საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის მიერ 2016 წლის საშემოდგომო და 2017 წლის საგაზაფხულო სესიების პერიოდში გაწეული საქმიანობის ანგარიში

N 13954 04/09/2017 საქართველოს პარლამენტის ბიუროს ასლი: საორგანიზაციო დეპარტამენტს საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 52-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, წარმოგიდგენთ საქართველოს პარლამენტის ინტეგრაციის კომიტეტის მიერ 2016 წლის საშემოდგომო და 2017 წლის საგაზაფხულო სესიების პერიოდში გაწეული საქმიანობის ანგარიშს. დანართი: 59 (ორმოცდაცხრამეტი) გვერდი პატივისცემით, ირინე ფრუიძე თავმჯდომარის პირველი მოადგილე ევროპასთან

საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის ანგარიში 2016 წლის საშემოდგომო და 2017 წლის საგაზაფხულო სესიების პერიოდში გაწეული საქმიანობის შესახებ Page 1 of 59 ანგარიშის სრუქტურა: 1. საკანონმდებლო საქმიანობა 2. კომიტეტის საზედამხედველო საქმიანობა და ვებპორტალი www.aa.ge 3. საპარლამენტო დიპლომატია, საერთაშორისო ურთიერთობები, კომიტეტის თავმჯდომარის შეხვედრები და ვიზიტები 3.1. საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის საქმიანობა 3.2. მონაწილეობა ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეაში (Euronest PA) 3.3. ევროკავშირის ეროვნული პარლამენტების ევროპულ საქმეთა კომიტეტების კონფერენცია (COSAC) 3.4. კომიტეტის თავმჯდომარის შეხვედრები და ვიზიტები 4. ურთიერთობა სამოქალაქო და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, საზოგადოებასთან ურთიერთობა, კომიტეტის ინსტიტუციური განვითარება Page 2 of 59 1. საკანონმდებლო საქმიანობა საქართველოს პარლამენტის კანონშემოქმედებითი საქმიანობის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის ძირითადი სახელმძღვანელო პრინციპია საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონდებლობასთან ჰარმონიზაცია და დაახლოება. ამ მიმართულებით მუშაობისას, კომიტეტი ხელმძღვანელობს ერთი მხრივ საქართველოსა და მეორე მხრივ ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმების (რომელიც მოიცავს ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი ვაჭრობის სივრცის კომპონენტს) და საქართველოს პარლამენტის 1997 წლის 2 სექტემბრის # 828-Iს დადგენილების დებულებებით, ასოცირების შესახებ შეთანხმებისა და ასოცირების დღის წესრიგის განხორციელების ყოველწლიური ეროვნული სამოქმედო გეგმის, ევროკავშირის სამეზობლო პოლიტიკისა და აღმოსავლეთ პარტნიორობის ფარგლებში განსაზღვრული საკითხებით. საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტმა ჩაატარა კომიტეტის 29 სხდომა, განიხილა 29 ნორმატიული აქტი, აქედან 14 საერთაშორისო შეთანხმება, 3 საერთაშორისო ხელშეკრულება, 3 კონვენცია, 1 რეზოლუცია და 12 კანონის პროექტი. საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის მიერ ინიცირებული კანონპროექტები: საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტი მუშაობდა "მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ" საქართველოს კანონის პროექტისა და სხვა კანონებში (საქართველოს კანონის პროექტი "პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი", საქართველოს კანონის პროქტი "საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი", საქართველოს გამომდინარე ცვლილებების პარლამენტის შემუშავებაზე. რეგლამენტი) საქართველოში მისგან მომხმარებელთა უფლებების დაცვის სამართლებრივი საფუძვლებისა და სახელმწიფო პოლიტიკის განსაზღვრისთვის, შემუშავდა რიგი ნორმები, რომელითაც უზრუნველყოფილია მომხმარებლის უფლებების დაცვის ორგანოების ეფექტური ფუნქციონირების პირობებისა და საზოგადოებრივი მონიტორინგის განხორციელება, მომხმარებლის პატივისცემაზე დამყარებული ქცევის კულტურის განვითარება, მომხმარებელთა Page 3 of 59 უფლებების დაცვისა და მედიაციის ინსტიტუტის შექმნა, საქართველოში მომხმარებლის უფლებების დაცვის სფეროში საერთაშორისო პრაქტიკის გაზიარება და დანერგვა. კანონპროექტის ინიცირება მოხდა 2015 წლის ივლისში, საქართველოს პარლამენტის 2015 წლის საშემოდგომო და 2016 წლის საგაზაფხულო სესიებზე კანონპროექტი განიხილეს ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის, იურიდიულ საკითხთა, საპროცედურო საკითხთა და წესების და დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტებმა. კანონპროექტის საბოლოო მიღებამდე, საქართველო-ევროკავშირს შორის გაფორმებული ასოცირების ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებისა და მომხმარებლის უფლებების დაცვის სფეროს საკანონმდებლო ჰარმონიზაციის მისაღწევად, კანონპროექტის რიგ ნორმებს გადამუშავება დასჭირდა. სახეცვლილი საკანონმდებლო პაკეტის ინიცირება პარლამენტის შემდომ სესიაზე მოხდება. საანგარიშო პერიოდში საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის სხდომებზე განხილული იყო შემდეგი ნორმატიული აქტები: კანონპროექტები: 1. „საქართველოს და ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკს შორის სასესხო შეთანხმება (საქართველოში მყარი ნარჩენების მართვის პროექტი)“ (072/509, 02.08.16) სასესხო შეთანხმების ფარგლებში საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებისთვის შეძენილ იქნა სპეციალური ტექნიკა მყარი ნარჩენების შეგროვებისათვის და ნაგავშემკრები კონტეინერები. აღნიშნული პროექტის დასაფინანსებლად ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკმა გამოყო 10 მლნ ევრო სესხის სახით და 2 მლნ ევრო გრანტის სახით. 2. „საქართველოს მთავრობასა და ლიხტენშტაინის სამთავროს მთავრობას შორის შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობის აღკვეთის შესახებ“ კონვენცია.(07-2/506, 24.06.16) Page 4 of 59 კონვენციით დადგინდა მხარებს შორის საერთაშორისო ორმაგი დაბეგვრის გამორიცხვის მეშვეობით საქონლის და მომსახურების გაცვლის სისტემა, რაც ხელს შეუწყობს კაპიტალის და ადამიანების გადაადგილებას. 3. „ევროპის საბჭოს განვითარების ბანკს და საქართველოს შორის ჩარჩო სასესხო შეთანხმება „თბილისის საჯარო სკოლების რეაბილიტაცია და ენერგოეფექტურობის გაზრდა“; (N 07-2/516, 11.11.16) თბილისის საჯარო სკოლების რეაბილიტაციისა და ენერგოეფექტურობის გაზრდის პროექტის მთავარი მიზანია სკოლის მოსწავლეთა უსაფრთხოების, ენერგოეფექტურობისა და სასწავლო გარემოს გაუმჯობესება. განხორციელდა საგანმანათლებლო და სამეცნიერო პროექტი ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს მიერ. 4. საქართველოს მთავრობის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი „საქართველოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტი და თანმდევი კანონპროექტები: „საქართველოს საგადასახადო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, საქართველოს კანონში „საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსი“ ცვლილების შეტანის თაობაზე“, „სათამაშო ბიზნესის მოსაკრებლის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ და საქართველოს ორგანულ კანონში „საქართველოს თვითმმართველობის კოდექსი“ ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (07-2/3, 30.11.16) პროექტის მიხედვით თამბაქოს ნაწარმზე, მარჯვენასაჭიან მსუბუქ ავტომობილებზე და ნავთობპროდუქტებზე გაიზარდა აქციზის განაკვეთი. 5. „საქართველოს და ევროპის საინვესტიციო ბანკს შორის ფინანსური ხელშეკრულების (წყლის ინფრასტრუქტურის განახლების პროექტი II)“ N1 ცვლილების წერილი-შეთანხმება“ (07-2/4, 08.12.16) საქართველოსა და ევროპის საინვესტიციო ბანკს შორის 2013 წლის 20 აგვისტოს ხელმოწერილი ხელშეკრულების მიხედვით, საქართველოს 40 მლნ ევროს ოდენობის შეღავათიანი სესხი გამოეყო, რომლითაც საქართველოს რეგიონებში წყლის ინფრასტრუქტურის განახლების პროექტი დაფინანსდა. ეს რეგიონებია: სამეგრელო, იმერეთი, რაჭა-ლეჩხუმი, გურია, შიდა ქართლი და კახეთი. წარმოდგენილი წერილი-შეთანხმება გულისხმობს სესხის ჩარიცხვის ბოლო ვადის 2018 წლის 20 აგვისტომდე გადაწევას და პროექტის დასრულების ვადის Page 5 of 59 2018 წლის 30 დეკემბრით განსაზღვრას. წყლის ინფრასტრუქტურის განახლება 21 ქალაქში იგეგმება. 6. საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ევროკავშირის პროგრამა ჰორიზონტი 2020 - კვლევისა და ინოვაციის ჩარჩო პროგრამაში (2014 - 2020) საქართველოს მონაწილეობის შესახებ შეთანხმება და „საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსში ცვლილებების შეტანის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტი (07-2/25, 15.12.2016) წარმოდგენილი საერთაშორისო შეთანხმების მიხედვით, დადგინდა ევროკავშირის პროგრამა ჰორიზონტ 2020-ში საქართველოსა და საქართველოში რეგისტრირებული იურიდიული პირების მონაწილეობის პროგრამაში ყოველწლიური მონაწილეობისთვის კონტრიბუციის მარეგულირებელი წესები, პირობები, შესატანი ფინანსური საქართველოს პროგრამაში მონაწილეობის ფინანსური კონტროლის მეთოდები. 7. საქართველოს მთავრობის მიერ რატიფიცირებისათვის ,,საქართველოსა და ევროპის საინვესტიციო ხელშეკრულება (საქართველოს სოფლის ბანკს წარმოდგენილი შორის მეურნეობის ფინანსური პროდუქციის წარმოების/გადამუშავების/რეალიზაციის ჯაჭვი)“ (07-2/33, 03.01.17) ხელშეკრულების თანახმად, ევროპის საინვესტიციო ბანკმა საქართველოს გამოუყო 100.000.000 (ასი მილიონი) ევროს ოდენობის სესხი. ფინანსური ხელშეკრულების ფარგლებში დაფინანსდება პროექტები მებაღეობის (მეთხილეობის ჩათვლით) და მეღვინეობის მიმართულებით, რაც მოიცავს სოფლის მეურნეობის პროდუქციის წარმოების, გადამუშავების და რეალიზაციის პროცესს. 8. საქართველოს მთავრობის "საქართველოსა და მიერ ევროპის რატიფიცირებისათვის საინვესტიციო ბანკს წარმოდგენილი შორის ფინანსური ხელშეკრულება (საქართველოს მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის აღდგენა)" წარმოდგენილი ფინანსური ხელშეკრულების თანახმად, ევროპის საინვესტიციო ბანკმა გამოყო 100 მლნ.ევროს ოდენობის სესხი, რომელიც მოხმარდება საქართველოს სხვადახვა რეგიონში გზების, ქუჩების, წყალსადენის და კანალიზაციის სისტემების რეაბილიტაციას. Page 6 of 59 9. საქართველოს მთავრობის მიერ რატიფიცირებისათვის წარმოდგენილი „2009 წლის 2 ივნისის „საქართველოსა და ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკს შორის სასესხო ხელშეკრულების (რუსთავის მყარი ნარჩენების პროექტი)“ N1 ცვლილების შეთანხმება“ სასესხო შეთანხმებაში განხორციელდა ტექნიკური ხასიათის ცვლილება. 10. საქართველოს მთავრობის მიერ რატიფიცირებისათვის წარმოდგენილი „საქართველოსა და აზიის განვითარების ბანკს შორის სასესხო შეთანხმება (ჩვეულებრივი ოპერაციები) (ურბანული მომსახურების გაუმჯობესების საინვესტიციო პროგრამა - პროექტი 6)“ წარმოდგენილი სასესხო შეთანხმების საფუძველზე, აზიის განვითარების ბანკმა საქართველოს გამოუყო 99 მლნ. აშშ დოლარის ოდენობის სესხი, რომლის ფარგლებშიც დაიწყო მარნეულის, ბოლნისისა და ჭიათურის წყლისა და კანალიზაციის სისტემის მშენებლობა და მოწესრიგება. 11. საქართველოს მთავრობის მიერ რატიფიცირებისათვის წარმოდგენილ „საქართველოსა და ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკს შორის სასესხო შეთანხმების თაობაზე (N07-2/37; 30.01.2017) ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკმა საქართველოს გამოუყო 6 მლნ ევროს ოდენობის სესხი, რომელიც მოხმარდა საქართველოსა და სომხეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო საზღვრის სადახლო-ბაგრატაშენის სასაზღვრო გამტარ პუნქტზე ხიდის მშენებლობას. 12. საქართველოს მთავრობის მიერ საქართველოსა და ევროპის ხელშეკრულება (საქართველოს რატიფიცირებისათვის საინვესტიციო ბანკს სატრანსპორტო წარმოდგენილი შორის ფინანსური კომუნიკაცია) (07-2/32 03.01.2017) ფინანსური შეთანხმებით ევროპის საინვესტიციო ბანკმა (EIB) საქართველოს გამოუყო 250 მლნ ევრომდე ოდენობის სესხი, რომლითაც დაიგეგმა საქართველოს საგზაო ქსელის დაახლოებით 253 კმ სიგრძის ძირითადი და შიდასახელმწიფოებრივი გზების მშენებლობა და რეაბილიტაცია. 13. ევროპის თავისუფალი ვაჭრობის ასოციაციის ქვეყნებსა და საქართველოს შორის თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმება (07-2/19, 14.12.2016) შეთანხმება მიხედვით ჩამოყალიბდა ევროპის თავისუფალი ვაჭრობის ასოციაციის ქვეყნებსა („EFTA სახელმწიფოები“) და საქართველოს შორის Page 7 of 59 თავისუფალი სავაჭრო სივრცე. მხარეებს შორის მაქსიმალურად გამარტივდა საქონლით ვაჭრობისა და მომსახურებით ვაჭრობის პროცედურები, დადგინდა გარკვეული სავაჭრო შეღავათები, რომლებიც გულისხმობს, როგორც სატარიფო, ასევე არასატარიფო შეზღუდვების ნაწილობრივ ან საერთოდ გაუქმებას. მხარეებს შორის არასასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებით ვაჭრობაზე გაუქმდა იმპორტის და ექსპორტის საბაჟო გადასახადი და მოსაკრებელი, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებით ვაჭრობის შემთხვევაში დაწესდა სატარიფო შეღავათები. აღნიშნულმა სავაჭრო გარემომ ქართულ მხარეს შესაძლებლობა მისცა, ზედმეტი დაბრკოლებების გარეშე, EFTA სახელმწიფოების ბაზარზე მოახდინოს ადგილობრივი წარმოების პროდუქციის ექსპორტი, რომელიც დააკმაყოფილებს საერთაშორისო სტანდარტებს. 14. საქართველოს წარმოდგენილი მთავრობის მიერ ,,პატიმრობის საკანონმდებლო კოდექსში ინიციატივის ცვლილების შეტანის წესით შესახებ“ საკანონმდებლო პაკეტი (07-2/41/9; 02.02.17) შეიქმნა გათავისუფლებისთვის მომზადების თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულება, რომელიც ამზადებს დაბალი ან საშუალო რისკის იმ მსჯავრდებულებს, რომელთა თავისუფლების აღკვეთის მოსახდელი ვადა არ აღემატება 6 თვეს. არასაპატიმრო სასჯელის სახედ დაინერგა შინაპატიმრობა, რაც გულისხმობს სასჯელის მოუხდელი ნაწილის უფრო მსუბუქი სახის სასჯელით შეცვლას. 15. საქართველოს მთავრობის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტი: „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ“ წარმოდგენილი კანონის პროექტის მიხედვით, მეზღვაურთა დასაქმების მიზნით, საკრუინგო საქმიანობაზე არ გავრცელდება „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონი. 16. საქართველოს მთავრობის მიერ რატიფიცირებისათვის წარმოდგენილი ევროპის საბჭოს კონვენცია „ქალთა მიმართ ძალადობისა და ოჯახში ძალადობის პრევენციისა და აღკვეთის შესახებ“ (სტამბულის კონვენცია) და მისგან გამომდინარე 24 კანონის პროექტი (N07-2/42, 08.02.2017) სტამბულის კონვენცია მიზნად ისახავს დაიცვას ქალები ძალადობის ყველა ფორმისგან, მოახდინოს პრევენცია, გამოიძიოს და აღმოფხვრას ქალთა Page 8 of 59 წინააღმდეგ მიმართული ძალადობა და ოჯახში ძალადობა, ასევე ხელი შეუწყოს ქალთა წინააღმდეგ დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრას. კონვენციასთან შესაბამისობის მიზნით წარმოდგენილი კანონპროექტებით დადგინდა ქალთა უფლებებისა და თავისუფლებების, ფიზიკური, ფსიქოლოგიური, სექსუალური და ეკონომიკური ხელშეუხებლობის დაცვის საკანონმდებლო გარანტიები. 17. საქართველოს მთავრობის წარმოდგენილი მიერ ,,გარემოსდაცვითი საკანონმდებლო შეფასების ინიციატივის კოდექსი“ და წესით თანმდევ პროექტებში ცვლილები(07-2/41/9; 13.02.17) წარმოდგენილი კანონპროექტის მიღებით განხორციელდა გარემოსდაცვითი შეფასების მიმართულებით კანონმდებლობის სრულყოფა და ევროკავშირის დირექტივებთან შესაბამისობაში მოყვანა. კანონპროექტმა დაარეგულირა სტრატეგიულ დოკუმენტებთან და სახელმწიფო ან კერძო საქმიანობასთან დაკავშირებული ზემოქმდება საკითხები, მოახდინონ რომლებმაც გარემოზე, შესაძლოა ადამიანის მნიშვნელოვანი სიცოცხლეზე და ჯანმრთელობაზე. 18. საქართველოს მთავრობის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტი: „თურქეთის რესპუბლიკასა და საქართველოს შორის თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმების II ოქმში ცვლილება“ ევროკავშირს, საქართველოსა და თურქეთს შორის ვაჭრობას დაქვემდებარებულ საქონელზე ამოქმედდა დიაგონალური კუმულაცია. 19. საქართველოს მთავრობის მიერ შეერთებისათვის წარმოდგენილი „პან-ევროხმელთაშუაზღვის პრეფერენციული წარმოშობის წესების შესახებ“ რეგიონულ კონვენცია (07-2/53, 16.03.2017) კონვენციამ ხელშემკვრელი მხარეებისთვის დაქვემდებარებული საქონლის ერთიანი ჩამოაყალიბა ვაჭრობას წარმოშობის წესების სისტემა, დაადგინა კუმულაციური პრინციპის გამოყენების წესი, საქონლის წარმოშობის დამადასტურებელი დოკუმენტების/სერტიფიკატების სახეები და მათი გაცემის პროცედურები, მოქმედების და შენახვის ხანდაზმულობის ვადები, წარმოშობის Page 9 of 59 სერტიფიკატების შემოწმების წესები, კონვენციის მონაწილე მხარეებს შორის თანამშრომლობისა და დავების მოგვარების პროცედურები. დიაგონალური კუმულაციის წესის ამოქმედებამ საშუალება მისცა ქართველ ექსპორტიორებს მარტივი გადამუშავების შემდეგ, პროდუქცია, ევროკავშირის ბაზარზე გაიტანონ და იმ პრეფერენციით ისარგებლონ, რომელსაც საქართველო-ევროკავშირს შორის არსებული თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმება იძლევა. 20. საქართველოს მთავრობის მიერ რატიფიცირებისთვის წარმოდგენილი „საქართველოს მთავრობასა და ბოსნია და ჰერცოგოვინას მინისტრთა საბჭოს შორის საერთაშორისო საავტომობილო მიმოსვლის შესახებ“ შეთანხმება(N072/35, 25.01.17) ორმხრივი შეთანხმებით დარეგულირდა საერთაშორისო საავტომობილო სამგზავრო და სატვირთო გადაზიდვები საქართველოსა და ბოსნია და ჰერცოგოვინას შორის, პირდაპირი და უკუმიმართულებით და/ან ტრანზიტი მათი სახელმწიფო ტერიტორიების გავლით, ერთ-ერთი ხელშემკვრელი მხარის სახელმწიფო ტერიტორიაზე რეგისტრირებული ავტოსატრანსპორტო საშუალებით. 21. საქართველოს პრეზიდენტის მიერ შეერთებისათვის წარმოდგენილი „ენერგეტიკული გაერთიანების დამფუძნებელ ოქმი ხელშეკრულებასთან საქართველოს შეერთების შესახებ“ (07-1/6, 27.03.2017) ენერგეტიკული გაერთიანების მიზანია წევრ ქვეყნებში საინვესტიციო გარემოს შექმნა ბუნებრივი გაზის და ელექტროენერგიის ინფრასტრუქტურაში ინვესტიციების მოსაზიდად და ენერგიის სტაბილური და უწყვეტი მიწოდების უზრუნველსაყოფად; ენერგეტიკულ ქსელში ფართო ვაჭრობისათვის ერთიანი მარეგულირებელი სივრცის შექმნა და საბაზრო კონკურენციის უფრო ფართო გეოგრაფიულ არეალში გავრცელება; მიწოდების უსაფრთხოების გაზრდა ინვესტიციების ზრდით და ურთიერთთანამშრომლობის მექანიზმების განვითარებით; ასევე გარემოსდაცვითი მდგომარეობის გაუმჯობესება და ენერგოეფექტური ღონისძიებებისა და განახლებადი ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობა. ხელშეკრულების ჩარჩო მოიცავს 25 საკანონომდებლო დირექტივასა და რეგულაციას გაზის, ელექტროობის, მიწოდების უსაფრთხოების, განახლებადი Page 10 of 59 ენერგიების, ნავთობის, ენერგოეფექტურობის, გარემოსდაცვის, კონკურენციისა და სტატისტიკის შესახებ. საშუალოვადიან პერსპექტივაში, ენერგეტიკული გაერთიანების ამოცანაა რეგიონალური ინტეგრირებული ენერგობაზრის შექმნა, რომელიც იძლევა ტრანსასაზღვრო ვაჭრობის საშუალებას და ამავე დროს უზრუნველყოფს ენერგიის მიწოდებას კლიმატის ცვლილებისა და სოციალური ასპექტების გათვალისწინებით. 22. საქართველოს შეთანხმება მთავრობის მიერ რატიფიცირებისათვის წარმოდგენილი „საქართველოს მთავრობასა და გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის მთავრობას შორის „ფინანსური თანამშრომლობის შესახებ (2015)“ 2016 წლის 20 აპრილს გაფორმებულ შეთანხმებაში“ ცვლილებების შეტანის შესახებ (შემდგომში შეთანხმება) (№07-2/65; 02.05.2017 შეთანხმებაში შეტანილი ცვლილებით გაიზარდა დაფინანსების მოცულობა. 23. საქართველოს სამოქალაქო ინჟინერთა ასოციაციის მიერ წარმოდგენილი საკანონმდებლო წინადადება „არქიტექტურული, ქალაქთმშენებლობითი და სამშენებლო საქმიანობის შესახებ“ (2466, 08.02.2017) კანონის პროექტი ადგენდა არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირების წესს, ტერიტორიების განვითარების, ქალაქმშენებლობითი მშენებლობის პროცესის განაშენიანების დაგეგმვის სახელმძღვანელო და შესაძლებლობებს, რეგულირების წესს. საკანონმდებლო წინადადების შესახებ დარგობრივ კომიტეტთან შექმნილია სამუსაო ჯგუფი 24. საქართველოს მთავრობის მიერ რატიფიცირებისათვის წარმოდგენილი „საქართველოსა და ევროპის პოლიციის სამსახურს შორის ოპერატიული და სტრატეგიული თანამშრომლობის შესახებ“ შეთანხმება(N07-2/63; 27.04.2017) შეიქმნა სამართალდაცვით თანამშრომლობის სფეროში ევროპის პოლიციის სამსახურთან მარეგულირებელი ჩარჩო, რომელშიც მოცემულია დანაშაულის სფეროები, რომელთა წინააღმდეგ ბრძოლაში ითანამშრომლებენ მხარეები. შეთანხმების შედეგად, საქართველოს აქვს შესაძლებლობა ევროპოლის მიერ შექმნილი უსაფრთხო კომუნიკაციის არხის მეშვეობით, მიიღოს პერსონალური მონაცემების შემცველი და ანალიზზე დაფუძნებული სამართალდაცვითი ინფორმაცია. Page 11 of 59 25. საქართველოს მთავრობის წარმოდგენილი მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით საქართველოს კანონის პროექტი „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე“ (07-2/74 23.05.2017) ცვლილების მიხედვით, სამეწარმეო საქმიანობად არ ჩაითვლება ფიზიკური ან იურიდიული პირების ან სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნების მიერ ელექტროენერგიის გამანაწილებელ ქსელთან მიერთებული განახლებადი ენერგიის მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურით სარგებლობა. 26. საქართველოს წარმოდგენილი შესახებ მთავრობის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით „მეცნიერების, ტექნოლოგიებისა და მათი განვითარების საქართველოს კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე“ და „საქართველოს ზოგად ადმინისტრაციულ კოდექსში ცვლილებების შეტანის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტი (07-2/92, 08.06.2017) ცვლილება შევიდა „მეცნიერების, ტექნოლოგიებისა და მათი განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 151 მუხლში, რომლის მიხედვით კონფიდეციალური გახდა სამეცნიერო ფონდის მიერ ადმინისტრირებული საგრანტო კონკურსის ფარგლებში წარმოდგენილი პროექტების შემფასებელი ექსპერტის ვინაობა. 27. საქართველოს მთავრობის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტები: „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“, „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“, „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ და „სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ“ (N07-2/84; 01.06.2017) წარმოდგენილი კანონპროექტით იქმნება დასაქმებულთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაცვისათვის აუცილებელი შესაბამისი საკანონმდებლო ბაზა. ყალიბდება ერთიანი სტანდარტი შრომის უსაფრთხოების თვალსაზრისით, რომელმაც უნდა უზრუნველყოს მაქსიმალურად უსაფრთხო და ჯანსაღი სამუშაო გარემო, როგორც დასაქმებულთათვის, ასევე, დამსაქმებლისათვის და ყველა სხვა იმ პირისათვის, რომელიც იმყოფება სამუშაო სივრცეში. ცვლილების მიზანია შრომის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად დამსაქმებელთა და დასაქმებულთა უფლება-მოვალეობები გამიჯვნა და დაკონკრეტება. Page 12 of 59 28. საქართველოს კანონის პროექტი „ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (07-3/71, 12.06.2017) კანონის პროექტის მიხედვით, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული მარეგულირებელ ორგანოებზე, დებულებები მათთვის გავრცელდა ეროვნულ დამახასიათებელი სპეციფიკის გათვალისწინებით. 29. საქართველოს მთავრობის წარმოდგენილი ტერიტორიაზე მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით საქართველოს მოძრავი ავტოსატრანსპორტო კანონის უცხო პროექტები სახელმწიფოში საშუალების „საქართველოს რეგისტრირებული მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის შესახებ“, „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილებების შეტანის შესახებ“ და „ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში ცვლილებების შეტანის შესახებ“ (N07-2/91 08.06.2017) კანონის პროექტმა დაარეგულირა საქართველოს ტერიტორიაზე მოძრავი უცხო სახელმწიფოში საშუალების რეგისტრირებული ყველა სახის ავტოსატრანსპორტო მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევასთან დაკავშირებული ურთიერთობები. 2. კომიტეტის საზედამხედველო საქმიანობა, ურთიერთობა აღმასრულებელ ხელისუფლებასთან. კომიტეტის საქმიანობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან მიმართულებას წარმოადგენს საქართველოს მთავრობისა და პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული სახელმწიფო ორგანოების საქმიანობისა და საქართველოს კანონების, პარლამენტის დადგენილებებისა და სხვა გადაწყვეტილებების შესრულების კონტროლი. ამ საზედამხედველო ინტეგრაციის ფუნქციების კომიტეტი განხორციელების მჭიდროდ ხელისუფლების სხვადასხვა უწყებებთან. მიზნით, თანამშრომლობს ევროპათან აღმასრულებელი კომიტეტი, ცალკე ან დარგობრივ კომიტეტებთან ერთად, რეგულარულად ისმენს საქართველოს მთავრობის წევრების, პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული სხვა ორგანოების ანგარიშებს ასოცირების შეთანხმებისა და ასოცირების წარმომადგენლების დღის წესრიგის Page 13 of 59 განხორციელების ყოველწლიური ეროვნული სამოქმედო გეგმის შესრულებისა და აღმოსავლეთ პარტნიორობის ფარგლებში თანამშრომლობის მიმდინარეობის შესახებ. ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტმა აგრეთვე დანერგა პრაქტიკა, დარგობრივ კომიტეტებთან ერთად შეისწავლოს და სამუშაო შეხვედრებსა და კომიტეტის სხდომებზე განიხილოს სამოქალაქო საზოგადოების მიერ მომზადებული ალტერნატიული ანგარიში „ასოცირების დღის წესრიგის შესრულება - სამოქალაქო საზოგადოების შეფასება“, რაც აღმასრულებელი ხელისუფლების მიერ ასოცირების დღის წესრიგით გათვალისწინებული საკითხების შესრულების მონიტორინგის დამატებით საშუალებას წარმოადგენს. საანგარიშო პერიოდში ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტმა საქართველოს პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული ორგანოების ანგარიშების და სხვა სახის ინფორმაციების მოსმენის მიზნით ჩაატარა კომიტეტის 7 სხდომა: 1. 2016 წლის 26 დეკემბერს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტმა მოისმინა საგარეო საქმეთა მინისტრ მიხეილ ჯანელიძესა და ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრ ვიქტორ დოლიძის მიერ წარმოდგენილი ანგარიში ვიზის ლიბერალიზაციის პროცესთან და მიმდინარე საერთაშორისო აქტივობასთან დაკავშირებით 2016 წლის ნოემბერ-დეკემბერში გაწეული საქმიანობის შესახებ. კომიტეტის სხდომაზე ყურადღება გამახვილდა ქვეყნის საგარეო პოლიტიკის პრიორიტეტებსა და საქართველოს ევროკავშირთან ურთიერთობის გაღრმავების საკითხებზე. 2. 2017 წლის 17 მარტს კომიტეტმა მოუსმინა ევროპულ და ევრო-ატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრს ვიქტორ დოლიძეს, საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილესზვიად გონაძეს, იუსტიციის მინისტრის მოადგილესგიორგი პატარიძეს და შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილეს შალვა ხუციშვილს. კომიტეტის სხდომაზე მოისმინეს ინფორმაცია ევროკავშირის მხრიდან საქართველოს მოქალაქეებისთვის უვიზო მიმოსვლის რეჟიმის ამოქმედებასთან დაკავშირებით, აღმასრულებელი ხელისუფლების მიერ უვიზო მიმოსვლის წარმატებით განხორციელების მიზნით მიმდინარე სამუშაოების შესახებ. 3. 2017 წლის 29 მარტს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის სხდომაზე საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის მოადგილე გენადი არველაძემ წარმოადგინა „საქართველოსა და ევროკავშირის წევრ ქვეყნებს შორის ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის Page 14 of 59 შესახებ“ შეთანხმების (DCFTA) 2016 წლის ეროვნული სამოქმედო გეგმის შესრულების წლიური ანგარიში და 2017 წლის ეროვნული სამოქმედო გეგმა. 4. 2017 წლის 18 აპრილს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის სხდომაზე საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის მოადგილე მაია ბითაძემ წარმოადგინა საქართველოსა და ევროკავშირის 20142016 წლების ასოცირების დღის წესრიგის შესრულების ანგარიში გარემოს დაცვისა და კლიმატის ცვლილების თაობაზე. 5. 2017 წლის 13 ივნისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტმა მოუსმინა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მიხეილ ჯანელიძისანგარიშს საგარეო ურთიერთობების მიმართულებით მიმდინარე წლის საქმიანობის შესახებ. 6. 2017 წლის 20 ივლისს ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრმა ვიქტორ დოლიძემ ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის სხდომაზე წარმოადგინა ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატის საქმიანობის 6 თვის ანგარიში. 7. 2017 წლის 21 ივლისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტმა მოისმინა საქართველო-ევროკავშირის 2014-2016 წლების ასოცირების დღის წესრიგის შესრულების ანგარიში პროფესიული კავშირების უფლებებისა და ძირითადი შრომითი სტანდარტების, თანასწორი მოპყრობის და ბავშვთა უფლებების დაცვის სფეროებში. ამ საკითხზე მომხსენებლებად კომიტეტის სხდომაში მონაწილეობდნენ შემდეგი პირები: ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის პირველი მოადგილეარჩილ ყარაულაშვილი; განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილე ლია გიგაური; შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე შალვა ხუციშვილი; შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სოციალური დაცვის დეპარტამენტის უფროსი ნინო ოდიშარია; შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს დასაქმების პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსი ელზა ჯგერენაია; შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ჯანმრთელობის დაცვის დეპარტამენტის უფროსი მარინა დარახველიძე; ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტოს უფროსი გრიგოლ კაკაურიძე; Page 15 of 59 აღსანიშნავია, რომ კომიტეტის სხდომებში მონაწილეობას იღებდნენ როგორც აღმასრულებელი ხელისუფლების წარმომადგენლები ასევე არასამთავრობო ორგანიზაციები და ექსპერტები. ამასთანავე პოლიტიკური თანამდებობის პირების გარდა, საკომიტეტო მოსმენებში მონაწილეობდნენ სხვადასხვა უწყების კონკრეტულ ადმინისტრაციულ აცნობდნენ მიმართულებათა თავიანთი ხელმძღვანელები, საქმიანობიდან გამომდინარე რომლებიც ამ კომიტეტს მიმართულებით განხორციელებულ სიახლეებს. ამგვარი სახის საჯარო განხილვები, ხელს უწყობს ეფექტური საპარლამენტო კონტროლის განხორციელებას და აღმასრულებელი ხელისუფლების ანგარიშვალდებულებას, ასევე ქმნის ფორუმს პრობლემურ და/ან მაღალი საზოგადოებრივი ინტერესის მქონე საკითხებზე დისკუსიისთვის. საზედამხედველო საქმიანობის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს ბიუჯეტის ფორმირების პროცესის ზედამხედველობა. საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში კომიტეტმა განიხილა „საქართველოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონი და „ქვეყნის ძირითადი მონაცემები და მიმართულებები 20172020 წლებისთვის“. შესწავლილ იქნა კომიტეტის უშუალო ზედამხედველობის სფეროში შემავალი უწყებების, კერძოდ, ევროპულ და ევრო-ატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის სახელმწიფო მინისტრის აპარატისთვის და საგარეო საქმეთა სამინისტროსთვის გათვალისწინებული პროგრამები და მათი დაფინანსების მიზნობრიობა. კომიტეტი აქტიურად იყო ჩართული საქართველოს 2016 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის და საქართველოს 2017 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების 3 თვის მიმოხილვის პროცესში, რაც საშუალებას აძლევს კომიტეტს მიიღოს მეტი ინფორმაცია შემდგომში საკანონმდებლო და საზედამხედველო საქმიანობის განხორციელების თვალსაზრისით. აღსანიშნავია, რომ წინა საანგარიშო წლისგან განსხვავებით ბიუჯეტის პროექტის და ბიუჯეტის შესრულების საკომიტეტო განხილვებში აქტიურ მონაწილეობას იღებდნენ ზემოთხსენებული უწყებების წარმომადგენლები. ვებპორტალი www.aa.ge 2017 წლის 25 მაისს საქართველოს პარლამენტსა და ფონდ „ღია საზოგადოება საქართველოს შორის“ გაფორმდა ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი, რომლის საფუძველზეც საქართველოს პარლამენტს ერთობლივი მართვისათვის გადმოეცა ვებპორტალი www.aa.ge. ვებპორტალი უნიკალურია თავისი შინაარსით და მასში წარმოდგენლია საქართველოსა და ევროკავშირს შორის გაფორმებული Page 16 of 59 ასოცირების ხელშეკრულების ფარგლებში საქართველოს მიერ ნაკისრი ვალდებულებები და დეტალური ინფორმაცია ხელშეკრულებით განსაზღვრული რეგულაციების, დირექტივების, გადაწყვეტილებების და რეკომენდაციების შესახებ, ასევე ასოცირების ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების პროგრესი. ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტმა ითავა ვებგვერდის ფუნქციონირებაზე ზედამხედველობა. კომიტეტის მიერ შემუშავდა სპეციალური ფორმა, რომელიც დაეგზავნა შესაბამის სამინისტროებს, რათა შეევსოთ ინფორმაცია ასოცირებით ნაკისრი ვალდებულებების (დირექტივების/რეგულაციების) იმპლემენტაციის პროგრესის შესახებ. ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტი სამინისტროებსა და საქართველოს პარლამენტის სხვა კომიტეტებთან კოორდინირებული მუშაობით ახორციელებს ვებგვერდის კომპლექსური ინფორმაციის შევსება/განახლებას. პორტალი იძლევა მონიტორინგის საშუალებას, თუ როგორ სრულდება ვალდებულებები და როგორ ხდება ჰარმონიზება ასოცირების ხელშეკრულებასთან და იგი ასევე იქნება საჭირო და საინტერესო ინფორმაციის წყარო ფართო საზოგადოებისათვის. 3. საპარლამენტო დიპლომატია, საერთაშორისო ურთიერთობები, კომიტეტის თავმჯდომარის შეხვედრები და ვიზიტები საანგარიშო პერიოდში კომიტეტის ერთ-ერთ პრიორიტეტულ საქმიანობას წარმოადგენდა საპარლამენტო დიპლომატიის განვითარება, საქართველოში მიმდინარე პროცესების შესახებ საერთაშორისო პარტნიორების ინფორმირება, საპარლამენტო კავშირების განვითარების ხელშეწყობა, ორმხრივი და მრავალმხრივი შეხვედრების ფორმატში აქტიური მონაწილეობა, ევროკავშირის სტრუტურებთან და ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებთან თანამშრომლობის გაღრმავება, საერთაშორისო და რეგიონალურ პოლიტიკურ დოკუმენტაციაზე მუშაობა, ევროპარლამენტის პოლიტიკურ ჯგუფებთან თანამშრომლობა. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭებოდა საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის, აგრეთვე აღმოსავლეთ პარტნიორობის ინიციატივის ფარგლებში საპარლამენტო განზომილების - ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეის (Euronest PA) ფარგლებში ნაყოფიერ საქმიანობას და საქართველოს ინტერესების ამსახველი დოკუმენტების მიღებისთვის მუშაობას, აგრეთვე ევროკავშირის ეროვნული პარლამენტების ევროპულ საქმეთა კომიტეტების კონფერენციის (COSAC) Page 17 of 59 მუშაობაში საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის მონაწილეობას. 3.1. საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის საქმიანობა საანგარიშო პერიოდში გაიმართა ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის ორი სხდომა. 3.1.1. 2016 წლის 19-20 დეკემბერს, საქართველოს პარლამენტმა ევროკავშირისაქართველოს ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის მორიგ, მესამე სხდომას უმასპინძლა. ევროპარლამენტის დელეგაციას ხელმძღვანელობდა საჯად კარიმი, ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის თანათავმჯდომარე, ევროპარლამეტის წევრი გაერთიანებული სამეფოდან (კონსერვატორების და რეფორმისტების პოლიტიკური ჯგუფის წარმომადგენელი), ხოლო ხელმძღვანელობდა თამარ საქართველოს პარლამენტის დელეგაციას ხულორდავა, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე, ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის მუდმივმოქმედი დელეგაციის ხელმძღვანელი. ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის მესამე სხდომაზე მხარეებმა იმსჯელეს საქართველოში მიმდინარე დემოკრატიულ პროცესებზე და მათ შედეგებზე, კანონის უზენაესობაზე და მმართველობის გაუმჯობესების პერსპექტივებზე. დიალოგი წარიმართა ასოცირების ხელშეკრულების განხორციელების მიმდინარეობასთან და ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) გამოყენებასთან დაკავშირებით. მხარეებმა ისაუბრეს საქართველოსთვის ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლის ამოქმედებასა და ევროკავშირთან საკანონმდებლო დაახლოების პერსპექტივებზე. 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებისა და ასოცირების საბჭოს მესამე სხდომის შემდეგ, ეს იყო ორი პარლამენტის ურთიერთობის განახლება და საქართველოს დელეგაციის ახალი შემადგენლობით, თანამშრომლობის ახალი ფაზის დაწყება. დელეგაციები გაეცნენ ახალი პარლამენტის სამომავლო გეგმებს, დაგეგმილ საკონსტიტუციო რეფორმას, სასამართლო სისტემის რეფორმას, შეაფასეს კანონის უზენაესობისა და მედია პლურალიზმის თვალსაზრისით არსებული ვითარება. ქართველმა პარლამენტარებმა კომიტეტს მიაწოდეს ინფორმაცია ეკონომიკური განვითარების გეგმების და ბიზნეს და საინვესტიციო გარემოს განვითარების შესახებ. ევროპარლამენტის Page 18 of 59 დელეგაციამ პოზიტიურად შეაფასა საქართველოს მიღწევები და აღნიშნა, რომ ქვეყანა რეგიონში საიმედო პარტნიორი და საუკეთესო მაგალითია. სხდომაზე გამოიკვეთა საქართველოს პარლამენტისა და ევროპარლამენტის ნაყოფიერი პარტნიორების მნიშვნელობა. აღინიშნა საერთო ღირებულებების საფუძველზე საქართველოსა და ევროკავშირის უპრეცედენტო დაახლოება და ამ პარტნიორობის სარგებელი ხალხის კეთილდღეობისთვის. ორდღიანი მუშაობის ბოლოს თანათავმჯომარეებმა მიიღეს ერთობლივი განცხადება, სადაც მიესალმნენ საქართველოში ჩატარებულ საპარლამენტო არჩევნებს, გამოხატეს მხარდაჭერა სავიზო რეჟიმის ლიბერალიზაციის მიმართ და აღნიშნეს რომ ეს გადაწყვეტილება ხელისუფლების მიერ შესრულებული სამუშაოს დამსახურებული შედეგია. განცხადებში ხაზგასმულია საქართველოს ევროპული პერსპექტივა, როგორც ევროპული სახელმწიფოს შესაძლებლობა გახდეს გაერთიანების წევრი. ორმა პარლამენტმა თანამშრომლობის გაღრმავების სურვილი გამოთქვა. შეხვედრის დასასრულს, თანათავმჯდომარეებმა, ერთობლივი ბრიფინგი გამართეს პრესისათვის, სადაც შეაჯამეს ორდღიანი წარმატებული მუშაობა. 3.1.2. 2017 წლის, 15-16 თებერვალს, ევროპარლამენტში, სტრასბურგში, გაიმართა ევროკავშირი-საქართველოს ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის მეოთხე სხდომა, საქართველოს პარლამენტისა და ევროპარლამენტის მუდმივმოქმედი დელეგაციების მონაწილეობით. სხდომას ხელმძღვნელობდნენ კომიტეტის თანათავმჯომარეები თამარ ხულორდავა და საჯად კარიმი. მეოთხე სხდომის დღის წესრიგი მოიცავდა საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ურთიერთობების საკითხთა ფართო წრეს, მათ შორის იყო ასოცირების ხელშეკრულების განხორციელება, ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო ხელშეკრულების გამოყენების პერსპექტივები და მისი გავლენა ეკონომიკაზე, ვაჭრობასა და სოფლის მეურნეობის განვითარებაზე, დემოკრატიული რეფორმების მიმდინარეობა, საარჩევნო გარემო, კონსტიტუციური რეფორმის მიმდინარეობა, სასამართლო რეფორმა, ადამიანის უფლებების დაცვის თვალსაზრისით არსებული მდგომარეობა, მედიის თავისუფლება, ქვეყნის სოციალური დაცვის პოლიტიკა და საქართველოში არსებული კონფლიქტების მშვიდობიანი მოგვარების გზები. სხდომა კომიტეტის თანათავმჯდომარეების, თამარ ხულორდავასა და საჯად კარიმის მიმართვით გაიხსნა. თანათავმჯდომარეებმა დადებითად შეაფასეს ევროკავშირისა და საქართველოს პარტნიორობის მიღწევები და მიესალმნენ ევროპარლამენტის უახლოეს Page 19 of 59 ისტორიულ გადაწყვეტილებას საქართველოსთვის სავიზო რეჟიმის გამარტივების თაობაზე. თანათავმჯდომარეებმა დემოკრატიული მიღწევები და მიმოიხილეს ქვეყნის საქართველოში მიმდინარე განვითარებისთვის მიმდინარე ევროინტეგრაციული პროცესები, აღინიშნა ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის მნიშვნელოვანი როლი ევროპული დღის წესრიგის ზედამხედველობის მიმართულებით. ევროკავშირის საგარეო ქმედებათა სამსახურისა და ევროკომისიის მხრიდან კომიტეტმა მოისმინა ბატონ ლუკ დევინისა და ბატონ მეთიუ ბუსკეს მოხსენება. სხდომაზე მოხსენებით წარსდგა სახელმწიფო მინისტრი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში, ვიქტორ დოლიძე, სახელმწიფო მინისტრი შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში, ქეთევან ციხელაშვილი და ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის მოადგილე, გენადი არველაძე. სხდომაში მონაწილეობა მიიღო და ასოცირების კომიტეტს სიტყვით მიმართა ევროპის საბჭოს ვენეციის კომისიის პრეზიდენტმა ჯანი ბუკიკიომ, რომელმაც მიმოიხილა საქართველოს უახლოეს წარსულში განხორცილეებული საკონსტიტუციო ცვლილებები და დადებითად შეაფასა ხელისუფლების საკონსტიტუციო რეფორმის გეგმა. თამარ ხულორდავამ კომიტეტს მოახსენა ქვეყანაში მიმდინარე მართლმსაჯულების რეფორმის შესახებ და პარტნიორებს გააცნო პარლამენტის მიერ სფეროს გაუმჯობესებისთვის დაგეგმილი უმნიშვნელოვანესი ამოცანები. ირინა ფრუიძემ, კომიტეტის თავმჯომარის პირველმა მოადგილემ, მიმოიხილა მედიის თავისუფლების მხრივ არსებული მდგომარეობა, პარტნიორებს ეცნობა უახლესი განვითარებები მედიის სფეროში. ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის მოადგილე, გენადი არველაძემ პარტნიორებს მოახსენა თავისუფალი სავაჭრო ხელშეკრულების განხორციელების მიმდინარეობა, მისი გამოყენების პერსპექტივები, ეკონომიკის განვითარების გეგმები და საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესებული მდგომარეობა. სახელმწიფო მინისტრმა შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში ქეთევან ციხელაშვილმა, კომიტეტს გააცნო საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებული ვითარება, საქართველოს მთავრობის სამშვიდობო ხედვა კონფლიქტის დარეგულირების მიმართულებით და მიმდინარე დინამიკა ადამიანის უფლებათა დაცვის კუთხით. ხაზგასმული იქნა აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის მიმართ რუსეთის მიერ გატარებული მიუღებელი პოლიტიკა. სხდომაზე ევროპარლამენტის წევრებსა და საქართველოს პარლამენტის წევრებს შორის, მთავრობისა და ევროკომისიის წარმომადგენლების თანდასწრებით გაიმართა მსჯელობა და მოხდა აზრთა გაცვლა საერთო ინტერესების საკითხებზე. Page 20 of 59 16 თებერვალს, წინასწარი კონსულტაციებისა და განხილვის შემდგომ, საპარლამენტო ასოცირების კომიტეტმა ასოცირების ხელშეკრულების განხორციელების ხელშესაწყობად, მიიღო საბოლოო განცხადება და რეკომენდაციები. დოკუმენტში აისახა საქართველოს ინტერესებისთვის საკვანძო საკითხები. კომიტეტი მიესალმა ვიზალიბერალიზაციის თაობაზე ევროპარლამენტის მიერ ხმათა უდიდესი უმრავლესობით მიღებულ გადაწყვეტილებას, როგორც საქართველოს დამსახურებულ წარმატებას, და იმედი გამოითქვა, რომ ეს გადაწყვეტილება დაახლოებს საქართველოს მოქალაქეებს, მათ შორის ოკუპირებული ტერიტორიებზე მცხოვრებთ, ევროკავშირის მოქალაქეებთან, გააღრმავებს მათ შორის საქმიან, სოციალურ და კულტურულ ურთიერთობებს. კომიტეტი მიესალმა ეუთოს და ევროკავშირის ერთობლივი საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიის საბოლოო ანგარიშს და 2016 წლის ოქტომბერში ჩატარებულ კონკურენტულ და კარგად ორგანიზებულ არჩევნებს. აღნიშნა, რომ საარჩევნო სტანდარტების მხრივ საქართველო რეგიონში და რეგიონს მიღმა უნიკალური მაგალითია, ასევე აღნიშნა, რომ 2012 წლის შემდეგ საქართველოში გაუმჯობესდა მედია პლურალიზმი. კომიტეტი მიესალმა საქართველოს წარმატებას ასოცირების შეთანხმებისა და თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების განხორციელებაში და აღიარა, რომ საქართველო რეგიონის ჭეშმარიტი ლიდერია ბიზნეს გარემოს განვითარების მხრივ. დოკუმენტი ხაზს უსვამს საქართველოს წინსვლას კანონის უზენაესობის, სასამართლოს გამჭვირვალობის, სისხლის სამართლის მართლმსაჯულების, კორუფციასთან ბრძოლის, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების მიმართულებით. კომიტეტმა კიდევ ერთხელ გამოხატა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის ურყევი მხარდაჭერა, მის საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში, დაგმო ოკუპირებულ სამხრეთ ოსეთში დაგეგმილი რეფერენდუმი და მოუწოდა რუსეთს შეასრულოს 2008 წლის 12 აგვისტოს ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმება, გაიყვანოს ჯარი ოკუპიტებული ტერიტორიებიდან და უზრუნველყოს ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის მუშაობა ადმინისტრაციულ საზღვრებს მიღმა. კიდევ ერთხელ გამოიხატა ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის მყარი პოზიცია, რომ ასოცირების შეთანხმება არ არის საქართველო-ევროკავშირის ურთიერთობების საბოლოო მიზანი და რომ საქართველო, ევროკავშირის ხელშეკრულების საფუძველზე, შეიძლება გახდეს ევროკავშირის წევრი. Page 21 of 59 3.2. ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეა (Euronest PA) საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტი აქტიურად იყო ჩართული აღმოსავლეთ პარტნიორობის ინიციატივის ფარგლებში საპარლამენტო განზომილების ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეის (Euronest PA) მუშაობაში 2017 წლის 23 ნოემბერს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ და ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეაში მუდმივმოქმედი დელეგაციის ხელმძღვანელმა, თამარ ხულორდავამ მონაწილეობა მიიღო ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეის ბიუროს სხდომაში. ბიუროს სხდომაზე წარმოდგენილნი იყვნენ აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების პარლამენტების დელეგაციის ხელმძღვანელები, ევროპარლამენტის მხრიდან ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეის თანაპრეზიდენტი, ჰეიდი ჰაუტალა (მწვანეთა პარტია, ფინეთი) და ევროპარლამენტის სხვადასხვა პოლიტიკური ჯგუფის წევრები. ბიუროს წევრებმა იმსჯელეს ასამბლეის რეფორმის სცენარზე, რომლის მიხედვით ინსტიტუტმა თავისი საქმიანობა უნდა განახორციელოს უფრო ეფექტიანად, რათა უკეთესად შეძლოს აღმოსავლეთ პარტნიორობის მთავარი ამოცანების ხელშეწყობა, ევროინტეგრაციული პროცესების განვითარება და ამ გზით მოქალაქეთა ინტერესების დაცვა. პარტნიორებმა კმაყოფილება გამოთქვეს აზერბაიჯანის მონაწილეობის განახლების გამო ევროკავშირთან თანამშრომლობის ფორმატებში. მსჯელობა შეეხო ბელორუსის ევრონესტის საპარლამენტო ასამბელიაში დაბრუნების პერსპექტივებსაც. აღმოსავლეთ პარტნიორობის საპარლამენტო ასამბლეის როტაციული თავმჯდომარეობა აღმოსავლეთის კომპონენტიდან საქართველოს შემდეგ მოლდოვის პარლამენტს გადაეცა. ბიურომ, ევროპის თანამშრომლობისა და უსაფრთხოების ორგანიზაციის (ეუთო) წარმომადგენლებისგან მოისმინა 2016 წლის საქართველოს საპარლამენტო არჩევნების, მოლდოვის საპრეზიდენტო არჩევნების, ბელორუსის და ბულგარეთის საპარლამენტო არჩევნების შეფასება. 2017 წლის 23 მარტს საქართველოს პარლამენტის მუდმივმოქმედმა დელეგაციამ, თამარ ხულორდავას ხელმძღვანელობით, ბრიუსელში, ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეის პოლიტიკური კომიტეტების გაერთიანებულ სხდომაში მიიღო ევროპარლამენტში, და მონაწილეობა. სოციალური გაერთიანებულ სხდომაში, დელეგაციის ხელმძღვანელთან ერთად, საქართველოს პარლამენტის მუდმივმოქმედი დელეგაციის წევრები, დიმიტრი ნაცვლიშვილი, გუგული სამადაშვილი მონაწილეობდნენ. მაღრაძე, სერგი ღონისძიებაზე ასევე ცქიტიშვილი, ბექა კაპანაძე და სალომე წარმოდგენილნი იყვნენ ევროპარლამენტის, აზერბაიჯანის, სომხეთის, უკრაინის, მოლდოვის პარლამენტების დელეგაციები და კვლევითი ცენტრების ექსპერტები სხვადასხვა ქვეყნებიდან. Page 22 of 59 სხდომაზე განხილულ იქნა ანგარიშის პროექტი აღმოსავლეთ ევროპაში შრომის ბაზარზე ქალების მდგომარეობის შესახებ, ანგარიშის პროექტი ევროკავშირსა და აღმოსავლეთ პარტნიორ ქვეყნებში მედიის თავისუფლების შესახებ, ასევე 2017 წლის ნოემბერში დაგეგმილი აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამიტისთვის მოსამზადებელი ღონისძიებები. კომიტეტმა მოისმინა ანგარიშების თანაავტორების მოხსენება ევროპარლამენტის მხრიდან და აღმოსავლეთ პარტნიორი პარლამენტებიდან: სოციალური კომიტეტიდან, ევროპარლამენტის წევრი, მარია გრაპინი (რუმინეთი, სოციალ-დემოკრატების პოლიტიკური ჯგუფი) და ნატალია ვესელოვა, უკრაინის პარლამენტიდან, პოლიტიკური კომიტეტიდან ევროპარლამენტის წევრები ტანია ფაიონი (სლოვენია, სოციალ-დემოკრატების პოლიტიკური ჯგუფი) და აზერბაიჯანის პარლამენტის წევრი, რასიმ მუსაბაიოვი. მომხსენებლებმა ისაუბრეს საკითხების პრიორიტეტულობის შესახებ და მიმოიხილეს გარემოებები და ფაქტორები, რომლებიც საჭიროებს შესწავლას და ხელისუფლებების მხრიდან მეტ ძალისხმევას ქალთა პოზიციების გაუმჯობესებისათვის და მედიის განვითარებისათვის. განსახილველი საკითხების გარშემო გაიმართა დისკუსია. ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, ევრონესტის საპარლამენტო დელეგაციის ასამბლეაში საქართველოს პარლამენტის მუდმივმოქმედი წევრი, ბექა ნაცვლიშვილი ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეის სოციალურ საკითხთა კომიტეტის ვიცე თანათავმჯდომარედ აირჩიეს. იმავე დღეს ევროპარლამენტში, ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეის ინიციატივით, ფონდ „ღია საზოგადოებასთან“ თანამშრომლობით, გაიმართა კონფერენცია თემაზე „აღმოსავლეთ პარტნიორობის განხორციელება და ასოცირების ვალდებულებები ანტიდისკრიმინაციული პოლიტიკის, მართლმსაჯულებისა და კორუფციასთან ბრძოლის სფეროში“. კონფერენციაში პარლამენტის წევრებთან ერთად მონაწილეობა მიიღეს არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლებმა აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებიდან. აუდიტორიას სიტყვით მიმართა ევროკომისარმა გაფართოების საკითხებში, იოჰანეს ჰანმა. კომისარმა თავის გამოსვლაში აღნიშნა, რომ ქვეყანა რომელსაც არ გააჩნია დამოუკიდებელი სასამართლო სისტემა, სადაც ეკონომიკა ზიანდება კორუფციის გამო და სადაც მოქალაქეებს თანასწორად არ ეპყრობიან ნდობას არ იმსახურებს. განხილულ იქნა მოლდოვის, უკრაინის, საქართველოს რეფორმის პროცესები მართლმსაჯულების, სამოქალაქო ინტეგრაციისა და კორუფციასთან ბრძოლის სფეროებში, კომისარმა ხაზგასმით აღნიშნა საქართველოს პოზიციების Page 23 of 59 გაუმჯობესება საერთაშორისო რეიტინგებში და სახელმწიფოს სწრაფი დემოკრატიული კონსოლიდაცია, რის შედეგადაც დაწესდა სავიზო რეჟიმის ლიბერალიზაცია და ევროკაშირის მხრიდან 2014-2017 წლებში გაიზარდა ფინანსური დახმარება. ღონისძიების ფარგლებში, დელეგაციის ხელმძღვანელმა, თამარ ხულორდავამ ორმხრივი შეხვედრები გამართა ევროპარლამენტის წევრებთან და კოლეგებთან აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებიდან, ევროინტეგრაციული ამოცანების მიღწევის მიზნით, პარტნიორებთან განხილულ იქნა საერთო ინტერესები და დაიგეგმა ერთობლივი სამოქმედო ღონისძიებები. 2017 წლის 23 მაისს, საქართველოს პარლამენტის მუდმივმოქმედმა დელეგაციამ, ირინა ფრუიძის ხელმძღვანელობით, კიშინოვში, მოლდოვის პარლამენტში, ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეის ეკონომიკური ინტეგრაციისა და ენერგო უსაფრთხოების კომიტეტების გაერთიანებულ სხდომაში მიიღო მონაწილეობა. გაერთიანებულ სხდომაში ასევე მონაწილეობდნენ საქართველოს პარლამენტის მუდმივმოქმედი დელეგაციის წევრები, საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე დიმიტრი ცქიტიშვილი და ჯანდაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე ლევან კობერიძე. ღონისძიებაზე ასევე წარმოდგენილნი იყვნენ ევროპარლამენტის, აზერბაიჯანის, სომხეთის, უკრაინისა და მოლდოვის პარლამენტების დელეგაციები. კომიტეტის სხდომაზე წარმოდგენილი იყო ანგარიშის პროექტები „ენერგეტიკის სფეროში ევროკავშირისა და აღმოსავლეთ ევროპული ქვეყნების თანამშრომლობის შესახებ, მათ შორის 2015 წლის პარიზის კლიმატური ცვლილების ხელშეკრულების განხორციელების მიმართულებით“ და „ეკონომიკური კრიზისის უარყოფითი გავლენის დაძლევა ახალგაზრდებში უმუშევრობის შესამცირებლად.“ ეკონომიკური ინტეგრაციის კომიტეტზე განსახილველად წარმოდგენილი ანგარიში ახალგაზრდობის უმუშევრობის თემაზე, მომზადდა ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის, ირინა ფრუიძისა და იაკობ დალუნდეს (ევროპარლამენტის წევრი შვედეთიდან, მწვანეთა პარტია) თანაავტორობით. კომიტეტის წინაშე მოხსენებით წარსდგა ირინა ფრუიძე ევროკავშირის სახელმწიფოებსა და აღმოსავლეთ ევროპაში ახალგაზრდების უმუშევრობის თემაზე. ანგარიში აღწერს ევროპის ქვეყნებში ჩატარებულ ღონისძიებებს, რომლებმაც მყარი გარანტიები შექმნეს ახალგაზრდების უმუშევრობის შესამცირებლად, ასეთებია Page 24 of 59 ინვესტირება განათლების სფეროსა და პროფესიულ სწავლებაში, დუალური პროფესიული საგანმანათლებლო სისტემები, ახალგაზრდების ადრეული ინტეგრაცია სოციუმში, ამ ყველაფრის მთავარი ხელშემწყობი ფაქტორი კი ძლიერი მცირე და საშუალო ბიზნესია. დისკუსიის დროს გამოიკვეთა რიგი გარემოებები, რომლებიც საჭიროებს უფრო ღრმა შესწავლასა და ხელისუფლებების მხრიდან მეტ ძალისხმევას ახალგაზრდებისთვის განათლების ხელშეწყობისათვის და მათი პოზიციების გაუმჯობესებისათვის შრომის ბაზარზე. საქართველოს პარლამენტის მუდმივმოქმედი დელეგაციის წევრები აირჩიეს ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეაში კომიტეტების ხელმძღვანელ პოზიციებზე: რომან კაკულია აირჩიეს ენერგო უსაფრთხოების კომიტეტის თანათავმჯდომარედ, ხოლო ირინა ფრუიძე, ეკონომიკური ინტეგრაციის კომიტეტის ვიცე თანათავმჯდომარედ. კომიტეტის სხდომის შემდგომ, მოლდოვის პარლამენტში გაიმართა ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეის ბიუროს სხდომა. სხდომას ესწრებოდნენ დელეგაციის ხელმძღვანელები. ბიუროზე განხილულ იქნა ასამბლეის რეგლამენტში შესატანი ცვლილებების პროექტები, რომლებიც უკავშირდება ეფექტურობის გაზრდას და ასამბლეის როლის გაძლიერებას აღმოსავლეთ პარტნიორობის პოლიტიკის ფარგლებში. მარიან ლუპუს ინიციატივით ასამბლეის ფარგლებში შეიქმნა კიდევ ერთი სამუშაო ჯგუფი საქართველოს, მოლდოვის და უკრაინის ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულების თემაზე (ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეაში უკვე მოქმედებს ორი სამუშაო ჯგუფი რეგლამენტისა და ბელორუსის საკითხებზე). სამუშაო ჯგუფი იქნება დამატებითი პლატფორმა სამი ასოცირებული პარტნიორისა და ევროპარლამენტისთვის შესაბამისი დისკუსიისა და კონსულტაციებისთვის. 3.3. ევროკავშირის ეროვნული პარლამენტების ევროპულ საქმეთა კომიტეტების კონფერენცია (COSAC) ევროკავშირის ეროვნული პარლამენტების ევროპულ საქმეთა კომიტეტების კონფერენცია (Conference of Parliamentary Committees for Union Affairs of Parliaments of the European Union – COSAC)-კოსაკი არის ევროკავშირის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და ევროკავშირის ხელშეკრულებებით დაფუძნებული საპარლამენტო კომიტეტების გაერთიანება, რომელიც მიზნად ისახავს ეროვნული პარლამენტების როლის გაძლიერებას ევროკავშირის კანონმდებლობისა და პოლიტიკის შემუშავებაში. Page 25 of 59 პლატფორმა აერთიანებს ევროკავშირის 28 წევრი სახელმწიფოს ეროვნული პარლამენტის ევროპულ საქმეთა კომიტეტებსა და ევროპარლამენტს. კოსაკის უნიშვნელოვანესი უფლებამოსილებაა, შეიმუშავოს დეკლარაცია ევროკომისიის, ევროპარლამენტისა და ევროკავშირის საბჭოს საყურადღებოდ. კოსაკს ხელმძღვანელობს საპრეზიდენტო „ტრიო“ (ევროკავშირის წინა, ახლანდელი და მომავალი თავმჯდომარე ქვეყნების პარლამენტები). კოსაკთან ურთიერთობა ძალიან მნიშვნელოვანია საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტისათვის. საპარლამენტო ფორუმი იმართება ევროკავშირის საბჭოს როტაციული თავმჯომარეობის ქვეშ, ეს ჩარჩო საშუალებას იძლევა საქართველოს პარლამენტი დააკვირდეს საპრეზიდენტო ტროიკისა და თავმჯდომარე ქვეყნის მიმდინარე პრიორიტეტებსა და სამუშაო გეგმას, აწარმოოს დამატებითი კომუნიკაცია ინსტიტუტებთან. საპრეზიდენტო ტროიკასთან პლატფორმას კომიტეტი აღნიშნულ და ევროკავშირის ეფექტურად იყენებს ეროვნული ინტერესებისა და საქართველოს ევროინტეგრაციული დღის წესრიგის ლობირებისათვის, პარტნიორების ინფორმირებისათვის ქვეყნის მიღწევების შესახებ ასოცირების ხელშეკრულების განხორციელების მიმართულებით და საგარეო პოლიტიკური გამოწვევების შესახებ. კოსაკის ექსკლუზიური უფლებამოსილება, შეიმუშაოს საერთო საპარლამენტო პოზიცია და აღმასრულებელ დეკლარაციით მიმართოს საქმიანნობაში ევროკომისიას, მის გასათვალისწინებლად, სამომავლო განსაკუთრებით საგულისხმოა საქართველოს პარლამენტისათვის. ამიტომ ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის ბიუროს სხდომაზე და პლენარულ სხდომაზე მონაწილეობა, მხარეებთან კონსულტაცია, მათთან პირდაპირი დიალოგი და დებატებში მონაწილეობის მოპოვებული უფლება საშუალებას იძლევა აღნიშნულ პოლიტიკურ ინსტრუმენტში (კოსაკის დეკლარაცია) შეძლებისდაგვარად აღნიშნულ იქნას საქართველოს ინტერესები და სახელწიფოებრივი პოზიციები. 3.3.1. 2017 წლის 22-23 იანვარს, მალტაში გაიმართა ევროკავშირის ეროვნული პარლამენტების ევროპულ საქმეთა კომიტეტების კონფერენციის (COSAC) თავმჯდომარეთა შეხვედრა. ღონისძიებაში ევროკავშირის საპრეზიდენტო ტროიკის (სლოვაკეთი, მალტა, ესტონეთი) სპეციალური მოწვევით მონაწილეობდა ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა. 22 იანვარს, თავმჯდომარეთა შეხვედრა გაიხსნა მალტის პარლამენტის თავმჯდომარის, ანჯელო ფარუჯას და მალტის პარლამენტის საგარეო და ევროპულ Page 26 of 59 საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარის, ლუჩიანო ბუსუტილის მისასალმებელი სიტყვით. სხდომაზე განხილულ იქნა მალტის, როგორც ევროკავშირის საბჭოს თავმჯომარე ქვეყნის პრიორიტეტები, აღნიშნულ საკითხზე მოხსენებით წარსდგნენ ვიცეპრემიერი/ევროპულ საქმეთა მინისტრი, ლუის გრეჩი და ტურიზმის მინისტრი ედვარდ ზამიტ ლუისი. მთავრობის წევრებმა წარმოადგინეს 2017 წლის 1 იანვარიდან - 30 ივნისამდე მალტის თავმჯდომარეობის 6 პრიორიტეტი, ესენია: მიგრაცია, ერთიანი ბაზარი, უსაფრთხოება, სოციალური ჩართულობა, ევროპის სამეზობლო და საზღვაო სექტორი. სხდომაზე სიტყვით გამოვიდა ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე, თამარ ხულორდავა, მან ისაუბრა საქართველოს მიღწევებზე ევროინტეგრაციის გზაზე, ქვეყნის დემოკრატიული განვთარების პრიორიტეტებზე, ახალი პარლამენტის ხედვასა და როლზე ამ პრიორიტეტების განხორციელების პროცესში. გამოსვლაში ხაზი გაესვა საქართველოს მოქალაქეებისთვის ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლის თაობაზე გადაწვეტილების ამოქმედებისთვის საჭირო პროცედურების დროული დასრულების მნიშვნელობას. მალტაში მიმდინარე ღონისძიების ფარგლებში, თამარ ხულორდავამ გამართა ორმხრივი შეხვედრები მალტის, ხორვატიის, ლიტვის, ლატვიის, ესტონეთის ევროპულ საქმეთა კომიტეტების თავმჯომარეებთან. მალტის წარმომადგენელთან განხილულ იქნა მალტის თავმჯდომარეობის როლი საქართველოსთვის უვიზო მიმოსვლის დამტკიცების საბოლოო პროცედურებში. მალტის წარმომადგენელმა საქართველოს მხარდაჭერა აღუთქვა დასრულებაში. ბალტიისპირეთის შესაბამისი ქვეყნების პროცესების წარმომადგენლებთან, წარმატებით რომლებიც ევროკავშირში საქართველოს გამორჩეული მეგობრები არიან, განხილულ იქნა ახალი პარლამენტის სამუშაო პრიორიტეტები და ქვეყნის ევროინტეგრაციული ამოცანები. საუბარი შეეხო საქართველოს ევროპული ინტეგრაციის გზას და ამ მიმართულებით მიღებულ მიღწევებს. ლიტვის წარმომადგენელთან, გედიმინას კირკილასთან ერთად დაიგეგმა ვიზიტი საქართველოში და ერთობლივი საპარლამენტო ღონისძიებების ჩატარება ვილნიუსში. ხორვატიისა და საქართველოს საპარლამენტო კომიტეტებს შორის არსებული თანამშრომლობის მექანიზმების საფუძველზე, მხარეებმა განიხილეს გამოცდილების გაზიარების გზები ევროკავშირში გაწევრიანების გზაზე. ხორვატიის კომიტეტის თავმჯდომარე, ივან მილოშევიჩმა თამარ ხულორდავას თანადგომა და დახმარება აღუთქვა ასოცირების ამოცანების განხორციელების რთულ Page 27 of 59 პროცესში და კომიტეტის წარმომადგენლებთან ერთად ხორვატიაში მიიწვია ორმხრივი ურთიერთობების გაღრმავებისთვის. 3.3.2. 2017 წლის 9-10 ივლისს, ტალინში, ესტონეთის პარლამენტში, გაიმართა ევროკავშირის ეროვნული პარლამენტების ევროპულ საქმეთა კომიტეტების კონფერენციის (COSAC) თავმჯდომარეთა შეხვედრა. ღონისძიებაში ევროკავშირის საპრეზიდენტო ტრიოს (მალტა, ესტონეთი, ბულგარეთი) სპეციალური მოწვევით მონაწილეობდა ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე, თამარ ხულორდავა. თავმჯდომარეთა შეხვედრა გაიხსნა ესტონეთის პარლამენტის თავმჯდომარის, ბატონი ეიკი ნესტორის და ევროპულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარის, ბატონი ტომას ვიტსუტის მისასალმებელი სიტყვით. სხდომაზე განხილულ იქნა ესტონეთის, როგორც ევროკავშირის საბჭოს თავმჯდომარე ქვეყნის პრიორიტეტები, აღნიშნულ საკითხზე მოხსენებით წარსდგა პრემიერ-მინისტრი, ბატონი იური რატასი, რომელმაც წარმოადგინა 2017 წლის 1 ივლისიდან - 31 დეკემბრის ჩათვლით, ესტონეთის თავმჯდომარეობის 4 პრიორიტეტი: ღია და ინოვაციური ევროპული ეკონომიკა, უსაფრთხოება, ციფრული ტექნოლოგიები და განათლებაზე დაფუძნებული მდგრადი განვითარება. ესტონეთის თავმჯდომარეობისას ყურადღება ეთმობა ბიზნესის განვითარებას და ბიზნეს სტარტაპების ხელშეწყობას ევროპაში. გლობალური ფინანსური და ეკონომიკური კრიზისის შემდგომი პერიოდი, როგორც ყველგან, ევროკავშირშიც ეკონომიკური გამოწვევებით ხასიათდება. აღნიშნულის გამო ევროკავშირის ინსტიტუტების და წევრი სახელმწიფოების ერთ-ერთი მთავარი განხილვის საგანი კვლავ ეკონომიკის გაჯანსაღება და ვაჭრობის ხელშეწყობაა. განსახილველ საკითხებთან დაკავშირებით გაიმართა მსჯელობა. სხდომაზე სიტყვით გამოვიდა ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე, თამარ ხულორდავა, მან ისაუბრა საქართველოს მიღწევებზე ევროინტეგრაციის გზაზე, ქვეყნის დემოკრატიული განვითარების პრიორიტეტებზე, საქართველოში განხორციელებულ რეფორმებზე და პრიორიტეტებთან შედეგებზე არის კავშირში. რომლებიც ესტონეთის გამოსვლაში ხაზი თავმჯდომარეობის გაესვა საქართველოს მოქალაქეებისთვის ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლის თაობაზე გადაწვეტილების დიდ მნიშვნელობას. მან იმედი გამოთქვა, რომ ესტონეთი, როგორც საქართველოს მეგობარი და ევროკავშირის თავმჯდომარე ქვეყანა, ყურადღებას არ დაიშურებს საქართველოს ევროპული მისწრაფებების მიმართ და წარმატება უსურვა ესტონეთს დასახული პრიორიტეტების განხორციელებაში. Page 28 of 59 ღონისძიების ფარგლებში, თამარ ხულორდავამ გამართა რიგი ორმხრივი შეხვედრები: გაიმაირთა შეხვედრა ესტონეთის კოლეგა კომიტეტის თავმჯდომარესთან. ტომას ვიტსუტი მიესალმა კომიტეტის საქართველოს ინიციატივას პარლამენტის წარმოდგენილი იყოს ევროპასთან ინტეგრაციის ევროკავშირის ეროვნული პარლამენტების ევროპულ საქმეთა კომიტეტების სხდომაზე და ჩართული იყოს თავმჯომარეობის პერიოდში დაგეგმილ სხვადასხვა ღონისძიებებში. თამარ ხულორდავამ კოლეგას გააცნო საქართველოში მიმდინარე ევროინტეგრაციული პროცესები დაყურადღება გაამახვილა საპარლამენტო კომიტეტის მნიშვნელოვან როლზე, რომელიც ევროკავშირთან საკანონმდებლო დაახლოებას და აღმასრულებელ ხელისუფლებაზე საპარლამენტო ზედამხედველობას უკავშირდება. ესტონურმა მხარემ აღნიშნა, რომ ესტონეთის პარლამენტი თანახმაა საქართველოს პარლამენტის თხოვნა გაითვალისიწინოს და ევროკაშირის თავმჯდომარეობის პერიოდში პარლამენტის ეგიდით დაგეგმილ სხდომებში შეიტანოს აღმოსავლეთ პარტნიორობის პოლიტიკის განხილვა. მხარეებმა ისაუბრეს კომიტეტების დაახლოების გზებზე და გამოცდილების გაზიარების საშუალებებზე. ტომას ვიტსუტი მიესალმა ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წინადადებას, გააღრმავოს ურთიერთკავშირი ესტონეთის პარლამენტის ევროპულ საქმეთა კომიტეტთან და უახლოეს მომავალში ევროპულ საქმეთა კომიტეტის საქართველოში ვიზიტის სურვილი გამოთქვა. შეხვედრა შედგა დანიის პარლამენტის თავმჯდომარესთან, ბატონ ერიკ კრისტენსენთან. საუბარი შეეხო საქართველოს ევროპული ინტეგრაციის გზას და ამ მიმართულებით არსებულ მიღწევებს, ასევე დანიის მიერ საქართველოსთვის გაცხადებული მხარდაჭერის შესაბამისად, საპარლამენტო გამოცდილების გაზიარების გზებს. დანიელმა კოლეგამ თანადგომა გამოხატა ასოცირების ამოცანების განხორციელების რთულ პროცესში და საქართველოში ვიზიტის განხორციელების იდეას მიესალმა. შეხვედრა გაიმართა ლიტვის საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარესთან, ბატონ გედიმინას კირკილასთან, რომელიც ევროკავშირში საქართველოს გამორჩეული მეგობარია. თავმჯომარეებმა ინფორმაცია გაცვალეს მიმდინარე პროცესებზე და აღმოსავლეთ პარტნიორების სამიტის მოლოდინებზე. ლიტველმა კოლეგამ თამარ ხულორდავას აცნობა, რომ შემოდგომით იგეგმება ლიტვის სეიმის ვიზიტი საქართველოში, სეიმის მეგობრობის ჯგუფის ფორმატში. Page 29 of 59 3.4. კომიტეტის თავმჯდომარის შეხვედრები და ვიზიტები ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე როგორც ინდივიდუალურად, ასევე, საპარლამენტო დელეგაციების ფორმატში მონაწილეობდა შემდეგ ღონისძიებებში: 2016 წლის 29 ნოემბერს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე, თამარ ხულორდავა შეხვდა ლიტვის რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩს, გიედრიუს პუოჯუნასს. მხარეებმა, ორ ქვეყანას შორის არსებული ურთიერთობები მიმოიხილეს და საქართველოსა და ლიტვის პარლამენტებს შორის არსებული თანამშრომლობის კიდევ უფრო გაღრმავების გზებზე და სამომავლო გეგმებზე ისაუბრეს. 3.4.2. 2016 წლის 2 და 3 დეკემბერს საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ თამარ ხულორდავამ და საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილემ დიმიტრი ცქიტიშვილმა ევროპის სოციალისტური პარტიის (PES) საბჭოს სხდომაში მიიღეს მონაწილეობა. სხდომა ჩეხეთის პრემიერმინისტრ ბოჰუსლავ სობოტკას და ჩეხეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტიის (CSSD) მასპინძლობით, პრაღაში გაიმართა. ევროპის სოციალისტური პარტიის საბჭოს სხდომაში, სადაც ევროპის წინაშე არსებული გამოწვევები, ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების კეთილდღეობა და უსაფრთხოება, ქალთა ეკონომიკური ემანსიპაცია და სხვა მნიშვნელოვანი საკითხები განიხილება, ევროპის სოციალისტური, სოციალ-დემოკრატიული და ლეიბორისტული პარტიების წარმომადგენლებთან ერთად, ევროკავშირის და ევროპარლამენტის მაღალი თანამდებობის პირები მონაწილეობენ. თამარ ხულორდავამ მონაწილეობა მიიღო ღონისძიების ფარგლებში გამართულ პანელურ დისკუსიაში და ისაუბრა ევროკავშირის სამეზობლო პოლიტიკის გამოწვევებსა და რეგიონში არსებულ მდგომარეობაზე. 3.4.3. 2016 წლის 6 დეკემბერს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა და თავმჯდომარის პირველი მოადგილე ირინა ფრუიძე ლიტვის რესპუბლიკის საგანგებო დავალებათა ელჩს აღმოსავლეთ პარტნიორობის საკითხებში იონას პასლაუსკასს შეხვდნენ. შეხვედრაზე მხარეებმა ისაუბრეს ლიტვის რესპუბლიკასა და საქართველოს შორის ურთიერთობის გაღრმავებაზე, აღმოსავლეთ პარტნიორობის პოლიტიკის განხორციელების მიმდინარეობასა და ევროპულ გზაზე საქართველოს წინაშე არსებულ გამოწვევებზე. 3.4.4. 2016 წლის 6 დეკემბერს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯომარე თამარ ხულორდავა თურქეთის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩს, ზექი ლევენთ გურმუქჩუს შეხვდა. მხარეებმა, ორ 3.4.1. Page 30 of 59 3.4.5. 3.4.6. 3.4.7. 3.4.8. ქვეყანას შორის არსებული ურთიერთობები მიმოიხილეს და საქართველოსა და თურქეთს შორის არსებული თანამშრომლობის კიდევ უფრო გაღრმავების გზებზე ისაუბრეს. შეხვედრაზე ასევე იმსჯელეს საქართველოსა და თურქეთის ევროპასთან ინტეგრაციის საკითხებზე. 2016 წლის 9 დეკემბერს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა შეხვდა ავსტრიის ელჩს საქართველოში არად ბენკოს. შეხვედრაზე განიხილეს საპარლამენტო კომიტეტის სამომავლო საქმიანობა, ევროინტეგრაციული პროცესების მიმდინარეობა და საქართველოს ევროპულ გზაზე არსებული გამოწვევები. მხარეებმა განიხილეს საქართველოსა და ავსტრიას შორის ორმხრივი და მრავალმხრივი ურთიერთობების საკითხები როგორც საპარლამენტო კუთხით, ისე სხვადასხვა მიმართულებით, მათ შორის პოლიტიკურ, სავაჭრო-ეკონომიკურ, კულტურის და სხვა სფეროებში. საუბარი შეეხო საქართველოს ევროპულ მისწრაფებებს და ევროკავშირში არსებულ ვითარებას. 2016 წლის 9 დეკემბერს თამარ ხულორდავაშეხვდა ლატვიის ელჩს საქართველოში იანის ზლამეცს. მხარეებმა ისაუბრეს საქართველოსა და ევროკავშირის ურთიერთობების განვითარებაზე. ელჩმა კომიტეტის თავმჯდომარეს გადასცა ლატვიის სეიმის ევროპულ საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარის, ლოლიტა ჩიგანეს წერილი, რომელიც მიზნად ისახავს ორ კომიტეტს შორის თანამშრომლობის გაღრმავებას. 2016 წლის 12 დეკემბერს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა საქართველოში ევროკავშირის ელჩს იანოშ ჰერმანს შეხვდა. შეხვედრაზე მხარეებმა ურთიერთთანამშრომლობის სამომავლო გეგმები დასახეს. განიხილეს აგრეთვე, 19-20 დეკემბერს, თბილისში დაგეგმილი საქართველო ევროკავშირის ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტის მესამე სხდომასთან დაკავშირებული საკითხები, ევროკავშირის მხრიდან საქართველოსთვის უვიზო მიმოსვლის მინიჭების პროცესის მიმდინარეობა და ვიზის ლიბერალიზაციის შემდგომი ნაბიჯები. მხარეებმა ისაუბრეს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის მუშაობის სამომავლო გეგმებზე, კომიტეტის როლზე საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან ჰარმონიზაციის პროცესში, აღმასრულებელ ხელისუფლებასთან კომიტეტის თანამშრომლობაზე, ევროკავშირთან საპარლამენტო დიპლომატიური ურთიერთობების გაძლიერებასა და ევროპასთან ინტეგრაციის საკითხებზე საზოგადოების სათანადო ინფორმირების მნიშვნელობაზე. 2017 წლის 13 იანვარს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე, თამარ ხულორდავა და კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე ირინა ფრუიძე საქართველოსა და ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმების განხორციელებაში მხარდაჭერის პროექტის ხელმძღვანელს, იოლანდა ტაჩინსკას შეხვდნენ. მხარეებმა ასოცირების შეთანხმების მნიშვნელობასა და მისი განხორციელების პროცესში Page 31 of 59 პარლამენტის როლზე ისაუბრეს. ყურადღება გამახვილდა ისეთ მნიშვნელოვან საკითხებზე, როგორიცაა საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან ჰარმონიზაცია, ყოველწლიური სამოქმედო გეგმის შედგენა, მონიტორინგისა და შეფასების სისტემის დანერგვა და ევროკავშირთან საქართველოს ინტეგრაციის საკითხებზე საზოგადოების ინფორმირება. იოლანდა ტაჩინსკამ ასოცირების ხელშეკრულების განხორციელების პროცესში აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლების მხარდაჭერის მიზნით, პროექტის მიერ განხორციელებულ და დაგეგმილ ღონისძიებებზე ისაუბრა. შეხვედრაზე მხარეები სამომავლო თანამშრომლობაზე შეთანხმდნენ და ერთობლივი ღონისძიებები დაგეგმეს. 3.4.9. 2017 წლის 20 იანვარს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ თამარ ხულორდავამ და კომიტეტის თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ ირინა ფრუიძემ საქართველოში შვედეთის სამეფოს საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩთან, მარტინა ქვიქთან გამართეს შეხვედრა. შეხვედრაზე მხარეებმა საქართველო-შვედეთის ორმხრივი ურთიერთობების და საქართველოს ევროკავშირში ინტეგრაციის თვალსაზრისით აქტუალური საკითხები განიხილეს. შეხვედრაზე მხარეებმა ისაუბრეს ევროინტეგრაციის პროცესის თაობაზე საზოგადოების სწორად ინფორმირების მნიშვნელობაზეც. ყურადღება დაეთმო თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებით გათვალისწინებული ახალი შესაძლებლობების საქართველოს მოქალაქეებისთვის გაცნობის და ხელშესახები შედეგების დემონსტრირების საჭიროებას. 3.4.10. 2016 წლის 27 იანვარს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა, საქართველოში ჰოლანდიის სამეფოს ელჩს იოს დოუმას შეხვდა. შეხვედრაზე მხარეებმა განიხილეს ევროინტეგრაციული პროცესების მიმდინარეობა და საქართველოს ევროპულ გზაზე არსებული გამოწვევები. შეხვედრის ძირითადი თემა იყო ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის საქმიანობა, როგორც საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან ჰარმონიზაციის სფეროში, ისე საპარლამენტო დიპლომატიის კუთხით. მხარეებმა ისაუბრეს ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტისა და ევროკავშირის ეროვნული პარლამენტების ევროპულ საქმეთა კომიტეტების კონფერენციის შეხვედრების მიმდინარეობის შესახებ და აღნიშნეს საქართველოსთვის ევროპასთან ინტეგრაციის პროცესში პარტნიორ ქვეყნებთან სტრატეგიული თანამშრომლობისა და მათი მხრიდან გამოცდილების გაზიარების მნიშვნელობა. მხარეები შეთანხმდნენ სამომავლო თანამშრომლობაზე, მათ შორის კომიტეტის აპარატის შესაძლებლობების გაძლიერების საკითხებში. 3.4.11. 2017 წლის 30 იანვარს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა, საქართველოში ლიტვის რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩს გიედრიუს პუოჯუნას და პოლიტოლოგ კლაუდიუს მანიოკას შეხვდა. კომიტეტის თავმჯდომარესთან შეხვედრა ემსახურებოდა Page 32 of 59 ევროპასთან ინტეგრაციის პროცესში ორი ქვეყნის ურთიერთთანამშრომლობის გაძლიერებასა და გამოცდილების გაზიარებას. შეხვედრაზე განხილული იქნა ისეთი თემები, როგორიცაა ევროპასთან ასოცირების პროცესში საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლების კოორდინაცია და თანამშრომლობა, პარლამენტისა და განსაკუთრებით ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის როლი ასოცირების ხელშეკრულების იმპლემენტაციის პროცესში, პარლამენტის მიერ საზედამხედველო ფუნქციის განხორციელებასთან ევროინტეგრაციის საკითხებზე საზოგადოების ინფორმირებასთან და კანონმდებლობის ჰარმონიზაციასთან დაკავშირებული საკითხები. 3.4.12. 2017 წლის 1 თებერვალს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარესთან ერთად ქ. ბრიუსელში შეხვდა ევროპარლამენტის საგარეო საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარე დევიდ მაკალისტერს. შეხვედრაზე მხარეებმა საქართველოსა და ევროკავშირის მჭიდრო თანამშრომლობასა და ვიზის ლიბერალიზაციაზე, საქართველოში მიმდინარე დემოკრატიულ პროცესებსა და რეფორმებზე, საქართველოს საგარეო პოლიტიკურ კურსსა და სახელმწიფო საკონსტიტუციო კომისიის საქმიანობაზე ისაუბრეს. 3.4.13. 2017 წლის 1 თებერვალს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე ირაკლი კობახიძესთან ერთად ქ. ბრიუსელში შეხვდა ევროპარლამენტის თავმჯდომარეს ანტონიო ტაიანის. მხარეებმა ორმხრივი ურთიერთობების აქტუალურ საკითხებსა და სამომავლო თანამშრომლობაზე ისაუბრეს. ევროპარლამენტის ახლად არჩეულმა თავმჯდომარემ ქართველ დეპუტატებს 2016 წლის საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვება მიულოცა და დემოკრატიული რეფორმების მნიშვნელობაზე ისაუბრა. ანტონიო ტაიანიმ ხაზგასმით აღნიშნა ეკონომიკური რეფორმებისა და სხვადასხვა მიმართულებით ევროკავშირის მხარდაჭერის მნიშვნელობაც. 3.4.14. 2017 წლის 6-8 თებერვალს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა და პარლამენტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე თამარ ჩუგოშვილი ამერიკის შეერთებულ შტატებს პირველი სამუშაო ვიზიტით ეწვივნენ. სამდღიანი ვიზიტის ფარგლებში, საპარლამენტო დელეგაციამ ოცდაათამდე მნიშვნელოვანი შეხვედრა გამართა სენატორებთან და კონგრესმენებთან რესპუბლიკური და დემოკრატიული პარტიებიდან: რესპუბლიკური პარტიის ერთ-ერთ წამყვან საპრეზიდენტო კანდიდატ სენატორ ტედ კრუზთან, რესპუბლიკელ სენატორებთან ჯონ ბუზმანთან, რონ ჯონსონთან, როჯერ ვიკერთან და ტომ კოტონთან, ასევე დემოკრატ სენატორებთან კრის მერფისთან და ჯეკ რიდთან, დემოკრატ კონგრესმენთან დუნკან ჰანტერთან, რესპუბლიკელ კონგრესმენებთან სტივ ჩაბოსთან და მარკ მიდოუსთან, აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის თანაშემწის მოადგილე ბრიჯიტ ბრინკსთან, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის წარმომადგენლებთან, საერთაშორისო რესპუბლიკური Page 33 of 59 ინსტიტუტის (IRI), ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის (NDI) და ეროვნული წვლილი დემოკრატიისთვის (NED) ხელმძღვანელებთან. სამდღიანი ვიზიტის განმავლობაში ქართველი პარლამენტარები საერთო ჯამში აშშ-ის სენატისა და წარმომადგენელთა პალატის 20-ზე მეტ კოლეგას შეხვდნენ. შეხვედრების ფარგლებში, განიხილეს აშშ-ის ახალ ადმინისტრაციასთან ურთიერთობების, საპარლამენტო დიპლომატიის გააქტიურების და ორ ქვეყანას შორის სტრატეგიული თანამშრომლობის განმტკიცების საკითხები როგორც პოლიტიკური, ისე ეკონომიკური, თავდაცვისა და უსაფრთხოების და ხალხთა შორის ურთიერთობების მიმართულებით. განხილვის წამყვანი თემები იყო საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის, ქვეყნის დეოკუპაციის და ასევე, მისი ევროატლანტიკური მისწრაფებების აქტიური მხარდაჭერა. ქართველმა დეპუტატებმა ამერიკელ კოლეგებს საქართველოში მიმდინარე პროცესებისა და რეფორმების შესახებ დეტალური ინფორმაცია მიაწოდეს. ამერიკელი კანონმდებლების უკლებლივ ყველა წარმომადგენელმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ საქართველოსა და ამერიკის შეერთებული შტატების სტრატეგიულ ურთიერთობას აქვს ორმხრივად სასარგებლო მნიშვნელობა, ხაზი გაესვა საქართველოს, როგორც სტრატეგიული პარტნიორის როლს ამერიკისთვის და საქართველოსთან სტრატეგიული პარტნიორობის გაგრძელების აუცილებლობას. ამერიკელი პოლიტიკოსები მაქსიმალურ მხარდაჭერას დაჰპირდნენ საქართველოს და მზაობა გამოთქვეს რომ კონგრესიც და სენატიც, გარკვეულ პოზიტიურ როლს შეასრულებენ ამერიკის ახალ ადმინისტრაციასთან საქართველოს საკითხის ლობირების კუთხით. 3.4.15. 2017 წლის 13 თებერვალს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის (EUMM) ხელმძღვანელს, კიასტუტის იანკაუსკასსა და საინფორმაციო ანალიტიკური ანგარიშგების დეპარტამენტის უფროსს, კაუპო კანდს შეხვდა. მხარეებმა აფხაზეთის ადმინისტრაციულ საზღვარზე არსებული გამშვები პუნქტების დახურვისა და ცხინვალის რეგიონში დაგეგმილი პლებისციტის თაობაზე ისაუბრეს. მათ ყურადღება გაამახვილეს ხალხთა შორის ნდობის აღდგენის და დაახლოების აუცილებლობაზე. მისიის წარმომადგენლებმა საქართველოს ევროკავშირთან ვიზის ლიბერალიზაციის პროცესში მიღწეული წარმატება მიულოცეს და იმ ახალ შესაძლებლობებზე გაამახვილეს ყურადღება, რასაც ევროკავშირში საქართველოს ინტეგრაცია ითვალისწინებს. შეხვედრაზე ხაზგასმით აღინიშნა, რომ ამ სიკეთეებით სარგებლობა ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრებმა მოქალაქეებმაც უნდა შეძლონ. 3.4.16. 2017 წლის 13 თებერვალს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა საქართველოში უნგრეთის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩს შანდორ საბოს შეხვდა. მხარეებმა, შეხვედრაზე, საქართველოსა და უნგრეთის ისტორიულ მეგობრობასა და თანამშრომლობაზე ისაუბრეს. შანდორ საბომ საქართველოს ევროპასთან ინტეგრაციის გზაზე, უნგრეთის მტკიცე მხარდაჭერა გამოხატა. მხარეებმა Page 34 of 59 საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციისა და უნგრეთის პარლამენტის ევროპულ საქმეთა კომიტეტებს შორის სამომავლო თანამშრომლობის პერსპექტივებზე ისაუბრეს და უნგრეთის საგანგებო და სრულუფლებიანმა ელჩმა ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრები უნგრეთში ვიზიტად მიიწვია. 3.4.17. 2017 წლის 15 თებერვალს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ თამარ ხულორდავამ, სტრასბურგში, ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეის დელეგაციის ახალ ხელმძღვანელთან ევროპარლამენტის მხრიდან, რებეკა ჰარმსთან შეხვედრა გამართა. თამარ ხულორდავამ რებეკა ჰარმსს ევრონესტში საქართველოს პარლამენტის დელეგაციის სამომავლო საქმიანობის პრიორიტეტები გააცნო. მხარეებმა, ასევე, მიმდინარე წელს დაგეგმილი ერთობლივი ღონისძიებები და ასამბლეის სამუშაო გეგმა განიხილეს. 3.4.18. 2017 წლის 25 თებერვალს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა ევროპასთან ინტეგრაციისა და საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის წევრებთან ერთად ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესმენებს პიტერ როსკამს, დევიდ პრაისს, ჯერი კონოლს და ადრიან სმიტს შეხვდა. მხარეებმა, ქვეყნებს შორის არსებულ სტრატეგიულ პარტნიორობაზე და ორი ქვეყნის პარლამენტებს შორის ურთიერთობების კიდევ უფრო გაძლიერების პერსპექტივებზე ისაუბრეს. აშშ-ის კონგრესის დელეგაციამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა როგორც საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის, ასევე, ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ჩვენი ქვეყნის ინტეგრაციის მხარდაჭერა. შეხვედრაზე, კონგრესმენების მიერ, პოზიტიურად შეფასდა საქართველოში მიმდინარე რეფორმები, რომლებსაც ქვეყანა დემოკრატიული განვითარების პროცესში ახორციელებს. შეხვედრის მიზანი საპარლამენტო ხელისუფლების და პარლამენტთა შორის თანამშრომლობის გაძლიერება იყო. 3.4.19. 2017 წლის 28 თებერვალს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა ჩეხეთის რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩს საქართველოში თომას პერნიცკის შეხვდა. მხარეებმა, ორმხრივი ურთიერთობები და საქართველოს ევროკავშირში ინტეგრაციის აქტუალური საკითხები განიხილეს. შეხვედრაზე ყურადღება გაამახვილეს ჩეხეთის მიერ ევროპასთან ინტეგრაციის გზაზე მიღებული პოზიტიური გამოცდილების საქართველოსთვის გაზიარების მნიშვნელობაზე. თამარ ხულორდავამ შეხვედრაზე ხაზი გაუსვა ასოცირების ხელშეკრულებითა და ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებით საქართველოს მოქალაქეებისათვის გათვალისწინებული სიკეთეებით სარგებლობის შესაძლებლობების გაძლიერების საჭიროებას. ელჩმა იმ მნიშვნელოვან პროექტებზე ისაუბრა, რომელსაც ჩეხეთის რესპუბლიკა საქართველოში ახორციელებს ჯანმრთელობის დაცვის, სოფლის მეურნეობისა და გარემოს დაცვის Page 35 of 59 სფეროში. მხარეებმა, საპარლამენტო თანამშრომლობის გაძლიერების მნიშვნელობაზე ისაუბრეს. აღინიშნა წარმატებული გამოცდილება, რომელიც ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტს აქვს ვიშეგრადის ქვეყნებთან თანამშრომლობის კუთხით და თანამშრომლობის გაღრმავებისათვის ერთობლივი სამომავლო ღონისძიებების განხორციელებაზე შეთანხმდნენ. 3.4.20. 2017 წლის 1 მარტს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა და თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარე ირაკლი სესიაშვილი ქალთა, მშვიდობისა და უსაფრთხოების საკითხებში, ნატოს გენერალური მდივნის სპეციალურ წარმომადგენელს მარიეტა შურმანს შეხვდნენ. მარიეტა შურმანმა ნატო-საქართველოს თანამშრომლობის მნიშვნელობაზე და ნატოს მისიებში საქართველოს წვლილზე გაამახვილა ყურადღება. მან დადებითად შეაფასა საქართველოს 2016-2017 წლების ეროვნული სამოქმედო გეგმა ქალებზე, მშვიდობასა და უსაფრთხოებაზე გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციის განხორციელების თაობაზე. მხარეებმა პარლამენტის მიერ საზედამხედველო ფუნქციების განხორციელებისა და პარლამენტის წინაშე მთავრობის ანგარიშვალდებულების მნიშვნელობაზე, გენდერული თანასწორობის საბჭოს საქმიანობაზე, ქალთა უფლებების დაცვის მიმართულებით შესაბამისი კვლევების განხორციელებაზესერვისების მიწოდებაში სამოქალაქო საზოგადოების ჩართულობასა და ხალხთა შორის ურთიერთობის მნიშვნელობაზე, პოლიტიკაში ქალთა მონაწილეობის მხრივ არსებულ ტენდენციებზე, კადეტთა სკოლაში ქალთა სწავლებასა და თავდაცვის სფეროში ახალგაზრდების მოზიდვის მნიშვნელობაზე ისაუბრეს. 3.4.21. 2017 წლის 16 მარტს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა და კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე ირინა ფრუიძე გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ელჩს საქართველოში, ჰაიკე ფაიჩს შეხვდნენ. მხარეებმა შეხვედრაზე ისაუბრეს ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობების გაღრმავებისა და გერმანიის მხრიდან, სხვადასხვა პროგრამების მეშვეობით, გამოცდილების გაზიარების მნიშვნელობაზე, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის საქმიანობაზე, საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან ჰარმონიზაციის კუთხით გადადგმულ ნაბიჯებზე და გამოწვევებზე, საქართველოს პარლამენტის სხვადასხვა კომიტეტის ერთობლივ მუშაობაზე ევროპასთან ინტეგრაციის მიმართულებით. 3.4.22. 2017 წლის 10 აპრილს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ თამარ ხულორდავამ და საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ ნინო გოგუაძემ ალბანეთში, ქალაქ ტირანაში მონაწილეობა მიიღეს ევროპის კონსერვატორთა და რეფორმისტთა ალიანსის მიერ ორგანიზებულ „თავისუფლების სამიტში“, რომელიც აღმოსავლეთ ევროპასა და ბალკანეთის ქვეყნებში პოსტკომუნისტურ მემკვიდრეობას, დემოკრატიულ ტრანსფორმაციასა და Page 36 of 59 ინსტიტუციური განვითარების თემას ეხებოდა. ვიზიტის ფარგლებში, საქართველოს პარლამენტის წევრებმა შეხვედრები გამართეს ევროპარლამენტის წევრებთან, ბრიტანეთის, პოლონეთის და ლიტვის პარლამენტის წევრებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლებთან. სამიტში მონაწილეობდა საქართველოს შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრი, ქეთევან ციხელაშვილი. 3.4.23. 2017 წლის 10 აპრილს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარესთან ერთად დანიის „ევროპული მოძრაობის“ ორგანიზაციის დელეგაციას შეხვდა. სტუმრები ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებული მდგომარეობით დაინტერესდნენ. შეხვედრაზე ისაუბრეს საქართველოს სტრატეგიასა და პოლიტიკაზე, საგარეო პოლიტიკურ მიმართულებებზე, საქართველოს ევროპასთან ინტეგრაციაზე, კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოგვარებაზე და სტრატეგიული კომუნიკაციის მნიშვნელობაზე. 3.4.24. 2017 წლის 2 მაისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა და საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე ნინო გოგუაძე ლიტვის საგარეო საქმეთა სამინისტროს აღმოსავლეთ სამეზობლო პოლიტიკის დეპარტამენტის ხელმძღვანელს იონას გრინიავიჩუსს, ლიტვის რესპუბლიკის საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩს საქართველოში გიედრიუს პუოჯუნასს და აღმოსავლეთ პარტნიორობის საკითხებში ლიტვის რესპუბლიკის საგანგებო დავალებათა ელჩს იონას პასლაუსკასს შეხვდნენ. მხარეებმა საქართველო-ევროკავშირის ურთიერთობებზე, პარლამენტის როლზე ასოცირების შეთანხმების განხორციელებაში და საქართველო-ლიტვის მჭიდრო თანამშრომლობაზე ისაუბრეს. 3.4.25. 2017 წლის 16 მაისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა, კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე ირინე ფრუიძე, საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერი არჩილ თალაკვაძე და პარლამენტის თავმჯდომარის კაბინეტის უფროსი ნიკოლოზ სამხარაძე ევროპის საგარეო საქმეთა სამსახურის აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებთან ორმხრივი ურთიერთობების განყოფილების ხელმძღვანელს დირკ შუბელს შეხვდნენ. დირკ შუბელმა, რომელიც საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ადამიანის უფლებათა დიალოგში მონაწილეობს, ხაზი გაუსვა საქართველოს წარმატებებს დემოკრატიზაციისა და ასოცირების შეთანხმების განხორციელების საკითხებში. მხარეებმა საკონსტიტუციო რეფორმის მიმდინარეობაზე, ასოცირების ხელშეკრულების განხორციელების პროცესზე, სამოქალაქო სექტორთან საქართველოს პარლამენტის თანამშრომლობაზე, ქვეყანაში თანასწორობის უზრუნველყოფისა და დისკრიმინაციის აღმოფხვრის მნიშვნელობაზე, აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამიტზე და მასთან დაკავშირებულ მოლოდინებზე, ევროპარლამენტსა და საქართველოს Page 37 of 59 პარლამენტს შორის თანამშრომლობის მნიშვნელობაზე და შესაბამისი საპარლამენტო ფორმატების აქტიურად გამოყენებაზე ისაუბრეს. 3.4.26. 2017 წლის 23 მაისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარე სოფიო ქაცარავა, საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარე ირაკლი კოვზანაძე და ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე აკაკი ზოიძე შეხვდნენ ევროპის პარლამენტის საგარეო საქმეთა კომიტეტის წევრებს. შეხვედრის მთავარი თემა იყო საქართველოში მიმდინარე პროცესები. მხარეებმა, პოსტვიზალიბერალიზაციის პერიოდსა და ევროკავშირის სხვადასხვა ინსტიტუტებთან საქართველოს მომავალ თანამშრომლობაზე, ქვეყანაში განხორციელებულ და მიმდინარე რეფორმებზე, მათ შორის საკონსტიტუციო რეფორმაზეც ისაუბრეს. 3.4.27. 2017 წლის 29 მაისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა საქართველოს პარლამენტის ესტონეთის პარლამენტთან მეგობრობის ჯგუფის წარმომადგენლებთან ერთად ესტონეთის რესპუბლიკის პარლამენტის დელეგაციის წევრებს შეხვდა. შეხვედრაზე, მხარეებმა, საქართველოს ევროპული და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის პერსპექტივაზე, ამ პროცესში ესტონეთის მტკიცე მხარდაჭერაზე და ქვეყანაში მიმდინარე რეფორმებზე ისაუბრეს. შეხვედრისას, ყურადღება დაეთმო საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებულ ვითარებას და ოკუპანტ ქვეყანასთან მიმართებაში ორი ქვეყნის საერთო პოლიტიკას. 3.4.28. 2017 წლის 4-5 ივნისს საქართველოს პარლამენტის დელეგაცია, თამარ ხულორდავას ხელმძღვანელობით, ხორვატიის რესპუბლიკაში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა. ვიზიტი, რომელიც ხორვატია-საქართველოს საპარლამენტო მეგობრობის ჯგუფებს შორის თანამშრომლობის გააქტიურებას ემსახურებოდა, ხორვატიის პარლამენტის მიწვევით შედგა. ხორვატიის რესპუბლიკის პარლამენტთან მეგობრობის ჯგუფის ხელმძღვანელმა და ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ თამარ ხულორდავამ, ჯგუფის წევრებთან - ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე ბექა ნაცვლიშვილთან და განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის კომიტეტის წევრ ალექსანდრე ქანთარიასთან ერთად, ხორვატიაში მაღალი დონის შეხვედრები გამართა. ორმხრივი საპარლამენტთაშორისო თანამშრომლობის კონკრეტული მიმართულებები განიხილეს და ევროპული ინტეგრაციის მიმართულებით ხორვატიის გამოცდილების გაზიარებაზე ისაუბრეს მხარეებმა ვიცესპიკერ მილიან ბრკიჩთან, ევროპის საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარე დომაგოი ივან მილოშევიჩთან, საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარე მირო კოვაჩთან და აღმასრულებელი ხელისუფლების წარმომადგენლებთან შეხვედრებისას. 3.4.29. 2017 წლის 6 ივნისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა, საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარე სოფიო Page 38 of 59 ქაცარავასთან ერთად ფინეთის სამეფოს საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩს საქართველოში არია მაკკონენს შეხვდა. შეხვედრაზე მხარეებმა საქართველოს საგარეო პოლიტიკის პრიორიტეტებზე, საქართველოს ევროინტეგრაციის პროცესზე, მიმდინარე რეფორმებზე და საპარლამენტო საქმიანობაზე ისაუბრეს. განსაკუთრებული ყურადღება საქართველოსა და ფინეთს შორის ორმხრივი ურთიერთობების გაღრმავებაზე და ორი ქვეყნის პარლამენტებს შორის ურთიერთთანამშრომლობაზე გამახვილდა. შეხვედრაზე ქართველმა კანონმდებლებმა საპარლამენტო ზედამხედველობის ფორმებზე და საკონსტიტუციო რეფორმაზე, ასოცირების ხელშეკრულების იმპლემენტაციის მიმდინარეობაზე, ამ მიმართულებით საპარლამენტო ზედამხედველობის განხორციელებაზე, საკანონმდებლო ჰარმონიზაციის კუთხით პარლამენტის საქმიანობაზე, აღმოსავლეთ ევროპის მომავალ სამიტსა და ფინეთის მხარდაჭერის მნიშვნელობაზე ისაუბრეს. შეხვედრაზე საუბარი შეეხო საქართველო-ფინეთის ბიზნეს ფორუმს, რომელიც ევროკავშირი-საქართველოს ბიზნესსაბჭოს ორგანიზებით გაიმართა და მხარეებმა ასეთი სახის ფორუმების მნიშვნელობას გაუსვეს ხაზი და ქვეყნის ეკონომიკურ და ტურისტულ პოტენციალზე მის გავლენაზე გაამახვილეს ყურადღება. 3.4.30. 2017 წლის 7 ივნისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ თამარ ხულორდავამ მონაწილეობა მიიღო ევროკავშირისა და იუსტიციის სამინისტროს ორგანიზებით გამართულ კონფერენციაში, „სამართლებრივი დაახლოების პარადიგმა ევროკავშირისაქართველოს ასოცირების შეთანხმების ფარგლებში.“ თამარ ხულორდავამ ასოცირების შეთანხმების განხორციელების პროცესში აღმასრულებელი ხელისუფლებისა და პარლამენტის როლზე ისაუბრა. მან განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა იუსტიციის სამინისტროს მნიშვნელოვან როლზე ამ პროცესში, ხაზი გაუსვა პარლამენტის და ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის მნიშვნელოვან როლსაც სამართლებრივი დაახლოების პროცესში და ამ სფეროში არსებულ გამოწვევებზე ისაუბრა. მან განაცხადა, რომ სამართლებრივი დაახლოება ევროპასთან ინტეგრაციის პროცესის ნაწილია და არ უნდა იქნეს გაგებული ვიწროდ, როგორც მხოლოდ საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის სამართალთან შესაბამისობაში მოყვანა. თამარ ხულორდავამ ისაუბრა, ასევე, რეგულაციების ზეგავლენის შეფასების მეთოდოლოგიის დანერგვის საჭიროებაზე. გამოსვლის დასასრულს, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ ფონდი „ღია საზოგადოება საქართველოს“ მიერ პარლამენტისთვის გადაცემულ ელექტრონულ ვებ-პორტალზე - www.aa.ge გაამახვილა ყურადღება, რომელიც საშუალებას აძლევს ყველა დაინტერესებულ პირს, მიადევნოს თვალი ასოცირების შეთანხმებით გათვალისწინებული საერთო პრიორიტეტების ამოქმედების ვადებს და შეაფასოს პროგრესი თითოეული მიმართულებით. 3.4.31. 2017 წლის 12 ივნისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე, საქართველოს პარლამენტის სხვა კომიტეტების თავმჯდომარეებთან ერთად, Page 39 of 59 გერმანია - სამხრეთ კავკასიის საპარლამენტო ჯგუფის დელეგაციის წარმომადგენლებს შეხვდა. შეხვედრაზე ორმხრივი ურთიერთობის გაძლიერებაზე და საპარლამენტო თანამშრომლობის გაღრმავებაზე ისაუბრეს. აღინიშნა ორი ქვეყნის პარლამენტების მეგობრობის ჯგუფების ფარგლებში თანამშრომლობისა და კომიტეტებს შორის ურთიერთობების ჩამოყალიბების მნიშვნელობა, ასევე ხაზი გაესვა სექტორული მიმართულებით თანამშრომლობის საჭიროებას. შეხვედრაზე მხარეებმა საქართველოს საგარეო პოლიტიკურ პრიორიტეტებზე ისაუბრეს, განიხილეს ორ ქვეყანას შორის განათლებისა და მეცნიერების მიმართულებით არსებული თანამშრომლობა, საქართველოში მიმდინარე რეფორმები, მათ შორის ადამიანის უფლებების მიმართულებით. 3.4.32. 2017 წლის 16 ივნისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა, თავმჯდომარის პირველი მოადგილე ირინა ფრუიძე და საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე დიმიტრი ცქიტიშვილი, საგარეო პოლიტიკისა და უსაფრთხოების საკითხებში ევროკავშირის უმაღლესი წარმოამდგენლის მთავარ მრჩეველს გენდერის, ქალების, მშვიდობისა და უსაფრთხოების საკითხებში, ელჩ მარა მარინაკის შეხვდნენ. შეხვედრას ასევე, საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობის თანამშრომლებიც ესწრებოდნენ. შეხვედრის თემას წარმოადგენდა საქართველოს პარლამენტის და გენდერული თანასწორობის საბჭოს როლი გენდერული თანასწორობის უზრუნველყოფაში ისევე, როგორც ქალებზე, მშვიდობასა და უსაფრთხოებაზე გაეროს რეზოლუციების მოთხოვნების შესრულების ზედამხედველობაში. ყურადღება გამახვილდა გენდერული თანასწორობის საბჭოს საზედამხედველო ფუნქციაზე აღმასრულებელი ხელისუფლების მიერ გენდერულ თანასწორობასთან დაკავშირებული სამოქმედო გეგმების შესრულების მიმართულებით. 3.4.33. 2017 წლის 20 ივნისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ მონაწილეობა მიიღო საქართველოს პარლამენტში მსოფლიოს 57 ქვეყანასთან დიპლომატიური ურთიერთობების აღდგენიდან 25 წლის იუბილეს აღსანიშნავად გამართულ დიპლომატიურ ფორუმში - „საერთაშორისო დიპლომატიის როლი საქართველოს დემოკრატიულ განვითარებასა და წინსვლაში“. კომიტეტის თავმჯდომარე გახსნა პანელი, რომლის მონაწილეებმა ეკონომიკის, განათლებისა და კულტურის სფეროში თანამშრომლობის საფუძველზე კავშირების გამყარებაზე იმსჯელეს. თამარ ხულორდავამ თავის გამოსვლაში საქართველოს მკაფიო საგარეო პრიორიტეტებზე ისაუბრა და აღნიშნა, რომ საქართველოს აქვს გეგმა, რომ გახდეს ევროკავშირის წევრი სახელმწიფო. 3.4.34. 2017 წლის 27 ივნისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა ბელარუსის ელჩს საქართველოში, მიხეილ მიატლიკოვს შეხვდა. შეხვედრაზე საქართველოსა და ბელარუსის სახელმწიფოებს შორის არსებული სავაჭრო, ეკონომიკური და კულტურული თანამშრომლობა და Page 40 of 59 სამომავლო პერსპექტივები მიმოიხილეს. ყურადღება გამახვილდა ორმხრივი თანამშრომლობის პრიორიტეტულ მიმართულებებზე. მხარეებმა, საქართველო-ბელარუსის საპარლამენტო ურთიერთობის გააქტიურებაზე და დაგეგმილ საპარლამენტო ვიზიტებზე ისაუბრეს. შეხვედრაზე ელჩმა ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეაში ბელარუსის მონაწილეობის აღდგენის და ამ მიმართულებით საქართველოს მხარდაჭერის სურვილი გამოთქვა. 3.4.35. 2017 წლის 5 ივლისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა, საქართველოს პარლამენტის დელეგაციასთან ერთად, ვიზიტით იმყოფებოდა სტრასბურგში ევროკავშირისაქართველოს მეგობრობის ჯგუფის საბჭოს პირველ შეხვედრაზე. მეგობრობის ჯგუფის აღმასრულებელ საბჭოსთან შეხვედრები არის აქტიური ფორმატი იმისათვის, რომ საქართველო გახდეს უფრო კარგად ნაცნობი ევროპელი პარლამენტარებისთვის და რაც შეიძლება მეტი ევროპარლამენტარი ჩაერთოს უშუალოდ საქართველოსთან ურთიერთობის საკითხებში. შეხვედრაზე ევროკავშირი-საქართველოს მეგობრობის ჯგუფის ფარგლებში მჭიდრო თანამშრომლობის, საქართველოში მიმდინარე პროცესებისა და დემოკრატიული რეფორმების შესახებ ისაუბრეს. საუბარი ასევე შეეხო საკონსტიტუციო რეფორმას. 3.4.36. 2017 წლის 13 ივლისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ ქ. ბათუმში, მონაწილეობა მიიღო საერთაშორისო კონფერენციაში „საქართველოს ევროპული გზა“ და წარუძღვა კონფერენციის მესამე სესიას - „ასოცირების ხელშეკრულება და ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება (DCFTA): საქართველოს მომავლის ცვლილება“. თამარ ხულორდავამ, როგორც აღნიშნული სესიის მოდერატორმა, კონფერენციის მონაწილეებს სიტყვით მიმართა და ასოცირების ხელშეკრულების და თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების იმპლემენტაციის მნიშვნელობაზე ისაუბრა. 3.4.37. 2017 წლის 13 ივლისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარესთან ერთად, ქ. ბათუმში, შეხვდა ევროპარლამენტის წევრებს, რომლებიც ბათუმში, საერთაშორისო კონფერენციაზე - „საქართველოს ევროპული გზა - რეგიონული სტაბილურობის უზრუნველყოფა“ დასასწრებად იმყოფებოდნენ. კატი პირთან, ედუარდ კუკანთან, ანა გომეშთან, რებეკა ჰარმსთან, არნე ლიეცსა და ევროკავშირი-საქართველოს მეგობრობის ჯგუფის თანათავმჯდომარესთან კლერ მუდისთან გამართულ შეხვედრაზე საქართველოს ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის, აგრეთვე, ქვეყანაში მიმდინარე აქტუალური მოვლენების შესახებ ისაუბრეს. შეხვედრაზე დეტალურად განიხილეს ქვეყანაში მიმდინარე საკონსტიტუციო რეფორმა და იმ მთავარ მიღწევებზე ისაუბრეს, რომელსაც საქართველოს კონსტიტუციის ახალი რედაქცია უზრუნველყოფს. ევროპულ და ევროატლატიკურ სტრუქტურებში საქართველოს მიერ მიღწეული პროგრესი Page 41 of 59 და ჩვენი ქვეყნის მიერ გლობალური უსაფრთხოების საკითხებში შეტანილი წვლილი ხაზგასმით აღნიშნეს ევროპარლამენტარებმაც. შეხვედრაზე მხარეებმა სხვადასხვა აქტუალურ საკითხებთან დაკავშირებით პოზიციები გაცვალეს და მჭიდრო თანამშრომლობის გაგრძელებაზე შეთანხმდნენ. 3.4.38. 2017 წლის 17 ივლისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა შეხვდა ევროკავშირის საგარეო ურთიერთობათა სამსახურის წარმომადგენლებს. დელეგაციის ვიზიტის მთავარი თემა ევროკავშირის უსაფრთხოებისა და თავდაცვის ერთიანი პოლიტიკის ფარგლებში, ევროკავშირისა და საქართველოს ორმხრივი თანამშრომლობის საკითხები და სამომავლო ღონისძიებები იყო. შეხვედრაზე მხარეებმა ევროინტეგრაციის მიმართულებით ქვეყნის მიერ მიღწეულ წარმატებებზე ისაუბრეს. ხაზი გაესვა საქართველოსა და ევროკავშირის პარტნიორობისა და თანამშრომლობის მნიშვნელობას, მათ შორის, ქვეყნის განსაკუთრებული გეოპოლიტიკური მდგომარეობიდან გამომდინარე, თავდაცვისა და უსაფრთხოების საკითხებს. ყურადღება გამახვილდა საოკუპაციო ზოლთან მიმდინარე პროცესებსა და საერთაშორისო მონიტორინგის მნიშვნელობაზე, ასევე ევროპის ახალ სტრატეგიაზე თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში, არსებულ ჰიბრიდულ საფრთხეებზე და საერთო ქმედებების საჭიროებაზე. 3.4.39. 2017 წლის 19 ივლისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ თამარ ხულორდავამ, მონაწილეობა მიიღო 2017 წლის ამბასადორიალის სესიაში, რომელიც საქართველოს პარლამენტში გაიმართა და მასში საზღვარგარეთ აკრედიტებულმა საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობების ხელმძღვანელებმა, აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლების წარმომადგენლებთან ერთად, ევროპული და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის თემაზე იმსჯელეს. კომიტეტის თავმჯდომარემ ამბასადორიალის მონაწილეებს მიმართა,დიპლომატებს აქტიური საქმიანობისთვის მადლობა გადაუხადა და განაცხადა, რომ სწორედ ერთობლივი, კოორდინირებული მუშაობა უზრუნველყოფს ქვეყნისთვის პოზიტიური შედეგის მიღწევას. კომიტეტის თავმჯდომარემ თავის გამოსვლაში ყურადღება საპარლამენტო საქმიანობაზე, საგარეო პოლიტიკის ძირითად პრიორიტეტებზე, გაწეულ და დაგეგმილ საქმიანობაზე გაამახვილა. იგი ასევე შეეხო ევროპარლამენტთან ურთიერთობების ფორმატებს და ასოცირების საპარლამენტო კომიტეტზე, ევროპარლამენტი-საქართველოს მეგობრობის ჯგუფზე, აღმოსავლეთ პარტნიორობის პოლიტიკის საფუძველზე შექმნილ ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეასა და ევროკავშირის ეროვნული პარლამენტების თანამშრომლობის ფორუმის საქმიანობაზე ისაუბრა. „ევროპული და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის“ თემაზე გამართულ პანელზე მოხსენებებით თავდაცვის მინისტრი ლევან იზორია, სახელმწიფო მინისტრი ვიქტორ დოლიძე და შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე შალვა ხუციშვილი გამოვიდნენ. Page 42 of 59 3.4.40. 2017 წლის 20 ივლისს საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა შეხვდა ირლანდიის რესპუბლიკის პარლამენტის საგარეო საქმეთა, ვაჭრობისა და თავდაცვის ერთობლივი კომიტეტის წარმომადგენლებს. მხარეებმა ისაუბრეს რუსული აგრესიის, ოკუპაციის, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებული მძიმე ჰუმანიტარული და ადამიანის უფლებების დაცვის თვალსაზრისით არსებული მდგომარეობის, ასევე ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებების და კონფლიქტის დარეგულირებაში ევროკავშირის როლის შესახებ. თამარ ხულორდავამ სტუმრებს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის საქმიანობის მიმართულებები გააცნო, ისაუბრა საქართველო-ევროკავშირის ურთიერთობებსა და ასოცირების ხელშეკრულების განხორციელების მიმდინარეობაზე. საუბარი შეეხო საპარლამენტო დიპლომატიას, როგორც ევროკავშირის წევრ ქვეყნებსა და საქართველოს, ასევე ევროპარლამენტსა და საქართველოს პარლამენტს შორის ურთიერთობებს, საქართველოევროკავშირის საპარლამენტო ასოცირების კომიტეტის საქმიანობას. კომიტეტის თავმჯდომარემ ხაზი გაუსვა საქართველოს მოსახლეობის მაღალ მხარდაჭერას ქვეყნის ევროინტეგრაციული კურსის მიმართ და აღმოსავლეთ პარტნიორობის მომავალ სამიტზე ირლანდიის და ევროკავშირის წევრი სხვა სახელმწიფოების მიერ საქართველოს და სხვა ასოცირებული პარტნიორების ევროპული მისწრაფებების აქტიური მხარდაჭერის იმედი გამოთქვა. 3.4.41. 2017 წლის 15 აგვისტოს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარესთან ერთად გერმანიის ბუნდესტაგის წევრს, დოქტორ იუნგს შევხვდა. შეხვედრაზე ისაუბრეს გერმანიის მხარდაჭერის მნიშნელობაზე საქართველოს სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ, საოკუპაციო ხაზებს გასწვრივ არსებულ მდგომარეობაზე და ადამიანის უფლებების თვალსაზრისით ოკუპირებულ ტერიტორიებზე არსებულ მძიმე მდგომარეობაზე. აღსანიშნავია, რომ ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის ინიციატივით, 2017 წლის 3 ივლისს საქართველოს პარლამენტმა, მოლდოვის რესპუბლიკის პარლამენტმა და უკრაინის უმაღლესმა რადამ მიიღეს ერთობლივი განცხადება, რომლითაც პარლამენტებმა აღიარეს აღმოსავლეთ პარტნიორობის მნიშვნელობა, როგორც ეფექტური და ძლიერი ხელშემწყობი მექანიზმი, აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამი ქვეყნის დემოკრატიის, კანონის უზენაესობისა და მდგრადი ეკონომიკური განვითარებისთვის, და ევროკავშირთან ასოცირების გზაზე სამი ქვეყნის მიერ მიღწეული პროგრესის გათვალისწინებით საქართველოს, მოლდოვისა და უკრაინის Page 43 of 59 პარლამენტებმა მოუწოდეს ევროპარლამენტს, აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამიტის წინ მიიღოს რეზოლუცია, რომელიც ასახავს პოლიტიკური მხარდაჭერას და კიდევ ერთხელ მოუწოდეს ევროპის საბჭოს, სამ ასოცირებულ ქვეყანას ევროკავშირის ხელშეკრულების 49-ე მუხლის თანახმად, გაუხსნას ევროკავშირის წევრობის პერსპექტივა, ვინაიდან ამგვარი ამბიციური და სამომავლო განცხადებით აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამიტის დეკლარაცია მძლავრი გამოძახილი იქნება არსებულ დაძაბულ გეოპოლიტიკურ ვითარებაში და გაამხნევებს ევროკავშირის სამივე ასოცირებულ პარტნიორ ქვეყანას შემდგომი პროგრესისა და დემოკრატიული გარდაქმნის დაჩქარებისთვის. 4. საზოგადოებასთან ურთიერთობა, ურთიერთობა სამოქალაქო და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან საქართველოს პარლამენტში განვითარების, აგრეთვე, ევროპული მიმართულების ევრო-ინტეგრაციული გაძლიერებისა პროცესების და პოპულარიზაციის მიზნით ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის საქმიანობის ერთ-ერთი ძირითადი მიმართულება არის საინფორმაციო, საგანმანათლებლო და ანალიტიკურ - ექსპერტულ საქმიანობა. დიდი ყურადღება ეთმობა საზოგადოებასთან ურთიერთობას და ამ მიმართულებით კომიტეტი აწარმოებს მრავალმხრივ საქმიანობას: ხვდება მოქალაქეებს, იხილავს მათ განცხადებებს, ახორციელებს საინფორმაციო და საგანმანათლებლო პროექტებს, თანამშრომლობს საქართველოში ორგანიზაციებთან, საჯარო ფუნქციონირებად სკოლებთან, უმაღლეს საერთაშორისო საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან. კომიტეტის ვებ-გვერდისა და სხვა საინფორმაციო საშუალებების გამოყენებით ეწევა საინფორმაციო და საგანმანათლებლო საქმიანობას. Page 44 of 59 4.1. მოქალაქეთა განცხადებები საანგარიშო პერიოდის მანძილზე, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტმა მიიღო მოქალაქეთა 23 განცხადება და რეაგირება მოხდა ყველა მათგანზე. 4.2. საზოგადოებასთან ურთიერთობა ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტი, საზოგადოებაში ევროინტეგრაციული პროცესების პოპულარიზაციის მიზნით, აქტიურად ურთიერთობს საზოგადოებასთან. საანგარიშო პერიოდში კომიტეტმა შემდეგი საინფორმაციო და საგანმანათლებლო ღონისძიებები განახორციელა: 4.2.1. 2017 წლის 27 იანვარს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა და კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე ბექა ნაცვლიშვილი, უნივერსიტეტის რექტორთან გიორგი შარვაშიძესთან ერთად, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სტუდენტებს შეხვდნენ. შეხვედრაზე, რომელიც 2 საათს გაგრძელდა, დეპუტატებმა საქართველოს საგარეო პოლიტიკურ კურსზე, ევროპული სივრცისკენ საქართველოს სწრაფვაზე, ამ მიმართულებით ქვეყნის მიერ განვლილ გზაზე, გამოწვევებზე, საქართველოს ევროკავშირთან ასოცირების შესახებ შეთანხმების განხორციელების მიმდინარეობაზე და ამ კუთხით საქართველოს მიერ მიღწეულ შედეგებზე ისაუბრეს. საუბარი შეეხო ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) განხორციელებას, შენგენის ზონაში უვიზო მიმოსვლის ამოქმედებასა და ევროკავშირთან ინსტიტუციური და საკანონმდებლო ჰარმონიზაციის პროცესებს. დეპუტატებმა ქვეყნის ევროპულ პერსპექტივაზე, საქართველოსა და ევროკავშირის წინაშე არსებულ გამოწვევებზე, საქართველოს მიერ ასოცირების შეთანხმებით აღებულ ვალდებულებებზე, ამ ვალდებულებების შესასრულებლად საქართველოს მთავრობის ძალისხმევაზე და ევროკავშირთან ინტეგრაციის პროცესში პარლამენტის როლზე გაამახვილეს ყურადღება. შეხვედრა კითხვა-პასუხის რეჟიმში გაგრძელდა. სტუდენტების კითხვები ძირითადად საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანებისთვის ჩვენი ქვეყნის წინაშე არსებულ გამოწვევებსა და საფრთხეებს ეხებოდა. ასევე, იმ სიკეთეებს, რომელიც საქართველომ ევროპულ სტრუქტურებთან ინტეგრაციის შედეგად უნდა მიიღოს. შეხვედრაზე ვიზის ლიბერალიზაციის ამოქმედების შემდგომ შესაძლო რისკებზე და სიკეთეებზეც ისაუბრეს. 4.2.2. 2017 წლის 14 მარტს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავამ, ბათუმის N7 საჯარო სკოლის Page 45 of 59 მოსწავლეებსა და პედაგოგებს საქართველოს პარლამენტში უმასპინძლა. კომიტეტის თავმჯდომარემ მოსწავლეებს ხელისუფლების სისტემაში საკანონმდებლო ორგანოს როლი, სტრუქტურა და საქმიანობა გააცნო. თამარ ხულორდავა ახალგაზრდებს საქართველოს ევროკავშირთან დაახლოების პროცესში ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის როლზეც ესაუბრა. დეპუტატმა მოსწავლეებთან შეხვედრისას განათლების აუცილებლობაზე, პროფესიის არჩევის მნიშვნელობაზე, პროფესიული განათლების პრიორიტეტებზე და ამ კუთხით საქართველოს განათლების სისტემაში ჯერ კიდევ არსებულ გამოწვევებზე ისაუბრა. შეხვედრის მონაწილეებმა საქართველოს ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილების შედეგად მოსალოდნელ სიკეთეებზე და ევროპის ქვეყნებთან უფრო ღია ურთიერთობების შესაძლებლობებზე ისაუბრეს. შეხვედრა კითხვაპასუხის რეჟიმში წარიმართა. მოსწავლეები საქართველოსა და ევროკავშირის წინაშე არსებული გამოწვევებით და საქართველოს მიერ ასოცირების შეთანხმებით აღებული იმ ვალდებულებებით დაინტერესდნენ, რომელსაც ქვეყანა ასრულებს. კითხვები დაისვა საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანების პერსპექტივებთან დაკავშირებითაც. 4.2.3. 2017 წლის 27 აპრილს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა, საქართველოს პარლამენტში ზესტაფონის „თავისუფალი სკოლის“ მე-11 და მე-12 კლასის მოსწავლეებს შეხვდა. კომიტეტის თავმჯდომარემ საქართველოს პარლამენტის საქმიანობაზე და საქართველოს ევროკავშირთან ინტეგრაციის პროცესში, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის როლზე ისაუბრა. თამარ ხულორდავამ მოსწავლეების მიერ დასმულ შეკითხვებს უპასუხა. შეკითხვები ძირითადად თავისუფალი სავიზო რეჟიმის ამოქმედების შედეგად მიღებულ სარგებელთან დაკავშირებით დაისვა, რომელიც საქართველოს მოქალაქეებზე მათ შორის, საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრებ მოქალაქეებზეც ვრცელდება. კომიტეტის თავმჯდომარემ საქართველოს ეკონომიკური სექტორის კონკრეტული მიმართულებების განვითარების პროცესებსა და მიღწევებზე გაამახვილა ყურადღება, რაც საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმებისა და მასთან ერთად, ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შეთანხმების გაფორმების თანმდევ შედეგს წარმოადგენს. 4.2.4. 2017 წლის 15 მაისს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარე თამარ ხულორდავა, საქართველოს პარლამენტში, საქართველოს საპატრიარქოს წმინდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტის სტუდენტებს შეხვდა. კომიტეტის თავმჯდომარემ საკანონმდებლო ორგანოს საქმიანობაზე და საქართველოს ევროკავშირთან ინტეგრაციის პროცესში, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის როლზე ისაუბრა. შეხვედრა დისკუსიის რეჟიმში წარიმართა, სადაც საქართველოს საგარეო პოლიტიკა, ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებთან ჩვენი ქვეყნის ინტეგრაცია და ამ Page 46 of 59 მიმართულებით არსებული მიღწევები, გამოწვევები და საფრთხეები მიმოიხილეს. სტუდენტებმა შეხვედრაზე საკუთარი ხედვები და მოსაზრებები წარადგინეს. შეხვედრის დასრულების შემდეგ კი, საპატრიარქოს წმინდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტის სტუდენტებს საქართველოს პარლამენტში ექსკურსია ჩაუტარდათ. 4.2.5. 2017 წლის 21 აგვისტოს ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ თამარ ხულორდავამ, საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარემ სოფიო ქაცარავამ და საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილემ დიმიტრი ცქიტიშვილმა გამართეს საჯარო შეხვედრა ოზურგეთში, მთავრობის ადმინისტრაციის ადამიანის უფლებათა სამდივნოს, დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრების, აღმოსავლეთ-დასავლეთის მართვის ინსტიტუტისა (EWMI) და პროექტის „კანონის უზენაესობის მხარდაჭერა საქართველოში“ (PROLoG)-ის ერთობლივი პროექტის „ადამიანის უფლებების საკითხებზე ინფორმაციის გაცვლის პროცესის გაუმჯობესება ცენტრსა და რეგიონებს შორის“ ფარგლებში. შეხვედრას ესწრებოდნენ მოქალაქეები, სტუდენტები, არასამთავრობო ორგანიზაციების წევრები და ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლები. საუბარი შეეხო ადამიანის უფლებების დაცვის ეროვნული სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის საკითხებს, პარლამენტის როლს ამ პროცესში და მოქალაქეების ჩართულობას. საუბარი ასევე შეეხო ბავშვთა და შრომითი უფლებების დაცვის საკითხებს. საჯარო შეხვედრის შემდეგ, დეპუტატები ასევე მიიწვიეს რეგიონული ტელევიზიების გადაცემებში. 4.3. კომიტეტის პროექტები 2017 წლის აპრილ-მაისში კომიტეტის მიერ „ევროპის დღის“ აღსანიშნავად ქვეყნის მასშტაბით განხორციელდა რამდენიმე ღონისძიება: 4.3.1. „ჩემი თვალით დანახული ევროპა“. 2017 წლის გაზაფხულზე საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის და კონრად ადენაურის ფონდის სამხრეთ კავკასიის წარმომადგენლობის ერთობლივი ინიციატივით დაიგეგმა ევროპის დღისადმი მიძღვნილი ღონისძიება: „ჩემი თვალით დანახული ევროპა“. ღონისძიების პირველ ეტაპზე, 26-28 აპრილს საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრები, კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, ბექა Page 47 of 59 ნაცვლიშვილი და ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრი გიორგი მოსიძე, მაჟორიტარ დეპუტატებტან, სავალან მირზოევთან, გიორგი ბეგაძესთან, თამაზ ნავერიანთან და რუსლან გაჯიევთან, ასევე კონრად ადენაუერის ფონდის სამხრეთკავკასიის წარმომადგენლობითი ოფისის დირექტორ ტომას შრაპელთან ერთად, შეხვდნენ მარნეულის, გარდაბნის, ახალქალაქის და რუსთავის საჯარო სკოლების მეშვიდე-მერვე კლასის მოსწავლეებს. შეხვედრების მთავარი თემა იყო „საქართველო და ევროკავშირი“. კომიტეტის წევრებმა სკოლის მოსწავლეებთან ევროპული იდენტობის საფუძვლებზე, ევროკავშირის სტრუქტურაზე, ევროკავშირში შემავალ ქვეყნებსა და ევროპარლამენტის მუშაობაზე, საქართველოს ევროპულ მომავალზე ისაუბრეს. განიხილეს ევროპული საქართველოს საგარეო პოლიტიკური კურსი, სტრუქტურებისკენ ჩვენი ქვეყნის სწრაფვა და ევროპულ სივრცეში საქართველოს ადგილის დამკვიდრების მნიშვნელობა. დეპუტატებმა ყურადღება გაამახვილეს ევროკავშირთან საქართველოს თავისუფალი მიმოსვლის ამოქმედებაზე, განათლებისა და განათლებული ახალგაზრდების მნიშვნელობაზე და სახელმწიფოს განვითარებაში განათლებული საზოგადოების როლზე. შეხვედრები აქტიური კითხვა-პასუხის რეჟიმში გრძელდებოდა, მოსწავლეების კითხვები ძირითადად შეეხებოდა, თუ რა სიკეთეებს უნდა ელოდოს ქვეყანა ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში საქართველოს გაწევრიანებით და რა შანსები ეძლევათ ახალგაზრდებს საქართველოს ევროპასთან ინტეგრაციით. შეხვედრის ბოლოს, კომიტეტის წევრებმა მოსწავლეებს ინფორმაცია მიაწოდეს კონკურსზე, რომელიც საქართველოს ევროპის პარლამენტში და დღესთან დაკავშირებით თხოვეს თემასთან იყო დაგეგმილი მიმართებაში თავისი დამოკიდებულება გამოეხატათ ნახატებში, რომლებიც შემდგომ საქართველოს პარლამენტში ევროპის დღისადმი მიძღვნილ ღონისძიებაზე გამოიფინებოდა. კონკურსმა „ჩემი თვალით დანახული ევროპა“ მოსწავლეთა დიდი ინტერესი გამოიწვია, და „ევროპის დღესთან“ დაკავშირებული ღონისძიებისთვის მარნეულის, გარდაბნის, ახალქალაქის და რუსთავის მეშვიდე-მერვე კლასის მოსწავლეთა 160 ნამუშევარი შეგროვდა. სურათებზე ნათლად ჩანდა თუ როგორ ხედავენ ახალგაზრდები ევროპას, რა არის ევროპული ოჯახი, ევროპული პერსპექტივა. 2017 წლის უმასპინძლეს. 8 მაისს კონკურსის მოსაწილეებს საქართველოს პარლამენტში სამხატვრო აკადემიის სტუდენტების, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტისა და კონრად ადენაუერის ფონდის წარმომადგენლების მიერ მოხდა საკონკურსე ნამუშევრების შერჩევა და 40 საუკეთესო ნამუშევარი პარლამენტის თამარ მეფის სახელობის დარბაზში გამოეფინა. მოწვეულ სტუმრებს მიმართეს Page 48 of 59 ევროპასთან ინტეგრაციის ხულორდავამ, განათლების, კომიტეტის თავმჯდომარემ თამარ მეცნიერებისა და კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილემ გენადი მარგველაშვილმა, განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილემ, ლია გიგაურმა, ევროკავშირის წარმომადგენლობის ხელმძღვანელის მოადგილემ კარლო ნატალემ და პროექტის მხარდამჭერმა, კონრად წარმომადგენლობითი ადენაუერის ოფისის ფონდის სამხრეთ კავკასიის დირექტორმა ტომას შრაპელმა. გამოვლინდა საუკეთესო ნახატების სამი გამარჯვებული ავტორი: ვაზგენ ნერსესიანი, აიგუნ ბახტიაროვა და ელენე ტატაშიძე, რომელთაც სამახსოვრო საჩუქრები გადაეცათ. 4.3.2. სტუდენტებთან და აკადემიური წრეების წარმომადგენლებთან საჯარო შეხვედრები ევროპის კვირეულის ფარგლებში 2017 წლის 1 მაისიდან 8 მაისის ჩათვლით, #ევროპისდღე2017-სადმი მიძღვნილი ღონისძიებების ფარგლებში, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრებმა და ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ელჩებმა, ევროკავშირის ხელშეწყობით და გაეროს განვითარების პროგრამასთან სახელმწიფო უნივერსიტეტში (UNDP) თანამშრომლობით, სტუდენტებთან და საქართველოს რვა აკადემიური წრეების უნივერსიტეტში საგარეო წარმომადგენლებთან საჯარო შეხვედრები გამართეს. შეხვედრები გაიმართა: ურთიერთობათა ილიას სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარისა და ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრის, სოფიო ქაცარავას, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე სერგი კაპანაძის, ნიდერლანდების ელჩის იოჰანეს დაუმას მონაწილეობით; ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტში საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე ილია ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის ნაკაშიძის დაევროპასთან მოადგილე ბექა ნაცვლიშვილის მონაწილეობით; ი.გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრი და ფრაქცია ,,ქართული ოცნება მწვანეების“ თავმჯდომარე გიორგი გაჩეჩილაძის, თავდაცვის და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარე ირაკლი ელჩის, რუდოლფ უნივერსიტეტში მიხალკას სესიაშვილის, მონაწილეობით; ევროპასთან საქართველოში გორის ინტეგრაციის სლოვაკეთის სახელმწიფო სასწავლო კომიტეტის წევრების გიორგი მოსიძისა და შოთა ხაბარელის, ასევე რუმინეთის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩის რადუ ლივიუ ჰორუმბასის მონაწილეობით; ქუთაისის აკაკი წერეთლის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში კომიტეტის თავმჯდომარის თამარ ხულორდავას, ევროპასთან ინტეგრაციის საქართველოს პარლამენტის Page 49 of 59 თავმჯდომარის მოადგილე სერგი კაპანაძის, ევროკავშირის ელჩის იანოშ ჰერმანის მონაწილეობით; საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის ბექა ნაცვლიშვილისა და საქართველოში იტალიისა და დიდი ბრიტანეთის ელჩების მონაწილეობით; სამცხეჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრის ცოტნე ზურაბიანის და გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის თავჯდომარის პირველი მოადგილეს და ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრის ზაზა ხუციშვილის, ასევე ლიტვის ელჩის გეიდრიუს პუოჯიუნასისა და ლატვიის ელჩის იანის ზალცენის მონაწილეობით; საქართველოს სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში ევროპასტან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის ირინა ფრუიძისა და შვედეთისა და ესტონეტის ელჩების მონაწილეობით. სტუდენტებთან შეხვედრები ურთიერთობებს. შეეხებოდა შეხვედრაზე „საქართველოსა მიწვეულმა სტუმრებმა და ევროკავშირის“ და სტუდენტებმა, საქართველოს საგარეო პოლიტიკურ კურსზე, ევროპული სივრცისკენ საქართველოს სწრაფვაზე, ამ მიმართულებით ქვეყნის მიერ განვლილ გზაზე, გამოწვევებზე, საქართველოს ევროკავშირთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებაზე და ამ კუთხით, საქართველოს მიერ მიღწეულ შედეგებზე, ვიზის ლიბერალიზაციის თვალსაზრისით მიღწეულ წარმატებაზე და ამ წარმატების მიღწევისთვის ხელისუფლების მიერ განხორციელებულ რეფორმებზე ისაუბრეს. ყურადღება გამახვილდა ევროკავშირის პროექტების ფარგლებში არსებულ სასწავლო პროგრამების მნიშვნელობაზე., დეპუტატებმა ასევე ისაუბრეს ევროკავშირის წევრი ქვეყნების მიერ განვლილ ისტორიულ გზაზე, როდესაც საერთო ღირებულებებისა და მიზნების არსებობამ ისინი კავშირის შექმნამდე მიიყვანა და რომ საქართველოც საერთო ევროპული ფასეულობების შეხვედრებზე აღიარებითა აღინიშნა, რომ და დაცვით, ასოცირების ევროატლანტიკურ გზას ადგას. შეთანხმება ჩვენი ქვეყნის არის ტრანსფორმაციის გეგმა. გეგმა იმისა, თუ როგორ უნდა გახდეს ჩვენი ქვეყანა უკეთესი იმ უამრავი რეფორმით, რომელსაც ასოცირების შეთანხმება მრავალი მიმართულებით ითვალისწინებს. სტუდენტების მხრიდან ყურადღება გამახვილდა ევროკავშირთან უვიზო რეჟიმის სტუდენტებისთვის ამოქმედების შემდეგ, სამოგზაუროდ საქართველოს საჭირო მოქალაქეებისთვის პროცედურებზე. და აგრეთვე, დაინტერესდნენ ევროპის მასშტაბით მიმდინარე მოვლენებით Page 50 of 59 4.3.3. ახალგაზრდული თამაში - „ჩემი ევროპული თავგადასავალი“ საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის მიერ დაგეგმილი ევროპის კვირეულის ფარგლებში, თანამშრომლობითა და გაეროს განვითარების პროგრამასთან (UNDP) ევროკავშირის მხარდაჭერით, 2017 წლის 4 მაისს ქ.ქუთაისში ევროპის დღის (#ევროპისდღე2017) აღსანიშნავად ჩატარდა თამაში „ჩემი ევროპული თავგადასავალი“, რომელშიც მოსწავლეებისგან შემდგარმა 15-მა ახალგაზრდული გუნდები ერთმანეთს მონაწილეობა გუნდმა მიიღო ქუთაისის სკოლების (200-მდე მოსწავლე). ევროკავშირის შესახებ ცოდნაში ეჯიბრებოდნენ. თამაშის მიზანი იყო ახალგაზრდებს მეტი გაეგოთ ევროპის შესახებ. თამაშის ორგანიზებასა და გამართვაში ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტს „საქართველოს სკაუტური მოძრაობის ორგანიზაცია“ დაეხმარა. ახალგაზრდებს სიტყვით ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ და ევროკავშირის ელჩმა იანოშ ჰერმანმა მიმართეს. საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ და ევროკავშირის ელჩმა გამარჯვებულის პრიზი გადასცეს 37-ე საჯარო სკოლის გუნდს „აია“. მეორე ადგილი მოიპოვა კერძო სკოლა „პროგრესის“ გუნდმა. თამაშის „ჩემი ევროპული თავგადასავალი“ ყველა მონაწილე გუნდს სერტიფიკატები გადაეცა. გამარჯვებულთა დაჯილდოების ოფიციალური ცერემონია შედგა პარლამენტის შენობაში, თბილისში, 2017 წლის 11 მაისს. 2017 წლის 11 მაისს, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის ინიციატივით, საქართველოს პარლამენტში ევროპის დღის აღსანიშნავად საზეიმო მიღება გაიმართა, რომელსაც პარლამენტის თავმჯდომარე ირაკლი კობახიძემ უმასპინძლა. საზეიმო მიღებაზე ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ ხულორდავამ ევროპის დღისადმი მიძღვნილი საინფორმაციო თამარ კამპანია და საპარლამენტო ევროპული კვირეულის ფარგლებში განხორციელებული აქტივობები შეაჯამა. მან მადლობა გადაუხადა საქართველოს პარლამენტის წევრებსა და ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ელჩებს ჩატარებულ ღონისძიებებში მონაწილეობისათვის და ასევე ევროკავშირის წარმომადგენლობას და გაეროს განვითარების პროგრამას თანადგომისთვის. საზეიმო მიღებას საქართველოს პარლამენტის წევრები, საქართველოს მთავრობის წარმომადგენლები, საზოგადოებისა ევროკავშირის და წევრი საერთაშორისო ქვეყნების ელჩები, ორგანიზაციების სამოქალაქო წარმომადგენლები Page 51 of 59 ესწრებოდნენ. საზეიმო მიღებას ესწრებოდა ახალგაზრდული თამაშის - „ჩემი ევროპული თავგადასავალი“ გამარჯვებული გუნდი, რომელსაც საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარისა და ევროკავშირის ელჩისგან პრიზები გადაეცათ. დაჯილდოების ბოლოს საქართველოსა და ევროკავშირის ჰიმნები აჟღერდა. მიღებამ შეაჯამა ევროპის დღისადმი მიძღვნილი საინფორმაციო კამპანია, რომელიც საქართველოს პარლამენტის ინიციატივით ჩატარდა. 2017 წლის 11 მაისს, ევროპის კვირეულის ფარგლებში, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის ორგანიზებით, საქართველოს პარლამენტში გაიმართა ევროპის დღის აღსანიშნავი დასკვნითი შეხვედრა. შეხვედრაში ევროპასთან ინტეგრაციის, საქართველო-ევროკავშირის საპარლამენტო ასოცირების კომიტეტისა და ევრონესტის საპარლამენტო ასამბლეის დელეგაციის წევრებთან ერთად, ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების ელჩები მონაწილეობდნენ. დასკვნით ღონისძიებაზე საქართველოს ევროკავშირთან ინტეგრაციის პროცესზე და ამ პროცესში პარლამენტის როლზე, სამომავლო პერსპექტივებზე და გამოწვევებზე ისაუბრეს. ძირითადი ყურადღება კი, საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ ხელშეკრულებაზე, ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის (DCFTA) შეთანხმების განხორციელებაზე და ამ პროცესში საპარლამენტო კონტროლის მიმდინარეობაზე გამახვილდა. ასევე, ისაუბრეს გადადგმულ ნაბიჯებზე და საგარეო სამომავლო ურთიერთობების გეგმებზე. მიმართულებით შესაბამისი კომიტეტის წარმომადგენლებმა, ადამიანის უფლებების, განათლების, ჯანდაცვის, გარემოს დაცვისა და ეკონომიკური მიმართულებით განხორციელებულ რეფორმებზე გაამახვილეს ყურადღება. შეხვედრაზე, დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლებმა ყურადღება გაამახვილეს კომუნიკაციის და საზოგადოებასთან ინფორმაციის სწორად მიტანის მნიშვნელობაზე იმ რეფორმებთან დაკავშირებით, რომელსაც ქვეყანა ახორციელებს და ქართველ კანონმდებლებს ამ მიმართულებით საკუთარი გამოცდილებაც გაუზიარეს. მხარეებმა სამომავლოდ საქართველოს ევროკავშირთან ურთიერთობის ახალ ეტაპზე გადასვლასთან დაკავშირებითაც ისაუბრეს. 4.4. ევროპასთან ურთიერთობა არასამთავრობო ორგანიზაციებთან და დონორებთან ინტეგრაციის პროცესების წარმართვაში დახმარებისა და მხარდაჭერისთვის, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტი მჭიდროდ თანამშრომლობს Page 52 of 59 არასამთავრობო სექტორთან და დონორ ორგანიზაციებთან. კომიტეტისა და არასამთავრობო სექტორის მიერ საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში დაიგეგმა და განხორციელდა არაერთი ერთობლივი ღონისძიება. ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის მიერ არასამთავრობო სექტორთან თანამშრომლობის შესახებ უნდა აღინიშნოს, რომ ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ორგანიზაციის (IDFI) მიერ ჩატარებული, 2014-2016 წლების კერძოსაჯარო დიალოგის ხარისხის კვლევის მიხედვით, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის მიერ შემუშავებული „მომხმარებლის უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონპროექტის ტექსტის შემუშავების პროცესში სამოქალაქო სექტორის ჩართულობის მხრივ შეფასების კრიტერიუმებით მე-4 ადგილზე გავიდა (პირველი სამეული - საგადასახადო კოდექსი - კორპორატიული საშემოსავლო გადასახადი, ესტონური მოდელი; კანონი ინოვაციების შესახებ; ნარჩენების მართვის კოდექსი). 4.4.1. ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტს „აღმოსავლეთის პარტნიორობის“ სამოქალაქო საზოგადოების ფორუმის საქართველოს ეროვნულ პლატფორმასთან გაფორმებული აქვს ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი და სამოქმედო გეგმა, რომლის საფუძველზეც ეროვნული პლატფორმა ჩართულია ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის მიერ განსახილველი კანონპროექტების განხილვაში და პლატფორმის ექსპერტების მიერ ხდება შეფასდება, თუ რამდენად ეხმიანება ეს კანონები ასოცირების შეთანხმების მიზნებს და რამდენად პასუხობს დაგეგმილი საკანონმდებლო რეფორმები ასოცირების შეთანხმების მოთხოვნებს. 2016 წლის 17 დეკემბერს ევროპასთან ხულორდავამ, ინტეგრაციის მოადგილეებთან ერთად, კომიტეტის თავმჯდომარემ თამარ გაცნობითი ხასიათის შეხვედრა გამართა „აღმოსავლეთის პარტნიორობის“ სამოქალაქო საზოგადოების ფორუმის საქართველოს ეროვნული პლატფორმის წევრებთან. შეხვედრის მიზანს ეროვნულ პლატფორმასა და ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტს შორის თანამშრომლობის გაღრმავება წარმოადგენდა. ევროპასთან კომუნიკაციის შემოსული მექანიზმი, რომლის კანონპროექტები, „აღმოსავლეთის შედეგადაც კომიტეტში პარტნიორობის“ ინტეგრაციის კომიტეტმა კომიტეტში რეგისტრაციისთანავე სამოქალაქო შეიმუშავა განსახილველად გადაეგზავნება საზოგადოების ფორუმის საქართველოს ეროვნული პლატფორმის სამდივნოს, ხოლო პლატფორმის წევრების მხრიდან კანონპროექტებზე ექსპერტული მოსაზრების წარმოდგენის შემთხვევაში, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტი ეცნობა და იხილავს მათ და ითვალისწინებს კანონპროექტების შესახებ გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში. Page 53 of 59 ურთიერთგაგების მემორანდუმის ფარგლებში, საანგარიშო პერიოდის მანძილზე ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის მიერ განსახილველ საკითხებზე თავიანთი მოსაზრებები წარმოადგინეს ინფორმაციის თავისუფლების და განვითარების ინსტიტუტმა (ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების შესახებ საქართველოს კანონში დაგეგმილი ცვლილებების შესახებ), შენიშვნები, მოსაზრებები და წინადადებები: "საქართველოს სივრცითი მოწყობისა და მშენებლობის კოდექსის" პროექტზე (ავტორი არქიტექტორი ზურაბ ნემსაძე); „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტზე (ასოციაცია „მერკური“, ,,აღმოსავლეთ პარტნიორობის“ სამოქალაქო საზოგადოების ფორუმის საქართველოს ეროვნული პლატფორმა); “ქალთა მიმართ ძალადობისა და ოჯახში ძალადობის პრევენციისა და აღკვეთის შესახებ“ სტამბულის 2011 წლის 11 მაისის კონვენციასთან დაკავშირებით (ასოციაცია „მერკური“). ამასთანავე, „აღმოსავლეთის პარტნიორობის“ სამოქალაქო საზოგადოების ფორუმის საქართველოს ეროვნული პლატფორმის წარმომადგენლები აქტიურ მონაწილეობას ღებულობენ ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის მიერ გამართულ საკომიტეტო მოსმენებსა თუ სხვა ღონისძიებებში და კომიტეტის წარმომადგენლებიც მჭიდროდ თანამშრომლობენ პლატფორმის მონაწილე ორგანიზაციებთან სხვადასხვა საკითხებზე. 2017 წლის 28 თებერვალს საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის თავმჯდომარემ თამარ ხულორდავამ მონაწილეობა მიიღო აღმოსავლეთ პარტნიორობის სამოქალაქო საზოგადოების ფორუმის საქართველოს ეროვნული პლატფორმის შეხვედრაში, სადაც პლატფორმის მონაწილეებთან, მთავრობისა და ევროკავშირის წარმომადგენლებთან ერთად, საქართველოში მიმდინარე ევროინტეგრაციული პროცესები განიხილეს. 4.4.2. თანამშრომლობა გაეროს განვითარების პროგრამასთან (UNDP) ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების ფონდის (UNDP) საპარლამენტო პროექტის ფარგლებში ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის შესაძლებლობების გაძლიერების მიმართულებით საანგარიშო პერიოდის მანძილზე რიგი ღონისძიებები განხორციელდა. აღსანიშნავია, რომ გაეროს განვითარების ფონდის მხარდაჭერით განხორციელდა კომიტეტის მიერ ევროპის დღისადმი მიძღვნილი ღონისძიებების სოლიდური ნაწილი. Page 54 of 59 4.4.3. ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტი ასევე მჭიდროდ თანამშრომლობს ფონდ „ღია საზოგადოება საქართველოსთან“. 30 იანვარს, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის სათათბიროში გაიმართა ფონდი „ღია საზოგადოება საქართველოს“ მიერ მომზადებული ასოცირების ხელშეკრულების ინტერაქტიული ვებპორტალის www.aa.ge არაოფიციალური წარდგენა, შეხვედრას ესწრებოდნენ კომიტეტის თავჯდომარის პირველი თავმჯდომარე მოადგილე თამარ ირინა ხულორდავა, ფრუიძე, კომიტეტის კომიტეტის აპარატის წარმომადგენლები და ვეპორტალზე მომუშავე პერსონალი. ვებპორტალის მიზანია ასოცირების ხელშეკრულების შესრულების მონიტორინგი და მომდევნო წლებში აღებული ვალდებულებების დაგეგმვაში დახმარება. ასოცირების ხელშეკრულების მიხედვით, საქართველომ კანონმდებლობის ევროკავშირის აიღო ჰარმონიზება მინიმუმ 324 ვალდებულება 2029 მოახდინოს საქართველოს წლამდე. უნდა მოხდეს დაახლოება დირექტივასთან, 159 რეგულაციასთან, 53 გადაწყვეტილებასა და 24 რეკომენდაციასთან. ვებპორტალის საბოლოო ვარიანტის ოფიციალური პრეზენტაცია გაიმართა 2017 წლის გაზაფხულზე და მაისში, მემორანდუმის საფუძველზე იგი კომიტეტს გადმოეცა ერთობლივ მართვაში. ფონდ „ღია საზოგადოება საქართველოსთან“ თანამშრომლობის შედეგად, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტმა გამართა რამდენიმე სამუშაო შეხვედრა არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და საქართველოს პარლამენტის წევრებს შორის არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ მომზადებული ასოცირების დღის წესრიგის 2014-2016 წლების შეფასების ანგარიშის შესახებ. აგრეთვე გაიმართა რამდენიმე კომიტეტის სხდომა ასოცირების დღის წესრიგით გათვალისწინებული აქტივობების შესრულების ანგარიშის შესახებ. ფონდი ღია საზოგადოება საქართველოს დახმარებით, საქართველოს პარლამენტის აპარატის თანამშრომლებისთვის ჩატარდა რამდენიმე ტრენინგი ასოცირების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საკითხების შესახებ. 4.4.4. თანამშრომლობა კონრად ადენაუერის ფონდთან. ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტს კონრად ადენაუერის ფონდთან გაფორმებული აქვს ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი, რომლის საფუძველზეც ფონდი Page 55 of 59 კომიტეტს მხარში უდგას რიგი ღონისძიებების განხორციელების პროცესში (კომიტეტის მიერ დაგეგმილი ღონისძიებები, სწავლებები კომიტეტის წევრებისა და კომიტეტის აპარატის თანმშრომლებისთვის). 4.4.5. ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტი თანამშრომლობს ბიზნესისა და ეკონომიკის ცენტრთან. 2017 წლის 26 აპრილს საქართველოს პარლამენტში ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის, დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტის, USAID-ის განვითარებისთვის“ და ბიზნესისა ორგანიზებით გაიმართა და საჯარო პროექტის ეკონომიკის და კერძო „მმართველობა ცენტრის (BEC) სექტორებს შორის ერთობლივი დიალოგი: რეგულაციების გავლენის შეფასების (RIA) სისტემის დანერგვა საქართველოში. შეხვედრა შეეხებოდა საქართველოში რეგულაციების გავლენის შეფასების (RIA) სისტემის ინსტიტუციონალიზაციის პროცესსა და პრობლემატიკას. შეხვედრა გახსნეს ევროპასთან დარგობრივი ინტეგრაციის კომიტეტის ეკონომიკისა და თავმჯდომარემ თამარ ეკონომიკური ხულორდავამ და პოლიტიკის კომიტეტის თავმჯდომარემ რომან კაკულიამ. ექსპერტებმა დამსწრეებს გააცნეს რეკომენდაციები საქართველოში რეგულაციების გავლენის შეფასების (RIA) ეროვნული ჩარჩოს შესახებ. შეხვედრაზე მოისმინეს აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით სხვადასხვა პოზიციები. თავიანთი მოსაზრებები გამოთქვეს კერძო სექტორისა და საჯარო სექტორის წარმომადგენლებმა, მათ შორის საქართველოს ბიზნეს ასოციაციის, USAIDის პროექტის „საქართველოში კარგი მმართველობის ინიციატივა“, საქართველოს მცირე და საშუალო საწარმოთა ასოციაციის (GSMEA) წარმომადგენლებმა, საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობის ექსპერტებმა, პარლამენტის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ ზაზა ხუციშვილმა, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ აკაკი ზოიძემ, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მოადგილემ ნიკოლოზ გაგუამ. 4.5. ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტისა და აპარატის ინსტიტუციური განვითარება ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების ფონდის (UNDP) საპარლამენტო პროექტის ფარგლებში ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის შესაძლებლობების გაძლიერების Page 56 of 59 მიმართულებით საანგარიშო პერიოდში შემუშავდა ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის 2017-2020 წლების სამოქმედო გეგმა. 2017 წლის 16-17 იანვარს, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის ორგანიზებითა და ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით, ბორჯომში, გაიმართა სამუშაო შეხვედრა თემაზე: „საქართველოს პარლამენტის როლის გაძლიერება ევროინტეგრაციის პროცესში“. სამუშაო შეხვედრაში საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრებისა და კომიტეტის აპარატის გარდა, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების, იურიდიულ საკითხთა, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა, ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის და საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტების წარმომადგენლები ექსპერტებთან, ივანე მონაწილეობდნენ. ჩხიკვაძესთან და ადამ საქართველო-ევროკავშირის შეხვედრაზე მოწვეულ ლაზოვსკისთან ერთად, განიხილეს თანამშრომლობის ჩარჩო და სტრატეგიული მიმართულებები და საქართველოს პარლამენტის როლი საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმების განხორციელების პროცესში. სამუშაო შეხვედრის ფარგლებში, მონაწილეები გაეცნენ ევროინტეგრაციის პროცესში ევროკავშირის წევრი და კანდიდატი საჭიროებათა ქვეყნების კვლევის გამოცდილებას, ძირითად მიგნებებს ექსპერტების და მიერ იმსჯელეს შემუშავებულ წარმოდგენილი რეკომენდაციების თაობაზე. 2017 წლის 3-4 აგვისტოს, კომიტეტის გასვლით სამუშაო შეხვედრაზე, რომელშიც კომიტეტის წევრები, კომიტეტის აპარატის თანამშრომლები და სამოქმედო გეგმაზე მომუშავე ექსპერტები მონაწილეობდნენ, შემუშავდა ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის 2017-2020 წლების სამოქმედო გეგმა და დაიგეგმა კომიტეტის სამომავლო ღონისძიებები. საანგარიშო პერიოდის მანძილზე კომიტეტის წევრები და აპარატის თანამშრომლები მონაწილეობდნენ სხვადასხვა სწავლებებსა და სამუშაო შეხვედრებში. ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის ინიციატივითა და დონორ ორგანიზაციათა დახმარებით, ჩატარდა რამდენიმე ტრენინგი, რომელიც კომიტეტის წევრებისა და პარლამენტის აპარატის თანამშრომელთა შესაძლებლობების გაძლიერებას ემსახურებოდა. Page 57 of 59 1. 2017 წლის 30 მარტიდან 1 აპრილის ჩათვლით საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატიური ცენტრისა და გაეროს განვითარების პროგრამის „საპარლამენტო დიპლომატიის გაძლიერება საქართველოში“ პროექტის მხარდაჭერით საქართველოს პარლამენტის წევრებისთვის გაიმართა ტრენინგი ურთიერთობების პრაქტიკული ეკონომიკური საქართველო-ევროკავშირის ასპექტების შესახებ. ტრენინგს უძღვებოდნენ საქართველოს ეკონომიკის მინისტრის მოადგილე გენადი არველაძე, ეკონომიკის სამინისტროს საგარეო ვაჭრობის პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსის მოვალეობის შემსრულებელი მარიამ გაბუნია, სავაჭრო მოლაპარაკებებისა და ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების განხორციელების კოორდინაციის სამმართველოს უფროსი გიორგი ჩიტაძე, ვაჭრობის მსოფლიო ორგანიზაციასთან ურთიერთობისა და პოლიტიკის სამმართველოს უფროსი მარინე მაჭარაშვილი და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ევროპასთან ინტეგრაციის დეპარტამენტის უფროსი ლაშა ინაური. შეხვედრაზე განიხილეს საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შესახებ შეთანხმების მთავარი ეკონომიკური ფუნდამენტები, ეკონომიკური ინტეგრაციის ფორმები, საერთაშორისო ვაჭრობა და მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაცია, ასოცირების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სანიტარული და ფიტოსანიტარული საკითხები, ტარიფები და წესები და სხვა საკითხები. 2. 2017 წლის 14-15 მარტს, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის ინიციატივითა და ფონდ „ღია ევროკავშირს საზოგადოება შორის საქართველოს“ ასოცირების მხარდაჭერით, შეთანხმების საქართველოსა იმპლემენტაციის და პროცესის მხარდასაჭერად, გაიმართა ტრენინგი თემაზე „რეგულირების გავლენის ანალიზი“. ტრენინგში მონაწილეობა მიიღეს საქართველოს პარლამენტის აპარატის თანამშრომლებმა, რომლებიც უშუალოდ არიან ჩართული ასოცირების შეთანხმების შესრულების და საკანონმდებლო ჰარმონიზაციის პროცესში. ტრენინგს უძღვებოდა ფონდ „ღია საზოგადოება საქართველოს“ პარტნიორი რუმინული ორგანიზაცია “Romanian Center for European Policy”-ის ექსპერტი, ჩიპრიან ჩიუკუ. 3. 2017 წლის 13-14 მაისს, ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტისა და კონრად ადენაუერის სახელობის ფონდის ფინანსური მხარდაჭერით, საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმების იმპლემენტაციის პროცესის მხარდასაჭერად ჩატარდა ტრენინგი თემაზე „რეგულირების გავლენის შეფასება“. ტრენინგში მონაწილეობდნენ საქართველოს პარლამენტის აპარატის თანამშრომლები, რომლებიც უშუალოდ არიან ჩართული ასოცირების შეთანხმების შესრულების და საკანონმდებლო ჰარმონიზაციის პროცესში. ტრენინგს უძღვებოდა საქართველოს Page 58 of 59 ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, რეგულირების გავლენისა და კონკურენტუნარიანობის კვლევის სამმართველოს უფროსი თეა ლოლაძე. 4. 2017 წლის 3 ივნისს საქართველოს პარლამენტის აპარატის თანამშრომლებისთვის გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოების (GIZ) მხარდაჭერით, ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული პროექტის „კერძო და ადმინისტრაციული სამართლებრივი სისტემების განვითარების ხელშეწყობა საქართველოში“ ფარგლებში, გაიმართა სწავლება თემაზე „ევროკავშირის მოთხოვნები და სამართლებრივი დაახლოების დაგეგმვა: საქართველოს კანონმდებლობის ჰარმონიზაცია ევროკავშირის სამართალთან“. სწავლებას უძღვებოდა ევროკავშირთან სამართლებრივი დაახლოების ექსპერტი, ქ-ნი ვლასტა კოვაშევიჩი. 4.6. კომიტეტის ვებგვერდი და საინფორმაციო პოლიტიკა საანგარიშო პერიოდში საქართველოს პარლამენტის ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტი ქართულ მედია საშუალებებში რეგულარულად ავრცელებდა ინფორმაციას კომიტეტის ღონისძიებებისა და ვიზიტების შესახებ. ინფორმაცია კომიტეტის აქტივობების შესახებ თავსდებოდა პარლამენტის ვებ-გვერდზე და კომიტეტის Facebook-ის გვერდზე, რომლის განახლებაც ყოველდღიურად ხდება და კომიტეტის საქმიანობასთან ერთად ვრცელდება ინფორმაცია ევროკავშირის სიახლეების შესახებ. Page 59 of 59