯები ანგარიში 9468 ტრანსპორტის შენახვის ხარჯი (მიმდინარე შეკეთების ხარჯის გარდა) ანგარიში 9469 დანარჩენი საექსპლუატაციო ხარჯები აქტივის ანგარიშ ებ ი 1. ანგარიშთა დანიშნულება :  მოცემული ანგარიშები გამოიყენება საექსპლუატაციო ხარჯებთან დაკავშირებული ყველა დანახარჯის აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ძირითადი პრინციპები :  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი  დებეტის ანგარიშები  კრედიტის ანგარიშები მომსახურების ანაზღაურება 9461-9469 საექსპლუატაციო ხარჯები ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  საექსპლუატაციო ხარჯების გაწევის შემთხვევაში დადებეტდება 9461-9469, ანგარიშები და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიშები. 5. კომენტარი :  „მისოს“ ანალიზური აღრიცხვის სისტემამ უნდა უზრუნველყოს დანახარჯთა ანალიზი ცალკეული სახეების მიხედვით დროის მცირე მონაკვეთში. ანგარიშთა ჯგუფი 947 : ხარჯები ბიუჯეტში გადასახადების მიხედვით ანგარიში 9471 ხარჯები ბიუჯეტში გადასახადების მიხედვით (მოგების გადასახადის გარდა) აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება „მისოს“ მიერ მიმდინარე წელს საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული გადასახადების (მოგების გარდა) გადახდილი თანხების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის შესაბამისი პრინციპები. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები გადასახადის გადახდა 9471 ხარჯები ბიუჯეტში გადასახადების მიხედვით (ქონების, მიწის, გადასახადი ქონების გადაცემისათვის, რეკლამის და სხვ.) ფულადი სახსრების ანგარიშები 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ცალკეული სახის გადასახადის გადახდის შემთხვევაში დადებეტდება 9471 – პირადი ანგარიში (ქონების, მიწის, გადასახადი ქონების გადაცემისათვის, რეკლამის და სხვ.)” და დაკრედიტდება ფულადი ანგარიშ ებ ი. 5. კომენტარები:  ანალიზურ აღრიცხვაში „მისომ“ უნდა შექმნას ისეთი საინფორმაციო სისტემა, რომელიც დროის მცირე მონაკვეთში უზრუნველყოფს ბიუჯეტში გადახდილი გადასახადების შესახებ მონაცემთა მიღებას სახეების, დარიცხული-გადახდილი თანხების, თარიღებისა და სხვა ნიშნების მიხედვით. გადახდილი გადასახადები აღრიცხვაში აისახება საქართველოს ეროვნული ვალუტით. კლასი 95 : ხარჯები მიმდინარე წლის მოგების გადასახადის მიხედვით ანგარიშთა ჯგუფი 950: მოგების მიმდინარე გადასახადი ანგარიში 9501 მოგების მიმდინარე გადასახადი აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება :  მოცემული ანგარიში გამოიყენება მიმდინარე საანგარიშგებო წელს „მისოს“ მიერ დარიცხული მოგების გადასახადით ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების აღსარიცხავად. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები :  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი: 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა:  ა) სააღრიცხვო ანგარიშგებით მიღებული მოგება ნაკლებია საგადასახადო ანგარიშგებით მიღებულ მოგებაზე. ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიში კრედიტის ანგარიში მოგების გადასახადის გადახდა მიმდინარე წლის განმავლობაში 2551 მოგების მიმდინარე გადასახადი ფულადი სახსრების ანგარიშები მოგების გადასახადის დარიცხვა და დროებითი სხვ აობის თანხის აღება გადავადებული საგადასახადო აქტივის ანგარიშზე 9501 მოგების მიმდინარე გადასახადი 2711 გადავადებული საგადასახადო აქტივი – სააღრიცხვო და საგადასახადო მოგების გადასახადებს შორის სხვაობის თანხა, რომელიც გამოწვეულია დროებითი სხვაობით 4551 მოგების გადასახდელი გადასახადი ( საგადასახადო ანგარიშგებით მოგების გადასახადი) 9501 მოგების მიმდინარე გადასახადი საანგარიშგებო წლის საგადასახადო ვალდებულების მიმდინარე საგადასახადო აქტივით გადახურვა 4551 გადასახდელი მოგების გადასახადი 2551 მოგების მიმდინარე გადასახადი სხვაობის თანხის გადახდა 4551 გადასახდელი მოგების გადასახადი ფულადი სახსრების ანგარიშები ზედმეტად გადახდილი თანხის უკან დაბრუნება ფულადი სახსრების ანგარიშები 2551 მოგების მიმდინარე გადასახადი მიმდინარე წლის მოგების (ზარალი) შემცირება გადახდილი მოგების გადასახადის თანხით 5501 საანგარიშგებო წლის მოგება (ზარალი) 9501 მოგების მიმდინარე გადასახადი ბ) სააღრიცხვო მოგება მეტია საგადასახადო მოგებაზე. ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიში კრედიტის ანგარიში მოგების გადასახადის გადახდა მიმდინარე წლის განმავლობაში 2551 მოგების მიმდინარე გადასახადი ფულადი სახსრების ანგარიშები მოგების გადასახადის დარიცხვა და გადავადებული საგადასახადო ვალდებულების აღიარება 9501 მიმდინარე წლის მოგების გადასახადი 9501 მოგების მიმდინარე გადასახადი 4551 გადასახდელი მოგების გადასახადი 4711 გადავადებული საგადასახადო ვალდებულება საანგარიშგებო წლის ფაქტ ობრივი საგადასახადო ვალდებულების მიმდინარე საგადასახადო აქტივით გადახურვა 4551 გადასახდელი მოგების გადასხადი 2551 მოგების მიმდინარე გადასახადი საანგარიშგებო წლის მოგების (ზარალი) შემცირება გადახდილი მოგების გადასახადის თანხით 5501 საანგარიშგებო წლის მოგება (ზარალი) 9501 მოგების მიმდინარე გადასახადი 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  საანგარიშგებო წლის მოსალოდნელი გადასახადის თანხის დარიცხვისას შედგება გატარება : დებეტი 9501 ანგარიში, კრედიტი 4551 ანგარიში. წლის ბოლოს 9501 ანგარიში იხურება, 5501 ანგარიშთან კორესპო ნდენციით.  თანხების დარიცხვა და მათი ანგარიშებზე გატარება მოხდება პერიოდულად.  5. კომენტარი:  გადასახადის მიხედვით ბიუჯეტში ყველა გადასახდელი აღრიცხვაში აისახება საქართველოს ეროვნული ვალუტით. კლასი 96: გაუთვალისწინებელი ხარჯები ანგარიშთა ჯგუფი 960 : გაუთვალისწინებელი ხარჯები ანგარიში 9601 გაუთვალისწინებელი ხარჯები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშთა დანიშნულება: მოცემული ანგარიში გამოიყენება „მისოს“ ყოველდღიური საქმიანობისათვის გაუთვალისწინებელი ხარჯების აღსარიცხავად, რომლებიც არ არის პერიოდული და რეგულარული. 2. ბუღალტრული აღრიცხვის ზოგადი პრინციპები:  გამოიყენება ბუღალტრული აღრიცხვის ყველა ძირითადი პრინციპი. 3. ანგარიშთა დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები გაუთვალისწინებელი ხარჯების აღრიცხვა 9601 გაუთვალისწინებელი ხარჯები ნებისმიერი ანგარიში რეზერვების ანგარიშთა გარდა 4. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი :  ხასიათიდან გამომდინარე გაუთვალისწინებელი ხარჯები იშვიათობას წარმოადგენს. მოცემული ანგარიში გამოიყენება არსებითად მსხვილი ოპერაციების აღსარიცხავად.  გაუთვალისწინებელ ხარჯად აღიარება დამოკიდებულია თითოეული კონკრეტული ოპერაციის ბუნებაზე.  გაუთვალისწინებელი ხარჯების მაგალითად შეიძლება გამოდგეს სიტუაცია, როდესაც „მისო“ თავის თავზე იღებს იმ მსხვილი საწყისი ხარჯების ჩართვასთან დაკავშირებულ ახალ ფუნქციებს, რომლებიც არ მიეკუთვნება კაპიტალის ანგარიშს და არ ანაზღაურდება სხვა მხარის მიერ, ჩანაწერის დროს დადებეტდება ანგარიში 9601 და დაკრედიტდება ფულადი სახსრების ანგარიში.  ერთ-ერთ მაგალითს წარმოადგენს „მისოს“ გადაწყვეტილება მუშაკთა რიცხოვნობის მნიშვნელოვანი შემცირების შესახებ. გათავისუფლებასთან დაკავშირებული გასაცემლების, აგრეთვე შემცირების შესახებ გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებული სხვა ხარჯების ღირებულება ჩაიწერება დებეტზე 9601 ანგარიშისა „გაუთვალისწინებელი ხარჯები”, თუ ხარჯები მოკლევადიანი ხასიათისაა. იმ შემთხვევაში, როცა შემცირება ხორციელდება დროის ხანგრძლივ პერიოდში (მაგალითად 4-5 წელი), გათავისუფლებასთან დაკავშირებულ გასაცემლებსა და სხვა ხარჯებს აღრიცხავენ ყოველ წელს ანგარიშით „პერსონალის ხარჯები” (და არა გაუთვალისწინებელი ხარჯების ანგარიშით), რადგან ამ თანხების გაცემა რამდენიმე ფინანსური წლის განმავლობაში საშუალებას იძლევა, რომ ხარჯი ჩაითვალოს „პერიოდულად” და “რეგულარულად”. 5. კომენტარი:  ინფორმაციას გაუთვალისწინებელი ხარჯების წარმოქმნის შესახებ „მისო“ წარადგენს წლიური ფინანსური ანგარიშგების განმარტებებში. მეექვსე განყოფილება: ბალანსგარეშე ანგარიშები კლასი 02: პირობითი ვალდებულებები ანგარიშთა ჯგუფი 020: პირობითი ვალდებულებები ანგარიში 0201 აქცეპტები და ინდოსამენტები პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში განკუთვნილია „ მისოს” მიერ მიცემული აქცეპტებისა და ინდოსამენტების აღსარიცხავად, ინდოსამენტებიდან, რედისკონტირებული თამასუქებიდან და აქცეპტებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულებების ჩათვლით, გარდა „მისოს“ საკუთარი აქცეპტებისა. აქცეპტად ითვლება ვადიანი ტრატა, გადასაყვანი თამასუქი ან „ მისოს” ხელმოწერით დამოწმებული საგადასახადო საბუთი, რომლითაც „ მისო” თანახმაა გადაიხადოს თანხა დაფარვის ვადის დადგომისას ტრასატის მხრიდან ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში. შენიშვნა: 1. საბალანსო ანგარიშებ ის მიხედვით ბუღალტრული გატარებები შეტანილია დახრილი შრიფტით. 2. ორმაგი ჩაწერისთვის პარალელური ანგარიშების უქონლობის შემთხვევებში გამოყენებულია ტექნიკური ანგარიში 0999 2. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები მისოს მიერ აქცეპტებისა და ინდოსამენტების მიღება 0501 – ტრასატის 0201 ტრასატის მიერ გადახდა 0201 0501 მისოს მიერ ვალდებულების დაფარვა 0201 0501 2508 ფულადი საშუალებები 3 . გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : მოცემულ ანგარიშზე არსებული თანხები ჩამოიწერება შესაბამისი გარანტიის დაფარვის ვადის (ბოლო თარიღის) დადგომისას ან მის მიერ მათი რეალური გაცემის შემთხვევაში. 4 . კომენტარი:  არსებობს აუცილებლობა პარალელური ანგარიშისა, რომელიც აჩვენებს ტრასატის ვალდებულებას „მისოს“ მიმართ (ა/ნ 0501). ანგარიში 0203 მიღებული გარანტიები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში განკუთვნილია „მისოს“ მიერ მიღებული ყველა გარანტიის აღსარიცხავად, აქცეპტებისა და ინდოსამენტების, მიცემული კრედიტების მიხედვით პარალელური გარანტიებისა და სხვა საკრედიტო დაწესებულებების, სადაზღვევო კომპანიების, სახელმწიფო ორგანოებისა და სხვათა მიერ მიცემული სხვა გამოუთხოვარი და უპირობო გარანტიების ჩათვლით. 2. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები გარანტიის მიღება 0203 0999 კლიენტის მიერ გადახდა 0999 0203 გარანტორის მიერ გადახდა 0999 0203 3. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი: მოცემულ ანგარიშზე არსებული თანხები ჩამოიწერება ამ გარანტიის დაფარვის ვადის (ბოლო თარიღის) დადგომისას ან „მისოს” ანგარიშიდან მათი რეალური ჩამოწერის შემთხვევაში. 4. კომენტარი : დაფარვის ვადის დადგომისას გარანტორის მიერ ვალდებულების გადაუხდელობის შემთხვევაში, მიცემული სესხი უნდა რეკლასიფიცირდეს როგორც არაუზრუნველყოფილი. ანგარიში 0204 გირავნობის უზრუნველყოფის სახით მიცემული აქტივები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში განკუთვნილია გირავნობის უზრუნველყოფის სახით მიცემული ყველა აქტივისა და გარანტიის აღსარიცხავად.  გირაოდ ითვლება აქტივი, რომელიც გასცა სესხის მიმღებმა („მისოს“ კლიენტმა) ვალის გადახდის უზრუნველსაყოფად; სესხის გადაუხდელობის შემთხვევაში „მისოს“ უფლება აქვს გაყიდოს გირაო მის მიერ მიცემული სესხის დაფარვის მიზნით, გადაუხდელი პროცენტების გათვალისწინებით. 2. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები გირავნობის უზრუნველყოფის სახით მიცემული აქტივები 0204 0999 სესხის დაფარვის შემთხვევაში დაგირავებული აქტივის დაბრუნება 0999 0204 დაუფარავი სესხის აღიარება ზარალში 0999 0204 მოგება-ზარალი აქტივები 3. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი: მოცემულ ანგარიშზე არსებული თანხები ჩამოიწერება სესხის დაფარვის ვადის (ბოლო თარიღის) დადგომისას ან „მისოს“ მიერ გირავნობის უზრუნველყოფის სახით მიღებული აქტივის დაბრუნებისას. 4. კომენტარები:  ანალიზურ აღრიცხვაში „ მისოს” შეუძლია დააჯგუფოს მოცემული ბალანსგარეშე ანგარიშზე რიცხული დაგირავებული აქტივები ტიპების მიხედვით , მაგ .: ოქრო და სხვა ძვირფასი ლითონები, შენობები, ფასიანი ქაღალდები და სხვ. ანგარიში 0205 გირავნობის უზრუნველყოფის სახით მიღებული აქტივები პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში განკუთვნილია მესამე მხარისაგან მიღებული საგარანტიო ვალდებულებებისა და აქტივების, მაგალითად, საკრედიტო ხაზის უზრუნველსაყოფად დაგირავებული აქტივების აღსარიცხავად. ამ შემთხვევაში საკრედიტო ხაზით გასაცემი ავანსის ოდენობა უშუალოდ დაკავშირებულია შესაბამისი გირავნობის ვალდებულების (მაგალითად, დებიტორული დავალიანების, მატერიალური საბრუნავი სახსრებისა და ა.შ.) ღირებულებაზე; საკრედიტო ხაზი აღირიცხება „აღებული ფინანსური ვალდებულებების” 0301 ანგარიშზე (იხ. შესაბამის განაყოფი), მაშინ, როცა მიღებული გირავნობის ვალდებულება უნდა აღირიცხოს 0204 ანგარიშზე. 2. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები გირავნობის უზრუნველყოფის სახით მიღებული აქტივები 0999 0205 ბანკის მიერ დაგირავებული აქტივების დებიტორისათვის დაბრუნება 0205 0999 ბანკის მიერ დაგირავებული აქტივების გამოყენება 0205 0999 აქტივები კლიენტის ანგარიში 3. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი: „მისოსთვის“ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შეამოწმოს დაგირავებული აქტივის გამოსადეგობა, აგრეთვე განახორციელოს მისი ღირებულების რეგულარული დამოუკიდებელი შეფასება, მაგალითად, გირავნობის სარეალიზაციო ღირებულებისა, იმ შემთხვევაში, თუ „მისო” იძულებულია აღიაროს გირაო და გაყიდოს იგი დროის მოკლე პერიოდში. მოცემულ ანგარიშზე არსებული თანხები უნდა ჩამოიწეროს გირავნობის ვალდებულებების დაფარვის ვადის დადგომისას ან „მისოს“ საკუთრებაში გირაოს რეალურად გადასვლის შემთხვევაში. 4. კომენტარები:  ანალიზური აღრიცხვისას „მისოს“ შეუძლია გააანალიზოს ბალანსგარეშე ანგარიში დაგირავებული აქტივების ტიპების მიხედვით; მაგ. : ოქრო და სხვა ძვირფასი ლითონები, შენობები, ფასიანი ქაღალდები და სხვ. ანგარიში 0206 სხვა პირობითი ვალდებულებები პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში განკუთვნილია ყველა ოპერაციის თანხობრივად აღსარიცხავად, რომლის დროსაც „ მისო “ ამოწმებს მესამე მხარის ვალდებულებებს და რომლებიც არ არიან რეგისტრირებული 020 ჯგუფის სხვა ანგარიშებზე. 0206 ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა ანალოგიურია 0201, 0202 ანგარიშებისა. 2. კომენტარი:  არსებობს პარალელური ანგარიშის აუცილებლობა, რომელიც აჩვენებს მესამე მხარის კლიენტის ვალდებულებას „მისოს“ მიმართ (ა/ნ 0506). კლასი 03 ფორმალური ვალდებულებები ანგარიშთა ჯგუფი 030 – ფორმალური ვალდებულებები ანგარიში 0301 აღებული ფორმალური ვალდებულებები პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება  მოცემული ანგარიში განკუთვნილია გამოუთხოვარი ფინანსური ვალდებულებების აღსარიცხავად, ე.ი. ვალდებულებებისა მესამე მხარის მოთხოვნისთანავე კრედიტების გასაცემად. საკრედიტო ხაზი ეწოდება გამოუთხოვარ შეთანხმებას „მისოსა“ და კლიენტს შორის, რომლითაც „მისო“ თავის თავზე იღებს ვალდებულებას დათქმული მომავალი ვადისათვის კლიენტისათვის სესხის მისაცემად განპირობებული თანხის ფარგლებში; კლიენტი „მისოს“ ჩვეულებრივ გადაუხდის საკომისიოს საკრედიტო ხაზის გახსნისათვის, მაგრამ პროცენტებს იხდის მხოლოდ რეალურად აღებული კრედიტის მიხედვით. 2. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები სესხის გაცემის ფორმალური ვალდებულება 0999 0301 სესხის გაცემა 0301 0999 სესხის ანგარიში ფულადი ანგარიშები 3. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი: მოცემულ ანგარიშზე არსებული თანხები უნდა ჩამოიწეროს მათი გამოყენების (კრედიტად გაცემის) კვალობაზე და უნდა აისახოს შესაბამის საკრედიტო (სასესხო) ანგარიშებზე. ანგარიში 0302 მესამე მხარის მიერ მიღებული ფინანსური ვალდებულებები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში განკუთვნილია მესამე მხარის მიერ მიღებული გამოუთხოვარი ფინანსური ვალდებულებების აღსარიცხავად. 2. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები სესხის გაცემის ფორმალური ვალდებულებების აღიარება 0302 0999 სესხის გაცემა 0999 0302 ფულადი საშუალებები ვალდებულების ანგარიში 3. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : მოცემულ ანგარიშზე არსებული თანხა ჩამოიწერება „მისოს“ მიერ მათი გამოთხოვისას და აისახება შესაბამისი ვალდებულებების (მიღებული კრედიტების) ანგარიშზე. ანგარიში 0303 მოსალოდნელი მისაღები ფასიანი ქაღალდები პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში განკუთვნილია ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული იმ ოპერაციების მიხედვით ფორმალურ ვალდებულებების აღსარიცხავად, რომლებიც სრულდება თვით „მისოს“ ინიციატივით, კერძოდ, იმ ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით, რომლებიც შეძენილია შეთანხმების მიღების თარიღსა და მოცემული ფასიანი ქაღალდების მიხედვით სახსრების მიღების ან გაცემის თარიღს შორის პერიოდში. აგრეთვე იმ ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით, რომლებიც ემისიაქმნილია ხელშეკრულების ხელმოწერის თარიღსა და სახსრების გაცემის თარიღს შორის პერიოდში. 2. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები მისაღებად მოსალოდნელი ფასიანი ქაღალდები 0999 0303 ფასიანი ქაღალდების შესყიდვა 0303 0999 ფასიანი ქაღალდების ფულადი საშუალებები 3. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : მოცემულ ანგარიშზე არსებული თანხები უნდა ჩამოიწეროს ამ ფასიანი ქაღალდების შეძენის დღეს. ანგარიში 0304 გასაყიდად განკუთვნილი ფასიანი ქაღალდები აქტივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში განკუთვნილია ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების, თვით „მისოს“ ინიციატივით, ჩატარების ვალდებულებების აღსარიცხავად. კერძოდ, იმ ფასიან ქაღალდებთან დაკავშირებული ოპერაციების აღსარიცხავად, რომლებიც გაიყიდა ხელშეკრულების ხელმოწერის თარიღსა და სახსრების მიღების თარიღს შორის პერიოდში. 2. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები მისაღებად მოსალოდნელი ფასიანი ქაღალდები 0304 0999 ფასიანი ქაღალდების შესყიდვა 0999 0304 ფულადი საშუალებები ფასიანი ქაღალდები 3. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : მოცემულ ანგარიშზე არსებული თანხები უნდა ჩამოიწეროს ფასიანი ქაღალდების გაყიდვის დღეს. ანგარიში 0305 ნაღდ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციები აქტივ/პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში განკუთვნილია უცხოური ვალუტის ან ლარის აღსარიცხავად, რომელიც გაიყიდა უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ნაღდი ოპერაციების დროს (გაცვლის ოპერაციების, სესხები და ა.შ.) ხელშეკრულების დადების თარიღსა და „მისოს“ მიერ შესაბამისი თანხების მიღების თარიღს შორის პერიოდში. 2. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა:  ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა ნაჩვენებია 0306 ბალანსგარეშე ანგარიშის განხილვაში. 3. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : თანხები საბალანსო ანგარიშზე გადაიგზავნება ანგარიშსწორების თარიღისათვის. ანგარიში 0306 ფორვარდული სავალუტო ოპერაციები აქტივ/პასივის ანგარიში 1. ანგარიშის დანიშნულება : მოცემული ანგარიში განკუთვნილია უცხოური ვალუტის ან ლარის აღსარიცხავად, რომელიც გაიყიდა ფორვარდული სავალუტო ფიუჩერსებით, ხელშეკრულების დადების თარიღსა და ანგარიშსწორების თარიღს შორის პერიოდში, ე.ი. ხელშეკრულებით დათქმული სახსრების გაცვლის ან კონტრაქტით განპირობებული მოგების თარიღს შორის. 2. ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა: ოპერაციის შინაარსი დებეტის ანგარიშები კრედიტის ანგარიშები ფორვარდული გარიგება უცხოური ვალუტის შეძენისათვის 0305 – ნაღდ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციები (მომავალი ვალუტა ლარის ეკვივალენტში) 0306 – მომავალი ვალდებულება (ფული – ლარი) გადაფასებისას სავალუტო კურსი გაზრდით 0305 0402 – ბალანსგარეშე ანგარიშების სავალუტო პოზიცია 0402 0401 – ბალანსგარეშე ანგარიშების სავალუტო პოზიციის პარალელური ღირებულება გადაფასებისას სავალუტო კურსის შემცირებით 0402 0401 0305 0402 ხელშეკრულების შესრულებისას 0306 0305 ფული – უცხოური ვალუტა ლარის ეკვივალენტით ფული – ლარი მოგება-ზარალი 3. გატარებათა ნუსხის განმარტებანი : თანხები საბალანსო ანგარიშზე უნდა აღირიცხოს ხელშეკრულების შესრულების (თანხის გადახდის) შემდეგ. ანგარიში 0307 დანარჩენი ვალდებულებები აქტივ/პასივის ანგარიში ანგარიშის დანიშნულება  მოცემული ანგარიში განკუთვნილია „მისოს“ ყველა დანარჩენი გამოუთხოვარი ვალდებულების აღსარიცხავად, რომლებიც შეიძლება წარმოადგენდეს რაიმე რისკს და არ ყოფილა აღრიცხული არცერთ ზემოთ განხილულ ანგარიშზე. 0307 ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა და გატარებათა ნუსხის განმარტებანი ანალოგიურია 0301, 0302, 0303 და 0304 ანგარიშებისა. თანხის ჩამოწერა მოხდება მათი რეალური შეძენის ან გაყიდვის შემდეგ. კლასი 04: ბალანსგარეშე ანგარიშგების სავალუტო პოზიცია ანგარიშთა ჯგუფი 040: ბალანსგარეშე ანგარიშგების სავალუტო პოზიცია ანგარიში 0401 ბალანსგარეშე ანგარიშგების სავალუტო პოზიციის პარალელური ღირებულება აქტივ/პასივის ანგარიში ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება 6604 ანგარიში „შემოსავლები უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით” და 8604 ანგარიში „ზარალი უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციების მიხედვით” ანგარიშთა პარალელურად, სააღრიცხვო პერიოდის ბოლოს იმ ბალანსგარეშე ანგარიშების გადაფასებისას, რომლებიც ასახავს უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებულ ოპერაციებს (იხ. 0305 ანგარიში “უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციები” და 0306 ანგარიში “ფორვარდული სავალუტო ოპერაციები”).  მოცემული ანგარიში ასახავს ამ ანგარიშებზე (0305 და 0306) არსებულ თანხებს ვალუტის ისტორიულ გაცვლით კურსებზე გადაყვანით. 0401 ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა და გატარებათა ნუსხის განმარტებანი ანალოგიურია 0306 ანგარიშისა. საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს 0402 ანგარიში გადაფასდება ლარით მატებადი ოფიციალური გაცვლის კურსის მიხედვით, ხოლო მიღებული თანხა შეუდარდება 0401 ანგარიშს. სხვაობა დადებეტდება და დაკრედიტდება 0401 ანგარიშით და იმავდროულად დაკრედიტდება 6604 ან დადებეტდება 8604 ანგარიშებით. ამ თვალსაზრისით 0401 ანგარიში მოქმედებს როგორც 2601 – ,,სავალუტო პოზიციის კონტრფასი” საბალანსო ანგარიში (იხ. მოცემული ანგარიშის შესაბამისი განაყოფი). ანგარიში 0402 ბალანსგარშე ანგარიშგების სავალუტო პოზიცია აქტივ/პასივის ანგარიში  ანგარიშის დანიშნულება:  მოცემული ანგარიში გამოიყენება „უცხოურ ვალუტასთან დაკავშირებული ოპერაციები ” 0305 ანგარიშისა და „ფორვარდული სავალუტო ოპერაციები” 0306 ანგარიშის პარალელურად.  0402 ანგარიშის დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა და გატარებათა ნუსხის განმარტებანი ანალოგიურია 0306 ანგარიშისა. 0402 ანგარიში მოქმედებს როგორც 2611 საბალანსო ანგარიში – ,,სავალუტო პოზიცია” (იხ. მათი განმარტებები). კლასი 05 : სხვა ვალდებულებები ანგარიშთა ჯგუფი 050: სხვა ვალდებულებები ანგარიში 0501 ტრასატის ვალდებულება მისოს მიმართ ანგარიში 0502 კლიენტის ვალდებულება ანგარიში 0506 მესამე მხარის კლიენტის ვალდებულება მისოს მიმართ აქტივის ანგარიშ ებ ი 0501,0502და 0506 ანგარიშების დებეტითა და კრედიტით გატარებათა ნუსხა, გატარებათა ნუსხის განმარტებანი და კომენტარები ანალოგიურია 0201, 0202 და 0206 ანგარიშებისა კლასი 09 : მემორანდუმის ანგარიშები ანგარიშთა ჯგუფი 091: ზარალში ჩამოწერილი ვალები 0911 სესხებიდან მიუღებელი პროცენტები 091 2 ზარალში ჩამოწერილი ვალები ანგარიშთა ჯგუფი 092 : სხვა ფასეულობა და დოკუმენტები 0922 მცირეფასიანი ინვენტარი 0923 მკაცრი აღრიცხვის ბლანკები ანგარიშ თა დანიშნულება : მემორანდუმის ანგარიშების კლასში შეტანილია ყველა ის ბალანსგარეშე ანგარიშებზე, რომელიც არ არის გათვალისწინებული ანგარიშთა გეგმით და რომელიც შემდგომში საჭიროებს მათ სისტემგარეშე აღრიცხვას.