ქვეეყანაში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის მდგომარეობისა და პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის საქმიანობის შესახებ 2018 წლის ანგარიშის თაობაზე.
📋 განხილვის ეტაპები
ბიუროზე განხილული დოკუმენტი
📄 საქართველოს პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილება ნორმატიული აქტის პროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ (193 KB)
📄 საქართველოს პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილება ნორმატიული აქტის პროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ (189 KB)
📄 საქართველოს პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილება (142 KB)
📄 წერილი (166 KB)
📄 წერილი (74 KB)
📄 ანგარიში (4.4 MB)
სხდომაზე განსახილველი პროექტი
✓ 75 ✗ 0
საქართველოს პარლამენტის დადგენილება
📅 დამატებითი ინფორმაცია
ბიუროზე განხილვის თარიღი 2019-03-04
ბიუროს ნომერი 238
📜 ტექსტი
წერილი
*PDP21900000833*
PDP 2 19 00000833
01/03/2019
საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეს
ბატონ ირაკლი კობახიძეს
ბატონო პარლამენტის თავმჯდომარევ,
„პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 38-ე მუხლის და
საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 228-ე მუხლის მე-4 პუნქტის "ბ" ქვეპუნქტის
თანახმად, წარმოგიდგენთ ანგარიშს ქვეყანაში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის
მდგომარეობისა და ინსპექტორის მიერ განხორციელებული საქმიანობის შესახებ, რომელიც
მოიცავს 2018 წელს ქვეყანაში მონაცემთა დაცვის მდგომარეობის ზოგად შეფასებებს,
დასკვნებსა და რეკომენდაციებს, ასევე ინფორმაციას წლის განმავლობაში გამოვლენილი
მნიშვნელოვანი დარღვევებისა და განხორციელებული ღონისძიებების შესახებ.
დანართი: 102 (ას ორი) გვერდზე - ანგარიში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის მდგომარეობის
და ინსპექტორის საქმიანობის შესახებ 2018.
ღრმა პატივისცემით,
თამარ ქალდანი
პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორი
წერილი
ადამიანის უფლებათა დაცვისა და
სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტი
2-5120/19
25-03-2019
საქართველოს პარლამენტის ბიუროს
საქართველოს
პარლამენტის
ბიუროს
N238/26,
04.03.2019
გადაწყვეტილებით,
ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტს განსახილველად
გადმოეცა პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის მიერ წარმოდგენილი პერსონალურ
მონაცემთა დაცვის მდგომარეობის და ინსპექტორის საქმიანობის შესახებ 2018 წლის ანგარიში
(№1-3942/19; 01.03.2019).
აღნიშნული საკითხი სავალდებულო დასკვნისთვის გადაეცა აგრეთვე იურიდიულ
საკითხთა კომიტეტს.
ანგარიშის განხილვის ვადა წამყვანი კომიტეტისთვის განსაზღვრულია 2019 წლის 08
აპრილამდე, ხოლო სავალდებულო კომიტეტისთვის - 2019 წლის 25 მარტამდე.
მიმდინარე წლის 25 მარტს მოგვმართა იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა, რომელმაც
ითხოვა დასახელებული ანგარიშის განხილვის ვადის გაგრძელება ორი კვირით, რადგან
საჭიროა დამატებითი დრო მის გასაცნობად და პოზიციების შესაჯერებლად.
აღნიშნულიდან
გამომდინარე,
მოგმართავთ
შუამდგომლობით
ანგარიშის განხილვის ვადების ორი კვირით გაგრძელების თაობაზე.
პატივისცემით,
კომიტეტის თავმჯდომარე
სოფიო კილაძე
თბილისი 0114, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე
ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge
დასახელებული
ანგარიში
1
5-22
ეს პუბლიკაცია შექმნილია ევროკავშირისა და გაეროს
განვითარების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით. მის
შინაარსზე სრულად პასუხისმგებელია პერსონალურ
მონაცემთა დაცვის ინსპექტორის აპარატი და არ
ნიშნავს, რომ იგი ასახავს ევროკავშირისა და გაეროს
განვითარების პროგრამის (UNDP) შეხედულებებს.
2
შესავალი
შესავალი
Sesavali
personalur monacemTa dacvis inspeqtoris rigiT meeqvse angariSi 2018 wels qveyanaSi personaluri monacemebis dacvis mdgomareobas da gaweul saqmianobas
ajamebs. dokumentSi Tavmoyrilia informacia, erTi mxriv, gamovlenili samarTaldarRvevebis, problematuri sakiTxebisa da arsebuli gamowvevebis, meore mxriv,
ki inspeqtoris reagirebis Sedegebis, gaumjobesebuli
procesebisa da pozitiuri dinamikis Sesaxeb. informacia konkretuli saqmeebisa da statistikis Sesaxeb ara
mxolod 2018 wlis, aramed bolo 6 wlis ganmavlobaSi
inspeqtoris saqmianobisa da tendenciebis analizis saSualebas iZleva.
momarTvianobisa da inspeqtirebebis zrdis tendencia
meeqvse welia ucvlelia. moqalaqeebis 382 momarTvisa da Catarebuli 148 inspeqtirebis Sedegad, aparatma
sajaro da kerZo organizaciebis mier monacemTa damuSavebis 470 procesi Seiswavla. gamovlinda administraciuli samarTaldarRvevis 266 faqti. 72 faqtze
moxda jarimis dakisreba, 61 faqtze – gafrTxileba, 67
samarTaldarRvevaze pasuxismgeblobis dakisreba ver
moxerxda, kanonmdeblobiT gaTvaliswinebuli 2-Tviani xandazmulobis vadis gamo. damatebiT gaica Sesa
sruleblad savaldebulo 316 davaleba da rekomendacia.
9
10
11
mniSvnelovania, rom moqalaqeTa momarTvianobisa da
Catarebuli Semowmebebis raodenobis zrdis fonze, gasuli 6 wlis ganmavlobaSi pirvelad dafiqsirda samarTaldarRvevebisa da jarimebis raodenobis kleba.
sajaro seqtorSi, msxvil da saSualo biznesSi sagrZnoblad gazrdilia personaluri monacemebis dacvis Sesaxeb informirebulobis done, aseve interesi inspeqtoris aparatTan winaswari konsultaciebis mimarT.
mniSvnelovania moqalaqeebis aqtiurobis zrdac: 2018
wels gaweuli 6100-ze meti konsultaciidan ZiriTadi
nawili swored moqalaqeebze modioda.
progresTan erTad kvlav ikveTeba gamowvevebi, rogorc
kerZo, ise sajaro seqtorSi. maT Soris, monacemTa bazebSi informaciis samarTlebrivi safuZvlis gareSe
gadamowmeba, monacemebis kanondarRveviT gamJRavneba,
arasrulwlovaTa monacemebis mimarT meti sifrTxilis
gamoCenis saWiroeba da sxva. gansakuTrebiT aqtualuri
iyo amomrCevlis monacemTa damuSavebasTan dakavSirebuli sakiTxebi, rasac angariSSi calke Tavi eTmoba.
inspeqtori agrZelebda TanamSromlobas saqarTvelos parlamentTan, aRmasrulebel xelisuflebasTan,
erovnul bankTan da sxva maregulirebel organoebTan
sakanonmdeblo da praqtikul doneze monacemTa dacvis
standartebis amaRlebis mizniT. saangariSo periodSi aparatma 40 sakanonmdeblo paketTan dakavSirebiT
waradgina mosazrebebi da Seiswavla sxvadasxva samarTlebrivi sferos maregulirebeli 100-ze meti normatiuli aqtis proeqti.
12
inspeqtoris aparati 2018 wlis ganmavlobaSic ag
rZelebda aqtiur saganmanaTleblo saqmianobas. tre
ningebis Sedegad sajaro da kerZo seqtoris 1200 warmomadgenels mieca personaluri monacemebis dacvis
Temaze codnis SeZenisa da gaRrmavebis SesaZlebloba.
Catarda treningebis seria TviTmmarTvelobis organoebisTvis mTeli saqarTvelos masStabiT, momzadda
da sazogadoebas waredgina rekomendaciebi jandacvisa
da umaRlesi saganmanaTleblo dawesebulebebisTvis.
momzadda saxelmZRvanelo evrokavSiris axali regulaciis Sesaxeb, dokumenti iTargmna da xelmisawvdomi
gaxda inspeqtoris aparatis vebgverdis saSualebiT.
inspeqtoris aparati aqtiurad muSaobda moqalaqeTa cnobierebis amaRlebazec. Catarda araerTi Sexvedra, RonisZieba da kampania, evrokavSirisa da gaeros
ganviTarebis programis xelSewyobiT Seiqmna axali
vebgverdi, romelic xelmisawvdomia SezRuduli SesaZleblobebis mqone moqalaqeebisTvis, aseve saqmis warmoebis programa, romelze daregistrirebis Semdeg inspeqtoris aparatTan nebismieri saxis komunikacia erT
onlain sivrceSia SesaZlebeli.
inspeqtoris aparati kvlav aqtiurad aris CarTuli
saqarTvelos mier nakisri saerTaSoriso valdebulebebis, maT Soris, evrokavSirsa da saqarTvelos Soris
asocirebis SeTanxmebis dRis wesrigis SesrulebaSi.
inspeqtori aqtiurad monawileobda saerTaSoriso
platformebsa da konferenciebSi, 2018 wlis ivlisSi
ki Tamar qaldani evropis sabWos 108-e konvenciis sakonsultacio komitetis plenarul sxdomaze biuros
wevrad da pirvel vice prezidentad airCies. evropeli
13
eqspertebis monawileobiT momzadda sakanonmdeblo
winadadebebi personalur monacemTa dacvis Taobaze kanonis Sesaxeb, romelic xels Seuwyobs qarTuli
kanonmdeblobis evropul standartebTan harmonizacias, asocirebis SeTanxmebiT gaTvaliswinebuli
valdebulebebis Sesrulebasa da qveyanaSi personaluri monacemebis dacvis standartebis amaRlebas.
14
15
16
17
18
19
20
21
3
22
მონაცემთა დამუშავება საჯარო სექტორში
მონაცემთა
დამუშავება საჯარო
სექტორში
23-44
monacemTa damuSaveba sajaro
seqtorSi
sajaro dawesebulebebis mier adamianis piradi cxovrebisa
da personaluri monacemebis dacvis uflebis uzrunvelyofa
erT-erTi mniSvnelovani garantiaa sajaro uwyebebisadmi moqalaqeTa ndobis ganmtkicebis procesSi. miuxedavad imisa, rom
sajaro dawesebulebebis saqmianoba da maT mier monacemTa damuSavebis wesi umetesad kanonmdeblobiT pirdapir regulir
deba, saangariSo periodSi gamovlinda ramdenime problema, rac
personaluri monacemebis dacvisTvis efeqtiani samarTlebrivi
Tu organizaciul-teqnikuri zomebis gatarebisa da sajaro moxeleTa meti informirebulobis saWiroebaze miuTiTebs.
2018 wels gamovlinda sajaro dawesebulebaSi dacul monacemTa bazebze moxeleTa arasamsaxurebrivi mizniT wvdomisa da informaciis konfidencialobis darRvevis ramdenime faqti. aRsaniSnavia, rom inspeqtoris aparatis mier gamovlenil sajaro
mosamsaxureebis gadacdomebze Tavad uwyebebic axdendnen disciplinur reagirebas, Tumca arasamsaxurebrivi mizniT monacemebze wvdomis prevenciisaTvis, mniSvnelovania Sida kontrolis
meqanizmebis gaZliereba.
saangariSo periodSi inspeqtorma Seiswavla saministroebis,
saarCevno administraciis, sasamarTloebis, adgilobrivi TviTmmarTvelobis organoebis, sajaro samarTlis iuridiuli pirebis, maT Soris sajaro samsaxuris biuros, sajaro skolebisa
da saxelmwifo universitetebis mier monacemTa damuSavebis
115 faqti. 70 samarTaldarRvevis faqtze 11 SemTxvevaSi gamoyenebul iqna jarima, xolo 7 SemTxvevaSi - gafrTxileba; garkveul
darRvevebze, xandazmulobidan gamomdinare, administraciuli
saxdelis dakisreba ver moxda, Tumca gaica 50 Sesasruleblad
savaldebulo miTiTeba da rekomendacia.
2018 wels mzardi iyo sajaro organizaciebis mimarTvianoba
konsultaciebisTvis. gasul wels inspeqtoris aparatma 915 konsultacia gauwia sajaro dawesebulebebs. Catarda aTeulobiT
27
sajaro dawesebulebebSi daculi monacemTa
bazebi da monacemTa usafrTxoeba
ganaTlebis, dasaqmebis, janmrTelobisa da socialuri dacvis
sistemebis efeqtianobis, saxelmwifo servisebis xelmisawvdomobis, moqalaqeTa usafrTxoebis, uflebebis dacvis, Semosavlebisa da gadasaxadebis administrirebis, demokratiuli arCevnebis Catarebis, korufciis winaaRmdeg brZolisa Tu
kanonmdeblobiT gansazRvruli sxva legitimuri miznebiT sajaro dawesebulebebSi iqmneba moculobiTi monacemTa bazebi.
treningi da samuSao Sexvedra, maT Soris, 51 municipalitetis,
saqarTvelos erovnuli arqivis, saqarTvelos Tavdacvis saministros, saqarTvelos parlamentis, saqarTvelos sagareo saqmeTa
saministrosa da sxva uwyebebis 750-ze meti warmomadgenlisTvis.
aRsaniSnavia, rom gasuli wlis msgavsad, progresi SeiniSneba sajaro dawesebulebebis mier monacemTa safuZvlebis, maTi moculobisa da Senaxvis vadebis gansazRvris TvalsazrisiT, Tumca
kvlav ikveTeba garkveuli xarvezebi (maT Soris, arasrulwlovanTa monacemebis mimarT meti sifrTxilis gamoCenis saWiroeba), romelTa nawilic angariSSi magaliTebis saxiT aris warmodgenili.
monacemTa bazebSi arsebuli informaciis usafrTxoeba, monacemebis SemTxveviTi an ukanono gamJRavnebisa da gamoyenebisgan
dacva nebismieri monacemTa dammuSavebeli organizaciis, maT
Soris sajaro dawesebulebebis, valdebulebas warmoadgens.
riskebis arasaTanado Sefasebam an monacemTa dasacavad arasakmarisi organizaciul-teqnikuri zomebis miRebam SesaZloa,
Seqmnas monacemebis ukanono damuSavebis safrTxe da ziani miayenos rogorc sajaro dawesebulebis reputacias, aseve konkretuli moqalaqis interesebs.
bazebSi daculi monacemebis moculobisa da maTi martivad
moZiebis SesaZleblobidan gamomdinare, uwyebaSi daculi monacemebis usafrTxoebisTvis gansakuTrebulad mniSvnelovania
monacemTa bazebSi dacul monacemebze wvdomis sistematuri
monitoringi. amasTan, TanamSromelTa mxridan piradi miznebiT
monacemTa damuSavebis aRsakveTad mniSvnelovania dasaqmebuli
pirebis jerovani informireba monacemTa damuSavebis wesebisa
da Tanmdevi Sedegebis Taobaze.
saangariSo periodSi inspeqtors momarTa moqalaqem,
romelic miuTiTebda, rom erT-erTi saministros TanamSromelma, savaraudod, samsaxurebrivi uflebamosilebis gamoyenebiT, ukanonod moipova misi personaluri monacemebi. gancxadebis ganxilvis farglebSi
dadginda, rom saministroSi dasaqmebulma pirma piradi
28
29
miznebiT gamoiyena misTvis gadacemuli e.w. dijipasi da
moipova ganmcxadeblis monacemebi. aRniSnul faqtze
saministrom Tavad Caatara samsaxurebrivi mokvleva da
disciplinuri pasuxismgebloba daakisra moxeles.
erT-erTi moqalaqe miuTiTebda, rom saqarTvelos
Sromis, janmrTelobisa da socialuri dacvis saministrom misi werilobiTi mimarTva xelmisawvdomi gaxada
amave mimarTvaSi dasaxelebuli pirebisTvis. aRniSnuli
faqtis dasadastureblad warmoadgina socialur qsel
- „Facebook“-Si ramdenime pirs Soris Semdgari piradi
mimoweris amsaxveli fotomasala, sadac ganixileboda
ganmcxadeblis mier saministrosTvis gagzavnil werilobiT mimarTvaSi miTiTebuli sakiTxebi da naxsenebi
iyo mimarTvis avtoris saxeli da gvari. ganxilvis farglebSi dadginda, rom moqalaqis werilobiTi mimarTva
Seexeboda aiv/SidsiT SesaZlo inficirebis safrTxeebs.
saministrom werili reagirebis mizniT gadaugzavna ssip
daavadebaTa kontrolisa da sazogadoebrivi janmrTelobis erovnul centrs. Tavis mxriv, ssip-ma mimarTva
masSi miTiTebuli garemoebebis dadgenis mizniT gadasca kontraqtor organizaciebs. centrsa da kontraqtor
organizaciebs Soris dadebuli xelSekrulebiT, maT
valdebulebas warmoadgenda aiv infeqciis/Sidsis prevencia, riskis qveS myofi Temis wevrebis mobilizeba da
maTTvis samedicino momsaxurebis xelmisawvdomobis
uzrunvelyofa. ganxilul SemTxvevaSi, kontraqtorebisgan damatebiTi informaciis moZieba SesaZlebeli iyo
werilis avtoris identificirebis gareSec, miT ufro
rom werilis Sinaarsi qmnida avtorisTvis garkveuli
zianis miyenebis safrTxes. aRsaniSnavia, rom inspeqtoris davalebis safuZvelze, saministrom monacemebis damuSavebis kanonierebis uzrunvelsayofad gansazRvra
rigi organizaciul-teqnikuri RonisZiebebis gatarebis
saWiroeba.
30
inspeqtors momarTes moqalaqeebma da miuTiTes, rom
erT-erTi sajaro uwyebis yofilma xelmZRvanelma
„Facebook“-gverdze gaasajarova maT Sesaxeb amave uwyebaSi daculi personaluri monacemebi. ganmcxadeblebi miuTiTebdnen, rom maTi monacemebis gasajaroebis etapisTvis aRniSnuli piri aRar ikavebda uwyebis
xelmZRvanelis Tanamdebobas da amdenad, gaurkveveli iyo, ra uflebiT hqonda mas wvdoma uwyebaSi dacul
personalur monacemebze. gamoqveynebuli informacia
aseve Seicavda erT-erTi ganmcxadeblis mimarT Catarebuli disciplinuri warmoebis Sesaxeb daskvnasac. Seswavlis Sedegad dadginda, rom ganmcxadeblebis sajaro
uwyebaSi dakavebuli Tanamdebobidan gaTavisuflebis
safuZvlebi, maT Soris erT-erTi ganmcxadeblis mimarT
Catarebuli disciplinuri warmoebis Sesaxeb daskvna,
yofili xelmZRvanelisTvis cnobili iyo samsaxureb
rivi mdgomareobidan gamomdinare. ganmcxadeblebis
Sesaxeb monacemebis gamoqveynebis momentisTvis mas datovebuli hqonda samsaxurebrivi pozicia da is aRar moqmedebda sajaro uwyebis saxeliT. ganxilvis farglebSi,
uwyebis yofili xelmZRvaneli miuTiTebda, rom e.w. postis gamoqveynebisas aRar iyo SeboWili sajaro moxelis
Tmenis valdebulebiT da moqmedebda, rogorc fizikuri
piri. amasTan, Tavad ganmcxadeblis iniciativiT mediaSi gavrcelebuli informaciis safuZvelze mas hqonda kanonieri interesi, sazogadoebisTvis miewodebina
swori da WeSmariti informacia.
sagulisxmoa, rom „sajaro samsaxuris Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis Tanaxmad, sajaro moxele valdebulia
rogorc samsaxurebrivi uflebamosilebis ganxorcielebisas, ise samsaxuridan gaTavisuflebis Semdeg
ar gaavrcelos is informacia, romelic misTvis samsaxurebrivi movaleobis SesrulebasTan dakavSirebiT gaxda cnobili. xazgasasmelia, rom Tavad am sajaro uwyebis
regulaciiT, samsaxuris datovebis Semdeg uwyebis Ta-
31
namSromels hqonda valdebuleba, mis xelT arsebuli samsaxurebrivi dokumentacia gadaebarebina uwyebisTvis.
mocemul SemTxvevaSi, inspeqtoris gadawyvetilebiT
dadginda, rom erT-erTi ganmcxadeblis mier mediasaSualebebiT gavrcelebuli informaciis sapasuxod uwyebis yofil xelmZRvanels hqonda kanonieri interesi,
gaekeTebina ganmartebebi, Tumca meore ganmcxadeblis
mimarT Catarebuli disciplinuri warmoebis Sesaxeb
daskvnis gamoqveyneba ar iqna miCneuli proporciul da
kanonier zomad. amdenad, disciplinuri warmoebis Sesaxeb daskvnis gasajaroebis faqtze uwyebis yofili xel
mZRvaneli cnobil iqna samarTaldamrRvevad. mas aseve
daevala gasajaroebuli dokumentis waSla, sajaro
uwyebas ki mieca rekomendacia, ganesazRvra Sida regu
laciebis darRvevis SemTxvevaSi reagirebis samarTlebrivi berketebi.
monacemTa usafrTxoebis uzrunvelsayofad:
sasurvelia, organizaciebma SeimuSaon Sida politikis dokumentebi, riTac ganisazRvreba monacemTa usafrTxoebis
sakiTxebi da arasanqcirebuli wvdomis prevenciis meqanizmebi;
uzrunvelyon dasaqmebuli pirebis informireba monacemTa
usafrTxoebis wesebTan dakavSirebiT da saWiroebis Sesabamisad gansazRvron monacemebTan maTi wvdomis diferencirebuli doneebi;
TanamSromlebs monacemTa bazebze daSveba mianiWon mxolod individualuri momxmareblis saxeliT/paroliT an/
da gapirovnebuli „dijipasis“ meSveobiT;
aRricxon monacemebis mimarT Sesrulebuli yvela qmedeba,
raTa SesaZlebeli iyos konkretul qmedebaze pasuxismgebeli piris identificireba.
32
saqarTvelos kanonmdeblobiT sajarod aris miCneuli iseTi
monacemTa bazebi, romelSi daculi informaciis mimarTac arsebobs maRali sajaro interesi. Sesabamisad, uwyebebi uzrunvelyofen maT xelmisawvdomobas Sesabamis vebgverdebze gamoqveynebiT (magaliTad, napr.gov.ge; voters.cec.gov.ge; declaration.gov.
ge; privatization.ge da sxva). niSandoblivia, rom aRniSnuli bazebis
maregulirebeli kanonmdebloba, rogorc wesi, ar iTvaliswinebs
SezRudvas bazebSi ganTavsebuli personaluri monacemebis gamoyenebasTan dakavSirebiT, Sesabamisad, vebgverdebis teqnikuri
funqcionalic naklebad Seicavs monacemTa mopovebis SemzRudav meqanizmebs.
saangariSo wlis ganmavlobaSi ganxiluli saqmeebi da gamokvleuli garemoebebi miuTiTebs, rom demokratiuli sazogadoebis ganviTarebisTvis monacemTa gasajaroebis mniSvnelovani
legitimuri miznebis arsebobis miuxedavad, personaluri monacemebis internetsivrceSi xelmisawvdomoba xSirad garkveuli uxerxulobis, zogierT SemTxvevaSi ki, zianis momtania monacemTa subieqtebisTvis.
saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma Seiswavla kanonis
safuZvelze gasajaroebuli araerTi monacemTa baza, maT Soris:
erT-erTi gancxadebis ganxilvis Sedegad dadginda,
rom www.privatization.ge-ze SesaZlebelia saxelmwifo
qonebis marTva-gankargvasTan dakavSirebul auqcionSi
gamarjvebuli pirebis saxelis, gvarisa da piradi nomris
moZieba. vinaidan informaciis xelmisawvdomobis vada
ar aris gansazRvruli, auqcionSi gamarjvebulTa
monacemebi qveyndeba ganusazRvreli vadiT. amasTan,
vebgverds ar gaaCnia saZiebo sistemebisgan dacvis
funqcionali da nebismier saZiebo sistemaSi subieqtis
saxelisa da gvaris miTiTebiT piradi nomris mopoveba
martivad aris SesaZlebeli.
33
es is SemTxvevaa, roca monacemTa gasajaroebis legitimuri safuZveli arsebobs, Tumca, kanonis Tanaxmad,
auqcionis Sesaxeb informaciis gamoqveynebis vadis
dadgena privatizebis ganmaxorcielebeli organos kompetencias miekuTvneba. Sesabamisad, saagentos daevala,
Seefasebina da daedgina sajaroobis, gamWvirvalobisa
da sxva kanonieri miznebiT monacemebis xelmisawvdomobis vada da mieRo iseTi organizaciul-teqnikuri zomebi, romelic SezRudavda ganmcxadeblis piradi nomris
internetsaZiebo sistemaSi martivad xelmisawvdomobas.
araerTi moqalaqe interesdeba ssip sajaro reestris
erovnuli saagentos mewarmeTa da arasamewarmeo (arakomerciuli) iuridiuli pirebis reestriTa da uZravi
qonebis reestriT, monacemebis xelmisawvdomobiT. moqmedi kanonmdeblobiT, ssip sajaro reestris erovnuli
saagentos vebgverdze qveyndeba uZravi qonebis mesakuTris monacemebi, kerZo organizaciis mesakuTris, xelmZRvanelobasa da warmomadgenlobasTan dakavSirebuli pirebis personaluri monacemebi, aseve organizaciis
saregistracio dokumentacia, maT Soris gancxadebis
warmdgeni piris piradobis damadasturebeli dokumentis asli. dadginda, rom erT-erTi arakomerciuli organizacia specialuri algoriTmis saSualebiT moipovebs
saagentos vebgverdze ganTavsebul monacemebs da reestrisgan gansxvavebuli, SedarebiT martivad xelmisawvdomi formiT aTavsebs vebgverdze, Zebnis parametrebSi
piris saidentifikacio monacemebis miTiTebiT ki, erTianad aris SesaZlebeli masTan dakavSirebuli sruli informaciis miReba. napr.gov.ge-sgan gansxvavebiT, organizaciis vebgverds ar gaaCnia saZiebo sistemebis wvdomis
SezRudvis teqnikuri funqcionali da informacia xelmisawvdomi xdeba nebismier saZiebo sistemaSi piris
saxelisa da gvaris miTiTebis SemTxvevaSic. saagentos
monacemebis kerZo organizaciis vebgverdze ganTavsebis nawilSi monacemTa damuSavebis wesebis darRveva ar
34
gamovlinda, vinaidan moqmedi kanonmdebloba iTvaliswinebs sajaro monacemebis gamoyenebis SesaZleblobas
da vebgverdic gamWvirvalobis mizans emsaxureba. Tumca
saagentos mieca rekomendacia, zogadad Seefasebina vebgverdze ganTavsebuli monacemebis algoriTmuli xelmisawvdomobis kriteriumebi da usafrTxoebis sakiTxebi.
saangariSo periodSi gamovlinda saqarTvelos centraluri saarCevno komisiis (cesko) vebgverdze amomrCevelTa erTiani siis monacemebis (fotosuraTis, registraciis misamarTisa da masTan erTad amave misamarTze
registrirebuli pirebis Sesaxeb) sxva miznebiT gamoyenebis araerTi SemTxveva. aRniSnul bazas aqtiurad
iyeneben e.w. sesxis amomRebi organizaciebi da kerZo deteqtivebi. marTalia, amomrCevelTa erTiani siis gadamowmebisTvis gankuTvnil gverdze miTiTebulia, rom:
„vebgverdi gankuTvnilia mxolod amomrCevelTaTvis
- sakuTari da ojaxis wevrebis monacemebis gadasamowmeblad!“, Tumca kanonmdebloba ar Seicavs daTqmas gamoqveynebuli monacemebis Semdgomi damuSavebis SezRudvis Taobaze.
ssip sajaro samsaxuris biuros vebgverdze declaration.gov.ge
qveyndeba
Tanamdebobis
pirTa
deklaraciebi, romlebic aseve moicavs Tanamdebobis
piris ojaxis wevrebis vinaobis, dasaqmebis, Semosavlebis, sacxovrebeli adgilisa da sakuTrebis Sesaxeb
informacias. biuros vebgverdze ganTavsebulia 1998
wlidan wardgenili deklaraciebi, maT Soris gardacvlili da yofili Tanamdebobis pirebis (romelTac
aTeuli wlis win datoves sajaro samsaxuri). ramdenadac Tanamdebobis pirTa deklaraciebis gasajaroebis
mizania sajaro samsaxurSi korufciasTan brZola, Tanamdebobis pirTa ukanono gamdidrebis SemTxvevebisa da
interesTa konfliqtis gamovlena, sasurvelia, kanon-
35
mdeblebma imsjelon, legitimuri miznebisTvis ramdenad aucilebelia gardacvlili da yofili Tanamdebobis
pirebis monacemebis internetsivrceSi ganusazRvreli
vadiT xelmisawvdomoba. bunebrivia, aRniSnulma ar unda
daabrkolos, dainteresebis SemTxvevaSi, deklaraciebis
sajaro informaciis saxiT miRebis SesaZlebloba. kidev
erTi sakiTxi, romelic sajaro samsaxuris biuros Semowmebis procesSi gamoikveTa, deklarantis mier arazusti
monacemebis gasworebis SesaZleblobaa. biuros daevala,
moqmedi kanonmdeblobis Sesabamisad Seqmnas deklaraciaSi asaxuli uzustobis/arazusti monacemebis gasworebis meqanizmi, gansazRvros Tanamdebobis piris identificirebis wesi, aseve, uzrunvelyos deklarantTa mkafio
da naTeli informireba deklaraciaSi Sesatani monacemebisa da parolis ganaxlebis Sesaxeb.
mniSvnelovania, rom moqmedma kanonmdeblobam upasuxos personaluri monacemebisa da piradi cxovrebis dacvasTan dakavSirebul Tanamedrove gamowvevebs da daculi iyos samarTliani
balansi informaciis xelmisawvdomobis sajaro interessa da
monacemTa subieqtebis piradi cxovrebis dacvis uflebebs Soris. mizanSewonilia, monacemTa bazis sajarod gamoqveynebis
SemTxvevaSi kanonmdeblobiT mkafiod ganisazRvros legitimuri miznebisTvis gamosaqveynebeli personaluri monacemebis
moculoba, maTi moZiebis (maT Soris, saZiebo sistemebis meSveobiT) kriteriumebi, Semdgomi damuSavebis miznobrioba da gamoqveynebis vadebi.
arasrulwlovanTa Sesaxeb monacemebis
damuSaveba
arasrulwlovnebis Sesaxeb informacias gansakuTrebuli dacva
sWirdeba. gansakuTrebuli pasuxismgebloba ekisrebaT skolebs,
sadac moswavleebis Sesaxeb moculobiTi da gansakuTrebuli
kategoriis monacemebi inaxeba, vinaidan am monacemebis kanonis
36
darRveviT damuSavebam, miT ufro gamJRavnebam, SesaZloa, gamousworebeli zegavlena moaxdinos arasrulwlovnis Semdgom
cxovrebaze, SezRudos misi piradi cxovrebisa da pirovnebis
Tavisufali ganviTarebis uflebebi.
gasul wels moqalaqeTa da saqarTvelos ganaTlebisa da mecnierebis saministros momarTvis safuZvelze inspeqtoris aparatma
Seiswavla 8 sajaro skolis mier personaluri monacemebis damuSavebis kanoniereba da gamovlinda monacemTa kanonis darRveviT damuSavebis araerTi faqti:
inspeqtoris mier Seswavlili erT-erTi saqme Seexeboda
Zaladobis msxverpl bavSvs, romlis mSobelsac damcavi orderis safuZvelze aekrZala bavSvTan komunikacia
da miaxloeba. bavSvi cxovrobda TavSesafarSi da mas
mzrunvelobas uwevda saxelmwifo. arasrulwlovnis
saukeTeso interesebidan gamomdinare, mizanSewonilad
miiCnies misi sacxovrebeli adgilis (qalaqis) da skolis
Secvla. miuxedavad amisa, mSobelma Seityo misamarTi da
gamocxadda skolaSi. Seswavlis farglebSi dadginda,
rom skolam, sadac Tavdapirvelad swavlobda bavSvi, ver
uzrunvelyo mobilobis Sesaxeb informaciis konfidencialurobis dacva. kerZod, skolam arauflebamosil
maswavlebels, fostis serviscentrSi Casabareblad,
dauluqavi formiT gadasca moswavlis dokumentacia.
moswavlis adgilsamyofelis Sesaxeb informaciis gamJRavnebam mniSvnelovnad daaziana bavSvis interesebi,
safrTxe Seuqmna mis fizikur usafrTxoebas. skola cnobil iqna samarTaldamrRvevad. inspeqtoris davalebis
safuZvelze skolam miiRo sxvadasxva organizaciulteqnikuri zomebi, kerZod: gamarTa Sexvedra skolis yvela TanamSromelTan, monacemTa usafrTxoebasTan dakavSirebul sakiTxebze; ganamtkica konfidencialurobis
dacvis principi skolis SinaganawesSi; SeiZina Sesabamisi konvertebi da daadgina korespondenciis kurieris
meSveobiT da daxuruli formiT gagzavnis procedura.
37
erT-erTma mSobelma inspeqtors acnoba, rom sajaro
skolam Jurnalists gadasca misi arasrulwlovani Svilis personaluri monacemebis Semcveli gancxadeba,
romelic moswavlis TanaklaselebTan konfliqtis Sesaxeb informacias Seicavda. dadginda, rom Jurnalists
gancxadeba gaacno skolis direqtorma da neba darTo,
misTvis foto gadaeRo, Jurnalistma ki miRebuli masala statiis saxiT gamoaqveyna. skola cnobil iqna samarTaldamrRvevad, daekisra jarima da mieca davalebebi
SemdgomSi darRvevebis prevenciisTvis.
arasrulwlovani pirebis personaluri monacemebis damuSavebisas:
organizaciebma unda gaiTvaliswinon arasrulwlovnis
saukeTeso interesebi da misi azri, asakisa da simwifis Sesabamisad;
saganmanaTleblo dawesebulebebma mudmivad unda izrunon
personaluri monacemebis dacvis Sesaxeb dasaqmebulTa
cnobierebis amaRlebaze;
arasrulwlovnis monacemebis damuSavebisas darRvevaTa
prevenciisa da monacemTa usafrTxoebis uzrunvelsayofad aucilebelia, organizaciam awarmoos monacemTa damuSavebis procesis jerovani monitoringi da moaxdinos
adekvaturi reagireba gamovlenil darRvevebze.
sajaro dawesebulebaSi arsebuli
personaluri monacemebis miRebis ufleba
saqarTvelos konstituciis me-18 muxliT garantirebulia piris
ufleba - kanoniT dadgenili wesiT, gaecnos sajaro dawesebulebaSi masze arsebul informacias an oficialur dokuments, garda im SemTxvevisa, rodesac igi Seicavs komerciul an profesi-
38
ul saidumloebas an demokratiul sazogadoebaSi aucilebeli
saxelmwifo an sazogadoebrivi usafrTxoebis an samarTalwarmoebis interesebis dasacavad kanoniT an kanoniT dadgenili
wesiT aRiarebulia saxelmwifo saidumloebad. piris am uflebas, misi realizebis wessa da pirobebs ganamtkicebs „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 21-e muxli.
monacemTa dammuSavebeli valdebulia, monacemTa subieqts mis
mier SerCeuli formiT da kanoniT dadgenil vadaSi miawodos informacia mis Sesaxeb damuSavebuli monacemebis Taobaze.
aRsaniSnavia, rom monacemTa subieqtis informirebis mizniT,
kanonmdebeli SedarebiT maRal standarts uwesebs sajaro dawesebulebebs. kerZod, moTxovnis SemTxvevaSi, sajaro dawesebuleba valdebulia, monacemTa subieqts miawodos ara mxolod
informacia, aramed usasyidlod gadasces mis Sesaxeb arsebuli
monacemebis aslebic (garda im monacemebisa, romelTa gacemisaTvis saqarTvelos kanonmdeblobiT gaTvaliswinebulia safasuri). monacemTa subieqtis saTanadod da gonivrul vadaSi
informireba pirdapir kavSirSia monacemTa subieqtis kanoniT
gansazRvruli sxva uflebebis realizebasTan, magaliTad, araswori/arazusti monacemebis waSlis, gasworebisa da gasaCivrebis
uflebasTan. informaciis gonivrul vadaSi miuReblobam SesaZloa mniSvnelovnad daazianos moqalaqis interesebi.
saangariSo periodSi, sajaro dawesebulebebSi monacemTa subieqtis informirebis kuTxiT gamovlinda garkveuli xarvezebi:
inspeqtors gancxadebiT momarTa pirma, romelic miuTiTebda, rom ssip saerTo sasamarTloebis departamentis arqividan gamoiTxova misi msjavrdebis saqmeze
warmoebuli sisxlis samarTlis saqmis aslebi. werilis
pasuxad ganemarta, rom moTxovnili saqmis masalebi departamentSi inaxeboda 1 tomad, dokumentaciis aslis
gadaRebis mosakrebeli Seadgenda 15.65 lars da moqalaqes dokumentacia gadaecemoda mxolod mosakreblis gadaxdis damadasturebeli dokumentis wardgenis
39
40
Semdeg. Seswavlis farglebSi dadginda, rom moqmedi
kanonmdebloba ganmcxadeblis mier moTxovnili dokumentaciis gacemaze raime tipis safasuris gadaxdas
ar iTvaliswinebda. metic, „sajaro informaciis aslis
gadaRebis mosakreblis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoni
erTmniSvnelovnad miuTiTebs, rom mosakrebeli ar gadaixdeba fizikuri pirebisaTvis sajaro dawesebulebaSi maTze arsebuli personaluri monacemebis aslis
gadaRebisas. amasTan, saqarTvelos sisxlis samarTlis
saproceso kodeqsis Sesabamisad, msjavrdebuls an/da
mis advokats ufleba aqvs, ufasod miiRos im sisxlis
samarTlis saqmis mtkicebulebebisa da masalebis damowmebuli aslebi, romelzedac miRebulia prokuroris
dadgenileba msjavrdebulis mimarT sisxlis samarTlis
saqmis warmoebis procesSi misi uflebis arsebiTi darRvevis Sesaxeb. aRsaniSnavia, rom sajaro dawesebulebam
gancxadebis ganxilvis procesSive aRmofxvra xarvezi
da ganmcxadebels srulyofilad da safasuris gadaxdis
gareSe miawoda mis mier moTxovnili saqmis masala.
vad, ar gadasca gadaudebeli reagirebis oqmi. saagentom argumentad miuTiTa, rom gadaudebeli reagirebis
oqmi iyo saagentos Sidauwyebrivi dokumenti da moqmedi
kanonmdeblobis Sesabamisad, Sidauwyebrivi dokumenti
mesame pirs ar gadaecemoda. saqmis Seswavlisas dadginda, rom gadaudebeli reagirebis oqmis Sinaarsis gaTvaliswinebiT, mis mimarT pirdapiri da uSualo interesi
hqonda arasrulwlovnis warmomadgenels, ramdenadac,
swored aRniSnul dokumentSi fiqsirdeboda saagentos
mier arasrulwlovanze savaraudo ZaladobasTan dakavSirebiT myisierad ganxorcielebuli qmedebebi da
rekomendaciebi. amasTan, moqmedi kanonmdebloba iTvaliswinebs arasrulwlovnis mSoblis an/da warmomadgenlis daSvebas savaraudo ZaladobasTan dakavSirebul
konfidencialur informaciasTan. dawesebuleba cnobili iqna administraciul samarTaldamrRvevad. masve
daevala RonisZiebebis gatareba informaciis gamoTxovis SemTxvevaSi monacemTa subieqtebis srulyofili da
drouli informirebis mizniT.
inspeqtors momarTa arasrulwlovnis warmomadgenelma, romelic miuTiTebda, rom arasrulwlovnis interesebis dacvis mizniT ssip socialuri momsaxurebis
saagentosgan araerTgzis gamoiTxova arasrulwlovnis
mimarT savaraudo Zaladobis faqtze ganxorcielebuli/gatarebuli RonisZiebebis amsaxveli dokumentacia,
Tumca saagento aWianurebda pasuxis gacemas. ganxilvis farglebSi gamovlinda, rom saagentoSi arasrul
wlovnis Sesaxeb sxva dokumentaciasTan erTad daculi
iyo arasrulwlovanis mimarT savaraudo Zaladobis faqtze Sedgenili gadaudebeli reagirebis oqmi, romelic
asaxavda monacemTa subieqtze savaraudo ZaladobasTan
dakavSirebul garemoebebsa da arasrulwlovnis mdgomareobis gasaumjobeseblad rekomendaciebs. saagentom
informirebis vadis darRveviT ganmcxadebels miawoda
garkveuli dokumentacia, Tumca, moTxovnis miuxeda-
garda aRniSnuli SemTxvevebisa, inspeqtorma ganixila araerTi
moqalaqis gancxadeba, romelic Seexeboda sajaro dawesebulebebis mxridan monacemTa subieqtisTvis informaciis miwodebis
kanoniT dadgenili vadis darRvevas. garkveul SemTxvevebSi,
sajaro dawesebulebebi kanonmdeblobiT dadgenili 10-dRiani
vadis mniSvnelovani gadacilebiT awvdidnen subieqtebs maTTan
dakavSirebul informacias, ris mizezadac miuTiTebdnen dawesebulebis TanamSromlebis gadatvirTul grafiks da im garemoebas, rom 10 dRe SesaZloa ar iyos sakmarisi srulyofili informaciis gasacemad. inspeqtoris gadawyvetilebiT, Sesabamis
sajaro dawesebulebebs daevalaT iseTi RonisZiebebis gatareba,
romelic xels Seuwyobs subieqtis uflebebis droul da efeqtian realizebas.
TiToeulma sajaro dawesebulebam Tavisi muSaobis principis
gaTvaliswinebiT unda danergos iseTi meqanizmebi, romlis meS-
41
veobiTac uzrunvelyofs monacemTa subieqtisTvis „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 21-e muxliT
gansazRvruli informaciis/dokumentaciis srulyofilad da
kanoniT gansazRvrul vadebSi miwodebas. aseT RonisZiebas SesaZloa warmoadgendes personaluri monacemebis gamoTxovis/gacemis wesis an/da monacemTa subieqtebis saTanadod informirebaze pasuxismgebeli piris gamoyofa.
monawileoba samarTalSemoqmedebiT
saqmianobaSi
gasul wels aparati aqtiurad monawileobda samarTalSemoqmedebiT procesSi da TanamSromlobda, rogorc sakanonmdeblo,
aseve, aRmasrulebeli xelisuflebis organosTan. aparatis TanamSromlebi monawileobdnen samuSao Sexvedrebis, sakomiteto
Tu sxva formatis ganxilvebSi. personalur monacemTa dacvis
kanonmdeblobasTan Sesabamisobis mizniT, aparatma 40 sakanonmdeblo paketTan dakavSirebiT waradgina mosazrebebi da Seiswavla sxvadasxva samarTlebrivi sferos momwesrigebeli 100ze meti sakanonmdeblo Tu kanonqvemdebare normatiuli aqtis
proeqti. aRniSnuli proeqtebi Seexeboda: saganmanaTleblo,
finansur, auditorul, saarqivo, saarCevno da sxva saqmianobas; janmrTelobis dacvas, sazogadoebriv usafrTxoebas, eleqtronul komunikaciebs, arasrulwlovnebTan, SezRuduli SesaZleblobebis mqone pirebsa da sxva sakiTxebTan dakavSirebul
urTierTobebs.
maT Soris, aRsaniSnavia:
saqarTvelos okupirebuli teritoriebidan devnilTa,
Sromis janmrTelobisa da socialuri dacvis ministris
brZanebis proeqti „janmrTelobis Sesaxeb eleqtronuli Canawerebis sistemis (EHR) funqcionirebisa da warmoebis wesis gansazRvris Sesaxeb“. EHR sistemis mizania,
dadgenili wesiT, avtorizebuli pirebisgan Seagrovos,
42
Seinaxos, gaziarebadi gaxados pacientis janmrTelobis mdgomareobis Sesaxeb eleqtronuli Canawerebi da
amiT xeli Seuwyos uwyveti, efeqtiani, pacientze orientirebuli da xarisxiani, integrirebuli janmrTelobis
dacvis sistemis ganviTarebas. sistemaSi aisaxeba pacientis Sesaxeb detaluri informacia: cxovrebis anamnezi,
gaweuli samedicino momsaxurebebis, gadatanili daavadebebis, pacientis hospitalizaciisa da ambulatoriuli vizitis dros Segrovebuli informacia.
monacemTa proporciuli damuSavebis, usafrTxoebis dacvisa da monacemebze arasanqcirebuli wvdomis
prevenciis uzrunvelsayofad saministros mieca rekomendaciebi mkafiod gaemijna sistemaze wvdomis doneebi, ganesazRvra monacemebis waSlis/gasworebis
procedurebi, usafrTxoebis detaluri organizaciul-teqnikuri zomebi da maT monitoringze pasuxismgebeli pirebi.
saangariSo periodSi aqtualuri iyo sxvadasxva uwyebis mxridan
arasrulwlovani da SezRuduli SesaZleblobis mqone pirebis
uflebrivi garantiebis specialuri reglamentaciis sakiTxi.
bavSvis saukeTeso interesebis personaluri monacemebis damuSavebis procesSi gaTvaliswinebis aucileblobaze miuTiTebs
evrokavSiris monacemTa dacvis regulaciac, romelic monacemTa dammuSaveblebs avaldebulebs, mometebuli yuradRebiT
moekidon bavSvis monacemebis damuSavebas da aRniSnul procesSi
upiratesad gaiTvaliswinon bavSvis saukeTeso interesebi.
saangariSo periodSi aparatma Seiswavla saqarTvelos ganaTlebis, mecnierebis, kulturisa da sportis
da saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministroebis mier
warmodgenili brZanebis proeqtebi „zogadsaganmanaTleblo dawesebulebaSi usafrTxoebisa da sazogadoebrivi wesrigis dacvis wesisa da pirobebis damtkicebis
Sesaxeb“ da „saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministros,
43
45-56
44
ამომრჩეველთა
პერსონალური
მონაცემების
დამუშავება
4
ამომეჩეველთა პერსონალური მონაცემების დამუშავება
saqarTvelos ganaTlebis, mecnierebis, kulturisa da
sportis saministros da sajaro samarTlis iuridiul pirs - saganmanaTleblo dawesebulebis mandaturis
samsaxurs Soris koordinaciisa da informaciis gacvlis wesis damtkicebis Sesaxeb“. aparatma, erTi mxriv,
gaiziara saministroebis pozicia, saganmanaTleblo
dawesebulebaSi usafrTxoebisa da sazogadoebrivi wesrigis dacvis gasaumjobeseblad Sesabamis uwyebebs Soris informaciis gacvlisa da sxvadasxva prevenciuli
RonisZiebis dagegmvis saWiroebis Sesaxeb, meore mxriv, arasrulwlovanTa personalur monacemTa dacvis
uflebis, saukeTeso interesebisa da piradi cxovrebis
dacvis uzrunvelsayofad, uwyebebs miawoda rekomendaciebi dasamuSavebeli monacemebis moculobis minimizaciasa da damuSavebis miznebis konkretizebasTan dakavSirebiT.
amomrCevelTa personaluri
monacemebis damuSaveba
bolo 2 welia, personaluri monacemebis dacva saarCevno periodSi erTerT yvelaze aqtualur Temas warmoadgens. amomrCevelTa siebi saarCevno
ubnebTan, arCevnebSi monawileTa piradi informaciis damuSaveba uSualod saarCevno ubnebze, saarCevno subieqtebis mier mokle teqsturi Setyobinebebis gagzavna da saarCevno subieqtebis SemwirvelTa finansuri mdgomareobis Sesaxeb informaciis gamJRavneba - es im sakiTxebis arasruli
CamonaTvalia, romlebzec inspeqtoris aparatma 2018 wlis ganmavlobaSi
imuSava.
amomrCevelTa erTiani sia da samagido siebi
arCevnebis dRes amomrCevelTa monacemebis damuSaveba jer kidev 2017 wlis
adgilobrivi TviTmmarTvelobis organoTa arCevnebze gaxda aqtualuri.
mediasaSualebebma da damkvirvebeli organizaciebis warmomadgenlebma gaavrceles informacia, rom saarCevno ubnebze myofi partiebis warmomadgenlebi an sxva damkvirveblebi samagido siebidan iwerdnen arCevnebze gamocxadebuli amomrCevlebis registraciis nomrebs an iRebdnen
saarCevno siis fotoebs. aRniSnuli informaciis ubnis gareT gamokrul
siebSi gadamowmebiT ki, hqondaT SesaZlebloba, daedginaT ubanze misuli
amomrCevlis saxeli, gvari da misamarTi. personalur monacemTa dacvis
inspeqtorma arCevnebis dResve gaakeTa gancxadeba, arCevnebidan 2 dReSi
daiwyo sakiTxis Seswavla da daasrula 2018 wlis pirvel naxevarSi.
kanonmdeblobis Sesabamisad, saarCevno procesSi warmomadgenlebsa da
damkvirveblebs miniWebuli aqvT srulad saarCevno procesze dakvirvebis SesaZlebloba, maT Soris sasurveli informaciis Segrovebis ufleba,
xmis micemisa da kenWisyris procedurebTan dakavSirebul sakiTxebze saCivris wardgenis mizniT. saarCevno procesSi damkvirveblisTvis farTo
uflebamosilebis miniWeba gamomdinareobs mniSvnelovani sajaro inte
residan da emsaxureba saqarTvelos konstituciiTa da saarCevno kodeqsiT gansazRvrul miznebs, Tumca saarCevno procesis demokratiulad
warmarTvisaTvis arsebiTia, rom uzrunvelyofili iyos amomrCevlis personaluri monacemebis dacva.
49
2017 wlis oqtombris arCevnebis periodSi ar arsebobda samarTlebrivi
aqti, romliTac gansazRvruli iqneboda saarCevno procesSi damkvirveblis mier personaluri monacemebis aRricxvis SesaZlebloba, konkretuli
wesi da pirobebi. inspeqtoris gadawyvetilebiT, saarCevno administracias daevala, Seefasebina da daedgina, ra saxis personaluri informaciis aRricxvis SesaZlebloba unda hqondes damkvirvebels da aseve ganesazRvra iseTi organizaciul-teqnikuri zomebi, romlebic uzrunvelyofda
kenWisyris SenobaSi yofnis uflebis mqone pirebis mxridan legitimuri
miznis adekvaturi da proporciuli moculobiT personaluri monacemebis damuSavebas da amomrCevelTa nebis kontrolis SesaZlo safrTxeebis
prevencias.
sagulisxmoa, rom saarCevno administraciam gaiTvaliswina inspeqtoris
davaleba da saangariSo periodSi saqarTvelos organul kanonSi - „saqarTvelos saarCevno kodeqsSi“ Sevida Sesabamisi cvlilebebi, romliTac
daregulirda rogorc kenWisyris SenobaSi foto-videogadaRebis wesebi,
aseve SeizRuda iseTi monacemebis sxvagvari damuSaveba, romlebic, kanonis Sesabamisad, ar ganekuTvneba sajaro informacias.
imas, Tu vis aqvs amomrCevelTa erTiani fotosuraTebiani siis
kanonierad mopovebis ufleba, moqmedi kanonmdebloba gansazRvravs. kerZod, saqarTvelos organuli kanonis - „saqarTvelos saarCevno kodeqsis“ Tanaxmad, registraciis mqone partias,
saarCevno bloks, amomrCevelTa sainiciativo jgufs, kanoniT
gansazRvrul damkvirvebel organizacias, amomrCevels ufleba
aqvT, gaecnon ceskoSi, saolqo da saubno saarCevno komisiebSi
arsebul amomrCevelTa siebis sajaro informaciisTvis mikuTvnebul versias da uzustobis aRmoCenis SemTxvevaSi moiTxovos
amomrCevelTa Sesaxeb monacemebsa da amomrCevelTa siebSi cvlilebis Setana. amasTan, amomrCevelTa erTiani siis sajaro informaciisTvis gankuTvnili fotosuraTebiani versia dasaxelebul
pirebs gadaecemaT mxolod eleqtronuli saxiT. uflebamosilma
pirma siis misaRebad Sesabamis saarCevno komisias unda warudginos saTanado moculobis mqone informaciis eleqtromatarebeli, xolo eleqtronuli saxiT gadacemuli monacemebis Semdgomi
damuSaveba, mag. dajgufeba, saarCevno ubnis Tu sxva konkretuli
niSniT Tavisuflad aris SesaZlebeli.
Sedegad, 2018 wlis saprezidento arCevnebze damkvirvebelTa mier uSualod saarCevno ubanze amomrCevelTa monacemebis Segroveba aqtualuri
aRar gamxdara, Tumca amomrCevelTa monacemebis damuSavebasTan dakavSirebiT kiTxvebi sxva kuTxiT gaCnda.
kerZod, 2018 wlis saprezidento arCevnebis dRes mediasaSualebebiT gavrcelda informacia, rom saarCevno subieqtebisa da
politikuri partiebis koordinatorebs saarCevno ubnebTan
xelT hqondaT amomrCevelTa fotosuraTebiani siebi. gamoiTqva
eWvi, rom saqme exeboda e.w. samagido siebs, romlebic ukanonod
iyo mopovebuli.
inspeqtoris aparatma sakiTxis Seswavlis farglebSi saarCevno
administraciisgan miRebuli informaciiT gaarkvia, rom 2018
wels amomrCevelTa erTiani siis fotosuraTebiani versia saqarTvelos saarCevno kodeqsiT dadgenili wesis Sesabamisad, 2018
wlis ganmavlobaSi 11 subieqts, maT Soris, 6 politikur gaerTianebas da 5 damkvirvebel organizacias gadaeca.
50
„personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoni monacemTa damuSavebis samarTlebrivi safuZvlis arsebobasTan erTad mniSvnelovnad miiCnevs personaluri monacemebis damuSavebis principebisa
da usafrTxoebis wesebis dacvasac, Tumca aqve aRsaniSnavia, rom „saqarT-
51
velos saarCevno kodeqsi“ dasaxelebuli pirebis mxridan amomrCevelTa
erTiani siis mopovebis SesaZleblobasTan erTad ar adgens siis gamoyenebis wesebsa da akrZalvebs. aucilebelia, aRniSnuli sakiTxi daregulirdes normatiul doneze, maT Soris, ganisazRvros arCevnebamde periodSi da uSualod arCevnebis dRes monacemebis damuSavebis kanonieri
miznebi da amomrCevelTa erTiani siis mimRebTa mxridan personalur monacemTa usafrTxoebis dasacavad organizaciuli da teqnikuri zomebis
miRebis valdebulebebi.
aseve gasaTvaliswinebelia, rom, kanonmdeblobis Tanaxmad, amomrCevelTa
erTiani siis gamJRavneba xdeba ceskos vebgverdze - https://voters.cec.gov.
ge, romelzec piradi nomrisa da gvaris miTiTebis da e.w. „me ar var roboti reCAPTCHA“ usafrTxoebis velis moniSvnis Semdeg dainteresebuli
pirisTvis xelmisawvdomi xdeba amomrCevlis personaluri monacemebi,
maT Soris, saxeli, gvari, fotosuraTi, dabadebis TariRi da misamarTi. vebgverdze miTiTebulia, rom is gankuTvnilia mxolod amomrCevelTaTvis - sakuTari da ojaxis wevrebis monacemebis gadasamowmeblad,
Tumca sagulisxmoa, teqnologiuri SesaZleblobebis zrdasTan erTad
miTiTebuli usafrTxoebis meqanizmi SesaZloa, ar aRmoCndes sakmarisi
amomrCevelTa personaluri monacemebis ukanono damuSavebisgan saTanadod dacvis uzrunvelsayofad.
zemoaRniSnulidan gamomdinare, mniSvnelovania, am kuTxiT kidev erT
xel Sefasdes moqmedi regulaciebi da gamowvevebi, dainteresebuli mxa
reebis CarTulobiT gatardes Sesabamisi samarTlebrivi da praqtikuli
RonisZiebebi saarCevno procesSi personaluri monacemebis dacvis standartebisa da usafrTxoebis zomebis misaRebad, araproporciuli moculobiT da arauflebamosili pirebis mier personaluri monacemebis damuSavebis prevenciisTvis.
saarCevno olqebSi personaluri monacemebis
damuSaveba
saarCevno kodeqsis Tanaxmad, saubno saarCevno komisiebs gadaecemaT
amomrCevelTa erTiani da specialuri siebis rogorc komisiis, aseve sajaro gacnobisTvis gankuTvnili versiebi, romlis safuZvelze saubno
saarCevno komisia valdebulia, Seadginos gadasatani saarCevno yuTis
siebi. vinaidan amomrCevelTa erTiani siis sajaro gacnobisTvis gankuT-
52
vnili versia ar Seicavs pirad nomers, Sesabamisad, misgan nawarmoebi gadasatani saarCevno yuTis sia, romelic Semdgom Tavsdeba kenWisyris SenobaSi sajarod xelmisawvdomi formiT, aseve ar unda Seicavdes amomrCevelTa
pirad nomrebs.
saangariSo periodSi personalur monacemTa dacvis inspeqtoris
aparats SetyobinebiT momarTa erT-erTma Jurnalistma, romlis
ganmartebiT, q. ozurgeTisa da q. Coxatauris municipalitetebis
garkveul saarCevno ubnebze arsebul kedlebze ganTavsebuli
iyo gadasatani saarCevno yuTis siebi, romlebic amomrCevlis
saxelisa da gvaris garda, aseve Seicavda maT pirad nomrebs.
aparatma Semowmebis farglebSi daadgina, rom saarCevno ubnebze gadasatani saarCevno yuTis siebi (romlebic amomrCevlis
saxelisa da gvaris garda, aseve Seicavda maT pirad nomrebs) ganTavsebuli iyo kenWisyris SenobebSi mesame pirebisaTvis xelmisawvdomi formiT. saarCevno administraciis ganmartebiT, saubno
saarCevno komisiebSi kenWisyris Senobis Sida kedlebze gakrul,
gadasatani saarCevno yuTis siaSi Sesayvan amomrCevelTa siebSi
SecdomiT miuTiTes amomrCevelTa piradi nomrebi. zemoaRniSnulidan gamomdinare, inspeqtoris gadawyvetilebiT, centraluri saarCevno komisiis mier amomrCevelTa piradi nomrebis gamJRavneba miCneul iqna „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“
saqarTvelos kanonis darRvevad.
saarCevno Semowirulebis farglebSi finansuri
davalianebis Sesaxeb informaciis gamJRavneba
2018 wlis oqtomberSi erT-erTma mediasaSualebam gaavrcela informacia, rom erT-erT klinikaSi dasaqmebulma pirebma prezidentobis kandidats saarCevno Semowirulebis saxiT
garkveuli fuladi saxsrebi gadauricxes. satelevizio arxis saSualebiT, aseve, gavrcelda informacia Semwirveli pirebis finansuri mdgomareobis, maT Soris, sakredito istoriebis, sesxis
raodenobisa da sxva detalebis Sesaxeb. informaciis mopovebis
wyaro mediasaSualebas ar dausaxelebia.
moqmedi kanonmdeblobiT, partiis/saarCevno subieqtis safinanso deklaraciasTan dakavSirebuli informacia (maT Soris,
53
Semowirulebis wyaro, odenoba da miRebis TariRi) Riaa yvela
dainteresebuli pirisTvis, Tumca amavdroulad dadgenilia,
rom Semowirulebis ganxorcielebisas sajaro informacias warmoadgens mxolod piris saxeli, gvari, piradi nomeri da registraciis adgilis Sesaxeb informacia da is ar moicavs finansuri
mdgomareobisa da davalianebebis Sesaxeb arsebuli monacemebis
xelmisawvdomobas. aqve gasaTvaliswinebelia, rom Tu eWvqveS
dgas Semowirulobis kanoniereba, reagireba warmoadgens saxelmwifo auditis samsaxuris uflebamosilebas.
imis gaTvaliswinebiT, rom ss „kreditinfo saqarTvelo“ warmoadgens sakredito informaciis monacemTa bazis mflobel sakredito biuros, satelevizio eTerSi gasul siuJetSi moxseniebul
pirTa personaluri monacemebis Semcvel informaciaze wvdomisa da gamJRavnebis kanonierebis Seswavlis mizniT inspeqtoris
iniciativiT daiwyo ss „kreditinfo saqarTvelos“ Semowmeba.
Semowmebis Sedegad dadginda, rom Semwirveli pirebis sakredito istoria „kreditinfo saqarTvelos“ bazaSi Sesabamisi drois
monakveTSi gadamowmebuli hqonda erT-erT mikrosafinanso
organizacias. Semwirveli pirebi ar warmoadgendnen aRniSnuli mikrosafinanso organizaciis momxmareblebs, arasdros ganucxadebiaT Tanxmoba personaluri monacemebis damuSavebasTan
dakavSirebiT da maTTvis ucnobi iyo, Tu ra mizniTa da romeli
samarTlebrivi safuZvliT gadaamowma maTi sakredito informacia mikrosafinanso organizaciam.
mikrosafinanso organizaciam Semowmebis farglebSi „kreditinfo saqarTvelos“ bazaSi personaluri monacemebis gadamowmebis
faqti daadastura, Tumca ganmarta, rom es qmedebebi ar Seesabameboda kompaniis saqmianobis miznebs, ar yofila SeTanxmebuli
menejmentTan da warmoadgenda mxolod calkeuli TanamSromlis
kerZo iniciativas.
kompaniis ganmartebiT, menejmentTan SeuTanxmebeli qmedebebis,
aseve, kompaniis mier dadgenili procedurebis darRvevisTvis
ori TanamSromeli Tanamdebobebidan gaaTavisufles.
satelefono komunikacia amomrCevelTan
saprezidento arCevnebis periodSi kvlav aqtualur sakiTxs warmoadgenda saarCevno subieqtebis mier amomrCevlebTan mokle teqsturi Setyobinebebis gagzavna. miuxedavad imisa, rom ganxilul SemTxvevebSi saarCevno subieqtebs mokle teqsturi Setyobinebebis dagzavnisas monacemebze
uSualo wvdoma ar hqondaT da Setyobinebebi igzavneboda Suamavali kompaniebis meSveobiT (maTTan werilobiTi xelSekrulebis safuZvelze),
amasTan Seicavda kanoniT gaTvaliswinebul uaris Tqmis meqanizms, aRniSnuli meTodiT moqalaqeebTan komunikacia xSirad maTi monacemebis
mopovebis kanonierebaze eWvebs aCenda.
moqalaqeTa SetyobinebebiT aseve dadginda, rom maT ukavSirdebodnen sxvadasxva satelefono nomridan da vinaobis/organizaciis dasaxelebis, wardgenis gareSe ekiTxebodnen, iyvnen Tu
ara arCevnebze. sakiTxis Seswavlis farglebSi dadginda, rom
erT-erTi a(a)ip-is wevrebi SerCeviTad ukavSirdebodnen moqalaqeebs (ZiriTadad, nacnobebsa da megobrebs), arCevnebze mosaxleobis aqtivobis dadgenis mizniT, Tumca personaluri monacemebis damuSaveba, maT Soris, politikuri Sexedulebis Sesaxeb
informaciisa da satelefono nomrebis Senaxva ar momxdara.
yvela saarCevno subieqti Tu damkvirvebeli organizacia, romelic
saarCevno periodSi uSualod moqalaqeebisgan agrovebs personalur monacemebs, kanoniT valdebulia, winaswar ganumartos maT monacemebis damuSavebis mizani imisaTvis, rom moqalaqem SeZlos informirebuli gadawyvetilebis miReba. saarCevno procesSi gansakuTrebiT mniSvnelovania
amomrCevelTa personaluri monacemebis dacva, radgan piris politikur
SexedulebebTan dakavSirebuli monacemebi gansakuTrebul kategorias
miekuTvneba da maT dasacavad moqmedebs ufro maRali standarti.
Sesabamisad, saarCevno subieqtebi Tu damkvirvebeli organizaciebi, romlebic satelefono gamokiTxvis gziT amuSaveben amomrCevelTa personalur monacemebs, valdebulni arian, miawodon maT detaluri informacia, maT Soris, vin da ra mizniT agrovebs monacemebs da rogor gegmavs
momavalSi maT gamoyenebas.
amasTan, maT unda aRricxon monacemebis mopovebis wyaro, gansazRvron,
ra saxis monacemebis Segrovebaa saWiro Sesabamisi kanonieri miznis misaR-
54
55
57-74
Tavis mxriv, mniSvnelovania, msgavs SemTxvevebSi moqalaqem gaiTvaliswinos, rom ar aris valdebuli, gasces monacemebi. mxolod misi arCevania, miawvdis Tu ara vinmes Tavis Sesaxeb informacias da ra moculobiT.
სამართალდამცავი
ორგანოების მიერ
მონაცემთა დამუშავება
5
56
სამართალდამცავი ორგანოების მიერ მონაცემთა დამუშავება
wevad da SeimuSaon Sesabamisi wesebi, rac mniSvnelovnad Seamcirebs maTi
saxeliT personalur monacemTa damuSavebis risks.
ფოტო: შინაგან საქმეთა სამინისტროს არქივიდან
samarTaldamcavi organoebis
mier monacemTa damuSaveba
samarTaldamcavi organoebis mier personaluri monacemebis damuSaveba, xSirad
warmoadgens ra Carevas adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis
evropuli konvenciis me-8 muxliTa da saqarTvelos konstituciis me-15 muxliT
garantirebul piradi cxovrebis uflebaSi, unda efuZnebodes kanons, hqondes legitimuri mizani da warmoadgendes aucilebel zomas demokratiul sazogadoebaSi.
mniSvnelovania, samarTaldamcavi organoebis mier monacemTa Segroveba, Senaxva da
sxvagvari gamoyeneba ganxorcieldes kanonieri da mkafio miznebis Sesabamisad da
iseTi principebis dacviT, rogoricaa samarTlianoba da proporciuloba. amasTan,
aucilebelia monacemTa sizustis, namdvilobisa da monacemTa damuSavebasTan
dakavSirebuli zogadi procesebis gamWvirvalobis uzrunvelyofac. samarTaldamcavi organoebis mier aRniSnul moTxovnaTa dacvas gansakuTrebuli mniSvneloba eniWeba, ramdenadac sxva sajaro dawesebulebebisgan gansxvavebiT, kanonmdeblobiT dakisrebuli uflebamosilebebis farglebSi maT aqvT rogorc Ria, aseve
faruli wyaroebidan monacemTa mopovebisa da sxvagvari damuSavebis SesaZlebloba, rac, Tavis mxriv, zrdis monacemTa aramiznobrivi da saWiroze meti moculobiT
damuSavebis risks.
saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma 42 moqalaqis gancxadebebis ganxilvisa
da 20 inspeqtirebis farglebSi samarTaldamcav organoTa mier sxvadasxva mizniT
monacemTa damuSavebis 70-mde procesi Seiswavla. maT Soris, 21 SemTxvevaSi - saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministros, 10 - saqarTvelos sasjelaRsrulebisa da
probaciis saministros/saqarTvelos iusticiis saministros sistemaSi Semavali
saxelmwifo saqveuwyebo dawesebulebis - specialuri penitenciuri samsaxuris, 8
- saqarTvelos mTavari prokuraturis, 4 SemTxvevaSi - ssip operatiul-teqnikuri
saagentos mier monacemTa damuSavebis kanoniereba. danaSaulis niSnebis arsebobis
gamo an Semdgomi reagirebis mizniT 7 saqme gadaigzavna Sesabamis samarTaldamcav
uwyebebSi. aRsaniSnavia, rom 2018 wels inspeqtoris aparatma monacemTa damuSavebis kanoniereba Seiswavla sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 34-e muxliT gansazRvrul yvela sagamoZiebo organosTan mimarTebiT.
saangariSo periodSi gamovlenil 39 samarTaldarRvevaze reagirebis mizniT 5
SemTxvevaSi gamoyenebul iqna jarima, 2 SemTxvevaSi – gafrTxileba, 13 SemTxvevaSi
ki pasuxismgeblobis dakisreba ver moxda, kanonmdeblobiT gansazRvruli xandazmulobis vadis gasvlis gamo. personalur monacemTa damuSavebis procesis gaumjobesebis mizniT samarTaldamcav organoebs miecaT Sesasruleblad savaldebulo 30 davaleba da 9 rekomendacia, damatebiT gaewiaT 140-ze meti werilobiTi da
zepiri konsultacia, momzadda araerTi daskvna da rekomendacia samarTaldamcav
organoTa saqmianobasTan dakavSirebul kanonproeqtebsa da normatiuli aqtis
proeqtebze.
60
61
gasul wlebTan SedarebiT 2018 wels sagrZnoblad Semcirebulia samarTaldamcav
seqtorSi gamovlenili darRvevebis raodenoba da braldebulTa/msjavrdebulTa momarTvianoba penitenciur dawesebulebebSi videomeTvalyureobis gziT an
satelefono saubris uflebiT sargeblobisas monacemebis damuSavebis faqtebTan
mimarTebiT, rac, Tavis mxriv, metyvelebs am sferoSi sakanonmdeblo cvlilebebisa
da uwyebis mxridan gatarebuli zomebis efeqtze. gazrdilia samarTaldamcvelebis
mxridan inspeqtoris aparatTan winaswari konsultaciebis interesic.
Tumca, dadebiTi tendenciebis paralelurad, kvlav arsebobs sakiTxebi, romlebic
damatebiT Zalisxmevas saWiroebs samarTaldamcav seqtorSi monacemTa dacvis
standartis gaumjobesebis TvalsazrisiT. aseT sakiTxebs miekuTvneba - centra
lur sainformacio bankSi arsebul monacemTa aramiznobrivi da Sesabamisi samarTlebrivi safuZvlis gareSe gadamowmeba, kanoniT gaTvaliswinebuli safuZvlis gareSe mopoveba da gamJRavneba, principis darRveviT Senaxva, monacemTa subieqtis
arajerovani informireba, inspeqtorisTvis Setyobinebis valdebulebis arajerovani Sesruleba.
gansakuTrebiT mniSvnelovania monacemTa damuSavebis wesebis dacva im fonze,
rodesac sul ufro izrdeba samarTaldamcveli organoebis interesi, hqondeT
wvdoma sxvadasxva tipisa da kategoriis monacemebze. magaliTad, 2018 wels gatarebuli sakanonmdeblo cvlilebebiT, Sinagan saqmeTa saministros mieniWa iseT
monacemebze wvdomis uflebamosileba, rogoricaa sesxis gamcemi subieqtis mier
fuladi moTxovnis uzrunvelyofis saSualebad miRebuli moZravi nivTebis aRricxvis specialur eleqtronul programaSi daculi monacemebi da saganmanaTleblo dawesebulebis mandaturis mier samsaxurebrivi saqmianobis Sedegad mop-
62
ovebuli monacemebi. sazogadoebrivi usafrTxoebisa da marTlwesrigis kuTxiT
arsebuli gamowvevebis fonze monacemebze wvdoma SesaZloa, mniSvnelovani faqtori iyos kanonmdeblobiT dakisrebuli funqcia-movaleobebis efeqtianad gansaxorcieleblad, Tumca amave dros aucilebelia, samarTliani balansisa da proporciulobis principis dacva.
sagamoZiebo mizniT kompiuteruli monacemebis mopoveba
gasul wlebTan SedarebiT arsebiTad Semcirebulia kompiuterul monacemebTan
dakavSirebuli sagamoZiebo moqmedebis farglebSi monacemTa kanonieri safuZvlis
gareSe damuSavebis SemTxvevebi, Tumca 2018 welsac gamovlinda samarTaldamcavi
organos warmomadgenelTa mxridan mosamarTlis ganCinebisa da prokuroris dadgenilebis gareSe kerZo kompaniis kompiuterul sistemaSi arsebuli videoCana
weris daTvalierebis, konkretuli monakveTis fotogadaRebisa da komunikaciis
arxiT gadagzavnis faqti. ramdenime SemTxvevaSi ki kerZo kompaniebma inspeqtoris
aparatTan dakavSirebiT da aparatis mxridan myisieri reagirebis Sedegad darRveva Tavidan aiciles. vinaidan sisxlis samarTlis saproceso kodeqsi mkafiod gansazRvravs, rom kompiuterul monacemebTan dakavSirebuli sagamoZiebo moqmedeba
SesaZloa Catardes mxolod mosamarTlis ganCinebiT an gadaudebeli aucileblobisas prokuroris dadgenilebiT, samarTaldamcav organoTa yvela qmedeba, rome-
63
lic sakanonmdeblo regulirebis darRveviT ganxorcielda, miCneul iqna Sesaba
misi samarTlebrivi safuZvlis gareSe monacemTa damuSavebad da gamoyenebuli iqna
kanonmdeblobiT gaTvaliswinebuli pasuxismgeblobis zoma.
kompiuteruli monacemebis mopovebis mxriv darRvevebis Semcirebis dadebiTi tendencia SesaZloa, ganpirobebuli iyos rogorc Tavad gamomZieblebisa da operatiuli muSakebis, aseve kerZo organizaciebis informirebulobis donis amaRlebiT.
gazrdilia kompiuteruli monacemebis gamoTxovasTan dakavSirebiT konsultaciis miRebis mizniT inspeqtoris aparatisTvis momarTvebis raodenobac. kompiuteruli monacemebis mopovebasTan dakavSirebuli darRvevebis srulad aRmosafxvrelad inspeqtoris mxridan reagirebis garda, aseve mniSvnelovania uwyebebis mxridan
monitoringi da Sesabamisi prevenciuli RonisZiebebis dagegmva.
centralur sainformacio bankSi monacemebze wvdoma da
monacemTa usafrTxoeba
saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministros kanonmdeblobiT dakisrebuli fun-
qcia-movaleobebis efeqtianad gansaxorcieleblad Seqmnili aqvs centraluri
sainformacio banki, sadac Tavs iyris sakmaod moculobiTi, maT Soris gansakuTrebuli kategoriis, monacemebi.
saangariSo periodSi moqalaqeTa momarTvis safuZvelze inspeqtorma
Seiswavla monacemebze wvdomis kanonierebis ramdenime SemTxveva da Sedegad gamoavlina arasamsaxurebrivi mizniT wvdomisa da kanoniT gaTvaliswinebuli safuZvlis gareSe monacemTa damuSavebis calkeuli SemTxvevebi.
inspeqtoris mimarTvis safuZvelze Catarebuli samsaxurebrivi mok
vlevis Sedegad saministros generalurma inspeqciam daadgina, rom
erT-erTma TanamSromelma centralur sainformacio bankSi arsebuli monacemebi gadaamowma arasamsaxurebrivi mizniT, rac mkacr disciplinur
gadacdomad miiCnies da TanamSromeli gaTavisuflda samsaxuridan.
saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma Seiswavla centralur sainformacio
bankSi arsebuli monacemebis usafrTxoebis dacvis mizniT gatarebuli RonisZiebebic. samarTlebrivi aqtebiTa da praqtikaSi arsebuli meqanizmebiT saministros
danergili aqvs Semdegi organizaciul-teqnikuri zomebi: centralur sainformacio bankSi arsebul monacemze saministros TanamSromlebi daiSvebian saministros struqturuli qvedanayofebis, teritoriuli organoebis, saministros
saxelmwifo saqveuwyebo dawesebulebisa da saministros sistemaSi Semavali sajaro samarTlis iuridiuli pirebis xelmZRvanelTa dasabuTebuli werilobiTi
mimarTvis safuZvelze, gapirovnebuli momxmareblis saxelis, parolisa da erT-
64
jeradi ricxviTi parolis generirebis mowyobilobis (DIGIPASS) saSualebiT. centralur sainformacio bankSi arsebuli monacemebis mimarT Sesrulebuli yvela
moqmedeba eqvemdebareba aRricxvas, rac SesaZlebels xdis rogorc wvdomis ganmaxorcielebeli saministros TanamSromlis vinaobis, aseve mis mier monacemTa
mimarT Sesrulebuli yvela qmedebis dadgenas. saministros TanamSromlebs ekrZalebaT centralur sainformacio bankSi arsebuli monacemebis mopoveba, gamoyeneba an gavrceleba arasamsaxurebrivi mizniT, aRniSnulis kontrolis valdebuleba
ki ekisrebaT rogorc saministros struqturuli qvedanayofebis, teritoriuli
organoebis, saministros saxelmwifo saqveuwyebo dawesebulebisa da saministros
sistemaSi Semavali sajaro samarTlis iuridiuli pirebis xelmZRvanelebs, aseve,
saministros sainformacio-analitikur departamentsa da saministros generalur
inspeqcias (departaments). centralur sainformacio bankSi arsebuli monacemebis arasamsaxurebrivi mizniT damuSaveba warmoSobs kanonmdeblobiT dadgenili
pasuxismgeblobis zomebis an/da mkacri disciplinuri pasuxismgeblobis dakisrebis winapirobas. Seswavlis Sedegad, centralur sainformacio bankSi arsebuli monacemebis usafrTxoebis mizniT gatarebuli organizaciul-teqnikuri RonisZiebebi „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis me-17 muxlis
moTxovnebis Sesabamisad iqna miCneuli.
Tumca aqve aRsaniSnavia, rom monacemTa usafrTxoebisTvis danergili organizaciul-teqnikuri zomebi warmoadgens kompleqsur RonisZiebaTa erTobliobas da maTi
adekvaturoba da efeqtianoba fasdeba yovel konkretul SemTxvevaSi saqmis garemoebebis sruli, yovelmxrivi da obieqturi gamokvlevis Sedegad.
administraciul samarTaldarRvevaTa aRricxvis erTian
sainformacio bankSi monacemTa Senaxvis vada
saqarTvelos administraciul samarTaldarRvevaTa kodeqsis Tanaxmad, Sinagan
saqmeTa saministro qmnis administraciul samarTaldarRvevaTa aRricxvis erTian
sainformacio banks, romelic aerTianebs administraciuli samarTaldarRvevis
oqmis Semdgeni/saqmis ganmxilveli organoebis mier Sedgenili samarTaldarRvevis
oqmebisa da dadgenilebebis Taobaze saministrosTvis miwodebul detalur informacias, eleqtronuli saxiT. saqarTvelos kanonmdeblobis Tanaxmad, erTian
sainformacio bankSi monacemebi mudmivad inaxeboda, Tumca, saqarTvelos sakonstitucio sasamarTlom 2017 wlis 9 Tebervlis #1/2/622 gadawyvetilebiT, norma
arakonstituciurad cno.
saangariSo periodSi erT-erTi moqalaqis momarTvis safuZvelze inspeqtorma imsjela erTian sainformacio bankSi (eleqtronuli formiT)
pirisTvis 2007 wlis 31 oqtombers saqarTvelos administraciul samarTaldarRvevaTa kodeqsis 45-e muxliT gaTvaliswinebuli administraciuli pasuxismgeblobis dakisrebis Sesaxeb monacemebis mudmivad Senaxvis
65
sakiTxze. saqarTvelos sakonstitucio sasamarTlos gadawyvetilebis aRsrulebis mizniT, erTian sainformacio bankSi arsebuli monacemebis Senaxvis vadebis gansazRvraze saministroSi mimdinareobs muSaoba, Tumca
jer ar dasrulebula Sesabamisi normatiuli aqtis damtkicebis an masSi
cvlilebebis Setanis procesi.
Seswavlis Sedegad dadginda, rom saqmis ganxilvis momentisTvis miRweuli
iyo erTian sainformacio bankSi konkretuli moqalaqisTvis dakisrebuli
administraciuli pasuxismgeblobis Sesaxeb monacemebis Senaxvis saqarTvelos administraciul samarTaldarRvevaTa kodeqsiT gansazRvruli mizani. amave sakiTxTan mimarTebiT gasaTvaliswinebelia, rom rogorc saerTaSoriso standartebis, aseve saqarTvelos sakonstitucio sasamarTlos
gadawyvetilebis Tanaxmad, monacemTa subieqts aqvs ufleba, Sesabamisi
samarTlebrivi winapirobebis arsebobisas moiTxovos warsulSi ganxorcielebul qmedebasTan dakavSirebuli informaciis waSla, sazogadoebis
mxridan misi mudmivad an periodulad stigmatizebis Tavidan aridebisa
da piradi cxovrebis avtonomiur reJimSi gansazRvris mizniT. Sesabamisad, aRniSnul garemoebaTa gaTvaliswinebiT, sakonstitucio sasamarTlos
gadawyvetilebis ZalaSi Sesvlis momentidan (kerZod, 2017 wlis 09 Tebervlidan) saministros erTian sainformacio bankSi ganmcxadeblis 2007
wlis 31 oqtombers administraciuli pasuxismgeblobis dakisrebis Sesaxeb monacemebis Senaxva inspeqtoris mier Sefasda „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoniT gaTvaliswinebuli safuZvlis
gareSe da amave kanoniT gaTvaliswinebuli principis darRveviT monacemTa damuSavebad. Sesabamisad, saministros daevala konkretuli monacemTa subieqtis administraciuli pasuxismgeblobis Sesaxeb monacemebis
erTiani sainformacio bankidan waSla an piris identificirebis gamomricxavi formiT Senaxva.
prevenciuli RonisZiebebis farglebSi monacemTa damuSaveba
sazogadoebrivi usafrTxoebisa da marTlwesrigis dacvis mizniT „policiis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoni iTvaliswinebs rigi sapolicio, maT Soris, prevenciuli
RonisZiebebis gamoyenebis SesaZleblobas. kanonis Tanaxmad, aseT RonisZiebebs
miekuTvneba: piris gamokiTxva; piris identifikacia; zedapiruli Semowmeba da daTvaliereba; avtomaturi fototeqnikisa (radaris) da videoteqnikis gamoyeneba da
sxva. inspeqtoris aparatma rogorc saangariSo periodSi, aseve gasul wlebSi Seiswavla sapolicio prevenciuli RonisZiebebis farglebSi pirTa personaluri monacemebis sxvadasxva formiT damuSavebis araerTi SemTxveva, maT Soris mobiluri
telefoniT videogadaRebis, fotosuraTiT piris identifikaciisa da monacemTa
bazaSi gadamowmebis faqtebi.
66
ramdenadac aRniSnul RonisZiebaTa ganxorcielebis wesisa da detaluri instruqciis ararsebobis pirobebSi maRalia prevenciul RonisZiebas daqvemdebarebuli piris personaluri monacemebis aramiznobrivi da kanonis moTxovnaTa
darRveviT damuSavebis riski, Sinagan saqmeTa saministros mieca rekomendacia, ganesazRvra prevenciuli RonisZiebis gatarebisas fotosuraTiT piris identifikaciis/monacemTa bazaSi gadamowmebis wesi da Seefasebina am RonisZiebis CatarebisaTvis TanamSromlis sargeblobaSi arsebuli mobiluri telefonisa da informaciis
gadacemis saSualebebis gamoyenebis mizanSewoniloba. saministros mier mowodebuli informaciis Tanaxmad, mimdinareobs muSaoba aplikaciis danergvaze, romelic
uzrunvelyofs sapolicio Tu gadaudebel daxmarebas maqsimalurad swrafad da
efeqtianad, xels Seuwyobs sagzao moZraobis wesebis darRvevis faqtebis gamovlenas, samarTaldarRvevis faqtis damadasturebeli masalis sapolicio danayofebisTvis miwodebis efeqtiani meqanizmis Camoyalibebas, romlis erT-erTi mizanic
fotosuraTiT piris identifikaciis Sesabamisi organizaciul-teqnikuri zomebis
gaTvaliswinebiTa da monacemTa usafrTxoebis dacviT ganxorcielebaa.
cxadia, misasalmebelia saministros mxridan inspeqtoris rekomendaciis Sesrulebis kuTxiT gadadgmuli nabijebi, Tumca damatebiT, mniSvnelovania, uSualod prevenciuli RonisZiebis gatarebisas fotosuraTiT piris identifikaciis/
monacemTa bazaSi gadamowmebis konkretuli da detaluri wesis SemuSaveba, rac
xels Seuwyobs am mimarTulebiT erTiani standartis damkvidrebas da minimumamde
Seamcirebs prevenciuli RonisZiebebis farglebSi moqalaqeTa personaluri monacemebis kanonis moTxovnaTa darRveviT damuSavebis risks.
saangariSo periodSi aseve aqtualur sakiTxs warmoadgenda sapolicio prevenciuli RonisZiebis farglebSi monacemTa subieqtis jerovani informireba.
„policiis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis me-19 muxliT gansazRvruli prevenciuli
RonisZiebis (piris gamokiTxva) farglebSi policieli uflebamosilia, monacemebi
moipovos uSualod monacemTa subieqtisagan. amasTan, kanonis Tanaxmad, monacemTa subieqtis mxridan monacemebis miwodeba nebayoflobiTia. aRniSnul procesSi
rogorc prevenciuli RonisZiebis miznebis miRwevis, aseve monacemebis damuSavebis kanonierebis uzrunvelsayofad, mniSvnelovania, moqalaqes saTanadod ganemartos monacemTa Segrovebis mizani, savaldebuloa Tu ara monacemebis miwodeba
da ra samarTlebrivi Sedegebi SeiZleba mohyves monacemebis miuwodeblobas. informirebuloba saSualebas aZlevs moqalaqes, daicvas Tavisi uflebebi da ar
gauCndes gancda, rom misi monacemebi aramarTlzomierad muSavdeba. erT-erTi
moqalaqis gancxadebis ganxilvis farglebSi gamovlinda monacemTa subieqtis jerovani informirebis utyuari dadasturebis problemac. saministros mieca rekomendaciebi, romelTa Sesrulebac, erTi mxriv, uzrunvelyofs policielis mier
gamosakiTxi piris jerovani informirebis mtkicebulebebis arsebobas, xolo meore mxriv, moqalaqeTa kanoniT garantirebuli uflebis realizebas.
67
monacemTa gamJRavneba da gasajaroeba
„personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis Tanaxmad, monacemTa damuSavebis erT-erT formas warmoadgens monacemTa gamJRavneba/gasajaroeba.
ramdenadac monacemTa damuSavebis aRniSnuli forma Seicavs mometebul safrTxes, gamousworebeli ziani miayenos moqalaqis interesebs, arsebiTad mniSvnelovania, ganxorcieldes mxolod kanoniT gaTvaliswinebuli safuZvlis arsebobisas da
principebis dacviT.
saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma Seiswavla saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministros, saqarTvelos prokuraturis, saqarTvelos finansTa saministros sagamoZiebo samsaxurisa da saqarTvelos iusticiis
saministros sistemaSi Semavali saxelmwifo saqveuwyebo dawesebulebis
- specialuri penitenciuri samsaxuris mier personalur monacemTa gamJRavnebis ramdenime faqti, maT Soris, videoCanawerebisa da gansakuTrebuli kategoriis monacemis samarTaldamcav organoTa vebgverdebze
gasajaroeba da media saSualebebisTvis gamJRavneba.
2018 wels inspeqtoris iniciativiT Seswavlil erT-erT SemTxvevaSi gardacvlili piris janmrTelobis mdgomareobasTan dakavSirebuli informaciis vebgverdze gasajaroebisas gamoyenebuli depersonalizaciis
forma arasakmarisad iqna miCneuli, vinaidan mediasaSualebebis mier manamde gasajaroebuli informacia gansakuTrebuli Zalisxmevis gareSe
iZleoda piris arapirdapiri identificirebis SesaZleblobas. inspeqtoris gadawyvetilebiT, gansakuTrebuli kategoriis monacemebis Semcveli
informacia waiSala vebgverdidan.
saangariSo periodSi Seswavlili erT-erTi gancxadeba Seexeboda mSob
lebisTvis Semakavebeli orderis gadacemiTa da Semakavebeli orderis
oqmis aslis gacnobis gziT Svilis faqtobrivi sacxovrebeli misamarTis
Sesaxeb informaciis gamJRavnebas. saministros ganmartebiT, gamomdinare iqidan, rom monacemTa subieqti saministroSi wardgenil ramdenime
gancxadebaSi aRniSnavda, rom ar surda Tavisi faqtobrivi sacxovrebeli misamarTis mSoblebisaTvis gamJRavneba, saministros TanamSromelma
gaacno mas SesaZlo RonisZiebebis saxeebi da zepirsityvierad ganumarta, rom orderis gamocemis SemTxvevaSi moZaladeebisaTvis cnobili gaxdeboda msxverplis faqtobrivi sacxovrebeli misamarTi. ganmcxadebels
aseve ganemarta, rom moZaladeebis mis sacxovrebel saxlTan miaxloebisTanave saqmeSi CaerTveboda sapatrulo policia da aRkveTda safrTxes.
saministros ganmartebiT, swored aRniSnuli informaciis miRebis Semdeg
moawera xeli monacemTa subieqtma orders.
Tavis mxriv, ganmcxadebeli miuTiTebda, rom saministros TanamSromlebs
misTvis ar ganumartavT Semakavebeli orderis Sinaarsi da miuxedavad
68
imisa, rom xeli moawera orders, arc ki SeuniSnavs, rom masSi asaxuli iyo
faqtobrivi sacxovrebeli misamarTi. ganmcxadebeli aseve ganmartavda,
rom mSobelTa mxridan devnis gamo imyofeboda aRelvebul mdgomareobaSi da ar hqonda SesaZlebloba, srulad gaeazrebina yvela procesualuri
detali, romelic policiis TanamSromlebma ganaxorcieles.
im garemoebis gaTvaliswinebiT, rom msgavs SemTxvevebSi msxverpli SesaZloa iyos aRelvebuli da saTanadod ver aRiqvamdes monacemTa damuSavebis miznebsa da mosalodnel Sedegebs, mniSvnelovania, arsebobdes meqanizmi, romelic maqsimalurad uzrunvelyofs msxverplisaTvis
miwodebuli informaciis sicxades, misi nebis Tavisufal gamovlenasa
da mtkicebulebis Seqmnas monacemTa subieqtis jerovani informirebis Taobaze. aRniSnulis gaTvaliswinebiT, saministros mieca ramdenime
rekomendacia. inspeqtoris rekomendaciis Sesrulebis mizniT saministrom Sesabamis struqturul erTeulebs daugzavna miTiTeba, romliTac
maT daevalaT, msxverplis usafrTxoebis dacvis mizniT kanoniT gansazRvruli RonisZiebebis ganxorcielebisas uzrunvelyon moZaladeebisaTvis gasamJRavnebeli monacemebis moculobis Sefaseba da monacemTa
gamJRavnebis miznebisa da mosalodneli Sedegebis Sesaxeb msxverplis/
monacemTa subieqtis saTanado informireba.
monacemTa subieqtis informireba
saqarTvelos konstituciis me-18 muxlisa da „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 21-e muxlis mixedviT, monacemTa subieqtis mier informaciis moTxovnis ufleba iTvaliswinebs sajaro dawesebulebaTa, maT Soris samarTaldamcav organoTa, valdebulebas, moTxovnis SemTxvevaSi monacemTa subieqts
miawodos informacia mis Sesaxeb damuSavebuli monacemebis Taobaze. monacemTa subieqts aseve aqvs misi personaluri monacemebis Semcveli dokumentaciis aslebis
moTxovnis uflebac. monacemTa subieqtis informirebis valdebulebis efeqtiani
realizeba arsebiTia, ramdenadac aRniSnuli mas aZlevs SesaZleblobas, icodes, ra
saxis monacemebi muSavdeba mis Sesaxeb da ramdenad kanonierad. sagulisxmoa, rom
samarTaldamcav organoTa saqmianobis specifikis gaTvaliswinebiT, SesaZloa,
arsebobdes monacemTa subieqtis informirebis uflebis „personalur monacemTa
dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 24-e muxliT gaTvaliswinebuli SezRudvis
winapiroba, rac kidev ufro met mniSvnelobas sZens samarTliani balansis dacvas,
erTi mxriv, monacemTa subieqtis uflebas - miiRos masTan dakavSirebuli informacia, xolo meore mxriv, samarTaldamcavi organos kanonier interess Soris - uzrunvelyos informaciis konfidencialuroba.
saangariSo periodSi, moqalaqeTa momarTvebis safuZvelze, inspeqtorma Seiswavla
saqarTvelos mTavari prokuraturis, saqarTvelos Tavdacvis saministros, spe-
69
cialuri penitenciuri samsaxurisa da saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministros
mier monacemTa subieqtis informirebis kanoniereba. aRsaniSnavia, rom samar
Taldamcav organoTa mxridan monacemTa subieqtis informirebis valdebulebis
Sesrulebis mxriv dadebiTi tendenciebi SeiniSneba. 2018 wels kanoniT dadgenili
vadis darRvevisa da moTxovnili informaciis/dokumentaciis arasrulyofili
saxiT gacemis mxolod ramdenime SemTxveva gamovlinda.
farul sagamoZiebo moqmedebebze zedamxedveloba
mniSvnelovania imis xazgasmac, rom subieqtis mier wardgenili moTxovna xSirad
obieqturad ar iZleoda gasacemi informaciis/dokumentaciis identificirebisa da moZiebis SesaZleblobas. kanoniT garantirebuli informirebis uflebis
realizebis xelSewyobis mizniT, mizanSewonilia, uwyebebma droulad miawodon
moqalaqeebs moTxovnaSi miTiTebuli informaciis/dokumentaciis is nawili,
romlis identificirebac SesaZlebelia da imavdroulad, acnobon sxva dokumentaciis miwodebis damabrkolebeli garemoebebis Sesaxeb, xolo im SemTxvevaSi,
Tu uwyeba ar amuSavebs mis Sesaxeb informacias an ar inaxavs konkretul dokuments, naTlad da mkafiod ganumartos aRniSnulis Taobaze. rac Seexeba monacemTa subieqtis mier personaluri monacemebis Semcveli dokumentaciis aslebis
gamoTxovis sakiTxs, miuxedavad imisa, rom kanonmdebloba ar iTvaliswinebs aRniSnuli dokumentaciis aslebis gacemis konkretul vadas, mniSvnelovania, isini
moTxovnidan gonivrul vadaSi gaices.
2018 wlis ganmavlobaSi inspeqtoris aparati uwyvet reJimSi akvirdeboda faruli sagamoZiebo moqmedebebis process. analizis Sedegad dgindeba, rom saangariSo periodSi wina wlebTan SedarebiT statistikurad mniSvnelovnad gazrdilia
faruli sagamoZiebo moqmedebebis raodenoba, Tumca sagulisxmoa, rom faruli
sagamoZiebo moqmedebebi umetesad xorcieldeba mosamarTlis ganCinebis safuZvelze da sakmaod Semcirebulia mosamarTlis ganCinebis gareSe, prokuroris
dadgenilebiT am saxis faruli sagamoZiebo moqmedebis dawyeba/Catarebis raodenoba.
saangariSo periodSi erT-erTi arasrulwlovnis gancxadebis ganxilvis Sedegad dadginda, rom arasrulwlovani da misi warmomadgeneli
saqarTvelos mTavari prokuraturisgan moiTxovdnen sisxlis samar
Tlis saqmis farglebSi arasrulwlovnisTvis Catarebuli fsiqologiur-fsiqiatriuli eqspertizis daskvnis gadacemas, Tumca, vinaidan monacemTa subieqti saqarTvelos sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis
Tanaxmad, ar warmoadgenda sisxlis samarTlis saqmis mxares da, Sesabamisad, ar hqonda sisxlis samarTlis saqmis masalebis gacnobis ufleba,
saqarTvelos mTavarma prokuraturam ar miiCnia mizanSewonilad misTvis
misi personaluri monacemebis Semcveli fsiqologiur-fsiqiatriuli
eqspertizis daskvnis gadacema. miuxedavad imisa, rom aRniSnul saqmeSi
saxeze iyo monacemTa subieqtis informirebis uflebis SezRudvis winapiroba, inspeqtorma miiCnia, rom aucilebeli iyo SezRudvis zomis proporciulobis sakiTxis Sefaseba da saqarTvelos mTavar prokuraturas
mieca rekomendacia, saqmis individualuri garemoebebisa da arasrulwlovnis saukeTeso interesebis gaTvaliswinebiT Seefasebina fsiqiatriul-fsiqologiuri eqspertizis daskvnis nawilobriv gadacemis an ganmcxadeblis sxva formiT informirebis SesaZlebloba.
70
saqarTvelos kanonmdeblobis Tanaxmad, inspeqtorisTvis miniWebul erT-erT
mniSvnelovan funqcias warmoadgens farul sagamoZiebo moqmedebebze zedamxedveloba da eleqtronuli komunikaciis maidentificirebel monacemTa centralur bankSi ganxorcielebuli aqtivobebis kontroli.
wina wlebis msgavsad saangariSo periodSic yvelaze didi raodenobiT saqarTvelos sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 136-e muxliT gaTvaliswinebuli kompiuteruli monacemebis gamoTxovis Taobaze Suamdgomloba dakmayofilda, xolo yvelaze naklebi raodenobiT ganxorcielda internettrafikis
monacemTa mimdinare Segrovebis Sesaxeb sagamoZiebo moqmedebebi. saangariSo
periodSi ar ganxorcielebula iseTi sagamoZiebo moqmedeba, rogoricaa safosto-satelegrafo gzavnilis (diplomatiuri fostis garda) kontroli.
2018 wels aparatSi Semovida mosamarTlis 1397 ganCineba satelefono
komunikaciis faruli miyuradeba-Caweris dawyebis, gagrZelebis,
dakanonebis, nawilobriv dakmayofilebisa da uaris Sesaxeb.
SeCerebis meqanizmi gamoyenebul iqna 96 ganCinebis/dadgenilebis SemTxvevaSi.
SeCerebis safuZvlis aRmofxvris Semdeg faruli sagamoZiebo moqmedebebi gag
rZelda.
kontrolis eleqtronuli sistemis meSveobiT uflebamosil organos ecnoba 9
ganCinebaSi arsebuli bundovaneba-uzustobis Taobaze, ris Semdegac ganCinebaSi arsebuli xarvezebi aRmoifxvra.
satelefono komunikaciis farul miyuradeba-CawerasTan dakavSirebuli erTi
saqme, danaSaulis niSnebis arsebobis gamo, saqarTvelos generalur prokuraturas gadaegzavna.
71
saangariSo periodSi aparatSi Semovida mosamarTlis 1397 ganCineba satelefono komunikaciis faruli miyuradeba-Caweris dawyebis, gagrZelebis, dakanonebis,
nawilobriv dakmayofilebisa da uaris Sesaxeb. satelefono komunikaciis faruli miyuradebisa da Caweris Sesaxeb gacemuli nebarTvebis raodenobis zrdasTan
erTad, aseve gazrdilia nebarTvis gacemaze uaris Tqmis, faruli sagamoZiebo moqmedebis vadis gagrZelebisa da faruli sagamoZiebo moqmedebis Catarebis Taobaze Sesabamisi pirisTvis Setyobinebis gadavadebaze uaris Tqmis Sesaxeb mosamarTlis ganCinebaTa raodenoba.
2017 wels, sakanonmdeblo cvlilebebis Sedegad, personalur monacemTa dacvis
inspeqtors mieniWa uflebamosileba, SeaCeros satelefono komunikaciis faruli miyuradebisa da Caweris mimdinareoba, Tu aparatSi warmodgenili ar aris
mosamarTlis ganCineba an prokuroris dadgenileba eleqtronuli an/da materialuri (dokumenturi) saxiT an, Tu eleqtronuli da materialuri saxiT warmodgenili prokuroris dadgenilebis monacemebi erTmaneTs ar emTxveva, an/da
Seicavs bundovaneba-uzustobas. 2018 wels SeCerebis meqanizmi gamoyenebul iqna
96 ganCinebis/dadgenilebis SemTxvevaSi. SeCerebis safuZvlis aRmofxvris Semdeg
faruli sagamoZiebo moqmedebebi gagrZelda. damatebiT, kontrolis eleqtronuli sistemis meSveobiT uflebamosil organos ecnoba 9 ganCinebaSi arsebuli
bundovaneba-uzustobis Taobaze, ris Semdegac ganCinebaSi arsebuli xarvezebi aRmoifxvra. satelefono komunikaciis farul miyuradeba-CawerasTan dakavSirebuli erTi saqme, danaSaulis niSnebis arsebobis gamo, saqarTvelos generalur prokuraturas gadaegzavna.
2018 wels inspeqtoris aparatma Seiswavla sisxlis samarTlis saproceso
kodeqsis 1436-e muxlis me-14 nawiliT gaTvaliswinebuli valdebulebis
- faruli sagamoZiebo moqmedebis Catarebis Taobaze oqmis inspeqtoris
aparatSi warmodgenis sakiTxebi, ramdenadac, garkveul SemTxvevebSi,
saqarTvelos saxelmwifo usafrTxoebis samsaxurs, saqarTvelos prokuraturasa da saqarTvelos finansTa saministros sagamoZiebo samsaxurs
inspeqtoris aparatSi ar warmoudgenia Sesabamisi oqmi. rig SemTxvevaSi
oqmis warmoudgenloba ganpirobebuli iyo im garemoebiT, rom faruli
sagamoZiebo moqmedeba ar Catarebula, rig SemTxvevebSi ki uwyebebma uzrunvelyves Sesabamisi oqmebis inspeqtoris aparatSi warmodgena.
rac Seexeba „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 351-e
muxlis Sesabamisad ganxorcielebul Semowmebebs, sagulisxmoa, rom 2018 wlis
ganmavlobaSi Catarda ssip „operatiul-teqnikuri saagentos“ ori inspeqtireba, aseve, dasrulda 2017 wels dawyebuli ori inspeqtireba. Seswavlil iqna rogorc saagentos mier komunikaciis realur droSi mopovebis naxevrad stacionaluri teqnikuri SesaZleblobis gamoyenebiT faruli sagamoZiebo moqmedebis
- satelefono komunikaciis miyuradebisa da Cawerisas personalur monacemTa
damuSavebis kanoniereba, aseve, eleqtronuli komunikaciis maidentificirebel
72
monacemTa centralur bankSi ganxorcielebuli aqtivobebis Sedegad monacemTa
damuSavebis kanoniereba. saangariSo periodSi aseve Semowmda saqarTvelos Sinagan saqmeTa saministro da usafrTxoebis samsaxuri, farul sagamoZiebo moqmedebebTan dakavSirebiT.
aRsaniSnavia, rom saqarTvelos sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 1439-e
muxli iTvaliswinebs saqarTvelos prokuraturis valdebulebas, faruli sagamoZiebo moqmedebis Catarebis, am moqmedebis Sedegad mopovebuli masalis Sinaarsisa da aRniSnuli masalis ganadgurebis Sesaxeb informacia miawodos im pirs,
romlis mimarTac Catarda faruli sagamoZiebo moqmedeba. 2018 wels inspeqtoris
inicitiaviT Semowmda saqarTvelos prokuratura, aRniSnuli valdebulebis Sesrulebis Seswavlis mizniT. SemTxveviTi SerCevis principiT identificirebul
iqna saqarTvelos sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 1431-e muxlis pirveli
punqtiT gaTvaliswinebuli is faruli sagamoZiebo moqmedebebi, romlebTan dakavSirebiTac monacemTa subieqtis Setyobinebis valdebuleba warmoiSva 2018 wlis
01 ianvridan. Semowmebis Sedegad gamovlinda „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoniT gansazRvruli principisa da monacemTa usafrTxo
ebis wesebis darRvevis ramdenime faqti. amasTan, saqarTvelos prokuraturas
mieca Sesasruleblad savaldebulo davalebebi, saqarTvelos sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 1439-e muxliT gaTvaliswinebuli monacemTa subieqtis
jerovani informirebis uzrunvelyofisTvis.
eleqtronuli komunikaciis maidentificirebeli
monacemebis damuSaveba
saangariSo periodSi Seswavlil iqna eleqtronuli komunikaciis kompaniebis
mier samarTaldamcavi organoebisTvis eleqtronuli komunikaciis maidentificirebeli monacemebis kanondarRveviT gadacemisa da inspeqtoris informirebis
valdebulebis jerovnad Seusruleblobis 6 faqti. erT-erTi SemTxvevaSi, miuxedavad imisa, rom samarTaldamcav organos eleqtronuli komunikaciis kompaniaSi
ar warudgenia ganCineba, romelic iTvaliswinebda konkretulad am kompaniidan
informaciis gamoTxovis nebarTvas, kompaniam mainc gasca moTxovnili informacia/dokumentacia. gamovlinda samarTaldamcavi organosTvis eleqtronuli
komunikaciis maidentificirebeli monacemebis mxolod werilis safuZvelze,
mosamarTlis ganCinebisa da prokuroris dadgenilebis gareSe gadacemis erTi
faqti.
73
6
74
მონაცემთა დამუშავება კერძო სექტორში
მონაცემთა დამუშავება
კერძო სექტორში
75-102
monacemTa damuSaveba kerZo seqtorSi
saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma moqalaqeTa gancxadebebis ganxilvisa da inspeqtirebis Sedegad kerZo seqtorSi monacemTa damuSavebis 355 SemTxveva Seiswavla. maT
Soris iyo: 60 – savaWro da momsaxurebis gamwevi, 40 – marketinguli, 35 – e.w. sesxis amomRebi, 21 – eleqtronuli komunikaciis, 21 – samedicino, sadazRvevo da farmacevtuli kompania. 30 SemTxvevaSi saqme exeboda bankebs, 19 SemTxvevaSi – mikrosafinanso organizacias,
15-Si – onlainservisebis mimwodebels, 12-Si – ss „kreditinfo saqarTvelos“. inspeqtoris
aparatma aseve Seiswavla 10 sastumros, 8 azartuli TamaSebis kompaniis, 8 kerZo universitetisa da saganmanaTleblo dawesebulebis mier monacemTa damuSavebis procesis kanoniereba.
2018 wlis ganmavlobaSi kerZo seqtorSi gamovlinda samarTaldarRvevis 196 faqti, administraciuli saxdelis saxiT jarima daekisra 61, xolo gafrTxileba mieca 54 monacemTa
dammuSavebels. 2135-mde gaizrda kerZo organizaciebisTvis gaweuli konsultaciebis raodenoba. bevri organizacia cdilobs, monacemTa damuSavebis procesis dagegmvamde miiRos
konsultacia inspeqtoris aparatisgan, rac, Tavis mxriv, xels uwyobs riskis Semcirebas,
darRvevebis prevencias da miuTiTebs kerZo seqtorSi personaluri monacemebis dacvis
sakiTxisadmi interesis zrdaze. wlis meore naxevarSi msxvili organizaciebisTvis aqtualuroba SeiZina evrokavSiris axalma regulaciam, romelic iTargmna da xelmisawvdomi gaxda
inspeqtoris aparatis vebgverdis saSualebiT.
monacemTa damuSavebis sakiTxebze cnobierebisa da informirebulobis amaRlebis mizniT
Catarda aTeulobiT samuSao Sexvedra da treningi kerZo seqtoris 500-mde warmomadgenelis monawileobiT, maT Soris jandacvis seqtoris, mcire da saSualo biznesis, saganmanaTleblo dawesebulebebis warmomadgenlebisTvis. momzadda ori seqtoruli rekomendacia
jandacvis sferoSi personaluri monacemebis dacvisa da monacemTa dacvis evropuli regulaciis Sesaxeb.
2018 wels kvlav aqtualuri iyo monacemTa bazebze wvdomis kanonierebisa da monacemTa Senaxvis vadebis sakiTxi. miuxedavad imisa, rom inspeqtoris davalebiT araerTma e.w. sesxis
amomRebma kompaniam gansazRvra monacemTa damuSavebis Sida procedura, moqalaqeebi kvlav
miuTiTebdnen maTi monacemebis arauflebamosili pirebisTvis gamJRavnebis faqtebze. saangariSo periodSi wina wlebTan SedarebiT imata fizikuri pirebis mier videoTvalTvalis
Taobaze Semosuli gancxadebebis raodenobamac.
winamdebare TavSi magaliTebis saxiT ganxilulia gamovlenili darRvevebi, maTze reagirebis Sedegebi da mocemulia rekomendaciebi, romelTa gaTvaliswinebac mniSvnelovnad Seamcirebs momavalSi samarTaldarRvevis Cadenis albaTobas da xels Seuwyobs kerZo seqtorSi
monacemTa dacvis standartebis amaRlebas.
78
79
monacemTa bazebi
sajaro dawesebulebis msgavsad, didi moculobiT monacemebis damuSaveba gamowvevas warmoadgens kerZo seqtorSi. amavdroulad, Tanamedrove biznesis warmarTva warmoudgenelia
monacemTa bazebis gamoyenebis gareSe. es gansakuTrebiT aqtualuria sabanko-safinanso seqtorSi, sadac aseulobiT, aTasobiT piris finansuri mdgomareobisa da tranzaqciis Sesaxeb
monacemi muSavdeba. 2018 wels inspeqtorma Seiswavla safinanso seqtoris mier monacemTa
damuSavebis 96 SemTxveva. maTgan bankebis mier monacemTa damuSavebis – 30, e.w. sesxis amomRebi kompaniebis – 35, mikrosafinanso organizaciebis – 19 da ss „kreditinfo saqarTvelos“-12 SemTxveva.
kerZo seqtorSi moqalaqeTa finansuri monacemebis erT-erT msxvil dammuSavebels warmoadgens sakredito biuro ss „kreditinfo saqarTvelo“, ramdenadac swored mis monacemTa
bazebSi aisaxeba informacia fizikuri pirebis sakredito istoriis Taobaze. gasuli wlebis,
iseve rogorc saangariSo wlis, ganmavlobaSi sakredito biuros saqmianoba ar iyo normatiulad mowesrigebuli da monacemebi muSavdeboda kerZo subieqtebs (ss „kreditinfo saqarTvelo“ da misi momxmareblebi) Soris gaformebuli xelSekrulebis safuZvelze.
unda aRiniSnos, rom moqmed kanonmdeblobaSi Sesuli/gatarebuli cvlilebebis Sedegad,
saqarTvelos erovnul banks mieniWa sakredito sainformacio biuros saqmianobaze zedamxedvelobis uflebamosileba. amasTan, inspeqtoris rekomendaciebis gaTvaliswinebiT, saqar
Tvelos erovnuli bankis prezidentis brZanebis safuZvelze normatiulad daregulirda
saqarTvelos teritoriaze sakredito sainformacio biurosaTvis informaciis miwodebis,
sakredito sainformacio biuros bazaSi informaciis aRricxvisa da xelmisawvdomobis wesi,
romelic amoqmedda 2019 wlis 01 ianvridan.
aRniSnuli brZanebis safuZvelze ganisazRvra sakredito sainformacio biuros monacemTa
bazaze organizaciis daSvebis wesi da misi valdebuleba, monacemTa bazaze wvdoma mianiWos
mxolod im TanamSromlebs, romlebsac samsaxurebrivad aqvT uflebamosileba, daamuSaon sakredito informacia. monacemebze wvdomis miznad ganisazRvra mxolod piris gadamxdelunarianobis Sefaseba. miRebuli regulaciis Tanaxmad, sakredito monacemebze wvdoma
SesaZlebelia mxolod subieqtis Tanxmobis safuZvelze, amavdroulad, dadginda subieqtis
Tanxmobis safuZvelze informaciis gadamowmebis pirobebi da vadebi. rogorc sakredito
sainformacio biuros, aseve, biuros monacemTa baziT mosargeble organizaciebs daevalaT
iseTi politika-procedurebis SemuSaveba, romlebic uzrunvelyofs piris Sesaxeb sakredito informaciis saTanado damuSavebas. xazgasasmelia, rom brZanebiT dadginda sakredito
sainformacio biuros valdebuleba, SemTxveviTobis principiT da gonivruli periodulobiT uzrunvelyos piris Sesaxeb sakredito informaciis damuSavebis safuZvlis gadamowmeba, rac monacemTa ukanono damuSavebis prevenciis erT-erTi mniSvnelovani meqanizmia.
garda zemoaRniSnulisa, brZanebiT ganisazRvra rogorc sakredito sainformacio biuros,
aseve biuros bazaze daSvebis mqone organizaciebis valdebulebebi monacemTa subieqtebis
Sesaxeb zusti da ganaxlebuli monacemebis damuSavebis kuTxiT, rac saangariSo periodSi
gamovlenil erT-erT problemas warmoadgenda.
rogorc wesi, sabanko-safinanso dawesebulebebis monacemTa bazebze yoveldRiuri wvdoma
aqvs aTasobiT dasaqmebuls, rac zrdis monacemebze ukanono wvdomis safrTxes.
80
81
saangariSo periodSi inspeqtors momarTa pirma, romelmac miuTiTa, rom Tbilisis saqalaqo sasamarTloSi massa da erT-erT sabanko dawesebulebaSi dasaqmebuli
piris ojaxis wevrs Soris mimdinare davisas, mowinaaRmdege mxarem gaaxmaura detaluri informacia ganmcxadeblis angariSebidan konkretuli tranzaqciebis Sesaxeb da sasamarTlos winaSe daayena sabanko dawesebulebidan sabanko amonaweris
gamoTxovis Suamdgomloba. ganmcxadebeli varaudobda, rom mowinaaRmdege mxarisaTvis mis mier ganxorcielebuli tranzaqciebis Sesaxeb swored bankSi dasaqmebuli piris meSveobiT gaxda cnobili.
Seswavlis Sedegad dadginda, rom sabanko dawesebulebaSi dasaqmebulma araerTgzis gadaamowma ganmcxadeblis Sesaxeb bankSi daculi informacia, miuxedavad
imisa, rom monacemebze wvdomis momentisTvis ganmcxadebels daxuruli hqonda
bankSi arsebuli yvela angariSi. gamovlenili garemoebebis miuxedavad, bankma ar
daadastura ukanono wvdomis faqti, ar gaatara damatebiTi RonisZiebebi savaraudo darRvevis faqtis aRmosaCenad da ganmarta, rom ganmcxadeblis daxurul angariSebze wvdomis safuZveli iyo ganmcxadebelTan gaformebuli da kvlav moqmedi
xelSekruleba, xolo wvdomis mizans warmoadgenda ganmcxadeblis gadaxdisunarianobis dadgena da misTvis sakredito produqtis SeTavazeba. bankma ver warmoadgina Sesabamisi dasabuTeba, rac daadasturebda gadaxdisunarianobis Semowmebis
mizniT daxuruli angariSebis Sesaxeb informaciis gadamowmebis saWiroebas da
ganmcxadeblisTvis sakredito produqtis SeTavazebis faqts. inspeqtoris gadawyvetilebiT, dadginda, rom bankma „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 43-e da 44-e muxlebis darRveviT gadaamowma ganmcxadeblis daxuruli angariSebis Sesaxeb monacemebi, Tumca sanqcia ver daekisra xandazmulobis
gamo. monacemTa damuSavebis kanonierebis uzrunvelyofis mizniT sabanko dawesebulebas daevala, ganesazRvra piris gadaxdisunarianobis dadgenis mizniT monacemTa damuSavebis wesi.
mniSvnelovania monacemTa dammuSavebelma organizaciebma:
SeimuSaon Sesabamisi instruqcia/politikis dokumenti, romelic gansazRvravs monacemTa damuSavebis wessa da pirobebs;
dasaqmebul pirebs gaacnon monacemTa bazebze wvdomis wesi, ukanono wvdomis Tanmdevi
Sedegebi da mudmiv reJimSi ganaxorcielon monitoringi monacemTa damuSavebis procesze;
monacemTa damuSavebis wesebis darRvevis aRmoCenis SemTxvevaSi, miiRon Sesabamisi
disciplinuri zomebi damrRvevi pirebis mimarT.
82
monacemTa Senaxvis vada
monacemTa bazebSi moculobiTi informaciis mopovebisa da gamoyenebis paralelurad, monacemTa dammuSaveblebi nakleb yuradRebas aqceven daculi informaciis Senaxvis vadebs da
monacemebis Senaxvas agrZeleben mas Semdegac, rodesac miRweulia an aRar arsebobs monacemTa damuSavebis mizani.
saangariSo periodSi inspeqtorma Caatara 10 sastumros inspeqtireba. Seswavlis
Sedegad dadginda, rom momxmareblis TanxmobiT an/da kanonmdeblobiT dakisrebuli miznebisTvis, sastumroebi moipoveben da inaxaven momxmareblebis Sesaxeb
sakmaod moculobiT monacemebs, Tumca ar aqvT gansazRvruli momxmareblis monacemebis Senaxvis vada. garda amisa, Semowmebuli sastumroebis nawilSi gamovlinda garkveuli xarvezebi monacemTa usafrTxoebis kuTxiTac. sastumroebis nawils
ar hqonda gansazRvruli momxmareblis monacemebze daSvebis wesi da organizaciis
programul uzrunvelyofaSi ar aRiricxeboda, vis da rodis hqonda wvdoma ama Tu
im momxmareblis monacemebze. aRniSnulidan gamomdinare, sastumroebs daevalaT,
mieRoT organizaciul-teqnikuri zomebi monacemTa bazaSi daculi monacemebis
usafrTxoebis dasacavad da moqmedi kanonis Sesabamisad, monacemTa Senaxvis gonivruli vadis gansasazRvrad.
83
SromiTi urTierTobisas monacemTa damuSaveba
piradi cxovreba daculia aramarTlzomieri Carevisagan, maT Soris, damsaqmeblis mxridan.
rogorc adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlo erT-erT saqmeze ganmartavs, damsaqmebels ar SeuZlia piradi socialuri cxovrebis nulamde dayvana samsaxurebriv sivrceSi. piradi cxovrebis pativiscemis ufleba mainc ganagrZobs arsebobas, miuxedavad imisa, damsaqmeblis mier akrZalulia konkretuli moqmedeba Tu ara.
damsaqmeblebi, rogorc wesi, iyeneben sxvadasxva organizaciul-teqnikur meqanizms dasaqmebulTa qcevis kontrolisTvis. bunebrivia, samuSaos efeqtiani Sesrulebis, disciplinuri
gadacdomis prevenciisa Tu gamovlenis mizniT damsaqmeblebs aqvT dasaqmebulebis monitoringis legitimuri interesi, Tumca es SesaZlebloba SezRudulia kanonmdeblobiT,
dasaSvebia mxolod konkretuli kanonieri mizniT da adekvaturi moculobiT. Sesabamisad,
aucilebelia samarTliani balansis dacva dasaqmebulis piradi cxovrebis xelSeuxeblobis uflebasa da damsaqmeblis kanonier interesebs Soris. mniSvnelovania, damsaqmebelma
gaiTvaliswinos, rom dasaqmebuls piradi cxovrebis dacvis ufleba unarCundeba samuSao
drosac da piradi cxovrebis uzrunvelyofa moiTxovs mis winaswar informirebas savaraudo monitoringis formisa da masStabis Sesaxeb.
saangariSo periodSi inspeqtorma damsaqmeblebis mier dasaqmebulebis personaluri monacemebis dacvis uflebis darRvevis ramdenime faqti gamoavlina.
inspeqtorma Seiswavla erT-erTi bankis mier dasaqmebulis sabanko tranzaqciebis
monitoringis faqti. gairkva, rom bankSi danergili iyo monacemTa avtomaturi damuSavebis programuli saSualeba, romelic avlenda bankis TanamSromlebis mier
azartuli dawesebulebebis sasargeblod (kazino, totalizatori da sxva) rogorc
samuSao, ise arasamuSao dros ganxorcielebul tranzaqciebs. monacemebis detalurad gacnobis Semdgom ki banki iRebda gadawyvetilebas TanamSromlis samsaxuridan gaTavisuflebis Sesaxeb. monitoringis aucileblobas banki amarTlebda imiT,
rom azartuli TamaSebi iwvevs damokidebulebas.
SromiTi xelSekrulebiTa da bankis SinaganawesiT, dasaqmebuls miewoda zogadi
informacia monitoringis Taobaze, Tumca mas ar hqonia warmodgena monitoringis
konkretuli formis (avtomaturi programis meSveobiT) da masStabis (monitoringis periodi da monacemebis moculoba) Sesaxeb. amasTan, bankma gadaamowma
dasaqmebulis mier arasamuSao dros ganxorcielebuli tranzaqciis Sesaxeb informaciac, ra drosac piri, rogorc bankis klienti, arasamsaxurebrivi mizniT
da saSualebebiT sargeblobda sabanko momsaxurebiT da sxva klientebis msgavsad
hqonda piradi monacemebis konfidencialurobis dacvis legitimuri molodini.
bankma ver gaiTvaliswina isic, rom piri SesaZloa, erTjeradad, raime formiT yofiliyo dakavSirebuli azartuli TamaSis momwyobTan, Tumca ar yofiliyo TamaSebze damokidebuli an tranzaqcia ara uSualod dasaqmebulis, aramed sxva piris
valdebulebis dafarvas emsaxureboda.
aRweril SemTxvevaSi, monacemebis am formiT damuSaveba bankis mier dasaxelebuli
miznebis misaRwevad ar iqna miCneuli gamarTlebul da adekvatur saSualebad. banki cnobil iqna „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 43-e
muxliT gaTvaliswinebul samarTaldamrRvevad.
84
inspeqtors momarTa moqalaqem, romelic miuTiTebda, rom damsaqmebelma organizaciam misTvis disciplinuri pasuxismgeblobis dakisrebis Sesaxeb brZaneba ganaTavsa administraciul SenobaSi sajarod xelmisawvdom stendze. sakiTxis Seswavlis Sedegad gairkva, rom organizacia konkretuli saWiroebis gareSe, stendze
sistematurad asajaroebda masTan dasaqmebuli pirebisTvis disciplinuri pasuxismgeblobis dakisrebis, waxalisebis (maT Soris, premiis gacemis), maTi daniSvna/
gaTavisuflebis Sesaxeb gadawyvetilebebs.
damsaqmebeli cnobil iqna „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos
kanonis 43-e muxliT gaTvaliswinebuli administraciuli samarTaldarRvevis Camden pirad da araswori praqtikis Secvlis mizniT, daevala „personalur monacemTa
dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis moTxovnebis gaTvaliswineba.
SromiTi urTierTobis farglebSi dasaqmebuli pirebis monacemebis damuSavebisas damsaqmebeli valdebulia:
dasaqmebulis qcevis monitoringis legitimuri interesis arsebobisas, gaiTvaliswinos da pativi sces dasaqmebulis pirad cxovrebas da winaswar miawodos mas informacia
monitoringis formasa da masStabze;
ar dauSvas dasaqmebulis samsaxurebrivi saqmianobis, maT Soris, misi karieruli winsvlis Tu Cadenili gadacdomebis Sesaxeb informaciis konkretuli saWiroebis gareSe
nebismieri dainteresebuli pirisTvis xelmisawvdomoba.
personaluri monacemebis dacva jandacvis seqtorSi
moqmedi kanonmdeblobis Tanaxmad, informacia piris janmrTelobis mdgomareobis Sesaxeb
gansakuTrebuli kategoriis monacemia, romelic Seicavs sensitiur detalebs adamianis
piradi cxovrebis, misi fsiqikuri da fizikuri mdgomareobis Sesaxeb. amdenad, gansakuTrebuli kategoriis monacemebis ukanono an SemTxveviTi gamJRavneba, usafrTxoebis zomebis
daucveloba SesaZloa, gaxdes piris Rirsebis Selaxvis, stigmatizaciis an diskriminaciis
safuZveli. mniSvnelovania, samedicino dawesebulebisTvis mimarTvisas pirs hqondes gancda
da legitimuri molodini, rom mis Sesaxeb informaciis konfidencialuroba daculi iqneba,
radgan arasakmarisi ndobis pirobebSi, SesaZloa, Tavi Seikavos mniSvnelovani informaciis
miwodebisgan an aucilebeli samedicino momsaxurebis miRebisgan.
inspeqtoris aparati aqtiurad muSaobs rogorc klinikebTan, aseve saqarTvelos okupirebuli teritoriebidan devnilTa, Sromis, janmrTelobisa da socialuri dacvis saministrosTan. individualur reJimSi gaweuli konsultaciebis paralelurad, SemuSavda seqtorze
morgebuli specialuri rekomendaciebic. miuxedavad amisa, saangariSo periodSi gamovlenili darRvevebi da naklovanebebi cxadyofs, rom janmrTelobis mdgomareobasTan dakavSirebuli monacemebis damuSavebisas kvlav arsebobs gamowvevebi. magaliTad, gamovlinda pacientis werilobiTi Tanxmobisa da kanonmdeblobiT dadgenili gamonaklisis gareSe
janmrTelobasTan dakavSirebuli personaluri monacemebis mesame pirebisTvis gadacemis
faqtebi.
85
personalur monacemTa dacvis inspeqtors gancxadebiT momarTa moqalaqem, romlisTvisac cnobili gaxda, rom misma Svilma erT-erTi samedicino dawesebulebisgan moipova misi janmrTelobis mdgomareobis amsaxveli dokumenti (forma #100)
da mis winaaRmdeg mtkicebulebis saxiT gamoiyena sasamarTlo davaSi. Seswavlis
Sedegad gamovlinda, rom dokumenti samedicino dawesebulebam ganmcxadeblis
Svils ganmcxadeblis Tanxmobis gareSe, mxolod zepirsityvieri mimarTvis safuZvelze miawoda da ar mouTxovia warmomadgenlobiTi uflebamosilebis damadasturebeli raime dokumenti.
saqmis Seswavlisas damatebiT gamovlinda, rom samedicino dawesebuleba ar aRricxavda pacientebis personaluri monacemebis gamJRavnebasTan dakavSirebul
moqmedebebs.
gamovlenili darRvevebis safuZvelze, monacemTa damuSavebis kanonierebisa da
maTi usafrTxoebis garantiebis Seqmnis mizniT, samedicino dawesebulebam inspeqtoris davalebis Sesabamisad SeimuSava dawesebulebaSi samedicino dokumentaciis warmoebis wesi, romliTac mowesrigda pacientebis dokumentaciis gacemisa da masTan dakavSirebuli moqmedebebis aRricxvis sakiTxebi.
moqalaqis gancxadebis ganxilvis farglebSi dadginda, rom erT-erTi samedicino
dawesebulebis mier socialur qselSi gamoqveynebuli informacia Seicavda ganmcxadeblisTvis gaweuli momsaxurebis, konkretuli procedurebisa da mis janmrTelobis mdgomareobasTan dakavSirebul monacemebs, aseve ganmcxadeblis rogorc
oficialur dokumentaciaSi dafiqsirebul, aseve im saxels da gvars, romelsac
igi yoveldRiur cxovrebaSi iyenebs, rac, Tavis mxriv, miuTiTebda ganmcxadeblis
genderul identobaze. samedicino dawesebuleba miuTiTebda, rom informacia gamoqveynda dawesebulebis saqmiani reputaciis dasacavad, ganmcxadeblis mier erTerT mediasaSualebaSi gavrcelebuli cnobebis sapasuxod, sadac ganmcxadebeli
miuTiTebda, rom dawesebulebam mas ar aRmouCina Sesabamisi samedicino daxmareba.
inspeqtorma ar gaiziara samedicino dawesebulebis pozicia da miuTiTa, rom
dasaxelebuli miznis miRweva dawesebulebas SeeZlo ise, rom mesame pirisaTvis
xelmisawvdomi ar gamxdariyo gansakuTrebuli kategoriis monacemebis Semcveli detaluri informacia. Sesabamisad, gansakuTrebuli kategoriis monacemebis
„personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis me-6 muxliT gaTvaliswinebuli samarTlebrivi safuZvlis gareSe gasajaroebisaTvis, dawesebuleba cnobil iqna samarTaldamrRvevad da daekisra jarima. dawesebulebas daevala
socialur qselSi gamoqveynebuli ganmcxadeblis gansakuTrebuli kategoriis monacemebis Semcveli informaciis waSla.
pacientebis Sesaxeb informaciis SemTxveviTi an ukanono gamJRavnebis Tavidan asacileblad, mniSvnelovania, organizaciebma srulad gaacnobieron da Seafason gansakuTrebuli
kategoriis monacemTa damuSavebasTan dakavSirebuli riski da miiRon adekvaturi da qmediTi zomebi. mxedvelobaSia misaRebi pacientebis mosacdeli da gamokvlevebisaTvis gankuTvnili sivrceebis mowyobac. miuxedavad imisa, rom samedicino dawesebulebebis didi nawili
pacientebis Cawerisa da momsaxurebis organizebis mizniT iseT teqnologiur saSualebas
iyenebs, rogoricaa rigis nomris sistema, moqalaqeebi kvlav miuTiTeben eqimTan vizitze
86
Cawerili pacientebis saxelebisa da gvarebis Semcveli siis sajarod gamokvris praqtikaze.
aranakleb mniSvnelovania, dawesebulebebma Sidaorganizaciul doneze moawesrigon samedicino dokumentaciis Senaxvisa da wvdomis sakiTxebi, raTa pacientebis monacemebis Semcveli
dokumentacia ar iyos advilad xelmisawvdomi arauflebamosili pirebisaTvis.
inspeqtors momarTa moqalaqem, romelmac miuTiTa, rom igi imyofeboda erT-erT
samedicino dawesebulebaSi e.w. „narkologiuri cnobis“ aRebis mizniT. momsaxurebis dros eqimis oTaxSi masTan erTad imyofebodnen sxva pacientebic, romlebic
paralelur reJimSi pasuxobdnen eqim-narkologis SekiTxvebs. ganmcxadeblis miTiTebiT, mas esmoda sxva piris mier eqimis SekiTxvebze gacemuli pasuxebi da misi
pasuxebic SeeZlo moesmina sxva pacients. saqmis garemoebebis Seswavlis Sedegad
dadasturda, rom dawesebulebaSi narkologiuri gamokvleva erT oTaxSi erTdroulad ramdenime pacients utardeboda.
miuxedavad imisa, rom dawesebulebaSi pacientebi fizikurad xvdebian erTmaneTs
da SesaZloa, varaudobdnen, rom esa Tu is piri itarebs narkologiur Semowmebas, uSualod narkologiuri gamokvlevis procesze daswrebiT maT miewodebaT
dazustebuli da oficialuri informacia konkretuli pacientis vinaobis, mis
mier miRebuli preparatebis, gadatanili daavadebebisa da sxva detalebis Sesaxeb.
inspeqtorma miiCnia, rom erTsa da imave oTaxSi ramdenime pacientis paralelur
reJimSi gamokvleva ar Seesabameba monacemTa damuSavebis usafrTxoebis dacvis
standarts da mudmivad warmoSobs monacemebis SemTxveviTi gamJRavnebis risks.
inspeqtoris davalebiT dawesebulebam danerga narkologiuri gamokvlevis procesSi pacientebis personaluri monacemebis SemTxveviTi/ukanono gamJRavnebisagan dacvis procedurebi.
erT-erT saqmeSi dadginda, rom moqalaqisTvis xelmisawvdomi gaxda misTvis ucnobi piris saxelze gacemuli recepti. kerZod, moqalaqem erT-erT sacxobSi SeiZina
puri, romelic mas gadaeca samedicino dawesebulebis mier gacemul receptSi gaxveuli saxiT. saqmis garemoebebis Seswavlis Sedegad dadginda, rom miTiTebuli
recepti wardgenili iyo erT-erT afTiaqSi, romelic dokumentacias, maT Soris,
receptebs gzavnida saafTiaqo qselis sawyobSi, saidanac utilizaciisaTvis igzavneboda partnior organizaciaSi. makulaturis gadacema xdeboda woniT da organizacia ar aRricxavda utilizaciisaTvis gadacemuli dokumentaciis rekvizitebsa
da gadacemis TariRs. Semowmebis farglebSi damatebiT gamovlinda, rom saafTiaqo
qselis mflobel organizaciasa da utilizaciaze pasuxismgebel partnior organizacias Soris dadebuli momsaxurebis xelSekruleba ar Seicavda mkafio miTiTebebs monacemTa damuSavebis specialur wesebsa da akrZalvebze.
Semowmebis farglebSi gamovlenili garemoebebisa da naklovanebebis safuZvelze, organizacias daevala personaluri monacemebis Semcveli makulaturis utilizaciisTvis gadacemis faqtebis aRricxva Sesabamisi rekvizitebis miTiTebiT,
aseve, partnior organizaciasTan dadebul xelSekrulebaSi monacemTa damuSavebasTan dakavSirebuli detaluri valdebulebebisa da monitoringis meqanizmebis
asaxva.
87
samedicino dawesebulebebSi moqalaqeTa janmrTelobasTan dakavSirebuli monacemebis
damuSavebis kanonierebisa da monacemTa usafrTxoebis dacvis uzrunvelsayofad, mniSvnelovania, dawesebulebebma:
SeimuSaon standartuli wesi da miiRon qmediTi zomebi, imisaTvis, rom mowesrigdes pacientebis janmrTelobasTan dakavSirebuli informaciis Senaxvis, mesame pirebisaTvis
gadacemisa da monacemTa gamJRavnebasTan dakavSirebuli yvela moqmedebis (visTvis, ra
monacemebi, rodis da ra samarTlebrivi safuZvliT gamJRavnda) aRricxva;
danergon dawesebulebis TanamSromlebis mxridan monacemTa damuSavebisaTvis dadgenili wesebis Sesrulebis kontrolis meqanizmi;
miiRon aucilebeli organizaciul-teqnikuri zomebi imisaTvis, rom pacientis personaluri monacemebi daculi iyos SemTxveviTi an ukanono gamJRavnebisgan.
monacemTa gasajaroeba
monacemTa gasajaroebisas informacia ganusazRvreli vadiT xelmisawvdomi xdeba sazogadoebis farTo, SeuzRudavi wrisaTvis da maTi gavrcelebis Semdgomi kontroli, praqtikulad, SeuZlebelia. zogierT SemTxvevaSi gasajaroeba SesaZloa, warmoadgendes kidec
aucilebel da legitimur saSualebas, Tumca Tanmdevi riskis gaTvaliswinebiT, mniSvnelovania, monacemTa dammuSavebelma yovel individualur SemTxvevaSi Seafasos, arsebobs Tu
ara monacemTa gasajaroebis samarTlebrivi safuZveli da ramdenad aucilebelia moculobiTi informaciis xelmisawvdomoba legitimuri miznisTvis.
saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma monacemTa gasajaroebis araerTi faqti Seiswavla. garkveul SemTxvevebSi, gamovlinda samarTaldarRvevis faqtebi.
2018 wels ori universitetis Semowmebisas dadginda, rom universitetebs „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoniT gaTvaliswinebuli samarTlebrivi safuZvlis gareSe, sainformacio dafaze sajarod hqondaT ganTavsebuli
studentebis finansuri davalianebisa da statusis SeCerebis Sesaxeb informacia
(sia moicavda studentebis saxels, gvars, pirad nomers, jgufis nomers).
universitetebi monacemTa gasajaroebis miznad asaxelebdnen studentTa informirebas. Semowmebis farglebSi dadginda, rom studentebisTvis informaciis
miwodeba SesaZlebeli iyo sxva formiTac – individualurad, eleqtronuli bazisa da eleqtronuli fostis meSveobiT. miuxedavad amisa, universitetebma sajarod
xelmisawvdomi gaxades studentebis Sesaxeb informacia.
orive universiteti inspeqtorma samarTaldamrRvevad cno „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis 43-e muxliT gaTvaliswinebuli administraciuli samarTaldarRvevis CadenaSi. maT aseve daevalaT studentebisTvis maTi
finansuri davalianebis arsebobisa da studentis statusis cvlilebis Sesaxeb informaciis individualurad miwodebis standartuli wesis SemuSaveba. aRniSnuli
davalebis Sesrulebis uzrunvelsayofad universitetebi sakonsultacio reJimSi aqtiurad TanamSromlobdnen inspeqtoris aparatTan.
88
araproporciuli moculobiT informaciis gasajaroebas Seexeboda kidev erTi moqalaqis gancxadeba. ganmcxadebelsa da erT-erT organizacias Soris mimdinareobda
sasamarTlo dava. organizaciam televiziiT gaasajarova ganmcxadeblis gvari, mis
angariSze daricxuli Tanxis odenoba da TariRebi, aseve, informacia misi naTesauri
kavSirebis Sesaxeb. safinanso organizacia ganmartavda, rom informacia gaasajarova sakuTari interesebis dasacavad da identificirebis gamomricxavi formiT.
informaciis personalur monacemad miCnevisTvis aucilebeli ar aris, monacemi iZleodes piris srulad da pirdapiri identificirebis saSualebas. garkveul
SemTxvevebSi piris vinaobis (saxelisa da gvaris) gareSe, sxvadasxva garemoebis
urTierTSejerebiT SesaZlebelia dadgindes, Tu vis exeba informacia. amasTan, monacemTa dammuSavebelma ver daasabuTa ganmcxadeblis Sesaxeb informaciis aseTi
formiT da moculobiT gasajaroebis aucilebloba.
aRniSnul sakiTxTan mimarTebiT sainteresoa kidev erTi saqme. erT-erTma mikrosafinanso organizaciam gazeTSi sajarod gamoaqveyna ganmcxadeblisa da misi
TavdebisTvis gankuTvnili Setyobinebebi. Setyobinebebi Seicavda detalur informacias ganmcxadeblis sasesxo valdebulebis Sesaxeb, dasaxelebuli iyo giravnobis sagnis realizaciis Tanxa da misi myidvelis saxeli da gvaric. kompaniis
ganmartebiT, gazeTSi Setyobinebebis gamoqveynebis safuZveli iyo mxareTa Soris
gaformebul xelSekrulebaSi ganmcxadeblis mier gamoxatuli Tanxmoba.
xelSekrulebis Tanaxmad, Tu msesxebels sxvagvarad ver Cabardeboda Setyobineba, organizacia uflebamosili iyo Setyobineba gaevrcelebina sajarod. kompaniis ganmartebiT, Setyobinebebis gamoqveynebis mizani iyo sasamarTloSi sarCelis
wardgena da sasamarTlos meSveobiT moTxovnis dakmayofileba.
inspeqtorma ar gaiziara aRniSnuli argumentebi, radgan kompanias informaciis gasajaroebamde ar miumarTavs ganmcxadeblisa da misi Tavdebis informirebis mizniT mis xelT arsebuli yvela saSualebisaTvis. aseve, dausabuTebeli iyo
gazeTSi detaluri informaciis gamoqveynebis aucilebloba.
monacemTa gasajaroebisas mniSvnelovania maTi xelmisawvdomobis vadebis gansazRvrac.
erT-erTi arbitraJis Semowmebis Sedegad dadginda, rom arbitraJi Tavis vebgverdze yvela dainteresebuli pirisTvis xelmisawvdomi formiT, ganusazRvreli
vadiT aqveynebda sajaro Setyobinebebs, romlebic Seicavda saarbitraJo warmoebis monawile pirebis Sesaxeb informacias (mxareTa saxelebs, pirad nomrebs, davis
sagnis Sesaxeb informacias da a.S.). dadgenilebebi vebgverdze qveyndeboda mxolod
im saarbitraJo saqmesTan dakavSirebiT, romlis farglebSic korespondenciis Cabareba ver moxerxda adresat(eb)isaTvis. marTalia, saarbitraJo warmoebis
monawile pirebi Tavad acxadebdnen Tanxmobas informaciis gasajaroebaze, magram
monacemTa damuSavebis legitimuri mizani ar saWiroebda informaciis ganusazRvreli vadiT xelmisawvdomobas. arbitraJis debulebis Tanaxmad, Tu mxarisTvis
uwyebis/sarCelis Cabareba sxvagvarad ver xerxdeboda, arbitraJi uflebamosili
iyo, gamoetana dadgenileba Setyobinebis sajarod gavrcelebis Sesaxeb. aRniSnul
SemTxvevaSi uwyeba/sarCeli mxarisaTvis Cabarebulad miiCneoda vebgverdze gamoqveynebidan me-7 dRes.
89
rogorc zemoT aRiniSna, monacemTa gasajaroeba zogierT SemTxvevaSi SesaZloa warmoadgendes miznis miRwevis aucilebel da legitimur saSualebas. sazogadoebis mier informaciis
miRebis interesi SesaZloa gansxvavdebodes, imisda mixedviT, Tu ra statusi ukavia monacemTa subieqts sazogadoebaSi.
erT-erT saqmeSi ganmcxadebeli miuTiTebda, rom a(a)ip „saqarTvelos Jurnalisturi eTikis qartiam“ gaasajarova gadawyvetileba, romelic Seicavda ganmcxadeblis
personalur monacemebs (saxels, gvars, samuSao adgils) da msjelobas ganmcxadeblis mier qartiis principebis darRvevis Taobaze.
gancxadebis ganxilvis farglebSi aseve dadginda, rom personaluri monacemebi,
romlebic qartias miTiTebuli hqonda gadawyvetilebaSi, ganmcxadebelma Tavad
gaxada xelmisawvdomi, rac monacemTa damuSavebis erT-erT safuZvels warmoadgenda. rac Seexeba ganmcxadeblis winaaRmdeg qartiis sabWoSi mimdinare saqmis
ganxilvisa da sabWos gadawyvetilebis gasajaroebas, inspeqtorma daadgina, rom
qartiis gadawyvetileba asaxavda mxolod qartiis sabWos, rogorc Jurnalisturi
eTikis TviTregulirebis mizniT Seqmnili organizaciis mosazrebas Jurnalistis
mier qartiis principebis darRvevis Taobaze. Jurnalisturi saqmianoba aris sajaro da did gavlenas axdens sazogadoebrivi azris formirebaze, Jurnalisti aris
sajaro piri da sazogadoebrivi mdgomareobidan gamomdinare, Tmenis mometebuli
valdebuleba ekisreba. amdenad, gancxadebis ganxilvis farglebSi qartiis mier
kanonis darRveva ar dadginda.
monacemTa dammuSavebeli organizaciebi monacemTa gasajaroebamde unda darwmundnen,
rom:
arsebobs kanoniT gaTvaliswinebuli monacemTa damuSavebis samarTlebrivi safuZveli;
monacemTa gasajaroeba aucilebelia legitimuri miznis misaRwevad;
monacemebis moculoba Seesabameba misaRwev mizans;
monacemebi xelmisawvdomi iqneba mxolod miznis adekvaturi vadiT.
problemuri sesxebis marTvisas monacemebis damuSaveba
inspeqtoris gasuli wlebis angariSebSi asaxuli iyo problemuri sesxebis marTvis procesSi monacemTa damuSavebasTan dakavSirebuli araerTi problemuri sakiTxi. 2018 wels inspeqtoris aparatma Seiswavla sesxis amomRebi organizaciebis mier monacemTa damuSavebis
35 SemTxveva. Seswavlil saqmeebSi kvlav gamoikveTa problemuri sesxebis amoRebis procesSi
monacemebis kanonis darRveviT damuSavebis faqtebi.
moqalaqeTa gancxadebebis umetesi nawili Seexeboda organizaciebis mier davalianebis
gadaxdevinebis mizniT mesame pirebTan dakavSirebas (msesxeblis ojaxis wevrebTan, mezoblebTan, socialur qselebSi damegobrebul pirebTan, TanamSromlebTan), ra drosac
90
mJRavndeboda davalianebis arsebobis da, zogierT SemTxvevaSi, davalianebis Sesaxeb detaluri informaciac (davalianebis, gadaxdisa Tu daricxuli procentis raodenoba).
gancxadebebis ganxilvisas monacemTa dammuSavebeli organizaciebi da maTi uflebamosili pirebi ganmartaven, rom mesame pirebis meSveobiT msesxeblebTan komunikacia problemuri sesxis amoRebis procesSi aucilebel RonisZiebas warmoadgens, vinaidan, aseT dros
garTulebulia msesxebelTan uSualo kavSiri. unda aRiniSnos, rom davalianebis gadaxdis
uzrunvelsayofad msesxebelTan molaparakebis warmoeba da am mizniT mesame pirebTan dakavSireba, zogierT SemTxvevaSi, marTlac, SeiZleba warmoadgendes kreditori organizaciebis legitimur interess, Tumca am procesSi aucilebelia monacemTa damuSavebis kanoniT dadgenili principebis dacva. organizaciebma unda mimarTon yvela SesaZlo gonivrul
RonisZiebas, raTa sakuTari interesebis dacvisas maqsimalurad aicilon Tavidan moqalaqis
Rirsebisa da personaluri monacemebis dacvis uflebis Selaxva.
saangariSo periodSi Seswavlil saqmeebSi gamovlinda ramdenime iseTi SemTxvevac, rodesac
kreditorebi mesame pirebs ukavSirdebodnen maSinac, rodesac msesxebelTan uSualo komunikacia sirTules ar warmoadgenda. metic, organizaciebi paralelur reJimSi, ramdenime wuTis SualediT esaubrebodnen msesxeblebsa da mesame pirebs. zogierT SemTxvevaSi ki
dadginda, rom organizaciebi ar iyenebdnen maT xelT arsebul yvela sakontaqto monacems
(eleqtronul fostas, sacxovrebel misamarTsa da a.S.) da mxolod ramdenime uSedego zaris
Semdeg, msesxebelTan komunikaciis sxva saSualebebis gamoyenebis gareSe, ukavSirdebodnen
mesame pirebs. ramdenime SemTxvevaSi dadasturda mesame pirebisTvis davalianebis Sesaxeb
informaciis gamJRavnebis faqtic.
aRniSvnas saWiroebs msesxebelTan dakavSirebuli mesame pirebis Sesaxeb monacemebis mopovebis gzebis kanonierebis sakiTxic. kreditorebi monacemebis mopovebis wyarod miuTiTeben
sajaro monacemTa bazebs, socialur qselebsa da msesxeblis sacxovrebel adgilze vizitisas – mezoblebs, Tumca ar aRricxaven informaciis moZiebis konkretul wyaros. 2018 wels
araerT sesxis gamcem Tu amomReb organizacias daevala maT mier msesxeblis moZiebisa da
davalianebis gadaxdis mizniT mopovebuli personaluri monacemebis, maT Soris, msesxebelTan savaraudod dakavSirebuli mesame pirebis Sesaxeb informaciis aRricxvis standartuli wesis/proceduris werilobiTi formiT SemuSaveba.
erT-erTi gancxadebis ganxilvis farglebSi dadginda, rom organizacia e.w. „problemuri“ msesxeblebis moZiebis mizniT amuSavebda klientebis mier gamoyenebul IP
misamarTebs. kerZod, organizacia inaxavda im IP misamarTebs, romelTa gamoyenebiTac momxmarebeli registrirdeboda organizaciis vebgverdze da avsebda sesxis
ganacxads. organizaciis programul sistemaSi dafiqsirda, rom ganmcxadebelma
da msesxebelma sxvadasxva dros sesxis ganacxadis gagzavnisas gamoiyenes erTi da
igive IP misamarTi. swored am informaciis safuZvelze daakavSira organizaciam
ganmcxadebeli msesxebelTan da daukavSirda ganmcxadebels. ganmcxadeblis miTiTebiT, msesxebeli ar iyo misi ojaxis wevri an/da naTesavi. ganxilvis farglebSi
dadginda, rom organizacia monacemTa subieqtebs saTanado informacias ar awvdida: ganmcxadeblisgan garkveuli kategoriis monacemebis konkretuli mizniT damuSavebaze miRebuli hqonda Tanxmoba, Tumca ara IP misamarTis miTiTebuli mizniT
damuSavebaze; amasTan, organizacias arc sxva formiT mouxdenia ganmcxadeblis
91
informireba IP misamarTis miTiTebuli mizniT damuSavebis Sesaxeb. momxmareblis
Tanxmobisa da informirebis ararsebobis pirobebSi, organizaciam ver daasabuTa
ganmcxadeblis mier gamoyenebuli IP misamarTis damuSavebis aucilebloba kompaniis kanonieri interesebis dasacavad.
problemuri sesxebis marTvis procesSi xarvezebi gamovlinda sakredito organizaciebis mier monacemTa usafrTxoebis dacvis kuTxiT, kerZod, dadginda msesxeblebisTvis gankuTvnili werilebis mesame pirebisTvis Cabarebis ramdenime faqti.
erT-erT SemTxvevaSi sakredito organizaciam msesxeblisTvis gankuTvnili werili Ria formiT, konvertis gareSe Caabara ganmcxadeblis mezobels, romelmac, sxva
mezoblis daxmarebiT, werili gadasca ganmcxadeblis dedas. amgvarad, kompaniis
qmedebis Sedegad ganmcxadeblis Seusrulebeli fuladi valdebulebis Sesaxeb informacia xelmisawvdomi gaxda rogorc ganmcxadeblis mezoblebis, aseve, ganmcxadeblis dedisTvis.
monacemTa dammuSavebeli organizaciebi da maTi uflebamosili pirebi problemuri
sesxebis amoRebis procesSi monacemTa damuSavebisas:
unda darwmundnen, rom msesxebelTan komunikaciis mizniT mesame pirTan dakavSirebisas arsebobs Sesabamisi aucilebloba, maT Soris, amowurulia yvela sxva saSualeba da
dakavSirebis mcdelobidan gasulia gonivruli vada;
mesame pirTan dakavSirebisas ar unda gascen imaze meti informacia, vidre saWiroa Sesabamisi kanonieri miznis misaRwevad;
unda aRricxon, Tu ra gziT Segrovda msesxebelTan dakavSirebuli mesame pirebis Sesaxeb informacia;
unda miiRon iseTi organizaciuli da teqnikuri zomebi, romlebic uzrunvelyofs
msesxeblis monacemebis, maT Soris davalianebis Sesaxeb informaciis, dacvas Sem
TxveviTi an ukanono gamJRavnebisagan.
monacemTa subieqtis uflebebi
personaluri monacemis damuSavebisas adamianis piradi cxovrebis xelSeuxeblobis dacvis
mizniT „personaluri monacemebis avtomaturi damuSavebisas fizikuri pirebis dacvis Sesa
xeb“ evropis sabWos #108 konvencia, iseve, rogorc „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“
saqarTvelos kanoni, iTvaliswinebs monacemTa subieqtebis rig uflebebs, romelTa rea
lizebiT moqalaqeebs saSualeba eZlevaT, darwmundnen maT Sesaxeb monacemebis damuSavebis
kanonierebaSi da darRveuli uflebebis dasacavad miiRon Sesabamisi zomebi.
piradi monacemebis kontrolis TvalsazrisiT, erT-erTi mniSvnelovani uflebaa monacemTa
gasworebis, ganaxlebis, damatebis, dablokvis, waSlisa da ganadgurebis moTxovnis ufleba. organizaciebi valdebulebi arian, kanoniT dadgenil vadaSi uzrunvelyon Sesabamisi
RonisZiebis gatareba moTxovnis dasakmayofileblad an monacemTa subieqts acnobon uaris
safuZveli.
92
2018 wels inspeqtorma organizaciebis mxridan moqalaqeTa kanonieri moTxovnis Seu
sruleblobis araerTi faqti gamoavlina.
moqalaqe miuTiTebda, rom eleqtronuli fostis misamarTze erT-erTi sesxis gamcemi organizaciisgan sistematurad iRebda sxvisTvis gankuTvnil eleqtronul
werilebs, finansuri valdebulebebis Sesaxeb. ganmcxadebelma mimarTa organizacias Tavisi eleqtronuli fostis misamarTis Sesabamisi bazidan waSlis moTxovniT, Tumca uSedegod.
miuxedavad imisa, rom organizaciam Seityo, rom eleqtronuli fostis misamarTi,
romelic masTan dafiqsirebuli iyo erT-erTi msesxeblis sakontaqto monacemad,
ekuTvnoda sxva pirs, organizacias ar miumarTavs qmediTi zomebisTvis arc msesxeblis personaluri monacemebis gamJRavnebis prevenciis da arc ganmcxadeblis
uflebis dasacavad. organizaciam ganagrZo ganmcxadeblis eleqtronuli fostis
misamarTis gamoyeneba, ris gamoc cnobil iqna samarTaldarRvevis Camdenad, daekisra jarima da daevala ganmcxadeblis eleqtronuli fostis misamarTis gamoyenebis Sewyveta.
inspeqtors gancxadebiT momarTa moqalaqem, romelmac miuTiTa, rom mobiluri
telefonis nomris SeZenis Semdgom, mas sistematurad ukavSirdeboda problemuri sesxebis amomRebi erT-erTi organizacia ucnobi piris vadagadacilebuli sesxis Taobaze. moqalaqis ganmartebiT, man organizacias araerTxel mosTxova Tavisi
satelefono nomris waSla. mtkicebulebis saxiT aseve warudgina mobilur operatorTan gaformebuli xelSekruleba satelefono nomris SeZenis Sesaxeb, romelic adasturebda, rom nomeri mas ekuTvnoda. gancxadebis ganxilvis farglebSi
dadginda, rom organizaciam saTanadod ar ganixila ganmcxadeblis moTxovna da
ganagrZo ganmcxadeblis mflobelobaSi arsebuli satelefono nomris gamoyeneba samarTlebrivi safuZvlis gareSe. organizacias administraciuli samarTaldarRvevisTvis Seefarda jarima, daevala ganmcxadeblis mflobelobaSi arsebuli satelefono nomris damuSavebis Sewyveta da monacemebis waSlis/ganaxlebis
Taobaze informaciis miwodeba im organizaciebisaTvis, romelTa davalebiTac
amuSavebda monacemebs.
monacemTa subieqtis uflebaTa Soris aseve aRsaniSnavia moqalaqis ufleba, nebismier dros
yovelgvari ganmartebis gareSe uari ganacxados gacemul Tanxmobaze da moiTxovos monacemTa damuSavebis Sewyveta an/da damuSavebul monacemTa waSla/ganadgureba. organizaciebma
unda miiRon Sesabamisi zomebi aseTi moTxovnis dasakmayofileblad, Tu ar arsebobs monacemTa damuSavebis sxva samarTlebrivi safuZveli.
inspeqtors momarTa moqalaqem, romelmac miuTiTa, rom silamazis salonSi vizitisas proceduris dawyebamde SesTavazes momsaxurebis procesis realur droSi videogadaReba da socialur qselSi gasajaroeba (e.w. „Facebook live“), razec Tanxmoba
ganacxada. videoCanaweri ganTavsda salonis socialuri qselis gverdze. garkveuli periodis Semdgom moqalaqem araerTgzis mosTxova administracias videoCanaweris waSla, Tumca salonma kanoniT dadgenil vadaSi videoCanaweris waSla ver
uzrunvelyo. administraciuli saxdelis saxiT gafrTxilebis Sefardebis Semdeg
salonma Canaweri waSala.
93
monacemTa subieqtis uflebebi ar aris absoluturi da moqmedi kanonmdebloba iTvaliswinebs SemTxvevebs, romelTa arsebobisas dasaSvebia monacemTa subieqtis uflebebis SezRudva. magaliTad, monacemTa subieqts ufleba aqvs, martivad, gonivrul vadaSi, danaxarjis
gareSe miiRos informacia ama Tu im organizaciis mier mis Sesaxeb damuSavebul personalur
monacemebze (romeli monacemi muSavdeba, ra mizniT, ra samarTlebrivi safuZvliT, ra gziT
Segrovda monacemebi, visze gaica da ra mizniT), Tumca, garkveul SemTxvevebSi, rodesac monacemTa subieqtis uflebis realizebam SeiZleba safrTxe Seuqmnas sxvaTa uflebebsa da Tavisuflebebs, am uflebis SezRudva SesaZloa CaiTvalos dasaSvebad.
inspeqtors gancxadebiT momarTa moqalaqem, romelic miuTiTebda, rom werilobiT
mimarTa yofil damsaqmebels da moiTxova informacia misi monacemebis damuSavebis Sesaxeb. moqalaqes ainteresebda im pirTa vinaoba, romlebmac damsaqmebels
Seatyobines ganmcxadeblis arasaTanado qcevis Sesaxeb, rac gaxda mis mimarT disciplinuri mokvlevis warmoebis safuZveli. ganmcxadebels konkretuli pirebis
vinaoba ar ecnoba, Tumca miewoda zogadi informacia wyaros Sesaxeb. informaciis gaucemlobis safuZvlad dasaxelda amave pirebis kanonieri interesebis dacva,
vinaidan aseTi informaciis damsaqmeblisTvis Setyobinebis SemTxvevaSi, TanamSromlebs unda hqonodaT molodini, rom maT Sesaxeb informacia darCeboda anonimuri. ganmcxadeblis Sesaxeb dawyebuli winaswari mokvleva disciplinur warmoebaSi ar gadazrdila da Sesabamisad, arc ganmcxadeblisTvis pasuxismgeblobis
dakisrebis sakiTxi damdgara.
inspeqtorma miiCnia, rom gansaxilvel SemTxvevaSi ar arsebobda ganmcxadeblis
aRmatebuli interesi da, Sesabamisad, organizacias kanoni ar daurRvevia.
monacemTa subieqtebis uflebebis saTanado realizebis mizniT, mniSvnelovania, organizaciebma:
moqalaqisgan monacemTa gasworebis/ganaxlebis/waSlis moTxovnis miRebisas srulyofilad Seiswavlon warmodgenili argumentacia/mtkicebulebebi da droulad, kanoniT
dadgenil vadaSi moaxdinon reagireba;
arazusti/araswori monacemebis aRmoCenisTanave miiRon Sesabamisi zomebi imisaTvis,
rom ar gamJRavndes konfidencialuri informacia mis gacnobaze arauflebamosil
pirTan, SemTxveviT an/da ukanonod.
monacemTa transsasazRvro gadacema
saangariSo periodSi inspeqtoris mier gacemuli nebarTvebi da aparatis mier gaweuli
konsultaciebi metyvelebs, rom monacemebis sxva saxelmwifoSi gadacemis sakiTxi kvlav
aqtualuria. saqarTveloSi moqmedi kompaniebi xSirad iyeneben sazRvargareT dafuZnebuli kompaniebis momsaxurebas da am procesSi saWiro xdeba garkveuli saxis monacemebis sxva
saxelmwifoSi moqmedi kompaniebisTvis gadacema. 2018 wels inspeqtoris aparatSi kanoniT
dadgenili wesiT monacemebis sxva saxelmwifoSi gadacemis nebarTvis gacemis mizniT Semovida 8 ganacxadi. warmodgenili ganacxadebidan erT SemTxvevaSi nebarTva gaica nawilobriv,
or SemTxvevaSi kompaniebs uari eTqvaT monacemebis gadacemaze, danarCen SemTxvevebSi ki
organizaciebs miecaT monacemTa gadacemis nebarTva.
94
failur sistemaTa katalogebis reestri
personalur monacemTa damuSavebis procesze zedamxedvelobisa da monacemTa dammuSaveblebis angariSvaldebulebis mizniT, personalur monacemTa dacvis inspeqtori awarmoebs
failur sistemaTa katalogebis eleqtronul reestrs, romelic sajarod xelmisawvdomia
da dainteresebul pirebs SesaZlebloba aqvT, gaecnon, sajaro Tu kerZo organizaciebi ra
saxis personalur monacemebs amuSaveben, ra safuZvliT, mizniTa da moculobiT, rogoria
monacemTa usafrTxoebisTvis miRebuli zomebi.
2018 wels inspeqtoris aparatma failuri sistemis katalogebTan dakavSirebiT 400-ze meti
werilobiTi da zepiri konsultacia gasca.
saangariSo periodSi, eleqtronuli reestris meSveobiT, inspeqtors jamSi 1282 failuri
sistemis katalogi waredgina, aqedan, 1156 katalogi warmoadgines kerZo seqtoris monacemTa dammuSaveblebma, romelTagan: 350 katalogi – finanasuri momsaxurebis gamwevma organizaciebma, 320 – savaWro obieqtebma, 32 – informaciuli teqnologiebis dargSi arsebulma
organizaciebma, 29 – samedicino momsaxurebis mimwodebelma dawesebulebebma da a.S.
videoTvalTvali
teqnologiebis ganviTarebasTan erTad ara marto sajaro uwyebebisa da kerZo organizaciebis, aramed fizikuri pirebis mxridanac yovelwliurad izrdeba videoTvalTvalis
sistemebis gamoyenebis maCvenebeli. usafrTxoebisa da sakuTrebis dacvis mizniT teqnikuri
saSualebebis, maT Soris videosaTvalTvalo mowyobilobebis, xelmisawvdomobam, videoTvalTvali yoveldRiurobis ganuyofel nawilad aqcia. aRniSnulidan gamomdinare, gansakuTrebuli mniSvneloba eniWeba kanoniT dadgenili moTxovnebis zedmiwevniT Sesrulebas.
2018 wels inspeqtoris aparatma Seiswavla savaWro obieqtebSi, samedicino dawesebulebebSi,
sportul-gamajansaRebel kompleqsebSi, sastumroebSi, sajaro uwyebebsa da sacxovrebel
SenobebSi ganTavsebuli videoTvalTvalis sistemebis saSualebiT personalur monacemTa
damuSavebis kanonierebis 60 SemTxveva da Seswavlis Sedegad gamovlinda videoTvalTvalisa
da usafrTxoebis wesebis darRvevis 46 faqti. administraciuli samarTaldarRvevis gamo 31
monacemTa dammuSavebels daekisra Sesabamisi pasuxismgebloba, jarimisa da gafrTxilebis
saxiT. damatebiT, gaica 93 davaleba videoTvalTvalis Sesaxeb gamafrTxilebeli niSnebis
ganTavsebis, dasaqmebulTa informirebis, videoCanawerebis Senaxvis vadis, usafrTxoebis
mizniT gasatarebeli organizaciul-teqnikuri zomebisa da mesame pirebisTvis Canaweris
gamJRavnebis Sesaxeb.
saangariSo periodSi ganxorcielebuli Semowmebebis Sedegad dadginda, rom monacemTa dammuSaveblebi, ZiriTadad, videoTvalTvals mimarTavdnen kanoniT dadgenili miznebis Sesabamisad, Tumca iyo SemTxvevebi, rodesac organizaciebi videoTvalTvals iyenebdnen pirTa
qcevisa Tu komunikaciis kontrolis mizniTac. amasTan, gamoikveTa videoTvalTvalis mimdinareobis Sesaxeb moqalaqeebis arasaTanado informirebis tendencia, kerZod, Sesabamisi
gamafrTxilebeli niSnis TvalsaCino adgilas ganTavsebisa Tu dasaqmebulTa werilobiTi
informirebis problemebi.
95
videosaTvalTvalo sistemis saSualebiT personalur monacemTa damuSavebisas aseve mniSvnelovania monacemTa usafrTxoebis dacvis sakiTxi. inspeqtirebebis Sedegad gamoikveTa,
rom dawesebulebebi videoCanawerebis usafrTxoebis dasacavad ar iRebdnen Sesabamis organizaciul da teqnikur zomebs. aseve, gamovlinda gamosacvlel sivrceSi videomonitoringis
faqtic.
rom aRniSnuli sivrce ar warmoadgenda gamosacvlel (gasaxdel) oTaxs, Tumca aRniSnuli sivrce kompaniis Sida dokumentaciasa da kompaniis direqtoris brZanebebSi moxseniebuli iyo, rogorc „gasaxdeli“.
ramdenadac „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ kanoni imperatiulad krZalavs gamosacvlel oTaxebsa da higienisTvis gankuTvnil adgilebSi videoTvalTvals, inspeqtoris
gadawyvetilebiT, kompania cnobil iqna samarTaldamrRvevad, daekisra jarima da daevala
videoTvalTvalis arealis Secvla.
sacxovrebeli Senobebis videoTvalTvali
saangariSo periodSi sagrZnoblad gaizarda moqalaqeTa momarTvianoba sacxovrebel SenobebSi ganTavsebul videosaTvalTvalo sistemebTan dakavSirebiT. ganxorcielebuli
Semowmebebis Sedegad dadginda, rom sacxovrebel SenobebSi videoTvalTvalTan erTad,
rig SemTxvevebSi, mimdinareobda audiomonitoringic. xSirad videosaTvalTvalo kameris
xedvis arealSi xvdeboda mezoblis ezo an saxli, mezoblad mcxovrebi pirebi ki winaswar
ar iyvnen informirebulni maTi sakuTrebis videoTvalTvalis Taobaze da ar gamouxatavT
Tanxmoba.
10 fizikur pirs daudginda administraciuli samarTaldarRvevis Cadenis faqti, Tumca imis
gaTvaliswinebiT, rom isini warsulSi ar yofilan cnobilni samarTaldamrRvevebad da inspeqtirebis procesSi miiRes zomebi darRvevis aRmosafxvrelad, maT mimarT saxdelis saxiT
gamoyenebul iqna gafrTxileba.
gamosacvleli oTaxebis videoTvalTvali
moqmedi kanonmdeblobis Sesabamisad, videoTvalTvali dauSvebelia gamosacvlel oTaxebsa da higienisTvis gankuTvnil adgilebSi, rac, erTi mxriv, emsaxureba adamianis piradi
cxovrebis xelSeuxeblobis dacvas, xolo meore mxriv, moqalaqes aqvs gonivruli da legitimuri molodini, rom msgavs adgilebSi videomonitoringi ar unda xorcieldebodes.
gasul wels personalur monacemTa dacvis inspeqtoris aparats gancxadebiT
momarTa moqalaqem, romelic miuTiTebda, rom erT-erTi sportul-gamajansaRebeli kompleqsis teritoriaze videosaTvalTvalo kamerebi ganTavsebuli iyo
mamakacebis gamosacvlel sivrceSi. personalur monacemTa dacvis inspeqtoris
aparatma informaciis miRebisTanave daiwyo sakiTxis Seswavla. Semowmebis Sedegad
dadginda, rom videosaTvalTvalo kamerebi damontaJebuli iyo da maTi xedvis areali moicavda mamakacebisTvis gankuTvnil im sivrces, sadac mdebareobda Sesanaxi
karadebi, daxuruli e.w. gamosacvleli kabinebi da teritoria, romlis gavliTac
vizitorebi Sediodnen saSxapeSi, sapirfareSosa da auzze. marTalia, videosaTvalTvalo kamerebis xedvis arealSi ar eqceoda uSualod gamosacvleli kabinebis
Sida perimetri, magram adgilze Catarebuli Semowmebis Sedegad dadginda, rom rig
SemTxvevebSi vizitorebi, ver iyenebdnen ra gamosacvlel kabinebs, maTi simciris
gamo, tansacmels icvlidnen uSualod karadebTan da skamebTan, ris Sedegadac
eqceodnen videosaTvalTvalo kamerebis xedvis arealSi. kompania ganmartavda,
96
bolo wlebSi saojaxo sastumroebisa da e.w. hostelebis raodenobis zrdasTan erTad usafrTxoebis da sakuTrebis dacvis mizniT gaxSirda mravalbinian sacxovrebel SenobebSi
videoTvalTvalis sistemis gamoyenebis praqtika. „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanonis Tanaxmad, sacxovrebeli Senobis Sesasvlelsa da saerTo sivrceSi
videoTvalTvalis sistemis dasayeneblad aucilebelia am Senobis mesakuTreTa naxevarze
metis werilobiTi Tanxmoba, xolo binis Sesasvlelis videoTvalTvalisas kanoni erTmniSvnelovnad moiTxovs am binis mesakuTris werilobiT Tanxmobas.
2018 wels Seswavlil erT-erT SemTxvevaSi dadginda, rom saojaxo sastumros
gare perimetrze dayenebuli videosaTvalTvalo kamerebis xedvis areali moicavda mezoblad mdebare binis kars, saerTo Sesasvlelsa da saerTo aivans. amasTan,
kamerebis meSveobiT mimdinareobda audiomonitoringi Senobis mcxovrebTa nebis
winaaRmdeg da gamafrTxilebeli niSnis ganTavsebis gareSe, rac warmoadgenda araproporciul Carevas macxovrebelTa pirad cxovrebaSi.
sagulisxmoa, rom sacxovrebel SenobebSi usafrTxoebisa da sakuTrebis dacvis mizniT damontaJebulma audio-videosaTvalTvalo sistemam SesaZloa xelyos mezoblebis an TanamesakuTreTa piradi cxovrebis xelSeuxeblobis ufleba. amitom aucilebelia, moqalaqeebma
audio-videoTvalTvali ganaxorcielon kanonis Sesabamisad da konkretuli miznis adekvaturi moculobiT, raTa sakuTrebis dacvis uflebis realizebisas ar xelyon sxva pirTa piradi cxovrebis xelSeuxeblobis ufleba.
97
videoCanawerebis Senaxva
praqtikaSi kvlav vlindeba SemTxvevebi, rodesac organizaciebi saWiroebas saTanadod ar
afaseben da monacemebs, maT Soris, videoCanawerebs ganusazRvreli vadiT inaxaven. amasTan,
ar iTvaliswineben, rom didi moculobiT personaluri monacemebis damuSavebisTvis/SenaxvisTvis saWiroa sxvadasxva teqnikuri saSualebisa da programuli uzrunvelyofis SeZena,
rac, Tavis mxriv, dakavSirebulia xarjTan. garda amisa, Tu msgavs SemTxvevaSi ar aris miRebuli saTanado organizaciuli da teqnikuri zomebi, izrdeba personaluri monacemebis
ukanono gamJRavnebis safrTxe.
saangariSo periodSi erT-erTi samedicino dawesebulebis Semowmebisas dadginda,
rom aRniSnul dawesebulebaSi videoCanawerebis Senaxvis vada dokumentaciiT gansazRvruli iyo 30 (ocdaaTi) kalendaruli dRiT, Tumca programul uzrunvelyofaSi Canawerebi inaxeboda erT welze meti vadiT, yovelgvari saWiroebis gareSe.
videoTvalTvalis sistemaze wvdoma da monacemTa usafrTxoeba
moqmedi kanonmdeblobiT, videoTvalTvalis sistemis ganTavseba savaldebuloa afTiaqebis,
valutis gadamcvleli punqtebis, avtogasamarTi sadgurebis, azartuli Tu sxva momgebiani
TamaSobebis organizatorebisTvis. aRniSnuli dawesebulebebisTvis kanonmdebloba adgens
rogorc videoTvalTvalis sistemis parametrebs, teqnikur maxasiaTeblebs, aseve misi damontaJeba-eqspluataciis wesebs da videoCanawerebze wvdomis uflebamosilebis mqone subieqtebs, rac personalur monacemTa usafrTxoebis dacvisTvis miRebul erT-erTi mniSvnelovan zomas warmoadgens.
2018 wels araerTi organizaciis Semowmebis farglebSi dadginda, rom videosaTvalTvalo sistemis saSualebiT SesaZlebeli iyo videogamosaxulebaze rogorc pirdapir reJimSi
wvdoma, ise videoTvalTvalis Sedegad miRebuli Canawerebis daTvaliereba da amoReba (e.w.
„eqsporti“), Tumca sistemebs ar gaaCndaT monacemTa mimarT Sesrulebuli moqmedebebis aRricxvis eleqtronuli Jurnali (e.w. „logireba“) da Sesabamisad, kompaniebi ar aRricxavdnen
eleqtronuli formiT arsebuli monacemebis mimarT Sesrulebul moqmedebebs. garda amisa, wvdomis uflebis mqone pirebs ar gaaCndaT personificirebuli momxmareblis saxeli da
sargeblobdnen saerTo saxeliT („admin“) da paroliT. Sesabamisad, im SemTxvevaSic ki, Tu
sistemis mier aRiricxeboda konkretuli momxmareblis saxeliT Sesrulebuli moqmedebebi,
SeuZlebeli iyo identificireba, uSualod romelma pirma daamuSava monacemebi.
eleqtronuli formiT daculi monacemebis usafrTxoebis uzrunvelsayofad, maTze advilad xelmisawvdomobis gaTvaliswinebiT, mniSvnelovania, rom organizaciebma aRricxon
monacemTa mimarT Sesrulebuli yvela moqmedeba, maT Soris, romeli monacemi gamJRavnda,
visTvis, rodis da ra samarTlebrivi safuZvliT. amasTan, aucilebelia, rom personalur
monacemebze wvdomis uflebis mqone TiToeul pirs hqondes individualuri momxmareblis
saxeli da paroli, raTa monacemTa ukanono gamoyenebis SemTxvevaSi, SesaZlebeli iyos Sesabamisi pasuxismgebeli piris identificireba.
98
aRniSnulidan gamomdinare, videoTvalTvalis gziT monacemTa damuSavebisas gaTvaliswinebuli unda iyos Semdegi garemoebebi:
videoTvalTvali unda ganxorcieldes mxolod kanoniT gansazRvruli miznebisTvis
da im moculobiT, romelic aucilebelia kanoniT gansazRvruli miznis misaRwevad;
videoTvalTvalis ganxorcielebisas mniSvnelovania monitoringis arealSi moxvedril pirTa informireba kanoniT dadgenili wesiT. kerZod, aucilebelia Sesabamisi gamafrTxilebeli niSnis TvalsaCino adgilze ganTavseba, organizaciaSi dasaqmebulTa werilobiTi informireba videoTvalTvalis mimdinareobisa da maTi uflebebis
Sesaxeb, aseve sacxovrebel SenobebSi mezoblad mdebare binebis mesakuTreTa saTanado
informireba da sistemis montaJze maTi Tanxmobis mopoveba;
organizaciebma monacemTa usafrTxoebis dacvis uzrunvelsayofad unda SeimuSaon
Sesabamisi wesebi da miiRon imgvari organizaciuli da teqnikuri zomebi, romelTa
meSveobiTac SesaZlebeli iqneba eleqtronuli formiT arsebuli monacemebis mimarT
Sesrulebuli yvela moqmedebis aRricxva, agreTve, gansazRvron videoTvalTvalis
sistemaze personificirebuli da diferencirebuli wvdomis doneebi, saWiroebisa da
maTi uflebamosilebis Sesabamisad.
pirdapiri marketingi
2018 wels pirdapiri marketingi kvlav aqtualur sakiTxs warmoadgenda. 59 moqalaqis momarTvis safuZvelze inspeqtorma Seiswavla pirdapiri marketingis aTeulobiT faqti. aqedan
23 SemTxvevaSi kanoniT gansazRvruli wesebis darRveva dadginda, 19 organizacias daekisra
jarima da gaica Sesasruleblad savaldebulo 57 davaleba.
miuxedavad inspeqtoris aparatis araerTi aqtivobisa, rogorc cnobierebis amaRlebis,
aseve, inspeqtirebisa da moqalaqeTa gancxadebebis ganxilvis kuTxiT, praqtikaSi kvlav
problematuria Setyobinebebis miRebaze uaris Tqmis meqanizmis ararseboba an arasaTanadod funqcionireba. zogjer uaris Tqmis meqanizmis Setyobinebis teqsti naTlad ar asaxavs
misi gamoyenebis proceduras.
mimdinare wels gamoikveTa kidev erTi tendencia - ramdenime organizacia apelirebda imaze,
rom maT mier gagzavnili Setyobineba SinaarsiT ar iyo sareklamo xasiaTis da warmoadgenda
sainformacio Setyobinebas. „personalur monacemTa dacvis Sesaxeb“ saqarTvelos kanoni
pirdapir marketings ganmartavs rogorc fostis, satelefono zaris, eleqtronuli fostis an sxva satelekomunikacio saSualebiT saqonlis, momsaxurebis, dasaqmebis an droebiTi
samuSaos SeTavazebas. Sesabamisad, imisaTvis, rom SeTavazeba pirdapir marketingad CaiTvalos, sakmarisia adresatisTvis iseTi SeTavazeba, romelic pirdapir Tu iribad sTavazobs
ufaso an fasian saqonels, momsaxurebas da/an dasaqmebas. inspeqtoris es Sefaseba dadasturda sasamarTlos gadawyvetilebebiT.
kanondarRvevis Tavidan asacileblad mizanSewonilia, kompaniebma yuradRebiT Camoayalibon gasagzavni Setyobinebebis teqsti da gagzavnisas gaiTvaliswinon maT Semdgom miRebaze uaris Tqmis meqanizmi, raTa momxmarebels SeeZlos arasasurveli informaciis miRebaze
uaris Tqma.
99
saangariSo periodSi aseve gamoikveTa, rom xSirad monacemTa dammuSavebelsa da uflebamosil pirs Soris dadebuli xelSekruleba ar iTvaliswinebda iseT mniSvnelovan sakiTxebs,
rogoricaa: monacemTa subieqtisTvis uaris Tqmis meqanizmis gansazRvrasa da reagirebaze
pasuxismgebeli piri; ra xdeba im SemTxvevaSi, rodesac monacemTa subieqti uaris meqanizmis
gamoyenebis gareSe, uSualod kompaniisgan moiTxovs monacemTa damuSavebis Sewyvetas; unda
gadasces Tu ara saxelSekrulebo urTierTobis dasrulebis Semdgom damkveTs uflebamosilma pirma im satelefono nomrebis baza, romelTac uari ganacxades maTi satelefono
nomrebis gamoyenebaze da sxva.
amdenad, pirdapiri marketingis Suamavali kompaniis meSveobiT ganxorcielebisas, organizaciebma Sesabamis xelSekrulebaSi unda gaiTvaliswinon kanoniT dadgenili wesebi da
akrZalvebi, e.w. „Savi siis“ saTanadod formirebisa da gadacemis sakiTxi, danergon Setyobinebebis miRebaze uaris Tqmis efeqtiani da adekvaturi meqanizmi.
monacemTa Segroveba
uaris Tqmis meqanizmis bundovaneba
saangariSo periodSi inspeqtoris aparatma Seiswavla iseTi SemTxvevebic, rodesac uflebamosili piris (e.w. Suamavali kompaniis) meSveobiT gagzavnili sareklamo Setyobineba Seicavda uaris Tqmis meqanizms, Tumca miTiTebul cifrTa Tu sityvaTa kombinacia iZleoda misi
gansxvavebulad aRqmis SesaZleblobas.
aRsaniSnavia, rom pirdapir marketingTan dakavSirebiT kanonSi arsebuli regulaciebis
mTavari mizani piris monacemebis misi nebis sawinaaRmdegod damuSavebis Tavidan acilebaa.
Sesabamisad, meqanizmi unda uzrunvelyofdes am miznis miRwevas, moqalaqeTa informireba ki
Setyobinebis miRebaze uaris Tqmis uflebis Sesaxeb saTanadod unda xdebodes.
Setyobinebis gagzavna Suamavali kompaniebis meSveobiT
2018 wels moqalaqeebi xSirad eWvqveS ayenebdnen maTi satelefono nomrebis mopovebis
kanonierebas da moiTxovdnen monacemTa Segrovebis wyaros dadgenas, vinaidan maTTvis ucnobi iyo, Tu saidan moipoves kompaniebma aRniSnuli satelefono nomrebi.
pirdapiri marketingis mizniT monacemTa mopovebis gzad, rogorc wesi, saxeldeba sajarod
xelmisawvdomi wyaroebi da sxvadasxva momsaxurebis farglebSi uSualod momxmareblisgan
mopovebuli sakontaqto monacemebi, Tumca xSirad organizaciebi ver uTiTebdnen satelefono nomrebis mopovebis konkretul wyaros da ar aRricxavdnen Sesabamis informacias,
rac, Tavis mxriv, zrdis personalur monacemTa ukanonod damuSavebis risks.
mniSvnelovania, aRiniSnos, rom moqmedi kanonmdeblobiT, pirs ufleba aqvs, moiTxovos informacia misi monacemebis Segrovebis gzebis Taobaze. amdenad, aucilebelia, organizaciam
aRricxos monacemebis mopovebis wyaros Sesaxeb informacia.
amdenad, pirdapiri marketingis ganxorcielebisas organizaciebma:
saangariSo periodSi ganxiluli saqmeebi cxadyofs, rom yvelaze xSirad sareklamo xasiaTis
mokle teqsturi Setyobinebebi Suamavali kompaniebis (maT Soris, mobiluri operatorebis)
meSveobiT igzavneba.
erT-erTi gancxadebis ganxilvis farglebSi dadginda, rom kompania sareklamo
Setyobinebebs gzavnida ori sxvadasxva arxiT - mobiluri operatoris portaliTa
da Suamavali kompaniis vebaplikaciT. Sesabamisad, gamoiyeneboda uaris Tqmis ori
gansxvavebuli meqanizmi da erTi meqanizmis saSualebiT uaris Tqmis miuxedavad,
moqalaqe kvlav iRebda meore arxiT imave kompaniis saxeliT Setyobinebas.
mniSvnelovania, rom uflebamosili pirebis meSveobiT monacemTa damuSavebisas kompaniebma Seqmnan efeqtiani da qmediTi meqanizmi, romelic miscems SesaZleblobas, monacemTa subieqtis moTxovnis SemTxvevaSi, srulad Sewyviton misi monacemebis pirdapiri marketingis
mizniT damuSaveba.
100
Setyobinebis miRebaze uaris Tqmis meqanizmTan erTad monacemTa subieqt(eb)s naTlad
da gasagebi formiT unda miawodon detaluri informacia aRniSnuli meqanizmis gamoyenebis proceduris Sesaxeb;
aRricxon pirdapiri marketingis miznebisaTvis damuSavebuli monacemebis mopovebis
wyaros Sesaxeb informacia;
Suamaval kompaniasTan xelSekruleba gaaformon werilobiTi formiT da uzrunvelyon pirdapiri marketingis mizniT monacemebis damuSavebasTan dakavSirebuli kanoniT
dadgenili wesebisa da akrZalvis asaxva.
miuxedavad imisa, rom praqtikaSi dainerga Setyobinebebis miRebaze uaris Tqmis meqanizmi,
rig SemTxvevebSi is ar aris sakmarisi da efeqtiani e.w. spam Setyobinebisgan moqalaqeTa dasacavad. moqmedi kanonmdebloba iZleva moqalaqeTa Tanxmobis gareSe sajarod xelmisaw-
101
vdomi wyaroebidan monacemebis mopovebisa da marketingis miznebisTvis gamoyenebis SesaZleblobas. amasTan, pirdapiri marketingis ganmaxorcielebeli organizaciebis simravlis
gaTvaliswinebiT xSirad rTulia monacemTa dammuSavebeli konkretuli piris identificireba. moqalaqeTa interesebis dacvis, evropuli gamocdilebis gaTvaliswinebisa da
kanonmdeblobis daxvewis mizniT, mizanSewonilia arsebuli regulaciis gadasinjva, sajaro wyaroebidan monacemebis gamoyenebis SesaZleblobis SezRudva da pirdapiri marketingis ganxorcielebis safuZvlad mxolod moqalaqis informirebuli Tanxmobis ganxilva.
aRniSnul sakiTxTan dakavSirebiT personalur monacemTa dacvis inspeqtorma moamzada
sakanonmdeblo winadadeba, romelic 2019 wlis dasawyisSive waredgineba saqarTvelos parlaments.
102