ქვეეყანაში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის მდგომარეობისა და პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის საქმიანობის შესახებ 2018 წლის ანგარიშის თაობაზე.

ანგარიში მიღებულია
ინიცირების თარიღი
01.03.2019
ავტორი
პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორი
ნომერი
#1-3942/19/9
წყარო

📋 განხილვის ეტაპები

📅 დამატებითი ინფორმაცია

ბიუროზე განხილვის თარიღი 2019-03-04
ბიუროს ნომერი 238

📜 ტექსტი

წერილი
*PDP21900000833* PDP 2 19 00000833 01/03/2019 საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეს ბატონ ირაკლი კობახიძეს ბატონო პარლამენტის თავმჯდომარევ, „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 38-ე მუხლის და საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 228-ე მუხლის მე-4 პუნქტის "ბ" ქვეპუნქტის თანახმად, წარმოგიდგენთ ანგარიშს ქვეყანაში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის მდგომარეობისა და ინსპექტორის მიერ განხორციელებული საქმიანობის შესახებ, რომელიც მოიცავს 2018 წელს ქვეყანაში მონაცემთა დაცვის მდგომარეობის ზოგად შეფასებებს, დასკვნებსა და რეკომენდაციებს, ასევე ინფორმაციას წლის განმავლობაში გამოვლენილი მნიშვნელოვანი დარღვევებისა და განხორციელებული ღონისძიებების შესახებ. დანართი: 102 (ას ორი) გვერდზე - ანგარიში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის მდგომარეობის და ინსპექტორის საქმიანობის შესახებ 2018. ღრმა პატივისცემით, თამარ ქალდანი პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორი
წერილი
ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტი 2-5120/19 25-03-2019 საქართველოს პარლამენტის ბიუროს საქართველოს პარლამენტის ბიუროს N238/26, 04.03.2019 გადაწყვეტილებით, ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტს განსახილველად გადმოეცა პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის მიერ წარმოდგენილი პერსონალურ მონაცემთა დაცვის მდგომარეობის და ინსპექტორის საქმიანობის შესახებ 2018 წლის ანგარიში (№1-3942/19; 01.03.2019). აღნიშნული საკითხი სავალდებულო დასკვნისთვის გადაეცა აგრეთვე იურიდიულ საკითხთა კომიტეტს. ანგარიშის განხილვის ვადა წამყვანი კომიტეტისთვის განსაზღვრულია 2019 წლის 08 აპრილამდე, ხოლო სავალდებულო კომიტეტისთვის - 2019 წლის 25 მარტამდე. მიმდინარე წლის 25 მარტს მოგვმართა იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა, რომელმაც ითხოვა დასახელებული ანგარიშის განხილვის ვადის გაგრძელება ორი კვირით, რადგან საჭიროა დამატებითი დრო მის გასაცნობად და პოზიციების შესაჯერებლად. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოგმართავთ შუამდგომლობით ანგარიშის განხილვის ვადების ორი კვირით გაგრძელების თაობაზე. პატივისცემით, კომიტეტის თავმჯდომარე სოფიო კილაძე თბილისი 0114, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge დასახელებული
ანგარიში
1 5-22 ეს პუბლიკაცია შექმნილია ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით. მის შინაარსზე სრულად პასუხისმგებელია პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის აპარატი და არ ნიშნავს, რომ იგი ასახავს ევროკავშირისა და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) შეხედულებებს. 2 შესავალი შესავალი Sesavali personalur monacemTa dacvis inspeqtoris rigiT meeqvse angariSi 2018 wels qveyanaSi personaluri monacemebis dacvis mdgomareobas da gaweul saqmianobas ajamebs. dokumentSi Tavmoyrilia informacia, erTi mxriv, gamovlenili samarTaldarRvevebis, problematuri sakiTxebisa da arsebuli gamowvevebis, meore mxriv, ki inspeqtoris reagirebis Sedegebis, gaumjobesebuli procesebisa da pozitiuri dinamikis Sesaxeb. informacia konkretuli saqmeebisa da statistikis Sesaxeb ara mxolod 2018 wlis, aramed bolo 6 wlis ganmavlobaSi inspeqtoris saqmianobisa da tendenciebis analizis saSualebas iZleva. momarTvianobisa da inspeqtirebebis zrdis tendencia meeqvse welia ucvlelia. moqalaqeebis 382 momarTvisa da Catarebuli 148 inspeqtirebis Sedegad, aparatma sajaro da kerZo organizaciebis mier monacemTa damuSavebis 470 procesi Seiswavla. gamovlinda administraciuli samarTaldarRvevis 266 faqti. 72 faqtze moxda jarimis dakisreba, 61 faqtze – gafrTxileba, 67 samarTaldarRvevaze pasuxismgeblobis dakisreba ver moxerxda, kanonmdeblobiT gaTvaliswinebuli 2-Tviani xandazmulobis vadis gamo. damatebiT gaica Sesa sruleblad savaldebulo 316 davaleba da rekomendacia. 9 10 11 mniSvnelovania, rom moqalaqeTa momarTvianobisa da Catarebuli Semowmebebis raodenobis zrdis fonze, gasuli 6 wlis ganmavlobaSi pirvelad dafiqsirda samarTaldarRvevebisa da jarimebis raodenobis kleba. sajaro seqtorSi, msxvil da saSualo biznesSi sagrZnoblad gazrdilia personaluri monacemebis dacvis Sesaxeb informirebulobis done, aseve interesi inspeqtoris aparatTan winaswari konsultaciebis mimarT. mniSvnelovania moqalaqeebis aqtiurobis zrdac: 2018 wels gaweuli 6100-ze meti konsultaciidan ZiriTadi nawili swored moqalaqeebze modioda. progresTan erTad kvlav ikveTeba gamowvevebi, rogorc kerZo, ise sajaro seqtorSi. maT Soris, monacemTa bazebSi informaciis samarTlebrivi safuZvlis gareSe gadamowmeba, monacemebis kanondarRveviT gamJRavneba, arasrulwlovaTa monacemebis mimarT meti sifrTxilis gamoCenis saWiroeba da sxva. gansakuTrebiT aqtualuri iyo amomrCevlis monacemTa damuSavebasTan dakavSirebuli sakiTxebi, rasac angariSSi calke Tavi eTmoba. inspeqtori agrZelebda TanamSromlobas saqarTvelos parlamentTan, aRmasrulebel xelisuflebasTan, erovnul bankTan da sxva maregulirebel organoebTan sakanonmdeblo da praqtikul doneze monacemTa dacvis standartebis amaRlebis mizniT. saangariSo periodSi aparatma 40 sakanonmdeblo paketTan dakavSirebiT waradgina mosazrebebi da Seiswavla sxvadasxva samarTlebrivi sferos maregulirebeli 100-ze meti normatiuli aqtis proeqti. 12 inspeqtoris aparati 2018 wlis ganmavlobaSic ag rZelebda aqtiur saganmanaTleblo saqmianobas. tre ningebis Sedegad sajaro da kerZo seqtoris 1200 warmomadgenels mieca personaluri monacemebis dacvis Temaze codnis SeZenisa da gaRrmavebis SesaZlebloba. Catarda treningebis seria TviTmmarTvelobis organoebisTvis mTeli saqarTvelos masStabiT, momzadda da sazogadoebas waredgina rekomendaciebi jandacvisa da umaRlesi saganmanaTleblo dawesebulebebisTvis. momzadda saxelmZRvanelo evrokavSiris axali regulaciis Sesaxeb, dokumenti iTargmna da xelmisawvdomi gaxda inspeqtoris aparatis vebgverdis saSualebiT. inspeqtoris aparati aqtiurad muSaobda moqalaqeTa cnobierebis amaRlebazec. Catarda araerTi Sexvedra, RonisZieba da kampania, evrokavSirisa da gaeros ganviTarebis programis xelSewyobiT Seiqmna axali vebgverdi, romelic xelmisawvdomia SezRuduli SesaZleblobebis mqone moqalaqeebisTvis, aseve saqmis warmoebis programa, romelze daregistrirebis Semdeg inspeqtoris aparatTan nebismieri saxis komunikacia erT onlain sivrceSia SesaZlebeli. inspeqtoris aparati kvlav aqtiurad aris CarTuli saqarTvelos mier nakisri saerTaSoriso valdebulebebis, maT Soris, evrokavSirsa da saqarTvelos Soris asocirebis SeTanxmebis dRis wesrigis SesrulebaSi. inspeqtori aqtiurad monawileobda saerTaSoriso platformebsa da konferenciebSi, 2018 wlis ivlisSi ki Tamar qaldani evropis sabWos 108-e konvenciis sakonsultacio komitetis plenarul sxdomaze biuros wevrad da pirvel vice prezidentad airCies. evropeli 13 eqspertebis monawileobiT momzadda sakanonmdeblo winadadebebi personalur monacemTa dacvis Taobaze kanonis Sesaxeb, romelic xels Seuwyobs qarTuli kanonmdeblobis evropul standartebTan harmonizacias, asocirebis SeTanxmebiT gaTvaliswinebuli valdebulebebis Sesrulebasa da qveyanaSi personaluri monacemebis dacvis standartebis amaRlebas. 14 15 16 17 18 19 20 21 3 22 მონაცემთა დამუშავება საჯარო სექტორში მონაცემთა დამუშავება საჯარო სექტორში 23-44 monacemTa damuSaveba sajaro seqtorSi sajaro dawesebulebebis mier adamianis piradi cxovrebisa da personaluri monacemebis dacvis uflebis uzrunvelyofa erT-erTi mniSvnelovani garantiaa sajaro uwyebebisadmi moqalaqeTa ndobis ganmtkicebis procesSi. miuxedavad imisa, rom sajaro dawesebulebebis saqmianoba da maT mier monacemTa damuSavebis wesi umetesad kanonmdeblobiT pirdapir regulir deba, saangariSo periodSi gamovlinda ramdenime problema, rac personaluri monacemebis dacvisTvis efeqtiani samarTlebrivi Tu organizaciul-teqnikuri zomebis gatarebisa da sajaro moxeleTa meti informirebulobis saWiroebaze miuTiTebs. 2018 wels gamovlinda sajaro dawesebulebaSi dacul monacemTa bazebze moxeleTa arasamsaxurebrivi mizniT wvdomisa da informaciis konfidencialobis darRvevis ramdenime faqti. aRsaniSnavia, rom inspeqtoris aparatis mier gamovlenil sajaro mosamsaxureebis gadacdomebze Tavad uwyebebic axdendnen disciplinur reagirebas, Tumca arasamsaxurebrivi mizniT monacemebze wvdomis prevenciisaTvis, mniSvnelovania Sida kontrolis meqanizmebis gaZliereba. saangariSo periodSi inspeqtorma Seiswavla saministroebis, saarCevno administraciis, sasamarTloebis, adgilobrivi TviTmmarTvelobis organoebis, sajaro samarTlis iuridiuli pirebis, maT Soris sajaro samsaxuris biuros, sajaro skolebisa da saxelmwifo universitetebis mier monacemTa damuSavebis 115 faqti. 70 samarTaldarRvevis faqtze 11 SemTxvevaSi gamoyenebul iqna jarima, xolo 7 SemTxvevaSi - gafrTxileba; garkveul darRvevebze, xandazmulobidan gamomdinare, administraciuli saxdelis dakisreba ver moxda, Tumca gaica 50 Sesasruleblad savaldebulo miTiTeba da rekomendacia. 2018 wels mzardi iyo sajaro organizaciebis mimarTvianoba konsultaciebisTvis. gasul wels inspeqtoris aparatma 915 konsultacia gauwia sajaro dawesebulebebs. Catarda aTeulobiT 27 sajaro dawesebulebebSi daculi monacemTa bazebi da monacemTa usafrTxoeba ganaTlebis, dasaqmebis, janmrTelobisa da socialuri dacvis sistemebis efeqtianobis, saxelmwifo servisebis xelmisawvdomobis, moqalaqeTa usafrTxoebis, uflebebis dacvis, Semosavlebisa da gadasaxadebis administrirebis, demokratiuli arCevnebis Catarebis, korufciis winaaRmdeg brZolisa Tu kanonmdeblobiT gansazRvruli sxva legitimuri miznebiT sajaro dawesebulebebSi iqmneba moculobiTi monacemTa bazebi. treningi da samuSao Sexvedra, maT Soris, 51 municipalitetis, saqarTvelos erovnuli arqivis, saqarTvelos Tavdacvis saministros, saqarTvelos parlamentis, saqarTvelos sagareo saqmeTa saministrosa da sxva uwyebebis 750-ze meti warmomadgenlisTvis. aRsaniSnavia, rom gasuli wlis msgavsad, progresi SeiniSneba sajaro dawesebulebebis mier monacemTa safuZvlebis, maTi moculobisa da Senaxvis vadebis gansazRvris TvalsazrisiT, Tumca kvlav ikveTeba garkveuli xarvezebi (maT Soris, arasrulwlovanTa monacemebis mimarT meti sifrTxilis gamoCenis saWiroeba), romelTa nawilic angariSSi magaliTebis saxiT aris warmodgenili. monacemTa bazebSi arsebuli informaciis usafrTxoeba, monacemebis SemTxveviTi an ukanono gamJRavnebisa da gamoyenebisgan dacva nebismieri monacemTa dammuSavebeli organizaciis, maT Soris sajaro dawesebulebebis, valdebulebas warmoadgens. riskebis arasaTanado Sefasebam an monacemTa dasacavad arasakmarisi organizaciul-teqnikuri zomebis miRebam SesaZloa, Seqmnas monacemebis ukanono damuSavebis safrTxe da ziani miayenos rogorc sajaro dawesebulebis reputacias, aseve konkretuli moqalaqis interesebs. bazebSi daculi monacemebis moculobisa da maTi martivad moZiebis SesaZleblobidan gamomdinare, uwyebaSi daculi monacemebis usafrTxoebisTvis gansakuTrebulad mniSvnelovania monacemTa bazebSi dacul monacemebze wvdomis sistematuri monitoringi. amasTan, TanamSromelTa mxridan piradi miznebiT monacemTa damuSavebis aRsakveTad mniSvnelovania dasaqmebuli pirebis jerovani informireba monacemTa damuSavebis wesebisa da Tanmdevi Sedegebis Taobaze. saangariSo periodSi inspeqtors momarTa moqalaqem, romelic miuTiTebda, rom erT-erTi saministros TanamSromelma, savaraudod, samsaxurebrivi uflebamosilebis gamoyenebiT, ukanonod moipova misi personaluri monacemebi. gancxadebis ganxilvis farglebSi dadginda, rom saministroSi dasaqmebulma pirma piradi 28 29 miznebiT gamoiyena misTvis gadacemuli e.w. dijipasi da moipova ganmcxadeblis monacemebi. aRniSnul faqtze saministrom Tavad Caatara samsaxurebrivi mokvleva da disciplinuri pasuxismgebloba daakisra moxeles. erT-erTi moqalaqe miuTiTebda, rom saqarTvelos Sromis, janmrTelobisa da socialuri dacvis saministrom misi werilobiTi mimarTva xelmisawvdomi gaxada amave mimarTvaSi dasaxelebuli pirebisTvis. aRniSnuli faqtis dasadastureblad warmoadgina socialur qsel - „Facebook“-Si ramdenime pirs Soris Semdgari piradi mimoweris amsaxveli fotomasala, sadac ganixileboda ganmcxadeblis mier saministrosTvis gagzavnil werilobiT mimarTvaSi miTiTebuli sakiTxebi da naxsenebi iyo mimarTvis avtoris saxeli da gvari. ganxilvis farglebSi dadginda, rom moqalaqis werilobiTi mimarTva Seexeboda aiv/SidsiT SesaZlo inficirebis safrTxeebs. saministrom werili reagirebis mizniT gadaugzavna ssip daavadebaTa kontrolisa da sazogadoebrivi janmrTelobis erovnul centrs. Tavis mxriv, ssip-ma mimarTva masSi miTiTebuli garemoebebis dadgenis mizniT gadasca kontraqtor organizaciebs. centrsa da kontraqtor organizaciebs Soris dadebuli xelSekrulebiT, maT valdebulebas warmoadgenda aiv infeqciis/Sidsis prevencia, riskis qveS myofi Temis wevrebis mobilizeba da maTTvis samedicino momsaxurebis xelmisawvdomobis uzrunvelyofa. ganxilul SemTxvevaSi, kontraqtorebisgan damatebiTi informaciis moZieba SesaZlebeli iyo werilis avtoris identificirebis gareSec, miT ufro rom werilis Sinaarsi qmnida avtorisTvis garkveuli zianis miyenebis safrTxes. aRsaniSnavia, rom inspeqtoris davalebis safuZvelze, saministrom monacemebis damuSavebis kanonierebis uzrunvelsayofad gansazRvra rigi organizaciul-teqnikuri RonisZiebebis gatarebis saWiroeba. 30 inspeqtors momarTes moqalaqeebma da miuTiTes, rom erT-erTi sajaro uwyebis yofilma xelmZRvanelma „Facebook“-gverdze gaasajarova maT Sesaxeb amave uwyebaSi daculi personaluri monacemebi. ganmcxadeblebi miuTiTebdnen, rom maTi monacemebis gasajaroebis etapisTvis aRniSnuli piri aRar ikavebda uwyebis xelmZRvanelis Tanamdebobas da amdenad, gaurkveveli iyo, ra uflebiT hqonda mas wvdoma uwyebaSi dacul personalur monacemebze. gamoqveynebuli informacia aseve Seicavda erT-erTi ganmcxadeblis mimarT Catarebuli disciplinuri warmoebis Sesaxeb daskvnasac. Seswavlis Sedegad dadginda, rom ganmcxadeblebis sajaro uwyebaSi dakavebuli Tanamdebobidan gaTavisuflebis safuZvlebi, maT Soris erT-erTi ganmcxadeblis mimarT Catarebuli disciplinuri warmoebis Sesaxeb daskvna, yofili xelmZRvanelisTvis cnobili iyo samsaxureb rivi mdgomareobidan gamomdinare. ganmcxadeblebis Sesaxeb monacemebis gamoqveynebis momentisTvis mas datovebuli hqonda samsaxurebrivi pozicia da is aRar moqmedebda sajaro uwyebis saxeliT. ganxilvis farglebSi, uwyebis yofili xelmZRvaneli miuTiTebda, rom e.w. postis gamoqveynebisas aRar iyo SeboWili sajaro moxelis Tmenis valdebulebiT da moqmedebda, rogorc fizikuri piri. amasTan, Tavad ganmcxadeblis iniciativiT mediaSi gavrcelebuli informaciis safuZvelze mas hqonda kanonieri interesi, sazogadoebisTvis miewodebina swori da WeSmariti informacia. sagulisxmoa, rom „sajaro samsaxuris Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis Tanaxmad, sajaro moxele valdebulia rogorc samsaxurebrivi uflebamosilebis ganxorcielebisas, ise samsaxuridan gaTavisuflebis Semdeg ar gaavrcelos is informacia, romelic misTvis samsaxurebrivi movaleobis SesrulebasTan dakavSirebiT gaxda cnobili. xazgasasmelia, rom Tavad am sajaro uwyebis regulaciiT, samsaxuris datovebis Semdeg uwyebis Ta- 31 namSromels hqonda valdebuleba, mis xelT arsebuli samsaxurebrivi dokumentacia gadaebarebina uwyebisTvis. mocemul SemTxvevaSi, inspeqtoris gadawyvetilebiT dadginda, rom erT-erTi ganmcxadeblis mier mediasaSualebebiT gavrcelebuli informaciis sapasuxod uwyebis yofil xelmZRvanels hqonda kanonieri interesi, gaekeTebina ganmartebebi, Tumca meore ganmcxadeblis mimarT Catarebuli disciplinuri warmoebis Sesaxeb daskvnis gamoqveyneba ar iqna miCneuli proporciul da kanonier zomad. amdenad, disciplinuri warmoebis Sesaxeb daskvnis gasajaroebis faqtze uwyebis yofili xel mZRvaneli cnobil iqna samarTaldamrRvevad. mas aseve daevala gasajaroebuli dokumentis waSla, sajaro uwyebas ki mieca rekomendacia, ganesazRvra Sida regu laciebis darRvevis SemTxvevaSi reagirebis samarTlebrivi berketebi. monacemTa usafrTxoebis uzrunvelsayofad:  sasurvelia, organizaciebma SeimuSaon Sida politikis dokumentebi, riTac ganisazRvreba monacemTa usafrTxoebis sakiTxebi da arasanqcirebuli wvdomis prevenciis meqanizmebi;  uzrunvelyon dasaqmebuli pirebis informireba monacemTa usafrTxoebis wesebTan dakavSirebiT da saWiroebis Sesabamisad gansazRvron monacemebTan maTi wvdomis diferencirebuli doneebi;  TanamSromlebs monacemTa bazebze daSveba mianiWon mxolod individualuri momxmareblis saxeliT/paroliT an/ da gapirovnebuli „dijipasis“ meSveobiT;  aRricxon monacemebis mimarT Sesrulebuli yvela qmedeba, raTa SesaZlebeli iyos konkretul qmedebaze pasuxismgebeli piris identificireba. 32 saqarTvelos kanonmdeblobiT sajarod aris miCneuli iseTi monacemTa bazebi, romelSi daculi informaciis mimarTac arsebobs maRali sajaro interesi. Sesabamisad, uwyebebi uzrunvelyofen maT xelmisawvdomobas Sesabamis vebgverdebze gamoqveynebiT (magaliTad, napr.gov.ge; voters.cec.gov.ge; declaration.gov. ge; privatization.ge da sxva). niSandoblivia, rom aRniSnuli bazebis maregulirebeli kanonmdebloba, rogorc wesi, ar iTvaliswinebs SezRudvas bazebSi ganTavsebuli personaluri monacemebis gamoyenebasTan dakavSirebiT, Sesabamisad, vebgverdebis teqnikuri funqcionalic naklebad Seicavs monacemTa mopovebis SemzRudav meqanizmebs. saangariSo wlis ganmavlobaSi ganxiluli saqmeebi da gamokvleuli garemoebebi miuTiTebs, rom demokratiuli sazogadoebis ganviTarebisTvis monacemTa gasajaroebis mniSvnelovani legitimuri miznebis arsebobis miuxedavad, personaluri monacemebis internetsivrceSi xelmisawvdomoba xSirad garkveuli uxerxulobis, zogierT SemTxvevaSi ki, zianis momtania monacemTa subieqtebisTvis. saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma Seiswavla kanonis safuZvelze gasajaroebuli araerTi monacemTa baza, maT Soris: erT-erTi gancxadebis ganxilvis Sedegad dadginda, rom www.privatization.ge-ze SesaZlebelia saxelmwifo qonebis marTva-gankargvasTan dakavSirebul auqcionSi gamarjvebuli pirebis saxelis, gvarisa da piradi nomris moZieba. vinaidan informaciis xelmisawvdomobis vada ar aris gansazRvruli, auqcionSi gamarjvebulTa monacemebi qveyndeba ganusazRvreli vadiT. amasTan, vebgverds ar gaaCnia saZiebo sistemebisgan dacvis funqcionali da nebismier saZiebo sistemaSi subieqtis saxelisa da gvaris miTiTebiT piradi nomris mopoveba martivad aris SesaZlebeli. 33 es is SemTxvevaa, roca monacemTa gasajaroebis legitimuri safuZveli arsebobs, Tumca, kanonis Tanaxmad, auqcionis Sesaxeb informaciis gamoqveynebis vadis dadgena privatizebis ganmaxorcielebeli organos kompetencias miekuTvneba. Sesabamisad, saagentos daevala, Seefasebina da daedgina sajaroobis, gamWvirvalobisa da sxva kanonieri miznebiT monacemebis xelmisawvdomobis vada da mieRo iseTi organizaciul-teqnikuri zomebi, romelic SezRudavda ganmcxadeblis piradi nomris internetsaZiebo sistemaSi martivad xelmisawvdomobas. araerTi moqalaqe interesdeba ssip sajaro reestris erovnuli saagentos mewarmeTa da arasamewarmeo (arakomerciuli) iuridiuli pirebis reestriTa da uZravi qonebis reestriT, monacemebis xelmisawvdomobiT. moqmedi kanonmdeblobiT, ssip sajaro reestris erovnuli saagentos vebgverdze qveyndeba uZravi qonebis mesakuTris monacemebi, kerZo organizaciis mesakuTris, xelmZRvanelobasa da warmomadgenlobasTan dakavSirebuli pirebis personaluri monacemebi, aseve organizaciis saregistracio dokumentacia, maT Soris gancxadebis warmdgeni piris piradobis damadasturebeli dokumentis asli. dadginda, rom erT-erTi arakomerciuli organizacia specialuri algoriTmis saSualebiT moipovebs saagentos vebgverdze ganTavsebul monacemebs da reestrisgan gansxvavebuli, SedarebiT martivad xelmisawvdomi formiT aTavsebs vebgverdze, Zebnis parametrebSi piris saidentifikacio monacemebis miTiTebiT ki, erTianad aris SesaZlebeli masTan dakavSirebuli sruli informaciis miReba. napr.gov.ge-sgan gansxvavebiT, organizaciis vebgverds ar gaaCnia saZiebo sistemebis wvdomis SezRudvis teqnikuri funqcionali da informacia xelmisawvdomi xdeba nebismier saZiebo sistemaSi piris saxelisa da gvaris miTiTebis SemTxvevaSic. saagentos monacemebis kerZo organizaciis vebgverdze ganTavsebis nawilSi monacemTa damuSavebis wesebis darRveva ar 34 gamovlinda, vinaidan moqmedi kanonmdebloba iTvaliswinebs sajaro monacemebis gamoyenebis SesaZleblobas da vebgverdic gamWvirvalobis mizans emsaxureba. Tumca saagentos mieca rekomendacia, zogadad Seefasebina vebgverdze ganTavsebuli monacemebis algoriTmuli xelmisawvdomobis kriteriumebi da usafrTxoebis sakiTxebi. saangariSo periodSi gamovlinda saqarTvelos centraluri saarCevno komisiis (cesko) vebgverdze amomrCevelTa erTiani siis monacemebis (fotosuraTis, registraciis misamarTisa da masTan erTad amave misamarTze registrirebuli pirebis Sesaxeb) sxva miznebiT gamoyenebis araerTi SemTxveva. aRniSnul bazas aqtiurad iyeneben e.w. sesxis amomRebi organizaciebi da kerZo deteqtivebi. marTalia, amomrCevelTa erTiani siis gadamowmebisTvis gankuTvnil gverdze miTiTebulia, rom: „vebgverdi gankuTvnilia mxolod amomrCevelTaTvis - sakuTari da ojaxis wevrebis monacemebis gadasamowmeblad!“, Tumca kanonmdebloba ar Seicavs daTqmas gamoqveynebuli monacemebis Semdgomi damuSavebis SezRudvis Taobaze. ssip sajaro samsaxuris biuros vebgverdze declaration.gov.ge qveyndeba Tanamdebobis pirTa deklaraciebi, romlebic aseve moicavs Tanamdebobis piris ojaxis wevrebis vinaobis, dasaqmebis, Semosavlebis, sacxovrebeli adgilisa da sakuTrebis Sesaxeb informacias. biuros vebgverdze ganTavsebulia 1998 wlidan wardgenili deklaraciebi, maT Soris gardacvlili da yofili Tanamdebobis pirebis (romelTac aTeuli wlis win datoves sajaro samsaxuri). ramdenadac Tanamdebobis pirTa deklaraciebis gasajaroebis mizania sajaro samsaxurSi korufciasTan brZola, Tanamdebobis pirTa ukanono gamdidrebis SemTxvevebisa da interesTa konfliqtis gamovlena, sasurvelia, kanon- 35 mdeblebma imsjelon, legitimuri miznebisTvis ramdenad aucilebelia gardacvlili da yofili Tanamdebobis pirebis monacemebis internetsivrceSi ganusazRvreli vadiT xelmisawvdomoba. bunebrivia, aRniSnulma ar unda daabrkolos, dainteresebis SemTxvevaSi, deklaraciebis sajaro informaciis saxiT miRebis SesaZlebloba. kidev erTi sakiTxi, romelic sajaro samsaxuris biuros Semowmebis procesSi gamoikveTa, deklarantis mier arazusti monacemebis gasworebis SesaZleblobaa. biuros daevala, moqmedi kanonmdeblobis Sesabamisad Seqmnas deklaraciaSi asaxuli uzustobis/arazusti monacemebis gasworebis meqanizmi, gansazRvros Tanamdebobis piris identificirebis wesi, aseve, uzrunvelyos deklarantTa mkafio da naTeli informireba deklaraciaSi Sesatani monacemebisa da parolis ganaxlebis Sesaxeb. mniSvnelovania, rom moqmedma kanonmdeblobam upasuxos personaluri monacemebisa da piradi cxovrebis dacvasTan dakavSirebul Tanamedrove gamowvevebs da daculi iyos samarTliani balansi informaciis xelmisawvdomobis sajaro interessa da monacemTa subieqtebis piradi cxovrebis dacvis uflebebs Soris. mizanSewonilia, monacemTa bazis sajarod gamoqveynebis SemTxvevaSi kanonmdeblobiT mkafiod ganisazRvros legitimuri miznebisTvis gamosaqveynebeli personaluri monacemebis moculoba, maTi moZiebis (maT Soris, saZiebo sistemebis meSveobiT) kriteriumebi, Semdgomi damuSavebis miznobrioba da gamoqveynebis vadebi. arasrulwlovanTa Sesaxeb monacemebis damuSaveba arasrulwlovnebis Sesaxeb informacias gansakuTrebuli dacva sWirdeba. gansakuTrebuli pasuxismgebloba ekisrebaT skolebs, sadac moswavleebis Sesaxeb moculobiTi da gansakuTrebuli kategoriis monacemebi inaxeba, vinaidan am monacemebis kanonis 36 darRveviT damuSavebam, miT ufro gamJRavnebam, SesaZloa, gamousworebeli zegavlena moaxdinos arasrulwlovnis Semdgom cxovrebaze, SezRudos misi piradi cxovrebisa da pirovnebis Tavisufali ganviTarebis uflebebi. gasul wels moqalaqeTa da saqarTvelos ganaTlebisa da mecnierebis saministros momarTvis safuZvelze inspeqtoris aparatma Seiswavla 8 sajaro skolis mier personaluri monacemebis damuSavebis kanoniereba da gamovlinda monacemTa kanonis darRveviT damuSavebis araerTi faqti: inspeqtoris mier Seswavlili erT-erTi saqme Seexeboda Zaladobis msxverpl bavSvs, romlis mSobelsac damcavi orderis safuZvelze aekrZala bavSvTan komunikacia da miaxloeba. bavSvi cxovrobda TavSesafarSi da mas mzrunvelobas uwevda saxelmwifo. arasrulwlovnis saukeTeso interesebidan gamomdinare, mizanSewonilad miiCnies misi sacxovrebeli adgilis (qalaqis) da skolis Secvla. miuxedavad amisa, mSobelma Seityo misamarTi da gamocxadda skolaSi. Seswavlis farglebSi dadginda, rom skolam, sadac Tavdapirvelad swavlobda bavSvi, ver uzrunvelyo mobilobis Sesaxeb informaciis konfidencialurobis dacva. kerZod, skolam arauflebamosil maswavlebels, fostis serviscentrSi Casabareblad, dauluqavi formiT gadasca moswavlis dokumentacia. moswavlis adgilsamyofelis Sesaxeb informaciis gamJRavnebam mniSvnelovnad daaziana bavSvis interesebi, safrTxe Seuqmna mis fizikur usafrTxoebas. skola cnobil iqna samarTaldamrRvevad. inspeqtoris davalebis safuZvelze skolam miiRo sxvadasxva organizaciulteqnikuri zomebi, kerZod: gamarTa Sexvedra skolis yvela TanamSromelTan, monacemTa usafrTxoebasTan dakavSirebul sakiTxebze; ganamtkica konfidencialurobis dacvis principi skolis SinaganawesSi; SeiZina Sesabamisi konvertebi da daadgina korespondenciis kurieris meSveobiT da daxuruli formiT gagzavnis procedura. 37 erT-erTma mSobelma inspeqtors acnoba, rom sajaro skolam Jurnalists gadasca misi arasrulwlovani Svilis personaluri monacemebis Semcveli gancxadeba, romelic moswavlis TanaklaselebTan konfliqtis Sesaxeb informacias Seicavda. dadginda, rom Jurnalists gancxadeba gaacno skolis direqtorma da neba darTo, misTvis foto gadaeRo, Jurnalistma ki miRebuli masala statiis saxiT gamoaqveyna. skola cnobil iqna samarTaldamrRvevad, daekisra jarima da mieca davalebebi SemdgomSi darRvevebis prevenciisTvis. arasrulwlovani pirebis personaluri monacemebis damuSavebisas:  organizaciebma unda gaiTvaliswinon arasrulwlovnis saukeTeso interesebi da misi azri, asakisa da simwifis Sesabamisad;  saganmanaTleblo dawesebulebebma mudmivad unda izrunon personaluri monacemebis dacvis Sesaxeb dasaqmebulTa cnobierebis amaRlebaze;  arasrulwlovnis monacemebis damuSavebisas darRvevaTa prevenciisa da monacemTa usafrTxoebis uzrunvelsayofad aucilebelia, organizaciam awarmoos monacemTa damuSavebis procesis jerovani monitoringi da moaxdinos adekvaturi reagireba gamovlenil darRvevebze. sajaro dawesebulebaSi arsebuli personaluri monacemebis miRebis ufleba saqarTvelos konstituciis me-18 muxliT garantirebulia piris ufleba - kanoniT dadgenili wesiT, gaecnos sajaro dawesebulebaSi masze arsebul informacias an oficialur dokuments, garda im SemTxvevisa, rodesac igi Seicavs komerciul an profesi- 38 ul saidumloebas an demokratiul sazogadoebaSi aucilebeli saxelmwifo an sazogadoebrivi usafrTxoebis an samarTalwarmoebis interesebis dasacavad kanoniT an kanoniT dadgenili wesiT aRiarebulia saxelmwifo saidumloebad. piris am uflebas, misi realizebis wessa da pirobebs ganamtkicebs „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 21-e muxli. monacemTa dammuSavebeli valdebulia, monacemTa subieqts mis mier SerCeuli formiT da kanoniT dadgenil vadaSi miawodos informacia mis Sesaxeb damuSavebuli monacemebis Taobaze. aRsaniSnavia, rom monacemTa subieqtis informirebis mizniT, kanonmdebeli SedarebiT maRal standarts uwesebs sajaro dawesebulebebs. kerZod, moTxovnis SemTxvevaSi, sajaro dawesebuleba valdebulia, monacemTa subieqts miawodos ara mxolod informacia, aramed usasyidlod gadasces mis Sesaxeb arsebuli monacemebis aslebic (garda im monacemebisa, romelTa gacemisaTvis saqarTvelos kanonmdeblobiT gaTvaliswinebulia safasuri). monacemTa subieqtis saTanadod da gonivrul vadaSi informireba pirdapir kavSirSia monacemTa subieqtis kanoniT gansazRvruli sxva uflebebis realizebasTan, magaliTad, araswori/arazusti monacemebis waSlis, gasworebisa da gasaCivrebis uflebasTan. informaciis gonivrul vadaSi miuReblobam SesaZloa mniSvnelovnad daazianos moqalaqis interesebi. saangariSo periodSi, sajaro dawesebulebebSi monacemTa subieqtis informirebis kuTxiT gamovlinda garkveuli xarvezebi: inspeqtors gancxadebiT momarTa pirma, romelic miuTiTebda, rom ssip saerTo sasamarTloebis departamentis arqividan gamoiTxova misi msjavrdebis saqmeze warmoebuli sisxlis samarTlis saqmis aslebi. werilis pasuxad ganemarta, rom moTxovnili saqmis masalebi departamentSi inaxeboda 1 tomad, dokumentaciis aslis gadaRebis mosakrebeli Seadgenda 15.65 lars da moqalaqes dokumentacia gadaecemoda mxolod mosakreblis gadaxdis damadasturebeli dokumentis wardgenis 39 40 Semdeg. Seswavlis farglebSi dadginda, rom moqmedi kanonmdebloba ganmcxadeblis mier moTxovnili dokumentaciis gacemaze raime tipis safasuris gadaxdas ar iTvaliswinebda. metic, „sajaro informaciis aslis gadaRebis mosakreblis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoni erTmniSvnelovnad miuTiTebs, rom mosakrebeli ar gadaixdeba fizikuri pirebisaTvis sajaro dawesebulebaSi maTze arsebuli personaluri monacemebis aslis gadaRebisas. amasTan, saqarTvelos sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis Sesabamisad, msjavrdebuls an/da mis advokats ufleba aqvs, ufasod miiRos im sisxlis samarTlis saqmis mtkicebulebebisa da masalebis damowmebuli aslebi, romelzedac miRebulia prokuroris dadgenileba msjavrdebulis mimarT sisxlis samarTlis saqmis warmoebis procesSi misi uflebis arsebiTi darRvevis Sesaxeb. aRsaniSnavia, rom sajaro dawesebulebam gancxadebis ganxilvis procesSive aRmofxvra xarvezi da ganmcxadebels srulyofilad da safasuris gadaxdis gareSe miawoda mis mier moTxovnili saqmis masala. vad, ar gadasca gadaudebeli reagirebis oqmi. saagentom argumentad miuTiTa, rom gadaudebeli reagirebis oqmi iyo saagentos Sidauwyebrivi dokumenti da moqmedi kanonmdeblobis Sesabamisad, Sidauwyebrivi dokumenti mesame pirs ar gadaecemoda. saqmis Seswavlisas dadginda, rom gadaudebeli reagirebis oqmis Sinaarsis gaTvaliswinebiT, mis mimarT pirdapiri da uSualo interesi hqonda arasrulwlovnis warmomadgenels, ramdenadac, swored aRniSnul dokumentSi fiqsirdeboda saagentos mier arasrulwlovanze savaraudo ZaladobasTan dakavSirebiT myisierad ganxorcielebuli qmedebebi da rekomendaciebi. amasTan, moqmedi kanonmdebloba iTvaliswinebs arasrulwlovnis mSoblis an/da warmomadgenlis daSvebas savaraudo ZaladobasTan dakavSirebul konfidencialur informaciasTan. dawesebuleba cnobili iqna administraciul samarTaldamrRvevad. masve daevala RonisZiebebis gatareba informaciis gamoTxovis SemTxvevaSi monacemTa subieqtebis srulyofili da drouli informirebis mizniT. inspeqtors momarTa arasrulwlovnis warmomadgenelma, romelic miuTiTebda, rom arasrulwlovnis interesebis dacvis mizniT ssip socialuri momsaxurebis saagentosgan araerTgzis gamoiTxova arasrulwlovnis mimarT savaraudo Zaladobis faqtze ganxorcielebuli/gatarebuli RonisZiebebis amsaxveli dokumentacia, Tumca saagento aWianurebda pasuxis gacemas. ganxilvis farglebSi gamovlinda, rom saagentoSi arasrul wlovnis Sesaxeb sxva dokumentaciasTan erTad daculi iyo arasrulwlovanis mimarT savaraudo Zaladobis faqtze Sedgenili gadaudebeli reagirebis oqmi, romelic asaxavda monacemTa subieqtze savaraudo ZaladobasTan dakavSirebul garemoebebsa da arasrulwlovnis mdgomareobis gasaumjobeseblad rekomendaciebs. saagentom informirebis vadis darRveviT ganmcxadebels miawoda garkveuli dokumentacia, Tumca, moTxovnis miuxeda- garda aRniSnuli SemTxvevebisa, inspeqtorma ganixila araerTi moqalaqis gancxadeba, romelic Seexeboda sajaro dawesebulebebis mxridan monacemTa subieqtisTvis informaciis miwodebis kanoniT dadgenili vadis darRvevas. garkveul SemTxvevebSi, sajaro dawesebulebebi kanonmdeblobiT dadgenili 10-dRiani vadis mniSvnelovani gadacilebiT awvdidnen subieqtebs maTTan dakavSirebul informacias, ris mizezadac miuTiTebdnen dawesebulebis TanamSromlebis gadatvirTul grafiks da im garemoebas, rom 10 dRe SesaZloa ar iyos sakmarisi srulyofili informaciis gasacemad. inspeqtoris gadawyvetilebiT, Sesabamis sajaro dawesebulebebs daevalaT iseTi RonisZiebebis gatareba, romelic xels Seuwyobs subieqtis uflebebis droul da efeqtian realizebas. TiToeulma sajaro dawesebulebam Tavisi muSaobis principis gaTvaliswinebiT unda danergos iseTi meqanizmebi, romlis meS- 41 veobiTac uzrunvelyofs monacemTa subieqtisTvis „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 21-e muxliT gansazRvruli informaciis/dokumentaciis srulyofilad da kanoniT gansazRvrul vadebSi miwodebas. aseT RonisZiebas SesaZloa warmoadgendes personaluri monacemebis gamoTxovis/gacemis wesis an/da monacemTa subieqtebis saTanadod informirebaze pasuxismgebeli piris gamoyofa. monawileoba samarTalSemoqmedebiT saqmianobaSi gasul wels aparati aqtiurad monawileobda samarTalSemoqmedebiT procesSi da TanamSromlobda, rogorc sakanonmdeblo, aseve, aRmasrulebeli xelisuflebis organosTan. aparatis TanamSromlebi monawileobdnen samuSao Sexvedrebis, sakomiteto Tu sxva formatis ganxilvebSi. personalur monacemTa dacvis kanonmdeblobasTan Sesabamisobis mizniT, aparatma 40 sakanonmdeblo paketTan dakavSirebiT waradgina mosazrebebi da Seiswavla sxvadasxva samarTlebrivi sferos momwesrigebeli 100ze meti sakanonmdeblo Tu kanonqvemdebare normatiuli aqtis proeqti. aRniSnuli proeqtebi Seexeboda: saganmanaTleblo, finansur, auditorul, saarqivo, saarCevno da sxva saqmianobas; janmrTelobis dacvas, sazogadoebriv usafrTxoebas, eleqtronul komunikaciebs, arasrulwlovnebTan, SezRuduli SesaZleblobebis mqone pirebsa da sxva sakiTxebTan dakavSirebul urTierTobebs. maT Soris, aRsaniSnavia: saqarTvelos okupirebuli teritoriebidan devnilTa, Sromis janmrTelobisa da socialuri dacvis ministris brZanebis proeqti „janmrTelobis Sesaxeb eleqtronuli Canawerebis sistemis (EHR) funqcionirebisa da warmoebis wesis gansazRvris Sesaxeb“. EHR sistemis mizania, dadgenili wesiT, avtorizebuli pirebisgan Seagrovos, 42 Seinaxos, gaziarebadi gaxados pacientis janmrTelobis mdgomareobis Sesaxeb eleqtronuli Canawerebi da amiT xeli Seuwyos uwyveti, efeqtiani, pacientze orientirebuli da xarisxiani, integrirebuli janmrTelobis dacvis sistemis ganviTarebas. sistemaSi aisaxeba pacientis Sesaxeb detaluri informacia: cxovrebis anamnezi, gaweuli samedicino momsaxurebebis, gadatanili daavadebebis, pacientis hospitalizaciisa da ambulatoriuli vizitis dros Segrovebuli informacia. monacemTa proporciuli damuSavebis, usafrTxoebis dacvisa da monacemebze arasanqcirebuli wvdomis prevenciis uzrunvelsayofad saministros mieca rekomendaciebi mkafiod gaemijna sistemaze wvdomis doneebi, ganesazRvra monacemebis waSlis/gasworebis procedurebi, usafrTxoebis detaluri organizaciul-teqnikuri zomebi da maT monitoringze pasuxismgebeli pirebi. saangariSo periodSi aqtualuri iyo sxvadasxva uwyebis mxridan arasrulwlovani da SezRuduli SesaZleblobis mqone pirebis uflebrivi garantiebis specialuri reglamentaciis sakiTxi. bavSvis saukeTeso interesebis personaluri monacemebis damuSavebis procesSi gaTvaliswinebis aucileblobaze miuTiTebs evrokavSiris monacemTa dacvis regulaciac, romelic monacemTa dammuSaveblebs avaldebulebs, mometebuli yuradRebiT moekidon bavSvis monacemebis damuSavebas da aRniSnul procesSi upiratesad gaiTvaliswinon bavSvis saukeTeso interesebi. saangariSo periodSi aparatma Seiswavla saqarTvelos ganaTlebis, mecnierebis, kulturisa da sportis da saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministroebis mier warmodgenili brZanebis proeqtebi „zogadsaganmanaTleblo dawesebulebaSi usafrTxoebisa da sazogadoebrivi wesrigis dacvis wesisa da pirobebis damtkicebis Sesaxeb“ da „saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministros, 43 45-56 44 ამომრჩეველთა პერსონალური მონაცემების დამუშავება 4 ამომეჩეველთა პერსონალური მონაცემების დამუშავება saqarTvelos ganaTlebis, mecnierebis, kulturisa da sportis saministros da sajaro samarTlis iuridiul pirs - saganmanaTleblo dawesebulebis mandaturis samsaxurs Soris koordinaciisa da informaciis gacvlis wesis damtkicebis Sesaxeb“. aparatma, erTi mxriv, gaiziara saministroebis pozicia, saganmanaTleblo dawesebulebaSi usafrTxoebisa da sazogadoebrivi wesrigis dacvis gasaumjobeseblad Sesabamis uwyebebs Soris informaciis gacvlisa da sxvadasxva prevenciuli RonisZiebis dagegmvis saWiroebis Sesaxeb, meore mxriv, arasrulwlovanTa personalur monacemTa dacvis uflebis, saukeTeso interesebisa da piradi cxovrebis dacvis uzrunvelsayofad, uwyebebs miawoda rekomendaciebi dasamuSavebeli monacemebis moculobis minimizaciasa da damuSavebis miznebis konkretizebasTan dakavSirebiT. amomrCevelTa personaluri monacemebis damuSaveba bolo 2 welia, personaluri monacemebis dacva saarCevno periodSi erTerT yvelaze aqtualur Temas warmoadgens. amomrCevelTa siebi saarCevno ubnebTan, arCevnebSi monawileTa piradi informaciis damuSaveba uSualod saarCevno ubnebze, saarCevno subieqtebis mier mokle teqsturi Setyobinebebis gagzavna da saarCevno subieqtebis SemwirvelTa finansuri mdgomareobis Sesaxeb informaciis gamJRavneba - es im sakiTxebis arasruli CamonaTvalia, romlebzec inspeqtoris aparatma 2018 wlis ganmavlobaSi imuSava. amomrCevelTa erTiani sia da samagido siebi arCevnebis dRes amomrCevelTa monacemebis damuSaveba jer kidev 2017 wlis adgilobrivi TviTmmarTvelobis organoTa arCevnebze gaxda aqtualuri. mediasaSualebebma da damkvirvebeli organizaciebis warmomadgenlebma gaavrceles informacia, rom saarCevno ubnebze myofi partiebis warmomadgenlebi an sxva damkvirveblebi samagido siebidan iwerdnen arCevnebze gamocxadebuli amomrCevlebis registraciis nomrebs an iRebdnen saarCevno siis fotoebs. aRniSnuli informaciis ubnis gareT gamokrul siebSi gadamowmebiT ki, hqondaT SesaZlebloba, daedginaT ubanze misuli amomrCevlis saxeli, gvari da misamarTi. personalur monacemTa dacvis inspeqtorma arCevnebis dResve gaakeTa gancxadeba, arCevnebidan 2 dReSi daiwyo sakiTxis Seswavla da daasrula 2018 wlis pirvel naxevarSi. kanonmdeblobis Sesabamisad, saarCevno procesSi warmomadgenlebsa da damkvirveblebs miniWebuli aqvT srulad saarCevno procesze dakvirvebis SesaZlebloba, maT Soris sasurveli informaciis Segrovebis ufleba, xmis micemisa da kenWisyris procedurebTan dakavSirebul sakiTxebze saCivris wardgenis mizniT. saarCevno procesSi damkvirveblisTvis farTo uflebamosilebis miniWeba gamomdinareobs mniSvnelovani sajaro inte residan da emsaxureba saqarTvelos konstituciiTa da saarCevno kodeqsiT gansazRvrul miznebs, Tumca saarCevno procesis demokratiulad warmarTvisaTvis arsebiTia, rom uzrunvelyofili iyos amomrCevlis personaluri monacemebis dacva. 49 2017 wlis oqtombris arCevnebis periodSi ar arsebobda samarTlebrivi aqti, romliTac gansazRvruli iqneboda saarCevno procesSi damkvirveblis mier personaluri monacemebis aRricxvis SesaZlebloba, konkretuli wesi da pirobebi. inspeqtoris gadawyvetilebiT, saarCevno administracias daevala, Seefasebina da daedgina, ra saxis personaluri informaciis aRricxvis SesaZlebloba unda hqondes damkvirvebels da aseve ganesazRvra iseTi organizaciul-teqnikuri zomebi, romlebic uzrunvelyofda kenWisyris SenobaSi yofnis uflebis mqone pirebis mxridan legitimuri miznis adekvaturi da proporciuli moculobiT personaluri monacemebis damuSavebas da amomrCevelTa nebis kontrolis SesaZlo safrTxeebis prevencias. sagulisxmoa, rom saarCevno administraciam gaiTvaliswina inspeqtoris davaleba da saangariSo periodSi saqarTvelos organul kanonSi - „saqarTvelos saarCevno kodeqsSi“ Sevida Sesabamisi cvlilebebi, romliTac daregulirda rogorc kenWisyris SenobaSi foto-videogadaRebis wesebi, aseve SeizRuda iseTi monacemebis sxvagvari damuSaveba, romlebic, kanonis Sesabamisad, ar ganekuTvneba sajaro informacias. imas, Tu vis aqvs amomrCevelTa erTiani fotosuraTebiani siis kanonierad mopovebis ufleba, moqmedi kanonmdebloba gansazRvravs. kerZod, saqarTvelos organuli kanonis - „saqarTvelos saarCevno kodeqsis“ Tanaxmad, registraciis mqone partias, saarCevno bloks, amomrCevelTa sainiciativo jgufs, kanoniT gansazRvrul damkvirvebel organizacias, amomrCevels ufleba aqvT, gaecnon ceskoSi, saolqo da saubno saarCevno komisiebSi arsebul amomrCevelTa siebis sajaro informaciisTvis mikuTvnebul versias da uzustobis aRmoCenis SemTxvevaSi moiTxovos amomrCevelTa Sesaxeb monacemebsa da amomrCevelTa siebSi cvlilebis Setana. amasTan, amomrCevelTa erTiani siis sajaro informaciisTvis gankuTvnili fotosuraTebiani versia dasaxelebul pirebs gadaecemaT mxolod eleqtronuli saxiT. uflebamosilma pirma siis misaRebad Sesabamis saarCevno komisias unda warudginos saTanado moculobis mqone informaciis eleqtromatarebeli, xolo eleqtronuli saxiT gadacemuli monacemebis Semdgomi damuSaveba, mag. dajgufeba, saarCevno ubnis Tu sxva konkretuli niSniT Tavisuflad aris SesaZlebeli. Sedegad, 2018 wlis saprezidento arCevnebze damkvirvebelTa mier uSualod saarCevno ubanze amomrCevelTa monacemebis Segroveba aqtualuri aRar gamxdara, Tumca amomrCevelTa monacemebis damuSavebasTan dakavSirebiT kiTxvebi sxva kuTxiT gaCnda. kerZod, 2018 wlis saprezidento arCevnebis dRes mediasaSualebebiT gavrcelda informacia, rom saarCevno subieqtebisa da politikuri partiebis koordinatorebs saarCevno ubnebTan xelT hqondaT amomrCevelTa fotosuraTebiani siebi. gamoiTqva eWvi, rom saqme exeboda e.w. samagido siebs, romlebic ukanonod iyo mopovebuli. inspeqtoris aparatma sakiTxis Seswavlis farglebSi saarCevno administraciisgan miRebuli informaciiT gaarkvia, rom 2018 wels amomrCevelTa erTiani siis fotosuraTebiani versia saqarTvelos saarCevno kodeqsiT dadgenili wesis Sesabamisad, 2018 wlis ganmavlobaSi 11 subieqts, maT Soris, 6 politikur gaerTianebas da 5 damkvirvebel organizacias gadaeca. 50 „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoni monacemTa damuSavebis samarTlebrivi safuZvlis arsebobasTan erTad mniSvnelovnad miiCnevs personaluri monacemebis damuSavebis principebisa da usafrTxoebis wesebis dacvasac, Tumca aqve aRsaniSnavia, rom „saqarT- 51 velos saarCevno kodeqsi“ dasaxelebuli pirebis mxridan amomrCevelTa erTiani siis mopovebis SesaZleblobasTan erTad ar adgens siis gamoyenebis wesebsa da akrZalvebs. aucilebelia, aRniSnuli sakiTxi daregulirdes normatiul doneze, maT Soris, ganisazRvros arCevnebamde periodSi da uSualod arCevnebis dRes monacemebis damuSavebis kanonieri miznebi da amomrCevelTa erTiani siis mimRebTa mxridan personalur monacemTa usafrTxoebis dasacavad organizaciuli da teqnikuri zomebis miRebis valdebulebebi. aseve gasaTvaliswinebelia, rom, kanonmdeblobis Tanaxmad, amomrCevelTa erTiani siis gamJRavneba xdeba ceskos vebgverdze - https://voters.cec.gov. ge, romelzec piradi nomrisa da gvaris miTiTebis da e.w. „me ar var roboti reCAPTCHA“ usafrTxoebis velis moniSvnis Semdeg dainteresebuli pirisTvis xelmisawvdomi xdeba amomrCevlis personaluri monacemebi, maT Soris, saxeli, gvari, fotosuraTi, dabadebis TariRi da misamarTi. vebgverdze miTiTebulia, rom is gankuTvnilia mxolod amomrCevelTaTvis - sakuTari da ojaxis wevrebis monacemebis gadasamowmeblad, Tumca sagulisxmoa, teqnologiuri SesaZleblobebis zrdasTan erTad miTiTebuli usafrTxoebis meqanizmi SesaZloa, ar aRmoCndes sakmarisi amomrCevelTa personaluri monacemebis ukanono damuSavebisgan saTanadod dacvis uzrunvelsayofad. zemoaRniSnulidan gamomdinare, mniSvnelovania, am kuTxiT kidev erT xel Sefasdes moqmedi regulaciebi da gamowvevebi, dainteresebuli mxa reebis CarTulobiT gatardes Sesabamisi samarTlebrivi da praqtikuli RonisZiebebi saarCevno procesSi personaluri monacemebis dacvis standartebisa da usafrTxoebis zomebis misaRebad, araproporciuli moculobiT da arauflebamosili pirebis mier personaluri monacemebis damuSavebis prevenciisTvis. saarCevno olqebSi personaluri monacemebis damuSaveba saarCevno kodeqsis Tanaxmad, saubno saarCevno komisiebs gadaecemaT amomrCevelTa erTiani da specialuri siebis rogorc komisiis, aseve sajaro gacnobisTvis gankuTvnili versiebi, romlis safuZvelze saubno saarCevno komisia valdebulia, Seadginos gadasatani saarCevno yuTis siebi. vinaidan amomrCevelTa erTiani siis sajaro gacnobisTvis gankuT- 52 vnili versia ar Seicavs pirad nomers, Sesabamisad, misgan nawarmoebi gadasatani saarCevno yuTis sia, romelic Semdgom Tavsdeba kenWisyris SenobaSi sajarod xelmisawvdomi formiT, aseve ar unda Seicavdes amomrCevelTa pirad nomrebs. saangariSo periodSi personalur monacemTa dacvis inspeqtoris aparats SetyobinebiT momarTa erT-erTma Jurnalistma, romlis ganmartebiT, q. ozurgeTisa da q. Coxatauris municipalitetebis garkveul saarCevno ubnebze arsebul kedlebze ganTavsebuli iyo gadasatani saarCevno yuTis siebi, romlebic amomrCevlis saxelisa da gvaris garda, aseve Seicavda maT pirad nomrebs. aparatma Semowmebis farglebSi daadgina, rom saarCevno ubnebze gadasatani saarCevno yuTis siebi (romlebic amomrCevlis saxelisa da gvaris garda, aseve Seicavda maT pirad nomrebs) ganTavsebuli iyo kenWisyris SenobebSi mesame pirebisaTvis xelmisawvdomi formiT. saarCevno administraciis ganmartebiT, saubno saarCevno komisiebSi kenWisyris Senobis Sida kedlebze gakrul, gadasatani saarCevno yuTis siaSi Sesayvan amomrCevelTa siebSi SecdomiT miuTiTes amomrCevelTa piradi nomrebi. zemoaRniSnulidan gamomdinare, inspeqtoris gadawyvetilebiT, centraluri saarCevno komisiis mier amomrCevelTa piradi nomrebis gamJRavneba miCneul iqna „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis darRvevad. saarCevno Semowirulebis farglebSi finansuri davalianebis Sesaxeb informaciis gamJRavneba 2018 wlis oqtomberSi erT-erTma mediasaSualebam gaavrcela informacia, rom erT-erT klinikaSi dasaqmebulma pirebma prezidentobis kandidats saarCevno Semowirulebis saxiT garkveuli fuladi saxsrebi gadauricxes. satelevizio arxis saSualebiT, aseve, gavrcelda informacia Semwirveli pirebis finansuri mdgomareobis, maT Soris, sakredito istoriebis, sesxis raodenobisa da sxva detalebis Sesaxeb. informaciis mopovebis wyaro mediasaSualebas ar dausaxelebia. moqmedi kanonmdeblobiT, partiis/saarCevno subieqtis safinanso deklaraciasTan dakavSirebuli informacia (maT Soris, 53 Semowirulebis wyaro, odenoba da miRebis TariRi) Riaa yvela dainteresebuli pirisTvis, Tumca amavdroulad dadgenilia, rom Semowirulebis ganxorcielebisas sajaro informacias warmoadgens mxolod piris saxeli, gvari, piradi nomeri da registraciis adgilis Sesaxeb informacia da is ar moicavs finansuri mdgomareobisa da davalianebebis Sesaxeb arsebuli monacemebis xelmisawvdomobas. aqve gasaTvaliswinebelia, rom Tu eWvqveS dgas Semowirulobis kanoniereba, reagireba warmoadgens saxelmwifo auditis samsaxuris uflebamosilebas. imis gaTvaliswinebiT, rom ss „kreditinfo saqarTvelo“ warmoadgens sakredito informaciis monacemTa bazis mflobel sakredito biuros, satelevizio eTerSi gasul siuJetSi moxseniebul pirTa personaluri monacemebis Semcvel informaciaze wvdomisa da gamJRavnebis kanonierebis Seswavlis mizniT inspeqtoris iniciativiT daiwyo ss „kreditinfo saqarTvelos“ Semowmeba. Semowmebis Sedegad dadginda, rom Semwirveli pirebis sakredito istoria „kreditinfo saqarTvelos“ bazaSi Sesabamisi drois monakveTSi gadamowmebuli hqonda erT-erT mikrosafinanso organizacias. Semwirveli pirebi ar warmoadgendnen aRniSnuli mikrosafinanso organizaciis momxmareblebs, arasdros ganucxadebiaT Tanxmoba personaluri monacemebis damuSavebasTan dakavSirebiT da maTTvis ucnobi iyo, Tu ra mizniTa da romeli samarTlebrivi safuZvliT gadaamowma maTi sakredito informacia mikrosafinanso organizaciam. mikrosafinanso organizaciam Semowmebis farglebSi „kreditinfo saqarTvelos“ bazaSi personaluri monacemebis gadamowmebis faqti daadastura, Tumca ganmarta, rom es qmedebebi ar Seesabameboda kompaniis saqmianobis miznebs, ar yofila SeTanxmebuli menejmentTan da warmoadgenda mxolod calkeuli TanamSromlis kerZo iniciativas. kompaniis ganmartebiT, menejmentTan SeuTanxmebeli qmedebebis, aseve, kompaniis mier dadgenili procedurebis darRvevisTvis ori TanamSromeli Tanamdebobebidan gaaTavisufles. satelefono komunikacia amomrCevelTan saprezidento arCevnebis periodSi kvlav aqtualur sakiTxs warmoadgenda saarCevno subieqtebis mier amomrCevlebTan mokle teqsturi Setyobinebebis gagzavna. miuxedavad imisa, rom ganxilul SemTxvevebSi saarCevno subieqtebs mokle teqsturi Setyobinebebis dagzavnisas monacemebze uSualo wvdoma ar hqondaT da Setyobinebebi igzavneboda Suamavali kompaniebis meSveobiT (maTTan werilobiTi xelSekrulebis safuZvelze), amasTan Seicavda kanoniT gaTvaliswinebul uaris Tqmis meqanizms, aRniSnuli meTodiT moqalaqeebTan komunikacia xSirad maTi monacemebis mopovebis kanonierebaze eWvebs aCenda. moqalaqeTa SetyobinebebiT aseve dadginda, rom maT ukavSirdebodnen sxvadasxva satelefono nomridan da vinaobis/organizaciis dasaxelebis, wardgenis gareSe ekiTxebodnen, iyvnen Tu ara arCevnebze. sakiTxis Seswavlis farglebSi dadginda, rom erT-erTi a(a)ip-is wevrebi SerCeviTad ukavSirdebodnen moqalaqeebs (ZiriTadad, nacnobebsa da megobrebs), arCevnebze mosaxleobis aqtivobis dadgenis mizniT, Tumca personaluri monacemebis damuSaveba, maT Soris, politikuri Sexedulebis Sesaxeb informaciisa da satelefono nomrebis Senaxva ar momxdara. yvela saarCevno subieqti Tu damkvirvebeli organizacia, romelic saarCevno periodSi uSualod moqalaqeebisgan agrovebs personalur monacemebs, kanoniT valdebulia, winaswar ganumartos maT monacemebis damuSavebis mizani imisaTvis, rom moqalaqem SeZlos informirebuli gadawyvetilebis miReba. saarCevno procesSi gansakuTrebiT mniSvnelovania amomrCevelTa personaluri monacemebis dacva, radgan piris politikur SexedulebebTan dakavSirebuli monacemebi gansakuTrebul kategorias miekuTvneba da maT dasacavad moqmedebs ufro maRali standarti. Sesabamisad, saarCevno subieqtebi Tu damkvirvebeli organizaciebi, romlebic satelefono gamokiTxvis gziT amuSaveben amomrCevelTa personalur monacemebs, valdebulni arian, miawodon maT detaluri informacia, maT Soris, vin da ra mizniT agrovebs monacemebs da rogor gegmavs momavalSi maT gamoyenebas. amasTan, maT unda aRricxon monacemebis mopovebis wyaro, gansazRvron, ra saxis monacemebis Segrovebaa saWiro Sesabamisi kanonieri miznis misaR- 54 55 57-74 Tavis mxriv, mniSvnelovania, msgavs SemTxvevebSi moqalaqem gaiTvaliswinos, rom ar aris valdebuli, gasces monacemebi. mxolod misi arCevania, miawvdis Tu ara vinmes Tavis Sesaxeb informacias da ra moculobiT. სამართალდამცავი ორგანოების მიერ მონაცემთა დამუშავება 5 56 სამართალდამცავი ორგანოების მიერ მონაცემთა დამუშავება wevad da SeimuSaon Sesabamisi wesebi, rac mniSvnelovnad Seamcirebs maTi saxeliT personalur monacemTa damuSavebis risks. ფოტო: შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივიდან samarTaldamcavi organoebis mier monacemTa damuSaveba samarTaldamcavi organoebis mier personaluri monacemebis damuSaveba, xSirad warmoadgens ra Carevas adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis evropuli konvenciis me-8 muxliTa da saqarTvelos konstituciis me-15 muxliT garantirebul piradi cxovrebis uflebaSi, unda efuZnebodes kanons, hqondes legitimuri mizani da warmoadgendes aucilebel zomas demokratiul sazogadoebaSi. mniSvnelovania, samarTaldamcavi organoebis mier monacemTa Segroveba, Senaxva da sxvagvari gamoyeneba ganxorcieldes kanonieri da mkafio miznebis Sesabamisad da iseTi principebis dacviT, rogoricaa samarTlianoba da proporciuloba. amasTan, aucilebelia monacemTa sizustis, namdvilobisa da monacemTa damuSavebasTan dakavSirebuli zogadi procesebis gamWvirvalobis uzrunvelyofac. samarTaldamcavi organoebis mier aRniSnul moTxovnaTa dacvas gansakuTrebuli mniSvneloba eniWeba, ramdenadac sxva sajaro dawesebulebebisgan gansxvavebiT, kanonmdeblobiT dakisrebuli uflebamosilebebis farglebSi maT aqvT rogorc Ria, aseve faruli wyaroebidan monacemTa mopovebisa da sxvagvari damuSavebis SesaZlebloba, rac, Tavis mxriv, zrdis monacemTa aramiznobrivi da saWiroze meti moculobiT damuSavebis risks. saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma 42 moqalaqis gancxadebebis ganxilvisa da 20 inspeqtirebis farglebSi samarTaldamcav organoTa mier sxvadasxva mizniT monacemTa damuSavebis 70-mde procesi Seiswavla. maT Soris, 21 SemTxvevaSi - saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministros, 10 - saqarTvelos sasjelaRsrulebisa da probaciis saministros/saqarTvelos iusticiis saministros sistemaSi Semavali saxelmwifo saqveuwyebo dawesebulebis - specialuri penitenciuri samsaxuris, 8 - saqarTvelos mTavari prokuraturis, 4 SemTxvevaSi - ssip operatiul-teqnikuri saagentos mier monacemTa damuSavebis kanoniereba. danaSaulis niSnebis arsebobis gamo an Semdgomi reagirebis mizniT 7 saqme gadaigzavna Sesabamis samarTaldamcav uwyebebSi. aRsaniSnavia, rom 2018 wels inspeqtoris aparatma monacemTa damuSavebis kanoniereba Seiswavla sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 34-e muxliT gansazRvrul yvela sagamoZiebo organosTan mimarTebiT. saangariSo periodSi gamovlenil 39 samarTaldarRvevaze reagirebis mizniT 5 SemTxvevaSi gamoyenebul iqna jarima, 2 SemTxvevaSi – gafrTxileba, 13 SemTxvevaSi ki pasuxismgeblobis dakisreba ver moxda, kanonmdeblobiT gansazRvruli xandazmulobis vadis gasvlis gamo. personalur monacemTa damuSavebis procesis gaumjobesebis mizniT samarTaldamcav organoebs miecaT Sesasruleblad savaldebulo 30 davaleba da 9 rekomendacia, damatebiT gaewiaT 140-ze meti werilobiTi da zepiri konsultacia, momzadda araerTi daskvna da rekomendacia samarTaldamcav organoTa saqmianobasTan dakavSirebul kanonproeqtebsa da normatiuli aqtis proeqtebze. 60 61 gasul wlebTan SedarebiT 2018 wels sagrZnoblad Semcirebulia samarTaldamcav seqtorSi gamovlenili darRvevebis raodenoba da braldebulTa/msjavrdebulTa momarTvianoba penitenciur dawesebulebebSi videomeTvalyureobis gziT an satelefono saubris uflebiT sargeblobisas monacemebis damuSavebis faqtebTan mimarTebiT, rac, Tavis mxriv, metyvelebs am sferoSi sakanonmdeblo cvlilebebisa da uwyebis mxridan gatarebuli zomebis efeqtze. gazrdilia samarTaldamcvelebis mxridan inspeqtoris aparatTan winaswari konsultaciebis interesic. Tumca, dadebiTi tendenciebis paralelurad, kvlav arsebobs sakiTxebi, romlebic damatebiT Zalisxmevas saWiroebs samarTaldamcav seqtorSi monacemTa dacvis standartis gaumjobesebis TvalsazrisiT. aseT sakiTxebs miekuTvneba - centra lur sainformacio bankSi arsebul monacemTa aramiznobrivi da Sesabamisi samarTlebrivi safuZvlis gareSe gadamowmeba, kanoniT gaTvaliswinebuli safuZvlis gareSe mopoveba da gamJRavneba, principis darRveviT Senaxva, monacemTa subieqtis arajerovani informireba, inspeqtorisTvis Setyobinebis valdebulebis arajerovani Sesruleba. gansakuTrebiT mniSvnelovania monacemTa damuSavebis wesebis dacva im fonze, rodesac sul ufro izrdeba samarTaldamcveli organoebis interesi, hqondeT wvdoma sxvadasxva tipisa da kategoriis monacemebze. magaliTad, 2018 wels gatarebuli sakanonmdeblo cvlilebebiT, Sinagan saqmeTa saministros mieniWa iseT monacemebze wvdomis uflebamosileba, rogoricaa sesxis gamcemi subieqtis mier fuladi moTxovnis uzrunvelyofis saSualebad miRebuli moZravi nivTebis aRricxvis specialur eleqtronul programaSi daculi monacemebi da saganmanaTleblo dawesebulebis mandaturis mier samsaxurebrivi saqmianobis Sedegad mop- 62 ovebuli monacemebi. sazogadoebrivi usafrTxoebisa da marTlwesrigis kuTxiT arsebuli gamowvevebis fonze monacemebze wvdoma SesaZloa, mniSvnelovani faqtori iyos kanonmdeblobiT dakisrebuli funqcia-movaleobebis efeqtianad gansaxorcieleblad, Tumca amave dros aucilebelia, samarTliani balansisa da proporciulobis principis dacva. sagamoZiebo mizniT kompiuteruli monacemebis mopoveba gasul wlebTan SedarebiT arsebiTad Semcirebulia kompiuterul monacemebTan dakavSirebuli sagamoZiebo moqmedebis farglebSi monacemTa kanonieri safuZvlis gareSe damuSavebis SemTxvevebi, Tumca 2018 welsac gamovlinda samarTaldamcavi organos warmomadgenelTa mxridan mosamarTlis ganCinebisa da prokuroris dadgenilebis gareSe kerZo kompaniis kompiuterul sistemaSi arsebuli videoCana weris daTvalierebis, konkretuli monakveTis fotogadaRebisa da komunikaciis arxiT gadagzavnis faqti. ramdenime SemTxvevaSi ki kerZo kompaniebma inspeqtoris aparatTan dakavSirebiT da aparatis mxridan myisieri reagirebis Sedegad darRveva Tavidan aiciles. vinaidan sisxlis samarTlis saproceso kodeqsi mkafiod gansazRvravs, rom kompiuterul monacemebTan dakavSirebuli sagamoZiebo moqmedeba SesaZloa Catardes mxolod mosamarTlis ganCinebiT an gadaudebeli aucileblobisas prokuroris dadgenilebiT, samarTaldamcav organoTa yvela qmedeba, rome- 63 lic sakanonmdeblo regulirebis darRveviT ganxorcielda, miCneul iqna Sesaba misi samarTlebrivi safuZvlis gareSe monacemTa damuSavebad da gamoyenebuli iqna kanonmdeblobiT gaTvaliswinebuli pasuxismgeblobis zoma. kompiuteruli monacemebis mopovebis mxriv darRvevebis Semcirebis dadebiTi tendencia SesaZloa, ganpirobebuli iyos rogorc Tavad gamomZieblebisa da operatiuli muSakebis, aseve kerZo organizaciebis informirebulobis donis amaRlebiT. gazrdilia kompiuteruli monacemebis gamoTxovasTan dakavSirebiT konsultaciis miRebis mizniT inspeqtoris aparatisTvis momarTvebis raodenobac. kompiuteruli monacemebis mopovebasTan dakavSirebuli darRvevebis srulad aRmosafxvrelad inspeqtoris mxridan reagirebis garda, aseve mniSvnelovania uwyebebis mxridan monitoringi da Sesabamisi prevenciuli RonisZiebebis dagegmva. centralur sainformacio bankSi monacemebze wvdoma da monacemTa usafrTxoeba saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministros kanonmdeblobiT dakisrebuli fun- qcia-movaleobebis efeqtianad gansaxorcieleblad Seqmnili aqvs centraluri sainformacio banki, sadac Tavs iyris sakmaod moculobiTi, maT Soris gansakuTrebuli kategoriis, monacemebi. saangariSo periodSi moqalaqeTa momarTvis safuZvelze inspeqtorma Seiswavla monacemebze wvdomis kanonierebis ramdenime SemTxveva da Sedegad gamoavlina arasamsaxurebrivi mizniT wvdomisa da kanoniT gaTvaliswinebuli safuZvlis gareSe monacemTa damuSavebis calkeuli SemTxvevebi. inspeqtoris mimarTvis safuZvelze Catarebuli samsaxurebrivi mok vlevis Sedegad saministros generalurma inspeqciam daadgina, rom erT-erTma TanamSromelma centralur sainformacio bankSi arsebuli monacemebi gadaamowma arasamsaxurebrivi mizniT, rac mkacr disciplinur gadacdomad miiCnies da TanamSromeli gaTavisuflda samsaxuridan. saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma Seiswavla centralur sainformacio bankSi arsebuli monacemebis usafrTxoebis dacvis mizniT gatarebuli RonisZiebebic. samarTlebrivi aqtebiTa da praqtikaSi arsebuli meqanizmebiT saministros danergili aqvs Semdegi organizaciul-teqnikuri zomebi: centralur sainformacio bankSi arsebul monacemze saministros TanamSromlebi daiSvebian saministros struqturuli qvedanayofebis, teritoriuli organoebis, saministros saxelmwifo saqveuwyebo dawesebulebisa da saministros sistemaSi Semavali sajaro samarTlis iuridiuli pirebis xelmZRvanelTa dasabuTebuli werilobiTi mimarTvis safuZvelze, gapirovnebuli momxmareblis saxelis, parolisa da erT- 64 jeradi ricxviTi parolis generirebis mowyobilobis (DIGIPASS) saSualebiT. centralur sainformacio bankSi arsebuli monacemebis mimarT Sesrulebuli yvela moqmedeba eqvemdebareba aRricxvas, rac SesaZlebels xdis rogorc wvdomis ganmaxorcielebeli saministros TanamSromlis vinaobis, aseve mis mier monacemTa mimarT Sesrulebuli yvela qmedebis dadgenas. saministros TanamSromlebs ekrZalebaT centralur sainformacio bankSi arsebuli monacemebis mopoveba, gamoyeneba an gavrceleba arasamsaxurebrivi mizniT, aRniSnulis kontrolis valdebuleba ki ekisrebaT rogorc saministros struqturuli qvedanayofebis, teritoriuli organoebis, saministros saxelmwifo saqveuwyebo dawesebulebisa da saministros sistemaSi Semavali sajaro samarTlis iuridiuli pirebis xelmZRvanelebs, aseve, saministros sainformacio-analitikur departamentsa da saministros generalur inspeqcias (departaments). centralur sainformacio bankSi arsebuli monacemebis arasamsaxurebrivi mizniT damuSaveba warmoSobs kanonmdeblobiT dadgenili pasuxismgeblobis zomebis an/da mkacri disciplinuri pasuxismgeblobis dakisrebis winapirobas. Seswavlis Sedegad, centralur sainformacio bankSi arsebuli monacemebis usafrTxoebis mizniT gatarebuli organizaciul-teqnikuri RonisZiebebi „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis me-17 muxlis moTxovnebis Sesabamisad iqna miCneuli. Tumca aqve aRsaniSnavia, rom monacemTa usafrTxoebisTvis danergili organizaciul-teqnikuri zomebi warmoadgens kompleqsur RonisZiebaTa erTobliobas da maTi adekvaturoba da efeqtianoba fasdeba yovel konkretul SemTxvevaSi saqmis garemoebebis sruli, yovelmxrivi da obieqturi gamokvlevis Sedegad. administraciul samarTaldarRvevaTa aRricxvis erTian sainformacio bankSi monacemTa Senaxvis vada saqarTvelos administraciul samarTaldarRvevaTa kodeqsis Tanaxmad, Sinagan saqmeTa saministro qmnis administraciul samarTaldarRvevaTa aRricxvis erTian sainformacio banks, romelic aerTianebs administraciuli samarTaldarRvevis oqmis Semdgeni/saqmis ganmxilveli organoebis mier Sedgenili samarTaldarRvevis oqmebisa da dadgenilebebis Taobaze saministrosTvis miwodebul detalur informacias, eleqtronuli saxiT. saqarTvelos kanonmdeblobis Tanaxmad, erTian sainformacio bankSi monacemebi mudmivad inaxeboda, Tumca, saqarTvelos sakonstitucio sasamarTlom 2017 wlis 9 Tebervlis #1/2/622 gadawyvetilebiT, norma arakonstituciurad cno. saangariSo periodSi erT-erTi moqalaqis momarTvis safuZvelze inspeqtorma imsjela erTian sainformacio bankSi (eleqtronuli formiT) pirisTvis 2007 wlis 31 oqtombers saqarTvelos administraciul samarTaldarRvevaTa kodeqsis 45-e muxliT gaTvaliswinebuli administraciuli pasuxismgeblobis dakisrebis Sesaxeb monacemebis mudmivad Senaxvis 65 sakiTxze. saqarTvelos sakonstitucio sasamarTlos gadawyvetilebis aRsrulebis mizniT, erTian sainformacio bankSi arsebuli monacemebis Senaxvis vadebis gansazRvraze saministroSi mimdinareobs muSaoba, Tumca jer ar dasrulebula Sesabamisi normatiuli aqtis damtkicebis an masSi cvlilebebis Setanis procesi. Seswavlis Sedegad dadginda, rom saqmis ganxilvis momentisTvis miRweuli iyo erTian sainformacio bankSi konkretuli moqalaqisTvis dakisrebuli administraciuli pasuxismgeblobis Sesaxeb monacemebis Senaxvis saqarTvelos administraciul samarTaldarRvevaTa kodeqsiT gansazRvruli mizani. amave sakiTxTan mimarTebiT gasaTvaliswinebelia, rom rogorc saerTaSoriso standartebis, aseve saqarTvelos sakonstitucio sasamarTlos gadawyvetilebis Tanaxmad, monacemTa subieqts aqvs ufleba, Sesabamisi samarTlebrivi winapirobebis arsebobisas moiTxovos warsulSi ganxorcielebul qmedebasTan dakavSirebuli informaciis waSla, sazogadoebis mxridan misi mudmivad an periodulad stigmatizebis Tavidan aridebisa da piradi cxovrebis avtonomiur reJimSi gansazRvris mizniT. Sesabamisad, aRniSnul garemoebaTa gaTvaliswinebiT, sakonstitucio sasamarTlos gadawyvetilebis ZalaSi Sesvlis momentidan (kerZod, 2017 wlis 09 Tebervlidan) saministros erTian sainformacio bankSi ganmcxadeblis 2007 wlis 31 oqtombers administraciuli pasuxismgeblobis dakisrebis Sesaxeb monacemebis Senaxva inspeqtoris mier Sefasda „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoniT gaTvaliswinebuli safuZvlis gareSe da amave kanoniT gaTvaliswinebuli principis darRveviT monacemTa damuSavebad. Sesabamisad, saministros daevala konkretuli monacemTa subieqtis administraciuli pasuxismgeblobis Sesaxeb monacemebis erTiani sainformacio bankidan waSla an piris identificirebis gamomricxavi formiT Senaxva. prevenciuli RonisZiebebis farglebSi monacemTa damuSaveba sazogadoebrivi usafrTxoebisa da marTlwesrigis dacvis mizniT „policiis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoni iTvaliswinebs rigi sapolicio, maT Soris, prevenciuli RonisZiebebis gamoyenebis SesaZleblobas. kanonis Tanaxmad, aseT RonisZiebebs miekuTvneba: piris gamokiTxva; piris identifikacia; zedapiruli Semowmeba da daTvaliereba; avtomaturi fototeqnikisa (radaris) da videoteqnikis gamoyeneba da sxva. inspeqtoris aparatma rogorc saangariSo periodSi, aseve gasul wlebSi Seiswavla sapolicio prevenciuli RonisZiebebis farglebSi pirTa personaluri monacemebis sxvadasxva formiT damuSavebis araerTi SemTxveva, maT Soris mobiluri telefoniT videogadaRebis, fotosuraTiT piris identifikaciisa da monacemTa bazaSi gadamowmebis faqtebi. 66 ramdenadac aRniSnul RonisZiebaTa ganxorcielebis wesisa da detaluri instruqciis ararsebobis pirobebSi maRalia prevenciul RonisZiebas daqvemdebarebuli piris personaluri monacemebis aramiznobrivi da kanonis moTxovnaTa darRveviT damuSavebis riski, Sinagan saqmeTa saministros mieca rekomendacia, ganesazRvra prevenciuli RonisZiebis gatarebisas fotosuraTiT piris identifikaciis/monacemTa bazaSi gadamowmebis wesi da Seefasebina am RonisZiebis CatarebisaTvis TanamSromlis sargeblobaSi arsebuli mobiluri telefonisa da informaciis gadacemis saSualebebis gamoyenebis mizanSewoniloba. saministros mier mowodebuli informaciis Tanaxmad, mimdinareobs muSaoba aplikaciis danergvaze, romelic uzrunvelyofs sapolicio Tu gadaudebel daxmarebas maqsimalurad swrafad da efeqtianad, xels Seuwyobs sagzao moZraobis wesebis darRvevis faqtebis gamovlenas, samarTaldarRvevis faqtis damadasturebeli masalis sapolicio danayofebisTvis miwodebis efeqtiani meqanizmis Camoyalibebas, romlis erT-erTi mizanic fotosuraTiT piris identifikaciis Sesabamisi organizaciul-teqnikuri zomebis gaTvaliswinebiTa da monacemTa usafrTxoebis dacviT ganxorcielebaa. cxadia, misasalmebelia saministros mxridan inspeqtoris rekomendaciis Sesrulebis kuTxiT gadadgmuli nabijebi, Tumca damatebiT, mniSvnelovania, uSualod prevenciuli RonisZiebis gatarebisas fotosuraTiT piris identifikaciis/ monacemTa bazaSi gadamowmebis konkretuli da detaluri wesis SemuSaveba, rac xels Seuwyobs am mimarTulebiT erTiani standartis damkvidrebas da minimumamde Seamcirebs prevenciuli RonisZiebebis farglebSi moqalaqeTa personaluri monacemebis kanonis moTxovnaTa darRveviT damuSavebis risks. saangariSo periodSi aseve aqtualur sakiTxs warmoadgenda sapolicio prevenciuli RonisZiebis farglebSi monacemTa subieqtis jerovani informireba. „policiis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis me-19 muxliT gansazRvruli prevenciuli RonisZiebis (piris gamokiTxva) farglebSi policieli uflebamosilia, monacemebi moipovos uSualod monacemTa subieqtisagan. amasTan, kanonis Tanaxmad, monacemTa subieqtis mxridan monacemebis miwodeba nebayoflobiTia. aRniSnul procesSi rogorc prevenciuli RonisZiebis miznebis miRwevis, aseve monacemebis damuSavebis kanonierebis uzrunvelsayofad, mniSvnelovania, moqalaqes saTanadod ganemartos monacemTa Segrovebis mizani, savaldebuloa Tu ara monacemebis miwodeba da ra samarTlebrivi Sedegebi SeiZleba mohyves monacemebis miuwodeblobas. informirebuloba saSualebas aZlevs moqalaqes, daicvas Tavisi uflebebi da ar gauCndes gancda, rom misi monacemebi aramarTlzomierad muSavdeba. erT-erTi moqalaqis gancxadebis ganxilvis farglebSi gamovlinda monacemTa subieqtis jerovani informirebis utyuari dadasturebis problemac. saministros mieca rekomendaciebi, romelTa Sesrulebac, erTi mxriv, uzrunvelyofs policielis mier gamosakiTxi piris jerovani informirebis mtkicebulebebis arsebobas, xolo meore mxriv, moqalaqeTa kanoniT garantirebuli uflebis realizebas. 67 monacemTa gamJRavneba da gasajaroeba „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis Tanaxmad, monacemTa damuSavebis erT-erT formas warmoadgens monacemTa gamJRavneba/gasajaroeba. ramdenadac monacemTa damuSavebis aRniSnuli forma Seicavs mometebul safrTxes, gamousworebeli ziani miayenos moqalaqis interesebs, arsebiTad mniSvnelovania, ganxorcieldes mxolod kanoniT gaTvaliswinebuli safuZvlis arsebobisas da principebis dacviT. saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma Seiswavla saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministros, saqarTvelos prokuraturis, saqarTvelos finansTa saministros sagamoZiebo samsaxurisa da saqarTvelos iusticiis saministros sistemaSi Semavali saxelmwifo saqveuwyebo dawesebulebis - specialuri penitenciuri samsaxuris mier personalur monacemTa gamJRavnebis ramdenime faqti, maT Soris, videoCanawerebisa da gansakuTrebuli kategoriis monacemis samarTaldamcav organoTa vebgverdebze gasajaroeba da media saSualebebisTvis gamJRavneba. 2018 wels inspeqtoris iniciativiT Seswavlil erT-erT SemTxvevaSi gardacvlili piris janmrTelobis mdgomareobasTan dakavSirebuli informaciis vebgverdze gasajaroebisas gamoyenebuli depersonalizaciis forma arasakmarisad iqna miCneuli, vinaidan mediasaSualebebis mier manamde gasajaroebuli informacia gansakuTrebuli Zalisxmevis gareSe iZleoda piris arapirdapiri identificirebis SesaZleblobas. inspeqtoris gadawyvetilebiT, gansakuTrebuli kategoriis monacemebis Semcveli informacia waiSala vebgverdidan. saangariSo periodSi Seswavlili erT-erTi gancxadeba Seexeboda mSob lebisTvis Semakavebeli orderis gadacemiTa da Semakavebeli orderis oqmis aslis gacnobis gziT Svilis faqtobrivi sacxovrebeli misamarTis Sesaxeb informaciis gamJRavnebas. saministros ganmartebiT, gamomdinare iqidan, rom monacemTa subieqti saministroSi wardgenil ramdenime gancxadebaSi aRniSnavda, rom ar surda Tavisi faqtobrivi sacxovrebeli misamarTis mSoblebisaTvis gamJRavneba, saministros TanamSromelma gaacno mas SesaZlo RonisZiebebis saxeebi da zepirsityvierad ganumarta, rom orderis gamocemis SemTxvevaSi moZaladeebisaTvis cnobili gaxdeboda msxverplis faqtobrivi sacxovrebeli misamarTi. ganmcxadebels aseve ganemarta, rom moZaladeebis mis sacxovrebel saxlTan miaxloebisTanave saqmeSi CaerTveboda sapatrulo policia da aRkveTda safrTxes. saministros ganmartebiT, swored aRniSnuli informaciis miRebis Semdeg moawera xeli monacemTa subieqtma orders. Tavis mxriv, ganmcxadebeli miuTiTebda, rom saministros TanamSromlebs misTvis ar ganumartavT Semakavebeli orderis Sinaarsi da miuxedavad 68 imisa, rom xeli moawera orders, arc ki SeuniSnavs, rom masSi asaxuli iyo faqtobrivi sacxovrebeli misamarTi. ganmcxadebeli aseve ganmartavda, rom mSobelTa mxridan devnis gamo imyofeboda aRelvebul mdgomareobaSi da ar hqonda SesaZlebloba, srulad gaeazrebina yvela procesualuri detali, romelic policiis TanamSromlebma ganaxorcieles. im garemoebis gaTvaliswinebiT, rom msgavs SemTxvevebSi msxverpli SesaZloa iyos aRelvebuli da saTanadod ver aRiqvamdes monacemTa damuSavebis miznebsa da mosalodnel Sedegebs, mniSvnelovania, arsebobdes meqanizmi, romelic maqsimalurad uzrunvelyofs msxverplisaTvis miwodebuli informaciis sicxades, misi nebis Tavisufal gamovlenasa da mtkicebulebis Seqmnas monacemTa subieqtis jerovani informirebis Taobaze. aRniSnulis gaTvaliswinebiT, saministros mieca ramdenime rekomendacia. inspeqtoris rekomendaciis Sesrulebis mizniT saministrom Sesabamis struqturul erTeulebs daugzavna miTiTeba, romliTac maT daevalaT, msxverplis usafrTxoebis dacvis mizniT kanoniT gansazRvruli RonisZiebebis ganxorcielebisas uzrunvelyon moZaladeebisaTvis gasamJRavnebeli monacemebis moculobis Sefaseba da monacemTa gamJRavnebis miznebisa da mosalodneli Sedegebis Sesaxeb msxverplis/ monacemTa subieqtis saTanado informireba. monacemTa subieqtis informireba saqarTvelos konstituciis me-18 muxlisa da „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 21-e muxlis mixedviT, monacemTa subieqtis mier informaciis moTxovnis ufleba iTvaliswinebs sajaro dawesebulebaTa, maT Soris samarTaldamcav organoTa, valdebulebas, moTxovnis SemTxvevaSi monacemTa subieqts miawodos informacia mis Sesaxeb damuSavebuli monacemebis Taobaze. monacemTa subieqts aseve aqvs misi personaluri monacemebis Semcveli dokumentaciis aslebis moTxovnis uflebac. monacemTa subieqtis informirebis valdebulebis efeqtiani realizeba arsebiTia, ramdenadac aRniSnuli mas aZlevs SesaZleblobas, icodes, ra saxis monacemebi muSavdeba mis Sesaxeb da ramdenad kanonierad. sagulisxmoa, rom samarTaldamcav organoTa saqmianobis specifikis gaTvaliswinebiT, SesaZloa, arsebobdes monacemTa subieqtis informirebis uflebis „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 24-e muxliT gaTvaliswinebuli SezRudvis winapiroba, rac kidev ufro met mniSvnelobas sZens samarTliani balansis dacvas, erTi mxriv, monacemTa subieqtis uflebas - miiRos masTan dakavSirebuli informacia, xolo meore mxriv, samarTaldamcavi organos kanonier interess Soris - uzrunvelyos informaciis konfidencialuroba. saangariSo periodSi, moqalaqeTa momarTvebis safuZvelze, inspeqtorma Seiswavla saqarTvelos mTavari prokuraturis, saqarTvelos Tavdacvis saministros, spe- 69 cialuri penitenciuri samsaxurisa da saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministros mier monacemTa subieqtis informirebis kanoniereba. aRsaniSnavia, rom samar Taldamcav organoTa mxridan monacemTa subieqtis informirebis valdebulebis Sesrulebis mxriv dadebiTi tendenciebi SeiniSneba. 2018 wels kanoniT dadgenili vadis darRvevisa da moTxovnili informaciis/dokumentaciis arasrulyofili saxiT gacemis mxolod ramdenime SemTxveva gamovlinda. farul sagamoZiebo moqmedebebze zedamxedveloba mniSvnelovania imis xazgasmac, rom subieqtis mier wardgenili moTxovna xSirad obieqturad ar iZleoda gasacemi informaciis/dokumentaciis identificirebisa da moZiebis SesaZleblobas. kanoniT garantirebuli informirebis uflebis realizebis xelSewyobis mizniT, mizanSewonilia, uwyebebma droulad miawodon moqalaqeebs moTxovnaSi miTiTebuli informaciis/dokumentaciis is nawili, romlis identificirebac SesaZlebelia da imavdroulad, acnobon sxva dokumentaciis miwodebis damabrkolebeli garemoebebis Sesaxeb, xolo im SemTxvevaSi, Tu uwyeba ar amuSavebs mis Sesaxeb informacias an ar inaxavs konkretul dokuments, naTlad da mkafiod ganumartos aRniSnulis Taobaze. rac Seexeba monacemTa subieqtis mier personaluri monacemebis Semcveli dokumentaciis aslebis gamoTxovis sakiTxs, miuxedavad imisa, rom kanonmdebloba ar iTvaliswinebs aRniSnuli dokumentaciis aslebis gacemis konkretul vadas, mniSvnelovania, isini moTxovnidan gonivrul vadaSi gaices. 2018 wlis ganmavlobaSi inspeqtoris aparati uwyvet reJimSi akvirdeboda faruli sagamoZiebo moqmedebebis process. analizis Sedegad dgindeba, rom saangariSo periodSi wina wlebTan SedarebiT statistikurad mniSvnelovnad gazrdilia faruli sagamoZiebo moqmedebebis raodenoba, Tumca sagulisxmoa, rom faruli sagamoZiebo moqmedebebi umetesad xorcieldeba mosamarTlis ganCinebis safuZvelze da sakmaod Semcirebulia mosamarTlis ganCinebis gareSe, prokuroris dadgenilebiT am saxis faruli sagamoZiebo moqmedebis dawyeba/Catarebis raodenoba. saangariSo periodSi erT-erTi arasrulwlovnis gancxadebis ganxilvis Sedegad dadginda, rom arasrulwlovani da misi warmomadgeneli saqarTvelos mTavari prokuraturisgan moiTxovdnen sisxlis samar Tlis saqmis farglebSi arasrulwlovnisTvis Catarebuli fsiqologiur-fsiqiatriuli eqspertizis daskvnis gadacemas, Tumca, vinaidan monacemTa subieqti saqarTvelos sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis Tanaxmad, ar warmoadgenda sisxlis samarTlis saqmis mxares da, Sesabamisad, ar hqonda sisxlis samarTlis saqmis masalebis gacnobis ufleba, saqarTvelos mTavarma prokuraturam ar miiCnia mizanSewonilad misTvis misi personaluri monacemebis Semcveli fsiqologiur-fsiqiatriuli eqspertizis daskvnis gadacema. miuxedavad imisa, rom aRniSnul saqmeSi saxeze iyo monacemTa subieqtis informirebis uflebis SezRudvis winapiroba, inspeqtorma miiCnia, rom aucilebeli iyo SezRudvis zomis proporciulobis sakiTxis Sefaseba da saqarTvelos mTavar prokuraturas mieca rekomendacia, saqmis individualuri garemoebebisa da arasrulwlovnis saukeTeso interesebis gaTvaliswinebiT Seefasebina fsiqiatriul-fsiqologiuri eqspertizis daskvnis nawilobriv gadacemis an ganmcxadeblis sxva formiT informirebis SesaZlebloba. 70 saqarTvelos kanonmdeblobis Tanaxmad, inspeqtorisTvis miniWebul erT-erT mniSvnelovan funqcias warmoadgens farul sagamoZiebo moqmedebebze zedamxedveloba da eleqtronuli komunikaciis maidentificirebel monacemTa centralur bankSi ganxorcielebuli aqtivobebis kontroli. wina wlebis msgavsad saangariSo periodSic yvelaze didi raodenobiT saqarTvelos sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 136-e muxliT gaTvaliswinebuli kompiuteruli monacemebis gamoTxovis Taobaze Suamdgomloba dakmayofilda, xolo yvelaze naklebi raodenobiT ganxorcielda internettrafikis monacemTa mimdinare Segrovebis Sesaxeb sagamoZiebo moqmedebebi. saangariSo periodSi ar ganxorcielebula iseTi sagamoZiebo moqmedeba, rogoricaa safosto-satelegrafo gzavnilis (diplomatiuri fostis garda) kontroli. 2018 wels aparatSi Semovida mosamarTlis 1397 ganCineba satelefono komunikaciis faruli miyuradeba-Caweris dawyebis, gagrZelebis, dakanonebis, nawilobriv dakmayofilebisa da uaris Sesaxeb. SeCerebis meqanizmi gamoyenebul iqna 96 ganCinebis/dadgenilebis SemTxvevaSi. SeCerebis safuZvlis aRmofxvris Semdeg faruli sagamoZiebo moqmedebebi gag rZelda. kontrolis eleqtronuli sistemis meSveobiT uflebamosil organos ecnoba 9 ganCinebaSi arsebuli bundovaneba-uzustobis Taobaze, ris Semdegac ganCinebaSi arsebuli xarvezebi aRmoifxvra. satelefono komunikaciis farul miyuradeba-CawerasTan dakavSirebuli erTi saqme, danaSaulis niSnebis arsebobis gamo, saqarTvelos generalur prokuraturas gadaegzavna. 71 saangariSo periodSi aparatSi Semovida mosamarTlis 1397 ganCineba satelefono komunikaciis faruli miyuradeba-Caweris dawyebis, gagrZelebis, dakanonebis, nawilobriv dakmayofilebisa da uaris Sesaxeb. satelefono komunikaciis faruli miyuradebisa da Caweris Sesaxeb gacemuli nebarTvebis raodenobis zrdasTan erTad, aseve gazrdilia nebarTvis gacemaze uaris Tqmis, faruli sagamoZiebo moqmedebis vadis gagrZelebisa da faruli sagamoZiebo moqmedebis Catarebis Taobaze Sesabamisi pirisTvis Setyobinebis gadavadebaze uaris Tqmis Sesaxeb mosamarTlis ganCinebaTa raodenoba. 2017 wels, sakanonmdeblo cvlilebebis Sedegad, personalur monacemTa dacvis inspeqtors mieniWa uflebamosileba, SeaCeros satelefono komunikaciis faruli miyuradebisa da Caweris mimdinareoba, Tu aparatSi warmodgenili ar aris mosamarTlis ganCineba an prokuroris dadgenileba eleqtronuli an/da materialuri (dokumenturi) saxiT an, Tu eleqtronuli da materialuri saxiT warmodgenili prokuroris dadgenilebis monacemebi erTmaneTs ar emTxveva, an/da Seicavs bundovaneba-uzustobas. 2018 wels SeCerebis meqanizmi gamoyenebul iqna 96 ganCinebis/dadgenilebis SemTxvevaSi. SeCerebis safuZvlis aRmofxvris Semdeg faruli sagamoZiebo moqmedebebi gagrZelda. damatebiT, kontrolis eleqtronuli sistemis meSveobiT uflebamosil organos ecnoba 9 ganCinebaSi arsebuli bundovaneba-uzustobis Taobaze, ris Semdegac ganCinebaSi arsebuli xarvezebi aRmoifxvra. satelefono komunikaciis farul miyuradeba-CawerasTan dakavSirebuli erTi saqme, danaSaulis niSnebis arsebobis gamo, saqarTvelos generalur prokuraturas gadaegzavna. 2018 wels inspeqtoris aparatma Seiswavla sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 1436-e muxlis me-14 nawiliT gaTvaliswinebuli valdebulebis - faruli sagamoZiebo moqmedebis Catarebis Taobaze oqmis inspeqtoris aparatSi warmodgenis sakiTxebi, ramdenadac, garkveul SemTxvevebSi, saqarTvelos saxelmwifo usafrTxoebis samsaxurs, saqarTvelos prokuraturasa da saqarTvelos finansTa saministros sagamoZiebo samsaxurs inspeqtoris aparatSi ar warmoudgenia Sesabamisi oqmi. rig SemTxvevaSi oqmis warmoudgenloba ganpirobebuli iyo im garemoebiT, rom faruli sagamoZiebo moqmedeba ar Catarebula, rig SemTxvevebSi ki uwyebebma uzrunvelyves Sesabamisi oqmebis inspeqtoris aparatSi warmodgena. rac Seexeba „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 351-e muxlis Sesabamisad ganxorcielebul Semowmebebs, sagulisxmoa, rom 2018 wlis ganmavlobaSi Catarda ssip „operatiul-teqnikuri saagentos“ ori inspeqtireba, aseve, dasrulda 2017 wels dawyebuli ori inspeqtireba. Seswavlil iqna rogorc saagentos mier komunikaciis realur droSi mopovebis naxevrad stacionaluri teqnikuri SesaZleblobis gamoyenebiT faruli sagamoZiebo moqmedebis - satelefono komunikaciis miyuradebisa da Cawerisas personalur monacemTa damuSavebis kanoniereba, aseve, eleqtronuli komunikaciis maidentificirebel 72 monacemTa centralur bankSi ganxorcielebuli aqtivobebis Sedegad monacemTa damuSavebis kanoniereba. saangariSo periodSi aseve Semowmda saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministro da usafrTxoebis samsaxuri, farul sagamoZiebo moqmedebebTan dakavSirebiT. aRsaniSnavia, rom saqarTvelos sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 1439-e muxli iTvaliswinebs saqarTvelos prokuraturis valdebulebas, faruli sagamoZiebo moqmedebis Catarebis, am moqmedebis Sedegad mopovebuli masalis Sinaarsisa da aRniSnuli masalis ganadgurebis Sesaxeb informacia miawodos im pirs, romlis mimarTac Catarda faruli sagamoZiebo moqmedeba. 2018 wels inspeqtoris inicitiaviT Semowmda saqarTvelos prokuratura, aRniSnuli valdebulebis Sesrulebis Seswavlis mizniT. SemTxveviTi SerCevis principiT identificirebul iqna saqarTvelos sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 1431-e muxlis pirveli punqtiT gaTvaliswinebuli is faruli sagamoZiebo moqmedebebi, romlebTan dakavSirebiTac monacemTa subieqtis Setyobinebis valdebuleba warmoiSva 2018 wlis 01 ianvridan. Semowmebis Sedegad gamovlinda „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoniT gansazRvruli principisa da monacemTa usafrTxo ebis wesebis darRvevis ramdenime faqti. amasTan, saqarTvelos prokuraturas mieca Sesasruleblad savaldebulo davalebebi, saqarTvelos sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 1439-e muxliT gaTvaliswinebuli monacemTa subieqtis jerovani informirebis uzrunvelyofisTvis. eleqtronuli komunikaciis maidentificirebeli monacemebis damuSaveba saangariSo periodSi Seswavlil iqna eleqtronuli komunikaciis kompaniebis mier samarTaldamcavi organoebisTvis eleqtronuli komunikaciis maidentificirebeli monacemebis kanondarRveviT gadacemisa da inspeqtoris informirebis valdebulebis jerovnad Seusruleblobis 6 faqti. erT-erTi SemTxvevaSi, miuxedavad imisa, rom samarTaldamcav organos eleqtronuli komunikaciis kompaniaSi ar warudgenia ganCineba, romelic iTvaliswinebda konkretulad am kompaniidan informaciis gamoTxovis nebarTvas, kompaniam mainc gasca moTxovnili informacia/dokumentacia. gamovlinda samarTaldamcavi organosTvis eleqtronuli komunikaciis maidentificirebeli monacemebis mxolod werilis safuZvelze, mosamarTlis ganCinebisa da prokuroris dadgenilebis gareSe gadacemis erTi faqti. 73 6 74 მონაცემთა დამუშავება კერძო სექტორში მონაცემთა დამუშავება კერძო სექტორში 75-102 monacemTa damuSaveba kerZo seqtorSi saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma moqalaqeTa gancxadebebis ganxilvisa da inspeqtirebis Sedegad kerZo seqtorSi monacemTa damuSavebis 355 SemTxveva Seiswavla. maT Soris iyo: 60 – savaWro da momsaxurebis gamwevi, 40 – marketinguli, 35 – e.w. sesxis amomRebi, 21 – eleqtronuli komunikaciis, 21 – samedicino, sadazRvevo da farmacevtuli kompania. 30 SemTxvevaSi saqme exeboda bankebs, 19 SemTxvevaSi – mikrosafinanso organizacias, 15-Si – onlainservisebis mimwodebels, 12-Si – ss „kreditinfo saqarTvelos“. inspeqtoris aparatma aseve Seiswavla 10 sastumros, 8 azartuli TamaSebis kompaniis, 8 kerZo universitetisa da saganmanaTleblo dawesebulebis mier monacemTa damuSavebis procesis kanoniereba. 2018 wlis ganmavlobaSi kerZo seqtorSi gamovlinda samarTaldarRvevis 196 faqti, administraciuli saxdelis saxiT jarima daekisra 61, xolo gafrTxileba mieca 54 monacemTa dammuSavebels. 2135-mde gaizrda kerZo organizaciebisTvis gaweuli konsultaciebis raodenoba. bevri organizacia cdilobs, monacemTa damuSavebis procesis dagegmvamde miiRos konsultacia inspeqtoris aparatisgan, rac, Tavis mxriv, xels uwyobs riskis Semcirebas, darRvevebis prevencias da miuTiTebs kerZo seqtorSi personaluri monacemebis dacvis sakiTxisadmi interesis zrdaze. wlis meore naxevarSi msxvili organizaciebisTvis aqtualuroba SeiZina evrokavSiris axalma regulaciam, romelic iTargmna da xelmisawvdomi gaxda inspeqtoris aparatis vebgverdis saSualebiT. monacemTa damuSavebis sakiTxebze cnobierebisa da informirebulobis amaRlebis mizniT Catarda aTeulobiT samuSao Sexvedra da treningi kerZo seqtoris 500-mde warmomadgenelis monawileobiT, maT Soris jandacvis seqtoris, mcire da saSualo biznesis, saganmanaTleblo dawesebulebebis warmomadgenlebisTvis. momzadda ori seqtoruli rekomendacia jandacvis sferoSi personaluri monacemebis dacvisa da monacemTa dacvis evropuli regulaciis Sesaxeb. 2018 wels kvlav aqtualuri iyo monacemTa bazebze wvdomis kanonierebisa da monacemTa Senaxvis vadebis sakiTxi. miuxedavad imisa, rom inspeqtoris davalebiT araerTma e.w. sesxis amomRebma kompaniam gansazRvra monacemTa damuSavebis Sida procedura, moqalaqeebi kvlav miuTiTebdnen maTi monacemebis arauflebamosili pirebisTvis gamJRavnebis faqtebze. saangariSo periodSi wina wlebTan SedarebiT imata fizikuri pirebis mier videoTvalTvalis Taobaze Semosuli gancxadebebis raodenobamac. winamdebare TavSi magaliTebis saxiT ganxilulia gamovlenili darRvevebi, maTze reagirebis Sedegebi da mocemulia rekomendaciebi, romelTa gaTvaliswinebac mniSvnelovnad Seamcirebs momavalSi samarTaldarRvevis Cadenis albaTobas da xels Seuwyobs kerZo seqtorSi monacemTa dacvis standartebis amaRlebas. 78 79 monacemTa bazebi sajaro dawesebulebis msgavsad, didi moculobiT monacemebis damuSaveba gamowvevas warmoadgens kerZo seqtorSi. amavdroulad, Tanamedrove biznesis warmarTva warmoudgenelia monacemTa bazebis gamoyenebis gareSe. es gansakuTrebiT aqtualuria sabanko-safinanso seqtorSi, sadac aseulobiT, aTasobiT piris finansuri mdgomareobisa da tranzaqciis Sesaxeb monacemi muSavdeba. 2018 wels inspeqtorma Seiswavla safinanso seqtoris mier monacemTa damuSavebis 96 SemTxveva. maTgan bankebis mier monacemTa damuSavebis – 30, e.w. sesxis amomRebi kompaniebis – 35, mikrosafinanso organizaciebis – 19 da ss „kreditinfo saqarTvelos“-12 SemTxveva. kerZo seqtorSi moqalaqeTa finansuri monacemebis erT-erT msxvil dammuSavebels warmoadgens sakredito biuro ss „kreditinfo saqarTvelo“, ramdenadac swored mis monacemTa bazebSi aisaxeba informacia fizikuri pirebis sakredito istoriis Taobaze. gasuli wlebis, iseve rogorc saangariSo wlis, ganmavlobaSi sakredito biuros saqmianoba ar iyo normatiulad mowesrigebuli da monacemebi muSavdeboda kerZo subieqtebs (ss „kreditinfo saqarTvelo“ da misi momxmareblebi) Soris gaformebuli xelSekrulebis safuZvelze. unda aRiniSnos, rom moqmed kanonmdeblobaSi Sesuli/gatarebuli cvlilebebis Sedegad, saqarTvelos erovnul banks mieniWa sakredito sainformacio biuros saqmianobaze zedamxedvelobis uflebamosileba. amasTan, inspeqtoris rekomendaciebis gaTvaliswinebiT, saqar Tvelos erovnuli bankis prezidentis brZanebis safuZvelze normatiulad daregulirda saqarTvelos teritoriaze sakredito sainformacio biurosaTvis informaciis miwodebis, sakredito sainformacio biuros bazaSi informaciis aRricxvisa da xelmisawvdomobis wesi, romelic amoqmedda 2019 wlis 01 ianvridan. aRniSnuli brZanebis safuZvelze ganisazRvra sakredito sainformacio biuros monacemTa bazaze organizaciis daSvebis wesi da misi valdebuleba, monacemTa bazaze wvdoma mianiWos mxolod im TanamSromlebs, romlebsac samsaxurebrivad aqvT uflebamosileba, daamuSaon sakredito informacia. monacemebze wvdomis miznad ganisazRvra mxolod piris gadamxdelunarianobis Sefaseba. miRebuli regulaciis Tanaxmad, sakredito monacemebze wvdoma SesaZlebelia mxolod subieqtis Tanxmobis safuZvelze, amavdroulad, dadginda subieqtis Tanxmobis safuZvelze informaciis gadamowmebis pirobebi da vadebi. rogorc sakredito sainformacio biuros, aseve, biuros monacemTa baziT mosargeble organizaciebs daevalaT iseTi politika-procedurebis SemuSaveba, romlebic uzrunvelyofs piris Sesaxeb sakredito informaciis saTanado damuSavebas. xazgasasmelia, rom brZanebiT dadginda sakredito sainformacio biuros valdebuleba, SemTxveviTobis principiT da gonivruli periodulobiT uzrunvelyos piris Sesaxeb sakredito informaciis damuSavebis safuZvlis gadamowmeba, rac monacemTa ukanono damuSavebis prevenciis erT-erTi mniSvnelovani meqanizmia. garda zemoaRniSnulisa, brZanebiT ganisazRvra rogorc sakredito sainformacio biuros, aseve biuros bazaze daSvebis mqone organizaciebis valdebulebebi monacemTa subieqtebis Sesaxeb zusti da ganaxlebuli monacemebis damuSavebis kuTxiT, rac saangariSo periodSi gamovlenil erT-erT problemas warmoadgenda. rogorc wesi, sabanko-safinanso dawesebulebebis monacemTa bazebze yoveldRiuri wvdoma aqvs aTasobiT dasaqmebuls, rac zrdis monacemebze ukanono wvdomis safrTxes. 80 81 saangariSo periodSi inspeqtors momarTa pirma, romelmac miuTiTa, rom Tbilisis saqalaqo sasamarTloSi massa da erT-erT sabanko dawesebulebaSi dasaqmebuli piris ojaxis wevrs Soris mimdinare davisas, mowinaaRmdege mxarem gaaxmaura detaluri informacia ganmcxadeblis angariSebidan konkretuli tranzaqciebis Sesaxeb da sasamarTlos winaSe daayena sabanko dawesebulebidan sabanko amonaweris gamoTxovis Suamdgomloba. ganmcxadebeli varaudobda, rom mowinaaRmdege mxarisaTvis mis mier ganxorcielebuli tranzaqciebis Sesaxeb swored bankSi dasaqmebuli piris meSveobiT gaxda cnobili. Seswavlis Sedegad dadginda, rom sabanko dawesebulebaSi dasaqmebulma araerTgzis gadaamowma ganmcxadeblis Sesaxeb bankSi daculi informacia, miuxedavad imisa, rom monacemebze wvdomis momentisTvis ganmcxadebels daxuruli hqonda bankSi arsebuli yvela angariSi. gamovlenili garemoebebis miuxedavad, bankma ar daadastura ukanono wvdomis faqti, ar gaatara damatebiTi RonisZiebebi savaraudo darRvevis faqtis aRmosaCenad da ganmarta, rom ganmcxadeblis daxurul angariSebze wvdomis safuZveli iyo ganmcxadebelTan gaformebuli da kvlav moqmedi xelSekruleba, xolo wvdomis mizans warmoadgenda ganmcxadeblis gadaxdisunarianobis dadgena da misTvis sakredito produqtis SeTavazeba. bankma ver warmoadgina Sesabamisi dasabuTeba, rac daadasturebda gadaxdisunarianobis Semowmebis mizniT daxuruli angariSebis Sesaxeb informaciis gadamowmebis saWiroebas da ganmcxadeblisTvis sakredito produqtis SeTavazebis faqts. inspeqtoris gadawyvetilebiT, dadginda, rom bankma „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 43-e da 44-e muxlebis darRveviT gadaamowma ganmcxadeblis daxuruli angariSebis Sesaxeb monacemebi, Tumca sanqcia ver daekisra xandazmulobis gamo. monacemTa damuSavebis kanonierebis uzrunvelyofis mizniT sabanko dawesebulebas daevala, ganesazRvra piris gadaxdisunarianobis dadgenis mizniT monacemTa damuSavebis wesi. mniSvnelovania monacemTa dammuSavebelma organizaciebma:  SeimuSaon Sesabamisi instruqcia/politikis dokumenti, romelic gansazRvravs monacemTa damuSavebis wessa da pirobebs;  dasaqmebul pirebs gaacnon monacemTa bazebze wvdomis wesi, ukanono wvdomis Tanmdevi Sedegebi da mudmiv reJimSi ganaxorcielon monitoringi monacemTa damuSavebis procesze;  monacemTa damuSavebis wesebis darRvevis aRmoCenis SemTxvevaSi, miiRon Sesabamisi disciplinuri zomebi damrRvevi pirebis mimarT. 82 monacemTa Senaxvis vada monacemTa bazebSi moculobiTi informaciis mopovebisa da gamoyenebis paralelurad, monacemTa dammuSaveblebi nakleb yuradRebas aqceven daculi informaciis Senaxvis vadebs da monacemebis Senaxvas agrZeleben mas Semdegac, rodesac miRweulia an aRar arsebobs monacemTa damuSavebis mizani. saangariSo periodSi inspeqtorma Caatara 10 sastumros inspeqtireba. Seswavlis Sedegad dadginda, rom momxmareblis TanxmobiT an/da kanonmdeblobiT dakisrebuli miznebisTvis, sastumroebi moipoveben da inaxaven momxmareblebis Sesaxeb sakmaod moculobiT monacemebs, Tumca ar aqvT gansazRvruli momxmareblis monacemebis Senaxvis vada. garda amisa, Semowmebuli sastumroebis nawilSi gamovlinda garkveuli xarvezebi monacemTa usafrTxoebis kuTxiTac. sastumroebis nawils ar hqonda gansazRvruli momxmareblis monacemebze daSvebis wesi da organizaciis programul uzrunvelyofaSi ar aRiricxeboda, vis da rodis hqonda wvdoma ama Tu im momxmareblis monacemebze. aRniSnulidan gamomdinare, sastumroebs daevalaT, mieRoT organizaciul-teqnikuri zomebi monacemTa bazaSi daculi monacemebis usafrTxoebis dasacavad da moqmedi kanonis Sesabamisad, monacemTa Senaxvis gonivruli vadis gansasazRvrad. 83 SromiTi urTierTobisas monacemTa damuSaveba piradi cxovreba daculia aramarTlzomieri Carevisagan, maT Soris, damsaqmeblis mxridan. rogorc adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlo erT-erT saqmeze ganmartavs, damsaqmebels ar SeuZlia piradi socialuri cxovrebis nulamde dayvana samsaxurebriv sivrceSi. piradi cxovrebis pativiscemis ufleba mainc ganagrZobs arsebobas, miuxedavad imisa, damsaqmeblis mier akrZalulia konkretuli moqmedeba Tu ara. damsaqmeblebi, rogorc wesi, iyeneben sxvadasxva organizaciul-teqnikur meqanizms dasaqmebulTa qcevis kontrolisTvis. bunebrivia, samuSaos efeqtiani Sesrulebis, disciplinuri gadacdomis prevenciisa Tu gamovlenis mizniT damsaqmeblebs aqvT dasaqmebulebis monitoringis legitimuri interesi, Tumca es SesaZlebloba SezRudulia kanonmdeblobiT, dasaSvebia mxolod konkretuli kanonieri mizniT da adekvaturi moculobiT. Sesabamisad, aucilebelia samarTliani balansis dacva dasaqmebulis piradi cxovrebis xelSeuxeblobis uflebasa da damsaqmeblis kanonier interesebs Soris. mniSvnelovania, damsaqmebelma gaiTvaliswinos, rom dasaqmebuls piradi cxovrebis dacvis ufleba unarCundeba samuSao drosac da piradi cxovrebis uzrunvelyofa moiTxovs mis winaswar informirebas savaraudo monitoringis formisa da masStabis Sesaxeb. saangariSo periodSi inspeqtorma damsaqmeblebis mier dasaqmebulebis personaluri monacemebis dacvis uflebis darRvevis ramdenime faqti gamoavlina. inspeqtorma Seiswavla erT-erTi bankis mier dasaqmebulis sabanko tranzaqciebis monitoringis faqti. gairkva, rom bankSi danergili iyo monacemTa avtomaturi damuSavebis programuli saSualeba, romelic avlenda bankis TanamSromlebis mier azartuli dawesebulebebis sasargeblod (kazino, totalizatori da sxva) rogorc samuSao, ise arasamuSao dros ganxorcielebul tranzaqciebs. monacemebis detalurad gacnobis Semdgom ki banki iRebda gadawyvetilebas TanamSromlis samsaxuridan gaTavisuflebis Sesaxeb. monitoringis aucileblobas banki amarTlebda imiT, rom azartuli TamaSebi iwvevs damokidebulebas. SromiTi xelSekrulebiTa da bankis SinaganawesiT, dasaqmebuls miewoda zogadi informacia monitoringis Taobaze, Tumca mas ar hqonia warmodgena monitoringis konkretuli formis (avtomaturi programis meSveobiT) da masStabis (monitoringis periodi da monacemebis moculoba) Sesaxeb. amasTan, bankma gadaamowma dasaqmebulis mier arasamuSao dros ganxorcielebuli tranzaqciis Sesaxeb informaciac, ra drosac piri, rogorc bankis klienti, arasamsaxurebrivi mizniT da saSualebebiT sargeblobda sabanko momsaxurebiT da sxva klientebis msgavsad hqonda piradi monacemebis konfidencialurobis dacvis legitimuri molodini. bankma ver gaiTvaliswina isic, rom piri SesaZloa, erTjeradad, raime formiT yofiliyo dakavSirebuli azartuli TamaSis momwyobTan, Tumca ar yofiliyo TamaSebze damokidebuli an tranzaqcia ara uSualod dasaqmebulis, aramed sxva piris valdebulebis dafarvas emsaxureboda. aRweril SemTxvevaSi, monacemebis am formiT damuSaveba bankis mier dasaxelebuli miznebis misaRwevad ar iqna miCneuli gamarTlebul da adekvatur saSualebad. banki cnobil iqna „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 43-e muxliT gaTvaliswinebul samarTaldamrRvevad. 84 inspeqtors momarTa moqalaqem, romelic miuTiTebda, rom damsaqmebelma organizaciam misTvis disciplinuri pasuxismgeblobis dakisrebis Sesaxeb brZaneba ganaTavsa administraciul SenobaSi sajarod xelmisawvdom stendze. sakiTxis Seswavlis Sedegad gairkva, rom organizacia konkretuli saWiroebis gareSe, stendze sistematurad asajaroebda masTan dasaqmebuli pirebisTvis disciplinuri pasuxismgeblobis dakisrebis, waxalisebis (maT Soris, premiis gacemis), maTi daniSvna/ gaTavisuflebis Sesaxeb gadawyvetilebebs. damsaqmebeli cnobil iqna „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 43-e muxliT gaTvaliswinebuli administraciuli samarTaldarRvevis Camden pirad da araswori praqtikis Secvlis mizniT, daevala „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis moTxovnebis gaTvaliswineba. SromiTi urTierTobis farglebSi dasaqmebuli pirebis monacemebis damuSavebisas damsaqmebeli valdebulia:  dasaqmebulis qcevis monitoringis legitimuri interesis arsebobisas, gaiTvaliswinos da pativi sces dasaqmebulis pirad cxovrebas da winaswar miawodos mas informacia monitoringis formasa da masStabze;  ar dauSvas dasaqmebulis samsaxurebrivi saqmianobis, maT Soris, misi karieruli winsvlis Tu Cadenili gadacdomebis Sesaxeb informaciis konkretuli saWiroebis gareSe nebismieri dainteresebuli pirisTvis xelmisawvdomoba. personaluri monacemebis dacva jandacvis seqtorSi moqmedi kanonmdeblobis Tanaxmad, informacia piris janmrTelobis mdgomareobis Sesaxeb gansakuTrebuli kategoriis monacemia, romelic Seicavs sensitiur detalebs adamianis piradi cxovrebis, misi fsiqikuri da fizikuri mdgomareobis Sesaxeb. amdenad, gansakuTrebuli kategoriis monacemebis ukanono an SemTxveviTi gamJRavneba, usafrTxoebis zomebis daucveloba SesaZloa, gaxdes piris Rirsebis Selaxvis, stigmatizaciis an diskriminaciis safuZveli. mniSvnelovania, samedicino dawesebulebisTvis mimarTvisas pirs hqondes gancda da legitimuri molodini, rom mis Sesaxeb informaciis konfidencialuroba daculi iqneba, radgan arasakmarisi ndobis pirobebSi, SesaZloa, Tavi Seikavos mniSvnelovani informaciis miwodebisgan an aucilebeli samedicino momsaxurebis miRebisgan. inspeqtoris aparati aqtiurad muSaobs rogorc klinikebTan, aseve saqarTvelos okupirebuli teritoriebidan devnilTa, Sromis, janmrTelobisa da socialuri dacvis saministrosTan. individualur reJimSi gaweuli konsultaciebis paralelurad, SemuSavda seqtorze morgebuli specialuri rekomendaciebic. miuxedavad amisa, saangariSo periodSi gamovlenili darRvevebi da naklovanebebi cxadyofs, rom janmrTelobis mdgomareobasTan dakavSirebuli monacemebis damuSavebisas kvlav arsebobs gamowvevebi. magaliTad, gamovlinda pacientis werilobiTi Tanxmobisa da kanonmdeblobiT dadgenili gamonaklisis gareSe janmrTelobasTan dakavSirebuli personaluri monacemebis mesame pirebisTvis gadacemis faqtebi. 85 personalur monacemTa dacvis inspeqtors gancxadebiT momarTa moqalaqem, romlisTvisac cnobili gaxda, rom misma Svilma erT-erTi samedicino dawesebulebisgan moipova misi janmrTelobis mdgomareobis amsaxveli dokumenti (forma #100) da mis winaaRmdeg mtkicebulebis saxiT gamoiyena sasamarTlo davaSi. Seswavlis Sedegad gamovlinda, rom dokumenti samedicino dawesebulebam ganmcxadeblis Svils ganmcxadeblis Tanxmobis gareSe, mxolod zepirsityvieri mimarTvis safuZvelze miawoda da ar mouTxovia warmomadgenlobiTi uflebamosilebis damadasturebeli raime dokumenti. saqmis Seswavlisas damatebiT gamovlinda, rom samedicino dawesebuleba ar aRricxavda pacientebis personaluri monacemebis gamJRavnebasTan dakavSirebul moqmedebebs. gamovlenili darRvevebis safuZvelze, monacemTa damuSavebis kanonierebisa da maTi usafrTxoebis garantiebis Seqmnis mizniT, samedicino dawesebulebam inspeqtoris davalebis Sesabamisad SeimuSava dawesebulebaSi samedicino dokumentaciis warmoebis wesi, romliTac mowesrigda pacientebis dokumentaciis gacemisa da masTan dakavSirebuli moqmedebebis aRricxvis sakiTxebi. moqalaqis gancxadebis ganxilvis farglebSi dadginda, rom erT-erTi samedicino dawesebulebis mier socialur qselSi gamoqveynebuli informacia Seicavda ganmcxadeblisTvis gaweuli momsaxurebis, konkretuli procedurebisa da mis janmrTelobis mdgomareobasTan dakavSirebul monacemebs, aseve ganmcxadeblis rogorc oficialur dokumentaciaSi dafiqsirebul, aseve im saxels da gvars, romelsac igi yoveldRiur cxovrebaSi iyenebs, rac, Tavis mxriv, miuTiTebda ganmcxadeblis genderul identobaze. samedicino dawesebuleba miuTiTebda, rom informacia gamoqveynda dawesebulebis saqmiani reputaciis dasacavad, ganmcxadeblis mier erTerT mediasaSualebaSi gavrcelebuli cnobebis sapasuxod, sadac ganmcxadebeli miuTiTebda, rom dawesebulebam mas ar aRmouCina Sesabamisi samedicino daxmareba. inspeqtorma ar gaiziara samedicino dawesebulebis pozicia da miuTiTa, rom dasaxelebuli miznis miRweva dawesebulebas SeeZlo ise, rom mesame pirisaTvis xelmisawvdomi ar gamxdariyo gansakuTrebuli kategoriis monacemebis Semcveli detaluri informacia. Sesabamisad, gansakuTrebuli kategoriis monacemebis „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis me-6 muxliT gaTvaliswinebuli samarTlebrivi safuZvlis gareSe gasajaroebisaTvis, dawesebuleba cnobil iqna samarTaldamrRvevad da daekisra jarima. dawesebulebas daevala socialur qselSi gamoqveynebuli ganmcxadeblis gansakuTrebuli kategoriis monacemebis Semcveli informaciis waSla. pacientebis Sesaxeb informaciis SemTxveviTi an ukanono gamJRavnebis Tavidan asacileblad, mniSvnelovania, organizaciebma srulad gaacnobieron da Seafason gansakuTrebuli kategoriis monacemTa damuSavebasTan dakavSirebuli riski da miiRon adekvaturi da qmediTi zomebi. mxedvelobaSia misaRebi pacientebis mosacdeli da gamokvlevebisaTvis gankuTvnili sivrceebis mowyobac. miuxedavad imisa, rom samedicino dawesebulebebis didi nawili pacientebis Cawerisa da momsaxurebis organizebis mizniT iseT teqnologiur saSualebas iyenebs, rogoricaa rigis nomris sistema, moqalaqeebi kvlav miuTiTeben eqimTan vizitze 86 Cawerili pacientebis saxelebisa da gvarebis Semcveli siis sajarod gamokvris praqtikaze. aranakleb mniSvnelovania, dawesebulebebma Sidaorganizaciul doneze moawesrigon samedicino dokumentaciis Senaxvisa da wvdomis sakiTxebi, raTa pacientebis monacemebis Semcveli dokumentacia ar iyos advilad xelmisawvdomi arauflebamosili pirebisaTvis. inspeqtors momarTa moqalaqem, romelmac miuTiTa, rom igi imyofeboda erT-erT samedicino dawesebulebaSi e.w. „narkologiuri cnobis“ aRebis mizniT. momsaxurebis dros eqimis oTaxSi masTan erTad imyofebodnen sxva pacientebic, romlebic paralelur reJimSi pasuxobdnen eqim-narkologis SekiTxvebs. ganmcxadeblis miTiTebiT, mas esmoda sxva piris mier eqimis SekiTxvebze gacemuli pasuxebi da misi pasuxebic SeeZlo moesmina sxva pacients. saqmis garemoebebis Seswavlis Sedegad dadasturda, rom dawesebulebaSi narkologiuri gamokvleva erT oTaxSi erTdroulad ramdenime pacients utardeboda. miuxedavad imisa, rom dawesebulebaSi pacientebi fizikurad xvdebian erTmaneTs da SesaZloa, varaudobdnen, rom esa Tu is piri itarebs narkologiur Semowmebas, uSualod narkologiuri gamokvlevis procesze daswrebiT maT miewodebaT dazustebuli da oficialuri informacia konkretuli pacientis vinaobis, mis mier miRebuli preparatebis, gadatanili daavadebebisa da sxva detalebis Sesaxeb. inspeqtorma miiCnia, rom erTsa da imave oTaxSi ramdenime pacientis paralelur reJimSi gamokvleva ar Seesabameba monacemTa damuSavebis usafrTxoebis dacvis standarts da mudmivad warmoSobs monacemebis SemTxveviTi gamJRavnebis risks. inspeqtoris davalebiT dawesebulebam danerga narkologiuri gamokvlevis procesSi pacientebis personaluri monacemebis SemTxveviTi/ukanono gamJRavnebisagan dacvis procedurebi. erT-erT saqmeSi dadginda, rom moqalaqisTvis xelmisawvdomi gaxda misTvis ucnobi piris saxelze gacemuli recepti. kerZod, moqalaqem erT-erT sacxobSi SeiZina puri, romelic mas gadaeca samedicino dawesebulebis mier gacemul receptSi gaxveuli saxiT. saqmis garemoebebis Seswavlis Sedegad dadginda, rom miTiTebuli recepti wardgenili iyo erT-erT afTiaqSi, romelic dokumentacias, maT Soris, receptebs gzavnida saafTiaqo qselis sawyobSi, saidanac utilizaciisaTvis igzavneboda partnior organizaciaSi. makulaturis gadacema xdeboda woniT da organizacia ar aRricxavda utilizaciisaTvis gadacemuli dokumentaciis rekvizitebsa da gadacemis TariRs. Semowmebis farglebSi damatebiT gamovlinda, rom saafTiaqo qselis mflobel organizaciasa da utilizaciaze pasuxismgebel partnior organizacias Soris dadebuli momsaxurebis xelSekruleba ar Seicavda mkafio miTiTebebs monacemTa damuSavebis specialur wesebsa da akrZalvebze. Semowmebis farglebSi gamovlenili garemoebebisa da naklovanebebis safuZvelze, organizacias daevala personaluri monacemebis Semcveli makulaturis utilizaciisTvis gadacemis faqtebis aRricxva Sesabamisi rekvizitebis miTiTebiT, aseve, partnior organizaciasTan dadebul xelSekrulebaSi monacemTa damuSavebasTan dakavSirebuli detaluri valdebulebebisa da monitoringis meqanizmebis asaxva. 87 samedicino dawesebulebebSi moqalaqeTa janmrTelobasTan dakavSirebuli monacemebis damuSavebis kanonierebisa da monacemTa usafrTxoebis dacvis uzrunvelsayofad, mniSvnelovania, dawesebulebebma:  SeimuSaon standartuli wesi da miiRon qmediTi zomebi, imisaTvis, rom mowesrigdes pacientebis janmrTelobasTan dakavSirebuli informaciis Senaxvis, mesame pirebisaTvis gadacemisa da monacemTa gamJRavnebasTan dakavSirebuli yvela moqmedebis (visTvis, ra monacemebi, rodis da ra samarTlebrivi safuZvliT gamJRavnda) aRricxva;  danergon dawesebulebis TanamSromlebis mxridan monacemTa damuSavebisaTvis dadgenili wesebis Sesrulebis kontrolis meqanizmi;  miiRon aucilebeli organizaciul-teqnikuri zomebi imisaTvis, rom pacientis personaluri monacemebi daculi iyos SemTxveviTi an ukanono gamJRavnebisgan. monacemTa gasajaroeba monacemTa gasajaroebisas informacia ganusazRvreli vadiT xelmisawvdomi xdeba sazogadoebis farTo, SeuzRudavi wrisaTvis da maTi gavrcelebis Semdgomi kontroli, praqtikulad, SeuZlebelia. zogierT SemTxvevaSi gasajaroeba SesaZloa, warmoadgendes kidec aucilebel da legitimur saSualebas, Tumca Tanmdevi riskis gaTvaliswinebiT, mniSvnelovania, monacemTa dammuSavebelma yovel individualur SemTxvevaSi Seafasos, arsebobs Tu ara monacemTa gasajaroebis samarTlebrivi safuZveli da ramdenad aucilebelia moculobiTi informaciis xelmisawvdomoba legitimuri miznisTvis. saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma monacemTa gasajaroebis araerTi faqti Seiswavla. garkveul SemTxvevebSi, gamovlinda samarTaldarRvevis faqtebi. 2018 wels ori universitetis Semowmebisas dadginda, rom universitetebs „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoniT gaTvaliswinebuli samarTlebrivi safuZvlis gareSe, sainformacio dafaze sajarod hqondaT ganTavsebuli studentebis finansuri davalianebisa da statusis SeCerebis Sesaxeb informacia (sia moicavda studentebis saxels, gvars, pirad nomers, jgufis nomers). universitetebi monacemTa gasajaroebis miznad asaxelebdnen studentTa informirebas. Semowmebis farglebSi dadginda, rom studentebisTvis informaciis miwodeba SesaZlebeli iyo sxva formiTac – individualurad, eleqtronuli bazisa da eleqtronuli fostis meSveobiT. miuxedavad amisa, universitetebma sajarod xelmisawvdomi gaxades studentebis Sesaxeb informacia. orive universiteti inspeqtorma samarTaldamrRvevad cno „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 43-e muxliT gaTvaliswinebuli administraciuli samarTaldarRvevis CadenaSi. maT aseve daevalaT studentebisTvis maTi finansuri davalianebis arsebobisa da studentis statusis cvlilebis Sesaxeb informaciis individualurad miwodebis standartuli wesis SemuSaveba. aRniSnuli davalebis Sesrulebis uzrunvelsayofad universitetebi sakonsultacio reJimSi aqtiurad TanamSromlobdnen inspeqtoris aparatTan. 88 araproporciuli moculobiT informaciis gasajaroebas Seexeboda kidev erTi moqalaqis gancxadeba. ganmcxadebelsa da erT-erT organizacias Soris mimdinareobda sasamarTlo dava. organizaciam televiziiT gaasajarova ganmcxadeblis gvari, mis angariSze daricxuli Tanxis odenoba da TariRebi, aseve, informacia misi naTesauri kavSirebis Sesaxeb. safinanso organizacia ganmartavda, rom informacia gaasajarova sakuTari interesebis dasacavad da identificirebis gamomricxavi formiT. informaciis personalur monacemad miCnevisTvis aucilebeli ar aris, monacemi iZleodes piris srulad da pirdapiri identificirebis saSualebas. garkveul SemTxvevebSi piris vinaobis (saxelisa da gvaris) gareSe, sxvadasxva garemoebis urTierTSejerebiT SesaZlebelia dadgindes, Tu vis exeba informacia. amasTan, monacemTa dammuSavebelma ver daasabuTa ganmcxadeblis Sesaxeb informaciis aseTi formiT da moculobiT gasajaroebis aucilebloba. aRniSnul sakiTxTan mimarTebiT sainteresoa kidev erTi saqme. erT-erTma mikrosafinanso organizaciam gazeTSi sajarod gamoaqveyna ganmcxadeblisa da misi TavdebisTvis gankuTvnili Setyobinebebi. Setyobinebebi Seicavda detalur informacias ganmcxadeblis sasesxo valdebulebis Sesaxeb, dasaxelebuli iyo giravnobis sagnis realizaciis Tanxa da misi myidvelis saxeli da gvaric. kompaniis ganmartebiT, gazeTSi Setyobinebebis gamoqveynebis safuZveli iyo mxareTa Soris gaformebul xelSekrulebaSi ganmcxadeblis mier gamoxatuli Tanxmoba. xelSekrulebis Tanaxmad, Tu msesxebels sxvagvarad ver Cabardeboda Setyobineba, organizacia uflebamosili iyo Setyobineba gaevrcelebina sajarod. kompaniis ganmartebiT, Setyobinebebis gamoqveynebis mizani iyo sasamarTloSi sarCelis wardgena da sasamarTlos meSveobiT moTxovnis dakmayofileba. inspeqtorma ar gaiziara aRniSnuli argumentebi, radgan kompanias informaciis gasajaroebamde ar miumarTavs ganmcxadeblisa da misi Tavdebis informirebis mizniT mis xelT arsebuli yvela saSualebisaTvis. aseve, dausabuTebeli iyo gazeTSi detaluri informaciis gamoqveynebis aucilebloba. monacemTa gasajaroebisas mniSvnelovania maTi xelmisawvdomobis vadebis gansazRvrac. erT-erTi arbitraJis Semowmebis Sedegad dadginda, rom arbitraJi Tavis vebgverdze yvela dainteresebuli pirisTvis xelmisawvdomi formiT, ganusazRvreli vadiT aqveynebda sajaro Setyobinebebs, romlebic Seicavda saarbitraJo warmoebis monawile pirebis Sesaxeb informacias (mxareTa saxelebs, pirad nomrebs, davis sagnis Sesaxeb informacias da a.S.). dadgenilebebi vebgverdze qveyndeboda mxolod im saarbitraJo saqmesTan dakavSirebiT, romlis farglebSic korespondenciis Cabareba ver moxerxda adresat(eb)isaTvis. marTalia, saarbitraJo warmoebis monawile pirebi Tavad acxadebdnen Tanxmobas informaciis gasajaroebaze, magram monacemTa damuSavebis legitimuri mizani ar saWiroebda informaciis ganusazRvreli vadiT xelmisawvdomobas. arbitraJis debulebis Tanaxmad, Tu mxarisTvis uwyebis/sarCelis Cabareba sxvagvarad ver xerxdeboda, arbitraJi uflebamosili iyo, gamoetana dadgenileba Setyobinebis sajarod gavrcelebis Sesaxeb. aRniSnul SemTxvevaSi uwyeba/sarCeli mxarisaTvis Cabarebulad miiCneoda vebgverdze gamoqveynebidan me-7 dRes. 89 rogorc zemoT aRiniSna, monacemTa gasajaroeba zogierT SemTxvevaSi SesaZloa warmoadgendes miznis miRwevis aucilebel da legitimur saSualebas. sazogadoebis mier informaciis miRebis interesi SesaZloa gansxvavdebodes, imisda mixedviT, Tu ra statusi ukavia monacemTa subieqts sazogadoebaSi. erT-erT saqmeSi ganmcxadebeli miuTiTebda, rom a(a)ip „saqarTvelos Jurnalisturi eTikis qartiam“ gaasajarova gadawyvetileba, romelic Seicavda ganmcxadeblis personalur monacemebs (saxels, gvars, samuSao adgils) da msjelobas ganmcxadeblis mier qartiis principebis darRvevis Taobaze. gancxadebis ganxilvis farglebSi aseve dadginda, rom personaluri monacemebi, romlebic qartias miTiTebuli hqonda gadawyvetilebaSi, ganmcxadebelma Tavad gaxada xelmisawvdomi, rac monacemTa damuSavebis erT-erT safuZvels warmoadgenda. rac Seexeba ganmcxadeblis winaaRmdeg qartiis sabWoSi mimdinare saqmis ganxilvisa da sabWos gadawyvetilebis gasajaroebas, inspeqtorma daadgina, rom qartiis gadawyvetileba asaxavda mxolod qartiis sabWos, rogorc Jurnalisturi eTikis TviTregulirebis mizniT Seqmnili organizaciis mosazrebas Jurnalistis mier qartiis principebis darRvevis Taobaze. Jurnalisturi saqmianoba aris sajaro da did gavlenas axdens sazogadoebrivi azris formirebaze, Jurnalisti aris sajaro piri da sazogadoebrivi mdgomareobidan gamomdinare, Tmenis mometebuli valdebuleba ekisreba. amdenad, gancxadebis ganxilvis farglebSi qartiis mier kanonis darRveva ar dadginda. monacemTa dammuSavebeli organizaciebi monacemTa gasajaroebamde unda darwmundnen, rom:  arsebobs kanoniT gaTvaliswinebuli monacemTa damuSavebis samarTlebrivi safuZveli;  monacemTa gasajaroeba aucilebelia legitimuri miznis misaRwevad;  monacemebis moculoba Seesabameba misaRwev mizans;  monacemebi xelmisawvdomi iqneba mxolod miznis adekvaturi vadiT. problemuri sesxebis marTvisas monacemebis damuSaveba inspeqtoris gasuli wlebis angariSebSi asaxuli iyo problemuri sesxebis marTvis procesSi monacemTa damuSavebasTan dakavSirebuli araerTi problemuri sakiTxi. 2018 wels inspeqtoris aparatma Seiswavla sesxis amomRebi organizaciebis mier monacemTa damuSavebis 35 SemTxveva. Seswavlil saqmeebSi kvlav gamoikveTa problemuri sesxebis amoRebis procesSi monacemebis kanonis darRveviT damuSavebis faqtebi. moqalaqeTa gancxadebebis umetesi nawili Seexeboda organizaciebis mier davalianebis gadaxdevinebis mizniT mesame pirebTan dakavSirebas (msesxeblis ojaxis wevrebTan, mezoblebTan, socialur qselebSi damegobrebul pirebTan, TanamSromlebTan), ra drosac 90 mJRavndeboda davalianebis arsebobis da, zogierT SemTxvevaSi, davalianebis Sesaxeb detaluri informaciac (davalianebis, gadaxdisa Tu daricxuli procentis raodenoba). gancxadebebis ganxilvisas monacemTa dammuSavebeli organizaciebi da maTi uflebamosili pirebi ganmartaven, rom mesame pirebis meSveobiT msesxeblebTan komunikacia problemuri sesxis amoRebis procesSi aucilebel RonisZiebas warmoadgens, vinaidan, aseT dros garTulebulia msesxebelTan uSualo kavSiri. unda aRiniSnos, rom davalianebis gadaxdis uzrunvelsayofad msesxebelTan molaparakebis warmoeba da am mizniT mesame pirebTan dakavSireba, zogierT SemTxvevaSi, marTlac, SeiZleba warmoadgendes kreditori organizaciebis legitimur interess, Tumca am procesSi aucilebelia monacemTa damuSavebis kanoniT dadgenili principebis dacva. organizaciebma unda mimarTon yvela SesaZlo gonivrul RonisZiebas, raTa sakuTari interesebis dacvisas maqsimalurad aicilon Tavidan moqalaqis Rirsebisa da personaluri monacemebis dacvis uflebis Selaxva. saangariSo periodSi Seswavlil saqmeebSi gamovlinda ramdenime iseTi SemTxvevac, rodesac kreditorebi mesame pirebs ukavSirdebodnen maSinac, rodesac msesxebelTan uSualo komunikacia sirTules ar warmoadgenda. metic, organizaciebi paralelur reJimSi, ramdenime wuTis SualediT esaubrebodnen msesxeblebsa da mesame pirebs. zogierT SemTxvevaSi ki dadginda, rom organizaciebi ar iyenebdnen maT xelT arsebul yvela sakontaqto monacems (eleqtronul fostas, sacxovrebel misamarTsa da a.S.) da mxolod ramdenime uSedego zaris Semdeg, msesxebelTan komunikaciis sxva saSualebebis gamoyenebis gareSe, ukavSirdebodnen mesame pirebs. ramdenime SemTxvevaSi dadasturda mesame pirebisTvis davalianebis Sesaxeb informaciis gamJRavnebis faqtic. aRniSvnas saWiroebs msesxebelTan dakavSirebuli mesame pirebis Sesaxeb monacemebis mopovebis gzebis kanonierebis sakiTxic. kreditorebi monacemebis mopovebis wyarod miuTiTeben sajaro monacemTa bazebs, socialur qselebsa da msesxeblis sacxovrebel adgilze vizitisas – mezoblebs, Tumca ar aRricxaven informaciis moZiebis konkretul wyaros. 2018 wels araerT sesxis gamcem Tu amomReb organizacias daevala maT mier msesxeblis moZiebisa da davalianebis gadaxdis mizniT mopovebuli personaluri monacemebis, maT Soris, msesxebelTan savaraudod dakavSirebuli mesame pirebis Sesaxeb informaciis aRricxvis standartuli wesis/proceduris werilobiTi formiT SemuSaveba. erT-erTi gancxadebis ganxilvis farglebSi dadginda, rom organizacia e.w. „problemuri“ msesxeblebis moZiebis mizniT amuSavebda klientebis mier gamoyenebul IP misamarTebs. kerZod, organizacia inaxavda im IP misamarTebs, romelTa gamoyenebiTac momxmarebeli registrirdeboda organizaciis vebgverdze da avsebda sesxis ganacxads. organizaciis programul sistemaSi dafiqsirda, rom ganmcxadebelma da msesxebelma sxvadasxva dros sesxis ganacxadis gagzavnisas gamoiyenes erTi da igive IP misamarTi. swored am informaciis safuZvelze daakavSira organizaciam ganmcxadebeli msesxebelTan da daukavSirda ganmcxadebels. ganmcxadeblis miTiTebiT, msesxebeli ar iyo misi ojaxis wevri an/da naTesavi. ganxilvis farglebSi dadginda, rom organizacia monacemTa subieqtebs saTanado informacias ar awvdida: ganmcxadeblisgan garkveuli kategoriis monacemebis konkretuli mizniT damuSavebaze miRebuli hqonda Tanxmoba, Tumca ara IP misamarTis miTiTebuli mizniT damuSavebaze; amasTan, organizacias arc sxva formiT mouxdenia ganmcxadeblis 91 informireba IP misamarTis miTiTebuli mizniT damuSavebis Sesaxeb. momxmareblis Tanxmobisa da informirebis ararsebobis pirobebSi, organizaciam ver daasabuTa ganmcxadeblis mier gamoyenebuli IP misamarTis damuSavebis aucilebloba kompaniis kanonieri interesebis dasacavad. problemuri sesxebis marTvis procesSi xarvezebi gamovlinda sakredito organizaciebis mier monacemTa usafrTxoebis dacvis kuTxiT, kerZod, dadginda msesxeblebisTvis gankuTvnili werilebis mesame pirebisTvis Cabarebis ramdenime faqti. erT-erT SemTxvevaSi sakredito organizaciam msesxeblisTvis gankuTvnili werili Ria formiT, konvertis gareSe Caabara ganmcxadeblis mezobels, romelmac, sxva mezoblis daxmarebiT, werili gadasca ganmcxadeblis dedas. amgvarad, kompaniis qmedebis Sedegad ganmcxadeblis Seusrulebeli fuladi valdebulebis Sesaxeb informacia xelmisawvdomi gaxda rogorc ganmcxadeblis mezoblebis, aseve, ganmcxadeblis dedisTvis. monacemTa dammuSavebeli organizaciebi da maTi uflebamosili pirebi problemuri sesxebis amoRebis procesSi monacemTa damuSavebisas:  unda darwmundnen, rom msesxebelTan komunikaciis mizniT mesame pirTan dakavSirebisas arsebobs Sesabamisi aucilebloba, maT Soris, amowurulia yvela sxva saSualeba da dakavSirebis mcdelobidan gasulia gonivruli vada;  mesame pirTan dakavSirebisas ar unda gascen imaze meti informacia, vidre saWiroa Sesabamisi kanonieri miznis misaRwevad;  unda aRricxon, Tu ra gziT Segrovda msesxebelTan dakavSirebuli mesame pirebis Sesaxeb informacia;  unda miiRon iseTi organizaciuli da teqnikuri zomebi, romlebic uzrunvelyofs msesxeblis monacemebis, maT Soris davalianebis Sesaxeb informaciis, dacvas Sem TxveviTi an ukanono gamJRavnebisagan. monacemTa subieqtis uflebebi personaluri monacemis damuSavebisas adamianis piradi cxovrebis xelSeuxeblobis dacvis mizniT „personaluri monacemebis avtomaturi damuSavebisas fizikuri pirebis dacvis Sesa xeb“ evropis sabWos #108 konvencia, iseve, rogorc „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoni, iTvaliswinebs monacemTa subieqtebis rig uflebebs, romelTa rea lizebiT moqalaqeebs saSualeba eZlevaT, darwmundnen maT Sesaxeb monacemebis damuSavebis kanonierebaSi da darRveuli uflebebis dasacavad miiRon Sesabamisi zomebi. piradi monacemebis kontrolis TvalsazrisiT, erT-erTi mniSvnelovani uflebaa monacemTa gasworebis, ganaxlebis, damatebis, dablokvis, waSlisa da ganadgurebis moTxovnis ufleba. organizaciebi valdebulebi arian, kanoniT dadgenil vadaSi uzrunvelyon Sesabamisi RonisZiebis gatareba moTxovnis dasakmayofileblad an monacemTa subieqts acnobon uaris safuZveli. 92 2018 wels inspeqtorma organizaciebis mxridan moqalaqeTa kanonieri moTxovnis Seu sruleblobis araerTi faqti gamoavlina. moqalaqe miuTiTebda, rom eleqtronuli fostis misamarTze erT-erTi sesxis gamcemi organizaciisgan sistematurad iRebda sxvisTvis gankuTvnil eleqtronul werilebs, finansuri valdebulebebis Sesaxeb. ganmcxadebelma mimarTa organizacias Tavisi eleqtronuli fostis misamarTis Sesabamisi bazidan waSlis moTxovniT, Tumca uSedegod. miuxedavad imisa, rom organizaciam Seityo, rom eleqtronuli fostis misamarTi, romelic masTan dafiqsirebuli iyo erT-erTi msesxeblis sakontaqto monacemad, ekuTvnoda sxva pirs, organizacias ar miumarTavs qmediTi zomebisTvis arc msesxeblis personaluri monacemebis gamJRavnebis prevenciis da arc ganmcxadeblis uflebis dasacavad. organizaciam ganagrZo ganmcxadeblis eleqtronuli fostis misamarTis gamoyeneba, ris gamoc cnobil iqna samarTaldarRvevis Camdenad, daekisra jarima da daevala ganmcxadeblis eleqtronuli fostis misamarTis gamoyenebis Sewyveta. inspeqtors gancxadebiT momarTa moqalaqem, romelmac miuTiTa, rom mobiluri telefonis nomris SeZenis Semdgom, mas sistematurad ukavSirdeboda problemuri sesxebis amomRebi erT-erTi organizacia ucnobi piris vadagadacilebuli sesxis Taobaze. moqalaqis ganmartebiT, man organizacias araerTxel mosTxova Tavisi satelefono nomris waSla. mtkicebulebis saxiT aseve warudgina mobilur operatorTan gaformebuli xelSekruleba satelefono nomris SeZenis Sesaxeb, romelic adasturebda, rom nomeri mas ekuTvnoda. gancxadebis ganxilvis farglebSi dadginda, rom organizaciam saTanadod ar ganixila ganmcxadeblis moTxovna da ganagrZo ganmcxadeblis mflobelobaSi arsebuli satelefono nomris gamoyeneba samarTlebrivi safuZvlis gareSe. organizacias administraciuli samarTaldarRvevisTvis Seefarda jarima, daevala ganmcxadeblis mflobelobaSi arsebuli satelefono nomris damuSavebis Sewyveta da monacemebis waSlis/ganaxlebis Taobaze informaciis miwodeba im organizaciebisaTvis, romelTa davalebiTac amuSavebda monacemebs. monacemTa subieqtis uflebaTa Soris aseve aRsaniSnavia moqalaqis ufleba, nebismier dros yovelgvari ganmartebis gareSe uari ganacxados gacemul Tanxmobaze da moiTxovos monacemTa damuSavebis Sewyveta an/da damuSavebul monacemTa waSla/ganadgureba. organizaciebma unda miiRon Sesabamisi zomebi aseTi moTxovnis dasakmayofileblad, Tu ar arsebobs monacemTa damuSavebis sxva samarTlebrivi safuZveli. inspeqtors momarTa moqalaqem, romelmac miuTiTa, rom silamazis salonSi vizitisas proceduris dawyebamde SesTavazes momsaxurebis procesis realur droSi videogadaReba da socialur qselSi gasajaroeba (e.w. „Facebook live“), razec Tanxmoba ganacxada. videoCanaweri ganTavsda salonis socialuri qselis gverdze. garkveuli periodis Semdgom moqalaqem araerTgzis mosTxova administracias videoCanaweris waSla, Tumca salonma kanoniT dadgenil vadaSi videoCanaweris waSla ver uzrunvelyo. administraciuli saxdelis saxiT gafrTxilebis Sefardebis Semdeg salonma Canaweri waSala. 93 monacemTa subieqtis uflebebi ar aris absoluturi da moqmedi kanonmdebloba iTvaliswinebs SemTxvevebs, romelTa arsebobisas dasaSvebia monacemTa subieqtis uflebebis SezRudva. magaliTad, monacemTa subieqts ufleba aqvs, martivad, gonivrul vadaSi, danaxarjis gareSe miiRos informacia ama Tu im organizaciis mier mis Sesaxeb damuSavebul personalur monacemebze (romeli monacemi muSavdeba, ra mizniT, ra samarTlebrivi safuZvliT, ra gziT Segrovda monacemebi, visze gaica da ra mizniT), Tumca, garkveul SemTxvevebSi, rodesac monacemTa subieqtis uflebis realizebam SeiZleba safrTxe Seuqmnas sxvaTa uflebebsa da Tavisuflebebs, am uflebis SezRudva SesaZloa CaiTvalos dasaSvebad. inspeqtors gancxadebiT momarTa moqalaqem, romelic miuTiTebda, rom werilobiT mimarTa yofil damsaqmebels da moiTxova informacia misi monacemebis damuSavebis Sesaxeb. moqalaqes ainteresebda im pirTa vinaoba, romlebmac damsaqmebels Seatyobines ganmcxadeblis arasaTanado qcevis Sesaxeb, rac gaxda mis mimarT disciplinuri mokvlevis warmoebis safuZveli. ganmcxadebels konkretuli pirebis vinaoba ar ecnoba, Tumca miewoda zogadi informacia wyaros Sesaxeb. informaciis gaucemlobis safuZvlad dasaxelda amave pirebis kanonieri interesebis dacva, vinaidan aseTi informaciis damsaqmeblisTvis Setyobinebis SemTxvevaSi, TanamSromlebs unda hqonodaT molodini, rom maT Sesaxeb informacia darCeboda anonimuri. ganmcxadeblis Sesaxeb dawyebuli winaswari mokvleva disciplinur warmoebaSi ar gadazrdila da Sesabamisad, arc ganmcxadeblisTvis pasuxismgeblobis dakisrebis sakiTxi damdgara. inspeqtorma miiCnia, rom gansaxilvel SemTxvevaSi ar arsebobda ganmcxadeblis aRmatebuli interesi da, Sesabamisad, organizacias kanoni ar daurRvevia. monacemTa subieqtebis uflebebis saTanado realizebis mizniT, mniSvnelovania, organizaciebma:  moqalaqisgan monacemTa gasworebis/ganaxlebis/waSlis moTxovnis miRebisas srulyofilad Seiswavlon warmodgenili argumentacia/mtkicebulebebi da droulad, kanoniT dadgenil vadaSi moaxdinon reagireba;  arazusti/araswori monacemebis aRmoCenisTanave miiRon Sesabamisi zomebi imisaTvis, rom ar gamJRavndes konfidencialuri informacia mis gacnobaze arauflebamosil pirTan, SemTxveviT an/da ukanonod. monacemTa transsasazRvro gadacema saangariSo periodSi inspeqtoris mier gacemuli nebarTvebi da aparatis mier gaweuli konsultaciebi metyvelebs, rom monacemebis sxva saxelmwifoSi gadacemis sakiTxi kvlav aqtualuria. saqarTveloSi moqmedi kompaniebi xSirad iyeneben sazRvargareT dafuZnebuli kompaniebis momsaxurebas da am procesSi saWiro xdeba garkveuli saxis monacemebis sxva saxelmwifoSi moqmedi kompaniebisTvis gadacema. 2018 wels inspeqtoris aparatSi kanoniT dadgenili wesiT monacemebis sxva saxelmwifoSi gadacemis nebarTvis gacemis mizniT Semovida 8 ganacxadi. warmodgenili ganacxadebidan erT SemTxvevaSi nebarTva gaica nawilobriv, or SemTxvevaSi kompaniebs uari eTqvaT monacemebis gadacemaze, danarCen SemTxvevebSi ki organizaciebs miecaT monacemTa gadacemis nebarTva. 94 failur sistemaTa katalogebis reestri personalur monacemTa damuSavebis procesze zedamxedvelobisa da monacemTa dammuSaveblebis angariSvaldebulebis mizniT, personalur monacemTa dacvis inspeqtori awarmoebs failur sistemaTa katalogebis eleqtronul reestrs, romelic sajarod xelmisawvdomia da dainteresebul pirebs SesaZlebloba aqvT, gaecnon, sajaro Tu kerZo organizaciebi ra saxis personalur monacemebs amuSaveben, ra safuZvliT, mizniTa da moculobiT, rogoria monacemTa usafrTxoebisTvis miRebuli zomebi. 2018 wels inspeqtoris aparatma failuri sistemis katalogebTan dakavSirebiT 400-ze meti werilobiTi da zepiri konsultacia gasca. saangariSo periodSi, eleqtronuli reestris meSveobiT, inspeqtors jamSi 1282 failuri sistemis katalogi waredgina, aqedan, 1156 katalogi warmoadgines kerZo seqtoris monacemTa dammuSaveblebma, romelTagan: 350 katalogi – finanasuri momsaxurebis gamwevma organizaciebma, 320 – savaWro obieqtebma, 32 – informaciuli teqnologiebis dargSi arsebulma organizaciebma, 29 – samedicino momsaxurebis mimwodebelma dawesebulebebma da a.S. videoTvalTvali teqnologiebis ganviTarebasTan erTad ara marto sajaro uwyebebisa da kerZo organizaciebis, aramed fizikuri pirebis mxridanac yovelwliurad izrdeba videoTvalTvalis sistemebis gamoyenebis maCvenebeli. usafrTxoebisa da sakuTrebis dacvis mizniT teqnikuri saSualebebis, maT Soris videosaTvalTvalo mowyobilobebis, xelmisawvdomobam, videoTvalTvali yoveldRiurobis ganuyofel nawilad aqcia. aRniSnulidan gamomdinare, gansakuTrebuli mniSvneloba eniWeba kanoniT dadgenili moTxovnebis zedmiwevniT Sesrulebas. 2018 wels inspeqtoris aparatma Seiswavla savaWro obieqtebSi, samedicino dawesebulebebSi, sportul-gamajansaRebel kompleqsebSi, sastumroebSi, sajaro uwyebebsa da sacxovrebel SenobebSi ganTavsebuli videoTvalTvalis sistemebis saSualebiT personalur monacemTa damuSavebis kanonierebis 60 SemTxveva da Seswavlis Sedegad gamovlinda videoTvalTvalisa da usafrTxoebis wesebis darRvevis 46 faqti. administraciuli samarTaldarRvevis gamo 31 monacemTa dammuSavebels daekisra Sesabamisi pasuxismgebloba, jarimisa da gafrTxilebis saxiT. damatebiT, gaica 93 davaleba videoTvalTvalis Sesaxeb gamafrTxilebeli niSnebis ganTavsebis, dasaqmebulTa informirebis, videoCanawerebis Senaxvis vadis, usafrTxoebis mizniT gasatarebeli organizaciul-teqnikuri zomebisa da mesame pirebisTvis Canaweris gamJRavnebis Sesaxeb. saangariSo periodSi ganxorcielebuli Semowmebebis Sedegad dadginda, rom monacemTa dammuSaveblebi, ZiriTadad, videoTvalTvals mimarTavdnen kanoniT dadgenili miznebis Sesabamisad, Tumca iyo SemTxvevebi, rodesac organizaciebi videoTvalTvals iyenebdnen pirTa qcevisa Tu komunikaciis kontrolis mizniTac. amasTan, gamoikveTa videoTvalTvalis mimdinareobis Sesaxeb moqalaqeebis arasaTanado informirebis tendencia, kerZod, Sesabamisi gamafrTxilebeli niSnis TvalsaCino adgilas ganTavsebisa Tu dasaqmebulTa werilobiTi informirebis problemebi. 95 videosaTvalTvalo sistemis saSualebiT personalur monacemTa damuSavebisas aseve mniSvnelovania monacemTa usafrTxoebis dacvis sakiTxi. inspeqtirebebis Sedegad gamoikveTa, rom dawesebulebebi videoCanawerebis usafrTxoebis dasacavad ar iRebdnen Sesabamis organizaciul da teqnikur zomebs. aseve, gamovlinda gamosacvlel sivrceSi videomonitoringis faqtic. rom aRniSnuli sivrce ar warmoadgenda gamosacvlel (gasaxdel) oTaxs, Tumca aRniSnuli sivrce kompaniis Sida dokumentaciasa da kompaniis direqtoris brZanebebSi moxseniebuli iyo, rogorc „gasaxdeli“. ramdenadac „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ kanoni imperatiulad krZalavs gamosacvlel oTaxebsa da higienisTvis gankuTvnil adgilebSi videoTvalTvals, inspeqtoris gadawyvetilebiT, kompania cnobil iqna samarTaldamrRvevad, daekisra jarima da daevala videoTvalTvalis arealis Secvla. sacxovrebeli Senobebis videoTvalTvali saangariSo periodSi sagrZnoblad gaizarda moqalaqeTa momarTvianoba sacxovrebel SenobebSi ganTavsebul videosaTvalTvalo sistemebTan dakavSirebiT. ganxorcielebuli Semowmebebis Sedegad dadginda, rom sacxovrebel SenobebSi videoTvalTvalTan erTad, rig SemTxvevebSi, mimdinareobda audiomonitoringic. xSirad videosaTvalTvalo kameris xedvis arealSi xvdeboda mezoblis ezo an saxli, mezoblad mcxovrebi pirebi ki winaswar ar iyvnen informirebulni maTi sakuTrebis videoTvalTvalis Taobaze da ar gamouxatavT Tanxmoba. 10 fizikur pirs daudginda administraciuli samarTaldarRvevis Cadenis faqti, Tumca imis gaTvaliswinebiT, rom isini warsulSi ar yofilan cnobilni samarTaldamrRvevebad da inspeqtirebis procesSi miiRes zomebi darRvevis aRmosafxvrelad, maT mimarT saxdelis saxiT gamoyenebul iqna gafrTxileba. gamosacvleli oTaxebis videoTvalTvali moqmedi kanonmdeblobis Sesabamisad, videoTvalTvali dauSvebelia gamosacvlel oTaxebsa da higienisTvis gankuTvnil adgilebSi, rac, erTi mxriv, emsaxureba adamianis piradi cxovrebis xelSeuxeblobis dacvas, xolo meore mxriv, moqalaqes aqvs gonivruli da legitimuri molodini, rom msgavs adgilebSi videomonitoringi ar unda xorcieldebodes. gasul wels personalur monacemTa dacvis inspeqtoris aparats gancxadebiT momarTa moqalaqem, romelic miuTiTebda, rom erT-erTi sportul-gamajansaRebeli kompleqsis teritoriaze videosaTvalTvalo kamerebi ganTavsebuli iyo mamakacebis gamosacvlel sivrceSi. personalur monacemTa dacvis inspeqtoris aparatma informaciis miRebisTanave daiwyo sakiTxis Seswavla. Semowmebis Sedegad dadginda, rom videosaTvalTvalo kamerebi damontaJebuli iyo da maTi xedvis areali moicavda mamakacebisTvis gankuTvnil im sivrces, sadac mdebareobda Sesanaxi karadebi, daxuruli e.w. gamosacvleli kabinebi da teritoria, romlis gavliTac vizitorebi Sediodnen saSxapeSi, sapirfareSosa da auzze. marTalia, videosaTvalTvalo kamerebis xedvis arealSi ar eqceoda uSualod gamosacvleli kabinebis Sida perimetri, magram adgilze Catarebuli Semowmebis Sedegad dadginda, rom rig SemTxvevebSi vizitorebi, ver iyenebdnen ra gamosacvlel kabinebs, maTi simciris gamo, tansacmels icvlidnen uSualod karadebTan da skamebTan, ris Sedegadac eqceodnen videosaTvalTvalo kamerebis xedvis arealSi. kompania ganmartavda, 96 bolo wlebSi saojaxo sastumroebisa da e.w. hostelebis raodenobis zrdasTan erTad usafrTxoebis da sakuTrebis dacvis mizniT gaxSirda mravalbinian sacxovrebel SenobebSi videoTvalTvalis sistemis gamoyenebis praqtika. „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis Tanaxmad, sacxovrebeli Senobis Sesasvlelsa da saerTo sivrceSi videoTvalTvalis sistemis dasayeneblad aucilebelia am Senobis mesakuTreTa naxevarze metis werilobiTi Tanxmoba, xolo binis Sesasvlelis videoTvalTvalisas kanoni erTmniSvnelovnad moiTxovs am binis mesakuTris werilobiT Tanxmobas. 2018 wels Seswavlil erT-erT SemTxvevaSi dadginda, rom saojaxo sastumros gare perimetrze dayenebuli videosaTvalTvalo kamerebis xedvis areali moicavda mezoblad mdebare binis kars, saerTo Sesasvlelsa da saerTo aivans. amasTan, kamerebis meSveobiT mimdinareobda audiomonitoringi Senobis mcxovrebTa nebis winaaRmdeg da gamafrTxilebeli niSnis ganTavsebis gareSe, rac warmoadgenda araproporciul Carevas macxovrebelTa pirad cxovrebaSi. sagulisxmoa, rom sacxovrebel SenobebSi usafrTxoebisa da sakuTrebis dacvis mizniT damontaJebulma audio-videosaTvalTvalo sistemam SesaZloa xelyos mezoblebis an TanamesakuTreTa piradi cxovrebis xelSeuxeblobis ufleba. amitom aucilebelia, moqalaqeebma audio-videoTvalTvali ganaxorcielon kanonis Sesabamisad da konkretuli miznis adekvaturi moculobiT, raTa sakuTrebis dacvis uflebis realizebisas ar xelyon sxva pirTa piradi cxovrebis xelSeuxeblobis ufleba. 97 videoCanawerebis Senaxva praqtikaSi kvlav vlindeba SemTxvevebi, rodesac organizaciebi saWiroebas saTanadod ar afaseben da monacemebs, maT Soris, videoCanawerebs ganusazRvreli vadiT inaxaven. amasTan, ar iTvaliswineben, rom didi moculobiT personaluri monacemebis damuSavebisTvis/SenaxvisTvis saWiroa sxvadasxva teqnikuri saSualebisa da programuli uzrunvelyofis SeZena, rac, Tavis mxriv, dakavSirebulia xarjTan. garda amisa, Tu msgavs SemTxvevaSi ar aris miRebuli saTanado organizaciuli da teqnikuri zomebi, izrdeba personaluri monacemebis ukanono gamJRavnebis safrTxe. saangariSo periodSi erT-erTi samedicino dawesebulebis Semowmebisas dadginda, rom aRniSnul dawesebulebaSi videoCanawerebis Senaxvis vada dokumentaciiT gansazRvruli iyo 30 (ocdaaTi) kalendaruli dRiT, Tumca programul uzrunvelyofaSi Canawerebi inaxeboda erT welze meti vadiT, yovelgvari saWiroebis gareSe. videoTvalTvalis sistemaze wvdoma da monacemTa usafrTxoeba moqmedi kanonmdeblobiT, videoTvalTvalis sistemis ganTavseba savaldebuloa afTiaqebis, valutis gadamcvleli punqtebis, avtogasamarTi sadgurebis, azartuli Tu sxva momgebiani TamaSobebis organizatorebisTvis. aRniSnuli dawesebulebebisTvis kanonmdebloba adgens rogorc videoTvalTvalis sistemis parametrebs, teqnikur maxasiaTeblebs, aseve misi damontaJeba-eqspluataciis wesebs da videoCanawerebze wvdomis uflebamosilebis mqone subieqtebs, rac personalur monacemTa usafrTxoebis dacvisTvis miRebul erT-erTi mniSvnelovan zomas warmoadgens. 2018 wels araerTi organizaciis Semowmebis farglebSi dadginda, rom videosaTvalTvalo sistemis saSualebiT SesaZlebeli iyo videogamosaxulebaze rogorc pirdapir reJimSi wvdoma, ise videoTvalTvalis Sedegad miRebuli Canawerebis daTvaliereba da amoReba (e.w. „eqsporti“), Tumca sistemebs ar gaaCndaT monacemTa mimarT Sesrulebuli moqmedebebis aRricxvis eleqtronuli Jurnali (e.w. „logireba“) da Sesabamisad, kompaniebi ar aRricxavdnen eleqtronuli formiT arsebuli monacemebis mimarT Sesrulebul moqmedebebs. garda amisa, wvdomis uflebis mqone pirebs ar gaaCndaT personificirebuli momxmareblis saxeli da sargeblobdnen saerTo saxeliT („admin“) da paroliT. Sesabamisad, im SemTxvevaSic ki, Tu sistemis mier aRiricxeboda konkretuli momxmareblis saxeliT Sesrulebuli moqmedebebi, SeuZlebeli iyo identificireba, uSualod romelma pirma daamuSava monacemebi. eleqtronuli formiT daculi monacemebis usafrTxoebis uzrunvelsayofad, maTze advilad xelmisawvdomobis gaTvaliswinebiT, mniSvnelovania, rom organizaciebma aRricxon monacemTa mimarT Sesrulebuli yvela moqmedeba, maT Soris, romeli monacemi gamJRavnda, visTvis, rodis da ra samarTlebrivi safuZvliT. amasTan, aucilebelia, rom personalur monacemebze wvdomis uflebis mqone TiToeul pirs hqondes individualuri momxmareblis saxeli da paroli, raTa monacemTa ukanono gamoyenebis SemTxvevaSi, SesaZlebeli iyos Sesabamisi pasuxismgebeli piris identificireba. 98 aRniSnulidan gamomdinare, videoTvalTvalis gziT monacemTa damuSavebisas gaTvaliswinebuli unda iyos Semdegi garemoebebi:  videoTvalTvali unda ganxorcieldes mxolod kanoniT gansazRvruli miznebisTvis da im moculobiT, romelic aucilebelia kanoniT gansazRvruli miznis misaRwevad;  videoTvalTvalis ganxorcielebisas mniSvnelovania monitoringis arealSi moxvedril pirTa informireba kanoniT dadgenili wesiT. kerZod, aucilebelia Sesabamisi gamafrTxilebeli niSnis TvalsaCino adgilze ganTavseba, organizaciaSi dasaqmebulTa werilobiTi informireba videoTvalTvalis mimdinareobisa da maTi uflebebis Sesaxeb, aseve sacxovrebel SenobebSi mezoblad mdebare binebis mesakuTreTa saTanado informireba da sistemis montaJze maTi Tanxmobis mopoveba;  organizaciebma monacemTa usafrTxoebis dacvis uzrunvelsayofad unda SeimuSaon Sesabamisi wesebi da miiRon imgvari organizaciuli da teqnikuri zomebi, romelTa meSveobiTac SesaZlebeli iqneba eleqtronuli formiT arsebuli monacemebis mimarT Sesrulebuli yvela moqmedebis aRricxva, agreTve, gansazRvron videoTvalTvalis sistemaze personificirebuli da diferencirebuli wvdomis doneebi, saWiroebisa da maTi uflebamosilebis Sesabamisad. pirdapiri marketingi 2018 wels pirdapiri marketingi kvlav aqtualur sakiTxs warmoadgenda. 59 moqalaqis momarTvis safuZvelze inspeqtorma Seiswavla pirdapiri marketingis aTeulobiT faqti. aqedan 23 SemTxvevaSi kanoniT gansazRvruli wesebis darRveva dadginda, 19 organizacias daekisra jarima da gaica Sesasruleblad savaldebulo 57 davaleba. miuxedavad inspeqtoris aparatis araerTi aqtivobisa, rogorc cnobierebis amaRlebis, aseve, inspeqtirebisa da moqalaqeTa gancxadebebis ganxilvis kuTxiT, praqtikaSi kvlav problematuria Setyobinebebis miRebaze uaris Tqmis meqanizmis ararseboba an arasaTanadod funqcionireba. zogjer uaris Tqmis meqanizmis Setyobinebis teqsti naTlad ar asaxavs misi gamoyenebis proceduras. mimdinare wels gamoikveTa kidev erTi tendencia - ramdenime organizacia apelirebda imaze, rom maT mier gagzavnili Setyobineba SinaarsiT ar iyo sareklamo xasiaTis da warmoadgenda sainformacio Setyobinebas. „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoni pirdapir marketings ganmartavs rogorc fostis, satelefono zaris, eleqtronuli fostis an sxva satelekomunikacio saSualebiT saqonlis, momsaxurebis, dasaqmebis an droebiTi samuSaos SeTavazebas. Sesabamisad, imisaTvis, rom SeTavazeba pirdapir marketingad CaiTvalos, sakmarisia adresatisTvis iseTi SeTavazeba, romelic pirdapir Tu iribad sTavazobs ufaso an fasian saqonels, momsaxurebas da/an dasaqmebas. inspeqtoris es Sefaseba dadasturda sasamarTlos gadawyvetilebebiT. kanondarRvevis Tavidan asacileblad mizanSewonilia, kompaniebma yuradRebiT Camoayalibon gasagzavni Setyobinebebis teqsti da gagzavnisas gaiTvaliswinon maT Semdgom miRebaze uaris Tqmis meqanizmi, raTa momxmarebels SeeZlos arasasurveli informaciis miRebaze uaris Tqma. 99 saangariSo periodSi aseve gamoikveTa, rom xSirad monacemTa dammuSavebelsa da uflebamosil pirs Soris dadebuli xelSekruleba ar iTvaliswinebda iseT mniSvnelovan sakiTxebs, rogoricaa: monacemTa subieqtisTvis uaris Tqmis meqanizmis gansazRvrasa da reagirebaze pasuxismgebeli piri; ra xdeba im SemTxvevaSi, rodesac monacemTa subieqti uaris meqanizmis gamoyenebis gareSe, uSualod kompaniisgan moiTxovs monacemTa damuSavebis Sewyvetas; unda gadasces Tu ara saxelSekrulebo urTierTobis dasrulebis Semdgom damkveTs uflebamosilma pirma im satelefono nomrebis baza, romelTac uari ganacxades maTi satelefono nomrebis gamoyenebaze da sxva. amdenad, pirdapiri marketingis Suamavali kompaniis meSveobiT ganxorcielebisas, organizaciebma Sesabamis xelSekrulebaSi unda gaiTvaliswinon kanoniT dadgenili wesebi da akrZalvebi, e.w. „Savi siis“ saTanadod formirebisa da gadacemis sakiTxi, danergon Setyobinebebis miRebaze uaris Tqmis efeqtiani da adekvaturi meqanizmi. monacemTa Segroveba uaris Tqmis meqanizmis bundovaneba saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma Seiswavla iseTi SemTxvevebic, rodesac uflebamosili piris (e.w. Suamavali kompaniis) meSveobiT gagzavnili sareklamo Setyobineba Seicavda uaris Tqmis meqanizms, Tumca miTiTebul cifrTa Tu sityvaTa kombinacia iZleoda misi gansxvavebulad aRqmis SesaZleblobas. aRsaniSnavia, rom pirdapir marketingTan dakavSirebiT kanonSi arsebuli regulaciebis mTavari mizani piris monacemebis misi nebis sawinaaRmdegod damuSavebis Tavidan acilebaa. Sesabamisad, meqanizmi unda uzrunvelyofdes am miznis miRwevas, moqalaqeTa informireba ki Setyobinebis miRebaze uaris Tqmis uflebis Sesaxeb saTanadod unda xdebodes. Setyobinebis gagzavna Suamavali kompaniebis meSveobiT 2018 wels moqalaqeebi xSirad eWvqveS ayenebdnen maTi satelefono nomrebis mopovebis kanonierebas da moiTxovdnen monacemTa Segrovebis wyaros dadgenas, vinaidan maTTvis ucnobi iyo, Tu saidan moipoves kompaniebma aRniSnuli satelefono nomrebi. pirdapiri marketingis mizniT monacemTa mopovebis gzad, rogorc wesi, saxeldeba sajarod xelmisawvdomi wyaroebi da sxvadasxva momsaxurebis farglebSi uSualod momxmareblisgan mopovebuli sakontaqto monacemebi, Tumca xSirad organizaciebi ver uTiTebdnen satelefono nomrebis mopovebis konkretul wyaros da ar aRricxavdnen Sesabamis informacias, rac, Tavis mxriv, zrdis personalur monacemTa ukanonod damuSavebis risks. mniSvnelovania, aRiniSnos, rom moqmedi kanonmdeblobiT, pirs ufleba aqvs, moiTxovos informacia misi monacemebis Segrovebis gzebis Taobaze. amdenad, aucilebelia, organizaciam aRricxos monacemebis mopovebis wyaros Sesaxeb informacia. amdenad, pirdapiri marketingis ganxorcielebisas organizaciebma: saangariSo periodSi ganxiluli saqmeebi cxadyofs, rom yvelaze xSirad sareklamo xasiaTis mokle teqsturi Setyobinebebi Suamavali kompaniebis (maT Soris, mobiluri operatorebis) meSveobiT igzavneba. erT-erTi gancxadebis ganxilvis farglebSi dadginda, rom kompania sareklamo Setyobinebebs gzavnida ori sxvadasxva arxiT - mobiluri operatoris portaliTa da Suamavali kompaniis vebaplikaciT. Sesabamisad, gamoiyeneboda uaris Tqmis ori gansxvavebuli meqanizmi da erTi meqanizmis saSualebiT uaris Tqmis miuxedavad, moqalaqe kvlav iRebda meore arxiT imave kompaniis saxeliT Setyobinebas. mniSvnelovania, rom uflebamosili pirebis meSveobiT monacemTa damuSavebisas kompaniebma Seqmnan efeqtiani da qmediTi meqanizmi, romelic miscems SesaZleblobas, monacemTa subieqtis moTxovnis SemTxvevaSi, srulad Sewyviton misi monacemebis pirdapiri marketingis mizniT damuSaveba. 100  Setyobinebis miRebaze uaris Tqmis meqanizmTan erTad monacemTa subieqt(eb)s naTlad da gasagebi formiT unda miawodon detaluri informacia aRniSnuli meqanizmis gamoyenebis proceduris Sesaxeb;  aRricxon pirdapiri marketingis miznebisaTvis damuSavebuli monacemebis mopovebis wyaros Sesaxeb informacia;  Suamaval kompaniasTan xelSekruleba gaaformon werilobiTi formiT da uzrunvelyon pirdapiri marketingis mizniT monacemebis damuSavebasTan dakavSirebuli kanoniT dadgenili wesebisa da akrZalvis asaxva. miuxedavad imisa, rom praqtikaSi dainerga Setyobinebebis miRebaze uaris Tqmis meqanizmi, rig SemTxvevebSi is ar aris sakmarisi da efeqtiani e.w. spam Setyobinebisgan moqalaqeTa dasacavad. moqmedi kanonmdebloba iZleva moqalaqeTa Tanxmobis gareSe sajarod xelmisaw- 101 vdomi wyaroebidan monacemebis mopovebisa da marketingis miznebisTvis gamoyenebis SesaZleblobas. amasTan, pirdapiri marketingis ganmaxorcielebeli organizaciebis simravlis gaTvaliswinebiT xSirad rTulia monacemTa dammuSavebeli konkretuli piris identificireba. moqalaqeTa interesebis dacvis, evropuli gamocdilebis gaTvaliswinebisa da kanonmdeblobis daxvewis mizniT, mizanSewonilia arsebuli regulaciis gadasinjva, sajaro wyaroebidan monacemebis gamoyenebis SesaZleblobis SezRudva da pirdapiri marketingis ganxorcielebis safuZvlad mxolod moqalaqis informirebuli Tanxmobis ganxilva. aRniSnul sakiTxTan dakavSirebiT personalur monacemTa dacvis inspeqtorma moamzada sakanonmdeblo winadadeba, romelic 2019 wlis dasawyisSive waredgineba saqarTvelos parlaments. 102