„ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები ან/და დროებით შეთანხმებული გაფრქვევის ნორმების გაანგარიშების მეთოდის შესახებ“ დებულების დამტკიცების თაობაზე“

„ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები ან/და დროებით შეთანხმებული გაფრქვევის ნორმების გაანგარიშების მეთოდის შესახებ“ დებულების დამტკიცების თაობაზე“ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } h1 {margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; page-break-after:avoid; font-size:12.0pt; layout-grid-mode:line;} h2 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; letter-spacing:2.75pt; font-weight:normal;} h3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; letter-spacing:2.5pt;} h4 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:.5in; text-autospace:none; font-size:14.0pt; font-weight:normal;} h6 {margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; } p.MsoToc1, li.MsoToc1, div.MsoToc1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; } p.MsoToc2, li.MsoToc2, div.MsoToc2 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:12.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; } p.MsoToc3, li.MsoToc3, div.MsoToc3 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:24.0pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; } p.MsoToc4, li.MsoToc4, div.MsoToc4 {margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:.5in; text-align:center; font-size:12.0pt; letter-spacing:5.0pt; font-weight:bold;} p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:12.0pt; } p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoTitle, li.MsoTitle, div.MsoTitle {margin-top:300.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:3.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:16.0pt; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.MsoBodyText, li.MsoBodyText, div.MsoBodyText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:14.0pt; } p.MsoBodyTextIndent, li.MsoBodyTextIndent, div.MsoBodyTextIndent {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; } p.MsoBodyText2, li.MsoBodyText2, div.MsoBodyText2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; line-height:12.0pt; font-size:12.0pt; } p.MsoBodyText3, li.MsoBodyText3, div.MsoBodyText3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:11.0pt; } p.MsoBodyTextIndent2, li.MsoBodyTextIndent2, div.MsoBodyTextIndent2 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:21.3pt; font-size:12.0pt; } p.MsoBodyTextIndent3, li.MsoBodyTextIndent3, div.MsoBodyTextIndent3 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:21.3pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; page-break-before:always; font-size:10.0pt; font-style:italic;} p.MsoAutoSig, li.MsoAutoSig, div.MsoAutoSig {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; } p.chveulebrivi, li.chveulebrivi, div.chveulebrivi { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; layout-grid-mode:line;} p.data, li.data, div.data { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.petiti, li.petiti, div.petiti { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.2pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:8.5pt; layout-grid-mode:line; font-style:italic;} p.prezident, li.prezident, div.prezident { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:10.0pt; layout-grid-mode:line;} p.kanoni, li.kanoni, div.kanoni { margin-top:.25in; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:12.0pt; letter-spacing:3.0pt; font-weight:bold;} p.kitxva, li.kitxva, div.kitxva { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:5.65pt; margin-left:0in; text-align:justify; text-indent:14.2pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.pasuxi, li.pasuxi, div.pasuxi { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:56.7pt; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:-28.35pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; } p.Style1, li.Style1, div.Style1 { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.chveulebrivi-wigni, li.chveulebrivi-wigni, div.chveulebrivi-wigni { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:22.7pt; text-autospace:none; font-size:10.0pt; } p.satauri, li.satauri, div.satauri { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:13.0pt; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.tarigi, li.tarigi, div.tarigi { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.muxliparl, li.muxliparl, div.muxliparl { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:14.15pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.tavisataurixml, li.tavisataurixml, div.tavisataurixml { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:0in; text-align:center; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.tavixml, li.tavixml, div.tavixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.karixml, li.karixml, div.karixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; } p.karisataurixml, li.karisataurixml, div.karisataurixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.petitixml, li.petitixml, div.petitixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.cignixml, li.cignixml, div.cignixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:.5in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-.25in; font-size:12.0pt; } p.StylecxrilixmlSylfaen, li.StylecxrilixmlSylfaen, div.StylecxrilixmlSylfaen { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; } span.StylecxrilixmlSylfaenChar { } p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:9.0pt; } p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml { margin-top:0in; margin-right:0in; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; } p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-weight:bold;} p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.gazette, li.gazette, div.gazette { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:.5in; font-size:11.0pt; } p.muxligazette, li.muxligazette, div.muxligazette { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.tavigazette, li.tavigazette, div.tavigazette { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.Normal, li.Normal, div.Normal { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-autospace:none; font-size:12.0pt; } @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:44.95pt 63.0pt 1.0in 1.25in;} div.Section1 {page:Section1;} ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 420.060.000.22.023.012.290 საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის ბრძანება №705 2008 წლის 20 ოქტომბერი ქ. თბილისი „ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები ან/და დროებით შეთანხმებული გაფრქვევის ნორმების გაანგარიშების მეთოდის შესახებ“ დებულების დამტკიცების თაობაზე „ატმოსფერული ჰაერის დაცვის შესახებ“ საქართვე­ლოს კანონის 29-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, ვბრძანებ: 1. დამტკიცდეს თანდართული დებულება „ატმოსფე­რულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშ­ვები ან/და დროებით შეთანხმებული გაფრქვევის ნორ­მების გაანგარიშების მეთოდის შესახებ“. 2. ძალადაკარგულად გამოცხადდეს „მავნე ნივთიერე­ბის წლიური გაფრქვევის ზღვრული მნიშვნელობისა და მავნე ნივთიერების წლიური გაფრქვევის დროებით შეთანხმებული მნიშვნელობის გაანგარიშების მეთოდისა და ლიმიტის შევსების წესის შესახებ“ დებულების დამ­ტკიცების თაობაზე“ საქართველოს გარემოსა და ბუნებ­რივი რესურსების დაცვის მინისტრის 2000 წლის 11 დეკემბრის №70 ბრძანება. 3. ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. ი. ღვალაძე დებულება ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები ან/და დროებით შეთანხმებული გაფრქვევის ნორმების გაანგარიშების მეთოდის შესახებ თავი I ზოგადი ნაწილი     მუხლი 1🔗. დებულების რეგულირების საგანი ეს დებულება არეგულირებს სამართლებრივ ურ­თიერ­თობებს საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებ­რივი რესურსების სამინისტროს, მის ტერიტორიულ ორ­გა­ნოებს, აფხაზეთის და აჭარის ავტონომიური რესპუბ­­ლიკების შესაბამის სამსახურებსა და ფიზიკურ და იურიდიულ (საკუთრებისა და ორგანიზაციულ-სამარ­­თლებრივი ფორმის მიუხედავად) პირებს შორის.     მუხლი 2🔗. დებულების მიზანი და ამოცანა 1. დებულების მიზანია ადამიანის ჯანმრთელობასა და გარემოზე მავნე ზემოქმედების თავიდან აცილების თვალსაზრისით ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერე­ბათა ზღვრულად დასაშვები ან/და დროებით შეთან­ხმებული გაფრქვევის ნორმების გაანგარიშების მეთოდის შემუშავება. 2. დებულების ამოცანაა ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების სტაციონარული წყაროებიდან გაფ­რქვეულ მავნე ნივთიერებათა თვისობრივ და რაოდენობ­რივ მახასიათებელთა გამოვლენა და მათი ნორმირება.     მუხლი 3🔗. ზოგადი მოთხოვნები ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები ან/და დროებით შეთანხმებული გაფრქვევის ნორმების გაანგარიშების მეთოდის შესახებ 1. ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრუ­­­ლად დასაშვები (შემდგომში – ზდგ) ან/და დროებით შეთანხმებული გაფრქვევის (შემდგომში – დშგ) ნორმების დადგენის კრიტერიუმად მიღებულია ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციის (შემდგომში – ზდკ) ნორ­მები. 2. ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების შემუშავების სა­ფუძ­ველს წარმოადგენს ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების სტაციონარული წყაროების და მათ მიერ გაფრქვეულ მავნე ნივთიერებათა ინვენტარიზაცია, რომლის ჩატარების წესი განისაზღვრება „ატმოსფერუ­ლი ჰაერის დაბინძურების სტაციონარული წყაროების ინვენტა­რიზაციიის წესის შესახებ“ დებულებით „ატმოს­ფერული ჰაერის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანო­ნის 29​1 მუხლის შესაბამისად. 3. ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების დადგენა წარმოებს წარმოების განვითარების პერსპექტივის, ადგილის ფიზიკურ-გეოგრაფიული და კლიმატური პირობების, ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაბნევის, სხვა საწარმოების მიერ შექმნილი ფონური კონცენტრა­ციების, არსებული ან დასაპროექტებელი საცხოვრე­ბელი სახლების, ბავშვთა სკოლამდელი დაწე­სებუ­ლებე­ბის, სკოლების, უმაღლესი სასწავლებ­ლების, სპორტული კომპლექსების, პარკების, საერთო სარგებ­ლობის სამკურნალო-პროფილაქტიკური და გამაჯან­საღებელი დაწესებულებების, კვების მრეწველობის ობიექ­­ტების, აეროპორტების, აეროდრომების და რკი­ნიგ­ზის სადგურების ურთიერთგანლაგების გათვალის­წი­ნებით. 4. ზდგ-ის ნორმები დგინდება ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების, ეკოლოგიური ექსპერტიზისადმი დაქვემდებარებული საქმიანობის ყველა სტაციონარული წყაროსთვის (ობიექტისთვის). ზდგ-ის ნორმები დგინ­დება 5 წლის ვადით ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურე­ბის თითოეული წყაროსთვის და თითოეული მავნე ნივ­თიე­რებისთვის. 5. დშგ-ის ნორმები დგინდება არა უმეტეს 5 წლის ვადით ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების ყველა იმ წყაროსა და მავნე ნივთიერებისათვის, რომელთათ­ვისაც მოცემულ ეტაპზე ვერ ხერხდება ზდგ-ის ნორმების დადგენა. დშგ-ის ნორმების ზდგ-ის ნორმებამ­დე დადგენილ ვადებში მიუღწევლობის შემთხვევაში, ამ ვადების გასვლის შემდეგ ზდგ-ის ნორმების ზევით გაფრქვეულ მავნე ნივთიერებათა რაოდენობა ითვლება ზენორმულ გაფრქვევად. დშგ-ის ნორმები უდგინდებათ ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების იმ სტაციონა­რულ წყაროებს, რომლებიც გარემოსდაცვითი ნებარ­თვისადმი დაქვემდებარებულ საქმიანობას ახორციე­ლებდნენ „გარემოსდაცვითი ნებართვის შესახებ“ საქარ­თველოს კანონის ამოქმედებამდე და აღნიშნული ნორმები მათი მოქმედების ვადის ამოწურვის შემდგომ განმეორებით დადგენას აღარ ექვემდებარება. პროექ­ტი­­რებად საწარმოებს დშგ-ის ნორმები არ უდგინ­დებათ. 6. საწარმოს თითოეული დაბინძურების წყაროსთვის და მავნე ნივთიერებისათვის დადგენილი ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების საფუძველზე დგინდება ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმები მთლიანად საწარმოსთვის. 7. ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმები დგინდება ტექნო­ლოგიური და აირმტვერდამჭერი მოწყობილობების შესაძლო მაქსიმალური დატვირთვის პირობებისთვის. 8. საწარმოში ორი ან ორზე მეტი დაბინძურების წყაროს არსებობის შემთხვევაში, რეკომენდებულია მავნე ნივთიერებათა გაბნევის ანგარიშის კომპიუტერული დამუშავება, რომლისთვისაც გამოყენებული პროგრამა შესაბამისობაში უნდა იყოს წინამდებარე დებულების მოთხოვნებთან. სხვა პროგრამის გამოყენების შემთხვე­ვაში იგი შეთანხმებული უნდა იყოს საქართველოს გა­რე­მოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინის­ტროსთან. 9. ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების პროექტის შემუშავებას უზრუნველყოფს საქმიანობის სუბიექტი, რომლის საქმიანობის შედეგადაც ხდება დაბინძურების სტაციონარული ობიექტიდან ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევა, ან მისი დაკვეთით – ფიზიკური ან იურიდიული პირი, საქართველოს კანონ­მდებ­ლობის შესაბამისად. 10. ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების პროექტი უნდა შეუთანხმდეს საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსა და სამინის­ტროს ტერიტორიულ ორგანოებს, აგრეთვე მათი კომპეტენციის ფარგლებში – აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების შესაბამის სამსახურებს დაბინძურების ობიექტის განთავსების ადგილმდებარეო­ბის მიხედვით. ამ შეთანხმებული დოკუმენტის გარეშე აკრძალულია დაბინძურების სტაციონარული წყაროები­დან ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევა. 11. ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების პროექტის გაუქმება შესაძლებელია შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით. 12. ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების პროექტის გასხვისება დასაშვებია დაბინძურების სტაციონარული ობიექტის გასხვისების შემთხვევაში. 13. ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების სტაციო­ნარული ობიექტის სიმძლავრის ან/და მოხმარებული საწვავის რაოდენობის გაზრდის შემთხვევაში, რეკონ­სტრუქ­ციის განხორციელებისას ტექნოლოგიურ პრო­ცესში მავნე ნივთიერებათა გამოყოფისა და გაფრქვევის ახალი წყაროების ჩართვის ან ობიექტის პროფილის შეცვლის შემთხვევაში, უკვე შეთანხმებული ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების პროექტი უნდა გაუქმდეს „ატმოსფერული ჰაერის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით და მათი ხელახალი შემუშავება და შეთანხმება უნდა მოხდეს ახალი პირობების გათვალისწინებით. 14. ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების პროექტის მოქმე­დების ხუთწლიანი ვადის გასვლის შემთხვევაში საქმიანობის სუბიექტი უზრუნველყოფს მის ხელახალ შემუშავებას და შეთანხმებას შემდგომი ხუთწლიანი მოქმედების ვადით. 15. ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების ანგარიშისთვის საჭირო საწარმოს მიერ მოწოდებული საწყისი მონაცემების სისწორეზე პასუხისმგებლობა ეკისრება საქმიანობის სუბიექტს.     მუხლი 4🔗. ძირითად ცნებათა განმარტებანი ამ დებულებაში გამოყენებული ცნებები ნიშნავს: ა) „ატმოსფერული ჰაერი“ – ატმოსფერული გარსის ჰაერი, შენობა-ნაგებობებში არსებული ჰაერის გარდა; ბ) „მავნე ნივთიერება“ – ადამიანის საქმიანობის შედეგად ატმოსფერულ ჰაერში გაფრქვეული ნებისმიერი ნივთიერება, რომელიც ახდენს ან რომელმაც შეიძლება მოახდინოს უარყოფითი ზეგავლენა ადამიანის ჯანმრთე­ლობასა და ბუნებრივ გარემოზე; გ) „ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურება“ – ატმოს­ფე­რული ჰაერის შემადგენლობის ცვლილება მასში მავნე ნივთიერებათა არსებობის შედეგად; დ) „ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციის ნორმა“ – ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა მაქსიმა­ლური კონცენტრაცია დროის გარკვეული გასაშუალოე­ბული პერიოდისათვის, რომელიც პერიოდული ზემოქმე­დებისას ან ადამიანის მთელი ცხოვრების მანძილზე არ ახდენს მასზე და საერთოდ გარემოზე მავნე ზემოქ­მედებას; ე) „ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა საშუა­ლო სადღეღამისო ზღვრულად დასაშვები კონცენტრა­ცია“ – ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიე­რებათა კონ­ცენ­ტრაცია, რომელიც განსაზღვრუ­ლია დღე-ღამის განმავლობაში აღებული სინჯების კონცენ­ტრაციათა მნიშვნელობების გასაშუალოებით; ვ) „ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა მაქსი­მალური ერთჯერადი ზღვრულად დასაშვები კონცენ­ტრაცია“ – ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა მაქსიმალური კონცენტრაცია, რომელიც განსაზ­ღვრულია 20-30-წუთიან დროის ინტერვალში ერთჯე­რა­დად აღებული სინჯების კონცენტრაციათა მნიშვნე­ლობების მიხედვით; ზ) „ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები გაფრქვევის ნორმა“ – ატმოს­ფერული ჰაერის დაბინძურების სტაციონარული წყაროდან მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევის დადგენილი რაოდენობა, გაანგარიშებული იმ პირობით, რომ დაბინძურების ამ წყაროსა და სხვა წყაროების ერთობ­ლიობიდან გაფრქვეულ მავნე ნივთიერებათა კონცენ­ტრაცია ატმოსფერული ჰაერის მიწისპირა ფენაში არ აღემატებოდეს ამ წყაროს ზეგავლენის ტერიტო­რიისთვის დადგენილ მავნე ნივთიერებათა კონცენ­ტრაციის ზღვრულად დასაშვებ ნორმებს; თ) „ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა დროებით შეთანხმებული გაფრქვევის ნორმა“ – ატმოს­ფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშ­ვები გაფრქვევის ნორმამდე ეტაპობრივად მიღწევის (შემცირების) მიზნით დაბინძურების სტაციონარული წყაროსთვის დროებით დადგენილი გაფრქვევის რაოდე­ნობა. თავი II ძირითადი ნაწილი     მუხლი 5🔗. ზდგ-ის ნორმების დადგენის პირობები 1. ზდგ-ის ნორმების დადგენისათვის უნდა სრულდე­ბოდეს შემდეგი პირობა: ,             (5.1) სადაც: Cm­­  – ატმოსფეროს მიწისპირა ფენაში მავნე ნივთიერებების გაანგარიშებული მაქსიმალური კონცენტრაციაა (მგ/მ​3) დაბინძურების ყველა წყაროების ერთობლიობიდან; ზდკ.­ m  – შესაბამისი მავნე ნივთიერებების მაქსიმალური ერთჯერადი ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციაა, მგ/მ​3. 2. ატმოსფერულ ჰაერში ერთდროულად რამდენიმე ჯამური ზემოქმედების მქონე მავნე ნივთიერების არსებობისას უნდა სრულდებოდეს შემდეგი პირობა: ,            (5.2) სადაც: Cm.1 , Cm.2 ...Cm.n   – ატმოსფეროს მიწისპირა ფენის ერთსა და იმავე ადგილას მავნე ნივთიერებების გაანგარიშებული მაქსიმალური კონცენტრაციებია, მგ/მ​3; ზდკ.­ m1 , ზდკ.­ m2 ... ზდკ.­ m.n  – მავნე ნივთიერებების შესაბამისი მაქსიმალური ერთჯერადი ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციაა, მგ/მ​3. 3. საკურორტო ზონებში საქმიანობის დაგეგმვის და განხორციელების შემთხვევისთვის ფორმულების (5.1 – 5.2) მარჯვენა ნაწილში 1 უნდა შეიცვალოს 0.8-ით. 4. იმ მავნე ნივთიერებებისთვის, რომლებისთვისაც ჯერ კიდევ არ არის დადგენილი მაქსიმალური ერთჯერადი ზდკ-ის ნორმები, დასაშვებია მათ მაგივრად დროებით გამოყენებულ იქნას საშუალო სადღეღამისო ზდკ-ის ათმაგი ნორმები. 5. ატმოსფერულ ჰაერში ფონური კონცენტრაციის (Cf ) არსებობის შემთხვევაში ფორმულა (5.1)-ში Cm­­  -ის მაგივრად უნდა ავიღოთ Cm­­ + Cf  , ხოლო ფორმულა (5.2)-ში Cm.1 , Cm.2 ...Cm.n  -ის მაგივრად Cm.1  +Cf.1 , Cm.2  +Cf.2 ...Cm.n  +Cf.n  . 6. მოქმედი და რეკონსტრუირებადი საწარმოებისათვის ზდგ-ის ნორმების დადგენისას Cf  -ის მაგივრად აიღება C  'f , რომელიც წარმოადგენს ფონურ კონცენტრაციას , საიდანაც გამორიცხულია განსახილველი საწარმოს წილი: C  'f = Cf  (1-0.4 ), როცა Cm­­  2Cf   (5.3) C  'f = 0.2Cf , როცა Cm­  >2Cf        (5.4) 7. მშენებარე საწარმოებისთვის ზდგ-ის ნორმების დადგენისას C  'f = 0.2Cf                       (5.5) 8. ფონური კონცენტრაციის მნიშვნელობები დგინდება ჰიდრომეტეოროლოგიური სამსახურის მიერ ატმოსფეროს დაბინძურების დაკვირვების პოსტებზე რეგულარული დაკვირვებების მონაცემების საფუძველზე. ამ მონაცემების არარსებობის შემთხვევაში ფონური კონცენტრაციის სავარაუდო მნიშვნელობები აიღება დანართი 3-ის მიხედვით.     მუხლი 6🔗. ანგარიში ატმოსფეროს დაბინძურებისა, გამოწვეული ცალკეული წერტილოვანი დაბინძურების წყაროდან მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევებით 1. მავნე ნივთიერებების მიწისპირა კონცენტრაციის მაქსიმალური მნიშვნელობა Cm  (მგ/მ​3 ), რომელიც მიიღწევა არახელსაყრელ მეტეოროლოგიურ პირობებში ცალკეული წერტილოვანი მრგვალი მილყელის მქონე დაბინძურების წყაროდან გახურებული აირჰაეროვანი ნარევის გაფრქვევისას ამ წყაროდან დაშორებულ Xm (მ) მანძილზე, განისაზღვრება ფორმულით: Cm = ,      (6.1) სადაც: A  – ატმოსფეროს ტემპერატურული სტრატიფიკაციის კოეფიციენტია (წმ2/3 . 0 C1/2 , მგ/გ), საქართველოს პირობებისათვის – A=200 M – დროის ერთეულში ატმოსფეროში გაფრქვეული მავნე ნივთიერების მასაა, (გ/წმ). იგი განისაზღვრება ანგარიშით მოცემული საწარმოსათვის (პროცესებისთვის) დადგენილი ნორმატივების საფუძველზე; F – ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებების დალექვის სიჩქარის უგანზომილებო კოეფიციენტია. აიროვანი მავნე ნივთიერებებისთვის და მცირედისპერსიული აეროზოლებისათვის (მტვერი, ნაცარი) F=1; მსხვილდისპერსიული მტვრისა და ზოლებისათვის – როცა გაწმენდის კოეფიციენტის საშუალო ექსპლუატაციური მნიშვნელობა >90%-ზე, მაშინ F=2; როცა ამ კოეფიციენტის მნიშვნელობა მოთავსებულია 75%-სა და 90%-ს შორის, მაშინ F=2.5; როცა ამ კოეფიციენტის მნიშვნელობა <75%-ზე ან საერთოდ არ სწარმოებს გაწმენდა, მაშინ F=3 . H – მიწის ზედაპირიდან გაფრქვევის წყაროს სიმაღლეა (მ). ∆T – გაფრქვეული აირჰაეროვანი ნარევის ტემპერატურასა და გარემო ჰაერის ტემპერატურას შორის სხვაობაა (0 C).  – აირჰაეროვანი ნარევის გაბნევაზე ადგილის რელიეფის გავლენის ამსახველი უგანზომილებო კოეფიციენტია. ვაკე ადგილისათვის, როდესაც ადგილის ნიშნულის სიმაღლის ვარდნა არ აღემატება 1 კმ-ზე 50 მ-ს, =1. დანარჩენ შემთხვევებში  განისაზღვრება კარტოგრაფიული მასალის საფუძველზე, რომელიც ასახავს ადგილის რელიეფს საწარმოდან მილის 50 სიმაღლის რადიუსის დაშორებით, მაგრამ არანაკლებ 2 კმ-ისა.  V1  – აირჰაეროვანი ნარევის ხარჯია (მ​3/წმ), რომელიც განისაზღვრება ფორმულით: V1  = ,       (6.2) სადაც: D – გაფრქვევის წყაროს მილყელის დიამეტრია, (მ); wo  – გაფრქვევის წყაროს მილყელიდან აირჰაეროვანი ნარევის გამოსვლის საშუალო სიჩქარეა, (მ/წმ); m და n – გაფრქვევის წყაროს მილყელიდან აირჰაეროვანი ნარევის გამოსვლის პირობების ამსახველი უგანზომილებო კოეფიციენტებია, რომლებიც გამოითვლება ფორმულით: როცა f <100,       მაშინ             (6.3) როცა f ≥100,       მაშინ                       (6.4) როცა fe <f<100, მაშინ კოეფიციენტი m გამოითვლება ფორმულით (6.3) მასში f=fe  მნიშვნელობისას თუ f <100 და როცა     Vm ≥2,    მაშინ     n=1                             (6.5) როცა     0.5 ≤Vm <2,     მაშინ     n=0.532 Vm2 -2.13 Vm +3.13       (6.6) როცა     Vm <0.5,      მაშინ     n=4.4Vm                          (6.7) თუ f≥100, მაშინ კოეფიციენტი n გამოითვლება ფორმულებით (6.5-6.7) Vm =Vm  მნიშვნელობისას. პარამეტრები f, Vm , და fe  განისაზღვრება შემდეგი ფორმულებით:                (6.8)                (6.9)                      (6.10)                      (6.11) 2. ცალკეული წერტილოვანი, მრგვალი მილყელის მქონე დაბინძურების წყაროდან ცივი აირჰაეროვანი ნარევის გაფრქვევისას (როცა  ან და ) Cm –ის მნიშვნელობა იანგარიშება ფორმულით: ,              (6.12) სადაც: n გამოითვლება ფორმულით (6.5-6.7)  მნიშვნელობისას, ხოლო როცა f<100 და Vm <0.5 ან  და  (ქარის სახიფათო სიჩქარის ზღვრულად მცირე მნიშვნელობის შემთხვევა), მაშინ:  ,                                (6.13) სადაც:  როცა f<100, Vm <0.5           (6.14)  როცა          (6.15) 3. დაბინძურების წყაროდან დაშორებული მანძილი Xm  (მ), რომელზედაც არახელსაყრელი მეტეოროლოგიური პირობების შემთხვევაში მიწისპირა კონცენტრაცია C (მგ/მ​3) აღწევს მაქსიმალურ მნიშვნელობას Cm  –ს, გამოითვლე ბა ფორმულით: ,                 (6.16) სადაც d – უგანზომილებო კოეფიციენტია, რომელიც გამოითვლება ფორმულებით: თუ f<100 და როცა    მაშინ                 (6.17) როცა   მაშინ             (6.18) როცა Vm >2,        მაშინ                 (6.19) თუ f>100 და როცა    მაშინ  d=5.7                                          (6.20) როცა მაშინ                               (6.21) როცა      მაშინ                                        (6.22) 4. ქარის სახიფათო სიჩქარე Um  (მ/წმ) ფლუგერის დონეზე (მიწიდან 10 მ-ის დაშორებით), სადაც მიიღწევა მავნე ნივთიერებების მაქსიმალური კონცენტრაცია Cm , განისაზღვრება ფორმულებით: თუ f<100 და როცა    მაშინ  um =0.5                     (6.23) როცა მაშინ  um =Vm                              (6.24) როცა Vm >2,        მაშინ         (6.25) თუ  და როცა    მაშინ  um =0.5                              (6.26) როცა მაშინ                              (6.27) როცა      მაშინ                                   (6.28) 5. არახელსაყრელი მეტეოროლოგიური პირობების და ქარის სიჩქარის u (მ/წმ) შემთხვევაში (განსხვავებული ქარის სახიფათო სიჩქარისგან Um  (მ/წმ), მავნე ნივთიერებების მიწისპირა კონცენტრაციის მაქსიმალური მნიშვნელობა Cm.u   (მგ/მ​3) განისაზღვრება ფორმულით:                          Cm.u =rCm ,                 (6.29) სადაც r - უგანზომილებო სიდიდეა, რომელიც განისაზღვრება ფორმულებით: როცა  მაშინ   (6.30) როცა , მაშინ                                   (6.31) 6. მანძილი გაფრქვევის წყაროდან Xm.u  (მ), რომელზედაც არახელსაყრელი მეტეოროლოგიური პირობების და ქარის სიჩქარის u (მ/წმ) შემთხვევაში მიიღწევა მავნე ნივთიერებების მიწისპირა კონცენტრაციის მაქსიმალური მნიშვნელობა Cm.u  (მგ/მ​3), განისაზღვრება ფორმულით:                         Xm.u =pXm ,                (6.32) სადაც p - უგანზომილებო კოეფიციენტია, რომელიც განისაზღვრება ფორმულებით: როცა ,          მაშინ  p=3                                             (6.33) როცა ,    მაშინ         (6.34) როცა u/um >1,      მაშინ    p=0.32(u/um )+0.68                           (6.35) 7. მავნე ნივთიერებების მიწისპირა კონცენტრაცია C (მგ/მ​3), რომელიც წარმოიშვება ქარის სახიფათო სიჩქარის um  (მ/წმ) პირობებში გაფრქვევის წყაროდან x (მ) მანძილზე ჩირაღდნის ღერძის გასწვრივ, განისაზღვრება ფორმულით: ,                (6.36) სადაც S1  – უგანზომილებო კოეფიციენტია, რომელიც განისაზღვრება ფორმულებით: როცა ,      მაშინ                 (6.37) როცა ,         მაშინ                              (6.38) როცა  და x/xm >8,     მაშინ   (6.39) როცა F>1.5 და x/xm >8,    მაშინ     (6.40) მცირე სიმაღლის დაბინძურების წყაროებისთვის  x/xm <1 მნიშვნელობისას, ფორმულაში (6.36) სიდიდე S1  უნდა შეიცვალოს სიდიდით S1H , რომელიც განისაზღვრება ფორმულით:            (6.41) 8. მავნე ნივთიერებების მიწისპირა კონცენტრაცია Cy  (მგ/მ​3), რომელიც წარმოიშვება ქარის სიჩქარის u (მ/წმ) პირობებში გაფრქვევის წყაროდან y (მ) მანძილზე ჩირაღდნის ღერძის პერპენდიკულარული მიმართულებით, განისაზღვრება მორმულით:                          Cy =S2 C ,                        (6.42) სადაც S2  – უგანზომილებო კოეფიციენტია, რომელიც განისაზღვრება ფორმულით: ,            (6.43) სადაც: როცა ,        მაშინ                                    (6.44) როცა u>5,       მაშინ                                     (6.45) 9.  მავნე ნივთიერებების მაქსიმალური კონცენტრაცია Cm.x  (მგ/მ​3), რომელიც წარმოიშვება ქარის სიჩქარის um.x  (მ/წმ) პირობებში გაფრქვევის წყაროდან ჩირაღდნის ღერძის გასწვრივ, გამოითვლება ფორმულით: ,                          (6.46) სადაც  – უგანზომილებო კოეფიციენტია, რომელიც განისაზღვრება ფორმულებით: როცა ,      მაშინ       (6.47) როცა ,         მაშინ                            (6.48) როცა , მაშინ                               (6.49) როცა  და , მაშინ (6.50) როცა  და F>1.5,  მაშინ        (6.51) როცა x/xm >80 და ,   მაშინ  (6.52) როცა x/xm >80 და F>1.5,  მაშინ     (6.53) ქარის სიჩქარე um.x  განისაზღვრება ფორმულით:                          um.x =f1 um ,                         (6.54) სადაც f1  – უგანზომილებო კოეფიციენტია, რომელიც განისაზღვრება ფორმულებით: როცა  ,          მაშინ  f1 =1                              (6.55) როცა  ,   მაშინ                   (6.56) როცა  , მაშინ  f1 =0.25                              (6.57) როცა  ,       მაშინ  f1 =1                              (6.58) 10.     სწორკუთხ ა მილყელის ფორმის მქონე დაბინძურების წყაროდან მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევისას ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების ანგარიში წარმოებს ზემოთ მოყვანილი ფორმულებით, მხოლოდ აირჰაეროვანი ნარევის ატმოსფეროში გამოსვლის საშუალო სიჩქარის ( , მ/წმ), მილყელის ეფექტური დიამეტრის (D=Dეფ , მ) და დროის ერთეულში ატმოსფეროში აირჰაეროვანი ნარევის გამოსვლის ეფექტური ხარჯის (V1 =V1.ეფ , მ ​3 /წმ) მნიშვნელობებისას:                      (6.59)                          Dეფ =                         (6.60)                          V1.ეფ = ,                      (6.61) სადაც L – მილყელის სიგრძეა (მ), ხოლო B – მილყელის სიგანე (მ). 11. თითოეული დაბინძურების წყაროსათვის გავლენის ზონის რადიუსი გაიანგარიშება, როგორც დაბინძურების წყაროდან დაშორებულ ორ x1  და x2  მანძილს შორის უდიდესი, სადაც x1 =10xm , ხოლო x2  არის მანძილი დაბინძურების წყაროდან, დაწყებული რომლისთვისაც  ზდკ.     მუხლი 7🔗. ანგარიში ატმოსფეროს დაბინძურებისა, გამოწვეული ხაზოვანი წყაროდან მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევებით 1. მავნე ნივთიერებათა მაქსიმალური კონცენტარცია Cm  (მგ/მ ​3 ), რომელიც მიიღწევა L სიგრძის მქონე ხაზოვანი დაბინძურების წყაროს (მაგ., აერაციული ფანარი) გასწვრივ ქარის მიმართულების შემთხვევაში ამ წყაროდან Xm  მანძილზე, აგრეთვე Xm  მანძილი გამოითვლება ფორმულებით:                                                 (7.1)                         ,               (7.2) სადაც  და  - მიღებულია ტოლად Cm  და Xm  მნიშვნელობებისა, რომლებიც შეესაბამება ცალკეულ წერტილოვან დაბინძურების წყაროს იგივე გაფრქვევის სიმძლავრის M, მრგვალი მილყელის მქონე დიამეტრის Dეფ  და გაფრქვეული აირჰაეროვანი ნარევის ხარჯის V1.ეფ –ის შემთხვევაში. ამასთან ერთად                    Dეფ =                      (7.3) S3  და S4  – უგანზომილებო კოეფიციენტებია, რომლებიც გამოითვლება ფორმულებით:                                 (7.4)                                        (7.5) ქარის სახიფათო სიჩქარე um  გამოითვლება ფორმულით:                                                 (7.6) 2. მავნე ნივთიერებათა კონცენტრაცია C (მგ/მ ​3 ), რომელიც წარმოიშვება ხაზოვანი დაბინძურების წყაროს ცენტრიდან Xm  მანძილზე, ამ წყაროს გასწვრივ მიმართული ქარის სიჩქარისას um  (მ/წმ) გამოითვლება ფორმულით:                    ,                 (7.7) სადაც  და  - უგანზომილებო კოეფიციენტებია, რომლებიც განისაზღვრება ნახ.1–ით (დანართი 1) შესაბამისად  და  მნიშვნელობებისაგან დამოკიდებულებით.  და  – განისაზღვრება ამავე მუხლის 1-ლი და მე-6 პუნქტის თანახმად. როდესაც , C-ს მნიშვნელობა განისაზღვრება ფორმულით:               ,                       (7.8) სადაც r და p განისაზღვრება ფორმულებით (6.30-6.35)  მნიშვნელობისას, ხოლო  და  – შესაბამისად  და  მნიშვნელობებისას. 3. მავნე ნივთიერებების მაქსიმალური კონცენტრაცია Cm  (მგ/მ ​3 ) ხაზოვანი დაბინძურების წყაროს გასწვრივ მიმართული ქარის სიჩქარისას  (მ/წმ) გამოითვლება ფორმულით:                    ,                            (7.9) სადაც  –უგანზომილებო კოეფიციენტია, რომელიც განისაზღვრება ფორმულებით: როცა ,      მაშინ                             (7.10) როცა ,    მაშინ                     (7.11) როცა a>2.32,       მაშინ  ,                        (7.12) სადაც:                    ,  როცა                    (7.13)                    , როცა                   (7.14) ხაზოვანი დაბინძურების წყაროდან მანძილი Xm  (მ), რომელზედაც მიიღწევა მავნე ნივთიერებების მაქსიმალური კონცენტრაცია Cm  (მგ/მ ​3 ), განისაზღვრება ფორმულით:                         ,                     (7.15) სადაც:      როცა ,       მაშინ                      (7.16)      როცა , მაშინ                  (7.17)      როცა a>2.25,       მაშინ                            (7.18) 4. მავნე ნივთიერებათა კონცენტრაცია C (მგ/მ ​3 ), რომელიც წარმოიშვება ხაზოვანი დაბინძურების წყაროს ცენტრიდან X (მ) მანძილზე, ამ წყაროს გრძივი ღერძის მართობულად მიმართული ქარის სიჩქარისას u (მ/წმ), გამოითვლება ფორმულით:                                             (7.19) მავნე ნივთიერებების კონცენტრაცია Cy  (მგ/მ ​3 ), წარმოშობილი ჩირაღდნის ღერძიდან y (მ) მანძილზე, განისაზღვრება ფორმულით:               ,              (7.20) სადაც S1  – უგანზომილებო კოეფიციენტია, რომელიც განისაზღვრება ფორმულებით (6.37-6.41)  მნიშვნელობისას;  ,  ,  – უგანზომილებო კოეფიციენტებია, რომლებიც განისაზღვრება ფორმულით (7.21) ან ნახ.2-ით (დანართი 2) შესაბამისად L (მ), (2y+L) (მ) და (2y-L) (მ) მნიშვნელობისაგან დამოკიდებულებით:                ,          (7.21) სადაც:      როცა ,        მაშინ                           (7.22)      როცა ,        მაშინ                          (7.23)      თუ   ,    მაშინ  S6  –ის მნიშვნელობა აიღება 1-ის ტოლად 5. ხაზოვანი დაბინძურების წყაროს (აერაციული ფანარის) მიმართ ქარის ნებისმიერი მიმართულების დროს, ამ წყაროს პირობითად წარმოიდგენენ, როგორც N ერთნაირ, თანაბარ დაშორებულ წერტილოვანი წყაროების ჯგუფს. თითოეული ამ წერტილოვანი წყაროებისთვის მავნე ნივთიერებების მაქსიმალური კონცენტრაცია Cm   (მგ/მ ​3 ), მისთვის შესაბამისი Xm  (მ) მანძილი და ქარის სახიფათო სიჩქარე um  (მ/წმ) განისაზღვრება ფორმულებით:                                              (7.24)                                            (7.25)                    ,                            (7.26) სადაც N – ერთნაირი თანაბარ დაშორებული წერტილოვანი დაბინძურების წყაროების რაოდენობაა, რომელიც იანგარიშება ფორმულით:                         ,                       (7.27) სადაც: X - უმცირესი მანძილია აერაციული ფანრიდან ადგილის საანგარიშო წერტილამდე (მ); y  - ქარის საანგარიშო სიჩქარეა. 6. ერთნაირი, თანაბარდაშორებული წერტილოვანი დაბინძურების წყაროებისთვის მავნე ნივთიერებათა მიწისპირა კონცენტრაციების ანგარიშები წარმოებს იმავე ფორმულებით, როგორც აერაციული ფანარისთვის, მხოლოდ  ,  და  მნიშვნელობების ანგარიშისას Dეფ -ის და V1.ეფ -ის მნიშვნელობების მაგივრად გამოიყენება D-ის და V1 -ის საშუალო მნიშვნელობები, როგორც ეს დამახასიათებელი იყო ცალკეული წერტილოვანი დაბინძურების წყაროებისათვის.     მუხლი 8🔗. ანგარიში ატმოსფეროს დაბინძურებისა, გამოწვეული დაბინძურების წყაროების ჯგუფებიდან და ფართობისეული დაბინძურების წყაროებიდან მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევებით 1. მავნე ნივთიერებათა მიწისპირა კონცენტრაცია C (მგ/მ ​3 ) ადგილის ნებისმიერ წერტილში N დაბინძურების წყაროების არსებობისას განისაზღვრება, როგორიც მავნე ნივთიერებათა კონცენტრაციების ჯამი თითოეული დაბინძურების წყაროდან ქარის მოცემული მიმართულების და სიჩქარის მნიშვნელობებისას: ,                (8.1) სადაც – მავნე ნივთიერებების კონცენტრაციაა შესაბამისად პირველი, მეორე, N დაბინძურების წყაროებიდან. 2. მავნე ნივთიერებათა ჯამური მაქსიმალური კონცენტრაციის მნიშვნელობა, წარმოშობილი მოცემულ ფართობზე განლაგებული ერთმანეთისგან ახლოს მდებარე N ცალკეული დაბინძურების წყაროებიდან, რომლებსაც გააჩნიათ ერთნაირი სიმაღლე, მილყელის დიამეტრი, აირჰაეროვანი ნარევის ატმოსფეროში გამოსვლის სიჩქარე და ტემპერატურა, გამოითვლება ფორმულით: ,                  (8.2) სადაც M – დროის ერთეულში ყველა დაბინძურების წყაროს მიერ ატმოსფეროში გაფრქვეული მავნე ნივთიერებების ჯამური მასაა (გ/წმ);            V – ყველა დაბინძურების წყაროს მიერ ატმოსფეროში გაფრქვეული აირჰაეროვანი ნარევის ჯამური ხარჯია (მ3 /წმ), რომელიც გამოითვლება ფორმულით:                                                (8.3) Vm  – პარამეტრის მნიშვნელობა გამოითვლება ფორმულით:                                         (8.4) სხვა დანარჩენ შემთხვევაში, ერთმანეთთან ახლოს მდებარე, ერთნაირი ცალკეული დაბინძურების წყაროების ჯგუფისათვის მავნე ნივთიერებათა კონცენტრაციის ანგარიში არ განსხვავდება ზემოთ მოყვანილი ცალკეული დაბინძურების წყაროსთვის მიწისპირა კონცენტრაციის ანგარიშისაგან. 3. გამოთვლების შემცირების მიზნით, დიდი რაოდენობის ერთნაირი ტიპის დაბინძურების წყაროების ერთობლიობას წარმოიდგენენ, როგორც ფართობისეული დაბინძურების წყაროს. თითოეული ამ ცალკეული, წერტილოვანი დაბინძურების წყაროსთვის მიწისპირა მაქსიმალური კონცენტრაციის Cm  (მგ/მ ​3 ), Xm (მ) მანძილის და ქარის სახიფათო სიჩქარის um  (მ/წმ) მნიშვნელობები გამოითვლება ფორმულებით:                                               (8.5)                                             (8.6)               ,                                 (8.7) სადაც   ,  და  – ცალკეული წერტილოვანი დაბინძურების წყაროსთვის (რომელთა ერთობლიობაც წარმოქმნის ფართობისეულ დაბინძურების წყაროს) განსაზღვრული Cm  , Xm  და um -ის  მნიშვნელობებია. N – ერთნაირი, თანაბარზომიერად განლაგებული ცალკეული წერტილოვანი დაბინძურების წყაროების ერთობლიობაა, რომელიც გამოითვლება ფორმულით:                    ,                      (8.8) სადაც: S ფ – განსახილველი დაბინძურების წყაროს ფართობია (მ ​2 ); Lფ  – ფართობისეული დაბინძურების წყაროს ცენტრიდან საანგარიშო წერტილამდე მანძილია (მ); u – ქარის საანგარიშო სიჩქარეა.     მუხლი 9🔗. გაფრქვევის წყაროების მინიმალური სიმაღლის განსაზღვრა 1.  გაფრქვევის ერთეულოვანი წყაროს (მილის) მინიმალური სიმაღლე H(მ), თუ დადგენილია M(გ/წმ), W0 (მ/წმ), V1 (მ3 /წმ), D(მ) და , განისაზღვრება ფორმულით:                         (9.1) 2.  თუ (9.1) ფორმულით გამოთვლილ H-ის მნიშვნელობას შეესაბამება Vm’ >2, რომელიც გამოთვლილია (9.10) ფორმულით, მაშინ H-ის მნისვნელობა არის საბოლოო. 3.  თუ Vm’ <2, მაშინ აუცილებელია H=H1  მნიშვნელობისათვის განისაზღვროს n=n1  (6.5, 6.6, 6.7) ფორმულების მიხედვით და თანმიმდევრობითი მიახლოებით განისაზღვროს H=H2    H1 -ით და n1 -ით; H=Hi +1   Hi -ით და ni -ით – შემდეგი ფორმულით:                               (9.2) სადაც ni და ni-1 - n-ის მნიშვნელობის უგანზომილებო კოეფიციენტია, რომელიც განისაზღვრება შესაბამისად Hi –ით და Hi-1 -ით. H-ის მნიშვნელობის დაზუსტება აუცილებელია იქამდე, სანამ ორი თანმიმდევრობით ნაპოვნი მნიშვნელობები Hi  და Hi+1  ერთმანეთისაგან პრაქტიკულად განსხვავებული არ იქნება (სიზუსტე 1მ) 4.  როცა , H-ის მნიშვნელობა აგრეთვე განისაზღვრება (9.1)-ით, თუ H-ის ნაპოვნი მნიშვნელობა , მაშინ ეს მნიშვნელობა საბოლოოა. 5.  თუ გამოთვლილი მნიშვნელობა , მაშინ გაფრქვევის მინიმალური სიმაღლის (მილის) წინასწარი მნიშვნელობა განისაზღვრება ფორმულით:                      (9.3) ამ გზით ნაპოვნი H=H1  მნიშვნელობის მიხედვით განისაზღვრება f, Vm , Vm’ , fe და პირველ მიახლოებაში კოეფიციენტები m=m1  და n=n1 . თუ , მაშინ m1  და n1 –ით განისაზღვრება მეორე მიახლოება H=H2  ფორმულით                        (9.4) 6.  ზოგადად (i+1)-ე მიახლოება Hi+1  განიზაღვრება ფორმულით:                              (9.5) სადაც mi  ni  –შეესაბამება Hi -ის, ხოლო mi-1 ; ni-1  – Hi-1 –ის. თუ წყაროდან გაიფრქვევა რამდენიმე მავნე ნივთიერება, მაშინ მილის საბოლოო სიმაღლედ მიღებული უნდა იყოს ის მაქსიმალური მნიშვნელობა, რომელიც განსაზღვრულია თითოეული ნივთიერებისთვის ცალცალკე და/ან ჯამური ზემოქმედების მქონე ნივთიერებათა ჯგუფისთვის. მილის სიმაღლის გაზრდა გაბნევის უზნრუველყოფისათვის მიწისპირა ფენაში მავნე ნივთიერებათა ზდკ-ს დაცვის მიზნით, დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სრულიად არის გაერთიანებული გაფრქვევების შემცირების თანამედროვე ტექნიკური საშუალებები.     მუხლი 10🔗. ზდგ-ის და დშგ-ის ნორმების დადგენის საზღვრები ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმები დგინდება საწარმოდან დაშორებულ უახლოეს დასახლებული პუნქტებთან, ბავშვთა სკოლამდელ დაწესებულებებთან, სკოლებთან, უმაღლეს სასწავლებლებთან, სპორტულ კომპლექსებთან, პარკებთან, საერთო სარგებლობის სამკურნალო-პროფილაქტიკურ და გამაჯანსაღებელ დაწესებულებებთან, კვების მრეწველობის ობიექტებთან, აეროპორტებთან, აეროდრომებთან და  რკინიგზის სადგურებთან მიმართებაში, მაგრამ  არაუმეტეს საწარმოდან 500 მეტრის რადიუსის მანძილზე დაშორებისა.     მუხლი 11🔗. ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების პროექტის სტრუქტურა და გაფორმების რეკომენდაციები 1. ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების გაანგარიშებისას მიღებული მასალების შედეგები ფორმდება ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები ან/და დროებით შეთანხმებული გაფრქვევის ნორმების პროექტის სახით, რომელიც უნდა მოიცავდეს: სატიტულო ფურცელს, ანოტაციას, სარჩევს, შესავალს, ძირითად საანგარიშო ნაწილს, ლიტერატურული წყაროების სიას, დანართს. 2. სატიტულო ფურცელი წარმოადგენს ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების პროექტის პირველ ფურცელს, რომლის ზედა მარცხენა და მარჯვენა ნაწილში მითითებულია იმ ორგანიზაციების დასახელება და მათი ხელმძღვანელების გვარები, რომლებიც ახდენენ ამ პროექტის შეთანხმებას და დამტკიცებას, შუა ნაწილში – პროექტის დასახელება, ხოლო ქვედა ნაწილში – ამ პროექტის შემსრულებელი ორგანიზაცია და მისი ხელმძღვანელის გვარი. 3. ანოტაციის ტექსტი უნდა შეიცავდეს ჩატარებული სამუშაოს ძირითად შედეგებს. 4. სარჩევი უნდა მოიცავდეს ყველა თავის და ქვეთავის დასახელებას ფურცლების ნომრების მითითებით. 5. შესავალში ჩამოთვლილი უნდა იყოს ყველა ის საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტი, რომელთა საფუძველზეც შემუშავდა ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების პროექტი. 6. ძირითად საანგარიშო ნაწილში რეკომენდებულია შედიოდეს შემდეგი საკითხები: ა) ზოგადი ცნობები საწარმოს შესახებ; საწარმოს საქმიანობის ძირითადი პარამეტრების მონაცემები; საწარმოს რუკ ა-სქემა (გენგეგმა) მასზე მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევის წყაროების ჩვენებით; საწარმოს განლაგების სიტუაციური რუკ ა-სქემა; საწარმოს განვითარების პერსპექტივა; საწარმოს განლაგების რაიონის მოკლე ბუნებრივ-კლიმატური დახასიათება; ბ) საწარმოს, როგორც ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების წყაროს დახასიათება (საწარმოს საქმიანობის ტექნოლოგიური პროცესის მოკლე დახასიათება ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების თვალსაზრისით; არსებული ტექნოლოგიური და აირმტვერდამჭერი მოწყობილობების მოკლე დახასიათება; ატმოსფერულ ჰაერში გაფრქვეულ მავნე ნივთიერებათა დახასიათება, ( დანართი 4); გ) ატმოსფერულ ჰაერში გაფრქვეულ მავნე ნივთიერებათა რაოდენობის ანგარიში; ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევის პარამეტრები, ( დანართი 5); დ) ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაბნევის ანგარიში (ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაბნევის ანგარიშის მეთოდიკა; ატმოსფერულ ჰაერში გაფრქვეულ მავნე ნივთიერებათა გაბნევის ანგარიშისთვის გამოყენებული ავტომატიზებული პროგრამის დასახელება; ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაბნევის ანგარიშისთვის საჭირო საწყისი მონაცემები; მეტეოროლოგიური მახასიათებლები და კოეფიციენტები, რომლებიც განსაზღვრავენ ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაბნევის პირობებს, ( დანართი 6) ; ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაბნევის ანგარიშის შედეგები არსებულ პირობებში, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში კი – გაფრქვევების შესამცირებელ ღონისძიებათა განხორციელების პირობებშიც; გაფრქვევის იმ წყაროთა განსაზღვრა, რომლებიც იძლევიან უდიდეს წვლილს ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურებაში; მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევების შემცირების ღონისძიებათა გეგმა, რომელიც უზრუნველყოფს ზდგ-ის ნორმების მიღწევას, ( დანართი 7) ; ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაბნევის ანგარიშის შედეგების ანალიზი; ე) ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმები თითოეული გაფრქვევის წყაროსთვის, ( დანართი 8) ; ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმები მთლიანად საწარმოსთვის, ( დანართი 9) ; ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების დაცვის კონტროლი. 7. ლიტერატურული წყაროების სია უნდა შეიცავდეს ყველა იმ წყაროს, რომელიც გამოყენებული იქნება ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების პროექტის შემუშავებისას. 8. დანართში მოცემული უნდა იყოს ავტომატიზებული პროგრამის გამოყენებით მიღებული მავნე ნივთიერებათა გაბნევის ანგარიშის შედეგები. 9    . საწარმო ადგენს ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმების პროექტის სამ ეგზემპლარს. პირველი ეგზემპლარი რჩება საწარმოში, მეორე ეგზემპლარი ეგზავნება საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს შესაბამის ტერიტორიულ ორგანოს, აფხაზეთის და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების შესაბამის სამსახურებს,  ხოლო მესამე ეგზემპლარი–საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს.     მუხლი 12🔗. პასუხისმგებლობა დებულების მოთხოვნათა დარღვევისთვის პასუხისმგებლობა დებულების მოთხოვნათა დარღვევისთვის განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით. თავი III დასკვნითი ნაწილი     მუხლი 13🔗. დებულებაში ცვლილებების და დამატებების შეტანა ამ დებულებაში ცვლილებები და დამატებები შეიტანება საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს მიერ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. დანართი 1 ნახ. 1 დანართი 2 ნახ. 2 დანართი 3 ფონური კონცენტრაციის საორიენტაციო მნიშვნელობები მოსახლეობის რაოდენობა, ათ. კაცი ფონური კონცენტრაციის მნიშვნელობა, მგ/მ​3 აზოტის დიოქსიდი გოგირდის დიოქსიდი ნახშირჟანგი მტვერი 250-125 0,03 0,05 1,5 0,2 125-50 0,015 0,05 0,8 0,15 50-10 0,008 0,02 0,4 0,1 <10 0 0 0 0 დანართი 4 ატმოსფერულ ჰაერში გაფრქვეულ მავნე ნივთიერებათა დახასიათება მავნე ნივთიერებათა დასახელება მაქსიმალური ერთჯერადი ზდკ, მგ/მ​3 საშუალო სადღეღამისო ზდკ, მგ/მ​3 მავნეობის საშიშროების კლასი 1 2 3 4 დანართი 5 ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევის პარამეტრები წარმოების, საამქროს, უბნის დასახელება მავნე ნივთიერებათა გამოყოფის წყაროს მავნე ნივთიერებათა გაფქრევევის წყაროს ნომერი დასახელება რაოდენობა, ცალი წლიურად სამუშაო საათების რაოდენობა ნომერი დასახელება რაოდენობა, ცალი ამ პერ ამ პერ ამ პერ ამ პერ ამ პერ ამ პერ ამ პერ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევის წყაროს პარამეტრები, მ აირჰაერმტვერნარევის პარამეტრები მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევის წყაროს გამოსასვლელთან სიმაღლე დიამეტრი ან კვეთის ზომა, ხაზობრივი წყაროსთვის მისი სიგრძე სიჩქარე, მ/წმ მოცულობა, მ​3/წმ ტემპერატურა, C​0 ამ პერ ამ პერ ამ პერ ამ პერ ამ პერ 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 დანართი 5-ის გაგრძელება დანართი 5-ის გაგრძელება მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევის წყაროს კოორდინატები, მ აირმტვერდამჭერი მოწყობილობის წერტილოვანი წყაროსი ან ასეთ წყაროთა ჯგუფის ცენტრისა ან წრფივი წყაროს ერთი ბოლოსი წრფივი წყაროს მეორე ბოლოსი დასახელება რაოდენობა, ცალი გაწმენდის მაქსიმალური ხარისხი, % გაწმენდის უზრუნველყოფის კოეფიციენტი, % X1 Y1 X2 Y2 ამ პერ ამ პერ ამ პერ ამ პერ 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 დანართი 5-ის გაგრძელება მავნე ნივთიერების ატმოსფერულ ჰაერში გაფრქვეულ მავნე ნივთიერებათა რაოდენობა ზგდ-ის მიღწევის წელი ამ პერ (ზდგ) დასახელება კოდი გ/წმ ტ/წელი გ/წმ ტ/წელი 38 39 40 41 42 43 44 შენიშვნა: ამ – არსებული მდგომარეობა, პერ – პერსპექტივა დანართი 6 მეტეოროლოგიური მახასიათებლები და კოეფიციენტები, რომლებიც განსაზღვრავენ ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა გაბნევის პირობებს № მეტეოროლოგიური მახასიათებლების და კოეფიციენტების დასახელება მნიშვნელობები 1 2 3 1. ატმოსფეროს ტემპერატურული სტრატიფიკაციის კოეფიციენტი 2. ადგილის რელიეფის გავლენის ამსახველი კოეფიციენტი 3. წლის ყველაზე ცხელი თვის ჰაერის საშუალო მაქსიმალური ტემპერატურა, ​0C 4. წლის ყველაზე ცივი თვის ჰაერის საშუალო ტემპერატურა, ​0C 5. ქართა საშუალო წლიური თაიგული, % _ ჩრდილოეთი _ ჩრდილო-აღმოსავლეთი _ აღმოსავლეთი _ სამხრეთ-აღმოსავლეთი _ სამხრეთი _ სამხრეთ-დასავლეთი _ დასავლეთი _ ჩრდილო-დასავლეთი 6. ქარის სიჩქარე(მრავალწლიური მონაცემების მიხედვით), რომლის გადამეტების განმეორადობა შეადგენს 5%-ს. დანართი 7 მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევების შემცირების ღონისძიებათა გეგმა, რომელიც უზრუნველყოფს ზდგ-ის ნორმების მიღწევას საწარმოს, საამქროს, უბნის დასახელება გაფრქვევის წყაროს ნომერი გაფრქვევის შემცირების ღონისძიებების დასახელება ღონისძიებების შესრულების ვადა, წელი, თვე მავნე ნივთიერებათა დასახელება გაფრქვევების მაჩვენებლები ღონისძიებამდე ღონისძიების გატარების შემდეგ დაწყება დამთავ -რება გ/წმ ტ/წელი გ/წმ ტ/წელი 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10   დანართი 8 წარმოების, საამქროს, უბანის დასახელება გაფრქვევის წყა -როს ნომერი ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმები 20--- წლისთვის 20--- წლისთვის 20--- წლისთვის 20---- წლისთვის 20--- წლისთვის ზდგ-ის მიღწევის წელი გ/წმ ტ/წელი გ/წმ ტ/წელი გ/წმ ტ/წელი გ/წმ ტ/წელი გ/წმ ტ/წელი 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმები ხუთწლიან პერიოდში თითოეული გაფრქვევის წყაროსთვის შენიშვნა: დანართი 7 ივსება თითოეული მავნე ნივთიერებისთვის. დანართი 9 ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმები ხუთწლიან პერიოდში მთლიანად საწარმოსთვის მავნე ნივთიე -რებათა დასახელება ზდგ-ის ან/და დშგ-ის ნორმები 20--- წლისთვის 20--- წლისთვის 20--- წლისთვის 20--- წლისთვის 20--- წლისთვის ზდგ-ის მიღწევის წელი გ/წმ ტ/წელი გ/წმ ტ/წელი გ/წმ ტ/წელი გ/წმ ტ/წელი გ/წმ ტ/წელი 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12