დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათების განხორციელების წესის დადგენის შესახებ და დონორის ტესტირების ჩატარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების განსაზღვრის თაობაზე
დოკუმენტის ტექსტი
|
საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის ბრძანება №52/ნ |
|
2026 წლის 13 ნოემბერი ქ. თბილისი |
2. „ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული გადანერგვის საინფორმაციო ცენტრის ამოქმედებამდე, უფლებამოსილი უწყებებისა და დაწესებულებების მიერ ამ სისტემაში ასასახი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია ინახება შესაბამის უწყებაში/დაწესებულებაში მატერიალური (ქაღალდის) ან ელექტრონული ფორმით.
3. „ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული გადანერგვის საინფორმაციო ცენტრის ამოქმედების შემდეგ 2026 წლის 1 სექტემბრიდან განხორციელებულ ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის პროცესთან დაკავშირებული, ამ ბრძანებით გათვალისწინებული დოკუმენტაცია აისახება გადანერგვის საინფორმაციო ცენტრში.
|
📎 დანართები (1)
დანართი-52.docx ⬇
დანართი
დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათების განხორციელების წესი და დონორის ტესტირების ჩატარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები
მუხლი 1. რეგულირების სფერო
ეს დანართი ადგენს დონორისა და გადანერგვისთვის განკუთვნილი ორგანოს დახასიათებასთან, აგრეთვე, დონორის ტესტირების ჩატარებასთან დაკავშირებულ საკითხებს.
დონორის დახასიათება და ორგანოს დახასიათება ხორციელდება ამ ბრძანებითა და შესაბამისი სტანდარტული ოპერაციული პროცედურებით (ოპერაციული პროტოკოლი) დადგენილი წესების შესაბამისად.
ამ დანართში გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ იგივე მნიშვნელობა, რაც დადგენილია „ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ“ საქართველოს კანონით.
მუხლი 2. რეციპიენტის დაცვა
გადასანერგად მოპოვებული ორგანო უნდა იყოს სათანადო ხარისხის და არ უნდა აყენებდეს რეციპიენტს გაუმართლებელი რისკის წინაშე.
მუხლი 3. გარდაცვლილი დონორის ზოგადი შეფასება
ორგანოს დონორის ზოგადი შეფასება ხორციელდება სამედიცინო სტანდარტების შესაბამისად.
ორგანოთა დონორის შერჩევასა და შეფასებასთან დაკავშირებული ყველა სამედიცინო საქმიანობა ხორციელდება ექიმი-ტრანსპლანტოლოგის რეკომენდაციითა და პროფესიული ხელმძღვანელობით.
დონორის შესაბამისობის ზოგადი შეფასება ხორციელდება სამედიცინო ჩანაწერებიდან (სამედიცინო ბარათი, eHR, კიბოს რეგისტრი და სხვა) ოჯახის წევრებისა და ოჯახის ექიმისგან შეგროვებული ინფორმაციის საფუძველზე. დონორის შესაბამისობის ზოგადი შეფასება მოიცავს:
ა) სამედიცინო ისტორიის და რისკის შემცველი ქცევის შესახებ მონაცემების დეტალურ შეფასებას;
ბ) დონორის კლინიკურ და გარეგან ფიზიკურ გამოკვლევას;
გ) ლაბორატორიულ ტესტებს;
დ) ბიოფსიის ჰისტოლოგიურ მიგნებებს (შედეგებს) იმ შემთხვევებში, როდესაც აღნიშნულს წინარე ეტაპის კვლევები მოითხოვს;
ე) აუტოფსიის შედეგების შეფასებას (ასეთის ჩატარების შემთხვევაში).
დონორის შესაბამისობის შეფასების ყველა პროცედურა დოკუმენტირდება და ინახება დონორის სამედიცინო ისტორიაში/დოკუმენტაციაში. აღნიშნული ინფორმაცია ასევე აისახება გადანერგვის სახელმწიფო საინფორმაციო სისტემაში (შემდგომ - გადანერგვის საინფორმაციო ცენტრში).
მუხლი 4. სამედიცინო ისტორიის და ქცევის შესახებ მონაცემები
გარდაცვლილი დონორის სამედიცინო ისტორიისა და ქცევის შესახებ მონაცემების შესაფასებლად მონაცემი/ინფორმაცია გროვდება №1 დანართში მოცემული კითხვარის საშუალებით.
მუხლი 5. კლინიკური შეფასება
ექიმი ვალდებულია ორგანოს მოპოვებამდე ჩაატაროს და დოკუმენტურად გააფორმოს დეტალური კლინიკური გამოკვლევა, მათ შორის, დონორის გარეგანი ფიზიკური დათვალიერება, რათა დადგინდეს ინფიცირებისა და ჯანმრთელობის რისკის შემცველი ქცევის ნიშნები, აუხსნელი ეტიოლოგიის სიყვითლე, ჰეპატომეგალია (ღვიძლის გადიდება) ან სიყვითლე, ჰეპატიტები ან სხვა ტრანსფუზიით/გადანერგვით გადამდები ინფექციები, ავთვისებიანი დაავადებები ან ტრავმის ნიშნები.
დონორის კლინიკური გამოკვლევა მოიცავს მისი ჰემოდინამიკური სტატუსის შეფასებას სასიცოცხლო ფუნქციების შენარჩუნების პერიოდში, კერძოდ, ჰიპოტენზიის გამოვლინებას, ფილტვების ხელოვნური ვენტილაციის ხანგრძლივობას, ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში გატარებულ დღეებს, რეანიმაციული ღონისძიებების საჭიროებასა და ინოტროპული და ვაზოაქტიური პრეპარატების გამოყენებას.
სამედიცინო ისტორია, კლინიკური, ჰემოდინამიკური, ბიოქიმიური და ფარმაკოლოგიური პარამეტრები აუცილებელია გარდაცვლილი პირის ორგანოთა დონორად მისაღებობის შესაფასებლად.
მუხლი 6. ლაბორატორიული ტესტები
ტესტირების მიზნებისთვის უპირატესობა ენიჭება სისხლის იმ ნიმუშებს, რომლებიც აღებულია სისხლის მიმოქცევის შეწყვეტამდე. შემუშავებული უნდა იყოს პროცედურა, რომელიც უზრუნველყოფს ყველა შენახული ნიმუშის იდენტიფიცირებასა და მათზე ხელმისაწვდომობას.
იმ შემთხვევაში, თუ ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული ნიმუშები ხელმისაწვდომი არ არის, ტესტირებისთვის სისხლის ნიმუშების აღება უნდა მოხდეს სისხლის მიმოქცევის შეწყვეტიდან რაც შეიძლება მალე, 24 საათის განმავლობაში. ჰემოლიზის თავიდან ასაცილებლად, ნიმუშების ცენტრიფუგირება უნდა განხორციელდეს აღებიდან რაც შეიძლება მოკლე ვადაში.
თუ გარდაცვლილმა დონორმა სიკვდილამდე 48 საათის განმავლობაში მიიღო სისხლის ან სისხლის კომპონენტების ტრანსფუზია (გადასხმა), ან კოლოიდური თუ კრისტალოიდური ხსნარების ინფუზია, ტესტირებისთვის გამოყენებული უნდა იქნეს ტრანსფუზიამდე/ინფუზიამდე აღებული სისხლის ნიმუში. ასეთის არარსებობის შემთხვევაში, გამოყენებული ტესტირების მეთოდის მგრძნობელობის გათვალისწინებით, უნდა იქნეს გამოყენებული ჰემოდილუციის (სისხლის გათხელების) შეფასების ალგორითმი და სისხლით გადამდები ინფექციების (სგი) მარკერების ტესტებზე ცრუ-უარყოფითი შედეგების მიღების რისკის შეფასება.
სავალდებულოა დონორთა სეროლოგიური ტესტირების ჩატარება სისხლით გადამდებ ინფექციებზე.
ორგანოსა და დონორის დახასიათებისთვის (შეფასებისთვის) საჭირო ტესტები უნდა ჩატარდეს იმ ლაბორატორიის მიერ, რომელსაც ჰყავს შესაბამისი კვალიფიკაციის, მომზადებისა და კომპეტენციის მქონე პერსონალი და გააჩნია სათანადო ინფრასტრუქტურა (მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა) და აღჭურვილობა.
სავალდებულოა შემდეგი მინიმალური გამოკვლევების ჩატარება, რაც მოიცავს:
ა) CBC +ESR - (ყოველ 24 სთ-ში);
ბ) CRP;
გ) HBA1C;
დ) Tca;
ე) ABO RH (2 ნიმუში);
ვ) ეკგ;
ზ) ტრანსთორაკალური ექოკარდიოგრაფია (გულის დონორებში);
თ) გლიკემიის მჭიდრო მონიტორინგი;
ი) მჟავა-ტუტოვანი წონასწორობის კონტროლი 4 სთ-ში ერთხელ;
კ) Crea, Urea 24 სთ-ში ერთხელ;
ლ) შარდის საერთო ანალიზი, შარდის ნალექის მიკროსკოპია, ალბუმინ-კრეატინინის ან პროტეინ/კრეატინინის ფარდობა შარდში;
მ) მუცლის, შარდგამომყოფი სისტემის უბგ კვლევა;
ნ) გულმკერდის რენტგენოგრაფია;
ო) მთელი სხეულის კტ კვლევა კონტრასტით;
პ) მუცლის და მცირე მენჯის მრტ კვლევა კონტრასტით;
ჟ) LFT 6 სთ-ში ერთხელ;
რ) ToT prot, ALB;
ს) LDH;
ტ) CPK;
უ) კოაგულოგრამა;
ფ) Anti HCV, Anti-HIV ½ C ჰეპატიტისა და აივ ინფექციის სტანდარტული რისკის შემთხვევაში. NAT მომატებული რისკის შემთხვევაში ∆ და დადებითი სეროლოგიური ტესტის შემთხვევაში ∆∆;
ქ) HBsAg, anti-HBc, AntiHBs;
ღ) Anti-trep-pallidum. TPHA დადებითი სეროლოგიური ტესტის შემთხვევაში (შედეგების მიღება არაა სავალდებულო ორგანოების ამოღებამდე და ტრანსპლანტაციამდე);
ყ) HLA ტიპირება (A, B, Bw4, Bw6, C, DR, DR51/52/53, DQA1, DQB1, and DPB1, მეორე ველის დონეზე;
შ) HSV 1 /2 IgG,IgM;
ჩ) CMV IgG,IgM, EBV IgG, Toxoplasmosis IgM, IgG, (შედეგების მიღება არაა სავალდებულო ორგანოების ამოღებამდე და ტრანსპლანტაციამდე);
ც) ლეიშმანიოზის სეროლოგიური კვლევა, დადებითი სეროლოგიური შედეგის შემთხვევაში კვლევა ანტიგენით ან NAT. კვლავ დადებითი შედეგის შემთხვევაში ღვიძლის, ელენთის, ნაწლავის და კანის (დაზიანების შემთხვევაში) ბიოფსია. (შედეგების მიღება არაა სავალდებულო ორგანოების ამოღებამდე და ტრანსპლანტაციამდე);
ძ) სისხლის, შარდის, ტრაქეიდან აღებული მასალის ბაქტერიოლოგიური კვლევა (ბაქტერიის და სოკოს მოცვით, galactomannan და β-d-glucan – BDG ჩათვლით) (შედეგების მიღება არაა სავალდებულო ორგანოების ამოღებამდე და ტრანსპლანტაციამდე);
წ) ცენტრალური ვენური კათეტერის ბაქტერიოლოგიური კვლევა ორგანოების ამოღების შემდეგ (შედეგების მიღება არაა სავალდებულოო ტრანსპლანტაციამდე);
ჭ) ორგანოების საკონსერვაციო სითხის ბაქტერიოლოგიური კვლევა;
ჯ) IGRA (შედეგების მიღება არაა სავალდებულო ორგანოების ამოღებამდე და ტრანსპლანტაციამდე, თუ არ არის ეჭვი აქტიური დაავადების არსებობაზე);
ხ) ნახველის ან ბრონქოალვეოლარული ლავაჟის კვლევა GENE-Xpert-ით აქტიური ტუბერკულოზის გამოსარიცხად;
ჰ) უროლოგის კონსულტაცია (per rectum გასინჯვით);
ჰ1) βHCG შვილოსნობის ასაკის მქონე არარეგულარული მენსტრუალური ციკლის, სპონტანური აბორტების ანამნეზის მქონე ქალებში ან ქალებში აუხსნელი ინტრაკრანიალური სისხლდენით;
ჰ2) შემდეგი სპეციალობის ექიმების კონსულტაციები: ნეფროლოგი, გასტროენტეროლოგი კარდიოლოგი, ინფექციურ სნეულებათა სპეციალისტი, უროლოგი.
სხვა ტესტები დამოკიდებულია გადასანერგ ორგანოზე და შეიძლება მოიცავდეს:
ა) ფილტვის დონორებისთვის:
ა.ა) ბრონქოსკოპიას – ბრონქოალვეოლარული ლავაჟი (ბაქტერილოგია, TB-ტუბერკულოზის მიკობაქტერია – Gene Xpert, PCR;
ა.ბ) გულ-მკერდის კტ-ს – თუ არ არის ჩატარებული კვლევა.
ბ) ღვიძლის დონორებისთვის – პერკუტანეული ღვიძლის ბიოფსიას სიმსუქნის, დადებითი HCV- ის ტესტის ან ანამნეზში ალკოჰოლიზმის არსებობისას.
შესაბამისი დაავადების მაღალი გავრცელების (პრევალენტობის) არეალებში მცხოვრები ან ამ რეგიონებიდან ჩამოსული დონორებისთვის სავალდებულოა ტესტირების ჩატარება HTLV1 ანტისხეულებზე, მალარიაზე და ა.შ.
მუხლი 7. დონორის შეუსაბამობის ზოგადი კრიტერიუმები
პირი არ განიხილება დონორად, როდესაც არსებობს:
ა) გადამდები დაავადებები:
ა.ა) აივ (HIV) ინფექცია ან სეროპოზიტიურობა;
ა.ბ) აქტიური ავთვისებიანი დაავადება ნებისმიერი ლოკალიზაციით, გარდა ცენტრალური ნერვული სისტემის ზოგიერთი პირველადი და არამეტასტაზური სიმსივნისა, კანის ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომისა და საშვილოსნოს ყელის კარცინომა in situ-სი (ადგილზე განვითარებული კარცინომა);
ა.გ) მძიმე სისტემური ინფექცია, რომელიც არ არის ნამკურნალები ან რომლის ეტიოლოგიაც (წარმოშობა) უცნობია;
ა.დ) პრიონული დაავადების გადაცემის რისკი – დონორები, რომლებიც მკურნალობდნენ ადამიანის ჰიპოფიზის ექსტრაქტებით (ზრდის ჰორმონი და ა.შ.), დონორები, რომელთა ოჯახურ ანამნეზშიც ფიქსირდება კრეიცფელდ-იაკობის დაავადების ან მსგავსი ტრანსმისიული სპონგიფორმული ენცეფალოპათიის შემთხვევები, ან დონორები, რომლებსაც გადაენერგათ ადამიანის ტვინის მყარი გარსი (dura mater), რქოვანა ან სკლერა;
ა.ე) ვირუსული ჰეპატიტი – HBsAg-დადებითი დონორების ორგანოები შეიძლება გამოყენებულ იქნეს HBsAg-დადებითი რეციპიენტებისთვის, ხოლო HCV-დადებითი დონორების ორგანოები-HCV-დადებითი (HCV PCR-დადებითი) რეციპიენტებისთვის. გარდა ამისა, დონორი, რომელიც არის HBsAg-უარყოფითი, მაგრამ დადებითია HBc ანტისხეულებზე, მისაღებია დონორად, თუ მის სისხლში ვლინდება HBs ანტისხეულები.
ბ) რისკის შემცველი ქცევა – აივ (HIV), C ჰეპატიტის (HCV), B ჰეპატიტის (HBV), სიფილისის და სხვა გადამდები დაავადებების გადაცემასთან დაკავშირებული ქცევითი რისკები უნდა შეფასდეს ტრანსპლანტაციის ტიპისა და გადაუდებლობის გათვალისწინებით;
გ) დამატებითი გამოკვლევები ორგანოს ექსპლანტაციის (ამოკვეთის) დროს – სისტემური დაავადებები, ტრანსპლანტატებზე შესაძლო სპეციფიკური ზეგავლენის გამო, ზოგჯერ საჭიროებს დამატებითი ტესტების ჩატარებას, ხოლო ორგანოს ვარგისიანობის შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილება ასევე დამოკიდებულია ექსპლანტაციის განმახორციელებელი ქირურგის მაკროსკოპულ შეფასებასა და, საჭიროების შემთხვევაში, ორგანოს ბიოფსიის ჰისტოლოგიურ კვლევაზე.
მუხლი 8. სპეციფიკური კრიტერიუმები ცალკეული ორგანოების ვარგისიანობის (მისაღებობის) შესაფასებლად
ორგანოს ვარგისიანობის (მისაღებობის) შეფასების კრიტერიუმები, როგორც წესი, ეფუძნება დონორის ორგანოს სათანადო ფუნქციის შეფასებას. კრიტერიუმები შეიძლება განსხვავდებოდეს და შესაძლოა დამოკიდებული იყოს რეციპიენტის მახასიათებლებზე. ცალკეული ორგანოების ვარგისიანობის შეფასების კრიტერიუმები შემდეგია:
ა) ორგანოს სახეობა – თირკმელი:
ა.ა) ასაკი: შეზღუდვების გარეშე;
ა.ბ) ანამნეზში არსებული დაავადებები (წარსული დაავადებები): ყურადღება უნდა მიექცეს ქრონიკულ ჰიპერტენზიას, შაქრიან დიაბეტს, ალბუმინურიასა და თირკმლის დაავადებებს;
ა.გ) თირკმლის ფუნქცია: ყურადღება უნდა მიექცეს შარდის მოცულობას (დიურეზს), პლაზმაში კრეატინინის მიმდინარე და წარსულ მაჩვენებლებს, კრეატინინის კლირენსს, შარდოვანას, პროტეინურიას (ცილა შარდში), შარდის ნალექს და თირკმელებისა და შარდსაწვეთების ულტრაბგერით კვლევას (ექოსკოპიას). თირკმლის ქრონიკული უკმარისობის (დაზიანების) შემთხვევაში მიზეზის დასადგენად შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს ბიოფსია. თირკმლის შორსწასული, შეუქცევადი, ქრონიკული უკმარისობა (დაზიანება) წარმოადგენს გადანერგვის უკუჩვენებას. დონორში თირკმლის მწვავე უკმარისობა (დაზიანება) სავალდებულო წესით არ წარმოადგენს უკუჩვენებას, ვინაიდან ის შესაძლოა შექცევადი იყოს;
ა.დ) ექსპლანტაცია (ამოკვეთა) და პერფუზია: ყურადღება უნდა მიექცეს მაკროსკოპულ გარეგნობას (ვიზუალურ მხარეს), ფერს პერფუზიის შემდეგ, სისხლძარღვოვან ცვლილებებს, ანატომიური ვარიაციების შეფასებასა და ათეროსკლეროზს;
ა.ე) ექსპლანტაციის შემდგომი პროცედურები: ორგანოს ბიოფსია შესაძლოა საჭირო გახდეს ხანდაზმულ დონორებში, აგრეთვე იმ დონორების შესაფასებლად, რომლებსაც აღენიშნებათ სისხლძარღვოვანი პათოლოგია, ჰიპერტენზია, დიაბეტი ან უცნობი მიზეზით გამოწვეული სისხლჩაქცევა თავის ტვინში (ცერებრალური ჰემორაგია). მსუბუქი ჰისტოლოგიური ცვლილებები – მსუბუქი გლომერულოსკლეროზითა და ინტერსტიციული ფიბროზით – შესაძლოა მისაღები იყოს.
ბ) ორგანოს სახეობა – ღვიძლი:
ბ.ა) ასაკი: შეზღუდვების გარეშე;
ბ.ბ) ანამნეზში არსებული დაავადებები (წარსული დაავადებები): ყურადღება უნდა მიექცეს წარსულში გადატანილ ღვიძლის ვირუსულ დაავადებებს, ალკოჰოლით ან ცხიმის დაგროვებით (გაცხიმოვნებით) გამოწვეულ ღვიძლის დაავადებებს, ქირურგიულ ჩარევებს ჰეპატობილიარულ ტრაქტში (ღვიძლსა და სანაღვლე გზებში), არაკონტროლირებად მუცლის ღრუს ინფექციებს, მოწამვლებს (ინტოქსიკაციებს), რომლებიც გავლენას ახდენს ღვიძლის ფუნქციაზე, და ღვიძლის ტრავმულ დაზიანებებს;
ბ.გ) ღვიძლის ფუნქცია: ყურადღება უნდა მიექცეს ღვიძლის ამინოტრანსფერაზების (ფერმენტების), შრატის ბილირუბინის, ტუტე ფოსფატაზას, LDH-ის (ლაქტატდეჰიდროგენაზას), ალბუმინის მაჩვენებლებსა და კოაგულაციურ ტესტებს. ღვიძლის ფერმენტების მნიშვნელობის ინტერპრეტაცია უნდა მოხდეს კლინიკური სურათის გათვალისწინებით;
ბ.დ) ღვიძლის მორფოლოგია: ღვიძლის ულტრაბგერითი კვლევა (ექოსკოპია) შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ღვიძლის აშკარა ცხიმოვანი დეგენერაციის (გაცხიმოვნების/სტეატოზის), ციროზისა და ფიბროზის, ან ნებისმიერი ანატომიური ანომალიის გამოსარიცხად;
ბ.ე) ექსპლანტაცია (ამოკვეთა) და პერფუზია: მაკროსკოპულად ღვიძლი უნდა იყოს მუქი წითელი ფერის (არა ფერმკრთალი ან სისხლსავსე/შეგუბებითი), რბილი კონსისტენციის, გლუვი ზედაპირითა და მახვილი კიდეებით. უნდა შეფასდეს სისხლძარღვოვანი და ანატომიური ცვლილებები, აგრეთვე ათეროსკლეროზი. თანაბრად მნიშვნელოვანია პერფუზიის შემდეგ ღვიძლის ფერის შეფასება. ვიზუალური ფიბროზი, ციროზი ან სტეატოზი (გაცხიმოვნება) შესაძლოა წარმოადგენდეს ტრანსპლანტაციის უკუჩვენებას. ცხიმოვანი დეგენერაციის ხარისხის შესაფასებლად შეიძლება ჩატარდეს პერიოპერაციული ბიოფსია. ცხიმოვანი დეგენერაციის მისაღებობის ხარისხი დამოკიდებულია დონორისა და რეციპიენტის საერთო მდგომარეობაზე და შეიძლება ვარირებდეს რეციპიენტის მდგომარეობის გადაუდებლობისა და ტრანსპლანტაციის გუნდის გამოცდილების (კვალიფიკაციის) მიხედვით.
მუხლი 9. თირკმლის დონაციისთვის ცოცხალი დონორის კანდიდატის შეფასება
ABO და HLA თავსებადობის ტესტები:
ა) დონორის და რეციპიენტის სისხლის ჯგუფის და რეზუსის თავსებადობის განსაზღვრა (სისხლის ჯგუფის და რეზუსის ანალიზი კეთდება ტრანსპლანტაციამდე ორჯერადად);
ბ) დონორის და რეციპიენტის HLA A, B, C, DR, DQ, DP ჰისტოშეთავსების ძირითადი კომპონენტების ანტიგენების განსაზღვრა;
გ) ჯვარედინი თავსებადობის ტესტი.
თირკმლის ფუნქციის შეფასება – გლომერულური ფილტრაციის სიჩქარის (გფს) განსაზღვრა შემდგომი მეთოდების გამოყენებით:
ა) გფს-ის განსაზღვრა 99mTc-DTPA;
ბ) გაზომილი კრეატინინის კლირენსი;
გ) გამოანგარიშებული გფს სისხლში კრეატინინის და ცისტატინ C-ს მაჩვენებლის მიხედვით CKD EPI 2021;
დ) თირკმელების დინამიური სცინტიგრაფია.
ალბუმინურიის შეფასება დონაციამდე:
ა) შარდის ერთ ულუფაში ალბუმინ/კრეატინინის ფარდობის განსაზღვრა;
ბ) ალბუმინურიის დადასტურება 24-საათიან შარდში ალბუმინის ექსკრეციის განსაზღვრა.
ჰემატურიის შეფასება დონაციამდე:
ა) შარდის საერთო ანალიზი;
ბ) შარდის ნალექის მიკროსკოპია.
თირკმელების სტრუქტურის და ანატომიის შეფასება დონაციამდე:
ა) საშარდე გზების ულტრაბგერითი კვლევა;
ბ) მუცლის ღრუს და მცირე მენჯის კომპიუტერული ტომოგრაფია კონტრასტით.
დონაციამდე სისხლის წნევის შეფასება:
ა) სისხლის არტერიული წნევის შეფასება ამბულატორიულ პირობებში, სულ მცირე, 2 ჯერადად დონაციამდე;
ბ) არტერიულ ჰიპერტენზიაზე ეჭვის შემთხვევაში: ამბულატორიული 24-საათიანი სისხლის წნევის მონიტორინგი.
სისხლის ბიოქიმიური პანელის შეფასება დონაციამდე – ელექტროლიტები (Na; K; Ca), ღვიძლის ფუნქციური სინჯები ALT, AST, GGT, ALP, T. BIL, D.Bil), შარდმჟავა, ლიპაზა, CRP, LDH, CK, საერთო ცილა, ალბუმინი, TSH.
ჰემატოლოგიური და კოაგულაციური პანელის შეფასება დონაციამდე:
ა) სისხლის საერთო ანალიზი +ედს;
ბ) კოაგულაციური ტესტები.
მეტაბოლური პანელის შეფასება დონაციამდე:
ა) გლუკოზა (უზმოზე);
ბ) გლიკირებული ჰემოგლობინი;
გ) ორალური გლუკოზის დატვირთვის ტესტი;
დ) ლიპიდური სპექტრი;
ე) BMI -ის გამოანგარიშება.
ინფექციის ტრანსმისიის პრევენცია დონაციამდე:
ა) Anti-HCV;
ბ) HBsAg, anti HBc ანტისხეულები;
გ) anti-HIVანტისხეულები;
დ) ტრეპონემა პალიდუმ-სიფილისის სწრაფი ტესტი;
ე) კვანტიფერონის ტესტი;
ვ) შარდის ბაქტერიოლოგიური კვლევა;
ზ) CMV Ig G, IgM;
თ) EBV Ig G, IgM;
ი) HSV 1,HSV 2 Ig G, IgM;
კ) (VZV) Ig G, IgM;
შენიშვნა: ოპერაციამდე 28 დღის განმავლობაში რეკომენდებულია შემდგომი კვლევების გამეორება: Anti-HCV, HBsAg, anti-HIV.
სკრინინგი ავთვისებიან სიმსივნეებზე:
ა) ფარისებრი ჯირკვლის ექოსკოპია;
ბ) მუცლის ღრუს ექოსკოპია;
გ) სისხლის ცილების ელექტროფორეზი;
დ) ქალებში: გინეკოლოგის კონსულტაცია, პაპტესტი, მამოგრაფია, ვაგინალური ექოსკოპია;
ე) კაცებში: PSA, პროსტატის ექოსკოპია, უროლოგის კონსულტაცია.
კარდიოვასკულური რისკების შეფასება დონაციამდე:
ა) ეკგ;
ბ) დონორის ასაკი >30 წ ეკგ დატვირთვის ტესტი;
გ) ექოკარდიოგრაფია;
დ) კარდიოლოგის კონსულტაცია.
სისხლძარღვოვანი რისკების შეფასება:
ა) დონორის ასაკი >40 წ კისრის სისხლძარღვების ულტრაბგერითი გამოკვლევა;
ბ) ქვემო კიდურების ღრმა ვენების დოპლეროგრაფია.
სასუნთქი სისტემის პათოლოგიის შეფასება:
ა) გულმკერდის რენტგენოგრაფია;
ბ) მწეველებში: სპირომეტრია.
ორსულობის შეფასება ფერტილობის ასაკის პოტენციურ დონორებში:
ა) ორსულობის ტესტის ჩატარება რადიონუკლიდური კვლევებისა და საკონტრასტო ნივთიერებების შეყვანამდე;
ბ) ორსულობის ტესტის ჩატარება ოპერაციამდე.
მუხლი 10. ღვიძლის დონაციისთვის ცოცხალი დონორის კანდიდატის შეფასება
სამედიცინო შეფასების ეტაპები მოიცავს:
| ეტაპი | შინაარსი |
|---|---|
| I - წინასწარი სკრინინგი | ასაკი, ძირითადი ანამნეზი, BMI, ABO, პირველადი ლაბორატორია, გამოხატული სამედიცინო და ფსიქოსოციალური მიზეზები, რითაც გამოირიცხება დონაციის განხორციელება. |
| II - სრული სამედიცინო შეფასება | კარდიოვასკულური/პულმონური რისკი, ღვიძლის და თირკმლის ფუნქცია, მეტაბოლური მდგომარეობა, ჰემატოლოგიური/თრომბოზული რისკი. |
| III - ინფექციური/ონკოლოგიური შეფასება | სტანდარტული სეროლოგია, რისკზე დაფუძნებული დამატებითი ტესტები და ასაკ-სქესის შესაბამისი ონკოსკრინინგი. |
| IV - ანატომიური/ფუნქციური შეფასება | CT/MR ანგიოგრაფია, MRCP ან ეკვივალენტი, ღვიძლის ვოლუმეტრია და სტეატოზის შეფასება, საჭიროებისას ბიოფსია. |
ანამნეზი და ფიზიკური შეფასება მოიცავს ინფორმაციის შეგროვებას შემდეგ გარემოებებზე:
ა) გულ-სისხლძარღვთა, ფილტვის, თირკმლის, ენდოკრინული, ნევროლოგიური და ღვიძლის დაავადებები;
ბ) წინა ოპერაციები, ანესთეზიოლოგიური გართულებები, ტრანსფუზიები;
გ) თრომბოზის/ემბოლიის და სისხლდენის პირადი და ოჯახური ანამნეზი;
დ) ალკოჰოლის, თამბაქოს, ნარკოტიკული და სხვა ფსიქოაქტიური ნივთიერებების გამოყენება;
ე) მედიკამენტები, მათ შორის, ჰორმონული პრეპარატები და ანტიკოაგულანტები;
ვ) ინფექციური რისკი, მოგზაურობა/საცხოვრებელი ენდემურ რეგიონებში, ტუბერკულოზის და ზოონოზების ექსპოზიცია;
ზ) პირადი და ოჯახური ონკოლოგიური ანამნეზი;
თ) BMI, არტერიული წნევა, გულ-ფილტვის ობიექტური შეფასება.
სავალდებულო ლაბორატორიული და ინსტრუმენტული შეფასება მოიცავს:
| სფერო | მინიმალური მოთხოვნა |
|---|---|
| ჰემატოლოგია | სისხლის საერთო ანალიზი. |
| კოაგულაცია | PT/INR, aPTT; ფიბრინოგენი, თრომბოფილიის კვლევა. |
| ღვიძლი | AST, ALT, ALP, GGT, საერთო/პირდაპირი ბილირუბინი, ალბუმინი, საერთო ცილა. |
| თირკმელი/ელექტროლიტები | კრეატინინი, eGFR, Na, K, Ca; შარდის ანალიზი. |
| მეტაბოლური | გლუკოზა, HbA1c, ლიპიდური პროფილი; საჭიროებისას OGTT. |
| ინფექციური | HBsAg, anti-HBc, anti-HBs, anti-HCV ± HCV RNA, HIV Ag/Ab ± NAAT, CMV, EBV, syphilis; რისკზე დაფუძნებული დამატებითი კვლევები. |
| კარდიოპულმონური | ECG; ექოკარდიოგრაფია, ფუნქციური/იშემიური ტესტი, გულმკერდის რენტგენული კვლევა |
| გამოსახულება | მულტიფაზური CT ან MRI, სისხლძარღვთა ანატომია, MRCP/ბილიური ანატომია, ვოლუმეტრია |
| ონკოსკრინინგი | ასაკისა და სქესის შესაბამისი ეროვნული სკრინინგი. |
ცოცხალი დონორის ღვიძლის სპეციფიკური კრიტერიუმებია:
ა) ჯანმრთელ ზრდასრულ ცოცხალ დონორში ოპერაციის შემდეგ დარჩენილი ფუნქციური ღვიძლის მოცულობა (FLR) უნდა იყოს, როგორც წესი, ≥30%;
ბ) მიზანშეწონილია ტრანსპლანტატის წონის შეფარდება რეციპიენტის სხეულის წონასთან იყოს ≥0.8%. 0.6–0.8% დიაპაზონში ტრანსპლანტატის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ გამოცდილი გადანერგვის ცენტრის მიერ, რეციპიენტის პორტული ჰემოდინამიკის, დაავადების სიმძიმის, გადასანერგი ორგანოს ხარისხისა და small-for-size syndrome-ის პრევენციის შესაძლებლობის ერთობლივი შეფასებით. ტრანსპლანტაციის განხორციელება დაუშვებელია, თუ ტრანსპლანტატის წონის შეფარდება რეციპიენტის სხეულის წონასთან ნაკლებია 0.6%-ზე.
| ღვიძლის სტეატოზის ხარისხი | შეფასება |
|---|---|
| <10% | ოპტიმალური/სტანდარტული რისკი. |
| 10–20% | ჩვეულებრივ მისაღებია, თუ სხვა ფაქტორები ხელსაყრელია. |
| 20–30% | გაზრდილი რისკია; საჭიროა ინდივიდუალური გადაწყვეტილება, განსაკუთრებით მეტაბოლური რისკის გათვალისწინებით. |
| >30% | ცოცხალ დონაციაში, როგორც წესი, არ არის სასურველი; საჭიროებს მკაცრ შერჩევას ან კორექციის შემდეგ განმეორებით შეფასებას. |
| სტეატოჰეპატიტი/მნიშვნელოვანი ფიბროზი/ციროზი | დონაციის უკუჩვენება. |
გ) ღვიძლის ბიოფსია არ არის აუცილებელი ყველა პოტენციური დონორისთვის; იგი მიზანშეწონილია გაურკვეველი სტეატოზის, სტეატოჰეპატიტის, ფიბროზის ან სხვა პარენქიმული დაავადების ეჭვისას;
დ) არტერიული, პორტული, ვენური და ბილიური ანატომიური ვარიანტები თავისთავად არ არის უკუჩვენება, თუ შესაძლებელია უსაფრთხო რეზექცია დონორისთვის და საიმედო რეკონსტრუქცია რეციპიენტისთვის.
ინფექციური რიკის შეფასება მოიცავს:
ა) ინფექციური შეფასება უნდა მოიცავდეს უნივერსალურ საბაზისო ტესტებს და დონორის ეპიდემიოლოგიურ/ქცევით რისკზე დაფუძნებულ დამატებით კვლევებს;
ბ) აქტიური უკონტროლო სისტემური ინფექცია არის დონაციის უკუჩვენება;
გ) აქტიური ტუბერკულოზი არის დონაციის უკუჩვენება მკურნალობის დასრულებამდე და სპეციალისტის შეფასებამდე;
დ) HBV/HCV განიხილება ინფექციონისტ/ჰეპატოლოგთან;
ე) CMV/EBV სეროპოზიტიურობა ჩვეულებრივ არ არის დონაციის უკუჩვენება, მაგრამ მნიშვნელოვანია რეციპიენტის პროფილაქტიკისთვის.
თრომბოზული და კარდიომეტაბოლური რისკის შეფასება:
ა) მაღალი რისკის მემკვიდრეობითი ან შეძენილი თრომბოფილია, განმეორებითი არაპროვოცირებული ვენური თრომბოემბოლიზმი ან ისეთი კოაგულაციური მდგომარეობა, რომლის უსაფრთხო მართვა ჰემიჰეპატექტომიის პირობებში შეუძლებელია, უნდა ჩაითვალოს დონაციის უკუჩვენებად. დაბალი/შუალედური რისკის აღმოჩენისას გადაწყვეტილება მიიღება ჰემატოლოგთან ერთად;
ბ) არაკონტროლირებადი არტერიული ჰიპერტენზია, მნიშვნელოვანი კორონარული/სტრუქტურული გულის დაავადება, მძიმე ფილტვის დაავადება, დეკომპენსირებული დიაბეტი ან სხვა მდგომარეობა, რომელიც ზრდის პეროპერაციულ ან გრძელვადიან რისკს მიუღებელ დონემდე, წარმოადგენს დონაციის უკუჩვენებას.
ცოცხალი დონორის უკუჩვენებები მოიცავს:
| კატეგორია | კრიტერიუმები |
|---|---|
| აბსოლუტური/მიუღებელი | არასრულწლოვანება ან გადაწყვეტილების მიღების უუნარობა; თავისუფალი ინფორმირებული თანხმობის არარსებობა; ციროზი ან მნიშვნელოვანი ფიბროზი; აქტიური სტეატოჰეპატიტი; აქტიური უკონტროლო მძიმე ინფექცია; აქტიური მაღალი გადაცემის რისკის ავთვისებიანი დაავადება; FLR (დარჩენილი ღვიძლის მოცულობა) <30% ჯანმრთელ დონორში; მძიმე არაკორეგირებადი კარდიოპულმონური რისკი; მაღალი რისკის არაკორეგირებადი თრომბოფილია; მიუღებელი ანატომიური დონორული რისკი. |
| შედარებითი/გაზრდილი რისკი | ხანდაზმული ასაკი; მნიშვნელოვანი სიმსუქნე; 20–30% მაკროსტეატოზი; კონტროლირებადი ჰიპერტენზია; შერჩეული მეტაბოლური მდგომარეობა; ზოგიერთი ანატომიური ვარიანტი; დაბალი/შუალედური თრომბოფილიური რისკი; წარსულში დაბალი რეციდივის/გადაცემის რისკის ონკოლოგიური დაავადება – მხოლოდ სპეციალიზებული შეფასებით. |
მუხლი 11. მონაცემის/ინფორმაციის შეგროვების მეთოდი და შენახვის ვადა
გარდაცვლილი დონორისა და ორგანოს მახასიათებლების შეფასების პროცედურასთან დაკავშირებული მონაცემები გროვდება „გარდაცვლილი დონორის კითხვარის“ ფორმით დადგენილი წესით, რომელიც ასახულია №1 დანართში.
თირკმლის ცოცხალი დონორის შესახებ მონაცემები გროვდება „თირკმლის ცოცხალი დონორის კითხვარის“ ფორმით დადგენილი წესით, რომელიც ასახულია №2 დანართში.
ღვიძლის ცოცხალი დონორის შესახებ მონაცემები გროვდება „ღვიძლის ცოცხალი დონორის კითხვარის“ ფორმით დადგენილი წესით, რომელიც ასახულია №3 დანართში.
დანართი №4 ადგენს გვამური დონაციის შემთხვევაში შესაგროვებელი მინიმალური მონაცემების ჩამონათვალს, ხოლო დანართი №5 განსაზღვრავს იმ დამატებითი მონაცემების ჩამონათვალს, რომლებიც გროვდება სამედიცინო გუნდის გადაწყვეტილების ან გადანერგვის ცენტრის მოთხოვნის საფუძველზე.
თუ გარდაცვლილი დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათებისთვის სავალდებულო მინიმალური ინფორმაცია ხელმისაწვდომი არ არის (დანართი №4), გადანერგვის სამედიცინო გუნდმა, რეციპიენტისთვის ორგანოს დონაციის სარგებლისა და შესაბამისი ხელმისაწვდომი ინფორმაციის ნაკლებობით გამოწვეული რისკის გათვალისწინებით, შეიძლება განიხილოს ორგანოს გადასანერგად გამოყენების საკითხი. ამ შემთხვევაში ტრანსპლანტოლოგმა ქირურგმა რეციპიენტის სამედიცინო ჩანაწერებში უნდა ასახოს:
ა) შესაბამისი გადაწყვეტილება;
ბ) ჩატარებული ანალიზი რისკისა და სარგებლის თაობაზე;
გ) ინფორმაცია გადასანერგი ორგანოს ხარისხის შესახებ (წინასწარგანსაზღვრული ფორმატით).
გადანერგვის ცენტრი ვალდებულია დონორისა და ორგანოს მახასიათებლების შეფასების შესახებ მონაცემები დაუყოვნებლივ შეიტანოს გადანერგვის საინფორმაციო ცენტრში, ხოლო გადანერგვის საინფორმაციო ცენტრის დანერგვამდე მონაცემები ელექტრონული ფოსტის მეშვეობით დაუყოვნებლივ წარუდგინოს საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს – სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოს (შემდგომ – სააგენტო).
გადასანერგი ორგანოს ხარისხისა და საწყისი შედეგის შესახებ ინფორმაცია გადანერგვიდან არაუგვიანეს 48 საათისა უნდა აისახოს გადანერგვის პროტოკოლში და დარეგისტრირდეს გადანერგვის საინფორმაციო ცენტრში.
დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათების შესახებ ინფორმაცია (მათ შორის, ჩატარებული ანალიზი რისკისა და სარგებლის თაობაზე) 30 წლის განმავლობაში ინახება.
დონორისა და რეციპიენტის (საჭიროების შემთხვევაში) იმუნოგენეტიკური ტესტირება უნდა ჩატარდეს შერჩეულ, სანიმუშო რეფერენსლაბორატორიაში, რომელიც აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებს და რომელსაც მინიჭებული აქვს დონორთა ტესტირების უფლება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
კონკრეტული რეციპიენტისთვის ორგანოს ვარგისიანობის (მისაღებობის) შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილებას იღებს მიმღები (რეციპიენტის) გადანერგვის ცენტრი. გადანერგვის ცენტრი ვალდებულია საკუთარი გადაწყვეტილების შესახებ არაუგვიანეს 2 საათისა ასახოს გადანერგვის საინფორმაციო ცენტრში, ორგანოთა ეფექტიანი განაწილების უზრუნველყოფის მიზნით, ხოლო გადანერგვის საინფორმაციო ცენტრის დანერგვამდე გადაწყვეტილების შესახებ არაუგვიანეს 2 საათისა, აცნობოს სააგენტოს ელექტრონული ფოსტის მეშვეობით.
დანართი №1
გარდაცვლილი დონორის კითხვარის ფორმა
დონორის შესახებ ინფორმაცია
დონორის სახელი და გვარი: __________________________________
დაბადების თარიღი: __________________________________
სქესი: __________________________________
პ/ნ ნომერი: __________________________________
უნიკალური საიდენტიფიკაციო კოდი: __________________________________
ნაწილი A: საერთო კლინიკური კითხვარი
(შესაბამის გრაფაში დასვით ნიშანი X: დიახ, არა, ი/მ – ინფორმაცია მიუწვდომელია)
| კითხვა / კრიტერიუმი | დიახ | არა | ი/მ |
|---|---|---|---|
| ინფექციური დაავადებები: ჰქონდა თუ არა დონორს სიკვდილის მომენტში: | |||
| აივ ინფექცია/შეძენილი იმუნოდეფიციტის სინდრომი (აივ/შიდსი ) | |||
| აქტიური ჰეპატიტი | |||
| ენცეფალიტი – ვირუსული ან უცნობი ეტიოლოგიის (მიზეზი) | |||
| მენინგიტი – ვირუსული ან უცნობი ეტიოლოგიის (მიზეზი) | |||
| ბაქტერიული ენდოკარდიტი | |||
| პროგრესირებადი მულტიფოკალური ლეიკოენცეფალოპათია | |||
| ქვემწვავე სკლეროზული პანენცეფალიტი | |||
| ადამიანის T-ლიმფოტროპული ვირუსით ინფიცირება (HTLV 1 და HTLV 2) | |||
| სხვა აქტიური ინფექციური დაავადება: ტუბერკულოზი, მალარია, ცოფი, წითელა, ქუნთრუშა, დიფტერია, ყვავილი, ტიფი, კეთრი (ხაზი გაუსვით შესაბამისს) | |||
| პროტოზოული ინფექციები (Q-ციებ-ცხელება, ბრუცელოზი) | |||
| სხვა (მიუთითეთ): __________________________________ | |||
| სისტემური ინფექცია: აღენიშნებოდა თუ არა დონორს სიკვდილის მომენტში: | |||
| მწვავე ვირუსემია | |||
| მწვავე სისტემური სოკოვანი ინფექცია (მიკოზი) | |||
| ბაქტერემია (მიუთითეთ გამომწვევი აგენტი): ____________________ | |||
| პრიონების გადაცემის რისკი: დონორთან დაკავშირებით: | |||
| დაავადებული იყო კრეიცფელდ-იაკობის დაავადებით ან ჰქონია თუ არა ეს დაავადება ოჯახურ ანამნეზში | |||
| აწუხებდა თუ არა სწრაფად პროგრესირებადი დემენცია | |||
| მკურნალობდა თუ არა ადამიანის ჰიპოფიზისგან დამზადებული ზრდის ჰორმონით | |||
| გადანერგილი ჰქონდა თუ არა ადამიანის ტვინის მაგარი გარსი (dura mater) | |||
| ჩატარებული ჰქონდა თუ არა ნეიროქირურგიული ოპერაციები დეტალური სამედიცინო დოკუმენტაციის გარეშე | |||
| ავთვისებიანი დაავადებები: აწუხებდა თუ არა დონორს: | |||
| ლეიკემია | |||
| ლიმფომა (ჰოჯკინის, არაჰოჯკინის, ლიმფოსარკომა, ლიმფომატოიდური გრანულომატოზი) | |||
| მიელომა | |||
| ჭეშმარიტი (პირველადი) პოლიციტემია (polycythemia vera) | |||
| ავთვისებიანი მელანომა | |||
| ქორიონკარცინომა (ქორიონული კარცინომა) | |||
| სხვა ავთვისებიანი დაავადებები | |||
| აქტიური ავთვისებიანი სიმსივნე ნებისმიერ ლოკაციაზე (გარდა ცენტრალური ნერვული სისტემის ზოგიერთი პირველადი, არამეტასტაზირებადი სიმსივნისა და ნამკურნალები, დაბალი რისკის იშვიათად მეტასტაზირებადი სიმსივნეებისა) | |||
| ნევროლოგიური დაავადებები: აწუხებდა თუ არა დონორს: | |||
| ქრონიკული იდიოპათიური დემიელინიზებელი პოლინეიროპათია | |||
| ამიოტროფული გვერდითი სკლეროზი | |||
| გაფანტული სკლეროზი ან ჰანტინგტონის დაავადება | |||
| გიიენ-ბარეს სინდრომი | |||
| ალცჰაიმერის დაავადება ან სხვა სახის დემენცია | |||
| პარკინსონის დაავადება | |||
| ცენტრალური ნერვული სისტემის ნებისმიერი დეგენერაციული ან დემიელინიზებელი დაავადება | |||
| ინფექციური დაავადებების გადაცემის რისკ-ფაქტორები: დონორს: | |||
| ჰქონდა თუ არა ჰემოდილუციის (სისხლის განზავების) ისეთი ხარისხი, რომელმაც შესაძლოა არასანდო გახადოს ინფექციური დაავადებების მარკერების ტესტები | |||
| ჩართული იყო თუ არა ქრონიკული ჰემოდიალიზის პროგრამაში | |||
| გადიოდა თუ არა ხანგრძლივ მკურნალობას კორტიკოსტეროიდებით (≥10 მგ/დღეში ≥4 წლის განმავლობაში ან ≥20 მგ/დღეში ≥1 წლის განმავლობაში) | |||
| გადანერგილი ჰქონდა თუ არა ქსოვილი ან ორგანო | |||
| ჰქონდა თუ არა სიყვითლე ან ჰეპატომეგალია (ღვიძლის გადიდება) უცნობი მიზეზით | |||
| აცრილი იყო თუ არა ცოცხალი ვაქცინით ბოლო 4 კვირის განმავლობაში | |||
| ჰქონდა თუ არა ჰემოფილია ან სხვა მსგავსი დაავადება და მკურნალობდა თუ არა სისხლის შედედების ფაქტორების კონცენტრატებით | |||
| ბოლო 12 თვის განმავლობაში მიღებული აქვს თუ არა პარენტერალური, ინტრავენური, ინტრამუსკულარული ან კანქვეშა მედიკამენტები/ნივთიერებები, რომლებიც არ ყოფილა დანიშნული ექიმის მიერ | |||
| ჰქონდა თუ არა მჭიდრო კონტაქტი (ერთ ოჯახში ცხოვრება) პირთან, ვისაც ჰქონდა ვირუსული ჰეპატიტი (გარდა A ჰეპატიტისა) | |||
| ბოლო 12 თვის განმავლობაში ყოფილა თუ არა HBV, HCV ან HIV (აივ) რისკის ქვეშ კანქვეშა ინოკულაციით, ლორწოვანი გარსების ან დაზიანებული კანის მეშვეობით | |||
| ბოლო 12 თვის განმავლობაში გაუკეთებია თუ არა ტატუ, პირსინგი ან აკუპუნქტურა (ნემსებით თერაპია), გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც დარწმუნებით გამოიყენებოდა ერთჯერადი ან სტერილიზებული ნემსები/აღჭურვილობა | |||
| ოდესმე ეთქვა თუ არა უარი სისხლის დონორობაზე (თუ დიახ, მიუთითეთ მიზეზი): __________________________________ | |||
| ბოლო 12 თვის განმავლობაში ჰქონია თუ არა გონორეა ან სიფილისი, ან უმკურნალია თუ არა ამ დაავადებებზე | |||
| ბოლო 12 თვის განმავლობაში ჰქონია თუ არა სექსუალური კავშირი ფულის ან ნარკოტიკების სანაცვლოდ | |||
| მხოლოდ მამაკაცებისთვის: ჰქონია თუ არა სექსუალური კავშირი მამაკაცთან ბოლო 12 თვის განმავლობაში | |||
| ბოლო 12 თვის განმავლობაში გაუტარებია თუ არა 72 საათზე მეტი საპატიმროში/ციხეში | |||
| აივ (HIV) ინფიცირებული დედის შვილი, ან იმ დედის შვილი, რომლის ქცევაც წარმოადგენს აივ ინფექციის რისკ-ფაქტორს (გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ბავშვში აივ ინფექცია დარწმუნებით არის გამორიცხული). ბავშვები 18 თვის ასაკამდე, ან ისინი, ვინც ბოლო 12 თვის განმავლობაში იკვებებოდნენ დედის რძით, არ შეიძლება იყვნენ დონორები, აივ ტესტის პასუხის მიუხედავად | |||
| ჰქონია თუ არა დონორს ბოლო 12 თვის განმავლობაში სექსუალური კავშირი პირთან: | |||
| ვისაც ჰქონდა სექსუალური ურთიერთობა აივ (HIV) ან B და C ჰეპატიტით ინფიცირებულ პირთან | |||
| ვინც იღებდა პარენტერალურ, ინტრავენულ, ინტრამუსკულარულ ან კანქვეშა მედიკამენტებს/ნივთიერებებს, რომლებიც არ ყოფილა დანიშნული ექიმის მიერ | |||
| ვინც სექსუალურად აქტიური იყო აივ ინფექციის მაღალი გავრცელების რეგიონებში (მაგ., აივ ტიპი 0) | |||
| ვისაც ჰქონდა სექსუალური კავშირი ფულის ან ნარკოტიკების სანაცვლოდ | |||
| თუ დონორი ქალია: მამაკაცთან, ვისაც ჰქონია სექსუალური კავშირი მამაკაცთან | |||
| მოგზაურობის ისტორია: დონორი: | |||
| ცხოვრობდა თუ არა დიდ ბრიტანეთში 1986 წლიდან 1997 წლამდე პერიოდში 6 თვეზე მეტი ვადით | |||
| უმოგზაურია თუ არა ქვეყნებში, სადაც გავრცელებულია ისეთი ენდემური ტრანსმისიული დაავადებები, როგორიცაა მალარია, ტრიპანოსომოზი, ცოფი, დასავლეთ ნილოსის ვირუსი და სხვა | |||
| იმყოფებოდა თუ არა აივ (HIV) O სუბტიპის გავრცელების არეალში | |||
| სხვა კრიტერიუმები: დონორი: | |||
| აწუხებდა თუ არა დაავადება უცნობი ეტიოლოგიით (მიზეზით) |
ნაწილი B: სპეციფიკური ორგანოთა სისტემების კითხვარი
| კითხვა / კრიტერიუმი | დიახ | არა | ი/მ |
|---|---|---|---|
| თვალი: ჰქონდა თუ არა დონორს: | |||
| უვეიტი (სისტემური დაავადებების ჩათვლით: სარკოიდოზი, რევმატოიდული ართრიტი) | |||
| თვალის თანდაყოლილი დაავადებები და ანომალიები | |||
| თვალის კაკლის ადრე ჩატარებული ოპერაციები, თვალის ქსოვილების ტრანსპლანტაციის ჩათვლით (რქოვანას პროცედურები, სკლერის ან ლიმბური ტრანსპლანტატები) | |||
| თვალის კაკლის ავთვისებიანი დაავადებები (რეტინობლასტომა, მელანომა) | |||
| რქოვანას დისტროფია და კერატოკონუსი | |||
| გულ-სისხლძარღვთა სისტემა: ჰქონდა თუ არა დონორს: | |||
| ენდოკარდიტი | |||
| მიოკარდიტი | |||
| რევმატული ან სარქველების სხვა სახის პათოლოგია | |||
| გულის თანდაყოლილი მანკი | |||
| გულის იშემიური დაავადება (კორონარული არტერიების დაავადება) | |||
| დილატაციური კარდიომიოპათია | |||
| გულის ან გულმკერდის ტრავმა, განსაკუთრებით შემავალი ჭრილობა (გულშიდა ინექციის ჩათვლით) | |||
| გულის რეანიმაცია (კარდიოპულმონური რეანიმაცია) | |||
| გულის სარქვლოვანი დაავადება ან ქირურგიული ჩარევა სარქველებზე | |||
| კანი: დონორთან დაკავშირებით: | |||
| ჰქონია თუ არა კანის მწვავე ტოქსიკური დაზიანება ცნობილი ტოქსიკური ქიმიკატებით, აგენტებითა და შხამებით | |||
| აუტოიმუნური დაავადებები და კოლაგენოზები (სარკოიდოზი, რევმატოიდული ართრიტი) | |||
| გადიოდა თუ არა მკურნალობას რადიოთერაპიით ან ქიმიოთერაპიით | |||
| ჰქონდა თუ არა ავთვისებიანი ხალი (მელანომა) | |||
| საყრდენ-მამოძრავებელი სისტემა: ჰქონდა თუ არა დონორს: | |||
| ლოკალური დასხივება (რადიაცია), ინფექცია ან მწვავე ინტოქსიკაცია (ციანიდით, ტყვიით, ვერცხლისწყლით ან ოქროთი) |
ნაწილი C: ვერიფიკაცია და ხელმოწერები
ინფორმაციის მომწოდებელი პირის მონაცემები:
სახელი და გვარი: __________________________________
ტელეფონი: ____________________
მისამართი: ____________________________________________________
ნათესაური ან სამართლებრივი კავშირი დონორთან: ☐ მეუღლე ☐ შვილი ☐ მშობელი ☐ შვილიშვილი ☐ ბებია/ბაბუა ☐ ნათესავი ☐ მეურვე ☐ მხარდამჭერი
მე გავეცანი კითხვებს და ვუპასუხე მათ ჩემი შესაძლებლობების ფარგლებში მაქსიმალური სიზუსტით.
ინფორმაციის მომწოდებლის ხელმოწერა: ____________________ თარიღი: _______________
კითხვარის შევსებაზე პასუხისმგებელი ექიმი:
სახელი და გვარი: __________________________________
ხელმოწერა: ____________________ თარიღი: _______________
დანართი №2
თირკმლის ცოცხალი დონორის კითხვარის ფორმა
კითხვარი დაგვეხმარება თქვენი ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაციის შეგროვებაში. შეავსეთ თავად. თუ კითხვა გაუგებარია, დახმარება სთხოვეთ სამედიცინო გუნდს.
მონიშნეთ შესაბამისი პასუხი. თუ ზუსტი პასუხი არ იცით, მონიშნეთ „არ ვიცი“. „დიახ“ პასუხისას მიუთითეთ რა მოხდა და როდის. თუ ადგილი არ გყოფნით, გამოიყენეთ ბოლო გვერდი და დაწერეთ კითხვის ნომერი.
პირად საკითხზე პასუხის გაცემა შეგიძლიათ ექიმთან პირისპირ. კითხვარის შევსება არ ნიშნავს დონორობაზე თანხმობას ან დონორად ვარგისობის დადასტურებას. დონორობაზე უარის თქმა შეგიძლიათ ნებისმიერ დროს.
თქვენ შესახებ
სახელი და გვარი __________________________________________________
დაბადების თარიღი __________________________________________________
ტელეფონი __________________________________________________
მისამართი __________________________________________________
ელექტრონული ფოსტა __________________________________________________
ვისთვის გსურთ თირკმლის გაღება __________________________________________________
რა ურთიერთობა გაქვთ ამ ადამიანთან ________________________________________________
სიმაღლე: __________ სმ წონა: __________ კგ
სამედიცინო ისტორია
1. ყოფილხართ საავადმყოფოში მოთავსებული?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
2. გაგიკეთებიათ რაიმე ოპერაცია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
თუ დიახ, დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
3. დადიხართ ოჯახის ექიმთან რეგულარულად?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
4. თანახმა ხართ, სამედიცინო გუნდმა ოჯახის ექიმისგან გამოითხოვოს თქვენი სამედიცინო ისტორია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ მსურს ჯერ განმარტება
დაავადებები და მკურნალობა
მონიშნეთ, ექიმს ოდესმე უთქვამს თუ არა, რომ გაქვთ ქვემოთ ჩამოთვლილი მდგომარეობა. მიუთითეთ წარსულში გადატანილი დაავადებებიც.
5. მაღალი წნევა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
6. შაქრიანი დიაბეტი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
7. გულის დაავადება?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
8. ინსულტი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
9. თირკმლის დაავადება ან კენჭები?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
10. სისხლის შედედება სისხლძარღვში ანუ თრომბოზი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
11. სისხლის შედედების დარღვევა ან უჩვეულო სისხლდენა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
12. ნაწლავიდან სისხლდენა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
13. სიმსივნე, მათ შორის სისხლის ან კანის სიმსივნე?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
14. დეპრესია ან ფსიქიკური ჯანმრთელობის სხვა პრობლემა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
„დიახ“ პასუხების დეტალები და კითხვის ნომრები _____________________________________
__________________________________________________
15. გაქვთ რაიმე ნევროლოგიური დაავადება მაგალითად ეპილეფსია, გაფანტული სკლეროზი ან პარკინსონის დაავადება?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და დიაგნოზის დასმის თარიღი: __________________________________________________
16. გაქვთ სხვა დაავადება ან ჩივილი, რომლის მიზეზიც ჯერ არ არის დადგენილი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
მედიკამენტები და ჩატარებული პროცედურები
17. იღებთ რაიმე წამალს, ვიტამინს, მცენარეულ საშუალებას ან საკვებ დანამატს? მიუთითეთ დასახელება, დოზა და რამდენად ხშირად იღებთ.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
18. იღებთ ჩასახვის საწინააღმდეგო აბებს ან სხვა ჰორმონულ წამალს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
19. იღებთ სისხლის გამათხელებელ წამალს, მაგალითად ასპირინს, კარდიომაგნილს ან ვარფარინს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
20. მიგიღიათ ხანგრძლივად სტეროიდული წამალი, მაგალითად პრედნიზოლონი, დექსამეტაზონი ან იმუნიტეტის დამთრგუნველი სხვა წამალი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
21. გაქვთ ალერგია წამალზე, საკვებზე ან სხვა ნივთიერებაზე? აღწერეთ, რა რეაქცია გქონდათ.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
22. გადასხმული გაქვთ სისხლი ან სისხლის კომპონენტები?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
23. გადანერგილი გაქვთ ორგანო ან ქსოვილი, მაგალითად რქოვანა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
24. ჩაგტარებიათ დიალიზი ანუ სისხლის გაწმენდა სპეციალური აპარატით?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
25. გაგიკეთებიათ აცრა ბოლო 4 კვირის განმავლობაში? თუ იცით, მიუთითეთ რომელი და როდის.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
ინფექციები და შესაძლო კონტაქტი
მიუთითეთ როგორც ამჟამინდელი, ისე წარსულში გადატანილი ინფექციები. დაავადების დასახელება დაწერეთ ისე, როგორც იცით.
26. ოდესმე თუ უთქვამს ექიმს, რომ გაქვთ აივ ინფექცია, B ან C ჰეპატიტი, ან სხვა ჰეპატიტი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
27. ბოლო 12 თვის განმავლობაში თუ მიიღეთ აივ/შიდსის პროფილაქტიკური წამლები (PrEP ან PEP)?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
28. გქონიათ ტუბერკულოზი, მალარია ან სხვა ინფექცია, რომლის გამოც მკურნალობა დაგჭირდათ?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
29. თუ გქონდათ ოდესმე თავის ტვინის ან მისი გარსების ინფექცია, გულის სარქვლების ინფექცია ან სისხლის ინფექცია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
30. თუ გქონდათ ოდესმე კანის ან თვალების გაყვითლება, ან უთქვამს ექიმს, რომ ღვიძლი გადიდებულია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
31. ამჟამად გაქვთ სიცხე, ხანგრძლივი ხველა, ღამით ძლიერი ოფლიანობა ან აუხსნელი წონის კლება?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
32. ცხოვრობთ ან გიცხოვრიათ ადამიანთან, რომელსაც B ან C ჰეპატიტი აქვს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
33. ბოლო 12 თვეში სხვისი სისხლი ხომ არ მოხვედრილა თქვენს თვალში, პირში ან დაზიანებულ კანზე, ან ხომ არ გიჩხვლეტიათ სხვის მიერ გამოყენებული ნემსი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
34. ბოლო 12 თვეში გაიკეთეთ ტატუ, პირსინგი ან ნემსებით თერაპია (აკუპუნქტურა)? მიუთითეთ როდის და, თუ იცით, გამოიყენეს თუ არა ერთჯერადი ან სტერილური ხელსაწყოები.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
პირადი ისტორია და მოგზაურობა
ქვემოთ მოცემულ კითხვებზე შეგიძლიათ მონიშნოთ „ექიმთან განვიხილავ“. „დიახ“ პასუხისას მიუთითეთ როდის მოხდა, განსაკუთრებით თუ ეს ბოლო 30 დღეში იყო.
35. ოდესმე გამოგიყენებიათ ნარკოტიკული ნივთიერება ან ექიმის დანიშნულების გარეშე გაგიკეთებიათ ნივთიერების ინექცია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
36. ბოლო 12 თვეში გქონდათ სქესობრივი გზით გადამდები ინფექცია, მაგალითად სიფილისი ან გონორეა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
37. ბოლო 12 თვეში გქონდათ სქესობრივი კონტაქტი ადამიანთან, რომელსაც, თქვენი ინფორმაციით, აივ ინფექცია, B ან C ჰეპატიტი აქვს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
38. ბოლო 12 თვეში გქონდათ სქესობრივი კონტაქტი ფულის ან ნარკოტიკული ნივთიერების სანაცვლოდ?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
39. ბოლო 12 თვეში გქონიათ სქესობრივი კონტაქტი ადამიანთან, რომელიც არასამედიცინო მიზნით იკეთებს ნივთიერების ინექციებს ან სქესობრივი კონტაქტის სანაცვლოდ იღებს ფულს ან ნარკოტიკს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
40. თუ მამაკაცი ხართ, ბოლო 12 თვეში გქონიათ სქესობრივი კონტაქტი მამაკაცთან?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
41. ბოლო 12 თვეში ყოფილხართ საპატიმროში ზედიზედ 72 საათზე მეტხანს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
დეტალები თარიღები და კითხვის ნომრები ____________________________________________
42. ოდესმე უთქვამთ უარი თქვენთვის სისხლის დონორობაზე? თუ იცით, მიუთითეთ მიზეზი.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
43. ბოლო 12 თვეში იმოგზაურეთ ან ცხოვრობდით სხვა ქვეყანაში? მიუთითეთ ქვეყანა და თარიღები. ასევე, მიუთითეთ უფრო ძველი მოგზაურობა, თუ იქ ყოფნისას ან დაბრუნების შემდეგ ავად გახდით.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
ოჯახური ისტორია და დამატებითი ინფორმაცია
44. თქვენს მშობელს, და-ძმას ან შვილს ჰქონია თირკმლის უკმარისობა, სიმსივნე ან ახალგაზრდა ასაკში გულის დაავადება? მიუთითეთ ვის, რა დაავადება და რა ასაკში.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
45. ოდესმე მიგიღიათ ზრდის ჰორმონი ან გაგიკეთებიათ თავის ან ზურგის ტვინზე ოპერაცია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
46. ეწევით ან ადრე ეწეოდით თამბაქოს? მიუთითეთ დღიური რაოდენობა და რამდენი წელი ეწეოდით.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
47. ალკოჰოლი კვირაში რამდენჯერ, რა სასმელი და რა რაოდენობით __________________________________________________
გაგიკეთებიათ ქვემოთ ჩამოთვლილი გამოკვლევები? თუ კითხვა არ გეხებათ, მონიშნეთ „არ მეხება“.
48. საშვილოსნოს ყელის გამოკვლევა ანუ PAP ტესტი ☐ დიახ ☐ არა ☐ არ მეხება
ბოლო გამოკვლევის თარიღი და პასუხი: __________________________________
49. ძუძუს გამოკვლევა ანუ მამოგრაფია ☐ დიახ ☐ არა ☐ არ მეხება
ბოლო გამოკვლევის თარიღი და პასუხი: __________________________________
50. ნაწლავის კიბოს სკრინინგი ☐ დიახ ☐ არა ☐ არ მეხება
ბოლო გამოკვლევის თარიღი და პასუხი: __________________________________
დამატებითი ინფორმაცია და კითხვის ნომერი __________________________________________
__________________________________________________
__________________________________________________
პასუხები შევავსე ჩემთვის ცნობილი ინფორმაციის მიხედვით.
სახელი და გვარი: _________________________ თარიღი: ______________
ხელმოწერა: _________________________
დანართი №3
ღვიძლის ცოცხალი დონორის კითხვარის ფორმა
კითხვარი განკუთვნილია ადამიანისთვის, რომელსაც სურს ღვიძლის ნაწილის გაღება. შეავსეთ თავად. თუ კითხვა გაუგებარია, დახმარება სთხოვეთ სამედიცინო გუნდს.
მონიშნეთ შესაბამისი პასუხი. თუ ზუსტი პასუხი არ იცით, მონიშნეთ „არ ვიცი“. „დიახ“ პასუხისას მიუთითეთ რა მოხდა და როდის. თუ ადგილი არ გყოფნით, გამოიყენეთ ბოლო გვერდი და დაწერეთ კითხვის ნომერი.
პირად საკითხებზე შეგიძლიათ ექიმს პირისპირ ესაუბროთ. კითხვარი არ ნიშნავს დონორობაზე თანხმობას ან დონორად ვარგისობის დადასტურებას. დონორობაზე უარის თქმა შეგიძლიათ ნებისმიერ ეტაპზე.
თქვენ შესახებ
სახელი და გვარი __________________________________________________
დაბადების თარიღი __________________________________________________
ტელეფონი __________________________________________________
მისამართი __________________________________________________
ელექტრონული ფოსტა __________________________________________________
ვისთვის გსურთ ღვიძლის ნაწილის გაღება __________________________________
რა ურთიერთობა გაქვთ ამ ადამიანთან _____________________________________________
სიმაღლე: __________ სმ წონა: __________ კგ
სამედიცინო ისტორია
1. ყოფილხართ საავადმყოფოში მოთავსებული?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
2. გაგიკეთებიათ რაიმე ოპერაცია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
3. დადიხართ ოჯახის ექიმთან რეგულარულად?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
4. თანახმა ხართ, სამედიცინო გუნდმა ოჯახის ექიმისგან გამოითხოვოს თქვენი სამედიცინო ისტორია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ მსურს ჯერ განმარტება
დაავადებები და მკურნალობა
მონიშნეთ, ექიმს ოდესმე უთქვამს თუ არა, რომ გაქვთ ჩამოთვლილი მდგომარეობა. მიუთითეთ წარსულში გადატანილი დაავადებებიც.
5. მაღალი წნევა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
6. შაქრიანი დიაბეტი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
7. გულის დაავადება?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
8. ინსულტი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
9. თირკმლის დაავადება ან კენჭები?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
10. სისხლის შედედება სისხლძარღვში ანუ თრომბოზი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
11. სისხლის შედედების დარღვევა ან უჩვეულო სისხლდენა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
12. ნაწლავიდან სისხლდენა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
13. სიმსივნე მათ შორის სისხლის ან კანის სიმსივნე?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
14. დეპრესია ან ფსიქიკური ჯანმრთელობის სხვა პრობლემა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
„დიახ“ პასუხების დეტალები და კითხვის ნომრები __________________________________________________
__________________________________________________
15. გაქვთ რაიმე ნევროლოგიური დაავადება, მაგალითად ეპილეფსია, გაფანტული სკლეროზი ან პარკინსონის დაავადება?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
16. გაქვთ სხვა დაავადება ან ჩივილი, რომლის მიზეზიც ჯერ არ არის დადგენილი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
ღვიძლის ჯანმრთელობა
17. უთქვამს ექიმს, რომ გაქვთ ღვიძლის გაცხიმოვნება ანუ ღვიძლში ზედმეტი ცხიმის დაგროვება?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
18. ოდესმე ყოფილა შეცვლილი ღვიძლის სისხლის ანალიზები? თუ იცით, მიუთითეთ რომელი მაჩვენებელი და როდის.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
19. გქონიათ ღვიძლის სხვა დაავადება, მაგალითად ციროზი, აუტოიმუნური ჰეპატიტი ან მემკვიდრეობითი დაავადება?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
20. გამოკვლევაზე აღმოუჩენიათ ღვიძლში კვანძი, კისტა ან სხვა წარმონაქმნი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
21. გქონიათ ნაღვლის ბუშტის ან ნაღვლის სადინრების დაავადება, კენჭები ან ჩატარებული ოპერაცია? მიუთითეთ ღვიძლზე ჩატარებული ოპერაციაც.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
22. ჩაგტარებიათ ღვიძლის ბიოფსია ანუ ღვიძლის მცირე ნიმუშის აღება? თუ იცით, მიუთითეთ პასუხი.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
23. უთქვამს ექიმს, რომ გაქვთ მაღალი ქოლესტერინი ან ტრიგლიცერიდები ანუ სისხლში ცხიმების მომატებული დონე?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
24. ოდესმე დაუზიანებია ღვიძლი წამალს, მცენარეულ საშუალებას, სპორტულ დანამატს ან ალკოჰოლს, ექიმის შეფასებით?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
მედიკამენტები და ჩატარებული პროცედურები
25. იღებთ რაიმე წამალს, ვიტამინს, მცენარეულ, გასახდომ ან სპორტულ დანამატს? მიუთითეთ დასახელება, დოზა და მიღების სიხშირე.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
26. იღებთ ჩასახვის საწინააღმდეგო აბებს ან სხვა ჰორმონულ წამალს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
27. იღებთ სისხლის გამათხელებელ წამალს, მაგალითად ასპირინს, კარდიომაგნილს ან ვარფარინს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
28. მიგიღიათ ხანგრძლივად სტეროიდული წამალი, მაგალითად პრედნიზოლონი, ან იმუნიტეტის დამთრგუნველი სხვა წამალი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
29. გაქვთ ალერგია წამალზე, საკვებზე ან სხვა ნივთიერებაზე? აღწერეთ, რა რეაქცია გქონდათ.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
30. გადასხმული გაქვთ სისხლი ან სისხლის კომპონენტები?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
31. გადანერგილი გაქვთ ორგანო ან ქსოვილი, მაგალითად რქოვანა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
32. ჩაგტარებიათ დიალიზი ანუ სისხლის გაწმენდა სპეციალური აპარატით?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
33. გაგიკეთებიათ აცრა ბოლო 4 კვირის განმავლობაში? თუ იცით, მიუთითეთ რომელი და როდის.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
ინფექციები და შესაძლო კონტაქტი
მიუთითეთ როგორც ამჟამინდელი, ისე წარსულში გადატანილი ინფექციები. დაავადების დასახელება დაწერეთ ისე, როგორც იცით.
34. უთქვამს ექიმს, რომ გაქვთ აივ ინფექცია, B ან C ჰეპატიტი, ან სხვა ჰეპატიტი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
35. ბოლო 12 თვის განმავლობაში თუ მიიღეთ აივ/შიდსის პროფილაქტიკური წამლები (PrEP ან PEP)?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
36. გქონიათ ტუბერკულოზი, მალარია ან სხვა ინფექცია, რომლის გამოც მკურნალობა დაგჭირდათ?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
37. გქონიათ თავის ტვინის ან მისი გარსების ინფექცია, გულის სარქვლების ინფექცია ან სისხლის ინფექცია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
38. გქონიათ კანის ან თვალების გაყვითლება, ან უთქვამს ექიმს, რომ ღვიძლი გადიდებულია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
39. ამჟამად გაქვთ სიცხე, ხანგრძლივი ხველა, ღამით ძლიერი ოფლიანობა ან აუხსნელი წონის კლება?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
40. ცხოვრობთ ან გიცხოვრიათ ადამიანთან, რომელსაც B ან C ჰეპატიტი აქვს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
41. ბოლო 12 თვეში სხვისი სისხლი ხომ არ მოხვედრილა თქვენს თვალში, პირში ან დაზიანებულ კანზე, ან ხომ არ გიჩხვლეტიათ სხვისი გამოყენებული ნემსი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
42. ბოლო 12 თვეში გაიკეთეთ ტატუ, პირსინგი ან ნემსებით თერაპია? მიუთითეთ როდის და, თუ იცით, გამოიყენეს თუ არა ერთჯერადი ან სტერილური ხელსაწყოები.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
პირადი ისტორია და მოგზაურობა
ქვემოთ მოცემულ კითხვებზე შეგიძლიათ მონიშნოთ „ექიმთან განვიხილავ“. „დიახ“ პასუხისას მიუთითეთ როდის მოხდა, განსაკუთრებით თუ ეს ბოლო 30 დღეში იყო.
43. ოდესმე გამოგიყენებიათ ნარკოტიკული ნივთიერება ან ექიმის დანიშნულების გარეშე გაგიკეთებიათ ნივთიერების ინექცია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
44. ბოლო 12 თვეში გქონიათ სქესობრივი გზით გადამდები ინფექცია, მაგალითად სიფილისი ან გონორეა?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
45. ბოლო 12 თვეში გქონიათ სქესობრივი კონტაქტი ადამიანთან, რომელსაც, თქვენი ინფორმაციით, აივ ინფექცია, B ან C ჰეპატიტი აქვს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
46. ბოლო 12 თვეში გქონიათ სქესობრივი კონტაქტი ფულის ან ნარკოტიკული ნივთიერების სანაცვლოდ?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
47. ბოლო 12 თვეში გქონიათ სქესობრივი კონტაქტი ადამიანთან, რომელიც არასამედიცინო მიზნით იკეთებს ნივთიერების ინექციებს ან სქესობრივი კონტაქტის სანაცვლოდ იღებს ფულს ან ნარკოტიკს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
48. თუ მამაკაცი ხართ, ბოლო 12 თვეში გქონიათ სქესობრივი კონტაქტი მამაკაცთან?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
49. ბოლო 12 თვეში ყოფილხართ საპატიმროში ზედიზედ 72 საათზე მეტხანს?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
დეტალები, თარიღები და კითხვის ნომრები _____________________________________________
50. ოდესმე უთქვამთ უარი თქვენთვის სისხლის დონორობაზე? თუ იცით, მიუთითეთ მიზეზი.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
51. ბოლო 12 თვეში იმოგზაურეთ ან ცხოვრობდით სხვა ქვეყანაში? მიუთითეთ ქვეყანა და თარიღები. ასევე მიუთითეთ უფრო ძველი მოგზაურობა, თუ იქ ყოფნისას ან დაბრუნების შემდეგ ავად გახდით.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
ოჯახური რისკები და დონორობის დაგეგმვა
52. თქვენს სისხლით ნათესავს ჰქონია ღვიძლის დაავადება ან დასჭირვებია ღვიძლის გადანერგვა? მიუთითეთ ვინ და რა მიზეზით.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
53. ოჯახში ხომ არ არის ცნობილი ღვიძლის მემკვიდრეობითი დაავადება, მაგალითად ვილსონის დაავადება, რკინის დაგროვება ან ალფა-1 ანტიტრიფსინის დეფიციტი?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
54. თქვენს სისხლით ნათესავს ჰქონია თრომბოზი ან სისხლის შედედების დარღვევა? მიუთითეთ ვინ და რა ასაკში.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
55. წარსულში სვამდით უფრო მეტ ალკოჰოლს, ვიდრე ახლა? მიუთითეთ რა სასმელს, რა რაოდენობით, რამდენად ხშირად და როდის.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
56. ალკოჰოლის გამო გქონიათ ჯანმრთელობის ან ყოველდღიური ცხოვრების პრობლემა, ან დაგჭირვებიათ დახმარება სმის შესამცირებლად?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
57. თუ გეხებათ: ხართ ორსულად, ძუძუთი კვებავთ ან გეგმავთ ორსულობას უახლოეს პერიოდში?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ არ მეხება
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
58. გრძნობთ ვინმესგან ზეწოლას ღვიძლის ნაწილის გაღების გადაწყვეტილების მისაღებად?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი ☐ ექიმთან განვიხილავ
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
59. გყავთ ადამიანი, რომელიც ოპერაციის შემდეგ გამოჯანმრთელების პერიოდში დაგეხმარებათ? მიუთითეთ ვინ.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: _________________________________________________
ოჯახური ისტორია და დამატებითი ინფორმაცია
60. თქვენს მშობელს, და-ძმას ან შვილს ჰქონია თირკმლის უკმარისობა, სიმსივნე ან ახალგაზრდა ასაკში გულის დაავადება? მიუთითეთ ვის, რა დაავადება და რა ასაკში.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
61. ოდესმე მიგიღიათ ზრდის ჰორმონი ან გაგიკეთებიათ ტვინზე ან ზურგის ტვინზე ოპერაცია?
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
62. ეწევით ან ადრე ეწეოდით თამბაქოს? მიუთითეთ დღიური რაოდენობა და რამდენი წელი ეწეოდით.
☐ დიახ ☐ არა ☐ არ ვიცი
დეტალები და თარიღი: __________________________________________________
63. ალკოჰოლს კვირაში რამდენ დღეს სვამთ, რა სასმელს და რამდენ მლ-ს თითო ჯერზე? თუ არ სვამთ, დაწერეთ „არ ვსვამ“. __________________________
გაგიკეთებიათ ქვემოთ ჩამოთვლილი გამოკვლევები? თუ კითხვა არ გეხებათ, მონიშნეთ „არ მეხება“.
64. საშვილოსნოს ყელის გამოკვლევა ანუ PAP ტესტი ☐ დიახ ☐ არა ☐ არ მეხება
ბოლო გამოკვლევის თარიღი და პასუხი: __________________________________
65. ძუძუს გამოკვლევა ანუ მამოგრაფია ☐ დიახ ☐ არა ☐ არ მეხება
ბოლო გამოკვლევის თარიღი და პასუხი: __________________________________
66. ნაწლავის კიბოს სკრინინგი ☐ დიახ ☐ არა ☐ არ მეხება
ბოლო გამოკვლევის თარიღი და პასუხი: __________________________________
დამატებითი ინფორმაცია და კითხვის ნომერი __________________________________________________
__________________________________________________
__________________________________________________
პასუხები შევავსე ჩემთვის ცნობილი ინფორმაციის მიხედვით.
სახელი და გვარი: _________________________ თარიღი: ______________
ხელმოწერა: _________________________
დანართი №4
დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათებისთვის სავალდებულო მინიმალური ინფორმაცია
სამედიცინო დაწესებულება, სადაც ხორციელდება ორგანოს მოპოვება.
დონორის ტიპი.
სისხლის ჯგუფი.
სქესი.
სიკვდილის მიზეზი.
სიკვდილის თარიღი.
დაბადების თარიღი ან სავარაუდო ასაკი.
წონა.
სიმაღლე.
წარსულში ან ამჟამად ინტრავენური ნარკოტიკების მოხმარების ისტორია (ანამნეზი).
წარსულში ან ამჟამად ავთვისებიანი სიმსივნეების (ნეოპლაზიების) ისტორია.
ამჟამად სხვა ტრანსმისიული (გადამდები) დაავადებების არსებობა.
ტესტები აივ-ზე (HIV), C ჰეპატიტსა (HCV) და B ჰეპატიტზე (HBV).
ძირითადი ინფორმაცია დონორის ორგანოს ფუნქციის შესაფასებლად.
დანართი №5
დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათებისთვის საჭირო დამატებითი ინფორმაცია
ზოგადი ინფორმაცია – დონორი კლინიკის, გადანერგვის ცენტრის ან ორგანოს მოპოვებაზე უფლებამოსილი სხვა სამედიცინო დაწესებულების საკონტაქტო მონაცემები, რაც აუცილებელია კოორდინაციისთვის, ორგანოთა განაწილებისთვის (ალოკაცია), ორგანოთა მიკვლევადობის უზრუნველსაყოფად დონორიდან რეციპიენტამდე და პირიქით;
დონორის მონაცემები – დემოგრაფიული და ანთროპომეტრული მონაცემები, რომლებიც საჭიროა დონორის/ორგანოსა და რეციპიენტს შორის შესაბამისობის მაქსიმალური სიზუსტით დასადგენად;
დონორის სამედიცინო ისტორია (ანამნეზი) – განსაკუთრებით კი ის მდგომარეობა/დაავადება, რომელმაც შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ორგანოების ტრანსპლანტაციისთვის (გადასანერგად) ვარგისიანობაზე/შესაფერისობაზე ან შექმნას დაავადების გადაცემის (ტრანსმისიის) რისკი;
ფიზიკური და კლინიკური მონაცემები – კლინიკური გამოკვლევის შედეგად მიღებული მონაცემები, რომლებიც აუცილებელია პოტენციური დონორის ფიზიოლოგიური შენარჩუნების (სიცოცხლისუნარიანობის) შესაფასებლად, ისევე როგორც ნებისმიერი ისეთი მიგნება, რომელიც ავლენს დონორის სამედიცინო ისტორიის (ანამნეზის) შესწავლისას გამოუვლენელ მდგომარეობას და რომელმაც შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ორგანოების ტრანსპლანტაციისთვის ვარგისიანობაზე/შესაფერისობაზე ან შექმნას დაავადების გადაცემის რისკი;
ლაბორატორიული პარამეტრები – მონაცემები, რომლებიც საჭიროა ორგანოების ფუნქციური დახასიათების (შეფასების), პოტენციურად გადამდები (ტრანსმისიული) დაავადებების გამოვლენისა და ორგანოთა დონაციასთან დაკავშირებული შესაძლო უკუჩვენებების დასადგენად;
ვიზუალური კვლევები – ვიზუალიზაციური გამოკვლევები, რომლებიც აუცილებელია ტრანსპლანტაციისთვის განკუთვნილი ორგანოების ანატომიური მდგომარეობის შესაფასებლად;
თერაპია – დონორისთვის ჩატარებული მკურნალობა, რომელიც მნიშვნელოვანია ორგანოების ფუნქციური მდგომარეობისა და დონაციისთვის მათი ვარგისიანობის შესაფასებლად, განსაკუთრებით - ანტიბიოტიკების გამოყენება, ინოტროპული მხარდაჭერა ან ტრანსფუზიული თერაპია (სისხლისა და მისი კომპონენტების გადასხმა).
ხშირად დასმული კითხვები
- მოქმედებს თუ არა „დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათების განხორციელების წესის დადგენის შესახებ და დონორის ტესტირების ჩატარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების განსაზღვრის თაობაზე“?
- დიახ, საქართველოს მინისტრის ბრძანება „დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათების განხორციელების წესის დადგენის შესახებ და დონორის ტესტირების ჩატარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების განსაზღვრის თაობაზე“ ამჟამად ძალაშია. ბოლო კონსოლიდირებული რედაქცია — 13.11.2026.
- როდის იქნა მიღებული „დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათების განხორციელების წესის დადგენის შესახებ და დონორის ტესტირების ჩატარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების განსაზღვრის თაობაზე“?
- „დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათების განხორციელების წესის დადგენის შესახებ და დონორის ტესტირების ჩატარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების განსაზღვრის თაობაზე“ მიღებულია 13.11.2026. მიმღები ორგანო — საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი. დოკუმენტის ნომერი — №52/ნ. სარეგისტრაციო კოდი — 470100000.22.035.017245.
- სად არის „დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათების განხორციელების წესის დადგენის შესახებ და დონორის ტესტირების ჩატარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების განსაზღვრის თაობაზე“-ის ოფიციალური ტექსტი?
- ოფიციალური წყაროა საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (matsne.gov.ge). legali.ge-ზე ტექსტი მოცემულია 13.11.2026 მდგომარეობით.
როგორ დავიმოწმოთ
საქართველოს მინისტრის ბრძანება „დონორის დახასიათებისა და ორგანოს დახასიათების განხორციელების წესის დადგენის შესახებ და დონორის ტესტირების ჩატარებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების განსაზღვრის თაობაზე“, №52/ნ, 13.11.2026, სარეგისტრაციო კოდი 470100000.22.035.017245 (კონსოლიდირებული რედაქცია 13.11.2026). ხელმისაწვდომია: https://legali.ge/law/7022043/
ოფიციალური ტექსტი — matsne.gov.ge , კონსოლიდირებული რედაქცია 13.11.2026. პრაქტიკა, ისტორია და სხვა ბლოკები შედგენილია ავტომატურად ღია წყაროებიდან და არ წარმოადგენს იურიდიულ კონსულტაციას. როგორ ვადგენთ · შეცდომის შეტყობინება