,,განსხვავებულობაზე, ერთგვაროვნებაზე და სტაბილურობაზე სიმინდის (ზეა მაყს L.) ახალი ჯიშის მიმართ მოთხოვნებისა და გამოცდის მეთოდების დამტკიცების შესახებ“

,,განსხვავებულობაზე, ერთგვაროვნებაზე და სტაბილურობაზე სიმინდის (ზეა მაყს L.) ახალი ჯიშის მიმართ მოთხოვნებისა და გამოცდის მეთოდების დამტკიცების შესახებ“ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } h1 {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; } p.MsoHeader, li.MsoHeader, div.MsoHeader {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.MsoFooter, li.MsoFooter, div.MsoFooter {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.MsoCaption, li.MsoCaption, div.MsoCaption {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} span.MsoFootnoteReference {vertical-align:super;} p.MsoPlainText, li.MsoPlainText, div.MsoPlainText {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:10.0pt; } p.MsoAcetate, li.MsoAcetate, div.MsoAcetate {margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:8.0pt; } span.a { vertical-align:super;} p.Normal, li.Normal, div.Normal { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:12.0pt; } p.parlamdrst, li.parlamdrst, div.parlamdrst { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; } p.sulcvlilebaxml, li.sulcvlilebaxml, div.sulcvlilebaxml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.zogadinacilixml, li.zogadinacilixml, div.zogadinacilixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.gansakutrebulinacilixml, li.gansakutrebulinacilixml, div.gansakutrebulinacilixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:-42.5pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.sataurixml, li.sataurixml, div.sataurixml { margin-top:12.0pt; margin-right:-27.0pt; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:12.0pt; font-weight:bold;} p.tarigixml, li.tarigixml, div.tarigixml { margin-top:6.0pt; margin-right:-27.0pt; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.satauri2, li.satauri2, div.satauri2 { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.danartixml, li.danartixml, div.danartixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:right; text-indent:14.2pt; font-size:10.0pt; font-weight:bold; font-style:italic;} p.khelmoceraxml, li.khelmoceraxml, div.khelmoceraxml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.ckhrilixml, li.ckhrilixml, div.ckhrilixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; font-size:9.0pt; } p.abzacixml, li.abzacixml, div.abzacixml { margin-top:0in; margin-right:-27.0pt; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; } p.mimgebixml, li.mimgebixml, div.mimgebixml { margin:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:14.0pt; font-weight:bold;} p.saxexml, li.saxexml, div.saxexml { margin-top:6.0pt; margin-right:-27.0pt; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; text-align:center; text-indent:14.15pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.adgilixml, li.adgilixml, div.adgilixml { margin-top:6.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:6.0pt; margin-left:0in; text-align:center; text-indent:14.2pt; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} p.kodixml, li.kodixml, div.kodixml { margin-top:0in; margin-right:-27.0pt; margin-bottom:12.0pt; margin-left:255.1pt; text-align:right; page-break-after:avoid; font-size:10.0pt; } p.muxlixml, li.muxlixml, div.muxlixml { margin-top:12.0pt; margin-right:0in; margin-bottom:0in; margin-left:42.5pt; margin-bottom:.0001pt; text-indent:-42.5pt; line-height:12.0pt; page-break-after:avoid; font-size:11.0pt; font-weight:bold;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.25pt 1.25in;} div.Section1 {page:Section1;} ol {margin-bottom:0in;} ul {margin-bottom:0in;} სახემწიფო სარეგისტრაციო კოდი 340.170.000.22.032.012.622 საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის ბრძანება №2-1 2009 წლის 8 იანვარი  ქ. თბილისი განსხვავებულობაზე, ერთგვაროვნებაზე და სტაბილურობაზე სიმინდის                   (Zea mays L.) ახალი ჯიშის მიმართ მოთხოვნებისა და გამოცდის მეთოდების დამტკიცების შესახებ „მცენარეთა ახალი ჯიშების დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლის მე-2 პუნქტის საფუძველზე, ვბრძანებ: 1. დამტკიცდეს განსხვავებულობაზე, ერთგვაროვნებაზე და სტაბილურობაზე სიმინდის (Zea mays L.) ახალი ჯიშის მიმართ მოთხოვნები, გამოცდის მეთოდები და ანკეტა (დანართი №1-2). 2. ბრძანების შესრულებაზე კონტროლი განახორციელოს მინისტრის მოადგილემ ალექსანდრე ცინცაძემ. 3. ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. ბ. კვეზერელი დანართი 1 განსხვავებულობაზე, ერთგვაროვნებაზე და სტაბილურობაზე სიმინდის (Zea mays L.) ახალი ჯიშის მიმართ მოთხოვნები და გამოცდის მეთოდები     მუხლი 1🔗. ობიექტი ეს მეთოდიკა გამოყენებულ უნდა იქნეს სიმინდის (Zea mays L.) ჯიშების, ინბრედ ხაზების, ჰიბრიდების და ღიად დამამტვერიანებელი ჯიშებისათვის, გარდა დეკორატიული ჯიშებისა.     მუხლი 2🔗. საჭირო მასალა 1. „მცენარეთა ახალი ჯიშების დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად განსაზღვრული აკრედიტებული პირები, წყვეტენ როდის, სად, რა რაოდენობისა და ხარისხის მცენარეული მასალა უნდა იქნეს წარდგენილი მცენარის ჯიშის გამოცდის ჩატარებისათვის. პირი, რომელიც წარადგენს მცენარეულ მასალას, ვალდებულია დაიცვას აკრედიტებული პირების მიერ დადგენილი პროცედურა და ფორმალური მოთხოვნები. 2. თესლის მინიმალური რაოდენობა უნდა იყოს: ინბრედ ხაზებისთვის – 1500 გრ, ღიად დამამტვერიანებელი ჯიშებისა და ჰიბრიდებისთვის – 1,0 კგ. 3. ჰიბრიდული ჯიშისათვის დამატებით წარდგენილ უნდა იქნეს მათი შემადგენელი კომპონენტები (ინბრედ ხაზები, ჰიბრიდები და სხვა) – 1500 გრ ოდენობით. 4. გამოსაცდელი თესლისათვის დადგენილი უნდა იყოს აღმოცენების უნარი, ტენიანობა, სიწმინდე. აღმოცენების უნარიანობა უნდა იყოს რაც შეიძლება მაღალი და უნდა შეესაბამებოდეს იმ ქვეყნის მოთხოვნებს, სადაც იგზავნება. 5. თესლი არ უნდა იყოს შეწამლული, თუ ამის მოთხოვნა არ არის აკრედიტებული პირების მიერ. თუ თესლი შეწამლულია, საჭიროა მოწოდებულ იქნეს სრული ინფორმაცია – დეტალურად აღწერილ იქნეს შეწამვლის პროცედურა.     მუხლი 3🔗. ტესტების ჩატარება 1. ტესტირების მინიმალური ხანგრძლივობა უნდა იყოს ორი სავეგეტაციო პერიოდი. 2. ტესტები უნდა ჩატარდეს სულ მცირე ერთ ადგილას, უმჯობესია ორ ადგილას. 3. მინდვრის ტესტები უნდა ჩატარდეს იმ ადგილებში, სადაც არის მცენარისათვის ნორმალური ზრდა – განვითარების პირობები. ტესტებისთვის შერჩეული ნაკვეთის (დანაყოფის) ზომა უნდა იყოს ისეთი სიდიდის, რომ მცენარეთა შერჩევამ, ან მცენარეთა ნაწილების გაზომვამ არ მიაყენოს ზიანი სხვა დაკვირვებებს, რომლებიც უნდა ჩატარდეს ამ ნაკვეთზე სავეგეტაციო პერიოდის ბოლომდე. 4. თითოეულ ადგილზე ტესტებისთვის უნდა შეირჩეს: ინბრედ ხაზებისა და მარტივი ჰიბრიდებისათვის 40, ხოლო სხვა ჰიბრიდებისა და ღიად დამამტვერიანებელი ჯიშებისათვის – 80 მცენარე. 5. ყოველ საგამოცდო ადგილას ტესტი უნდა ჩატარდეს ორ განმეორებად. 6. განსაკუთრებული მიზნებისათვის შესაძლოა ჩატარდეს დამატებითი ტესტები, მაგალითად, ტაროზე მარცვლის მწკრივების რიცხვი და ა. შ. 7. იმ შემთხვევაში, თუ კი ჰიბრიდების ფორმულის შემოწმება ხდება ფერმენტების ელექტროფორეზის საშუალებით, ტესტები უნდა განხორციელდეს თითოეული ინბრედ ხაზის 4 კოლეოპტილეზე. თუ მასალები არადამაჯერებელია, დამატებით გაისინჯება იმავე ხაზის კიდევ 16 კოლეოპტილე. მარტივ ჰიბრიდებში კეთდება 2 კოლეოპტილე, სამხაზიან ჰიბრიდებში – 6 კოლეოპტილე. მონაცემთა არადამაჯერებლობის შემთხვევაში ატარებენ დამატებით ანალიზებს. 8. იმ შემთხვევაში, თუ ფერმენტთა ელექტროფორეზი გამოიყენება განსხვავებულობის დასადგენად, მაშინ უნდა ჩატარდეს არანაკლებ 20 კოლეოპტილეს ანალიზი.     მუხლი 4🔗. მეთოდები და დაკვირვებები 1. მე-7 მუხლში წარმოდგენილი მახასიათებლები გამოყენებული უნდა იყოს ინბრედ ხაზების, აგრეთვე ჰიბრიდებისა და ღიად დამამატვერიანებელი ჯიშების განსხვავებულობის შემოწმებისათვის. 2. ჰიბრიდების განსხვავებულობის გამოსარკვევად საჭიროა დადგინდეს ჰიბრიდის ფორმულა შემდეგი რეკომენდაციების საფუძველზე: ა) მშობელი ფორმების აღწერა; ბ) ამ ფორმების ორიგინალობის დადგენა მე-7 მუხლში წარმოდგენილი აღწერების მიხედვით; გ) ჰიბრიდის ფორმულის ორიგინალობის შემოწმება მათი შედარებით უკვე ცნობილი ჰიბრიდების ფორმულებთან; დ) ჰიბრიდების განსხვავებულობის დადგენა მათი შედარებით მსგავსი ფორმულების მქონე ჰიბრიდებთან. 3. განსხვავებულობაზე და ერთგვაროვნებაზე ყოველგვარი დაკვირვებების ჩატარება უნდა მოხდეს სულ მცირე 40 მცენარეზე (გამოკვლევებიდან უნდა გამოირიცხოს ინბრედ ხაზებში ჯვარედინი დამტვერიანებით მიღებული მცენარეები და მარტივ ჰიბრიდებში მცენარეები, რომლებიც მიღებული იქნება ინბრედული ხაზების საკუთარი მტვრით დამტვერის შედეგად (თვითდამტვერით) 4. ყველა დაკვირვება ტაროზე უნდა ჩატარდეს კარგად (სრულყოფილად) განვითარებულ ტაროებზე. 5. ინბრედ ხაზებში და მარტივ ჰიბრიდებში განსხვავებული მცენარეების რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 3 მცენარეს 40 მცენარეზე. ამასთანავე მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული ჯვარედინად განაყოფიერებული მცენარეები ინბრედ ხაზებში და ინბრიდინგით მიღებული მცენარეები მარტივ ჰიბრიდებში (აშკარად გამოხატული განსხვავებები მცენარის სიმაღლის, ტაროს ზომებისა და სხვა მახასითებლების მიხედვით). მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული, აგრეთვე, ფერმენტების ელექტროფორეზის ანალიზის შედეგები. 6. იმ ქვეყნებისათვის, რომლებისთვისაც რთულია ახლავე გადავიდნენ ახალ სისტემაზე, მათ უნდა მიეცეთ შესაძლებლობა გამოიყენონ საშუალედო სისტემა, ამასთანავე ჩაუტარდეთ ინსტრუქციები (ტრენინგები), რათა მათ შეძლონ ამ სისტემის ათვისება და გამოყენება 2 წლის განმავლობაში. 7. სამხაზოვანი, ორმაგი ჰიბრიდებისთვის და ღიად დამამტვერიანებელი ჯიშებისათვის ცვალებადობა არ უნდა ცილდებოდეს შესადარებელი ჯიშების ცვალებადობის ფარგლებს. 8. სამხაზოვან და ორმაგ პირობებში მახასიათებლებმა შეიძლება განიცადონ სეგრეგაცია და მიიღონ გამოვლინების სხვადასხვა მდგომარეობა. ასეთი სეგრეგატების ზოგიერთი მახასიათებელი აღჭურვილია ნიშნულით „S“ – ით, რაც ამასთანავე, არ გამორიცხავს სხვა მსგავსი ნიშან-თვისებების წარმოშობას. 9. განსხვავებულობის დასადგენად გამოიყენება ფერმენტების ელექტროფორეზი. ყველა ინბრედ ხაზი ითვლება გარე შეჯვარებად (არაინბრედ ხაზად) იმ შემთხვევაში, როდესაც 2-ზე მეტი ლოკუსი არის ჰეტეროზიტული. ყველა შემთხვევა, როდესაც ინბრედ ხაზში ერთი ლოკუსი ჰეტეროზიტულია, ან კიდევ როდესაც გვაქვს ორი განსხვავებული ალელი ისინი მიჩნეულ უნდა იქნენ განსხვავებულ ტიპებად.     მუხლი 5🔗. ჯიშების დაჯგუფება 1. განსხვავებულობის შეფასების გაადვილებისათვის საცდელი ჯიშები უნდა დაიყოს ჯგუფებად. დაჯგუფებისათვის გამოიყენება ისეთი მაჩვენებლები, რომლებიც არ განიცდიან ცვალებადობას (ვარირებას) ან განიცდიან უმნიშვნელო ცვალებადობას, რომელიც არ სცილდება ჯიშის ფარგლებს. ამასთანავე ეს ცვალებადობა განაწილებული უნდა იყოს ჯიშის ფარგლებში თანაბრად. 2. დაჯგუფებისათვის რეკომენდირებულია გამოყენებულ იქნეს შემდეგი მახასიათებლები: ა) ქოჩოჩის ყვავილობის დრო (მახასიათებელი 7); ბ) ტარო: ულვაშის ანოტაციური შეფერილობა (მახასიათებელი 16); გ) მცენარე: სიმაღლე (მახასიათებელი 22,1/ 22,2); დ) ტარო: მარცვლის ტიპი (მახასიათებელი 30); ე) ტარო: ნაქუჩის ანოტაციური შეფერილობა (მახასიათებელი 33).     მუხლი 6🔗. მახასიათებლები და სიმბოლოები 1. განსხვავებულობის, ერთგვაროვნების და სტაბილურობის ხარისხის გამოხატულების შეფასებისათვის გამოყენებულ უნდა იქნეს, „მახასიათებლების ცხრილში“ მოტანილი მახასიათებლები. 2. მონაცემების ელექტრული დამუშავებისათვის მახასიათებლების გამოვლინების მნიშვნელობებს მინიჭებული აქვთ ინდექსები (1-9). 3. აღნიშვნა (*) მიანიშნებს, რომ მოცემული ნიშან-თვისება გამოყენებული უნდა იყოს ყოველ სავეგეტაციო პერიოდში ყველა ჯიშის შეფასებისთვის და ყოველთვის შეტანილ უნდა იქნეს აღსაწერ ჯიშში, იმ გამონაკლისი შემთხვევების გარდა, როდესაც წინამდებარე მახასიათებლების გამოვლინებას ხელს უშლის რეგიონის გარემო პირობები. აღნიშვნა (+) მიანიშნებს, რომ მეთოდიკაში მახასიათებლის აღწერას თან ახლავს განმარტებები ან ილუსტრაციები. 4. მახასიათებლების შეფასების ოპტიმალური დრო მითითებულია მეორე სვეტში. თითოეული ნომრის განვითარების მდგომარეობა წარმოდგენილია მე-8 მუხლის ბოლოს, ხოლო ახსნა-განმარტებები შესაძლო სეგრეგაციის შესახებ მე-4 მუხლის მე-8 პუნქტში.     მუხლი 7🔗. მახასიათებლების ცხრილი № მახასიათებელი აღრიცხვის მიმდევრობა 3 გამოვლინების ხარისხი ჯიში ეტალონი ინდექსი 1 2 3 4 5 6 1 პირველი ფოთოლი: ვაგინის ანოტაციური შეფერილობა 12 (შ) არა ან ძალიან სუსტი 1 სუსტი F113 3 საშუალო F2 5 ძლიერი F244 7 ძალიან ძლიერი 9 2 პირველი ფოთოლი: წვეროს ფორმა (+) 14 წაწვეტილი W117 1 წაწვეტილიდან მომრგვალომდე 2 მომრგვალო F2 3 მომრგვალოდან ბლაგვამდე 4 ბლაგვი EP1 5 3 ფოთოლი: კუთხე ფირფიტისა და ღეროს შორის (ზედა ტაროს ქვევით გამოსულ ფოთოლზე) (+) 61 ძალიან პატარა 1 პატარა 3 საშუალო W117 5 დიდი F252 7 ძალიან დიდი 9 4 ფოთოლი: ფირფიტის მდგომარეობა (+) (ისე როგორც 3-თვის) 61 სწორი F252 1 მცირედ მოხრილი F1444 3 მოხრილი 5 ძალიან მოხრილი F186 7 ძალიან ძლიერ მოხრილი CM 7 9 5 ღერო: დაკლაკნილობა 65 არა ან ძალიან სუსტი Eva, lvana 1 სუსტი Sabzina 2 ძლიერი Dea, F 252 3 6 ღერო: ღეროსთან ფესვების ანტოციანური შეფერილობა 65-75 (S) არა ან ძალიან სუსტი W 182 E 1 სუსტი F7 3 საშუალო F2 5 ძლიერი A632 7 ძალიან ძლიერი 9 7 ქოჩოჩო: ყვავილობის დრო (მთავარი (*) ღერძის საშუალო მესამედზე, მცენარეთა 50 % 65 ძალიან ადრეული 1 ძალიან ადრეულიდან ადრეულამდე KW1069 2 ადრეული F7 3 ადრეულიდან საშუალომდე F 259 4 საშუალო W117 5 საშუალოდან საგვიანომდე A632 6 საგვიანო MO17 7 საგვიანოდან ძალიან საგვიანომდე B 73 8 ძალიან საგვიანო 9 8 ქოჩოჩო: სამტვერე პარკის ფუძის (*) ანტოციანური შეფერილობა (მთავარი ღერძის შუა მესამედზე) 65 (S) არა ან ძალიან სუსტი W 117 1 სუსტი F2 2 საშუალო F107 5 ძლიერი F 101 7 ძალიან ძლიერი 9 9 ქოჩოჩო: კილის ანტოციანური შეფერილობა, ფუძის გამოკლებით (ისე როგორც 8) 65 (S) არა ან ძალიან სუსტი F16 1 სუსტი F2 3 საშუალო EP1 5 ძლიერი W79A 7 ძალიან ძლიერი 9 10 მტვრიანების ანტოციანური შეფერილობა (ისე როგორც 8; ახალ მტვრიანებზე) 61 (S) არა ან ძალიან სუსტი F244 1 სუსტი F2 3 საშუალო W182E 5 ძლიერი F195 7 ძალიან ძლიერი 9 11 ქოჩოჩო: თავთუნების სიმჭიდროვე (როგორც 8-თვის) 65 მეჩხერი F16 3 საშუალო W401 5 მჭიდრო FP 1 7 12 ქოჩოჩო:კუთხე მთავარ ღერძსა და (*) გვერდით ტოტებს შორის (ქოჩოჩოს ქვედა მესამედ ნაწილზე) 65 ძალიან მცირე 1 მცირე F 257 3 საშუალო E101 5 დიდი W117 7 ძალიან დიდი 9 13 ქოჩოჩო: გვერდითი ტოტების განლაგება როგორც 12-თვის) (*) (+) 65 (S) სწორმდგომი F257 1 ოდნავ მიხრილ-მოხრილი A619 3 მიხრილ-მოხრილი ჩM 7 5 ძალიან მიხრილ-მოხრილი W117 7 ძალიან ძალით მიხრილ-მოხრილი 9 14 ქოჩოჩო: პირველადი გვერდითი ტოტების რიცხვი (*) 65 არა ან ძალიან ცოტა F7 1 ცოტა F252 3 საშუალო რაოდენობა F244 5 ბევრი 7 ძალიან ბევრი 9 15 ტარო: ულვაში გამოჩენის დრო (მცენარეთა 50%) 65 ძალიან ადრეული 1 ძალიან ადრეულიდან ადრეულამდე 2 ადრეული F7 3 ადრეულიდან საშუალომდე F259 4 საშუალო W117 5 საშუალოდან საგვიანომდე A 632 6 საგვიანო MO17 7 საგვიანოდან ძალიან საგვიანომდე B73 8 ძალიან საგვიანო 9 16 ტაროს ულვაშის ანტოციანური (*) შეფერილობა 65 (S) არა F7 1 აქვს F2 9 17 ტარო: ულვაშის ანტოციანური შეფერილობის ინტენსივობა 65 (S) ძალიან სუსტი CM105 1 სუსტი F186 3 საშუალო W401 5 ძლიერი 7 ძალიან ძლიერი 9 18 ფოთოლი: ვაგინის ანტოციანური შეფერილობა (მცენარის საშუალო მესამედზე) 71 (S) არა ან ძალიან სუსტი F7 1 სუსტი F186 3 საშუალო F195 5 ძლიერი EP 1 7 ძალიან ძლიერი 9 19 ქოჩოჩო: მთავარი ღერძის სიგრძე ქვედა გვერდითი ტოტების ზევით 71 ძალიან მოკლე 1 მოკლე EP 1 3 საშუალო P244 5 გრძელი F16 7 ძალიან გრძელი 9 20 ქოჩოჩო: მთავარი ღერძის სიგრძე (*) ზედა გვერდითი ტოტების ზევით 71 ძალიან მოკლე 1 მოკლე EP-1 3 საშუალო F 259 5 გრძელი F16 7 ძალიან გრძელი 9 21 ქოჩოჩო: გვერდითი ტოტების სიგრძე 7 ძალიან მოკლე KW 1332 1 მოკლე F2 3 საშუალო Rantzo 5 გრძელი diamant 7 ძალიან გრძელი 9 22 მხოლოდ ინბრედ ხაზები: (*) მცენარე: სიმაღლე (ქოჩოჩოს ჩათვლით) 75 ძალიან დაბალი F7 1 დაბალი W117 3 საშუალო W182 E 5 მაღალი MO17 7 ძალიან მაღალი 9 22 მხოლოდ ჯიშები და ჰიბრიდები 75 ძალიან დაბალი Nano-DOS 1 დაბალი DK232 3 საშუალო magister 5 მაღალი cecilia 7 ძალიან მაღალი Alimere 9 23 მცენარე: ზედა ტაროს მიმაგრების სიმაღლის შეფარდება მცენარის სიმაღლესთან 75 ძალიან მცირე 1 მცირე F259 3 საშუალო F522 5 დიდი A632 7 ძალიან დიდი 9 24 ფოთოლი: ფირფიტის სიგანე (ზედა ტაროს ფოთოლი) 75 ძალიან ვიწრო 1 ვიწრო F16 3 საშუალო A 632 5 ფართე W 182 E 7 ძალიან ფართე 9 25 ტარო: ფეხის სიგრძე 85 ძალიან მოკლე მოკლე F7 3 საშუალო W182 E 5 გრძელი F492 7 ძალიან გრძელი 9 26 ტარო: სიგრძე (*) ფუჩეჩის გარეშე 92 ძალიან მოკლე 1 მოკლე F2 3 საშუალო A654 5 გრძელი CM7 7 ძალიან გრძელი 9 27 ტარო: დიამეტრი (შუა ნაწილში) 92 ძალიან წვრილი 1 წვრილი F7 3 საშუალო W401 5 მსხვილი B73 7 ძალიან მსხვილი 9 28 ტაროს ფორმა 92 კონუსური F16 1 სუსტი კონუსური F7 2 ცილინდრული F66 3 29 ტარო: მარცვლის რიგების რიცხვი 92 ძალიან მცირე 1 მცირე F2 3 საშუალო EP1 5 ბევრი B73 7 ძალიან ბევრი 9 30 ტარო: მარცვლის ტიპი (ტაროს (*)ცენტრალური ნაწილის მესამედზე 92 (S) კაჟა F2 1 შუალედური, კაჟასთან ახლო შუალედური A252 2 შუალედური CO 125 3 შუალედური, კბილასთან ახლო F259 4 კბილა W401 5 შაქარა jubilee 6 ბუშტარა (პოპ-კორნი) Iowa Pop 7 31 ტარო: მარცვლის ზედა ნაწილის (*) შეფერილობა 92 (S) თეთრი A188 1 მოყვითალო-თეთრი 2 ყვითელი W401 3 ყვითელი ნარინჯისფერი F2 4 ნარინჯისფერი F257 5 წითელი ნარინჯისფერი 6 წითელი 7 მუქი-წითელი 8 ცისფერი-შავი 9 32 ტარო: მარცვლის ქვედა ნაწილის შეფერილობა 92 (S) თეთრი F481 1 მოყვითალო თეთრი A188 2 ყვითელი A654 3 ყვითელი-ნარინჯისფერი F2 4 ნარინჯისფერი F7 5 წითელი ნარინჯისფერი 6 წითელი 7 მუქი წითელი 8 ცისფერი-შავი 9 33 ტარო: ნაქუჩის ანტოციანური (*) შეფერილობა 93 (S) არა F2 1 აქვს W117 9 34 ტარო: ნაქუჩის ანტოციანური შეფერილობის ინტენსივობა 93 (S) ძალიან სუსტი 1 სუსტი 3 საშუალო Dea, Prisma 5 ძლიერი Pianosa 7 ძალიან ძლიერი Alios 9     მუხლი 8🔗. აღრიცხვების ჩატარების მეთოდები და განმარტებები 1. კ-2. პირველი ფოთოლი: წვეროს ფორმა    წაწვეტილი          წაწვეტილიდან         მომრგვალო                                    მომრგვალოდან       ბლაგვი             მომრგვალომდე                    ბლაგვამდე 2. კ-კ3+12 ფოთოლი და ქოჩოჩი: კუთხე ძალიან მცირე    მცირე                  საშუალო          დიდი              ძალიან დიდი  < 5 º                         25º                            50º                                               75º > 90º  3. კ-კ4+13. ფოთოლი და ქოჩოჩო: Fფირფიტისა და გვერდითი ტოტების განლაგება     სწორი     მცირედ დახრილი    დახრილი  ძლიერ დახრილი   ძალიან ძლიერ დახრილი  4. კ-კ8. ქოჩოჩო: თავთუნის კილის ფუძის ანტოციანური შეფერილობა (მთავარი ღერძის შუა ნაწილში. მუხლი 9🔗. მარცვლეული კულტურების განვითარების სტადიების კოდები კოდი ზოგადი აღწერა აღმოცენების დასაწყისი 00 გამომშრალი თესლი აღმონაცენი 12 გაშლილია 2 ფოთოლი 14 გაშლილია 4 ფოთოლი ბარტყობა ღეროს ზრდა აღერება საყვავილე ორგანოების გამოჩენა 51 საყვავილე ორგანოები გამოსულია ყვავილობა 61 ყვავილობის დასაწყისი 65 შუაგული ყვავილობა რძისებური სიმწიფე 71 წყლისებური მდგომარეობა 75 საშუალო რძისებური სიმწიფე ცვილისებური სიმწიფე 85 ცვილისებური სიმწიფე რბილ მდგომარეობაში სრული სიმწიფე 92 მარცვალი გამაგრებულია (არ იჭრება ფრჩხილის დაჭერით) 93 დღის განათების პირობებში მარცვალი ხდება თავისუფალი მუხლი 10🔗. დამატებითი ინფორმაცია მეთოდიკის შესახებ 1. წარმოდგენილი ნიშან-თვისებები, რომლებიც შეფასებულია ელექტროფორეზის საშუალებით, გამოყენებულ უნდა იქნეს როგორც დამატებითი წყარო მორფოლოგიური და ფიზიოლოგიური ნიშან-თვისებების მიხედვით განსხვავებულობის დასადგენად. დახასიათებები სასარგებლოა, თუმცა ისინი გამოყენებულ უნდა იქნენ არა ყოველდღიურ პრაქტიკაში, არამედ მოთხოვნის შესაბამისად ან კიდევ ჯიშის განმცხადებელის თანხმობის საფუძველზე. 2. ფერმენტების ანალიზისათვის რეკომენდირებულია სახამებელის გელი. ფერმენტთა პოლიმორფიზმი (მაგალითად, ფერმენტის 16 ლოკური) შეიძლება გამოვლინებულ იქნეს ყოველი ფერმენტისათვის (ლოკუსისათვის) ცნობილია გენეტიკური კონტროლი. 3. მახასიათებლები, რომლებიც წარმოიქმნება ელექტროფორეზის გამოყენების დროს: მახასიათებელი გამოვლიანების ხარისხი ჯიში - ეტალონი ინდექსი 1 2 3 4 1. ალელი. წარმოდგენილი ლოკუს M dh1-ში გენოტიპი 1/1 F252 1 გენოტიპი 1/6 ურთიერთ- მოქმედებაში ტაუ ალელი 6 M dh 2-თან გენოტიპი 6/6 A 239 2 გენოტიპი 1/6 ურთიერთ- მოქმედებაში მარშალი 3 ალელ 6 M dh 2-თან 2.ალელი, წარმოდგენილი ლოკუს M dh2-ში გენოტიპი 3/3 F252 1 გენოტიპი 3/ 4.5 რობინი გენოტიპი 4.5 / 4.5 W401 2 გენოტიპი 6/6 A239 3 გენოტიპი 3/6 აზური 4 გენოტიპი 4.5 /6 5 3.ალელი, წარმოდგენილი ლოკუს M dh 3-ში გენოტიპი 16/ 16 F252 1 გენოტიპი 18/18 CO 158 2 გენოტიპი 16/18 ფიგარო 3 4.ალელი, წარმოდგენილი ლოკუს M mm-ში გენოტიპი M/M F252 1 გენოტიპი M/მ გენოტიპი მ/ მ 2 5.ალელი, წარმოდგენილი ლოკუს N dh4+M dh5-ში გენოტიპი 12/12+12/12 F252 1 გენოტიპი 12/12 + 15/15 F2 2 გენოტიპი 12/12 + 12/15 რობინი 6. ალელი, წარმოდგენილი ლოკუს I dh.1+I db2 - ში გენოტიპი 4/4 + 4/4 A 239 1 გენოტიპი 4/6 + 4/4 გენოტიპი 4/4 + 6/6 CM 7 2 გენოტიპი 6/6 + 4/4 F1110 3 გენოტიპი 6/6 +6/6 CO158 4 გენოტიპი 4/4+6/6 ბონი გენოტიპი 4/4+4/6 აქსონი 5 7. ალელი, წარმოდგენილი ლოკუს P gd1+P gd 2-ში გენოტიპი 2/2 +5/5 W401 1 გენოტიპი 2/2+2.8/2.8 2 გენოტიპი 3.8/3.8+2.8/2.8 A 632 3 გენოტიპი 3.8/3.8 + 5/5 F252 4 გენოტიპი 3.8 /3.8 +2.8/5 ტეკილა გენოტიპი ნ/ნ +5/5 H108 5 გენოტიპი 2/3.8 +5/5 ვეკეფიქსი 6 გენოტიპი 2/3.8 +2.8/5 ფურიო 8.მხოლოდ ინბრედ ხაზები: ალელი, წარმოდგენილი ლოკუს P gm1+P gm 2-ში გენოტიპი 9/9+1/1 F2 1 გენოტიპი 9/9 +3/3 F16 2 გენოტიპი 16/16 +4/4 გენოტიპი 9/9 +4/4 A632 3 გენოტიპი 9/9+8/8 MO17 4 გენოტიპი 16/16 + 1/1 5 გენოტიპი 16/16 + 3/3 გენოტიპი 16/16 +8/8 6 9.მხოლოდ ჰიბრიდები და ჯიშები: ალელი, წარმოდგენილი ლოკუს P gm1 + P gm2-ში გენოტიპი 9/9 +1/1 1 გენოტიპი 9/9+1/3 რობინი გენოტიპი 9/9 + 3/3 გენოტიპი 9/9 + 3/4 ფიგარო გენოტიპი       9/9 + 4/4 გენოტიპი 9/9 + 1/4 აქსინი  გენოტიპი      9/9 + 4/4 გენოტიპი 9/9+8/8 2 გენოტიპი 9/9 +3/8 გენოტიპი 9/9 +4/8 ოსიტანი გენოტიპი 9/9 + 1/8 3 გენოტიპი 16 / 16 +1/1 4 გენოტიპი 16/16+1/3 გენოტიპი 16/16 +3/3 გენოტიპი 16/16 +8/8 5 10. ალელი, წარმოდგენილი ლოკუს P gi 1-ში გენოტიპი 4/4 A 239 1 გენოტიპი 5/5 A632 2 გენოტიპი 4/5 არტისტი 3 11. მხოლოდ ინბრედ ხაზები: ალელი წარმოდგენილი ლოკუს A cp1-ში გენოტიპი 2/2 F2 1 გენოტიპი 3/3 A632 2 გენოტიპი 4/4 A 239 1 გენოტიპი 6/6 F1444 2 12.მხოლოდ ჰიბრიდები და ჯიშები: ალელი წარმოდგენილი ლოკუს A cp 1-ში გენოტიპი 2/3 აზირი 1 გენოტიპი 2/2 გენოტიპი 3/3 გენოტიპი 4/6 კონტესა 2 გენოტიპი 4/4 გენოტიპი 6/6 გენოტიპი 2/4 ოსიტანი 3 გენოტიპი 2/6 4 გენოტიპი 3/4 მარშალი 5 გენოტიპი 3/6 6 13.ალელი წარმოდგენილი Dია 1-ში გენოტიპი 8/8 F2 1 გენოტიპი 12/12 CO158 2 გენოტიპი 8/12 ბასტიონი 3 14. ალელი წარმოდგენილი ლოკუს A dh 1-ში გენოტიპი 4/4 F1444 1 გენოტიპი 6/6 F2 2 გენოტიპი 4/6 ბრისტოლი 3     მუხლი 11🔗. სიმინდში ( Zea mays L) იზოენზიმების ანალიზის მეთოდის შGE (ელექტროფორეზი სახამებლის გელი) აღწერა 1. გამოცდისათვის კოლეოპტილების რაოდენობა ფორმულის დასაბუთებისათვის: ა) ინბრედ ხაზებისათვის 20 კოლეოპტილე; ბ) მარტივი ჰიბრიდებისათვის 2 კოლეოპრტილე; გ) სამხაზოვანი ჰიბრიდებისათვის 6 კოლეოპტილე; დ) განსხვავებულობის, ერთგვაროვნების და სტაბილურობის შეფასებისათვის ინბრედ ხაზებისათვის, ჰიბრიდებისათვის და ჯიშებისათვის არანაკლები 20 კოლეოპტილე. 2. ხელსაწყოები და მოწყობილობები გამოიყენება ნებისმიერი შესაფერისი სისტემა ჰორიზონტალური ელექტროფორეზისა, რომელშიც შესაძლებელია 10 მმ სისქის გელეს შენახვა 4ºc პირობებში. უზრუნველყოფილი უნდა იყოს მუდმივი ძაბვა ხსნარში. 3. ქიმიკატები ფერმენტების ექსტრაქციისათვის: ა ) L – ასკორბინის მჟავა; ბ) L – ასკორბინის მჟავის ნატრიუმის მარილი; გ) სახაროზა. 4. ქიმიკატები ელექტროფორეზისათვის: ა) ბრომ ფენოლი ლურჯი; ბ) ლიმონის მჟავის მონოჰიდრატი; გ) L – გისტიდინი; დ) ჰიდროლიზებული სახამებელი ელექტროფორეზისათვის (სიგმა შ -4501 ან შესაბამისი). 5. ქიმიკატები ფერმენტების შესაღებად: ა) ყინულოვანი ძმრის მჟავა; ბ) 2,6 დიქლოროფენოლ ინდოფენოლის ნატრიუმის მარილი; გ) ეტანოლი; დ) EDTA – Na2 (Na2 ეთილენლამინტეტრაალდეგიდის სიმჟავე); ე) Fასტ Gარნეტ ჩBჩ მარილი; ვ) მარილის Na2 D ფრუქტოზა 6 ფოსფატი; ზ) ლუკოზა – 1 ფოსფატდეჰიდროდოგენიზა (Serva 22820 ან 22822 ან sigma G5885); თ) მარილმჟავა (HCI); ი) მარილის Na3 DL – იზოლიმონის სიმჟავე; კ) მაგნიუმის ქლორიდის ჰექსაიდრატა; ლ) DL – ოქსი ქარვის მჟავა; მ) დიმეთილტიაზოლფენილტეტრაზოლი (Mtt); ნ) B – ნიკოტინამიდ ადენინ დინუკლეოტიდი (NAD); ო) B – ნიკოტინამიდ ადენინ დინუკლეოტიდფოსფატი აღდგენილი (NADH); პ) B – ნიკოტინამიდ ადენინი ნუკლეოტიდ ფოსფატი (NADP); ჟ) Nitro-blue tetrazol (NBT); რ) NaOH; ს) Na3 მარილი 1 ნაფტილფოსფორის მჟავა; ტ) dihitrati Na3 მარილი 6 ფოსფორ გლუკოზის მჟავა; უ) ფენაზინმეტოსულფატი (PMS); ფ) პოლივინილპიროლიდინი 40 (PVP-40); ქ) ნატრიუმის აცეტატის ტრიჰიდრატი; ღ) Tris – (Hydroxymethyl)aminimethane (Tris). 6. ხსნარები ექსტრაქციისათვის: ა) 16,7გრ სახაროზა; ბ) 8.3 გრ ასკორბინის მჟავის ნატრიუმის მარილი, უმატებენ დეინოზირებულ წყალს 100 მლ-დე და L ასკორბინის მჟავის საშუალებით დაყავთ Ph 7,4-დე. 7. ბუფერები ელექტროფორეზისათვის: ა) ბუფერები SGE PH 6.5. – თვის; ბ) ძირითადი ხსნარი: 0, 364 ML ციტრატის გისტიდინი 50,44 Na3 L – გისტიდინი 8,20 გრ ლიმონის მჟავის მონოჰიდრატი დაყავით 1 ლ-მდე დეინიზირებული წყლით; გ) ბუფერი მიგრაციისთვის: 0,072 ML – გისტიდინი ციტრატის ph 6.5 (ძირითადი ხსნარი, განზავებული ერთი ხუთთან), ძირითადი ხსნარი 400 მლ დაყავთ 2 ლიტრამდე დეიონიზირებული წყლით; დ) ბუფერი გელისათვის 0,024 ML გისტიდინი ციტრატის (ძირითადი ხსნარი განზავებული ერთი 15-თან) 80 მლ ძირითადი ხსნარი დაყავთ 1200 მდე დეიონიზირებული წყლით. 8. ბუფერები SGE 5.0: ა) ბუფერი მიგრაციისთვის – 0.074 ML გისტიდინი ციტრატის PH 5, L გისტიდინი 10,02 ლიმონის მჟავის მონოჰიდრატი დაყავთ 2ლ- მდე დეიონიზირებული წყლით; ბ) ბუფერი გელისათვის – 0,006 ML გისტიდინი ციტრატის (ბუფერი მიგრაციისთვის განზავებული 1 12-თან) ბუფერის 100 მლ მიგრაციისათვის დაყავთ 1200 მლ-დე დეიონიზირებული წყლით; გ) ბრომფენოლი ლურჯი ხსნარი 50 გრ ბრომფენოლ ლურჯს ანზავებენ 100 მლ დეიონიზირებულ წყალში. 9. ძირითადი ხსნარები: ა) IM Tris HCL PH 8.0 121,1 გრ Tris დაყავთ დეიონიზირებული წყლით 1 ლიტრამდე და უწევენ მჟავიანობას Ph- 9,1 50% HჩL-ით; ბ) ნატრიუმის აცეტატი Ph 5,0 136,08 გრ ნატრიუმის აცეტატის ტრიჰიდრატი დაყავთ 1 ლიტრამდე დეიონიზირებული წყლით და აყავთ მჟავიანობა pH -5,0-დე ყინულოვანი ძმრის მჟავათ; გ) MTT ხსნარი 1,0 გრ MTT დაყავთ 100 მლ- მდე დეიონიზირებული წყლით; დ) NBT ხსნარი 1.0 გრ NBT დაყავთ 100 მილილიტრამდე დეიონიზირებული წყლით; ე) PMS ხსნარი. 200 გრ PMS დაყავთ 100 მილილიტრამდე დეიონიზირებული წყლით; ვ) Mg CL2 ხსნარი 21.35 გრ MG CL2 დაყავთ 100 მილილიტრამდე დეიონიზირებული წყლით; ზ) ოქსიქარვის მჟავის ხსნარი 5,0 გრ DL ოქსიქარვის მჟავა დაყავთ 100 მილილიტრამდე დეიონიზირებული წყლით; 10. მღებავი ხსნარები (მოცულობა: 200 მლ): ა) მღებავი ხსნარი MDH+ ADH 20 მლ Tris – HCL pH 9.1+ 180 მლ დეიონიზირებული წყალი+ 8 მლ ხსნარი ოქსიქარვის მჟავის + 10 მლ ეტანოლი+ 80 მგრ NAD+ 4 მლ NBT ხსნარი+ 3 მლ PMS (4.3.1.6.) ხსნარი; ბ) მღებავი ხსნარი LDH 20 მლ თრის – HCE ph 8.0 + 180 მლ დეიონიზირებული წყალი +500 მგრ. Na3 მარილი DL – იზოლიმნის ხსნარის + 80 მგრ. MgCL2 ხსნარი+ 6 მგრ NADP+ 4მლ MTT ხსნარი+ 3 მლ PMS ხსნარი; გ) მღებავი ხსნარი PGL+ 10 მლ –Tris HCL pH 8,0+ 190 მლ დეიონიზირებული წყალი+ 200 მგრ Na2 ფრუქტოზა -6 ფოსფორის მარილი+ 80 მგრ. Na3 6 – ფოსფო გლუკონის მჟავის ტრიჰიდრატის მარილი+ 2 მგრ Mg CL2 +20 მგრ NADP+ 2 მლ MTT ხსნარი+ 3 მლ PMS ხსნარი+ 50 ერთეული გლუკოზა – ფოსფატდეჰიდროგენაზა; დ) მღებავი ხსნარი PGM20 მლ Tris HCL PH8.0+180 მლ დეიონიზირებული წყალი+ 1 გრ გლუკოზა -1 ფოსფატი+ 200 მგრ N ა2 EDTA მარილი+ 20 მგრ NADP+ 3 მლ MTT ხსნარი+ 2 მლ PMS ხსნარი+ 100 ერთეულ გლუკოზა -6 – ფოსფატდეჰიდროგენაზა; ე) მღებავი ხსნარი ACP4 მლ ნატრიუმის აცეტატის ხსნარი pHSO + 196 მლ დეიონიზირებული წყალი+ 200 მგრ Fast Garnet + GBG მარილი+ 492 მგრ დიჰიდრატის მარილი Na3 1 ნაფტილფოსფატა+ 2 მლ MgCL2 ხსნარი; ვ) მღებავი ხსნარი DIA20 მლ Tris – HCL pH 9.1. +180 მლ დეიონოზირებული წყალი+ 2 გრ PVD – 40 + 20მგრNADH+ 16 მლ MTT ხსნარი+ 16 მგრ მარილი Na 2.6 დიპლორფენოლინდოფენოლი.     მუხლი 12🔗. ანალიზის ჩატარება 1. ფერმენტის ექსტრაქცია: სიმინდის აღმონაცენი იზრდება სველ ქაღალდზე სიბნელეში 25º C ტემპერატურის პირობებში. 6 დღის შემდეგ იღებენ ინდივიდუალურ კოლოეპტოლებს, ახდენენ მათ გამოგენიზაციას 4ºC-ზე, გადააქვთ მიკრო მილებში, რომლებიც შეიცავენ 0,060 ექსტრაქციულ ხსნარს, ექსტრაქტი შეიძლება შენახული იქნას 30º C პირობებში. 2. ორი 12.5% სახამებლის გელის მომზადება (18X18X1 cm):128 გრ სახამებელი შეურიეთ 1020 მლ გელის ბუფერს (42.1.3.ან 4.2.2.2) მიუხნერის კოლბაში 80ºC ტემპერატურის პირობებში. ნარევი გავანთავისუფლოთ გაზებისაგან 40 სეკუნდის განმავლობაში. გელი ჩავასხათ გელისათვის გამოყოფილ ფორმაში (ყალიბში) როგორც ეს აღწერილია ინსტრუქციაში, მოვაცილოთ საჰაერო ბუშტები. გავაჩეროთ გელი 2 საათის განმავლობაში ოთახის ტემპერატურის პირობებში, შემდეგ შევახვიოთ პოლიეთილენის ფირფიტაში ღამის შენახვისათვის. 3. ელექტროფარეზი: მიგრაციისათვის ტანკებს ავსებენ შესაბამისი მოცულობის ბუფერით (4.2.1.2.ან 4.2.2.1) წინასწარ ხდება ბუფერის გავსება 4ºC ტემპერატურის პირობებში. ფერმენტების (5.1) ექსტრაქტების (30 ექსტრაქტის 18X18X1 ცმ გელზე) ადსორბირება ხდება ქრომოტოგრაფიულ ქაღალდის (ფატმანი №3) 15 X 2X 1 მმ ზომის ფიტილზე. გელის თვითეულ ბოლოდან ერთ სანტიმეტრში ათავსებენ ბრომფენოლი ლურჯის (4.2.2.3.) ხსნარში დასველებულ ფიტილს. ელექტროფორეზი მიმდინარეობს 4ºC ტემპერატურის პირობებში. მუდმივი ძაბვა 200 ვ (მაქსიმალური დენი 150 MA ორ გელზე 18X18X1 სმ 20 წუთის განმავლობაში) შემდეგ ფითილები გააქვთ და ელექტროფორეზი გრძელდება 280 V მუდმივი ძაბვის პირობებში (მაქსიმალური დენის 180 MA ორ გელზე (18X18 X 1 სმ) მანამ, სანამ არ მოხდება მარკერის (ბრომფენოლი ლურჯი) მიგრირება 14 სმ-ზე (4 საათში). 4. ფერმენტების შეღებვა: ელექტროფორეზის შემდეგ გელებს ჭრიან ჰორიზონტალურად 1 მმ სისქის ფენებად. ზედა ფენას აცლიან. ინდივიდუალურ ფენებს (გელების ფენებს) ათავსებენ 37º C ტემპერატურის პირობებში სიბნელეში შემდეგ ხსნარებში: ა) MDH და ADH -თვის: ხსნარი 4.3.2.1.; ბ) 1 DH -თვის ხსნარი 4.3.2.2PGI და PGD -თვის; გ) ხსნარი 4.3.2.3. PGM -თვის ხსნარი 4.3.2.4.; დ) ACP -თვის ხსნარი 4.3.2.5. DIA -თვის ხსნარი 4.3.2.6; ე) ACP მიგრაციას განიცდის გელის პირველ 4 სმ- ში, PGM მიდის უფრო შორს, ამის გამო შესაძლებელია შეღებილ იქნეს ეს ორი ფერმენტი თვით გელზე დაჭრის შემდეგ. შეღებვის პერიოდი მერყეობს 30-120 წუთებს შორის. შეღებვის შემდეგ გელის ფენებს შენახვამდე რეცხავენ დისტილირებული წყლით. ხანგრძლივი დროით შენახვისთვის გამოიყენება შემდეგი პროცედურა: გელის შრობა ცელოფნის ორ ფენას შორის ან შენახვა პოლიეთილენის დაბეჭდილ პაკეტებში. 5. ფერმენტების მაკოდირებელი ალელების იდენტიფიკაცია: ა) MDH მაკოდირებელი ალელების იდენტიფიკაცია: ფერმენტი მეოთხეული სტრუქტურა ქრომოსომა ლოკუსი ალელი 8 M dh 1 1;6 ინტერგენური ურთიერთ- მოქმედება ოქსიქარვის დიმერული 6 L M dh2 3+3,5*; 4,5,6, დეჰიდროგენეზი (MDH) 3 L M dh3 16; 18 1 L M mm 1 L M dh 4 12 5 S M dh 5 12; 15 3 და 3,5 ალელებით კოდირებულ ფერმენტებს აქვთ ძალიან მსგავსი ელექტროფორეტული ქმედება, და ამრიგად, ისინი არ იძლევიან ცალკეულ ნიშნულებს. ადგილი აქვს ურთიერთქმედებას გენთა პროდუქტებს შორის ( პოლიპეპტიდური სუბერთეულებით) ერთის მხრივ, რომლებიც კოდირებულია Mdh 1, Mdh2, Md3 და მეორეს მხრივ, რომლებიც კოდირებულია Mdh 4 და Mdh5-ით. Mdh1  Mdh2    Mdh3   Mmm   Mdh4    Mdh 5   ინბრედ ხაზი 6/6 6/6 16 M 12 12 A239 6/6 3/3 16 M 12 12 CM7 6/6 6/6 16 M 12 12 F2 6/6 6/6 18 M 12 15 F1444 6/6 3/3 18 M 12 12 Co158 6/6 3/3 16 M 12 12 F 252 6/6 4.5 /4/5 16 M 12 12 N40 ბ) ზიმოგრამების გაშიფვრა: ლოკუსებში Mdh 1, Mdh 2 და Mdh 3 ალელების დადგენისათვის გამოიყენება SGE PH6,5-ის პირობებში. ლოკუსებში Mdh4 და Mdh5 ალელების დადგენისათვის გამოიყენება ელექტროფორეზის მეორე სისტემა: SGE PH 5,0-ის პირობებში bands – ზოლები, genotypes – გენოტიპები ზოგიერთი ძალიან სუსტი ზოლი გამოისახება ლაქისებური ხაზების სახით. ზოგიერთი ზოლი ფარავს ერთმანეთს და ამის გამო შეიძლება არ იქნეს მიღებული ერთმანეთისგან განსხვავებული ზოლები ზოლები MDH შGE პH5.0 18-18 ---- ---- ---- ---- 15-16 ---- ---- ---- ---- 15-15 ---- ---- 12-15 ---- ---- 12-12 ---- ----  ტიპები 1 2 3 4 გენოტიპები გენები 1 2 3 4 M dh5 12/12 15/15 12/12 12/12 M dh 4 12/12 12/12 12/12 12/12 M dh 3 16/16 16/16 18/18 16/18 6. IDH-ის მაკოდირებელი ალელების იდენტიფიკაცია ა) ზიმოგრამების გენეტიკური ინტერპრეტაცია ფერმენტი მეოთხეული სტრუქტურა ქრომოსომა ლოკუსი ალელი იზოციტრატდეჰიდროგენეზა დიმერული 8 I dh 1 4;6 ინტერგენური (IDH) 6 I dh 2 4;6 ურთიერთქმედება ადგილი აქვს ურთიერთქმედებას გენების პროდუქტებს შორის (პოლიპეპლოიდური სუბერთეულებით), რომლებიც კოდირებულია Idh-1, idh 2-ით. გენოტიპი ინბრედ ხაზები  I dh 1 I dh2 4/4 4/4 F 16 4/4 6/6 A632 6/6 4/4 F1110 6/6 6/6 Co 158 ბ) ზიმოგრამების სქემატიზაცია ზოგიერთი ძალიან სუსტი ზოლი გამოისახება ლაქისებური ხაზების სახით, ზოგიერთი ზოლები ფარავს ერთმანეთს და ამის გამო შეიძლება არ იქნეს მიღებული ერთმანეთისგან განსხვავებული ზოლები. 7. PGD-ით კოდირებული ალელების იდენტიფიკაცია. ა) ზიმოგრამების გენეტიკური ინტერპრეტაცია ფერმენტი მეოთხეული სტრუქტურა ქრომოსომა ლოკუსი ალელი 6 ფოსფოგლუკონატდე –ჰიდროგენაზა (PGD) დიმერული 6 PGD 1 2; 3,8 ნ ინტერგენური ურთიერთქმედება 3 L PGD 2 2,8; 5 ადგილი აქვს ურთიერთქმედებას გენთა პროდუქტებს შორის (პოლიპეპდიდური სუბ ერთეულებით), რომლებიც კოდირებულია Pgd 1, Pgd 2- ით. გენოტიპი მაგალითი æP gd 1 P gd 2 ინბრედ ხაზი 2/2 5/5 A 239 3,8/3,8 2,8 /2,8 A 632 3,8/3,8 5/5 F2 n/ n 5/5 H 108 ბ) ზიმოგრამის გაშიფვრა: ზოგიერთი ძალიან სუსტი ზოლი გამოისახება ლაქისებური ხაზების სახით. ზოგიერთი ზოლი ფარავს ერთმანეთს და ამის გამო შეიძლება არ იქნეს მიღებული ერთმანეთისგან განსხვავებული ზოლები. 8) PGM-ით კოდირებული ალელების იდენტიფიცირება: ა) ზომოგრამების გენეტიკური ინტერპრეტაცია ფერმენტი მეოთხეული სტრუქტურა ქრომოსომა ლოკუსი ალელი ფოსფოგლუკომუტაზა მონომერული 1LLL P gm1 9;16 (PGM) 5 შ P gm 2 1 3 4 8 გენოტიპი მაგალითი ინბრედ ხაზი P gm 1 P gm 2 F2 9/9 1/1 F16 9/9 3/3 A 632 9/9 4/4 Mო17 9/9 8/8 შენიშვნა: PGM-თან დაკავშირებით: ალელების კომბინაციები 9/9+1/1, 9/9+1/3, ალელების კომბინაციები 9/9+3/3, 9/9 + 1/3 და 9/9+3/4, 16/16 + 4/4 და 9/16 + 3/4 ალელების კომბინაციები 9/9 + 1/1, 9/9+ 4/4 და 9/9+3 და ალელების კომბინაციები 9/9 + 8/8, 9/9+ 3/8 და 9/9+ 4/8/ შესაბამისად იძლევიან ინდენტურ ან ძალიან მსგავს ზიმოგრამებს. მის გამო ნიშანთვისებაში – 42,1 ინდექსი 1 შეიძლება იყოს იმავდროულად 9/9+1/4 ან 9/9 +1/3 ინდექსი 2 შეიძლება იყოს იმავდროულად (ასევე) 9/9 + 1/3 ან 9/9 +3/4 , ან 9/16 +3/4 ინდექსი 3 შეიძლება იყოს იმავდროულად (ასევე) 9/9+3/4 ინდექსი 4 შეიძლება იყოს იმავდროულად (ასევე) 9/9 + 3/8 ან 9/9 +4/8 ბ) ზიმოგრამების გაშიფვრა 9. PGL-ის მაკოდირებელი ალელების იდენტიფიკაცია ა) ზომოგრამების გენეტიკური ინტერპრეტაცია ფერმენტი მეოთხეული სტრუქტურა ქრომოსომა ლოკუსი ალელი Fფოსფოგლუკოზომერაზა (PGI) ლიბერული 11 P gi 1 4 5 გენოტიპი ინბრედ ხაზი P gi 1 4/4 A 239 5/5 A 632 ბ) ზიმოგრამების გაშიფვრა      10. ACP მაკოდირებელი ალელების იდენტიფიკაცია      ა) ზიმოგრამის გენეტიკური ინტერპრეტაცია ფერმენტი მეოთხეული სტრუქტურა ქრომოსომა ლოკუსი ალელი აცეტილფოსფოტაზა დიმერული 9LL A cp 1 2 3 4 6 გენოტიპი A cp1 ინბრედ ხაზი 2/2 F 2 3/3 A239 4/4 A632 6/6 F 1444 ბ) ზიმოგრამის გაშიფვრა ზოგიერთი ზოლები ფარავენ ერთმანეთს, ამის გამო მათი ერთმანეთისგან გარჩევა არ ხერხდება 11. DIA-ს მაკოდირებელი ალელების იდენტიფიკაცია: ა) ზიმოგრამის გენეტიკური ინტერპრეტაცია ფერმენტი მეოთხეული სტრუქტურა ქრომოსომა ლოკუსი ალელი დიაფორაზა მონომერული 2 D ia 1 2 (DIA) 8 დიმერული 1L D ia 2 4 გენოტიპი D ia 1 D ia 2 ინბრედ ხაზი 8/8 4/4 F2 12/12 4/4 CO 158 ბ) ზიმოგრამის გაშიფვრა შენიშვნა ACP-თან დაკავშირებით: ალელები 3/3 და 2/3 და ალელები 2/2 და 3/3 შესაბამისად იძლევიან ძალიან მსგავს ზიმოგრამებს. ამის გამო მახასიათებელში -44.1 ინდექსი 1 შეიძლება იყოს 2/2 ან 2/3 და ინდექსი 2 შეიძლება იყოს 3/3 ან 2/3. ალელები 4/4 და 4/6 და ალელები 6/6 და 4/6 შესაბამისად იძლევიან ძალიან მსგავს იზოგრამებს. ამის გამო მახასიათებელში 44.1 ინდექსი 3 შეიძლება იყოს 4/4 ან 4/6 და ინდექსი 4 შეიძლება იყოს 6/6 ან 4/6. 11. ADH-ის მაკოდირებელი ალელების იდენტიფიკაცია: ა) ზიმოგრამის გენეტიკური ინტერპრეტაცია. ფერმენტი მეოთხეული სტრუქტურა ქრომოსომა ლოკუსი ალელი ალკაგოლდეჰიდროგენაზა დიმერული 1 L dh 1 4 (ADH) 6 3გენოტიპი ინბრედ ხაზი ADH1 4/4 F1444 6/6 F2 ბ) ზიმოგრამების გაშიფვრა Zoli   Adh 4 ------ ------- ------- Adh 6 ------ ------- Adh 4/4 6/6 4/6 + დანართი №2 ა ნ კ ე ტ ა 1. კულტურა სიმინდი Zea mays L. 2. განმცხადებელი                                                 (სახელი, მისამართი) 3. ჯიშის სახელწოდება სელექციური ნომერი 4. მონაცემები ჯიშის წარმოშობაზე მისი შენარჩუნების და გამრავლების თავისებურებებზე სელექციის მეთოდები: ა) ინბრედ ხაზი [ ] ბ) მარტივი ჰიბრიდი [ ] გ) სამხაზოვანი ჰიბრიდი [ ] დ) რთული ჰიბრიდი [ ] ე) თავისუფლად დამამტვერიანებელი ჯიში [ ] ვ) სხვა (წარმოადგინეთ ფორმულა) [ ] 5. სხვა ინფორმაცია 6. ჯიშის მახასიათებლები (ციფრები ფრჩხილებში შეესაბამებიან მახასიათებელთა ცხრილში წარმოდგენილ UPOV-ის მახასიათებლების ნომერს). აღნიშნეთ მახასიათებელთა გამოვლინების ხარისხი კვადრატულ ფრჩხილებში. მახასიათებელი აღრიცხვის მიმდევრობა გამოვლინების ხარისხი ჯიში-ეტალონი ინდექსი 1 2 3 4 5 5.1. ქოჩოჩო: ყვავილობის დრო (მთავარი ღერძის შუა ნაწილში მცენარეთა 50%  65 ძალიან ადრეული 1 [ ] ძალიან ადრეულიდან ადრეულამდე KW 1069 2 [ ] ადრეული F7 3 [ ] ადრეულიდან საშუალომდე F259 4 [ ] საშუალო W117 5 [ ] საშუალოდან საგვიანომდე A632 6 [ ] საგვიანო M017 7 [ ] საგვიანოდან ძალიან საგვიანომდე B73 8 [ ] ძალიან საგვიანო 9 [ ] 1 2 3 4 5 5.2 ტარო: ულვაშის ანტოციანური (16) შეფერილობა 65 (S) არა F7 1 [ ] აქვს F2 9 [ ] 5.3.1. მხოლოდ ინბრედ (22.1) ხაზები მცენარე: სიმაღლე (ქოჩოჩოს ჩათვლით) 75 ძალიან დაბალი F7 1 [ ] დაბალი W 117 3 [ ] საშუალო W182 E 5 [ ] მაღალი M017 7 [ ] ძალიან მაღალი 9 [ ] 5.3.2. მხოლოდ ჯიშები და (22.2) ჰიბრიდები მცენარე: სიმაღლე (ქოჩოჩის ჩათვლით) 75 ძალიან დაბალი Nano-Do5 1 [ ] დაბალი DK232 3 [ ] საშუალო magister 5 [ ] მაღალი cecilia 7 [ ] ძალიან მაღალი Alimere 9 [ ] 5.4. ტარო: მარცვლის (30) ტიპი ტაროს ცენტრალურ, შუა ნაწილში 92 (S) კაჟა შუალედური კაჟასთან ახლო A252 2 [ ] შუალედური CO125 3 [ ] შუალედური კბილასთან ახლო F259 4 [ ] კბილა W401 5 [ ] შაქარა jubilee 6 [ ] ბატიბუტა (პოპ-კორნი) IOWA Pop 7 [ ] 5.5 ტარო: ნაქუჩის (33) ანოტაციანური შეფერილობა 93 (S) არა F2 1 [ ] აქვს W117 9 [ ] 7. მსგავსი ჯიშები და განსხვავება ამ ჯიშებისგან მსგავსი ჯიშების დასახელება 8. ნიშან-თვისებები, რომლითაც წარდგენილი ახალი ჯიში განსხვავდება მსგავსი ჯიშებისგან. 9. დამატებითი ინფორმაცია: ა) გამძლეობა დაავადებებისა და მავნებლების მიმართ; ბ)ჯიშის გამოცდისათვის საჭირო განსაკუთრებული პირობები; გ) სხვა ინფორმაცია.  „-------“ ---------------------------- წელი ხელმოწერა --------------------------