ატრაქციონების უსაფრთხოების წესების დამტკიცების შესახებ

ატრაქციონების უსაფრთხოების წესების დამტკიცების შესახებ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; page-break-after:avoid; font-size:14.0pt; font-style:italic;} h3 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; page-break-after:avoid; font-size:13.0pt; } p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; } p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:8.0pt; } p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:9.0pt; } p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; } p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.karixml, li.karixml, div.karixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} span.msoIns { text-decoration:underline; color:teal;} span.msoDel { text-decoration:line-through; color:red;} @page Section1 {size:595.3pt 841.9pt; margin:56.7pt 42.5pt 56.7pt 63.0pt;} div.Section1 {page:Section1;} ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 040.230.000.22.024.010.356 საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის ბრძანება №1-1/753 2007 წლის 14 მაისი ქ. თბილისი „ატრაქციონების უსაფრთხოების წესების“ დამტკიცების შესახებ „საშიში საწარმოო ობიექტის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირვე-ლი პუნქტის შესაბამისად, „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის მეოთხე პუნქტის და საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 10 სექტემბრის №77 დადგენილებით დამტკიცებული „საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს დებულების“ მე-8 მუხლის მე-3 პუნქტის „რ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ვბრძანებ: 1. დამტკიცდეს ატრაქციონების უსაფრთხოების წესები (თან ერთვის). 2. ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. გ. არველაძე ატრაქციონების უსაფრთხოების წესები კარი I ზოგადი წესები თავი I რეგულირების სფერო და ტერმინთა განმარტება     მუხლი 1🔗. რეგულირების სფერო 1. ატრაქციონების უსაფრთხოების წესები (შემდგომ – წესები) დამუშავებულია საქართველოს კანონის „საშიში საწარმოო ობიექტის უსაფრთხოების შესახებ“, საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 20 დეკემბრის №227 დადგენილებით დამტკიცებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საქართველოს ტექნიკური ზედამხედველობის სახელმწიფო ინსპექციის (შემდგომ – ტექზედამხედველობა) დებულების მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის „ლ“ ქვეპუნქტის და მოქმედი ნორმატიული აქტების საფუძველზე. 2. „წესები“ ადგენს მოთხოვნებს უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად და სავალდებულოა ყველა ფიზიკური და იურიდიული პირისათვის, რომლებიც აპროექტებენ, ამზადებენ, აშენებენ (ამონტაჟებენ) და ექსპლუატაციას უწევენ ატრაქციონებს. 3. წესების რეგულირების სფეროში შედის: ა) მოძრავი ატრაქციონები; ბ) სანახაობრივი ატრაქციონები; გ) სამხიარულო ატრაქციონები; დ) ტირები, რომლებშიც გამოიყენება მხოლოდ პნევმატიკური იარაღი. 4. ტექზედამხედველობის საზედამხედველო სფეროს განეკუთვნება რთული საინჟინრო კონსტრუქციის ატრაქციონები. 5. საქართველოში მოქმედი რეგლამენტების პარალელურად ატრაქციონების მიმართ სრულუფლებიანად იქნეს გამოყენებული „საქართველოს მიერ სხვა ქვეყნების ტექნიკური რეგლამენტების აღიარებისა და მოქმედების წესის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 24 თებერვლის №45 დადგენილების პირველ და მეორე პუნქტებში მითითებული ამ დადგენილებით განსაზღვრული ქვეყნების ტექნიკური რეგულირების დოკუმენტების ის ნაწილები, რომლებიც ეხება პროდუქციის უსაფრთხოების უზრუნველმ ყოფ მახასიათებლებს. 6. იმ შემთხვევაში, როდესაც ატრაქციონებს არ გააჩნიათ ამ მუხლის მე-5 პუნქტში აღნიშნული დოკუმენტები, მათი უსაფრთხოების უზრუნველმყოფი მახასიათებლები უნდა აკმაყოფილებდნენ „წესების“ მოთხოვნებს.     მუხლი 2🔗. ტერმინთა განმარტება 1. ატრაქციონი – მოწყობილობა ან მოწყობილობათა კომპლექსი, რომელიც გადაადგილდება ან სტუმარს გადაადგილებს გართობის მიზნით საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში. 2. რთული საინჟინრო კონსტრუქციის ატრაქციონი – 7 მ-ზე მეტი სიმაღლის ან 3,5 მ-ზე მეტი სიგრძის ფერმიანი ან/და კონსოლიანი სივრცითი კონსტრუქციის გასართობი მოწყობილობა. 3. მოძრავი ატრაქციონი – მოწყობილობა, რომლის მეშვეობით ადამიანები საკუთარი ან გარეშე ძალის გამოყენებით გადაადგილდებიან გარკვეულ საზღვრებში და გარკვეულ ტრასებზე. 4. სანახაობრივი ატრაქციონი – მოწყობილობა, რომლის მეშვეობით ხდება ადამიანების სხვადასხვა სანახაობების დემონსტრირებით გართობა. 5. სამხიარულო ატრაქციონი – მოწყობილობა, რომელსაც ადამიანები საკუთარი თავისა და სხვათა გართობის მიზნით იყენებენ. 6. საგორავი მთები – ატრაქციონი, რომელსაც სამგზავრო მოდულის (ჩასაჯდომი ადგილის) სამოძრაოდ გააჩნია რთული რელსებიანი ტრასა. 7. სამგზავრო მოდული – ატრაქციონით გასეირნებისას სტუმრის განსათავსებელი მოწყობილობა. 8. სტუმარი – პირი, რომელიც იყენებს ატრაქციონს გართობის მიზნით. 9. სპეციალიზებული ორგანიზაცია – ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც ახორციელებს ატრაქციონების დაპროექტებას, დამზადებას, მონტაჟს, ტექნიკურ ექსპერტიზას და დიაგნოსტირებას. 10. ატრაქციონის პასპორტი – დოკუმენტი, რომელშიც მოცემულია ატრაქციონის ძირითადი ტექნიკური მონაცემები და მახასიათებლები (სიჩქარე, სიმძლავრე, მართვის ხერხები, გაბარიტები, კონსტრუქციების სიმტკიცის და მდგრადობის მაჩვენებლები), უსაფრთხოების ხელსაწყოების და მოწყობილობის ნუსხა. თავი II პერსონალი     მუხლი 3🔗. ხელმძღვანელი 1. საწარმოს ხელმძღვანელი, რომელიც ექსპლუატაციას უწევს ატრაქციონებს, თავისი ძალებით უზრუნველყოფს მათ გამართულ მდგომარეობას და უსაფრთხო ექსპლუატაციას სათანადო მომსახურების, ტექნიკური შემოწმებისა და რემონტების ორგანიზებით, ან აღნიშნულ სამუშაოთა შესრულებაზე სპეციალიზებულ საწარმოსთან (ორგანიზაციასთან) ხელშეკრულების გაფორმების გზით. ამისათვის საჭიროა: ა) განისაზღვროს ატრაქციონების და მისი ცალკეული ელემენტების პერიოდული დათვალიერების, ტექნიკური მომსახურების და რემონტის თანამიმდევრობა; ბ) შემუშავდეს თანამდებობრივი ინსტრუქცია პასუხისმგებელი პირისათვის, საწარმოო ინსტრუქცია – მომსახურე პერსონალისათვის და უზრუნველყოფილ იქნეს მათი შესრულება. 2. პასუხისმგებელი პირების და მომსახურე პერსონალის რიცხოვნობა ან შესაბამისი სამსახურის სტრუქტურა უნდა განისაზღვროს ხელმძღვანელის მიერ ატრაქციონების რაოდენობის, სახეობებისა და ექსპლუატაციის პირობების გათვალისწინებით.     მუხლი 4🔗. მომსახურე პერსონალი 1. სამუშაოზე დამოუკიდებლად დაშვებამდე მომსახურე პერსონალმა უნდა გაიაროს „წესების“, საწარმოო ინსტრუქციისა და სხვა ნორმატიული აქტების ცოდნის შემოწმება მათი საქმიანობის შესაბამისი მოცულობით. 2. სამუშაოზე დაიშვებიან პირები, რომელთაც შეუსრულდათ 18 წელი და: ა) ფლობენ პირველი სამედიცინო დახმარების ხერხებს; ბ) ცოდნის პირველადი შემოწმების შემდეგ გავლილი აქვთ სტაჟირება უსაფრთხო მუშაობის მეთოდებსა და ხერხებში. სტაჟირებაზე და სამუშაოების დამოუკიდებლად შესრულებაზე დაშვება ფორმდება ხელმძღვანელის ბრძანებით; გ) გავლილი აქვთ სამედიცინო შემოწმება; დ) იციან ხანძრის შემთხვევაში პირველადი სახანძრო-სამაშველო სამუშაოების ჩატარება; ე) ატრაქციონზე მუშაობის დაწყებამდე გავლილი აქვთ ინსტრუქტაჟი სახანძრო უსაფრთხოების შესახებ. ინსტრუქტაჟის პერიოდული ჩატარება აუცილებელია ყოველ 6 თვეში ერთხელ მაინც. 3. სხვა ტიპის ატრაქციონზე სამუშაოდ დაშვებამდე პერსონალმა უნდა გაიაროს ახალი სამუშაოს შესაბამისი ინსტრუქტაჟი და სტაჟირება. 4. დაუშვებელია ატრაქციონის მომსახურე პერსონალს მუშაობისას დაევალოს მისი საწარმოო ინსტრუქციით გაუთვალისწინებელი სამუშაოების შესრულება. 5. მომსახურე პერსონალის მიერ ყოველდღიურად მოწმდება მუშაობის დაწყებამდე ატრაქციონის წესივრულობა და უსაფრთხოების პირობები, ხოლო საკვანძო მაერთებელი ადგილები, მოძრავი და სხვა მნიშვნელოვანი ნაწილები, ბაგირები (ჯაჭვები), მუხრუჭები და სხვა მცველი მოწყობილობა კონტროლდება მუდმივად მუშაობის დროსაც. გამოვლენილი დაზიანებები მაშინვე უნდა აღმოიფხვრას. აღმოფხვრის შეუძლებლობის შემთხვევაში ატრაქციონის ექსპლუატაცია უნდა შეჩერდეს.     მუხლი 5🔗. პასუხისმგებლობა 1. ყოველ საწარმოში (ორგანიზაციაში), რომელიც ექსპლუატაციას უწევს ატრაქციონს, ხელმძღვანელთაგან (სპეციალისტთაგან) ბრძანებით ინიშნება ატრაქციონის გამართულ მდგომარეობაზე და უსაფრთხო ექსპლუატაციაზე პასუხისმგებელი პირი ან იქმნება შესაბამისი სამსახური. 2. მომხდარი ავარიისა და უბედური შემთხვევის ყოველ ფაქტზე საწარმოში (ორგანიზაციაში) უნდა ჩატარდეს მისი მიზეზების გამოკვლევა საქართველოს სოციალური დაცვის, შრომისა და დასაქმების სამინისტროს 1997 წლის 4 აპრილის №39 ბრძანებით დამტკიცებულ წარმოებაში მომხდარი უბედური შემთხვევის გამოკვლევისა და აღრიცხვის დებულების“ და საქართველოს ტექნიკური ზედამხედველობის სახელმწიფო ინსპექციის უფროსის 2003 წლის 17 ივლისის №21 ბრძანებით დამტკიცებული „საშიშ საწარმოო ობიექტებზე უბედური შემთხვევის გარეშე მომხდარი ავარიების ტექნიკური გამოკვლევის და აღრიცხვის დებულების“ მიხედვით. კარი II ატრაქციონების კონსტრუირება, მონტაჟი და ექსპლუატაციაში მიღება თავი III კონსტრუირება     მუხლი 6🔗. კონსტრუქციები 1. ატრაქციონების და მათი კვანძების (ელემენტების) კონსტრუქცია უნდა უზრუნველყოფდეს საიმედოობას, ხანგამძლეობას და ექსპლუატაციის უსაფრთხოებას მათი გამოსადეგობის დადგენილი ვადის (სამუშაო რესურსის) პერიოდში, აგრეთვე ლითონის ტექნიკური შემოწმების, რემონტის და საექსპლუატაციო კონტროლის შესაძლებლობას. 2. ატრაქციონის ლითონკონსტრუქციები და კვანძები დაცული უნდა იყოს კოროზიისაგან. 3. გამორიცხული უნდა იყოს ატრაქციონის კონსტრუქციაში წყლის დაგროვების შესაძლებლობა. 4. ნაგებობები (კონსტრუქციები), რომლებიც გათვალისწინებულია მოძრავი ატრაქციონის დასამონტაჟებლად, უნდა უძლებდეს დატვირთვებს, რომლებიც წარმოიქმნება ატრაქციონის ექსპლუატაციისა და გამოცდის დროს. 5. კონსტრუქცია და მოწყობილობა, რომელიც საჭიროებს პერიოდულ მომსახურებასა და ზედამხედველობას, აღჭურვილი უნდა იყოს კიბეებითა და შემოღობილი ბაქნებით. 6. ჰიდრავლიკური სისტემის არსებობის შემთხვევაში გათვალისწინებულ უნდა იქნეს მისი ისეთი კონსტრუქცია, რომ ავარიულ სიტუაციებში (წნევის დაცემა, მილსადენების რღვევა, შეერთებათა ჰერმეტულობის დარღვევა, ძრავას გაჩერება და სხვ.) გამორიცხული იყოს ატრაქციონის თვითნებური დაშვების შესაძლებლობა, აგრეთვე ჰიდროამძრავის ელემენტების დაზიანების შესაძლებლობა ლითონკონსტრუქციის ელემენტებთან შეხებისას. 7. ჭანჭიკებისათვის, ქანჩებისათვის, სოლებისა და სხვა სამაგრი დეტალებისათვის, რომლებზეც ზემოქმედებას ახდენს ვიბრაცია, გათვალისწინებულ უნდა იქნეს თვითამოხრახნის და სოლის თვითნებურად ამოვარდნის გამომრიცხავი ზომები. 8. უძრავი ღერძები, რომლებიც გამოიყენება ატრაქციონის ცალკეული ნაწილების საყრდენებად, საიმედოდ უნდა იქნეს დამაგრებული მათი შესაძლო გადაადგილების გამოსარიცხად. 9. სამგზავრო მოდულის კონსტრუქცია ატრაქციონის მუშა ციკლის ყველა ეტაპზე უნდა უზრუნველყოფდეს სტუმრის საიმედო და უსაფრთხო განთავსებას. 10. ურიკები აღჭურვილი უნდა იყოს თვლების რელსებიდან აცდენის და მოწყვეტის გამომრიცხავი მოწყობილობით.     მუხლი 7🔗. მასალები 1. ატრაქციონის დასამზადებლად მასალა უნდა შეირჩეს ელემენტების დატვირთვის ხარისხის, გარემოს ტემპერატურის ზღვრული მნიშვნელობების გათვალისწინებით, მათი მუშა და არამუშა მდგომარეობისათვის. მონაცემები გამოყენებული მასალის მარკისა და ტემპერატურის ზღვრული მნიშვნელობების, აგრეთვე ელემენტების დატვირთვის შესახებ მითითებული უნდა იყოს ატრაქციონის პასპორტში. 2. ატრაქციონის დასამზადებლად, როგორც წესი, გამოყენებულ უნდა იქნეს ძნელადაალებადი მასალები. 2,3 მ-ზე მეტ სიმაღლეზე გადახურვისათვის შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ნორმალურად აალებადი მასალა. 3. ატრაქციონის ნაწილები შეიძლება დამზადებული იყოს მინისებრი ბოჭკოს შემცველი ხელოვნური მასალებისაგან იმ შემთხვევაში, თუ მათი მახასიათებლები შეესაბამება საშენი მასალების გამოყენების ნორმებს. 4. ფოთლოვანი ან წიწვოვანი მასალის გამოყენების შემთხვევაში, მასალა უნდა დამუშავდეს ცეცხლდამცავი ხსნარით. 5. ატრაქციონებში გამოყენებული დეკორაციები, ფარდები, აგრეთვე მათ ახლოს მდებარე ურნები უნდა დამზადდეს ძნელადიწვებადი მასალისაგან ან უნდა დამუშავდეს ცეცხლდამცავი ხსნარით. 6. ლითონკონსტრუქციების შედუღებისათვის გამოყენებული შესადუღებელი მასალები უნდა უზრუნველყოფდეს ლითონის ნაკერის და შედუღებული შეერთების ისეთ მექანიკურ თვისებებს (სიმტკიცის ზღვარი, დენადობის ზღვარი, ფარდობითი დაგრძელება, დარტყმითი სიბლანტე), რომლებიც არაა ნაკლები კონსტრუქციის ძირითადი ლითონის ჩამოთვლილი თვისებების ქვედა ზღვრულ მაჩვენებლებზე. ერთ შეერთებაში სხვადასხვა მარკის ლითონის გამოყენების შემთხვევაში, შედუღებული ლითონის მექანიკური თვისებები უნდა შეესაბამებოდეს მათ შორის უდიდესი სიმტკიცის ზღვრის მქონე ლითონის თვისებებს.     მუხლი 8🔗. მექანიზმები 1. ატრაქციონის მექანიზმების ჩამრთველი და გადამრთველი მოწყობილობა აღჭურვილი უნდა იყოს მექანიზმების თვითნებური ჩართვის ან გამორთვის გამომრიცხავი საშუალებებით. 2. მართვის აპარატებზე მითითებული უნდა იყოს მოძრაობათა მიმართულების პირობითი აღნიშვნები, რომლებიც შენარჩუნებულ უნდა იქნენ ექსპლუატაციის მთელი ვადის განმავლობაში. 3. ატრაქციონის ნაწილების შეუთავსებელი მოძრაობების გამორიცხვის მიზნით, მართვის ორგანოები აღჭურვილი უნდა იყოს ბლოკირების საშუალებებით. მექანიზმების რევერსული ამუშავების ღილაკები აღჭურვილი უნდა იყოს ბლოკირების საშუალებებით, რომლებიც გამორიცხავს რევერსული წრედების ერთდროულად ჩართვას. 4. ატრაქციონის ძრავას დაზიანების ან დენის გამორთვის შემთხვევაში შესაძლებელი უნდა იყოს სამგზავრო მოდულის მიყვანა ევაკუაციის განხორციელების ადგილამდე. 5. ატრაქციონის ყველა მბრუნავი ნაწილი უნდა იყოს შემოღობილი. 6. ლიანდაგებზე მოძრავი სამგზავრო მოდულების სავალი თვლები უნდა აღიჭურვოს თვლების ქვეშ უცხო საგნების მოხვედრის გამომრიცხავი ფარებით. ღრეჩო ფარსა და რელსს შორის არ უნდა აღემატებოდეს 10 მმ-ს. 7. ატრაქციონების ელექტრომოწყობილობის არაიზოლირებული დენგამტარი ნაწილები, რომლებიც განლაგებულნი არიან ისეთ ადგილებში, სადაც არ არის გამორიცხული მათთან შეხების შესაძლებლობა, უნდა იქ ნენ შემოღობილნი. 8. ატრაქციონისთვის განკუთვნილი სადენები და დენმიმღებები მიუწვდომელი უნდა იყოს ატრაქციონის ჩასაჯდომი ადგილებიდან და სხვა ბაქნებიდან (სადაც შეიძლება იმყოფებოდნენ ადამიანები) მათთან შემთხვევითი შეხებისათვის. 9. ატრაქციონის მოწყობილობა, რომელსაც ესაჭიროება ტექნიკური მომსახურება, მისაწვდომი უნდა იყოს მომსახურე პერსონალისთვის. მოწყობილობის მომსახურების ზონებს უნდა გააჩნდეს ტექნიკური მომსახურების, რემონტის, დიაგნოსტიკის და გამოცდის სამუშაოების უსაფრთხოდ ჩატარებისთვის საჭირო ზომები. 10. უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ატრაქციონის ავტომატური გაჩერება შემდეგ შემთხვევებში: ა) დენის შეწყვეტისას; ბ) ფაზის მიწასთან შერთვის შემთხვევაში; გ) ძრავას გადამეტტვირთვისას. 11. ყველა ცილინდრი, დგუში, მილგაყვანილობა და სხვა არმატურა დეფორმაციის და რღვევის გარეშე უნდა უძლებდეს წნევას, რომელიც 2-ჯერ აღემატება მაქსიმალურ სტატიკურ სამუშაო წნევას ჰიდრავლიკური მოწყობილობისათვის და 1,5-ჯერ – პნევმატიკური მოწყობილობისათვის. 12. წნევაზე მომუშავე შლანგები უნდა უძლებდეს ხუთჯერად მაქსიმალურ სამუშაო წნევას. ჰიდრავლიკური შლანგები უნდა შეესაბამებოდეს სისტემაში გამოყენებული მუშა სითხეების ქიმიურ თვისებებს. 13. ატრაქციონის მექანიზმები აღჭურვილი უნდა იყოს მოწყობილობით, რომელიც ბაგირის ან ჯაჭვის დაჭიმულობის შესუსტებისას გამორიცხავს მექანიზმის რაიმე გადაადგილებას, გარდა ნელი აწევისა. 14. ბაგირის დახვევისათვის განკუთვნილი დოლები აღჭურვილი უნდა იყოს ხრახნწირზე ჭდეული ღარაკებით. ამწევი მოწყობილობის ყველაზე დაბალ მდგომარეობაში ყოფნისას დოლზე უნდა დარჩეს სულ ცოტა ბაგირის 2 ხვეული. 15. ატრაქციონები, რომლებიც დისტანციურად იმართებიან კაბინიდან (პულტიდან), აღჭურვილი უნდა იყვნენ ხმოვანი სიგნალიზაციით. ატრაქციონის ამუშავება ბლოკირებული უნდა იყოს სიგნალის წინასწარ მიცემასთან. წინსწრების დრო უნდა იყოს სულ მცირე 5 წმ.     მუხლი 9🔗. ბაგირები, ჯაჭვები 1. ატრაქციონებში გამოყენებული ბაგირები არ უნდა იყოს გადაბმული. 2. ატრაქციონებზე გამოყენებული უნდა იყოს ორგანული გულარის მქონე ორმაგი ჯვარედინი შეგრეხის ბაგირები. დასაშვებია ცალმხრივი შეგრეხის ბაგირების გამოყენება, თუ გამორიცხულია ბაგირების განგრეხვა. 3. ბაგირის ჩამაგრება უნდა ხორციელდებოდეს შესაბამისი სოლიანი მილისით და სულ ცოტა ორი საკონტროლო მომჭერით. 4. გათვალისწინებული უნდა იყოს ატრაქციონებზე ბაგირების და ჯაჭვების ისეთი სახით დამაგრება და განლაგება, რომლითაც გამოირიცხება ბაგირების დოლებიდან ან ბლოკებიდან, ხოლო ჯაჭვების – ვარსკვლავადან ვარდნა და ლითონკონსტრუქციის ელემენტებთან შეხების შედეგად გადახეხვის შესაძლებლობა. 5. ბაგირებისათვის წუნდების ნორმები გათვალისწინებული უნდა იყოს ატრაქციონის საექსპლუატაციო ინსტრუქციაში. 6. ატრაქციონში გამოყენებული უნდა იყოს მხოლოდ შედუღებულრგოლებიანი ჯაჭვები.     მუხლი 10🔗. შედუღება 1. ლითონკონსტრუქციის ელემენტების შედუღებაზე დაიშვებიან შესაბამისი კვალიფიკაციის შემდუღებლები. 2. ლითონის მასალებისა და ნახევარფაბრიკატების ჭრა უნდა წარმოებდეს ბზარების გაჩენის ან ნაწიბურებზე და თერმული გავლენის ზონაში ლითონის ხარისხის გაუარესების შესაძლებლობის გამომრიცხავი ტექნოლოგიით. 3. შენადუღ შეერთებებს უნდა გააჩნდეს დაღი ან სხვა აღნიშვნა შედუღების შემსრულებელი პიროვნების დასადგენად, რომელიც შენარჩუნებულ უნდა იქნეს ატრაქციონის ექსპლუატაციის პერიოდში. შედუღების შეერთებისათვის გამოყენებულმა ნიშანდების მეთოდმა არ უნდა გააუარესოს ნაკეთობის ხარისხი. 4. საშემდუღებლო სამუშაოების ჩატარებისას გათვალისწინებულ უნდა იქნეს სახანძრო უსაფრთხოების მოთხოვნების დაცვა.     მუხლი 11🔗. შენადუღი შეერთებების ხარისხის კონტროლი 1. ატრაქციონების დამზადების, რეკონსტრუქციის, რემონტის და მონტაჟის დროს შესრულებული შენადუღი შეერთების ხარისხის კონტროლი უნდა განხორციელდეს გარე დათვალიერებით, გაზომვებით და არამრღვევი კონტროლის ერთ-ერთი მეთოდით, რაც გათვალისწინებულ უნდა იქნეს სამუშაოების შესრულების ტექნიკურ პირობებში. 2. კონტროლის დროს გამოვლენილი შენადუღი ნაკერის დეფექტური უბნები უნდა მოცილდეს მექანიკური წესით და მოხდეს მათი გადადუღება. თავი IV მონტაჟი     მუხლი 12🔗. საევაკუაციო გასასვლელები 1. ნაგებობებსა და კონსტრუქციებს უნდა ჰქონდეს, სულ მცირე ორი საევაკუაციო გასასვლელი, რომელთა სიგანე არ უნდა იყოს 1 მ-ზე, ხოლო სიმაღლე – 2 მ-ზე ნაკლები. გასასვლელები უნდა მიეთითოს სპეციალური ფირნიშებით. 2. მანძილი ნებისმიერი ადგილიდან ღია სივრცეში გასასვლელად არ უნდა აღემატებოდეს 35 მ-ს, ხოლო მანძილი ნებისმიერი ადგილიდან საევაკუაციო გასასვლელამდე – 5 მ-ს. 3. საევაკუაციო გასასვლელის სიგანის გაანგარიშებისას გათვალისწინებული უნდა იყოს 1 მ ყოველ 150 ადამიანზე, ხოლო ღია ტრიბუნებისათვის – 1 მ ყოველ 450 ადამიანზე. ყოველ 2 ადამიანზე გათვალისწინებული უნდა იყოს 1 მ​2 ფართობი. 4. საევაკუაციო გასასვლელები ატრაქციონის მუშაობისას უნდა იყოს თავისუფალი და მათი გამოყენებისას – განათებული. 5. თუ კარავ-პავილიონი ან გადასატანი მოწყობილობა 200-ზე მეტი ადამიანისთვის არის გათვალისწინებული: ა) უნდა ჰქონდეს სულ ცოტა 2 ერთმანეთის საპირისპიროდ მდებარე საევაკუაციო გასასვლელი, რომლებიც აუცილებლად გადიან ღია სივრცეში; ბ) არანაკლებ ერთი შესასვლელ-გასასვლელი ისე უნდა იყოს მოწყობილი, რომ ინვალიდის ეტლში მჯდომ პირს სხვისი დახმარების გარეშე შეეძლოს მისი გამოყენება; გ) გასასვლელ კარსა და საფეხურებს შორის უნდა იყოს მანძილი, რომელიც იქნება კარის ფრთის სიგანის ტოლი; დ) საევაკუაციო გასასვლელის კარი ადვილად, მთელი სიგანით უნდა იღებოდეს მხოლოდ გარეთ – ევაკუაციის მიმართულებით. სატრიალო კარის გამოყენება დაუშვებელია.     მუხლი 13🔗. აივნები, სცენები, გალერეები 1. აივნები, სცენები, გალერეები და მსგავსი კონსტრუქციები, რომლებიც 20 სმ-ზე მაღალია, მყარად უნდა იყოს შემოღობილი. შემოღობვას უნდა ჰქონდეს სულ მცირე 1 მ-ის სიმაღლე და ისეთი კონსტრუქცია, რომ მათზე არ შეიძლებოდეს რაიმეს დადგმა ან დადება. 2. 2 მ-ზე მაღალი კონსტრუქციის შემოღობვა ისე უნდა იყოს შესრულებული, რომ ბავშვებმა ვერ შეძლონ გაძრომა და მათზე გადაცოცება. 3. პოდიუმებისათვის დახრა დასაშვებია 1:8-მდე. კარუსელების მრგვალ პოდიუმებს შეიძლება ჰქონდეს 1:2,75 დახრა, თუ იატაკის ზედაპირი აღჭურვილია დასრიალების საწინააღმდეგო საშუალებებით. 4. სცენებს, გალერეებს, აივნებსა და მსგავს კონსტრუქციებს, რომლებიც სტუმრებისთვის არის გათვალისწინებული, უნდა ჰქონდეს სულ ცოტა 2 ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელი კიბე.     მუხლი 14🔗. რამპები და კიბეები 1. სტუმრების ასასვლელ-ჩამოსასვლელში რამპის დახრილობა არ უნდა იყოს 1:6-ზე მეტი. რამპის დახრილობა შეიძლება იყოს 1:4-ზე, თუ იგი აღჭურვილია ერთმანეთისგან 40 სმ-ით დაშორებული დასრიალების საწინააღმდეგო საშუალებებით. 2. კიბეები, რომლებიც ემსახურება სტუმართა ნაკადებს, დაყოფილი უნდა იყოს 1 – 2,5 მ სიგანის მონაკვეთებად. ყოველ მონაკვეთს ორივე მხარეს უნდა ჰქონდეს მყარად დამაგრებული მოაჯირი. საფეხურების სიგანე უნდა იყოს 25 – 30 სმ, ხოლო სიმაღლე 14 – 20 სმ. 3. თუ კიბის ქვეშ გასასვლელები, დასაჯდომი ადგილები ან სავაჭრო დახლებია განთავსებული, მაშინ ისინი უკანა მხრიდან დახურული უნდა იყოს. 4. იმ ნაგებობებში, რომლებშიც 50 ადამიანზე მეტი იყრის თავს, ესკალატორების დამონტაჟება დაუშვებელია.     მუხლი 15🔗. დასაჯდომი ადგილები კარავ-პავილიონში თუ კარავ-პავილიონი ან გადასატანი მოწყობილობა 200-ზე მეტი ადამიანისთვის არის გათვალისწინებული: ა) რიგებში სკამები უნდა იყოს მყარად დამონტაჟებული. სკამის სიგანე უნდა იყოს სულ მცირე 45 სმ. თუ სკამები სიტუაციისამებრ იდგმება, მაშინ ისინი რიგებად უნდა იყოს ერთმანეთზე გადაბმული. სკამების რიგებს შორის გასასვლელი უნდა იყოს სულ მცირე 45 სმ-ის სიგანის; ბ) გასასვლელებს შორის რიგში სკამების რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 16-ს; გ) ლოჟებში, სადაც 10-ზე მეტი სკამია, ისინი მყარად უნდა იყოს დამონტაჟებული.     მუხლი 16🔗. განათება 1. განათება უნდა იკვებებოდეს ელექტროქსელიდან. ბატარეებით განათება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სანათები მყარად არის დამონტაჟებული. 2. ელექტროენერგიის გამორთვის შემთხვევაში უნდა ჩაირთოს საავარიო განათება. 3. პროჟექტორები ისეთი მანძილით უნდა იყოს დაშორებული აალებად მასალებს, რომ მათ ცეცხლი არ წაეკიდოთ. განსაკუთრებით უნდა იყოს დაცული მანძილი (1,5 მ) პროჟექტორებიდან ფარდებსა და დეკორაციებამდე. გადასატანი პროჟექტორების დასამაგრებლად გამოყენებული უნდა იყოს უწვავი მასალისაგან დამზადებული სამაგრები.     მუხლი 17🔗. გათბობა 1. კარავ-პავილიონებში დაუშვებელია იმ გამათბობელი ხელსაწყოების გამოყენება, რომლებიც მყარ, თხევად ან აირად საწვავზე მუშაობს. ამ საწვავზე მომუშავე ღუმელები, რომლებიც კერძების დასამზადებლად არის გათვალისწინებული, განთავსებული უნდა იყოს თავშეყრის ადგილებიდან განცალკევებულ სამზარეულოებში. 2. ელექტროგამათბობელი მყარად უნდა იყოს დამონტაჟებული და ჰქონდეს უსაფრთხო გაყვანილობა. გამათბობლის სპირალები და სხვა მსგავსი ნაწილები აუცილებლად დახურული უნდა იყოს. გამათბობლის ზურგი და გვერდები, რომლებიც ძალიან ცხელდება ან ცხელ ჰაერს უშვებს, სულ მცირე 1 მ-ით უნდა იყოს დაშორებული კარვის კედლებიდან და აალებადი საგნებიდან, ხოლო ცხელი ჰაერის ნაკადის მიმართულებით – 3 მ-ით.     მუხლი 18🔗. განიავება 1. კარავ-პავილიონები უშუალოდ ღია სივრციდან უნდა ნიავდებოდეს. 2. პავილიონში განთავსებულ სამზარეულოს უნდა ჰქონდეს გამწოვები. გამწოვი, რომელიც ცხიმით გაჯერებულ ჰაერს ატარებს, აღჭურვილი უნდა იყოს საცვლელი ფილტრით.     მუხლი 19🔗. კვამლის გამწოვები კარავ-პავილიონებს, რომლებიც 1500-ზე მეტ ადამიანზე არის გათვალისწინებული, უნდა ჰქონდეს კვამლის გამწოვი მოწყობილობა. აღნიშნული მოწყობილობის გასაღები საშუალებები განთავსებული უნდა იყოს ადვილად მისაღწევ ადგილებში და წარწერიანი აბრებით უნდა იყოს აღნიშნული.     მუხლი 20🔗. ცეცხლსაქრობები 1. ცეცხლსაქრობები უნდა ინახებოდეს ადვილად შესამჩნევ და მისადგომ ადგილას და მუდმივად მზად უნდა იყოს მოხმარებისათვის. 2. საქრობი საშუალებების სახეობა, რაოდენობა და მათი შენახვის ადგილი განისაზღვრება საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2001 წლის 12 აპრილის №130 ბრძანებით დამტკიცებული „საქართველოში მოქმედი სახანძრო უსაფრთხოების წესებით“.     მუხლი 21🔗. თავშეყრის ადგილები 1. ხალხის თავშეყრის ადგილებში თავისუფალი სივრცის სიმაღლე უნდა იყოს სულ მცირე 2,3 მ. 2. ვაგონებსა და კონტეინერებში თავისუფალი სივრცის ყველაზე მაღალი წერტილის სიმაღლე არ შეიძლება იყოს 2,3 მ-ზე ნაკლები, ხოლო სივრცის არც ერთ ადგილზე – 2,1 მ-ზე ნაკლები. 3. პავილიონების სიმაღლე ცენტრში უნდა შეადგენდეს სულ მცირე 3 მ-ს და არც ერთ სხვა ადგილზე არ უნდა იყოს 2,3 მ-ზე ნაკლები. 4. ტრიბუნებიან პავილიონებში ყველაზე მაღლა განთავსებული რიგიდან ზევით თავისუფალი სივრცის სიმაღლე უნდა იყოს სულ მცირე 2,3 მ. 5. სცენებისა და გალერეების თავზე და ქვემოთ თავისუფალი სივრცის სიმაღლე უნდა იყოს სულ მცირე 2 მ.     მუხლი 22🔗. ტრიბუნები 1. მზიდი კონსტრუქციები იმ ტრიბუნებისათვის, რომლებზეც განთავსებულია 10-ზე მეტი დასაჯდომი რიგი და რომელთა სიმაღლეთა შორის სხვაობა 32 სმ-ზე მეტია (დაქანებული რიგებით), უნდა დამზადდეს უწვავი სამშენებლო მასალისაგან. გამონაკლისს წარმოადგენს გარანდული ხის მასალა, რომელიც უნდა დამუშავდეს ცეცხლდამცავი ხსნარით. იატაკი და სკამები უნდა დამზადდეს ძნელადიწვებადი მასალისაგან. 2. საფეხურიან ღია ტრიბუნებზე, თითო მხარეს ნებადართულია 32-სკამიანი რიგების მოწყობა, დამრეცფერდიან (რამპიან) ტრიბუნებზე – მხოლოდ 24-სკამიანისა, ხოლო კარავ-პავილიონებში შესაბამისად 16 და 12-სკამიანისა. 3. საფეხურებიანი გასასვლელები შესრულებული უნდა იყოს ისე, როგორც კიბეები. (იხ. მუხლი 14🔗, პ. 2). 4. დასაჯდომი რიგების იატაკი და საფეხურებიანი ან რამპული გასასვლელი ერთ სიმაღლეზე უნდა მდებარეობდეს. 5. რიგებში (საფეხურებზე) დასადგომი ადგილები უნდა იყოს სულ მცირე 50 სმ სიგანის, 10 სმ სიმაღლისა და 45 სმ სიღრმის. 6. დასაჯდომი რიგები უნდა მოეწყოს მე-15 მუხლის შესაბამისად. 7. უსაფრთხოების მიზნით, ბოლო ზედა რიგი გადაღობილი უნდა იყოს უკანა სივრციდან. ბოლო რიგის სკამების საზურგეს შეიძლება დაეკისროს გადაღობვის ფუნქცია. 8. იმ შემთხვევაში, თუ დასადგომი ადგილები 5-საფეხურიან რიგზე მეტს შეადგენს, მაშინ ათი რიგი წინა და უკანა მხრიდან სულ მცირე 1,1 მ სიმაღლის ბარიერებით უნდა იყოს გამოყოფილი. თითოეული ბარიერის სიგანე უნდა იყოს სულ მცირე 3 მ და მათ შორის დაშორება არ უნდა აღემატებოდეს 2 მ-ს. თავი V ექსპლუატაციაში მიღება და ტექნიკური შემოწმება     მუხლი 23🔗. ექსპლუატაციაში მიღება და რეგისტრაცია 1. ატრაქციონის ექსპლუატაციაში მიღება წარმოებს მოქმედი წესის თანახმად. 2. მუშაობის დაწყებამდე „წესების“ პირველი მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული ატრაქციონები ექვემდებარება ტექზედამხედველობაში რეგისტრაციას. 3. ატრაქციონების რეგისტრაცია წარმოებს მისი მფლობელის წერილობითი განცხადებისა და ატრაქციონის პასპორტის საფუძველზე. 4. ტექზედამხედველობაში საქარხნო პასპორტის არმქონე ატრაქციონის რეგისტრაცია შეიძლება განხორციელდეს სპეციალიზებული ორგანიზაციის მიერ შედგენილი პასპორტის საფუძველზე. მისი შედგენისას გათვალისწინებული უნდა იყოს: ა) ატრაქციონის და მისი ცალკეული ელემენტების სიმტკიცის და მდგრადობის გაანგარიშებაზე დამყარებული დასკვნა; ბ) ლითონკონსტრუქციის მასალის ქიმიური ანალიზის და მექანიკური თვისებების შესახებ დასკვნა; გ) ლითონკონსტრუქციის მდგრადობის და შენადუღ შეერთებათა ხარისხის დამადასტურებელი აქტი. 5. ატრაქციონები ექვემდებარება ხელახალ რეგისტრაციას: ა) რეკონსტრუქციის შემდეგ, თუ ატრაქციონზე შედგენილ იქნა ახალი პასპორტი; ბ) სხვა მფლობელზე გადაცემისას; გ) ახალ ადგილზე გადატანისას. 6. საზღვარგარეთ დამზადებული ატრაქციონის რეგისტრაციისას წარდგენილ უნდა იქნეს მისი შესაბამისობის დეკლარაცია. 7. საექსპლუატაციო დოკუმენტები (პასპორტი, საექსპლუატაციო და სამონტაჟო ინსტრუქციები), რომლებიც მიეწოდება ატრაქციონთან ერთად, შედგენილი უნდა იყოს ქართულ ენაზე.     მუხლი 24🔗. ექსპლუატაციის ნებართვა ტექზედამხედველობაში რეგისტრაციას დაქვემდებარებული ატრაქციონების ექსპლუატაციის ნებართვა გაიცემა არსებული კანონმდებლობის შესაბამისად.     მუხლი 25🔗. ზოგადი მოთხოვნები ტექნიკური შემოწმების მიმართ 1. ატრაქციონმა ამუშავებამდე უნდა გაიაროს სრული ტექნიკური შემოწმება. ტექნიკური შემოწმება ტარდება ატრაქციონის საექსპლუატაციო ინსტრუქციის თანახმად. 2. ატრაქციონმა მუშაობის ნორმატიული ვადის განმავლობაში უნდა გაიაროს პერიოდული ტექნიკური შემოწმება 12 თვეში ერთხელ მაინც. 3. ატრაქციონის რიგგარეშე ტექნიკური შემოწმება უნდა ჩატარდეს: ა) ახალ ადგილზე დაყენებით გამოწვეული მონტაჟის შემდეგ; ბ) რეკონსტრუქციის შემდეგ; გ) მზიდი ლითონკონსტრუქციის შედუღების გამოყენებით რემონტის შემდეგ; დ) სატვირთო ჯალამბრის კაპიტალური რემონტის ან შეცვლის შემდეგ; ე) ბაგირების შეცვლის შემდეგ. 4. ატრაქციონის სტატიკური და დინამიკური გამოცდა უნდა ჩატარდეს საექსპლუატაციო ინსტრუქციით გათვალისწინებული მოცულობით. 5. ატრაქციონების საექსპლუატაციო ინსტრუქციაში გამოცდის ჩატარების მეთოდიკის არარსებობის შემთხვევაში დაცული უნდა იყოს შემდეგი მოთხოვნები: ა) სტატიკური გამოცდა უნდა ჩატარდეს თითოეული სამგზავრო მოდულის (ჩასაჯდომი ადგილის) თანამიმდევრობით დატვირთვით. ტვირთის წონა 100 %-ით უნდა აღემატებოდეს სამგზავრო მოდულის (ჩასაჯდომი ადგილის) ნომინალურ დატვირთვას. გამოცდის ხანგრძლივობა უნდა იყოს არანაკლებ 10 წუთისა; ბ) დინამიკური გამოცდა უნდა ჩატარდეს თითოეული სამგზავრო მოდულის (ჩასაჯდომი ადგილის) დატვირთვით. ტვირთის წონა 10 %-ით უნდა აღემატებოდეს სამგზავრო მოდულის (ჩასაჯდომი ადგილის) ნომინალურ დატვირთვას. 6. ატრაქციონები, რომელთაც ამოეწურათ სამუშაო რესურსი ან მუშაობის ნორმატიული ვადა, ექვემდებარებიან სავალდებულო საექსპერტო შემოწმებას მათი ტექნიკური მდგომარეობისა და შემდგომი ექსპლუატაციისათვის ვარგისიანობის დასადგენად. კარი III ატრაქციონების ექსპლუატაცია თავი VI მოძრავი ატრაქციონები     მუხლი 26🔗. საერთო მოთხოვნები მოძრავი ატრაქციონების მიმართ 1. მოძრავი ატრაქციონების მოძრავი და გამოწეული ნაწილები შენობა-ნაგებობებისგან და სხვა საგნებისგან დაშორებული უნდა იყოს სულ მცირე 1 მ-ით, ხოლო მაღალი ძაბვის სადენებისგან – სულ მცირე 5 მ-ით. 2. მოძრავი ნაწილები, რომლებიც სტუმრებისთვისაა გათვალისწინებული, სხვა მოძრავი და უძრავი ნაწილებისაგან ისე უნდა იყოს დაშორებული, რომ ადამიანებს საფრთხე არ შეექმნათ. 3. მანძილი ატრაქციონის მოძრავი ნაწილებიდან და ლიანდაგებიდან გვერდით შემოღობვამდე უნდა იყოს: ა) 50 სმ, თუ მოძრავი ნაწილის სიჩქარე 20 მ/წმ-მდეა; ბ) 70 სმ, თუ სიჩქარე აღემატება 20 მ/წმ-ს. 4. დანადგარის იატაკის ზემოთ უნდა იყოს სულ მცირე 2 მ სიმაღლის თავისუფალი სივრცე. 5. სამგზავრო მოდულების სამოძრაო ტრაექტორია ისეთი უნდა იყოს, რომ მაყურებლისთვის არ შეიქმნას სახიფათო მდგომარეობა. უსაფრთხოების მანძილი უნდა იყოს სულ მცირე 50 სმ. 6. სამგზავრო მოდულები აღჭურვილი უნდა იყოს მყარად დამონტაჟებული სკამებით და მოწყობილობით, აგრეთვე საჭიროების შემთხვევაში – ფეხების საყრდენებით. 7. მოძრავი ნაწილები აღჭურვილი უნდა იყოს უსაფრთხოების (მცველი) მოწყობილობით. უსაფრთხოების რომელიმე მოწყობილობის მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევაში ავტომატურად უნდა ამუშავდეს უსაფრთხოების სხვა, პირველისგან დამოუკიდებელი, მისი ტოლფასი დამატებითი მოწყობილობა. 8. სამგზავრო მოდულებში შესასვლელი არ შეიძლება 40 სმ-ზე მეტად იყოს აცილებული მათთან მისასვლელი ბაქნის სიბრტყეს. ის აუცილებლად უნდა იკეტებოდეს. საბავშვო კარუსელის და ყველა სწრაფად მოძრავი სამგზავრო მოდულის შესასვლელს უნდა ჰქონდეს საკეტი. შედარებით ნელა მოძრავ სამგზავრო მოდულზე დასაშვებია ჩვეულებრივი ჩამკეტების (ჯაჭვები, ღვედები) დაყენება, რომლებიც შეიძლება ღია კაუჭებით იყოს დამაგრებული. 9. სამგზავრო მოდულის შემთხვევითი გაჩერებისას (მაგ. დენის გამორთვის გამო) შესაძლებელი უნდა იყოს მისი უსაფრთხო ადგილას მიყვანა და გაჩერება. 10. სტუმართა უსაფრთხოების ღვედები, რკალები, მისაბმელი ქამრები, აგრეთვე კარები და ჯაჭვები მომსახურე პერსონალის მიერ მგზავრთა ყოველი ჩასხდომისას უნდა ჩაიკეტოს და შემოწმდეს. 11. ელექტროაგრეგატები ისე უნდა იყოს მოწყობილი, რომ მართვის რაიმე შეცდომითმა ოპერაციამ არ გამოიწვიოს მათი დაზიანება ან ხალხის დაშავება და შესაძლებელი იყოს ელექტროაგრეგატების საწყის მდგომარეობაში მოყვანა. 12. მოძრავი ატრაქციონის ბაქანზე იმდენი ადამიანის შესვლაა ნებადართული, რამდენიც მითითებულია ატრაქციონის პასპორტში ან საექსპლუატაციო ინსტრუქციაში. 13. მოძრავი ნაწილები მხოლოდ მას შემდეგ შეიძლება ჩაირთოს, რაც მომსახურე პერსონალი დარწმუნდება, რომ ყველა სტუმარს ადგილი დაკავებული აქვს, უსაფრთხოების ყველა საჭირო ზომა დაცულია და ბაქანი თავისუფალია. 14. სამგზავრო მოდულის დაძვრა და დამუხრუჭება უნდა მოხდეს ზომიერი აჩქარებით და შენელებით (არა უმეტეს 1 მ/წმ​2). ისეთ მოძრავ ატრაქციონებში, სადაც მგზავრობა იწვევს მუდმივ გადატვირთვებს, მგზავრობის დრო არ უნდა აღემატებოდეს 200 წამს. 15. სამგზავრო მოდულებზე აკრძალულია მგზავრობის დროს ახტომა-ჩამოხტომა, ხელების ან ფეხების გამოყოფა, ბორტებზე ჩამოჯდომა, სკამებზე ფეხით დგომა.     მუხლი 27🔗. საგორავი მთები 1. სამგზავრო მოდულის აღმართში მოძრაობის დროს გათვალისწინებული უნდა იყოს დაგორების საწინააღმდეგო დამცავი მოწყობილობა. 2. იმ შემთხვევაში, თუ ტრასის მონაკვეთზე ასვლის ბოლო წერტილსა და ჩასხდომის ადგილს შორის სამგზავრო მოდული უმუხრუჭოდ მოძრაობს, აუცილებელია ამ მონაკვეთზე სამუხრუჭო მოწყობილობის დამონტაჟება. აღნიშნულ მონაკვეთზე განლაგებული სამეთვალყურეო პოსტიდან, საიდანაც კონტროლდება მთელი ტრასა, შესაძლებელი უნდა იყოს სახაზო სამუხრუჭო მოწყობილობის ერთიანად ამოქმედება და სამგზავრო მოდულების გაჩერება. სამეთვალყურეო პოსტზე შეიძლება უარი ითქვას იმ შემთხვევაში, თუ ტრასა ცრუ ამოქმედებისგან დაცული, ავტომატურად მართული სამუხრუჭო ბლოკირების სისტემით იქნება აღჭურვილი. 3. მანძილი სამგზავრო მოდულებს შორის ისე უნდა განისაზღვროს, რომ შეფერხების შემთხვევაში შესაძლებელი იყოს გზის დაქანებულ მონაკვეთზე ყველა ვაგონის ცალ-ცალკე და დროულად გაჩერება. 4. ტრასა აუცილებლად უნდა შემოიღობოს. 5. სამუხრუჭო მონაკვეთები განათებული უნდა იყოს. 6. ძლიერი ქარის, ცუდი ხილვადობის ან სხვა მეტეოპირობების გაუარესების დროს, რომელმაც შეიძლება ხელი შეუშალოს სამგზავრო მოდულის დროულ დამუხრუჭებას ან ტრასის უსაფრთხოდ გავლას, აუცილებელია ატრაქციონის მუშაობის შეჩერება.     მუხლი 28🔗. მანქანების ატრაქციონი 1. მანქანები აღჭურვილი უნდა იყოს მოწყობილობით, რომელიც სტუმრის ან მომსახურე პერსონალის ჩარევის გარეშე მათი გაჩერების საშუალებას იძლევა. მანქანის გადაადგილების სიჩქარე არ უნდა აღემატებოდეს 8,5 მ/წმ-ს. 2. ტრასის საზღვრებს და მანქანას უნდა ჰქონდეს შემოვლებული სპეციალური ბუფერები, რომლებიც არბილებენ დარტყმებს შეჯახებისას. 3. მანქანები ირგვლივ რბილი მასალისაგან დამზადებული, სულ მცირე 10 სმ სისქის ბუფერებით უნდა იყოს გარშემორტყმული. ერთი და იგივე ატრაქციონის მანქანებზე ბუფერები დამაგრებული უნდა იყოს ერთ დონეზე, ხოლო მანქანების წონათა სხვაობა არ უნდა აღემატებოდეს 30 %-ს. 4. მანქანები ისე უნდა იყოს მოწყობილი, რომ არ შეიქმნას მგზავრების გვერდიდან გადმოვარდნის საფრთხე. 5. მანქანაში თითოეული სკამი (დასაჯდომი) აღჭურვილი უნდა იყოს სულ მცირე 25 მმ სიგანის სპეციალური ღვედით, რომელიც მგზავრს დაიცავს შეჯახებისას. მანქანის ნაწილები, რომლებსაც შეუძლიათ მგზავრის დაშავება, უნდა შეიფუთოს რბილი მასალით. 6. ატრაქციონზე დაიშვება მხოლოდ ერთი და იგივე ტიპის მანქანები. 7. ზედამხედველი, ერთი ადგილიდან, საიდანაც კარგად მოსჩანს მთელი ტრასა, თვალყურს უნდა ადევნებდეს მანქანების გადაადგილებას და, საჭიროების შემთხვევაში, უნდა მისცეს ხმოვანი სიგნალი. თუ ერთი ზედამხედველის პოსტიდან შეუძლებელია მთელი ტრასის გაკონტროლება, მაშინ ტრასის თითოეულ მონაკვეთს ზედამხედველობა უნდა გაუწიოს სხვა პირმა (პირებმა), რომელიც კონტაქტში უნდა იყოს პირველ პირთან. 8. მანქანების ყოველი დაძვრისა და გაჩერების დროს უნდა მიეცეს ხმოვანი სიგნალი. 9. შიდაწვისძრავიან სატრანსპორტო საშუალებებში ხალხის ჩასხდომა შეიძლება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ტრასაზე არსებული ყველა მოძრავი საშუალება გაჩერდება. მანქანების უკუსვლა აკრძალულია. 10. დაუშვებელია მანქანების მოძრაობა სრიალაზე - დაპირიან ტრასაზე. 11. ავტოსკუტერები უნდა იკვებებოდეს მხოლოდ მუდმივი, არა უმეტეს 110 ვ ძაბვით. მუდმივი დენის წრედი კვების ქსელისგან ტრანსფორმატორის საშუალებით გალვანურად უნდა იყოს განცალკევებული. 12. საკონტაქტო ქსელი, ავტოსკუტერების კონტაქტები და ტრასის ზედაპირი ისე უნდა იყოს მოწყობილი, რომ გამოირიცხოს ადამიანების დაშავება. ამისათვის საჭიროა: ა) ტრასის ზედაპირი დაუზიანებელი, სწორი, პრიალა და სუფთა, ერთმანეთთან მჭიდროდ დაკავშირებული დენგამტარი ფირფიტებისაგან დამზადდეს. დენის წყაროს „მინუს“ მომჭერთან მიერთება განხორციელდეს ტრასის ზედაპირის ერთმანეთის საპირისპირო ადგილიდან. ტრასის ზედაპირი და ლითონის კონსტრუქციები ჩამიწდეს; ბ) 200 მ​2-მდე ფართობის მქონე ტრასაზე, რომელზეც 30-მდე ავტოსკუტერი მოძრაობს, საკონტაქტო ქსელი დენის წყაროსთან სულ ცოტა ორი ადგილით იყოს მიერთებული, ხოლო უფრო დიდი ფართობის ტრასის შემთხვევაში, რომელზეც 30-ზე მეტი ავტოსკუტერი მოძრაობს – 3 ადგილით. საკონტაქტო ქსელი დამზადდეს 1,2 – 1,4 მმ სისქის მავთულის ექვსკუთხა უჯრედებიანი ბადის სახით. საკონტაქტო ქსელი (ბადე) იყოს დაჭიმული და თანაბრად დაშორებული იატაკიდან. ბადის უჯრედის სიგანე არ აღემატებოდეს 40 მმ-ს. ბადე იყოს გლუვი კვანძების, კუთხეებისა და ნაკერების გარეშე; გ) ავტოსკუტერებს ჰქონდეს ფოლადის ან ბრინჯაოს მავთულებისგან დამზადებული საკონტაქტო ჯაგრისები, რომლებიც სულ მცირე 10-16 ნ ძალით აწვებოდეს ტრასას; დ) დენმიმღები რკალი დამზადებული იყოს ფოლადისაგან და ისე იყოს მოღუნული, რომ სულ ცოტა სამი ადგილით ეხებოდეს ბადეს და ანვითარებდეს 10-16 ნ დაწოლის ძალას. რკალი მსუბუქი და ადვილად სატრიალებელი იყოს. რკალი დაცული იყოს ჩამოვარდნისაგან. სატრიალო ადგილებზე ელექტროკონტაქტებს არაფერი უშლიდეს ხელს, განსაკუთრებით საღებავი ან ჟანგის ნადები. საკონტაქტო ზედაპირი იყოს გლუვი და ავტოსკუტერის იატაკს დაშორებული სულ მცირე 2,5 მ-ით; ე) ყოველდღიურად შემოწმდეს საკონტაქტო ქსელის, ჯაგრისების და ავტოსკუტერების წესივრულობა.     მუხლი 29🔗. საქანელები 1. საქანელებს უნდა ჰქონდეს 1 მ სიმაღლის ძირითადი და 0,5 მ სიმაღლის შუალედური შემოღობვა. მანძილი ძირითად და შუალედურ შემოღობვებს შორის საკმარისი უნდა იყოს მომსახურე პერსონალისა და სტუმრების სადგომად, ხოლო მანძილი შუალედური შემოღობვიდან საქანელამდე უნდა გამორიცხავდეს საქანელისგან ადამიანების დაშავებას. შემოღობვები უნდა იყოს ერთი ტიპის და საქანელებთან მისასვლელი უნდა იკეტებოდეს. 2. საქანელები აღჭურვილი უნდა იყოს სამუხრუჭო სისტემით, რომელიც ცალკეული საქანელის გაჩერების საშუალებას იძლევა. 3. ნავ-საქანელების მოაჯირი 1 მ სიმაღლის მაინც უნდა იყოს. მოაჯირის გისოსის უჯრედების ზომები 40X40 სმ-ს არ უნდა აღემატებოდეს. ბავშვებისთვის განკუთვნილი ნავსაქანელების მოაჯირის სიმაღლე 70 სმ უნდა იყოს, ხოლო მოაჯირის გისოსის უჯრედების ზომები 25X25 სმ-ს არ უნდა აღემატებოდეს. 4. საყირაო საქანელას ძირი აღჭურვილი უნდა იყოს სპეციალური მოწყობილობით (ყულფებით) ფეხების დასამაგრებლად, ხოლო ნავის ძელები – მოწყობილობით სხეულის დასაფიქსირებლად. ფეხის ყულფის სიგანე უნდა იყოს 25 მმ და გაანგარიშებული 2 კნ დატვირთვაზე. სხეულის ფიქსირებისათვის განკუთვნილი ღვედები უნდა შეესაბამებოდეს მოქმედ ნორმებს. 5. ბავშვებისთვის განკუთვნილი საქანელას ძირის დაშორება დასაკიდებელი ღერძისგან 3 მ-ს არ უნდა აღემატებოდეს და არ უნდა ჰქონდეს აყირავების საშუალება. თუ მომსახურე პერსონალს შეეძლება თითოეული საქანელას ხელით გაჩერება, მაშინ სამუხრუჭო მოწყობილობა არაა საჭირო. 6. ერთი პირი არა უმეტეს სამ საქანელას უნდა ემსახურებოდეს. 7. უძრავო საყირაო საქანელა მხოლოდ ერთი პირის მიერ შეიძლება იქნეს გამოყენებული.     მუხლი 30🔗. კარუსელები 1. კარუსელის მართვის პულტი ისეთ ადგილზე უნდა იყოს განთავსებული, რომ კარგად სჩანდეს მთელი ატრაქციონი. 2. კარუსელი, რომლის სამგზავრო მოდულები ჰაერში ტრიალებს (ე.წ. „მფრინავი“ კარუსელი) თავისუფლად მისადგომი ადგილიდან ნახევრად მაინც უნდა იყოს შემოღობილი. შემოღობვის სიმაღლე უნდა იყოს 1 მ. შემოღობვაში შესასვლელის (შესასვლელების) სიგანე არ უნდა აღემატებოდეს 2,5 მ-ს. თუ კარუსელის სიჩქარე აღემატება 10 მ/წმ-ს ან აქვს ცვალებადი დაშორება შემოღობვასა და მოძრავ ნაწილებს შორის, კარუსელი მთლიანად უნდა იყოს შემოღობილი. 3. თუ კრონშტეინის აწევის სიმაღლე სტუმრის მიერ შეიძლება იმართებოდეს, მაშინ მართვის მექანიზმი ისე უნდა იყოს მოწყობილი, რომ მომსახურე პერსონალს შეეძლოს სტუმრის მიერ ჩართული დანადგარის გამორთვა და კრონშტეინის საწყის მდგომარეობაში დაბრუნება. 4. „მფრინავი“ კარუსელის დასაჯდომი ადგილის ქვედა გაბარიტსა და დანადგარის საერთო მისასვლელ ზედაპირს შორის უნდა იყოს სულ მცირე 2,7 მ ვერტიკალური მანძილი. თუ ამ მანძილის დაცვა შეუძლებელია, მაშინ საერთო მისასვლელი ზედაპირი უნდა შემოიღობოს მომლოდინეთათვის ხიფათის თავიდან აცილების მიზნით. სკამები ოდნავ უნდა იყოს გადაწეული უკან, უნდა ჰქონდეს 30 სმ სიმაღლის საზურგე და ისე უნდა იყოს დაკიდებული, რომ გამოირიცხოს მათი გადაყირავება. ჩასაკეტი ჯაჭვები ისე უნდა იყოს დაჭიმული, რომ სტუმარი სკამსა და ჯაჭვს შორის არ ჩაცურდეს. ჩასაკეტი ჯაჭვები კარაბინებით ან სხვა არათვითგახსნადი საკეტებით უნდა იყოს ჩაკეტილი და მაგრდებოდეს უშუალოდ სკამზე. 5. კარუსელში, რომლის ტრიალის დროს სტუმრები ცილინდრულ კედელზე არიან მიკრული, მოძრავი ცილინდრის შესასვლელი უნდა იკეტებოდეს. კარი ცილინდრული კედლის მთლიან ღია ფართობს უნდა ფარავდეს და არ უნდა იღებოდეს შიგნიდან გარეთ. 6. ბავშვებისთვის განკუთვნილ კარუსელში კარი გაღებულ მდგომარეობაში ატრაქციონის ბაქნებზე უნდა გამოდიოდეს, ჰქონდეს საკეტი და იღებოდეს მხოლოდ გარედან. 7. ისეთ სამგზავრო მოდულებს, რომლებიც მარყუჟებითაა დამაგრებული სამოძრაო ტრასაზე (გვარლზე) და სხვა ამდაგვარ დანადგარებს უნდა ჰქონდეს დამატებითი დამცავი ელემენტები, რომლებიც რაიმე დაზიანების შემთხვევაში მგზავრთა უსაფრთხოების გარანტიას ქმნიან. 8. კრონშტეინებიან „მფრინავ“ კარუსელებზე, სადაც კრონშტეინის აწევის სიმაღლე თავად სტუმრის მიერ იმართება, ჯერ უნდა ჩაირთოს მოწყობილობა „აწევა“, ხოლო შემდეგ – სატრიალო აგრეგატი. მოწყობილობა „დაწევა“ ისე უნდა იქნეს გაანგარიშებული, რომ დაშვებისას სატრიალო აგრეგატის გაჩერებამდე ყველა სამგზავრო მოდულმა მიიღოს საწყისი (ქვედა) მდებარეობა. 9. კარუსელებზე, რომლებზეც დასაჯდომი ან დასადგომი ადგილები იწევა ან ყირავდება, ეს პროცესი მხოლოდ მას შემდეგ შეიძლება დაიწყოს, რაც მიღწეული იქნება კარუსელის ტრიალის ყველაზე დიდი სიხშირე, ხოლო დაწევა უნდა დამთავრდეს მანამდე, სანამ ტრიალის სიხშირე შემცირებას დაიწყებს. 10. „მფრინავი“ კარუსელის მუშაობისას ყურადღება უნდა მიექცეს იმას, რომ სტუმარი არ ცდილობდეს სხვასთან შეჯახებას, საკუთარი სკამის დატრიალებას და ზომაზე მეტად სკამიდან გადახრას. ერთ სკამზე მხოლოდ ერთი ადამიანი შეიძლება იჯდეს. ეს მოთხოვნა ბავშვებზეც ვრცელდება.     მუხლი 31🔗. გიგანტური თვლები 1. მანძილი სამგზავრო მოდულის კედელსა და თვლის მანას შორის სულ მცირე 30 სმ უნდა იყოს. 2. სამგზავრო მოდულის მოაჯირის სიმაღლე დასაჯდომი ადგილის ზედა გაბარიტიდან უნდა შეადგენდეს სულ მცირე 55 სმ-ს. შესასვლელ-გამოსასვლელები საიმედო მექანიზმებით უნდა იკეტებოდეს. 3. სამგზავრო მოდულის ხელით სატრიალებელი მოწყობილობა არ შეიძლება დამზადდეს ადვილადმტვრევადი მასალისაგან. 4. სამგზავრო მოდულებში სტუმრები ისე უნდა იყვნენ გადანაწილებულნი, რომ თვალი სიმეტრიულად იყოს დატვირთული. თავი VII სანახაობრივი და სამხიარულო ატრაქციონები. ტირები     მუხლი 32🔗. პანორამული კოშკი 1. ატრაქციონის ამწევი მექანიზმი ისე უნდა იყოს შესრულებული, რომ გამორიცხული იყოს მისი თვითნებური დაშვება. 2. ატრაქციონის საბრუნი და გადასაადგილებელი მექანიზმები აღჭურვილი უნდა იყოს ნორმალურად ჩაკეტილი ტიპის მუხრუჭებით, აგრეთვე დოლებთან არაგანრთვადი კინემატიკური კავშირის მქონე მუხრუჭებით. 3. ატრაქციონი აღჭურვილი უნდა იყოს მოწყობილობით, რომელიც სამგზავრო მოდულის სიჩქარის ნორმალურზე მეტად გადაჭარბებისას, საწევი და საკიდი ელემენტების მოწყვეტისას, აგრეთვე სამუხრუჭე სისტემის მწყობრიდან გამოსვლისას, უზრუნველყოფს სამგზავრო მოდულის ქვევით გადაადგილების შეზღუდვას (შეკავებას). 4. იატაკსა და ატრაქციონის სამგზავრო მოდულის ძირს შორის განთავსებული უნდა იყოს ამორტიზატორები. 5. ატრაქციონის სამგზავრო მოდული აღჭურვილი უნდა იყოს მომსახურე პერსონალთან კავშირის საშუალებით. 6. ატრაქციონის სამგზავრო მოდულს უნდა ჰქონდეს ბლოკირება, რომელიც გამორიცხავს მის ჩართვას გადამეტტვირთვის შემთხვევაში. 7. ატრაქციონი აღჭურვილი უნდა იყოს დასაშვებზე მეტად მომატებული ქარის სიჩქარის მაუწყებელი სიგნალიზაციით. 8. ატრაქციონის სამგზავრო მოდული უზრუნველყოფილი უნდა იყოს როგორც მუშა, ისე საავარიო განათებით. 9. ატრაქციონი აღჭურვილი უნდა იყოს სამგზავრო მოდულის მოძრაობის ზედა და ქვედა უკიდურესი მდგომარეობის შემზღუდველებით. 10. გათვალისწინებული უნდა იყოს ავარიულად გაჩერებული ატრაქციონის სამგზავრო მოდულიდან ადამიანების გამოყვანის საშუალებები და პროცედურები.     მუხლი 33🔗. ტრიალა ღერძები, მბრუნავი კასრები, მოძრავი სცენები, მოქანავე კიბეები 1. გასასვლელები ატრაქციონის უძრავ და მოძრავ ნაწილებს შორის, აგრეთვე ტრიალა ღერძების, მოძრავი ბილიკებისა და სხვა ერთმანეთის მიმართ მოძრავ ნაწილებს შორის ისე უნდა იყოს მოწყობილი, რომ გამოირიცხოს ადამიანის დაშავება დაცემის შემთხვევაშიც კი. 2. ტრიალა ღერძს უნდა ჰქონდეს გლუვი ზედაპირი, უძრავ სასრიალო ზედაპირს ორივე მხრიდან უნდა ჰქონდეს რბილი ბორტი, რომელიც ტრიალა ღერძიდან ჰორიზონტალურად დაშორებული უნდა იყოს სულ მცირე 2 მ-ით. 3. მოძრავ ბილიკს ორივე მხრიდან უნდა ჰქონდეს ბორტები და მოაჯირები, ხოლო იქ, საიდანაც ჩანს საინტერესო სანახაობა, გათვალისწინებული უნდა იყოს სტუმრის გაჩერების შესაძლებლობა. 4. ტრიალა სიბრტყეების მუშაობის დროს მათზე მაყურებელი არ უნდა მოხვდეს. თუ სტუმარი ტრიალა ზედაპირიდან ჩამოცურდა, მან მაშინვე უნდა დატოვოს ადგილი. დაუშვებელია ამ ატრაქციონზე მოზრდილებისა და ბავშვების ერთად ყოფნა.     მუხლი 34🔗. ტობოგანები, სარბენი ბილიკები, სასრიალოები 1. სარბენ ბილიკს არ უნდა ჰქონდეს ნაკერები. დასაშვებია ერთი გლუვი, მცირედამოზნექილი ნაკერი. ბილიკს ორივე მხრიდან უნდა ჰქონდეს გასაჩერებელი მოწყობილობა. 2. სარბენი ბილიკის ზედა ბოლო და კიდეები ისე უნდა იყოს დამონტაჟებული და დაცული, რომ ჩაბრუნების ადგილას გამოირიცხოს მდგომი, მჯდომარე ან თუნდაც მწოლიარე მგზავრის სხეულის რომელიმე ნაწილის აგრეგატში მოყოლა. სარბენი ბილიკის ბოლოში პოდიუმზე რბილი ლეიბი უნდა იდოს. 3. სასრიალოს შიგნითა ნაწილი გლუვი უნდა იყოს, ზედაპირზე ნავისებური განივი ამოჭრილი ადგილებით. გვერდით კედლებს სიმაღლე ძირიდან სულ მცირე 45 სმ უნდა ჰქონდეს, ხოლო ზემოთ დაახლოებით 5 სმ რადიუსით გადადიოდეს ნაპირიდან. სასრიალო მონაკვეთის ბოლო ისე უნდა იყოს მოწყობილი, რომ ადამიანს სხვის დაუხმარებლად შეეძლოს სრიალის დამთავრება. 4. სასრიალოს ჩარჩო ისე უნდა იყოს შეკრული, რომ გადაბმის ან გადაკერების ადგილები არ გადადიოდეს სასრიალო ფართობში. სასრიალოს ცალკეული მონაკვეთების გადაბმის ადგილებში ნაკერები სრიალის მიმართულების პარალელურად უნდა იყოს მიმართული. 5. სტუმრები სასრიალოზე მხოლოდ სქელი მაუდის საფენებით დაიშვებიან. 6. ტობოგანზე 8 წლის ასაკამდე ბავშვებს აუცილებლად, ხოლო მოზრდილებს – სურვილისამებრ, სარბენ ბილიკზე ასვლისას უნდა ახლდეს დამხმარე პერსონალი და გზადაგზა ყურადღებას უმახვილებდეს აბრებზე. ბილიკის ბოლოს სტუმარს საჭირო დახმარება უნდა აღმოუჩინოს ატრაქციონის ორმა თანამშრომელმა. პერსონალმა უნდა იზრუნოს იმაზე, რომ სტუმრებს შორის დაცული იყოს გარკვეული დისტანცია.     მუხლი 35🔗. საჯირითო ატრაქციონები საჯირითო ადგილს ისეთი ფართობი უნდა ეკავოს და შემოფარგლული უნდა იყოს იმ სიმაღლის გალავნით, რომ გამოირიცხოს ცხოველის მიერ სტუმრის დაშავება.     მუხლი 36🔗. ლაბირინთ-ბაღები 1. ლაბირინთ-ბაღს შიგნით კიბეები არ უნდა ჰქონდეს. 2. კედლები დამზადებული უნდა იყოს არამსხვრევადი მინისაგან. დასაშვებია მსხვრევადი მინის გამოყენება იმ პირობით, რომ 70 სმ სიგანის მინას ექნება 6 მმ სისქე, ხოლო 1 მ სიგანისას – 8 მმ.     მუხლი 37🔗. დასარტყმელი ჩაქუჩები 1. დასარტყმელი ჩაქუჩის აგრეგატი მიწაში მყარად უნდა იყოს ჩამაგრებული და ჩაქუჩისა და დასარტყმელი თეფშის აწევისას ადგილიდან არ იძროდეს. 2. აგრეგატი დაცილებული უნდა იყოს მაყურებლისაგან წინა მხრიდან 3 მ-ით და გვერდითი მხრიდან – 1 მ-ით. 3. კაფსულებისა და სხვა ასაფეთქებელი ნივთიერებების გამოყენებისას დანადგარის გარშემო ტერიტორია საკმარისად უნდა იყოს დაცული ნამსხვრევებისაგან.     მუხლი 38🔗. ტირები 1. ტირში სასროლად შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მხოლოდ პნევმატიკური იარაღი, რომლის კალიბრი 4,5 მმ-ს არ აღემატება, ხოლო მოძრაობის ენერგია – 7,5 ჯ-ს. 2. ისეთი პნევმატიკური იარაღის ხმარებისას, რომელიც ერთი გასროლის შემდეგ ხელით არ გადაიმუხტება, მომსახურე პერსონალს სპეციალური მოწყობილობით უნდა შეეძლოს სროლის შეწყვეტა. 3. დასაშვებია პისტოლეტებისა და სხვა მოკლელულიანი იარაღის გამოყენება იმ პირობით, რომ შეზღუდული იქნება მათი ლულის მოტრიალების მაქსიმალური კუთხე. 4. ტირის დარბაზი დახურული უნდა იყოს ორივე მხარეს, სროლის მიმართულებით და ზემოდან. 5. ტირის დარბაზის უკანა კედელი უნდა იყოს ვერტიკალური და დაცული სულ მცირე 1,5 მმ სისქის ფოლადის ფურცლით. სამიზნესა და კედელს შორის კედლიდან სულ მცირე 5 სმ-ის დაშორებით ქსოვილური ნაჭრის საფარი უნდა დაიკიდოს, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ტყვიის ასხლეტა. 6. სასროლი მაგიდები მყარად უნდა იყოს დამაგრებული. მანძილი მაგიდიდან სამიზნემდე სულ მცირე 2,8 მ უნდა იყოს. 7. ტირის მომსახურე პერსონალი ვალდებულია: ა) ერთდროულად მოემსახუროს მხოლოდ ერთ ბავშვს ან ორ მოზრდილ ადამიანს; ბ) იარაღი დამუხტოს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მსროლელი თავის ადგილს დაიკავებს; გ) დამუხტული იარაღის ლულა მსროლელისთვის გადაცემამდე ჰქონდეს დახრილი, ხოლო გადაცემის მომენტში – მაღლა მიმართული; დ) უზრუნველყოს, რომ იარაღი გამოყენების შემდეგ კარგად იყოს დაცული. თავი VIII შეზღუდვები ექსპლუატაციის დროს     მუხლი 39🔗. საერთო შეზღუდვები 1. საბავშვო ატრაქციონებზე დაიშვებიან მხოლოდ 10 წლამდე ასაკის ბავშვები. 2. მოძრავ ატრაქციონებზე ერთ ადგილზე შეიძლება იჯდეს მხოლოდ ერთი ადამიანი. ეს წესი ვრცელდება ბავშვებზეც. ორი უფროსი ადამიანის ადგილზე შეიძლება იჯდეს მაქსიმუმ სამი ბავშვი და ისიც იმ შემთხვევაში, თუ სკამების კონსტრუქცია და თვით ატრაქციონის ტიპი იძლევა ამის საშუალებას. 3. პირები, რომლებიც ალკოჰოლის, ნარკოტიკული ან ტოქსიკური ზემოქმედების ქვეშ იმყოფებიან, ატრაქციონებზე არ დაიშვებიან. 4. სტუმრები ცხოველებთან ერთად, აგრეთვე ქოლგებით, ჯოხებით და სხვა მსგავსი დასაკეცი და წვეტიანი ნივთებით, ატრაქციონებზე არ დაიშვებიან.     მუხლი 40🔗. შეზღუდვები ბავშვებისათვის 1. ატრაქციონებზე ბავშვები 8 წლის ასაკამდე უფროსის თანხლების გარეშე არ დაიშვებიან (გამონაკლისს წარმოადგენს სპეციალურად ბავშვებისათვის მოწყობილი ატრაქციონები). თუ ატრაქციონის მუშაობის პრინციპიდან გამომდინარე საჭიროა ადამიანის გარკვეული ძალის გამოყენება, 6 წელზე ნაკლები ასაკის ბავშვები უფროსის გარეშე ატრაქციონზე არ დაიშვებიან. 2. საყირაო ატრაქციონებზე 14 წელზე უფრო პატარა ასაკის ბავშვები არ დაიშვებიან. 3. „მფრინავ“ კარუსელებზე 6 წლამდე ასაკის ბავშვები არ დაიშვებიან, ხოლო 6-დან 10 წლამდე ბავშვები დაიშვებიან მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სკამები ისეა მოწყობილი, რომ გამორიცხულია მგზავრის ჩასრიალება სკამსა და დასამაგრებელ საშუალებას შორის. 4. 10 წლის ასაკამდე ბავშვები არ დაიშვებიან მოძრავი ბილიკების, მოქანავე კიბეების და მსგავსი კონსტრუქციების მქონე ატრაქციონებზე. 5. მანქანების ატრაქციონებზე, რომლებსაც მხოლოდ ერთი დასაჯდომი ადგილი აქვთ, 10 წლამდე ასაკის ბავშვები არ დაიშვებიან, ხოლო თუ ორი და მეტი დასაჯდომი ადგილია, ბავშვები დაიშვებიან მხოლოდ უფროსის თანხლებით. ბავშვები მომსახურე პერსონალის მიერ შეკრულნი უნდა იყვნენ სპეციალური ღვედებით. 6. 4 წლამდე ბავშვები დამოუკიდებლად დაიშვებიან მხოლოდ სპეციალური საკეტებით აღჭურვილ დასაჯდომიან საბავშვო კარუსელებზე. თავი IX სახანძრო უსაფრთხოება და სამედიცინო მომსახურება     მუხლი 41🔗. სახანძრო უსაფრთხოება 1. ატრაქციონებზე დაცული უნდა იყოს „საქართველოში მოქმედი სახანძრო უსაფრთხოების წესების“ მოთხოვნები, რომელიც დამტკიცებულია საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2001 წლის 12 აპრილის №130 ბრძანებით. 2. პროჟექტორები ისეთი მანძილით უნდა იყოს დაცილებული ადვილაალებადი მასალებისაგან, რომ არ მოხდეს მათი აალება. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ფარდებსა და დეკორაციებს. მათსა და პროჟექტორებს შორის მანძილი სულ მცირე 1,5 მ უნდა იყოს. პროჟექტორები, რომლებსაც ადგილი ეცვლებათ, უნდა დამაგრდეს მყარად არაალებადი მასალის გამოყენებით და დაზღვეული იყოს ჩამოვარდნისაგან. 3. საატრაქციონო მოედნებთან მისასვლელი უნდა იყოს თავისუფალი, რათა უზრუნველყოფილი იქნეს სახანძრო ავტომობილების და სხვა სპეცტექნიკის შეუფერხებელი მოძრაობა. 4. საატრაქციონო მოედნების ტერიტორიაზე, აგრეთვე მის გარშემო აკრძალულია: ა) კოცონის დანთება, ნაგვის დაწვა; ბ) მოწევა სამუშაო ადგილზე; გ) ძაბვის ქვეშ მყოფი ატრაქციონების და ღია მართვის პულტის უყურადღებოდ დატოვება; დ) სხვადასხვა ელექტროგამათბობელი ხელსაწყოების გამოყენება ადგილებში, რომლებიც არ არის შეთანხმებული ზედამხედველობის ორგანოებთან (შესაბამის სამსახურებთან); ე) ტერიტორიაზე ადვილაალებადი და იწვებადი სითხეების შენახვა; ვ) ღია ცეცხლის გამოყენება (ჩირაღდნები, სანთლები და სხვა); ზ) ფეიერვერკების მოწყობა, აგრეთვე პიროტექნიკური ნაკეთობების შენახვა; თ) დროებითი ელექტროსადენების გაყვანა. 5. საატრაქციონო მოედნების ტერიტორიიდან მუდმივად უნდა იქნეს გატანილი გამხმარი ბალახი, ტოტები და ფოთლები. აკრძალულია ნაგვის გროვების დატოვება. 6. ატრაქციონზე შესასვლელი (გამოსასვლელი) კარები იმავდროულად უნდა წარმოადგენდეს საევაკუაციო გასასვლელს და იღებოდეს მხოლოდ გასართობი მოწყობილობის ზონიდან გარეთ – ადამიანთა მოძრაობის მიმართულებით და გააჩნდეთ ადვილგა-სახსნელი ჩამკეტები.     მუხლი 42🔗. სახანძრო უსაფრთხოების სამსახური 1. სახანძრო უსაფრთხოების სამსახური ადგილზე უნდა იყოს: ა) ხალხის თავშეყრის ადგილებში, სადაც გათვალისწინებულია 5000-ზე მეტი სტუმრის დასწრება; ბ) საცირკო კარავ-პავილიონებში, სადაც 1500-ზე მეტი დასაჯდომი ადგილია. 2. თუ ღონისძიებების მომწყობს საკუთარი სახანძრო სამსახური აქვს, მაშინ სახანძრო უსაფრთხოების ფუნქცია მასვე შეიძლება დაეკისროს.     მუხლი 43🔗. სამედიცინო მომსახურება სამედიცინო პუნქტი უნდა ფუნქციონირებდეს: ა) ხალხის თავშეყრის ადგილებში, სადაც გათვალისწინებულია 3000-ზე მეტი სტუმრის დასწრება; ბ) საცირკო კარავ-პავილიონებში, სადაც 1500-ზე მეტი დასაჯდომი ადგილია.