„დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის მიერ 2015 წლის საშემოდგომო სესიისა და 2016 წლის საგაზაფხულო სისიის პერიოდში გაწეული საქმიანობის ანგარიში".

N 9911 08/09/2016 საქართველოს პარლამენტის ბიუროს ასლი: საორგანიზაციო დეპარტამენტს საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 52-ე მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების მოთხოვნათა შესაბამისად, წარმოგიდგენთ საქართველოს პარლამენტის დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის მიერ 2015 წლის საშემოდგომო სესიისა და 2016 წლის საგაზაფხულო სესიის პერიოდში გაწეული საქმიანობის ანგარიშს. დანართი: 19 (ცხრამეტი) ფურცელი პატივისცემით, თეიმურაზი ჭკუასელი თავმჯდომარე

საქართველოს პარლამენტის დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის მიერ 2015 წლის საშემოდგომო სესიისა და 2016 წლის საგაზაფხულო სესიის განმავლობაში გაწეული საქმიანობის ა ნ გ ა რ ი შ ი საანგარიშო პერიოდში, საქართველოს პარლამენტის დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის საქმიანობა საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტისა და სხვა შესაბამისი სამართლებრივი აქტებით განსაზღვრული უფლებამოსილების ფარგლებში მიმდინარეობდა. კომიტეტის საქმიანობის ძირითად პრიორიტეტებსა და პროგრამულ მიმართულებებს წარმოადგენდა უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულეებთან და კავკასიელ ხალხებთან, მათ დიასპორულ ორგანიზაციებთან, ქართველოლოგიურ და კავკასიურ ცენტრებთან თანამშრომლობა კულტურულ–საგანმანათლებლო ერთობლივი საკითხებზე პროექტების მუშაობა, და და სამეცნიერო განხორციელება, მიგრაციული ურთიერთობების გამყარება, კავშირების განმტკიცება, რეგიონალური პროცესების მართვისა უსაფრთხოების და რეგულაციის მექნიზმების შემუშავება, ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა, მათ შორის უცხოეთში მცხოვრები თანამემამულეების პოლიტიკური და შრომითი უფლებების, დაცვა. კომპეტენციის ფარგლებში, საქართველოს პარლამენტის დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტმა საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფის, მიღებული გადაწყვეტილებებისა და საკანონმდებლო აქტების აღსრულებაზე საპარლამენტო კონტროლის განხორციელების, ასევე სამოქმედო ღონისძიებების დაგეგმვის მიზნით, საანგარიშო პერიოდში ჩაატარა 20 სხდომა, ასამდე სხვადასხვა სახის მნიშვნელოვანი თემატური შეხვედრა, აღმასრულებელი ხელისუფლების წარმომადგენლებისა და დარგის სპეციალისტების მონაწილეობით მოისმინა შესაბამისი ინფორმაციები. საყურადღებოა შემდეგ თემატურ მიმართულებებთან დაკავშირებით ჩატარებული საკომიტეტო სხდომები, მოსმენები და შეხვედრები: 1 ქართული ისტორიული დიასპორა, უცხოეთში მცხოვრები თანამემამულეები და დიასპორული ორგანიზაციები, ქართველოლოგიური ცენტრები ქართულ დიასპორასთან ურთიერთობების გაუმჯობესებისა და უცხოეთში მცხოვრები ჩვენი თანამემამულეების პრობლემების გადაჭრის მიზნით, საანგარიშო პერიოდში სამუშაო შეხვედრები რეგულარულად იმართებოდა დიასპორის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატთან, ტარდებოდა კომიტეტის სდომები. დაიგეგმა ღონისძიებები და პროექტები საზღვარგარეთ მუდმივად მცხოვრებ თანამემამულეებთან და ქართულ ისტორიულ დიასპორებთან კავშირების განმტკიცებისა და მათი ქართულ სახელმწიფოში ინტეგრაციის მიზნით. საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლების მიერ, ქართველი ხალხის სახსრებით, საფრანგეთში შეძენილი ლევილის მამულის (Leuville-sur-Orge) საქართველოსთვის გადმოსაცემად მოლაპარაკებები ჯერ კიდევ წინა მოწვევის პარლამენტის პერიოდში მიმდინარეობდა თუმც უშედეგოდ. აღნიშნულ საკითხზე, საანგარიშო პერიოდში, გაიმართა არაერთი საკომიტეტო მოსმენა და მნიშვნელოვანი შეხვედრა საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლების უმაღლესი წარმომადგენლების მონაწილეობით. საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, იუსტიციის სამინისტროს, საგარეო საქმეთა სამინისტროს, დიასპორის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატის, დიპლომატიური წარმომადგენლობებისა და დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის კოორდინირებული მუშაობის შედეგად, საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლების შთამომავლებსა და საქართველოს უფლებამოსილ წარმომადგენლებს შორის მიღწეულ იქნა შეთანხმება. შედეგად, 2016 წლის 26 მაისს, თბილისში მხარეებს შორის გაიმართა ლევილის მამულის საქართველოსათვის გადმოცემის შესახებ წინასწარი თანხმობის აქტზე საზეიმო ხელმოწერა. საქართველო კისრულობს ვალდებულებას, რომ ლევილის მამულს მომავალშიც შეუნარჩუნდება ისტორიული და კულტურული პროფილ, რომელიც მოემსახურება, საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორიული მნიშვნელობის დემონსტრირებასა და კვლევას, საქართველოს, მისი ტრადიციებისა და კულტურის წარმოჩინებას, ქართულ-ფრანგული ურიერთობების განმტკიცებას, საქართველოს ახალი თაობების ევროპულ კულტურულ ღირებულებებთან დაახლოებას. აღსანიშნავია ისიც, რომ კომიტეტის უშუალო მხარდაჭერით, საქართველოს მთავრობამ ლევილის მამულის დიაგნოსტიკური და შეფასებითი სამუშაოებისათვის თანხების მობილიზაცია მოახდინა და ამ მიზნით, 107 ათასი ევრო გამოყო. ასეთი 2 სამუშაოს ჩატარება აუცილებელი პირობაა, ვიდრე მამული საქართველოს საბოლოოდ გადმოეცემა. დაგეგმილია დოქტორანტების როტაციის პრინციპით ქართველი მაგისტრანტების და მამულში ჩასვლა, რათა მათ იმუშაონ ქართულ-ფრანგული ურთიერთობების საკითხებზე, კულტურულ და სამეცნიერო თემებზე, გააკეთონ მოხსენებები და დისერტაციები. კომიტეტის აქტიური მონაწილეობით სისტემატურად აღინიშნება 27 მაისი დიასპორის დღე, რომელშიც მონაწილეობას იღებენ საქართველოს ხელისუფლების უმაღლესი თანამდებობის პირები, საერთაშორისო ორგანიზაციები, დიპლომატიური კორპუსი, ქართული დიასპორების წარმომადგენლები და სხვა მოწვეული სტუმრები. დიასპორის დღეების ფარგლებში გაიმართა არაერთი მასშტაბური ღონისძიება: მეორე პროფესიული დიასპორული ფორუმი – „გაუზიარე გამოცდილება სამშობლოს“, წიგნის „დიასპორული ინვესტორის გზამკვლევი“ პრეზენტაცია, დოკუმენტური ფილმი: „დიასპორული დაბრუნებული ინვესტიციები“-ს ჩვენი ჩვენება, თანამემამულეები, მათ რომელშიც საქართველოში მიერ საქართველოში განხორციელებული ინვესტიციების შესახებ საუბრობენ. ჩატარდა ეთნოგრაფიულ კულინარიის ფესტივალი, ასევე მოეწყო არაერთი გამოფენა, კონფერენცია, სპექტაკლი და კონცერტი. მეორე პროფესიული დიასპორული ფორუმის ფარგლებში ათეულობით ქვეყნიდან ჩამოსული დიასპორული ორგანიზაციების, უცხოეთში მოღვაწე ქართველი მეცნიერების, კულტურული და ბიზნესწრეების წარმომადგენლებისა და საქართველოს ხელისუფლების წევრების მონაწილეობით გაიმართა ღონისძიებები. შეიქმნა თემატური სამუშაო ჯგუფები შემდეგ საკითხებზე: „დიასპორული ორგანიზაციები“, „დიასპორა და სამედიცინო პრობლემატიკა“, „დიასპორელი ბიზნეს მენტორები და ინვესტიციები“, „საქართველოს შრომითი ბაზრის მოთხოვნილებები“, „საქართველოს პირველი რესპუბლიკა და ისტორიული დიასპორა“, „განათლების საკითხები დიასპორაში“. ნაყოფიერად წარმართა მუშაობა ყველა თემატურმა ჯგუფმა. მოხდა დაგროვილი გამოცდილების გაზიარება, ერთიანი პოლიტიკის შემუშავება და სამომავლო გეგმების დასახვა. მეორე დიასპორულ პროფესიულ ფორუმზე, ჩვენს არაერთ წარმატებულ და ღვაწლმოსილ თანამემამულეს გადაეცა უწყებრივი ჯილდოები „ჩვენ გვაძლიერებს ყოველი, რაც გვაერთიანებს“. კომიტეტმა არაერთი საკომიტეტო მოსმენა დაუთმო დიასპორის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატის მიერ გაწეული საქმიანობის თაობაზე ანგარიშებსა და დაგეგმილი ღონისძიებების შესახებ ინფორმაციების მოსმენას, მათ შორის: 3 საფრანგეთში ლევილის მამულის ("ლევილის ქართული სავანე") საქართველოსთვის გადმოცემის საკითხზე სახელმწიფო მინისტრის აპარატის მიერ გაწეული მუშაობის ანგარიში, მიგრანტები საქართველოდან და ორმაგი მოქალაქეობის პოლიტიკურსამართლებრივი საკითხი ქართული სახელმწიფოსთვის, უკანასკნელ პერიოდში მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისის ფონზე საბერძნეთის ქართული დიასპორის მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციის მოსმენა და სხვა. დაიგეგმა საქმიანობის განისაზღვრა კონკრეტული მიმართულებები, სამომავლო კომიტეტისა და სახელმწიფო მინისტრის აპარატის თანამშრომლობის 2016 წლის გეგმა. კომიტეტი აქტიურად თანამშრომლობდა დიასპორული ინვესტიციების მხარდამჭერ ასოციაციასთან, რომელიც წარმოადგენს დიასპორელ ინვესტორთა საწარმოების გაერთიანებას. ორგანიზაციის მიზანია: საქართველოში დიასპორული ინვესტიციების მოზიდვა და მხარდაჭერა; უცხოეთში მცხოვრები თანამემამულეებსა და დიასპორულ ორგანიზაციებში საქართველოს საინვესტიციო გარემოს შესახებ ცნობადობის ამაღლება და პოპულარიზაცია; საქართველოში დაბრუნების მსურველი ან/და დაბრუნებული ემიგრანტების საინვესტიციო და სამეწარმეო საქმიანობის მხარდაჭერა; საქართველოში დაბრუნებული ემიგრანტების დასაქმების საქმეში დახმარება. საანგარიშო პერიოდში არაერთი სამუშაო შეხვედრა გაიმართა ასოციაციის წარმომადგენლებთან. პარლამენტის წევრები გაეცნენ ასოციაციის სამომავლო საქმიანობის კონკრეტულ პროექტებს, რომელთა ნაწილიც კომიტეტის უშუალო მხარდაჭერით უკვე განახორციელდა. ურთიერთთანამშრომლობის შეხვედრებზე მემორანდუმის გაფორმებაზე, გამოითქვა მზაობა რაც გაზრდის სამომავლოდ საკანონმდებლო ორგანოსთან მუდმივი და მჭიდრო კონტაქტების დამყარების შესაძლებლობას. მნიშვნელოვანი და შედეგის მომტანი იყო, დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის ინიციატივითა და ორგანიზებით, საქართველოს პარლამენტში გამართული კონფერენცია თემაზე - „ქალი და მიგრაცია“. კომიტეტის თავმჯდომარემ, თეიმურაზ ჭკუასელმა უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულე ქალბატონებს მისასალმებელი სიტყვით მიმართა და საქართველოს წინაშე გაწეული ღვაწლისთვის მადლობა გადაუხადა. სტუმრებს ასევე სიტყვით მიმართეს საქართველოს უსუფაშვილმა და პარლამენტის პარლამენტის თავმჯდომარემ დავით საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა მინისტრმა სოზარ სუბარმა. შეხვედრის დასასრულს, ნაჩვენები იქნა თეიმურაზ ჭკუასელისა და ნანა ჯანელიძის მხატვრულ-დოკუმენტური ფილმი “გალობის რაინდები”. 4 უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულე ქალბატონებს უმასპინძლა და საპატიო საჩუქრები გადასცა საქართველოს კათოლიკოს-პატრირქმა ილია მეორემ. პროექტის ფარგლებში დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის ორგანიზებით, რუსთაველის თეატრში, საზღვარგარეთ მყოფ წარმატებულ ქართველ ქალთა დაჯილდოების ცერემონია „გაიზიარე სამშობლო“ გაიმართა. ღონისძიებაზე დააჯილდოვეს 12 ქვეყნის 15 ჩვენი თანამემამულე ქალბატონი, რომლებიც უცხოეთში წარმატებულად მოღვაწეობენ და თავიანთი წვლილი შეაქვთ საერთო ქართულ საქმეში. მათ სპეციალური პრიზები ცნობილმა სახეებმა და მაღალი რანგის ოფიციალურმა პირებმა გადასცეს. ღონისძიებას ესწრებოდნენ აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლების წარმომადგენლები, უცხო ქვეყნის ელჩები საქართველოში და სტუმრები უცხოეთიდან. ღონისძიება მუსიკალურად გააფორმეს ანსამბლმა „ქართულმა ხმებმა“ და პოპულარულმა ქართველმა მომღერლებმა. 2016 წელს კომიტეტისა და დიასპორის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატის მიერ საფუძველი ჩაეყარა საერთაშორისო პროექტს - „აჩუქე შენი წიგნი დიასპორას“. პროექტი, ქართულ დიასპორებთან კულტურულ და საგანმანათლებლო კავშირების გაღრმავების ფორმატში, ითვალისწინებს ქართული საკვირაო სკოლების, გამოცემების, კულტურის სახლებისა და ქართველოლოგიური ცენტრების მხარდაჭერას. ძირითადი მიზანია ემიგრაციაში მყოფ თანამემულეებში ქართული ენისა და თვითმყოფადობის შენარჩუნება, მომავალ თაობებში ქართული ენის ცოდნის გაღრმავება. პროექტის ფარგლებში ავტორმა - თეიმურაზ ჭკუასელმა, საზღვარგარეთ მოქმედ ქართულ საკვირაო სკოლებს, ბიბლიოთეკებსა და ქართულ დიასპორულ ორგანიზაციებს თავისი წიგნი - „როცა სარკეები აღარ იღიმებიან“ გადასცა საჩუქრად. ასევე, წიგნები გადაეცათ, ქართული დიასპორის დღეს - 27 მაისს გამართულ საერთაშორისო ფორუმის მონაწილეებს. აღნიშნულმა პროექტმა დიდი გამოხმაურება და მხარდაჭერა მოიპოვა როგორც საქართველოში, ისე - უცხოეთში მცხოვრებ ჩვენ თანამემამულეებში. შოთა რუსთაველის სახელობის აკადემიურ თეატრში, კომიტეტის თავმჯდომარის თეიმურაზ ჭკუასელის წიგნის - „როცა სარკეები აღარ იღიმებიან“ პრეზენტაციაზე აღინიშნა, რომ კრებული სპეციალურად, ქართული ემიგრაციისათვის მომზადდა. პრეზენტაციას პარლამენტის თავმჯდომარე დავით უსუფაშვილი, ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ბიძინა ივანიშვილი, პარლამენტის და მთავრობის 5 წევრები, თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარე გიორგი ალიბეგაშვილი, ქალაქის მერი დავით ნარმანია, მოწვეული სტუმრები და უცხოეთში მცხოვრები ჩვენი თანამემამულეები ესწრებოდნენ. საანგარიშო პერიოდში კომიტეტისა და დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატის უშუალო ორგანიზებით გაიმართა „რეგიონული დიასპორული ეკონომიკური ფორუმი“. ფორუმი დიასპორული მიზნად ისახავდა: პარტნიორი ინტელექტლუალური და ორგანიზაციების ფინანსური სერვისების მიერ, ახალი პროგრამების პრეზენტაციას; დიასპორული საინვესტიტიო პროექტების გაზიარებას უცხოეთში არსებული დისპორული ბიზნეს საბჭოებისა და სამრეწველო პალატების მიერ; დიასპორის აქტიურ მონაწილეობას სამშობლოში მიმდინარე პროცესებში, ადამიანთა გაერთიანებას საერთო მიზნებისა და საჭიროებების ირგვლივ. ფორუმს სხვადასხვა ქვეყნებიდან წარმომადგენლობითი დელეგაციები ესწრებოდნენ. გაიმართა პანელური დისკუსიები ეფექტური, მდგრადი სტრატეგიის ფორმულირებისათვის, დიასპორის ინიციატივების გამოსავლენად, კონკრეტული მიზნებისა და რეალური შედეგების მისაღწევად. მუშაობდა რამდენიმე სექცია, იყო უაღრესად საინტერესო მოხსენებები და პროექტები. ფორუმის მონაწილეებმა იმსჯელეს რეგიონის ეკონომიკური რეკონსტრუქციისა და საბაზრო რეფორმების მნიშვნელოვან გამოწვევებზე, დიასპორის მნიშვნელოვანი რესურსების მობილიზებაზე, დიასპორის პროფესიული პოტენციალის სამშობლოს საკეთილდღეოდ გამოყენებაზე, რაც ხელს შეუწყობს სამშობლოში ბიზნესისა და კერძო სექტორის განვითარებას. უცხოეთში გამართულ სამუშაო შეხვედრებს შორის მნიშვნელოვანი იყო, ქართული დიასპორული ორგანიზაციების ინიციატივით განხორციელებული, კომიტეტის თავმჯდომარის თეიმურაზ ჭკუასელის სამუშაო ვიზიტი ისრაელის სახელმწიფოში. ვიზიტის ფარგლებში საყურადღებო იყო შეხვედრა საქართველოში ისრაელის სახელმწიფოს საელჩოს გახსნის ერთ-ერთ ინიციატორთან და პირველ ელჩთან, იერუსალიმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორთან ბატონ ბარუხ ბენნერიასთან. საუბრები წარიმართა მომავალი ურთიერთობების გაღრმავების, ისრაელის სახელმწიფოში საქართველოს პოპულარიზაციისა და ქართულ-ებრაული კულტურულ-საგანმანათლებლო კავშირების განმტკიცების თაობაზე. თეიმურაზ ჭკუასელი სტუმრობდა ისრაელში მოღვაწე ჩვენი თანამემამულის, მორის ჯანაშვილის მიერ დაფუძნებულ, ისრაელში ერთადერთ უცხოენოვან 6 ქართულ სატელევიზიო არხს, სადაც პროგრამა „აქცენტებში“ პასუხობდა ჟურნალისტის შეკითხვებს, ქართულ-ებრაულ ურთიერთობებზე, დიასპორულ და მიგრაციულ პრობლემატიკაზე, ქართული სახელმწიფოს უახლოეს მიღწევებზე, ორმხრივ საპარლამენტთაშორისო კავშირებსა და რეგიონალურ გამოწვევებზე. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო ჩვენი თანამემამულეების მიერ დაარსებული შვილობილი კომპანიის „ამსალემ მედიკალის“ ორგანიზებით, ისრაელში მოქმედ ცნობილ ბიზნეს ჯგუფ „ომრი ამსალემის“ ხელმძღვანელებთან გამართული შეხვედრა. აღნიშნული დააჩქარებს, სამკურნალო/სარეაბილიტაციო და ბიზნეს ტურიზმის სფეროში, ახლო და გრძელვადიანი ბიზნეს პროექტების შემუშავებაგანხორციელებას, შესაბამისად უცხოური ინვესტიციების საქართველოში მოზიდვას. შეხვედრის მონაწილეები შეთანხმდნენ, რომ პროექტის ფარგლებში, უპირველეს ყოვლისა, დასაქმდებიან საქართველოში დაბრუნების მსურველი ემიგრანტები, რომლებიც მიეკუთვნებიან საკმაოდ კვალიფიკაციურ კადრებს. „ამსალემ მედიკალ“ ჯგუფის ხელმძღვანელმა, ქალბატონმა სესილი ბინიაშვილმა ასევე სურვილი და მზადყოფნა გამოთქვა საქართველოში საქველმოქმედო და ჰუმანიტარული პროექტების გაგრძელებაზე. კომიტეტი, დიასპორის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატთან ერთად, აქტიურად არის ჩართული პროგრამის - „მომავლის ბანაკი“ განხორციელებაში, რომელიც მიზნად ისახავს უცხოეთში მცხოვრები ქართველი მოზარდების სტუმრობას ქ. ანაკლიაში მდებარე საზაფხულო ბანაკში. რაც შეეხება უცხოეთში მცხოვრები ჩვენი თანამემამულეების საერთაშორისო პროექტებში მონაწილეობას, კომიტეტი, ევროატლანტიკურ სივრცეში ინტეგრაციის მიზნით, მუშაობას წარმართავს შესაბამისი ქვეყნების ქართული დიასპორების წარმომადგენლებთან, სათვისტომოებთან, ქართველოლოგიურ ორგანიზაციებთან და საქართველოს საკითხით დაინტერესებულ პირებთან. კავკასია, კავკასიელ ხალხებთან, მათ დიასპორულ და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან ურთიერთობა საანგარიშო პერიოდში კავკასიის მიმართულებით კომიტეტის საქმიანობა ძირითადად წარიმართა ჩრდილოკავკასიელ ხალხებთან ურთიერთობის კუთხით. ასევე სათანადო ყურადღება დაეთმო ქართულ-აზერბაიჯანულ და ქართულ-სომხურ ურთიერთობებს და იმ რეგულაციებზე მუშაობას, რომლებიც სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებს შორის ურთიერთობებს შეუწყობს ხელს. 7 კომიტეტის არაერთი სხდომა დაეთმო ჩრდილოკავკასიელ ხალხებთან კულტურულ-სამეცნიერო და შემოქმედებითი კონტაქტების გაღრმავებას. სხდომებში მონაწილეობდნენ დარგის ექსპერტები და ამ სფეროში მოქმედი როგორც ქართული, ისე ჩრდილოკავკასიური არასამთავრობო ორგანიზაციები. რეგიონში შექმნილი ურთულესი მდგომარეობის გათვალისწინებით, დაიგეგმა სამომავლო ურთიერთობები, ძირითადად, წარიმართოს საგანმანათლებლო-სამეცნიერო კუთხით და კულტურათა დიალოგის ფორმატში. კომიტეტი პერიოდულად ისმენდა, კულტურის სამინისტროს დაქვემდებარებაში არსებული, სსიპ - ჩერქეზული კულტურის ცენტრის მიერ გაწეული საქმიანობის ანგარიშს, ეცნობოდა სამომავლო გეგმებსა და პროექტებს. კომიტეტი აქტიურად თანამშრომლობს აღნიშნულ ცენტრთან. ცენტრის წარმომადგენლები სისტემატურად ურთიერთობენ ჩრდილოკავკასიელ კოლეგებთან, ცალკეულ საზოგადო მოღვაწეებთან, არასამთავრობო და დიასპორულ ორგანიზაციებთან. კომიტეტის მხარდაჭერითა და ცენტრის ინიციატივით გაიმართა არაერთი კონფერენცია, შეხვედრა, სიმპოზიუმი, სემინარი, ლექცია და სხვა საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ღონისძიებები, რომლებიც მიზნად ისახავდნენ ქართველი და კავკასიელი ხალხების დაახლოებას. აღნიშნულ ცენტრსა და კომიტეტს ასევე აქტიური ურთიერთობა აქვთ აბაზებთან და აბაზურ არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, რაც შესაძლოა ქართულაფხაზური დიალოგის წარმართვის კუთხით მნიშვნელოვან საშუალებას წარმოადგენდეს. აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ, დღესდღეობით, ჩერქეზული ინტერნეტ სივრცე აბსოლუტურად პროქართულია. მუდმივი კონტაქტია დამყარებული მსოფლიოს თითქმის 40 ქვეყანაში მცხოვრებ ჩერქეზებთან, რომელთა რიცხვიც საკმაოდ დიდია და ნიშნავს იმას, რომ საქართველოს ამ სახელმწიფოებში ჰყავს პროქართულად განწყობილი ჩერქეზული დიასპორა. თბილისის საკრებულოს მიერ ერთხმად იქნა მოწონებული და მხარდაჭერილი ცენტრის მიერ წარდგენილი ინიციატივა, თბილისის უსახელო ქუჩისთვის ინგუშეთის ქუჩის დარქმევის თაობაზე. ცენტრისა და კომიტეტის უშუალო ორგანიზებითა და მონაწილეობით, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ცნობილი პროფესორის, გიორგი როგავას დაბადების 110 წლისთავთან დაკავშირებით, ჩატარდა საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია თემაზე: „ჯიქების (ზიხების) ეთნიკური კუთვნილების პრობლემა და ჯიქეთი საქართველოს ისტორიაში“. ღონისძიებას ესწრებოდნენ წარმომადგენლები 8 ამერიკის შეერთებული შტატებიდან, ჩრდილოეთ კავკასიის სამივე ჩერქეზული რესპუბლიკიდან, თურქეთიდან, შვედეთიდან და გერმანიიდან. კომიტეტის მხარდაჭერით, ჩერქეზული კულტურის ცენტრი ეწევა ფართო სამეცნიერო-საგამომაცემლო საქმიანობას. აღსანიშნავია, რომ პირველად, ქართულ ენაზე, შეიქმნა მონოგრაფია - „უბიხური ენა“. ასევე მზადდება საფრანგეთში მოღვაწე თანამემამულის, გიორგი (ჟორჟ) შარაშიძის მონოგრაფია ქართულ ენაზე გამოსაცემად. გარდა ამისა, გამოიცა ფრანგი კავკასიოლოგის და ჰუმანისტის, საფრანგეთის უკვდავთა აკადემიის წევრის ჟორჟ დიუმეზილის ნაშრომი, რომელიც ეხება არა მხოლოდ ჩრდილო კავკასიური ენებს, არამედ მათ კავშირს ქართველურ ენობრივ სამყაროსთან. ეს ორი მონოგრაფია კი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ აღიარებული იქნა როგორც სამუშაო სახელმძღვანელო. ამასთანავე, რუსულ ენაზე ითარგმნა 19-ე საუკუნეში, დოქტორი ტუნელის მიერ შექმნილი სხვადასხვა დროის ნაშრომების კრებული, რაც ჩერქეზული რესპუბლიკების უნივერსიტეტებში და სამეცნიერო ცენტრებში დაიგზავნა. ასევე გამოქვეყნდა, საქართველოში მოღვაწე ჩერქეზი პოეტის, ლარისა ტუპცოკოვას მიერ ჩერქეზულად თარგმნილი ვაჟაფშაველას „სტუმარ-მასპინძელი“ და თავად მთარგმნელის ჩერქეზული ლექსების კრებულის ქართული თარგმანი. 2015 წლის 7-9 სექტემბერს, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ორგანიზებითა და დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კმიტეტის მხარდაჭერით მესტიაში გაიმართა საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია „კავკასიური ცივილიზაცია: ინტერდისციპლინური კვლევები“. კონფერენციაში მონაწილეობა მიიღეს კავკასიოლოგიის მიმართულების მეცნიერ-მკვლევრებმა საქართველოსა და უცხოეთის სხვადასხვა უნივერსიტტებიდან, საქართველოს მთავრობისა და პარლამენტის წევრებმა, მოწვეულმა სტუმრებმა. კონფერენციიაში მონაწილეებმა წაიკითხეს საინტერესო მოხსენებები და განიხილეს კავკასიოლოგიის მიმართულების საკვანძო საკითხები. კომიტეტს მჭიდრო კონტაქტები აქვს ქართული უმაღლესი სასწავლებლების კავკასიელ სტუდენტებთან. საქართველოს პარლამენტში მათი სტუმრობისას იმსჯელეს განათლების სისტემაში შესაძლო ახალი სამართლებრივი რეგულაციების შემოღებაზე, რაც უფრო დაეხმარება კავკასიელ სტუდენტებს საქართველოს უმაღლეს სასწავლებლებში განათლების მიღებაში. საქართველოს პარლამენტის დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ, თეიმურაზ ჭკუასელმა 2015 წლის 7-8 სექტემბერს მონაწილეობა მიიღო ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თსუ კავკასიოლოგიისა და 9 არქეოლოგიის ინსტიტუტების მიერ ორგანიზებულ საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციაში, სადაც განხილულ იქნა შემდეგი თემები: კავკასიის მოსახლეობის რაოდენობა და ეროვნული შემადგენლობა; კავკასიის მთიელები და კავკასიური ცივილიზაცია (ისტორია და თანამედროვეობა); კავკასიის ეთნოლინგვისტური ატლასი დიაქრონიაში; აზერბაიჯანი, საქართველო და მთიელთა რუსპუბლიკა 19181920 წწ; თანამშრომლობის, გაერთიანების იდეები; ლექსიკა, როგორც ინტერკულტურული კავშირების ასახვა. კონფერენციის ფარგლებში გაიმართა საქართველოსა და რუსეთის მხატვართა კავშირების წევრის თეუჩეჟ ყატის ნამუშევრების გამოფენა. კონფერენციის მონაწილეები სამომავლოდ მჭიდრო თანამშრომლობაზე შეთანხმდნენ კულტურული, საგანმანათლებლო და სამეცნიერო მიმართულებით. კომიტეტის თავმჯდომარის ინიციატივით იგეგმება ჩერქეზი მხატვარის თეუცვაჟ ყატის კანდიდატურის, რომლის გრაფიკული ნამუშევრების თემა არის „ვეფხისტყაოსანი“, ალსექსანდრე ყაზბეგისა და ვაჟა-ფშაველას შემოქმედება, წარდგენა თბილისის საპატიო მოქალაქის სტატუსის მოსაპოვებლად. ჩრდილოკავკასიასიელი ხალხების წარმომადგენლებთან და მათ არასამთავრობო ორგანიზაციებთან წარიმართა სხვა არაერთი შეხვედრა, რა დროსაც დაიგეგმა საინტერესო პროექტები. რეგიონალური უსაფრთხოება, კონფლიქტების რეგულირება რეგიონალური უსაფრთხოების საკითხების შესწავლისა და კონფლიქტების რეგულირების მიმართულებით, საანგარიშო პერიოდში, კომიტეტმა მნიშვნელოვანი სამუშაო შეასრულა. არაერთი კომიტეტის სხდომა გაიმართა აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონში არსებული კულტურული ძეგლების, სკოლების, სახელმწიფო ენისა თუ სხვა კულტურული მემკვიდრეობების მდგომარეობასთან დაკავშირებით. დაიგეგმა მათი შენარჩუნების მექანიზმებზე მუშაობა. ცალკე საკომიტეტო მოსმენა დაეთმო საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებული კულტურული მემკვიდრეობის დასაცავად საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და დიპლომატიური მისიების ჩართულობის საკითხს. ამ კუთხით მნიშვნელოვანი იყო საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ გაწეული საქმიანობის ანგარიშის მოსმენა, რომელიც ინტენსიურად მუშაობს სხვადასხვა მიმართულებით, მათ შორის, საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და საზოგადოების ინფორმირების მიზნით. 10 ამასთან, 2013 წელს საქართველო არჩეულ იქნა იუნესკოს შეიარაღებული კონფლიქტის დროს კულტურულ ფასეულობათა დაცვის კომიტეტის წევრად ოთხი წლის ვადით. საქართველომ, როგორც ამ კონვენციის წევრმა სახელმწიფომ მოამზადა შესაბამისი სამთავრობო ანგარიში კონვენციის შესრულების თაობაზე, რომელიც განიხილა და მოიწონა კომიტეტმა. კულტურული ფასეულობების დაცვის საკითხი იუნესკოს წინაშე, 2015 წლის განმავლობაშიც იუნესკოს არაერთხელ დაისვა. სექტემბერში საქართველოში გაიმართა გენერალური დირექტორის მოადგილის, ბატონი ფალტის ვიზიტი, რომლის დროსაც განხილული იქნა აღნიშნული პრობლემა და ასევე დღის წესრიგში დადგა იუნესკოს ტექნიკური ექსპერტების მისიის მივლინების საკითხი. კულტურული მემკვიდრეობის მდგომარეობა აქტუალურია ჟენევის ფორმატის მოლაპარაკებების დროსაც. ამას ცხადყოფს ის ფაქტი, რომ 33-ე რაუნდზე ჟენევის მოლაპარაკების პარალელურ რეჟიმში ჩატარდა საინფორმაციო სესია, რომელიც ეძღვნებოდა საკითხს. ომის დროს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების დაზიანების სესიაში მონაწილეობა იუნესკოს ექსპერტმაც მიიღო. პარლამეტის კომიტეტების გაერთიანებულ სხდომაზე ცნობად იქნა მიღებული მთავრობის ანგარიში აღნიშნული მოლაპარაკებების თაობაზე. კომიტეტის სხდომაზე მოსმენილ იქნა ინფორმაცია აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მატერიალური კულტურის ძეგლების მდგომარეობის თაობაზე. განხილულ იქნა ოკუპირებულ ტერიტორიაზე არსებული ზოგადი ვითარება, აფხაზეთის ტერიტორიაზე მდგომარეობა. ნაგებობების არსებული წარმოდგენილ რუკა“, მატერიალური კულტურის ძეგლების იქნა „აფხაზეთის არქიტექტურულ-ისტორიული თითოეული კულტურული ძეგლის ამჟამინდელი და თავდაპირველი მდგომარეობის ამსახველი ფოტომასალა. კომიტეტის წევრებმა გადაწყვიტეს მომზადდეს რეზოლუციის ტექსტი, რომელშიც აისახება, რომ ჩვენი ქვეყნის ხელისუფლებამ პირველ რიგში უნდა შეიმუშაოს ერთი მთავარი მიზნისკენ, საქართველოს გამთლიანებისკენ მიმართული სტრატეგიული გეგმა. საჭიროა მეტი ინფორმაცია და ცოდნა მიიღონ ახალგაზრდებმა ამ კუთხის შესახებ. საერთაშორისო პარტნიორები მეტად ინფორმირებულები და ჩართულები უნდა იყვნენ სამშვიდობო პროცესებში. სხომაზე მხარდაჭერილ იქნა აფხაზეთის ტერიტორიაზე არსებული ქართული კულტურის ძეგლების დაცვა-რესტავრაცია-კონსერვაციის გეგმა, მათი ავთენტურობის დაცვა-შენარჩუნების მიზნით. ცალკე საკომიტეტო მოსმენა დაეთმო აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე განათლების მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციის მოსმენას. 11 სხდომაზე აღინიშნა, რომ ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე კვლავ გრძელდება ადამიანის უფლებათა უხეში დარღვევა, განსაკუთრებით გალის რაიონში, სადაც მოსახლეობას მშობლიურ ენაზე განათლების მიღების საშუალება უფრო და უფრო ნაკლებად ეძლევა. ომამადე იქ არსებული ორმოცდათვრამეტი ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლიდან მხოლოდ ორი იყო რუსული, ხოლო დანარჩენ სკოლებში სწავლა-განათლების პროცესი ქართულ ენაზე მიმდინარეობდა. დღესდღეობით კი მათი რაოდენობა ოცდათერთმეტამდე შემცირდა და აქედან ოცი ქართული სკოლა იძულებითი წესით უკვე გადაყვანილია რუსულ სწავლებაზე, დანარჩენი თერთმეტი კი გასული წლის სექტემბრიდან მოყოლებული ეტაპობრივად გადადის ასევე რუსულ სწავლებაზე და ეს ხდება მაშინ, როდესაც რაიონში მოსწავლეთა კონტინგენტის 98%-ს ქართველები შეადგენენ. მეხუთე კლასიდან დაწყებული, კატეგორიულად იკრძალება საქართველოს ისტორიისა და გეოგრაფიის შესწავლა. განხილული პრობლემის შედეგების შესამსუბუქებლად საქართველოს მხრიდან ტარდება არაერთი ღონისძიება. კერძოდ მიმდინარეობს: ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ერთიანი ეროვნული გამოცდების მოსამზადებელი უფასო ცენტრის ფუნქციონირება; ოქროს და ვერცხლის მედლებით წარჩინებულ მოსწავლეთა წახალისება; მასწავლებელთა პროფესიული დონის ამაღლება; წარმატებულ მოსწავლეთა და სპორტსმენთა საზაფხულო ბანაკებში დასვენების უზრუნველყოფა; სხავადსხვა სპორტულ თუ საგანმანათლებლო ოლიმპიადებსა და კონკურსებში მათი ჩართვა და წახალისება. კომიტეტის სხდომებზე ასევე მოსმენილი იქნა შემდეგი საკითხები: სამშვიდობო კონფლიქტების ტრანსფორმაციის პოლიტიკა, სამშვიდობო პროცესის განვითარების პერსპექტივები და გამოწვევები; საქართველოს ვალდებულებების საკითხები აფხაზეთის მკვიდრთა მიმართ ადამიანის უფლებათა ჭრილში. გაერთიანებული საკომიტეტო მოსმენა დაეთმო კონფლიქტებისა და მოლაპარაკებების საერთაშორისო კვლევითი ცენტრის (ICCN) დასკვნას, რომლის თანახმადაც ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრებ საქართველოს მოქალაქეებს ეზღუდებათ გადაადგილების თავისუფლება, რაც ამ პირთა იზოლაციას და მათი პირობების გაუარესებას იწვევს. სხდომაზე წამოჭრილი საკითხი განიხილულ იქნა საერთაშორისო და ადგილობრივი სამართლის კუთხით, ისაუბრეს აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონში არსებული აფხაზური თუ რუსული პასპორტებისა და პირადობის მოწმობების სახეობებზე, რაც გარკვეული თვალსაზრისით ართულებს ოჯახურ კავშირებს, მოქალაქეთა ურთიერთობებს სახელმწიფოსთან, ზღუდავს მათ გადაადგილებას მესამე ქვეყნებში და მათ ურთიერთობას დანარჩენ მსოფლიოსთან. 12 დეპუტატებმა იმ რეკომენდაციებზეც ისაუბრეს, რომლებიც არსებული მტკივნეული საკითხის გამოსწორებისთვისაა საჭირო. ასევე კომიტეტმა მოსმენა აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის 2015 წლის ანგარიში გაწეული მუშაობის შესახებ ინფორმაცია. სხდომაზე წარმოდგენილი იქნა ზოგადი ინფორმაცია აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობისა და დევნილი მოსახლეობის დასახლების არეალების შესახებ. განხილულ იქნა ისეთი მნიშვნელოვანი საკითხები, როგორებიცაა: აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქმიანობის ძირითადი მიმართულებები; გაუქმებული, აფხაზეთის ტელევიზიის ბაზაზე, აფხაზეთის ა/რ საინფორმაციო უზრუნველყოფის ცენტრის დაფუძნება; ჯანდაცვა და სოციალური პროექტების მიმართულება, მათ შორის სარეაბილიტაციო მკურნალობის, მედიკამენტებით უზრუნველყოფის, ოკუპირებულ ტერიტორიაზე გადაადგილებულ მცხოვრებთა პირთა ჰოსპიტალური გასვლითი დახმარებისა სამედიცინო და იძულებით გასინჯვის პროგრამები; განათლებისა და კულტურის სფერო, რომლთათვისაც ბიუჯეტიდან გამოყოფილია 4 მილიონი ლარი. ამ უკანასკნელით ხორციელდება კულტურული და სპორტული პროგრამები, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის მხარდამჭერი ღონისძიებები. რაც შეეხება განათლების სფეროს, მთავრობა პასუხისმგებლობას იღებს მდ. ენგურის ორივე მხარეს არსებულ საგანმანათლებლო დაწესებულებებზე, კერძოდ, გალის რაიონის 31 სკოლაზე. დიდი ყურადღება ექცევა აფხაზეთის საჯარო სკოლებში აფხაზური ენის სწავლების პროექტის დანერგვას, რომელიც ზუგდიდის ორ, სენაკისა და თბილისის თითო საჯარო სკოლაში უკვე ხორციელდება. კომიტეტის სხდომაზე, ასევე, მოსმენილ იქნა ინფორმაცია ცხინვალის რეგიონში არსებული მატერიალურ-კულტურული ძეგლების მდგომარეობის შესახებ. შესაბამის უწყებებს მიეცათ რეკომენდაციები ძეგლების დაცვის მიზნით განსახორციელებელი დეტალური გეგმის მომზადებისა და სხვა სახის გადაუდებელი ღონისძიებების გატარების თაობაზე. ცალკე საკომიტეტო სხდომები დაეთმო ეთნიკურად ოსი მოსახლეობის სოციალურ პრობლემებს (განხილულ იქნა ეთნიკური ოსების მოქალაქეობის, განათლების, კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის, რესტიტუციისა და სხვა მნიშვნელოვან საკითხები); ზემოაღნიშნულ მონაწილეობდნენ საკითხებზე გამართულ კომიტეტის სხდომებში შესაბამისი სამინისტროების, აღმასრულებელი ხელისუფლების სხვა დაწესებულებების, აფხაზეთის მთავრობის, არასამთავრობო ორგანიზაციების, 13 უმაღლესი სასწავლებლების, სამეცნიერო წრეების წარმომადგენლები და დარგის ექსპერტები. კომიტეტის საქმიანობისას მნიშვნელოვანი ყურადღება ეთმობოდა ოკუპირებულ ადმინისტრაციულ ტერიტორიებსა და საოკუპაციო ხაზის მიმდებარე სოფლებში შექმნილი მდგომარეობის შესწავლასა და შესაბამისი უწყებების საქმიანობაზე კონტროლს. საკომიტეტო მოსმენებზე მომზადდა შესაბამისი რეკომენდაციები და წინადადებები. კომიტეტის არაერთი სხდომა და შეხვედრა დაეთმო ქართულ-თურქულ და ქართულ-ირანულ ურთიერთობებს, თურქეთის ქართული ისტორიული დიასპორისა და ფერეიდნელი ქართველობის პრობლემატიკას, ქართულ-თურქული ისტორიული ძეგლების შენარჩუნება-დაცვას. საპარლამენტო საქმიანობისას მნიშვნელოვანი ყურადღება ექცეოდა კულტურულ-სამეცნიერო, საგანმანათლებლო-სპორტულ, საინვესტიციო და ბიზნეს პროექტების მხარდაჭერას. საპარლამენტო კონტროლის განხორციელებისას, დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებაზე ზედამხედველობას, როგორც ისტორიული მემკვიდრეობის დაცვა-შენარჩუნების, ისე რეგიონალური პროექტებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების სფეროებში. თანამედროვე მიგრაციული პროცესები, მათი მართვა მიგრაციული პროცესების შესწავლა და მართვა, შესაბამის რეგულაციებზე მუშაობა კომიტეტის წარმოადგენდა. საქმიანობის ერთერთ მნიშვნელოვან მიმართულებას ამ კუთხით, საანგარიშო პერიოდში, დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტი აქტიურად თანამშრომლობდა დარგის საერთაშორისო და ქართულ არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, შესაბამის სახელმწიფო უწყებებთან და დაწესებულებებთან. ყურადღებას გავამახვილებთ მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციასთან (IOM) არსებულ ორგანიზაცია კავშირებსა მუშაობს და განხორციელებულ დიასპორის ვებპორტალის პროექტებზე. განვითარებაზე, ამ ეტაპზე რომელიც სოციალურ ქსელებს მოიცავს, რაც თავის მხრივ, დიასპორასთან ინტენსიური კონტაქტისა და ინფორმაციის გაცვლის საშუალებას იძლევა. IOM-ის საქმიანობა მიგრაციის მართვის სფეროში ფართოა. უკვე წლებია, რაც იგი ხელს უწყობს მიგრანტების ნებაყოფლობით უკან დაბრუნებას და მათი ინტეგრაციის დახმარებას 14 უწევს, განათლების, ჯანდაცვის, საცხოვრისის თუ ბიზნესის დაწყების თვალსაზრისით. კომიტეტი IOM-თან ერთად მუშაობს მიგრაციის, მიგრაციული პროცესების მართვისა და განვითარების საკითხებზე, რომელიც მოიცავს შრომითი მიგრაციას და შრომითი მიგრანტების ხელშეწყობას, მათ ფულად გზავნილებს და მართვას. მნიშვნელოვან მიმართულებას წარმოადგენს არალეგალური მიგრაციის მართვა და პრევენცია, შესაბამისი სამართლებრივი რეგულაციების შემოღება, ამ კუთხით ევროპული და ამერიკული გამოცდილების გაზიარება. ხდება იმ მიზეზების შესწავლა, რომლებიც ხელს უწყობს არალეგალური მიგრაციის გაზრდას. მუშავდება საჭირო ღონისძიებები და რეკომენდაციები არალეგალური მიგრაციის გადინების აღმოსაფხვრელად. კომიტეტის თავმჯდომარე, არაერთხელ შეხვდა მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის საქართველოს მისიის ხელმძღვანელს, ილიანა დერილოვას. შეხვედრებზე საქართველოში მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის საქმიანობაზე და შემდგომი თანამშრომლობის პრიორიტეტულ მიმართულებებზე ისაუბრეს. დაიგეგმა მიმდინარე და განსახორციელებელი პროექტები, ვინაიდან თანამედროვე მსოფლიოს უმწვავეს გამოწვევას წარმოდგენს მიგრაცია და განვითარება, მიგრაციის რეგულაცია და დიასპორის ადამიანური კაპიტალის გამოყენება. დაისახა დროებითი მივლინების პროგრამების ხელშეწყობა/განვითარება, კერძოდ - დიასპორული კაპიტალის გამოყენება, როდესაც მოწინავე ქვეყნებიდან ჩამოდიან დიასპორის წარმომადგენლები და საქართველოში თავიანთ გამოცდილებას უზიარებენ შესაბამის კერძო თუ საჯარო სტრუქტურებს. საქართველოში დაბრუნებული ემიგრანტების დასაქმების საკითხების მოგვარებას ემსახურებოდა კომიტეტის თანამშრომლობა ემიგრანტთა დასაქმების ცენტრთან. შეხვედრაზე განხილული იქნა პროექტი - „უმუშევრობიდან დასაქმებამდე“, რომელსაც აღნიშნული ცენტრი უკვე მრავალი წელია ახორციელებს. აღნიშნული ცენტრი 2011 წელს დაარსდა და დღემდე რამდენიმე ასეული ადამიანის დახმარება უკვე შეძლო. დღეისათვის ცენტრის მონაცემთა ბაზაში 2 ათასამდე ადამიანია დაფიქსირებული. ბოლო წლებში განსაკუთრებით გაიზარდა სამშობლოში დაბრუნების მსურველთა რიცხვი, რომელთა შორის უმეტესობა 35 წელზე მეტი ასაკისაა და, ბუნებრივია, მათ პრობლემას დასაქმება წარმოადგენს. ძირითადად ბრუნდებიან იტალიიდან, საფრანგეთიდან, საბერძნეთიდან, ასევე ამერიკის შეერთებული შტატებიდან. არიან როგორც კვალიფიციური კადრები, ასევე ისეთებიც, ვინც გადამზადებას საჭიროებს და დასაქმების ცენტრი შესაძლებლობის ფარგლებში 15 ეხმარება მათ. დასაქმების ცენტრს კავშირები აქვს საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, ვისი მეშვეობითაც ახორციელებენ სხვადასხვა პროექტებს. ყურადღება დაეთმო იმ პრობლემებსაც, რომლებსაც ცენტრის თანამშრომლები პროექტის განხორცილებისას აწყდებიან. მუშაობა წარიმართა შესაბამისი სამართლებრივი რეგულაციების შემუშავების კუთხით. ამ მიმართულებით, მომავალშიც საჭიროა მუშაობის გააქტიურება, როგორც საზოგადოებრივ ორგანიზაციებთან, ისე დარგობრივ სამინისტროებთან და დაწესებულებებთან. საკანონმდებლო საქმიანობა, საერთაშორისო ხელშეკრულებები, პარლამენტის დადგენილებების პროექტები და სხვა საკითხები საანგარიშო პერიოდში დასკვნა მომზადებულ იქნა არაერთ კანონპროექტზე, დადგენილების პროექტსა და რატიფიცირებისათვის წარმოდგენილ საერთაშორისო ხელშეკრულებაზე. კომიტეტის სხდომებზე განხილული იქნა არაერთი საერთაშორისო ხელშეკრულება და პარლამენტის დადგენილების პროექტი, რომლებზეც გაიცა რეკომენდაციები და მომზადდა შესაბამისი დასკვნები. კომიტეტი უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებს „ასოცირების შესახებ შეთანხმებას“, ვინაიდან იგი დაფუძნებულია საქართველოსა და ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებს შორის ისტორიულ კავშირებსა და საერთო ღირებულებებზე. მისი რატიფიცირებით დადასტურდა საქართველოს ისტორიული არჩევანი - დაიმკვიდროს ღირსეული ადგილი ევროპულ პოლიტიკურ და სამართლებრივ სივრცეში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმების ხელმოწერის დღიდან, კომიტეტი აქტიურად მუშაობს საკანონმდებლო და რეგულაციური გარემოს ჰარმონიზაციის კუთხით. გაიმართა ევროკავშირის სავიზო რეჟიმის ლიბერალიზაციის სამოქმედო გეგმის შესრულებასთან დაკავშირებით საკომიტეტო მოსმენა. სხდომაზე რომელთა აღინიშნა, იმპლემენტაციის რომ შემდეგ ევროკომისიამ საქართველოს შეიმუშავა მიერ რეკომენდაციები, სამოქმედო გეგმის განხორციელების პროცესი დასრულებულად ჩაითვლება. გარკვეული სფეროები: მიგრაციის მართვა, ფულის გათეთრება, სამართალდამცავ სფეროში თანამშრომლობა, ადამიანის უფლებები თითქმის შესრულებულად, ხოლო კორუფცია, ტრეფიკინგი, ნარკოტიკები, თავშესაფარი კი ნაწილობრივ შესრულებულად იქნა მიჩნეული. 16 სხდომაზე საკითხთან დაკავშირებით წარმოდგენილ იქნა, როგორც საგარეო საქმეთა სამინისტროს, სამოქალაქო ასევე თანასწორობის იუსტიციის სამინისტროსა საკითხებში სახელმწიფო და შერიგებისა მინისტრის და აპარატის ანგარიშებიც. კომიტეტის სხდომებზე შემადგენლობისა და განხილულ განახლებული იქნა სამთავრობო საქართველოს მთავრობის პროგრამისათვის „ძლიერი, დემოკრატიული, ერთიანი საქართველოსთვის“ ნდობის გამოცხადების საკითხი. მხარდაჭერილ იქნა დოკუმენტებით გათვალისწინებული შემდეგი პროგრამული მიმართულებები: საგარეო-პოლიტიკური ევროატლანტიკური ხელმოწერა, კურსი ინტეგრაციის და ურთიერთობები, საკითხები, ევროპული ასოცირების და ხელშეკრულების ნატოსთან უპრეცედენტო დაახლოება, რეგიონის სახელმწიფოებთან ურთიერთობის განმტკიცება, ოკუპირებული რეგიონების დამოუკიდებლობის არაღიარების პოლიტიკის გაგრძელება-გაფართოება, კონფლიქტების მოგვარება და ოკუპირებულ ტერიტორიებზე სტაბილური, უსაფრთხო გარემოს შექმნა, აფხაზურ და ოსურ საზოგადოებებთან ნდობის აღდგენის მექანიზმებზე მუშაობა. თანამშრომლობა სხვადასხვა უწყებებთან, საერთაშორისო და სამოქალაქო საზოგადოებასთან ურთიერთობა კომიტეტის უფლებამოსილების ფარგლებში, საანგარიშო პერიოდში, არაერთი მნიშვნელოვანი შეხვედრა გაიმართა დიპლომატიური კორპუსის, საერთაშორისო სამეცნიერო, შემოქმედებითი საქართველოში წრეების მისიებისა აკრედიტირებული და ორგანიზაციების, წარმომადგენლებთან, არასამთავრობო ორგანიზაციებთან და დარგის სპეციალისტებთან. სამუშაო შეხვედრებზე მიღებული იქნა შესაბამისი გადაწყვეტილებები, დაისახა სამომავლო გეგმები. მნიშვნელოვანი იყო დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტის აქტიური თანამშრომლობა რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტოსთან. გაიმართა არაერთი შეხვედრა და საკომიტეტო მოსმენა, სადაც რელიგიური პოლიტიკის, არსებული პრობლემების გადაჭრის გზებსა და სამომავლო გეგმებზე იმსჯელეს. რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტოს მიერ განხორციელებულ პროექტებზე საუბრისას განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა რელიგიური და საკულტო ნაგებობების რუკების შექმნასთან დაკავშირებით გაწეულ სამუშაოებზე, რომლებიც მიმდინარე წლის განმავლობაში დასრულდება. 17 კომიტეტის სხდომაზე ისაუბრეს, ასევე, საქართველოში ჩატარებული საყოველთაო აღწერის 2014 წლის მონაცემებსა და რელიგიური კუთხით არსებული კოეფიციენტების თაობაზე. კულტურულ ღონისძიებათა ფორმატში მნიშვნელოვანი იყო, ქვემო ქართლში მოქმედი მრავალეროვნული ბავშვთა ქართული ცეკვის ანსამბლ „ენგურის“ პარლამენტში მოწვევა. ანსამბლი „ენგური“ 2016 წლის თებერვალში, ესპანეთში გამართულ ხელოვნების საერთაშორისო ფესტივალზე “Folk Festival in Catalonia”, გრანპრის მფლობელი გახდა. ორი ქვეყნის - საქართველოსა და უკრაინის საერთო მიზნებისა და გამოწვევების განხილვას დაეთმო კომიტეტში გამართული შეხვედრა საქართველოში უკრაინის ელჩის მოვალეობის შემსრულებელთან გიორგი ნაზაროვთან. შეხვედრაზე ისაუბრეს პარტნიორი ქვეყნების უმთავრეს გამოწვევებზე, როგორებიცაა ტერიტორიული მთლიანობის საკითხი და ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაცია. ასევე განხილულ იქნა უკრაინაში ბოლო პერიოდში განვითარებული მოვლენები. გამოითქვა მზაობა საქართველოსა და უკარაინის პარლამენტებს შორის თანამშრომლობის გაღრმავებისა და დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტთან მჭიდრო თანამშრომლობის თაობაზე. მნიშვნელოვანი იყო კომიტეტში გამართული შეხვდრები საერთაშორისო ორგანიზაციის - „Heavenly Culture, World Peace, Restoration of Light“–ის საქართველოს წარმომადგენლობასთან. ორგანიზაცია მესამე წელია აწყობს ყოველწლიურ მსოფლიო ერების მშვიდობის სამიტს სეულში, სადაც 100-მდე ქვეყანა იღებს მონაწილეობას. ორგანიზაციისა და კომიტეტის ინიციატივით თბილისში გაიმართა არაერთი ღონისძიება მსოფლიოში მშვიდობის და ჰარმონიის პროპაგანდის კუთხით. კერძოდ, ჩატარდა მშვიდობის თემაზე შექმნილი მოკლემეტრაჟიანი ფილმების ფესტივალი, სადაც წარმოდგენილი იქნა 10 ფილმი და გამოვლინდა გამარჯვებული. არაერთი სამუშაო შეხვედრა გაიმართა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კავკასიოლოგიის ინსტიტუტის დირექტორ პროფესორ ცირა ბარამიძესა და სხვა მეცნიერ-თანამშრომლებთან, რომლებმაც კომიტეტს კავკასიოლოგიის ინსტიტუტის სასწავლო და სამეცნიერო საქმიანობისა და მათ წინაშე მდგარი პრობლემების შესახებ მიაწოდეს ინფორმაცია. მსჯელობა წარიმართა კავკასიის რეგიონის სტუდენტების მიერ საქართველოს უმაღლეს განხილულ სასწავლებლებში იქნა განათლების საქართველოში მიღების მეცნიერების ხელშეწყობის დარგის - საკითხებზე. კავკასიოლოგიის განვითარების კონცეფცია. 18 აღსანიშნავია, რომ საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, მედიასთან თანამშრომლობა ხელს უწყობდა კომიტეტის საქმიანობის გამჭვირვალედ წარმართვას და სამოქალაქო საზოგადოების ჩართულობის გაზრდას. განცხადებები და წერილები კომიტეტი, კომპეტენციის ფარგლებში, ახორციელებდა საქმისწარმოებას, იხილავდა მოქალაქეთა წერილებს, განცხადებებსა და საჩივრებს, უწევდა მათ შესაბამის დახმარებას და ახდენდა სათანადო რეაგირებას. აღნიშნული საქმიანობისას კომიტეტის ძირითადი პრიორიტეტები იყო მოქალაქეთა კანონიერი ინტერესების დაცვა და მათთან მჭიდრო თანამშრომლობა. კომიტეტი დოკუმენტაციას. სწავლობდა ასევე სხვადასხვა აგზავნიდა სახელმწიფო მიმართვებსა და უწყებიდან შემოსულ წერილებს სათანადო ინფორმაციების მისაღებად, შუამდგომლობებს მოქალაქეთა და იურიდიულ პირთა პრობლემური საკითხების გადასაჭრელად. საანგარიშო პერიოდში კომიტეტში შემოვიდა 200-მდე განცხადება და შუამდგომლობა. ყველა მათგანი იქნა განხილული და მოხდა შესაბამისი რეაგირება. აპარატის თანამშრომლები საზღვარგარეთ მცხოვრებ ჩვენს თანამემამულეებთან და დიასპორულ ორგანიზაციებთან, კავკასიელ ხალხებთან აწარმოებდა ელექტრონულ მიმოწერას. გარდა ზემოაღნიშნულისა, მიმდინარეობდა მუშაობა კომიტეტის დებულებით განსაზღვრულ სხვა საკითხებზე. 19