„ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ“

პროექტი საქართველოს ორგანული კანონი „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის შესახებ მუხლი 1. „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (www.matsne.gov.ge), 14.07.2011, სარეგისტრაციო კოდი: 010100000.04.001.016021) 1-ლი მუხლის მე-5 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „5. დაუშვებელია, რეფერენდუმის საგანი იყოს გადასახადის მეთოდოლოგია/საგადასახადო რეჟიმი.“ მუხლი 2. ეს კანონი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. საქართველოს პრეზიდენტი თბილისი 2019 წ. სალომე ზურაბიშვილი

განმარტებითი ბარათი „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს ორგანული კანონის პროექტზე ა) ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის შესახებ ა.ა) კანონპროექტის მიღების მიზეზი: ა.ა.ა) პრობლემა, კანონპროექტი: რომლის გადაჭრასაც მიზნად ისახავს საქართველოს კონსტიტუციის (საქართველოს პარლამენტის უწყებები, 1995, №№31-33) მე-5 მუხლი განსაზღვრავს, რომ საქართველო არის სოციალური სახელმწიფო, ხოლო იმავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით: სოციალური სამართლიანობის, „სახელმწიფო სოციალური ზრუნავს თანასწორობისა საზოგადოებაში და სოციალური სოლიდარობის პრინციპების განმტკიცებაზე“. კონსტიტუციაში ჩამოთვლილი აუცილებელი ინსტრუმენტია როდესაც ამ პრინციპების საგადასახადო სისტემის განხორციელებისთვის პროგრესულობა, მაშინ ეკონომიკური თავისუფლების აქტის ეს ჩანაწერი თითქმის შეუძლებელს ხდის კონსტიტუციის ამ მოთხოვნის აღსრულებას. მეტიც, სწორედ ამ მექანიზმებს ეფუძნება ევროპული კეთილდღეობის მოდელი, რასაც ევროპულ ქვეყანაში, კონსენსუსი ზოგიერთი პოსტ-საბჭოური მოწმობს ისიც, არსებობს პროგრესულ ქვეყნის გარდა რომ თითქმის ყველა გადასახადზე და ყველგან პროგრესული საგადასახადო პრინციპი მუშაობს. თუ სახელმწიფოს დასჭირდა დამატებითი შემოსავლების მიღება, მას გამარტივებულად შეუძლია ისეთი გადასახადის (აქციზი) გაზრდა, რომელიც თავისი არსით რეგრესულია, საქართველოს ანუ მეტად კონსტიტუციის აწვებათ დაბალი შემოსავლების მიხედვით მხოლოდ არსებული რეფერენდუმის შემთხვევებისა. საქართველოს მთავრობას“. განაკვეთის გზით, რეფერენდუმის ფენას. მიხედვით, „საერთო-სახელმწიფოებრივი გადასახადის ახალი სახის შემოღება, გარდა აქციზისა, ან საერთო-სახელმწიფოებრივი სახის მქონე გარდა დანიშვნის ზედა ზღვრის გაზრდა ორგანული გადასახადის შესაძლებელია კანონით გათვალისწინებული ინიციირების უფლება აქვს მხოლოდ „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის დღეს არსებული რედაქცია ზღუდავს შესაძლებლობას, რომ გადასახადის გაზრდის შესახებ დანიშნული რეფერენდუმის საგანი შესაბამისად, აღნიშნული ჩანაწერი პროგრესული იყოს გამორიცხავს გადასახადის დანერგვას, პრინციპებთან, ვინაიდან, ის გადასახადის რაც პროგრესულობის რეფერენდუმის წინააღმდეგობაშია პრინციპი. საშუალებით დემოკრატიულ ზღუდავს მოსახლეობას, გამოხატოს მხარდაჭერა არსებულისგან განსხვავებული საგადასახადო სისტემის დანერგვისათვის. ამავდროულად, ის წინააღმდეგობაშია საქართველოს კონსტიტუციასთან. 2017 წლის 13 ოქტომბერს მიღებული საქართველოს კონსტიტუციური კანონის მიხედვით: „საერთო- სახელმწიფოებრივი გადასახადის ახალი სახის შემოღება, გარდა აქციზისა, ან საერთოსახელმწიფოებრივი გადასახადის სახის მიხედვით არსებული განაკვეთის ზედა ზღვრის გაზრდა შესაძლებელია მხოლოდ რეფერენდუმის გზით, გარდა ორგანული კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. რეფერენდუმის დანიშვნის ინიციირების უფლება აქვს მხოლოდ საქართველოს მთავრობას“. ამასთან ერთად, „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 1-ლი მუხლის მე-5 პუნქტის მიხედვით: „დაუშვებელია, რეფერენდუმის საგანი იყოს გადასახადის პროგრესულობის პრინციპი ან მეთოდოლოგია/საგადასახადო რეჟიმი“. ეს ჩანაწერი წარმოადგენს ჩანაწერს, ვინაიდან, საქართველოს საქართველოს კონსტიტუციურ კონსტიტუციური კანონის კანონთან შეუსაბამო შესაბამისი მუხლი არაფერს ამბობს პროგრესული დაბეგვრის შემოღების შესაძლებლობაზე; კონსტიტუცია არ აწესებს შეზღუდვას, რომლის მიხედვით, რეფერენდუმის საგანი არ შეიძლება იყოს პროგრესული საგადასახადო სისტემის დანერგვა. პროგრესულობის პრინციპი ყოველთვის არის სარეფერენდუმო საკითხი იმ იშვიათ ქვეყნებში (მაგალითად, შვეიცარიაში), სადაც გადასახადზე რეფერენდუმი ტარდება. შესაბამისად, ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ ორგანული კანონის 1-ლი მუხლი მე-5 პუნქტის დღეს არსებული რედაქცია წარმოადგენს კონსტიტუციასთან წინააღმდეგობაში მყოფ დებულებას და დამატებით ზღუდავს მთავრობისა და პარლამენტის უფლებამოსილებას. ა.ა.ბ) არსებული აუცილებლობა: ამჟამად პრობლემის არსებული ჩანაწერი ტვირთის გადანაწილების გადასაჭრელად კანონის შეუძლებელს ხდის პოლიტიკის წარმართვას და მიღების რესურსების/საგადასახადო წინააღმდეგობაში მოდის საქართველოს კონსტიტუციაში აღნიშნულ სოციალური სამართლიანობის, თანასწორობის და სოლიდარობის პრინციპებთან. საჭიროა, რომ სახელმწიფო შემოსავლების გაზრდა გადასახადების ნაწილში, მხოლოდ რეგრესული გადასახადის შემოღებით არ იყოს შესაძლებელი. ა.ბ) კანონპროექტის შედეგები: იმის მიუხედავად, მოსალოდნელი რომ ჩვენი კანონპროექტი არ ითვალისწინებს კონკრეტული გადასახადის ტიპის შემოღებას და გაზრდას, აუცილებლად უნდა ითქვას შემდეგი: გარდა სოციალური სამართლიანობისა, კრიტიკული მნიშვნელობა აქვს სახელმწიფოს ხარჯების ზრდას განათლების, მოდერნიზაციისა და ტექნოლოგიური განვითარების კუთხით, ამიტომ საზოგადოებრივი კონსენსუსის შემთხვევაში, სახელმწიფოს უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა მიიღოს დამატებით სახსრები ისეთი ტიპის საერთაშორისოდ მეშვეობით, მიღებული როგორიც და საყოველთაოდ გაზიარებული პროგრესული გადასახადების გადასახადებია. კანონპროექტის მოსალოდნელ შედეგს წარმოადგენს ასეთი საშუალების გაჩენა. ა.გ) კანონპროექტის ძირითადი არსი კანონპროექტის ძირითად არსს წარმოადგენს ის, რომ „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 1-ლი მუხლის მე-5 პუნქტი, რომელიც ზღუდავს შესაძლებლობას, პროგრესულობის რეფერენდუმის იყოს იყოს გადასახადის პრინციპი, შეიცვალოს იმგვარი რედაქციით, რათა მსგავსი შეზღუდვა აღმოიფხვრას და ჩამოყალიბდეს საგანი საგანი შემდეგნაირად - დაუშვებელია, რეფერენდუმის გადასახადის მეთოდოლოგია/საგადასახადო რეჟიმი. ა.დ) კანონპროექტის კავშირი სამთავრობო პროგრამასთან და შესაბამის სფეროში არსებულ სამოქმედო მთავრობის გეგმასთან, არსებობის შემთხვევაში (საქართველოს მიერ ინიციირებული კანონპროექტის შემთხვევაში): აღნიშნული ქვეპუნქტი მიმართებაში. ა.ე) ასეთის კანონპროექტის არ გამოიყენება ძალაში შესვლის წარმოდგენილ თარიღის კანონპროექტთან შერჩევის პრინციპი, ხოლო კანონისთვის უკუძალის მინიჭების შემთხვევაში - აღნიშნულის თაობაზე შესაბამისი დასაბუთება: არ არსებობს კანონპროექტის ძალაში შესვლის კონკრეტული თარიღის განსაზღვრის აუცილებლობა, გარდა დაუყოვნებლივ ამოქმედებისა. ა.ვ) კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის მიზეზები და შესაბამისი დასაბუთება (თუ ინიციატორი ითხოვს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვას): ინიციატორი არ ითხოვს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვას ბ) კანონპროექტის ფინანსური დასაბუთება: ბ.ა) კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებული აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყარო: კანონპროექტის მიღება არ საჭიროებს დამატებითი ხარჯების გამოყოფას. ბ.ბ) კანონპროექტის გავლენა ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე: კანონპროექტის მიღება არ იქონიებს გავლენას ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე. თუმცა ქმნის შესაძლებლობას ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილი გაიზარდოს მომავალში. ბ.გ) კანონპროექტის გავლენა ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე: კანონპროექტის მიღება გავლენას არ იქონიებს ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე, ბ.დ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები: კანონპროექტის მიღება არ წარმოშობს სახელმწიფოს ახალ ფინანსურ ვალდებულებებს. ბ.ე) კანონპროექტის მოსალოდნელი ფინანსური შედეგები იმ პირთათვის, რომელთა მიმართ ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება კანონპროექტის მიღება ფინანსურ გავლენას არ იქონიებს პირთათვის, მიმართაც ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება. თუმცა ქმნის რომელთა შესაძლებლობას მომავალში იქონიოს გავლენა. ბ.ვ) კანონპროექტით დადგენილი გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის ოდენობა და ოდენობის განსაზღვრის პრინციპი კანონპროექტი არ ითვალისწინებს გადასახადს, მოსაკრებელს ან სხვა სახის გადასახდელს. გ) კანონპროექტის სტანდარტებთან: მიმართება საერთაშორისო სამართლებრივ გ.ა) კანონპროექტის სამართალთან: მიმართება კანონპროექტის სამართალს. არ გ.ბ) მიღება კანონპროექტის ევროკავშირის ეწინააღმდეგება მიმართება ევროკავშირის საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან: კანონპროექტის მიღება არ ეწინააღმდეგება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს. გ.გ) კანონპროექტის ხელშეკრულებებთან მიმართება და საქართველოს შეთანხმებებთან, ხელშეკრულების/შეთანხმების ორმხრივ და მრავალმხრივ აგრეთვე, არსებობის ისეთი შემთხვევაში, რომელსაც უკავშირდება კანონპროექტის მომზადება, − მისი შესაბამისი მუხლი ან/და ნაწილი: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს ორმხრივ და ხელშეკრულებებს და შეთანხმებებს. აგრეთვე კანონპროექტის უკავშირდება რომელიმე ხელშეკრულებას/შეთანხმებას. მრავალმხრივ მიღება არ გ.დ) არსებობის შემთხვევაში, ევროკავშირის ის სამართლებრივი აქტი, რომელთან დაახლოების ვალდებულებაც გამომდინარეობს "ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან" ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდან: ასეთი არ არსებობს. დ)კანონპროექტის კონსულტაციები: მომზადების პროცესში მიღებული დ.ა) სახელმწიფო, არასახელმწიფო ან/და საერთაშორისო ორგანიზაცია/დაწესებულება, ექსპერტი, სამუშაო შემუშავებაში, ჯგუფი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო კანონპროექტის ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. დ.ბ) კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის/ დაწესებულების, სამუშაო ჯგუფის, ექსპერტის შეფასება კანონპროექტის მიმართ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. დ.გ) სხვა ქვეყნების გამოცდილება კანონპროექტის მსგავსი კანონების იმპლემენტაციის სფეროში, იმ გამოცდილების მიმოხილვა, რომელიც მაგალითად იქნა გამოყენებული კანონპროექტის მომზადებისას, ასეთი მიმოხილვის მომზადების შემთხვევაში: ასეთი მიმოხილვა არ არსებობს. ე) კანონპროექტის ავტორი: საქართველოს პარლამენტის წევრი: გია ჟორჟოლიანი ვ) კანონპროექტის ინიციატორი: საქართველოს პარლამენტის წევრი: გია ჟორჟოლიანი