„განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოებისა და გამოყენების წახალისების შესახებ“

პროექტი საქართველოს კანონი განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოებისა და გამოყენების წახალისების შესახებ მუხლი 1. კანონის მოქმედების სფერო და მიზანი 1. ამ კანონის მიზანია: ა) შექმნას განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობის, წახალისებისა და გამოყენების სამართლებრივი საფუძვლები; ბ) დაადგინოს სავალდებულო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საერთო წილისთვის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში, ასევე ტრანსპორტში. 2. ეს კანონი ადგენს მხარდაჭერის სქემებთან, საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს შორის სტატისტიკურ ტრანსფერთან, საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებთან, ასევე მესამე ქვეყნებთან განსახორციელებელ ერთობლივ პროექტებთან, წარმოშობის სერტიფიკატებთან, ადმინისტრაციულ პროცედურებთან, საინფორმაციო უზრუნველყოფასა და ტრენინგებთან, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიისა და ბიოგაზის ელექტროენერგეტიკულ ქსელზე და ბუნებრივი გაზის ქსელზე დაშვებასთან დაკავშირებულ ნორმებს. ეს კანონი ასევე ადგენს მდგრადობის კრიტერიუმებს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის. მუხლი 2. ტერმინთა განმარტება 1. ამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა: ა) აეროთერმული ენერგია - ატმოსფერულ ჰაერში სითბოს სახით დაგროვილი ენერგია; ბ) ბიომასა - სასოფლო-სამეურნეო ბიოლოგიური წარმოშობის პროდუქტებისა და ნარჩენების ბიოდეგრადირებადი ნაწილი,მათ შორის, მცენარეული და ცხოველური ნივთიერებები), სატყეო და მასთან დაკავშირებული მრეწველობა, მათ შორის, მეთევზეობა და აკვაკულტურა, ასევე, სამრეწველო და მუნიციპალური ნარჩენების ბიოდეგრადირებადი ნაწილი; გ) ბიოსითხე - თხევადი საწვავი ენერგეტიკული მიზნებისთვის, გარდა ტრანსპორტისა, რაც მოიცავს ბიომასებისაგან წარმოებულ ელექტროენერგიას, გათბობასა და გაგრილებას; დ) ბიოსაწვავი - ბიომასისაგან წარმოებული თხევადი ან აირადი საწვავი, რომელიც გამოიყენება სატრანსპორტო საშუალებებში; ე) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგია - ენერგია, რომელიც მიიღება განახლებადი არაწიაღისეული წყაროებიდან, კერძოდ, ქარის, მზის, აეროთერმული, გეოთერმული, ჰიდროთერმული და ოკეანის ენერგია, ჰიდროენერგია, ბიომასა, ნაგავსაყრელებზე ორგანული მასალის დაშლის შედეგად მიღებული გაზი, წყალარინების გამწმენდ ნაგებობაში წარმოქმნილი გაზი და ბიოგაზი; ვ) განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულება - ეროვნული მხარდაჭერის სქემა, რომელიც მოითხოვს ენერგიის მწარმოებლებისაგან, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართონ თავიანთ წარმოებაში, ასევე, მოითხოვს ენერგიის მიმწოდებლებისგან, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართონ თავიანთ მიწოდებაში, ან მოითხოვს ენერგიის მომხმარებლებისგან, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართონ თავიანთ მოხმარებაში. ეს მოიცავს სქემებს, რომელთა ფარგლებშიც ასეთი მოთხოვნები შეიძლება შესრულდეს მწვანე სერტიფიკატების გამოყენებით; ზ) განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა - ათწლიანი სამოქმედო გეგმა, რომელიც შეიცავს ეროვნულ სამიზნეებს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილზე ელექტროენერგიის მიწოდება-მოხმარებაში, ტრანსპორტის მიერ მოხმარებაში, გათბობა-გაგრილების საჭიროებისთვის და განსაზღვრავს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ჯამურ საბოლოო მოხმარებაში სავალდებულო წილის ეროვნული სამიზნეების მიღწევის ღონისძიებების ჩამონათვალს. თ) გეოთერმული ენერგია - მყარი ნიადაგის ზედაპირის ქვეშ სითბოს სახით დაგროვილი ენერგია; ი) ეკონომიკური აგენტი - პირი, რომელიც, განურჩევლად რეზიდენტობისა, საწარმოს სამართლებრივი ფორმისა, ახორციელებს სამეწარმეო საქმიანობას, ასევე არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი და სხვა გაერთიანება, რომლებიც არიან ბაზრის მონაწილეები ან/და ახორციელებენ სამეწარმეო საქმიანობას; კ) ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება - ენერგიის შემცველი საქონელი, რომელიც ენერგეტიკული მიზნებისათვის მიეწოდება მრეწველობას, ტრანსპორტს, საყოფაცხოვრებო სექტორს, მომსახურების სფეროებს, მათ შორის, საჯარო მომსახურების სფეროებს, სოფლის მეურნეობას, სატყეო და სათევზაო მეურნეობას, ასევე, ელექტროენერგიისა და სითბოს მოხმარება ელექტროენერგიისა და სითბოს მწარმოებელი ენერგეტიკული ობიექტების მიერ, აგრეთვე, ელექტროენერგიისა და სითბოს დანაკარგები განაწილებისა და გადაცემის დროს; ლ) კონკურენტული აუქციონი - ამ კანონით განსაზღვრულ პრინციპებზე დაფუძნებული არადისკრიმინაციული, გამჭვირვალე და კონკურენტული ვაჭრობის პროცესი, რომელშიც მონაწილეობს მნიშვნელოვანი რაოდენობის ელექტროენერგიის მწარმოებელი და მხარდაჭერა შეზღუდულია აუქციონის ბიუჯეტის რაოდენობით. კონკურენტული აუქციონის წესი უნდა ითვალისწინებდეს ინოვაციური ტექნოლოგიების უპირატესობას წარმოებული ენერგიის ფასთან მიმართებაში. კონკურენტული აუქციონის წესი დამტკიცებამდე უნდა შეთანხმდეს სახელმწიფო დახმარების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ უფლებამოსილ სახელმწიფო ორგანოსთან. მ) მესამე ქვეყანა - ქვეყანა, რომელიც არ არის ენერგეტიკული გაერთიანების მხარე; ნ) მწვანე სერტიფიკატი - გაყიდვადი დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს, რომ ენერგიის მოცემული წილი ან რაოდენობა წარმოებულია განახლებადი წყაროებიდან და რომლითაც შესაძლებელია ვაჭრობა, განახლებადი ენერგიის მწარმოებლებისგან დამოუკიდებლად. მწვანე სერტიფიკატის ფასი შესაძლოა განისაზღვროს გარანტირებული მინიმალური ფასით. ო) მხარდაჭერის სქემა - ნებისმიერი ინსტრუმენტი, სქემა ან მექანიზმი, რომელსაც იყენებს საქართველო ცალკე ან ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარესთან/მხარეთა ჯგუფთან ერთად, რომელიც ხელს უწყობს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საქართველოში გამოყენებას ამ ენერგიის ღირებულების შემცირების გზით, გასაყიდი ფასის ზრდით, ან განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულების მეშვეობით ან სხვაგვარად ზრდის ასეთი ენერგიის შეძენილ მოცულობას. აღნიშნული ასევე მოიცავს, მაგრამ არ შემოიფარგლება, საინვესტიციო დახმარებას, გადასახადისგან გათავისუფლებას ან მის შემცირებას, გადასახადის უკან დაბრუნებას, განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულების მხარდაჭერის სქემებს, მათ შორის ისინი, რომლებიც იყენებენ მწვანე სერტიფიკატებს და პირდაპირი ფასის მხარდამჭერ სქემებს, რაც მოიცავს სპეციალურ მწვანე და პრემიალურტარიფებს; პ) პრემიალური ტარიფი - სატარიფო პოლიტიკის ინსტრუმენტი, რომელიც განახლებადი ენერგიის მწარმოებლების მიერ გამომუშავებულ ელექტროენერგიას, საბითუმო ფასზე დამატებით, უზრუნველყოფს ფიქსირებული პრემიალური ანაზღაურებით. პრემიალური ტარიფი შეიძლება იყოს ცვალებადი. ცვალებადი პრემიალური ტარიფი გამოითვლება, როგორც სხვაობა საშუალო საბითუმო ფასსა და წინასწარ განსაზღვრულ გარანტირებულ ფასს შორის. ჟ) სტანდარტული სიდიდე - ტიპური სიდიდისგან წინასწარ განსაზღვრული ფაქტორების გამოყენების გზით მიღებული სიდიდე, რომელიც შეიძლება, ამ კანონით განსაზღვრულ გარემოებებში, გამოყენებულ იქნეს ფაქტობრივი სიდიდის ნაცვლად; რ) სპეციალური მწვანე ტარიფი - სატარიფო პოლიტიკის ინსტრუმენტი, რომელიც განახლებადი ენერგიის მწარმოებლების მიერ გამომუშავებულ ელექტროენერგიას, საბითუმო ფასის გარდა, უზრუნველყოფს ფიქსირებული ანაზღაურებით. ს) ტიპური სიდიდე - მოცემული სათბური გაზის ემისიის სავარაუდო დანაზოგი კონკრეტული ბიოსაწვავის წარმოების მეთოდისთვის; ტ) ფასთა სხვაობის ხელშეკრულება - ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ხელშეკრულების მხარე ვალდებულია განახლებადი ენერგიის მწარმოებელს აუნაზღაუროს სხვაობა გარანტირებულ ფასსა და საბითუმო ფასს შორის, თუ გარანტირებული ფასი მაღალია საბითუმო ფასზე. იმ შემთხვევაში, თუ საბითუმო ფასი მაღალია გარანტირებულ ფასზე, განახლებადი ენერგიის მწარმოებელი ხელშეკრულების მხარეს აუნაზღაურებს საბითუმო ფასსა და გარანტირებულ ფასს შორის არსებულ სხვაობას. უ) ფაქტობრივი სიდიდე - სათბურის გაზის ემისიის დანაზოგი, კონკრეტული ბიოსაწვავის წარმოების პროცესის რომელიმე ან ყველა საფეხურისთვის, რომელიც გაანგარიშებულია “ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესებით“ დადგენილი მეთოდოლოგიის შესაბამისად; ფ) ცენტრალური გათბობა ან ცენტრალური გაგრილება - თერმული ენერგიის განაწილება ორთქლის, ცხელი წყლის და გაგრილებული სითხეების სახით, წარმოების ცენტრალური წყაროდან ქსელის მეშვეობით სხვადასხვა შენობებსა და მიწის ნაკვეთებზე, სივრცის ან ტექნოლოგიური პროცესის გათბობისა და გაგრილებისთვის; ქ) წარმოშობის სერტიფიკატი - ელექტრონული დოკუმენტი, რომლის ერთადერთ ფუნქციას წარმოადგენს საბოლოო მომხმარებლებისათვის იმის დამტკიცება, რომ ენერგიის მოცემული წილი ან რაოდენობა წარმოებულია განახლებადი წყაროებიდან; ღ) ჰიდროთერმული ენერგია - სითბოს სახით დაგროვილი ენერგია ზედაპირულ წყალში; 2. ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს, ამ მუხლის პირველ პუნქტში განსაზღვრული ტერმინების გარდა, აქვს „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მნიშვნელობა. მუხლი 3. სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლების განსაზღვრა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ზომები 1. საქართველოს მთვარობა უზრუნველყოფს, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი, ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში გაუთანაბრდეს სულ მცირე, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სამიზნე წლისათვის დადგენილ ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებელს I დანართის შესაბამისად. 2. ამ მუხლით დასახული მიზნების მისაღწევად, სამინისტრო შეიმუშავებს ღონისძიებებს, რომლებიც წაახალისებს და ხელს შეუწყობს ენერგოეფექტურობასა და ენერგიის დაზოგვას. 3. სამინისტრო შეიმუშავებს ეფექტურ ღონისძიებებს, რათა განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი უტოლდებოდეს ან აღემატებოდეს წილს, რომელიც მოცემულია I დანართის მე-2 პუნქტში განსაზღვრულ საორიენტაციო ტრაექტორიაში. 4. ამ მუხლის პირველ მე-3 პუნქტებში დასახული მიზნების მისაღწევად, საქართველოს მთავრობას შეუძლია სხვა ღონისძიებებთან ერთად, ამ კანონით დადგენილ შემთხვევებში და წესით, გამოიყენოს შემდეგი ღონისძიებები: ა) მხარდაჭერის სქემები; ბ) ენერგეტიკული გაერთიანების მხარეებსა ან/და მესამე ქვეყნებთან თანამშრომლობის ღონისძიებები. 5. გადაწყვეტილებას, თუ რა ხარისხით დაუჭერს სახელმწიფო მხარს განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიას, რომელიც წარმოებულია ენერგეტიკული გაერთიანების მხარის ან მესამე ქვეყნის ტერიტორიაზე, იღებს საქართველოს მთავრობა შესაბამისი სამართლებრივი აქტით. 6. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს, რომ 2030 წლისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი ყველა სახის ტრანსპორტში იყოს საქართველოს ტერიტორიაზე ტრანსპორტში ენერგიის საბოლოო მოხმარების სულ მცირე 10%. 7. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის გამოთვლა ტრანსპორტში ენერგიის საბოლოო მოხმარებში უნდა განხორციელდეს შემდეგი დებულებების გათვალისწინებით: ა) მნიშვნელის გამოსათვლელად, რომელიც წარმოადგენს ტრანსპორტის ყველა სახეობის მიერ მოხმარებული ენერგიის საერთო რაოდენობას, გათვალისწინებული უნდა იქნეს მხოლოდ ბენზინი, დიზელი, ბიოსაწვავი, რომელსაც მოიხმარს საავტომობილო და სარკინიგზო ტრანსპორტი და ელექტროენერგია. ბ) მრიცხველის გამოსათვლელად, რომელიც წარმოადგენს ტრანსპორტის ყველა სახეობის მიერ მოხმარებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, გათვალისწინებული უნდა იქნეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ყველა სახის ენერგია, რომელსაც მოიხმარს ტრანსპორტის ყველა სახეობა. გ) ამ პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიზნებისთვის, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის და ყველა ტიპის ელექტრო სატრანსპორტო საშუალების მიერ მოხმარებული ელექტროენერგიის წილის გამოსათვლელად, საქართველოს მთავრობა იყენებს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წილს საქართველოში, რომელიც გამოთვლილია განსახილველ წლამდე ორი წლით ადრე. დ) საგზაო ელექტრო სატრანსპორტო საშუალებების მიერ მოხმარებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის გამოსათვლელად, ეს მოხმარება უნდა მიიჩნეოდეს რომ უდრის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის ენერგეტიკულ შემცველობას გამრავლებულს 2.5-ზე. მუხლი 4. განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა 1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს (შემდგომში სამინისტრო) წარდგინებით საქართველოს მთავრობა ნორმატიული აქტით ამტკიცებს განახლებადი ენერგიის ათწლიან ეროვნული სამოქმედო გეგმას. სამინისტრო ყოველ 2 წელიწადში ერთხელ ანახლებს აღნიშნულ გეგმას და დასამტკიცებლად წარუდგენს საქართველოს მთავრობას. 2. განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა ადგენს საქართველოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებელს 2030 წლისათვის, რომელიც მოიხმარება ტრანსპორტის, ელექტროენერგეტიკის და გათბობისა და გაგრილების სფეროებში, პოლიტიკის სხვა ღონისძიებების ეფექტის გათვალისწინებით, რაც დაკავშირებულია ენერგიის საბოლოო მოხმარების ენერგოეფექტურობასთან. განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა ასევე ადგენს იმ ადეკვატურ ზომებს, რომლებიც უნდა გატარდეს საერთო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლების მისაღწევად, მათ შორის, სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკების და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებს შორის თანამშრომლობა, დაგეგმილი სტატისტიკური ტრანსფერები ან ერთობლივი პროექტები, ბიომასის არსებული რესურსების განვითარებისა და ბიომასის ახალი რესურსების სხვადასხვა გამოყენებისთვის მობილიზების სახელმწიფო პოლიტიკა და სხვა ზომები, რომლებიც უნდა გატარდეს ამ კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესასრულებლად. 3. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს, საქართველოს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის დამტკიცების ვადამდე 6 თვით ადრე, გამოაქვეყნოს და ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს წარუდგინოს საპროგნოზო დოკუმენტი, რომელიც უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას: ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის შეფასებული ჭარბი წარმოება საორიენტაციო ტრაექტორიასთან შედარებით, რომელიც შესაძლოა გადასცემოდა ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეს ან მესამე ქვეყანას ამ კანონის შესაბამისად, ასევე, ერთობლივი პროექტების შეფასებული პოტენციალი 2030 წლამდე; ბ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე შეფასებული მოთხოვნა, რომელიც უნდა დაკმაყოფილდეს ეროვნული წარმოების გარდა სხვა საშუალებებით 2030 წლამდე. 4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია შესაძლოა შეიცავდეს ხარჯებთან, სარგებელთან და დაფინანსებასთან დაკავშირებულ საკითხებს. 5. სამინისტრო ამზადებს საპროგნოზო დოკუმენტს ამ კანონის შესაბამისად მომზადებულ ანგარიშებში და წარუდგენს საქართველოს მთავრობას დასამტკიცებლად. 6. თუ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი დაეცა I დანართის 2 პუნქტით დადგენილი საორიენტაციო ტრაექტორიის ნიშნულს ქვემოთ, წინმსწრები 2 წლის განმავლობაში, საქართველოს მთავრობამ მომდევნო წლის 30 ივნისისათვის ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს უნდა წარუდგინოს შესწორებული განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა, რომელშიც დადგენილი იქნება ადეკვატური და პროპორციული ღონისძიებები, რაც აუცილებელია I დანართის მე-2 პუნქტში მოცემულ საორიენტაციო ტრაექტორიასთან გონივრულ ვადებში დასაბრუნებლად. 7. საქართველოს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის ან განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის შესწორებულ პროექტზე, ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს მიერ რეკომენდაციის გაცემის შემთხვევაში, საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია გაითვალისწინოს რეკომენდაციები ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებით გათვალისწინებულ ღონისძიებებთან ადეკვატურობის დაცვით. 8. განახლებადი ენერგიის ეროვნული საქმოქმედო გეგმა დგინდება „განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმებისთვის ჰარმონიზირებული ნიმუშის მინიმალური მოთხოვნების შემუშავების წესის“ შესაბამისად. მუხლი 5. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის გაანგარიშება 1. საქართველოში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება უნდა გამოითვალოს, როგორც შემდეგი მაჩვენებლების ჯამი: ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება; ბ) გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება; გ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საბოლოო მოხმარება ტრანსპორტში. 2. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების წილის გამოსათვლელად, განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გაზი, ელექტროენერგია და წყალბადი გათვალისწინებული უნდა იქნეს მხოლოდ ერთხელ ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ბ“ ან „გ“ ქვეპუნქტში. 3. ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები, რომლებიც არ აკმაყოფილებს ამ კანონით გათვალისწინებულ მდგრადობის კრიტერიუმებს, არ იქნება გათვალისწინებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების წილის გამოსათვლელად. 4. თუ საქართველოს მთავრობა გადაწყვეტს, რომ ფორსმაჟორული გარემოების გამო, მას არ შეუძლია დააკმაყოფილოს ენერგიის მთლიან მოხმარებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის მაჩვენებელი 2030 წლისთვის, მან ამის შესახებ უნდა აცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს შესაძლო მოკლე ვადაში. 5. განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება უნდა გამოითვალოს, როგორც ელექტროენერგიის რაოდენობა, რომელიც წარმოებულია განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან საქართველოში. აღნიშნული ელექტროენერგიის მოცულობა არ მოიცავს ელექტროენერგიის წარმოებას იმ წყლისგან, რომელიც ჰიდრომააკუმულირებელ სადგურში ადრე იქნა ამოტუმბული ხელმეორედ. 6. სხვადასხვა ტიპის საწვავზე მომუშავე ელექტროსადგურებში, რომლებიც იყენებენ განახლებად და წიაღისეულ (არაგანახლებად) წყაროებს, გათვალისწინებული უნდა იქნეს ელექტროენერგიის მხოლოდ ის ნაწილი, რომელიც წარმოებულია განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან. ამ მიზნით, თითოეული ენერგიის წყაროს წილი უნდა გამოითვალოს მისი ენერგიის შემცველობის საფუძველზე. 7. ჰიდროელექტროსადგურისა და ქარის ელექტროსადგურის მიერ წარმოებული ელექტროენერგია უნდა ჩაითვალოს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში, რომელიც განსაზღვრულია “ჰიდროენერგიისა და ქარის ენერგიისგან გამომუშავებული ელექტროენერგიის აღრიცხვის ნორმალიზაციის წესის შესახებ“ სამინისტროს სამართლებრივი აქტით. 8. გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების გამოთვლა ხდება, როგორც ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების რაოდენობა, რომელიც წარმოებულია საქართველოს ტერიტორიაზე განახლებადი წყაროებიდან, დამატებული გათბობის, გაგრილებისა და დამუშავების პროცესის მიზნით განახლებადი წყაროებიდან მიღებული სხვა ენერგიის მოხმარება მრეწველობაში, საყოფაცხოვრებო სექტორში, მომსახურების სფეროებში, სოფლის მეურნეობაში, სატყეო და მეთევზეობის მეურნეობებში. 9. სხვადასხვა ტიპის საწვავზე მომუშავე ელექტროსადგურებში, რომლებიც იყენებენ განახლებად და წიაღისეულ (არაგანახლებად) წყაროებს, გათბობისა და გაგრილების მხოლოდ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ნაწილი უნდა იქნეს გათვალისწინებული. ამ მიზნებიდან გამომდინარე, თითოეული ენერგიის წყაროს წილი უნდა გამოითვალოს მისი ენერგიის შემცველობის საფუძველზე. 10. აეროთერმული, გეოთერმული და ჰიდროთერმული თბური ენერგია, რომელიც მიღებულია თბური ტუმბოების მიერ, გათვალისწინებულ უნდა იქნეს გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში, იმ პირობით, რომ ენერგიის საბოლოო გამომუშავება მნიშვნელოვნად აღემატებოდეს პირველად მიწოდებული ენერგიის რაოდენობას, რომელიც საჭიროა სითბოს ტუმბოების ასამუშავებლად. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, სითბოს რაოდენობა, რომელიც მიჩნეულია, როგორც განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგია, უნდა გამოითვალოს “თბური ტუმბოებისგან მიღებული ენერგიის აღრიცხვის წესში“ მოცემული მეთოდოლოგიის შესაბამისად. 11. თბური ენერგია, რომელიც გამომუშავებულია პასიური ენერგეტიკული სისტემების მიერ, რომლის ფარგლებშიც ენერგიის დაბალი მოხმარება პასიურად მიღწეულია ნაგებობების დაპროექტების ან ენერგიის წიაღისეული (არაგანახლებადი) წყაროებიდან მიღებული სითბოს მეშვეობით, არ უნდა იქნეს გათვალისწინებული გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში. 12. ამ კანონის II დანართში ჩამოთვლილი სატრანსპორტო საწვავის ენერგიის შემცველობა უნდა განისაზღვროს ამ დანართის შესაბამისად. შესაძლებელია II დანართის ადაპტირება ტექნიკური და მეცნიერული პროგრესის შესაბამისად. 13. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი უნდა გამოითვალოს, როგორც განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება, გაყოფილი ენერგიის ყველა წყაროდან მიღებული ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაზე, გამოხატული პროცენტულად. 14. ამ მუხლის მე-13 პუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე, ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული ჯამი უნდა დაზუსტდეს ამ კანონით გათვალისწინებული სტატისტიკური ტრანსფერების, ერთობლივი პროექტების შედეგების, ერთობლივი მხარდაჭერის სქემების მიხედვით. 15. ამ კანონით განსაზღვრულ სამიზნე მაჩვენებლებსა და საორიენტაციო ტრაექტორიასთან შესაბამისობის შეფასების მიზნით, საქართველოს მიერ ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების გამოთვლის დროს, ავიაციაში მოხმარებული ენერგიის რაოდენობა, საქართველოს მიერ ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების პროპორციულად, მიჩნეულ უნდა იქნეს, რომ არ აღემატება 6.18%-ს. 16. მეთოდოლოგია, რომელიც გამოიყენება განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოსათვლელად დგინდება სამინისტროს წარდგინებით საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტის საფუძველზე. მუხლი 6. სტატისტიკური ტრანსფერები საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს შორის 1. საქართველოს და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს შეუძლიათ, შეთანხმდნენ და გაატარონ ღონისძიებები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განსაზღვრული რაოდენობის სტატისტიკური ტრანსფერებისთვის საქართველოდან ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე ან პირიქით. გადაცემული რაოდენობა: ა) უნდა გამოაკლდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც მხედველობაში მიიღება ტრანსფერის განმახორციელებელი ქვეყნის მიერ სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის შესახებ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების დროს; ბ) უნდა დაემატოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც მხედველობაში მიიღება ტრანსფერის მიმღები ქვეყნის მიერ სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის შესახებ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების დროს. 2. სტატისტიკურმა ტრანსფერმა უარყოფითი გავლენა არ უნდა მოახდინოს საქართველოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მიღწევაზე, როდესაც ახორციელებს სტატისტიკურ ტრანსფერს. 3. სტატისტიკური ტრანსფერები შესაძლებელია გაგრძელდეს ერთი ან მეტი წლის მანძილზე. ამ ღონისძიებების შესახებ უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს მათი მოქმედების თითოეული წლის დასრულებიდან არაუგვიანეს სამი თვის ვადაში. ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთვის გაგზავნილი ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს გამოყენებული ენერგიის რაოდენობისა და ღირებულების შესახებ ინფორმაციას. 4. სტატისტიკური ტრანსფერები ძალაში შედის მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მასში ჩართული ენერგეტიკული გაერთიანების ყველა ხელშემკვრელი მხარე შეატყობინებს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს ამ სტატისტიკური ტრანსფერის შესახებ. 5. ამ მუხლის მოქმედება ასევე ვრცელდება ევროკავშირის წევრ ქვეყანასთან ევროკავშირის ტერიტორიიდან საქართველოში ან საქართველოდან ევროკავშირის ტერიტორიაზე განხორციელებულ სტატისტიკური ტრანსფერებზეც. მუხლი 7. ერთობლივი პროექტები საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს შორის 1. საქართველოს მთავრობა და ენერგეტიკული გაერთიანების ერთი ან მეტი ხელშემკვრელი მხარის უფლებამოსილი ორგანო(ები) შეიძლება თანამშრომლობდნენ ყველა ტიპის ერთობლივ პროექტში, რომელიც უკავშირდება განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებას, გათბობასა და გაგრილებას. ამ თანამშრომლობაში შესაძლოა ჩართული იყვნენ კერძო ოპერატორები. 2. საქართველოს მთავრობამ უნდა შეატყობინოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების პროპორციის ან რაოდენობის შესახებ, რომელიც წარმოებულია საქართველოში, გარდა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებისა, ნებისმიერი ერთობლივი პროექტის ფარგლებში და რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა ამ კანონის ძალაში შესვლის შემდეგ ან იმ დანადგარის გაზრდილი მოცულობის საფუძველზე, რომელიც განახლდა ამ თარიღის შემდგომ, რაც უნდა აისახოს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის მიერ საკუთარი ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების მიზნით გამოთვლის დროს. 3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტში მითითებული შეტყობინება: ა) უნდა აღწერდეს შემოთავაზებულ დანადგარს ან ახდენდეს განახლებული დანადგარის იდენტიფიცირებას; ბ) უნდა მიუთითებდეს დანადგარის მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგიის, გათბობისა ან გაგრილების პროპორციას ან რაოდენობას, რაც უნდა აისახოს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლის დროს; გ) უნდა განსაზღვრავდეს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეს, რომლის სასარგებლოდაც კეთდება შეტყობინება; დ) უნდა განსაზღვრავდეს პერიოდს, მთელი კალენდარული წლების მანძილზე, რომლის განმავლობაში დანადგარის მიერ განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან გამომუშავებული ელექტროენერგია, გათბობა ან გაგრილება უნდა აისახოს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლის დროს. 4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტში მითითებული პერიოდი არ უნდა აჭარბებდეს 2030 წელს. ერთობლივი პროექტის ხანგრძლივობა შესაძლოა გასცდეს 2030 წელს. 5. საქართველოს მთავრობის მიერ ამ მუხლის მიხედვით მომზადებული შეტყობინება არ უნდა იქნეს შეცვლილი ან უკან გამოთხოვილი საქართველოს მთავრობასა და მე-3 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად განსაზღვრულ ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარის შესაბამის უფლებამოსილ ორგანო(ებ)ს შორის ერთობლივი შეთანხმების გარეშე. მუხლი 8. საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი ერთობლივი პროექტების შედეგები მხარეების 1. თითოეული იმ წლის დასრულებიდან, რომელიც ექცევა იმ პერიოდში, რომლის განმავლობაში დანადგარის მიერ განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან გამომუშავებული ელექტროენერგია, გათბობა ან გაგრილება უნდა აისახოს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლის დროს ამ კანონის შესაბამისად, სამი თვის განმავლობაში, სამინისტრომ უნდა მოამზადოს წერილობითი შეტყობინება, რომელშიც მოცემულია: ა) დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მთელი წლის განმავლობაში წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების საერთო რაოდენობა, რომელიც ამ კანონის მე-7 მუხლის შესაბამისად იყო შეტყობინების საგანი; ბ) მთელი წლის განმავლობაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების რაოდენობა იმ დანადგარის მიერ, რომელიც უნდა აისახოს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მიმართ, შეტყობინების პირობების შესაბამისად. 2. საქართველოს მთავრობამ შეტყობინების წერილი უნდა გაუგზავნოს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეს, რომლის სასარგებლოდაც მომზადდა ეს შეტყობინება და ასევე, ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. 3. სამიზნე მაჩვენებლების ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისათვის, რომელიც ეხება ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებს, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების ოდენობა, რომლის შესახებ შეტყობინება გაიგზავნა ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, უნდა გამოაკლდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის, გათბობის და გაგრილების რაოდენობას, რაც გათვალისწინებულია სამიზნე მაჩვენებლებთან საქართველოს შესაბამისობის შეფასების პროცესში. მუხლი 9. ერთობლივი პროექტები საქართველოსა და მესამე ქვეყნებს შორის 1. საქართველო ცალკე ან ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელმხარესთან/მხარეებთან ერთად შეიძლება თანამშრომლობდეს ერთ ან მეტ მესამე ქვეყანასთან ყველა ტიპის ერთობლივ პროექტში, რომელიც ეხება განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებას. ამ თანამშრომლობაში შესაძლოა ჩაერთონ კერძო ოპერატორები. 2. მესამე ქვეყანაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგია მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული მხოლოდ ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისათვის, რომელიც ეხება საერთო ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებლებს, თუკი დაცულია შემდეგი პირობები: ა) ელექტროენერგიას მოიხმარს საქართველო. აღნიშნული მოთხოვნა შესრულებულად ითვლება, თუ: ა.ა) აღრიცხული ელექტროენერგიის ეკვივალენტური ელექტროენერგიის რაოდენობა არის მტკიცე პოზიციით ნომინირებული განაწილებულ ტრანს-სასაზღვრო გამტარუნარიანობაზე ყველა პასუხისმგებელი გადამცემი სისტემის ოპერატორის მიერ როგორც წარმომავლობის ქვეყანაში, ასევე საქართველოში და შესაბამის შემთხვევაში, თითოეულ სატრანზიტო მესამე ქვეყანაში; ა.ბ) აღრიცხული ელექტროენერგიის ეკვივალენტური რაოდენობა მტკიცე პოზიციით არის დარეგისტრირებული ბალანსის გრაფიკში პასუხისმგებელი გადამცემი სისტემის ოპერატორის მიერ სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) საქართველოს მხარეს; ა.გ) ნომინირებული სიმძლავრე და ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტში მითითებული დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოება ეხება ერთსა და იმავე პერიოდს; ბ) ელექტროენერგია გამომუშავებულია ახლადაშენებული დანადგარის მიერ, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა ამ კანონის ძალაში შესვლის შემდეგ ან 2018 წლის 30 ივნისის შემდეგ განახლებული დანადგარის გაზრდილი სიმძლავრის მიერ, პირველ პუნქტში მითითებული ერთობლივი პროექტის ფარგლებში; გ) წარმოებულ და ექსპორტირებულ ელექტროენერგიის რაოდენობას არ უსარგებლია იმ პრივილეგიებით, რომელსაც მესამე ქვეყნის მხარდაჭერის სქემა ითვალისწინებს, გარდა დანადგარისთვის გაცემული საინვესტიციო დახმარებისა. 3. საქართველოს მთავრობას შეუძლია მიმართოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს, ამ კანონის მე-5 მუხლის მიზნებიდან გამომდინარე, რათა მხედველობაში იქნეს მიღებული მესამე ქვეყანაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული და მოხმარებული ელექტროენერგია, საქართველოსა და მესამე ქვეყანას შორის სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) მშენებლობის გრძელვადიანი პროექტის კონტექსტში, იმ შემთხვევაში თუ დაცულია შემდეგი პირობები: ა) სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) მშენებლობა დაიწყო 2027 წლის 31 დეკემბრისათვის; ბ) 2030 წლის 31 დეკემბრისათვის სისტემათაშორისი გადამცემი (ურთიერთდამაკავშირებლის) ექსპლუატაციაში შესვლა შეუძლებელია; ქსელის გ) 2032 წლის 31 დეკემბრისათვის სისტემათაშორისი გადამცემი (ურთიერთდამაკავშირებლის) ექსპლუატაციაში შესვლა შესაძლებელია; ქსელის დ) სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) ექსპლუატაციაში შესვლის შემდეგ, ის გამოყენებული იქნება ენერგეტიკულ გაერთიანებაში განახლებადი წყაროებიდან გამომუშავებული ელექტროენერგიის ექსპორტის მიზნით, ამ მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად; ე) განაცხადი ეხება ერთობლივ პროექტს, რომელიც ასრულებს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტების კრიტერიუმებს და რომელიც გამოიყენებს სისტემათაშორის გადამცემ ქსელს (ურთიერთდამაკავშირებელს) მისი ამოქმედების შემდეგ, ასევე უკავშირდება ელექტროენერგიის რაოდენობას, რომელიც არ აღემატება ენერგიის რაოდენობას, რომელიც ექსპორტირებული იქნება ენერგეტიკულ გაერთიანებაში სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) ექსპლუატაციაში შესვლის შემდგომ. 4. მესამე ქვეყნის ტერიტორიაზე დანადგარის მიერ წარმოებული ელექტროენერგიის პროპორცია ან რაოდენობა, რაც უნდა აისახოს ერთი ან მეტი ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის, მათ შორის საქართველოს საერთო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში, უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. როდესაც საქმე ერთზე მეტ ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეს ეხება, ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეთა შორის პროპორციებისა და რაოდენობის განაწილების შესახებ უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. ეს პროპორცია და რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს ენერგეტიკულ გაერთიანებაში რეალურად ექსპორტირებულ და მოხმარებულ პროპორციასა და რაოდენობას, რომელიც უნდა შეესაბამებოდეს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ა.ა“ და „ა.ბ“ ქვეპუნქტებში მითითებულ რაოდენობას და აკმაყოფილებდეს მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტში დადგენილ პირობებს. საქართველოს მთავრობა სამინისტროს შეტყობინების საფუძველზე აცნობებს სამდივნოს საერთო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის განსაზღვრისთვის მხედველობაში მისაღები ელექტროენერგიის პროპორციისა ან რაოდენობის შესახებ. 5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტში მითითებული შეტყობინება უნდა: ა) აღწერდეს შემოთავაზებულ დანადგარს ან ახდენდეს განახლებული დანადგარის იდენტიფიცირებას; ბ) აღწერდეს დანადგარიდან წარმოებული ელექტროენერგიის პროპორციას და რაოდენობას, რაც უნდა აისახოს საქართველოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში და ასევე, კონფიდენციალურობის მოთხოვნების შესაბამისად, შესაბამის ფინანსურ ღონისძიებებს. გ) განსაზღვროს პერიოდი, მთელი კალენდარული წლების მანძილზე, რომლის განმავლობაშიც ელექტროენერგია უნდა აისახოს საქართველოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში; დ) შეიცავდეს ამ პუნქტის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტების წერილობით აღიარებას მესამე ქვეყნის მიერ, რომლის ტერიტორიაზეც დანადგარი უნდა შევიდეს ექსპლუატაციაში და ასევე უნდა შეიცავდეს დანადგარიდან წარმოებული ელექტროენერგიის პროპორციასა და რაოდენობას, რომელიც მოხმარებული იქნება ადგილობრივად მესამე ქვეყნის მიერ. 6. მე-5 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტში მითითებული პერიოდი არ უნდა გაგრძელდეს 2030 წლის შემდეგ. ერთობლივი პროექტის ხანგრძლივობა შეიძლება გაგრძელდეს 2030 წლის შემდეგ. 7. ამ მუხლის მიხედვით გაკეთებული შეტყობინება არ უნდა იქნეს შეცვლილი ან უკან გამოთხოვილი, საქართველოს მთავრობასა და ამ მუხლის მე-5 პუნქტის (დ) ქვეპუნქტის შესაბამისად ერთობლივი პროექტის შემთანხმებელ მესამე ქვეყანას შორის, ერთობლივი შეთანხმების გარეშე. მუხლი 10. საქართველოსა და მესამე ქვეყნებს შორის ერთობლივი პროექტების შედეგები 1. თითოეული იმ წლის დასრულებიდან, რომელიც ექცევა მე-9 მუხლის მე-5 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტში მითითებულ პერიოდში, სამი თვის განმავლობაში სამინისტრომ მე-9 მუხლის შესაბამისად უნდა მოამზადოს წერილობითი შეტყობინება, რომელიც უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას: ა) დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მთელი წლის განმავლობაში წარმოებული ელექტროენერგიის საერთო რაოდენობა, რომელიც მე-9 მუხლის შესაბამისად იყო შეტყობინების საგანი; ბ) მთელი წლის განმავლობაში იმ დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის რაოდენობა, რომელიც უნდა აისახოს საქართველოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მიმართ, შეტყობინების პირობების შესაბამისად მე-9 მუხლის მიხედვით; გ) მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტის პირობებთან შესაბამისობის მტკიცებულება. 2. საქართველოს მთავრობამ შეტყობინების წერილი უნდა გაუგზავნოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსდა იმ მესამე ქვეყანას, რომელმაც შეითანხმა პროექტი მე-9 მუხლის მე-5 პუნქტის „დ ქვეპუნქტის შესაბამისად. 3. სამიზნე მაჩვენებლების ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისათვის, რომელიც ეხება ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებს, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის რაოდენობა, რომლის შესახებ შეტყობინება გაიგზავნა პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად უნდა დაემატოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც გათვალისწინებულია საქართველოს შესაბამისობის შეფასების დროს. მუხლი 11. მხარდაჭერის სქემები 1. ამ კანონის შესაბამისად სამინისტრო შეიმუშავებს მხარდაჭერის სქემებს და დასამტკიცებლად წარუდგენს საქართველოს მთავრობას. მხარდაჭერის სქემა, მის დამტკიცებამდე, კონკურენციის პრინციპების გათვალისწინების მიზნით, უნდა შეთანხმდეს სახელმწიფო დახმარების შესახებ შეთანხმებაზე საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ უფლებამოსილ ორგანოსთან. 2. ამ კანონში აღნიშნული ვალდებულებების გათვალისწინებით, შესაძლოა საქართველომ და სხვა ერთმა ან მეტმა ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელმა მხარემ გადაწყვიტოს, ნებაყოფლობითობის საფუძველზე, განახორციელონ თავიანთი ეროვნული მხარდაჭერის სქემების გაერთიანება ან მათი ნაწილობრივი კოორდინაცია. ასეთ შემთხვევაში, ერთ-ერთი მონაწილე ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის, მათ შორის საქართველოს ტერიტორიაზე განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის განსაზღვრული რაოდენობა შეიძლება ჩაითვალოს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის, მათ შორის საქართველოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში, თუკი დაინტერესებული ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარეები: ა) განახორციელებენ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განსაზღვრული რაოდენობის სტატისტიკურ ტრანსფერს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარიდან, მათ შორის საქართველოდან ენერგეტიკული გაერთიანების მეორე ხელშემკვრელ მხარეში, მათ შორის საქართველოში მე-6 მუხლის შესაბამისად; ან ბ) შეადგენენ მონაწილე ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებთან, მათ შორის საქართველოსთან შეთანხმებულ განაწილების წესს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს, მათ შორის საქართველოს შორის განაწილების მიზნით. ასეთი წესი საქართველოს მთავრობამ უნდა აცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს მისი ძალაში შესვლის შემდეგ პირველი წლის დასრულებიდან არაუგვიანეს სამი თვის ვადაში. 3. ყოველი წლის დასრულების შემდეგ სამი თვის ვადაში, ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით საქართველოს მთავრობამ ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს უნდა გაუგზავნოს შეტყობინების წერილი, რომელშიც მოცემული იქნება მთელი წლის განმავლობაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების საერთო რაოდენობა, რაც ექვემდებარება განაწილების წესს. 4. ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების მიზნებიდან გამომდინარე, რომელიც ეხება საერთო ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებლებს, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების რაოდენობა, რომლის შესახებაც შეტყობინება გაკეთებულია ამ მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, ხელახლა უნდა გადანაწილდეს დაინტერესებულ ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს, მათ შორის, საქართველოს შორის, შეტყობინებული განაწილების წესის შესაბამისად. 5. ამ მუხლის ანალოგიური წესით რეგულირდება საქართველოსა და ევროკავშირის წევრ ქვყნებს შორის განხორციელებული ერთობლივი მხარდაჭერის სქემები. მუხლი 12. სიმძლავრის გაზრდა ამ კანონის მე-7 მუხლის მე-2 პუნქტისა და მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ერთეულები, რომელმაც გავლენა მოახდინა დანადგარის სიმძლავრის ზრდაზე, უნდა ჩაითვალოს, რომ წარმოებულია განცალკევებული დანადგარის მიერ, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა სიმძლავრის გაზრდის მომენტში. მუხლი 13. ადმინისტრაციული პროცედურების განხორციელების პრინციპები, რეგულაციები და წესები 1. ნებისმიერი წესი, რომელიც შეეხება იმ ელექტროსადგურებისა და დაკავშირებული გადამცემი და გამანაწილებელი ქსელის ინფრასტრუქტურის ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების პროცედურებს, რომელიც გამოიყენება განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებისათვის, გათბობის ან გაგრილების წარმოებისა და ბიომასის ბიოსაწვავად ან სხვა ენერგოპროდუქტად გარდაქმნის პროცესს, იყოს პროპორციული და აუცილებელი. 2. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოების მიერ ადმინისტრაციული პროცედურების განხორციელებისას გათვალისწინებული უნდა იყოს შემდეგი პრინციპები: ა) ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების, ასევე სივრცითი დაგეგმარების პროცედურებისთვის დადგენილი სახელმწიფოს, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების ნათლად განსაზღვრული პასუხისმგებლობა და კოორდინირებული ქმედებები. აღნიშნული ასევე უნდა მოიცავდეს დაგეგმვისა და მშენებლობის განაცხადების განსაზღვრის გამჭვირვალე განრიგს; ბ) განახლებადი ენერგიის დანადგარების ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების განაცხადების დამუშავების შესახებ ამომწურავი ინფორმაცია, ასევე განმცხადებლებისთვის დახმარების გაწევის შესაძლებლობა იყოს ხელმისაწვდომი შესაბამის დონეზე; გ) ადმინისტრაციული პროცედურების ადმინისტრაციულ საფეხურზე; გაუმჯობესება და დაჩქარება შესაბამის დ) წესები, რომლებიც არეგულირებს ავტორიზაციას, სერტიფიცირებას და ლიცენზირებას, იყოს ობიექტური, გამჭვირვალე, პროპორციული, არ ახდენდეს განმცხადებლების დისკრიმინაციას და სრულად ითვალისწინებდეს თითოეული განახლებადი ენერგიის ტექნოლოგიის თავისებურებას; ე) მომხმარებლების, დამპროექტებლების, არქიტექტორების, მშენებლების, აღჭურვილობისა და სისტემის მემონტაჟეების და მიმწოდებლების მიერ გადახდილი ადმინისტრაციული მოსაკრებელი იყოს გამჭვირვალე და ხარჯების შესაბამისი; ვ) მცირე პროექტებისათვის და დეცენტრალიზებული მოწყობილობებისათვის, რომლებიც ენერგიას აწარმოებენ განახლებადი წყაროებიდან, გამარტივებული და ნაკლებად დამამძიმებელი პროცედურების დადგენა, რომელიც მოიცავს მარტივი შეტყობინების საფუძველზე პროცესის წარმოებას, რაც გათვალისწინებული უნდა იყოს შესაბამისი მარეგულირებელი კანონმდებლობით. 3. საქართველოს მთავრობა, შესაბამის მხარდაჭერის სქემაში, განსაზღვრავს იმ ტექნიკურ მახასიათებელს, რომელსაც უნდა აკმაყოფილებდეს განახლებადი ენერგიის აღჭურვილობა და სისტემები, რათა ისარგებლონ მხარდაჭერის სქემებით. ტექნიკურ მახასიათებლები არ უნდა იყოს მოქმედ კანონმდებლობაში განახლებადი ენერგიის ანალოგიური აღჭურვილობისა და სისტემებისთვის დადგენილ მინიმალურ ტექნიკურ მოთხოვნაზე ნაკლები. 4. საქართველოს მთავრობა რეკომენდაციას უწევს ავტონომიური რესპუბლიკების და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებს, რომ სამრეწველო და საცხოვრებელი ტერიტორიების დაგეგმვის, დაპროექტების, მშენებლობისა და განახლების დროს, აღჭურვილობისა და სისტემის დამონტაჟება განხორციელდეს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ელექტროენეგიის, გათბობისა და გაგრილების და ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების გამოყენების მიზნით. 5. საქართველოს მთავრობამ უნდა წაახალისოს ავტონომიური რესპუბლიკების და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები, განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გათბობა და გაგრილება ჩართონ დასახლებული პუნქტების ინფრასტრუქტურის დაგეგმვაში. 6. საქართველოს მთავრობა, კომპეტენციის ფარგლებში უზრუნველყოფს მშენებლობის მარეგულირებელ სამართლებრივ აქტებში სათანადო რეგულაციების დანერგვას, რათა გაიზარდოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ყველა სახეობის ენერგიის წილი სამშენებლო სექტორში. 7. ამ მუხლით გათვალისწინებული ღონისძიებების ან რეგიონული მხარდაჭერის სქემების დადგენისას, საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია გაითვალისწინოს ენერგოეფექტურობის მნიშვნელოვან ზრდასთან, ასევე კოგენერაციასთან და პასიური, დაბალი ან ნულოვანი ენერგეტიკული ხარჯის მქონე შენობებთან დაკავშირებით მიღებული სახელწმიფოებრივი მნიშვნელობის ღონისძიებები. 8. საქართველოს მთავრობა, კომპეტენციის ფარგლებში, უზრუნველყოფს, რომ 2024 წლის 31 დეკემბრამდე, გაითვალისწინოს მშენებლობის მარეგულირებელ სამართლებრივ აქტებში ახალ და არსებულ შენობებში, რომლებიც ექვემდებარება საფუძვლიან რეკონსტრუქციას, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მინიმალური დონის გამოყენების ვალდებულება. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს დადგენილი მინიმალური დონეების შესრულებას, მათ შორის, განახლებადი ენერგიის წყაროების მნიშვნელოვანი წილის გამოყენებით ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების სისტემებში. 9. ამ მუხლის მე-6 პუნქტის მოთხოვნები ვრცელდება შეიარაღებულ ძალებზე იმდენად, რამდენადაც მისი გამოყენება არ იწვევს კონფლიქტს შეიარაღებული ძალების აქტივობების ხასიათსა და პირველად მიზანთან მიმართებაში, გარდა იმ მასალებისა, რომლებიც გამოიყენება მხოლოდ სამხედრო დანიშნულებით. 10. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს, ახალი და არსებული საჯარო დანიშნულების იმ შენობების მიმართ, რომლებიც ექვემდებარება საფუძვლიან რეკონსტრუქციას, ცენტრალურ, რეგიონულ და ადგილობრივ დონეზე უზრუნველყოფილი იყოს ამ კანონით გათვალისწინებულ მოთხოვნებთან შესაბამისობა 2022 წლის 1 იანვრიდან შემდგომ პერიოდში. 11. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია დაადგინოს ამ მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების შესაძლებლობა ნულოვანი ენერგეტიკული ხარჯის მქონე შენობებისთვის განკუთვნილი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სტანდარტების დაკმაყოფილებით ან უზრუნველყოფით, რომ მესამე მხარის მიერ საჯარო ან შერეული კერძოსაჯარო ტიპის შენობების სახურავები გამოყენებულ იქნეს იმ დანადგარებისთვის, რომლებიც გამოიმუშავებს ენერგიას განახლებადი წყაროებიდან. 12. საქართველოს მთავრობა ხელს უწყობს მშენებლობის მარეგულირებელ სამართლებრივ აქტებში განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების სისტემისა და მოწყობილობების გამოყენების ვალდებულების გათვალისწინებას, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს ენერგიის მოხმარებას. საქართველოს მთავრობამ უნდა გამოიყენოს ენერგეტიკული ან ეკოლოგიური ეტიკეტები ან სხვა სათანადო სერტიფიკატები ან სტანდარტები, რომლებიც დადგენილია საქართველოს კანონმდებლობით, როგორც ასეთი სისტემებისა და აღჭურვილობის ხელშეწყობის საფუძველი. 13. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს ისეთი ღონისძიებების გატარებას, რომლებიც ბიომასის შემთხვევაში, ხელს შეუწყობს გადამუშავების იმ ტექნოლოგიებს, რომელთა მეშვეობით მიღწეული იქნება გადამუშავების მინიმუმ 85%-იანი ეფექტიანობის მაჩვენებელი საყოფაცხოვრებო და კომერციული მიზნებით გამოყენებისას და მინიმუმ 70%-იანი ეფექტიანობის მაჩვენებელი სამრეწველო გამოყენებისათვის. 14. სამინისტრო უზრუნველყოფს ისეთი ღონისძიებების გატარებას, რომლებიც თბური ტუმბოების შემთხვევაში, ხელს შეუწყობს იმ ტექნოლოგიებს, რომლებიც აკმაყოფილებს ეკოლოგიური ეტიკეტირების მინიმალურ მოთხოვნებს, რაც დადგენილია ეკოლოგიური ეტიკეტირების მარეგულირებელი სამართლებრივი აქტებით ელექტრო, გაზისა და გაზის აბსორბაციული თბური ტუმბოებისათვის ეკოლოგიური ეტიკეტირების მინიჭების ეკოლოგიურ კრიტერიუმებს. 15. სამინისტრო უზრუნველყოფს ისეთი ღონისძიებების გატარებას, რომლებიც მზის თერმული ენერგიის შემთხვევაში, ხელს შეუწყობს ევროპული სტანდარტების შესაბამის სერტიფიცირებული მოწყობილობებისა და სისტემების გამოყენებას, მათ შორის, ეკოლოგიურ ეტიკეტირებას, ენერგეტიკულ ეტიკეტირებას და სხვა ტექნიკურ სტანდარტულ სისტემებს, რომლებსაც ადგენს ევროპული სტანდარტიზაციის ორგანოები. 16. ამ მუხლის მიზნებისთვის, სისტემებისა და მოწყობილობების კონვერსიის ეფექტიანობისა და შემავალი/გამომავალი მაჩვენებლების კოეფიციენტის შეფასებისას, გამოყენებულ უნდა იქნეს ენერგეტიკული გაერთიანების, ან მათი არარსებობის შემთხვევაში, საერთაშორისო პროცედურები, თუ ასეთი პროცედურები არსებობს. მუხლი 14. ინფორმაცია და ტრენინგები 1. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს, რომ მხარდაჭერის ღონისძიებების შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომი იყოს ყველა მოქმედი მხარისათვის, კერძოდ, მომხმარებლების, მშენებლების, მემონტაჟეების, არქიტექტორების, გათბობის, გაგრილების, ელექტრო მოწყობილობების, სისტემებისა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე მომუშავე სატრანსპორტო საშუალებების მიმწოდებლებისთვის. 2. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს, რომ ინფორმაცია იმ აღჭურვილობისა და სისტემების წმინდა სარგებელზე, ღირებულებასა და ენერგოეფექტურობაზე, რომლებიც გამოიყენება განახლებადი წყაროებიდან გათბობის, გაგრილებისა და ელექტროენერგიის მიღებისთვის, ხელმისაწვდომი იყოს აღჭურვილობისა და სისტემის მიმწოდებლების ან საქართველოს სხვა კომპეტენტური ორგანოების მიერ. 3. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს მემონტაჟეებისათვის მცირემასშტაბიანი ბიომასის ბოილერებისა და ღუმელების, მზის ფოტოელექტრული და მზის თერმული სისტემების, ზედაპირული გეოთერმული სისტემებისა და თბური ტუმბოების სერტიფიცირებისა ან/და ეროვნული კვალიფიკაციების ჩარჩოსა და სწავლის სფეროების კლასიფიკატორის საფუძველზე არსებული შესაბამისი უნარის/კომპეტენციის გამომუშავების მექანიზმების დანერგვა/ხელმისაწვდომობას. 4. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით აღიარებს ენერგეტიკული გაერთიანების მხარეების მიერ ამ კრიტერიუმების შესაბამისად გაცემულ სერტიფიკატს. 5. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით პროცესების გამჭვირვალეობისა და დაინტერესებული პირების ინფორმირების მიზნით უზრუნველყოფს ამ მუხლის მესამე პუნქტში აღნიშნული სერთიფიცირებისა ან/და უნარის/კომპეტენციის გამომუშავების მექანიზმების გასაჯაროებას. 6. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უფლებამოსილია ხელმისაწვდომი გახადოს ინფორმაცია მემონტაჟეთა სიის შესახებ, რომლებიც კვალიფიციურები და სერტიფიცირებულები არიან ამ მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად. 7. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს, სახელმძღვანელო მითითებების ხელმისაწვდომობას დამპროექტებლებისა და არქიტექტორებისთვის, ასევე ყველა შესაბამისი მხარისთვის, რათა მათ შესაძლებლობა ჰქონდეთ სათანადოდ გაითვალისწინონ განახლებადი ენერგიების, მაღალი ეფექტურობის ტექნოლოგიების და ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების კომბინაცია ინდუსტრიული ან საყოფაცხოვრებო ტერიტორიების დაგეგმვის, დაპროექტების, მშენებლობისა და რეკონსტრუქციის დროს. 8. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების მონაწილეობით განავითაროს შესაბამისი ინფორმაციული, ცნობიერების ასამაღლებელი, სახელმძღვანელო ან ტრენინგ პროგრამები, რათა ინფორმაცია მიაწოდოს საქართველოს მოქალაქეებს, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განვითარებისა და გამოყენების უპირატესობებისა და პრაქტიკულობის შესახებ. მუხლი 15. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატები 1. ენერგიის მიმწოდებლის ენერგიის ნაზავში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის წილის ან რაოდენობის საბოლოო მომხმარებლებისთვის დასადასტურებლად, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ და სამინისტრომ, შესაბამისად, უნდა უზრუნველყონ, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმომავლობის დადასტურება გარანტირებული იქნება ამ კანონის ფარგლებში, ობიექტური, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების შესაბამისად. ამ მიზნით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია დადგენილებით ამტკიცებს „განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის წესს“, ხოლო სამინისტრო ბრძანებით ამტკიცებს „განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის წესს“. 2. განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის მწარმოებლის მოთხოვნის საპასუხოდ საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორი გასცემს წარმოშობის სერტიფიკატს. 3. სამინისტრო უფლებამოსილია ორგანიზება გაუწიოს წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემას განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების მწარმოებლების მოთხოვნის საპასუხოდ. ეს ღონისძიება შეიძლება დაექვემდებაროს მინიმალური სიმძლავრის შეზღუდვას. 4. განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოების შემთხვევაში, წარმოშობის სერტიფიკატი უნდა იყოს სტანდარტული ზომით 1 მგვტ.სთ. წარმოებული ენერგიის თითოეული ერთეულისთვის გაიცემა მხოლოდ ერთი წარმოშობის სერტიფიკატი. 5. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გათვალისწინებულ უნდა იქნეს მხოლოდ ერთხელ. ერთი და იგივე ერთეული 6. საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე, უფლებამოსილია სრულად ან ნაწილობრივ გააუქმოს მხარდაჭერის სქემით სარგებლობის უფლება მწარმოებლისთვის, რომელიც იღებს სარგებელს განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ იმავე ენერგიაზე გაცემული წარმოშობის სერტიფიკატით. 7. წარმოშობის სერტიფიკატი არ წარმოადგენს ამ კანონის მე-3 მუხლით გათვალისწინებული სამიზნე მაჩვენებლების შესაბამისობის დადგენის დამადასტურებელ დოკუმენტს. წარმოშობის სერტიფიკატის გადაცემა, როგორც განცალკევებულად, ასევე ენერგიის ფიზიკურ გადაცემასთან ერთად, არ ახდენს გავლენას საქართველოს მთავრობის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაზე, გამოიყენოს სტატისტიკური ტრანსფერები, ერთობლივი პროექტები ან ერთობლივი მხარდაჭერის სქემები სამიზნე მაჩვენებლების შესაბამისობის მიზნით ან განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების ამ კანონის შესაბამისად გამოთვლისას. 8. წარმოშობის სერტიფიკატის ნებისმიერი გამოყენება უნდა განხორციელდეს შესაბამისი ენერგიის წარმოებიდან 12 თვის განმავლობაში. 9. წარმოშობის სერტიფიკატი უქმდება გამოყენებისთანავე. 10. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია ზედამხედველობას უწევს საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის, გადაცემისა და გაუქმების პროცესს. 11. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია და სამინისტრო ვალდებულნი არიან, დანერგონ ის მექანიზმები, რომლებიც უზრუნველყოფს წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემას, გადაცემასა და გაუქმებას ელექტრონული ფორმით, გარანტირებული იქნება მისი სიზუსტე, საიმედოობა და დაცული იქნება გაყალბებისაგან. 12. წარმოშობის სერტიფიკატი უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას: (ა) ენერგიის წყარო, საიდანაც წარმოებულია ენერგია და წარმოების დაწყებისა და დასრულების თარიღები; (ბ) ეხება თუ არა: ბ.ა) ელექტროენერგიას; ან ბ.ბ) გათბობასა და გაგრილებას; (გ) დანადგარის საიდენტიფიკაციო მონაცემი, ადგილმდებარეობა, ტიპი და სიმძლავრე, სადაც ენერგია იქნა წარმოებული; (დ) ისარგებლა თუ არა და რამდენად ისარგებლა დანადგარმა საინვესტიციო მხარდაჭერით, ისარგებლა თუ არა და რამდენად ისარგებლა ენერგიის ერთეულმა ეროვნული მხარდაჭერის სქემით და ასევე მხარდაჭერის სქემის ტიპი; (ე) თარიღი, როდესაც დანადგარი შევიდა ექსპლუატაციაში; და (ვ) გაცემის თარიღი და ქვეყანა, ასევე უნიკალური საიდენტიფიკაციო ნომერი. 13. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობა, რომელიც შეესაბამება ელექტროენერგიის მიმწოდებლის მიერ მესამე მხარისათვის გადაცემულ წარმოშობის სერტიფიკატს, უნდა გამოაკლდეს განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის წილს მისი ენერგიის ნაზავში. 14. წარმოშობის სერტიფიკატები, რომელიც გაცემულია ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა მხარეების მიერ, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უნდა აღიაროს მხოლოდ, როგორც დადასტურება ამ მუხლის პირველ პუნქტში და მე-12 პუნქტის „ა“–„ვ“ ქვეპუნქტებში მითითებული ელემენტებისა. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნულიკომისია უფლებამოსილია უარი თქვას წარმოშობის სერტიფიკატის აღიარებაზე მხოლოდ მაშინ, როცა მას აქვს დასაბუთებული ეჭვი გარანტიის სიზუსტესთან, საიმედოობასთან ან უტყუარობასთან დაკავშირებით. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია ვალდებულია ამ პუნქტით გათვალისწინებული უარის შესახებ აცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს და წარუდგინოს დასაბუთება. 15. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების ეროვნული კომისია უფლებამოსილია გაითვალისწინოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს მიერ გამოცემული მოსაზრება, რომლითაც იგი რჩევას იძლევა აღიარებულ იქნას ის წარმოშობის სერტიფიკატი, რომლის აღიარებაზე ითქვა უარი. 16. საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნულ კომისია უფლებამოსილია მიიღოს წარმოშობის სერტიფიკატით სარგებლობის ობიექტური, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმები, რომელიც აკმაყოფილებს ამ კანონით გათვალისწინებულ ვალდებულებებს და უნდა აისახოს „განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის წესში“. 17. თუ ენერგიის მიმწოდებლები ყიდიან განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ ენერგიას მომხმარებლებზე, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გარემოსდაცვითი ან სხვა სარგებლის მითითებით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უფლებამოსილია მოსთხოვოს ენერგიის ასეთ მიმწოდებლებს ხელმისაწვდომი გახადონ ინფორმაცია, შეჯამებული სახით, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობის ან წილის შესახებ, რომელიც მიიღება 2022 წლის 18 დეკემბრის შემდეგ ექსპლუატაციაში შესული დანადგარებიდან ან გაზრდილი სიმძლავრიდან. მუხლი 16. ქსელზე დაშვება და მისი ოპერირება 1. საქართველოს მთავრობამ და საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ, ქსელის ოპერატორებმა კანონმდებლობით მათთვის მინიჭებული კომპეტენციის გათვალისწინებით, უნდა გადადგან სათანადო ნაბიჯები გადამცემი და გამანაწილებელი ქსელის ინფრასტრუქტურის, ჭკვიანი ქსელების, საცავი მოწყობილობებისა და ელექტროენერგეტიკული სისტემის განვითარების მიზნით, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს ელექტროენერგეტიკული სისტემის უსაფრთხო ოპერირება, რამდენადაც იგი ემსახურება განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოების შემდგომ განვითარებას, მათ შორის ურთიერთკავშირს საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების მხარეებს, ასევე მესამე ქვეყნებს შორის. 2. ქსელის საიმედოობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების დაცვით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულიებელი ეროვნული კომისიის მიერ დადგენილი გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების შესაბამისად: ა) უზრუნველყოფილი უნდა იყოს, რომ გადამცემი სისტემის ოპერატორისა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორების მიერ გარანტირებული იყოს თავიანთ ტერიტორიაზე განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის გადაცემა და განაწილება; ბ) ასევე უზრუნველყოფილი იყოს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის პრიორიტეტული ან გარანტირებული დაშვება ქსელზე; გ) უზრუნველყოფილი იყოს, რომ ელექტროენერგიის მწარმოებელი დანადგარების დისპეტჩერიზაციის დროს გადამცემი სისტემის ოპერატორმა უპირატესობა მიანიჭოს განახლებადი ენერგიის წყაროების გამოყენებას იმდენად, რამდენადაც ამის საშუალებას იძლევა საქართველოს ელექტროენერგეტიკული სისტემის უსაფრთხო ფუნქციონირება და ეფუძნება გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ კრიტერიუმებს; დ) უზრუნველყოფილი იყოს ქსელთან და ბაზართან დაკავშირებული სათანადო საექსპლუატაციო ღონისძიებების გატარება განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის შეზღუდვის მინიმუმამდე დაყვანისთვის. 3. საქართველოს ელექტროენერგეტიკული სისტემისა და ენერგიის მიწოდების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით, განახლებადი წყაროების ენერგიის შესამცირებლად მნიშვნელოვანი ზომების მიღების შემთხვევაში, გადამცემი სისტემის ოპერატორი საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას აცნობებს ამ ზომების შესახებ და მიუთითებს, თუ რომელი გამოსასწორებელი ღონისძიებების გატარებას გეგმავს არასათანადო შემცირების თავიდან ასაცილებლად. 4. გადამცემი სისტემის ოპერატორმა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორმა უნდა გაასაჯაროონ სტანდარტული წესები, რაც დაკავშირებულია ტექნიკური ცვლილებების ხარჯების გაწევასა და განაწილებასთან, როგორიც არის ქსელზე მიერთება და ქსელის გაძლიერება, ქსელის ოპერირების გაუმჯობესება, ასევე საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მიერ დამტკიცებული ქსელის წესების არადისკრიმინაციული სახით განხორციელების პირობები, რაც საჭიროა ახალი მწარმოებლების ინტეგრაციისთვის, რომლებიც განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ ელექტროენერგიას აწვდიან ურთიერთდამაკავშირებელ ქსელს. ამ პუნქტით გათვალისწინებული წესების და პირობების შემუშავება და დამტკიცება ხორციელდება „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესაბამისად. 5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული წესები უნდა ეფუძნებოდეს ობიექტურ, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ კრიტერიუმებს და ითვალისწინებდეს ყველა იმ ხარჯსა და სარგებელს, რაც დაკავშირებულია აღნიშნული მწარმოებლების ქსელზე მიერთებასთან, ასევე უნდა ითვალისწინებდეს განსაკუთრებულ გარემოებებს, რაც დაკავშირებულია მაღალმთიან და მოსახლეობის დაბალი სიმჭიდროვის მქონე რეგიონებში განთავსებულ მწარმოებლებთან. ამ წესებმა შესაძლოა დაადგინონ მიერთების სხვადასხვა ტიპი. 6. საჭიროების შემთხვევაში, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას შეუძლია გადამცემი სისტემის ოპერატორს და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებს მოსთხოვოს სრულად ან ნაწილობრივ გასწიონ ამ მუხლის მე-4 პუნქტში მითითებული ხარჯები. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უნდა განიხილოს და გაატაროს აუცილებელი ღონისძიებები ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული ხარჯების გაწევასა და განაწილებასთან დაკავშირებული სახელმძღვანელო პინციპებისა და წესების გაუმჯობესების მიზნით 2021 წლის 30 ივნისისამდე და ყოველი ორი წლის შემდეგ, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს აღნიშნულ პუნქტში მითითებული ახალი მწარმოებლების ინტეგრაცია. 7. გადამცემი სისტემის ოპერატორი და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორი ვალდებული არიან მიაწოდონ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ნებისმიერ ახალ მწარმოებელს, რომელსაც სურს სისტემაზე მიერთება, ყოვლისმომცველი და საჭირო ინფორმაცია ამ კანონის, „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და „ქსელის წესების“ შესაბამისად, მათ შორის: ა) მიერთების ხარჯებთან დაკავშირებული სრულყოფილი და დეტალური ხარჯთაღრიცხვა; ბ) ქსელზე მიერთების მოთხოვნის მიღებისა და დამუშავების გონივრული და ზუსტი ვადები; გ) ქსელზე მიერთების გონივრული საორიენტაციო გრაფიკი. 8. იმ შემთხვევაში, თუ ქსელის ოპერატორი განახლებად წყაროზე მომუშავე ელექტროსადგურის მიერთებას ახორციელებს მესამე პირის მეშვეობით, განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან ელექტროენერგიის მწარმოებლებს, რომელთაც სურთ ქსელზე მიერთება, უფლება უნდა ჰქონდეთ თავად მიიღონ მონაწილეობა იმ შესყიდვის პროცესში, რომელიც მიზნად ისახავს მათ მისაერთებლად სამშენებლო სამუშაოების წარმოებას, კანონმდებლობით ან/და შესაბამისი ქსელის ოპერატორის მოთხოვნების დაკმაყოფილებისა და სხვა პრეტენდენტებთან შედარებით საუკეთესო პირობების შეთავაზების შემთხვევაში, განახორციელონ ეს სამუშაოები. 9. ამ მუხლით გათვალისწინებული ხარჯების განაწილება უნდა განხორციელდეს ობიექტურ, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ კრიტერიუმებზე დამყარებული მექანიზმის საფუძველზე, რომელიც ითვალისწინებს იმ სარგებელს, რომელსაც თავდაპირველ და მომდევნო ეტაპზე მიერთებული მწარმოებლები, გადამცემი სისტემის ოპერატორი და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორები იღებენ ქსელზე მიერთებით და როგორც ეს დადგენილია კანონმდებლობით. 10. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უზრუნველყოფს, რომ გადაცემისა და განაწილების ტარიფები არ ახდენდეს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის დისკრიმინაციას, განსაკუთრებით მაღალმთიან რეგიონებში, როგორიც არის ენერგეტიკულად იზოლირებული რეგიონები, ასევე მოსახლეობის დაბალი სიმჭიდროვის მქონე რეგიონებში. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უზრუნველყოფს, რომ გადაცემისა და განაწილების ტარიფები არ იყოს დისკრიმინაციული განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ბუნებრივი გაზის მიმართ. 11. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უზრუნველყოფს, რომ გადამცემი სისტემის ოპერატორსა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორების მიერ განახლებადი ენერგიის წყაროებზე მომუშავე ელექტროსადგურების მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგიის გადაცემისა და განაწილებისათვის მიღებული ტარიფი ასახავდეს განხორციელებად ხარჯებსა და სარგებელს, რომელიც დაკავშირებულია ელექტროსადგურის ქსელზე მიერთებასთან. ამგვარი დანახარჯი და სარგებელი შესაძლოა წარმოიშვას დაბალი ძაბვის ქსელის პირდაპირი გამოყენებით. 12. საჭიროების შემთხვევაში, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია აფასებს არსებული გაზის ქსელის ინფრასტრუქტურის გაზრდის საჭიროებას, რათა ხელი შეუწყოს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გაზის ინტეგრირებას. 13. საჭიროების შემთხვევაში, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია საქართველოს ტერიტორიებზე არსებულ გადამცემი სისტემის ოპერატორსა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებს მოსთხოვს იმ ტექნიკური წესების გამოქვეყნებას, რაც უკავშირდება ქსელზე მიერთების წესებს და ასევე მოიცავს ბუნებრივი გაზის ხარისხთან, გაზის ოდორიზაციასთან და წნევასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ ასევე უნდა მოსთხოვოს გადამცემი და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებს გამოაქვეყნონ მიერთების ტარიფები, რათა გაზის განახლებადი წყაროების მიერთება მოხდეს გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების საფუძველზე „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და ამ კანონის მოთხოვნების შესაბამისად. 14. საქართველოს მთავრობა განახლებადი ენერგიის ეროვნულ სამოქმედო გეგმებში აფასებს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან წარმოებული ცენტრალური გათბობისა და გაგრილებისათვის ინფრასტრუქტურის მშენებლობის საჭიროებას, რათა მიღწეულ იქნეს 2030 წლის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლები. აღნიშნული შეფასების შედეგად, საჭიროების შემთხვევაში, საქართველოს მთავრობამ უნდა გადადგას ნაბიჯები ცენტრალური გათბობის ინფრასტრუქტურის განვითარების მიზნით, რათა განვითარდეს გათბობისა და გაგრილების წარმოება დიდი ზომის ბიომასის, მზისა და გეოთერმული ობიექტებიდან. მუხლი 17. მდგრადობის კრიტერიუმები ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის 1. იმის მიუხედავად, ნედლეულის კულტივაცია განხორციელდა საქართველოს ტერიტორიის შიგნით თუ გარეთ, ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისგან მიღებული ენერგია მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული ამ პუნქტის „ა“, „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებში მოცემული მიზნებისათვის, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი აკმაყოფილებენ ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის კანონმდებლობით დადგენილ კრიტერიუმებს: ა) ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებლებთან შესაბამისობის განსაზღვრა; დაკავშირებით ამ კანონის მოთხოვნებთან ბ) განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან შესაბამისობის განსაზღვრა; გ) ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მოხმარებისათვის ფინანსური მხარდაჭერის მიღების უფლებამოსილება. 2. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, სასოფლო-სამეურნეო, აკვაკულტურის, მეთევზეობისა და სატყეო ნარჩენების გარდა, სხვა ნარჩენებისაგან წარმოებული ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები უნდა აკმაყოფილებდეს მხოლოდ ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის კანონმდებლობით დადგენილ კრიტერიუმებს, რათა მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული მიზნებისთვის. მუხლი 18. ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მდგრადობის კრიტერიუმებთან შესაბამისობის შემოწმება 1. როდესაც ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები გათვალისწინებულ უნდა იქნეს ამ კანონის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტების მიზნებისთვის, საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია ეკონომიკურ აგენტებს მოსთხოვოს დაადასტურონ კანონმდებლობით დადგენილი მდგრადობის კრიტერიუმების გათვალისწინება. 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის მიზნებისთვის, საქართველოს მთავრობა სამინისტროს წარდგინებით ეკონომიკურ აგენტებს უდგენს მასის ბალანსის სისტემის გამოყენების ვალდებულებას, რომელიც: ა) საშუალებას იძლევა, განხორციელდეს მდგრადობის სხვადასხვა მახასიათებლის მქონე ნედლეულის პარტიების ან ბიოსაწვავის ერთმანეთთან შერევა; ბ) მოითხოვს, რომ ნარევს თან ახლდეს ინფორმაცია „ა“ ქვეპუნქტში მითითებული პარტიების მდგრადობის მახასიათებლებისა და ზომების შესახებ; გ) უზრუნველყოფს, რომ ნარევიდან ამოღებული ყველა პარტიის ჯამი, იმავე რაოდენობით, აღწერილ იქნეს მდგრადობის იმავე მახასიათებლებით, როგორც ნარევზე დამატებული ყველა პარტიის ჯამი. 3. სამინისტრო უზრუნველყოფს, რომ ეკონომიკურმა აგენტებმა წარადგინონ სანდო ინფორმაცია და უფლებამოსილი ორგანოების მოთხოვნის საფუძველზე, ხელმისაწვდომი გახადონ ის მონაცემები, რაც საფუძვლად დაედო ამ ინფორმაციის მომზადებას. სამინისტრომ უნდა მოსთხოვოს ეკონომიკურ აგენტებს, რომ დანერგონ მიწოდებული ინფორმაციის დამოუკიდებელი აუდიტის ჩატარების სათანადო სტანდარტები და წარმოადგინონ მტკიცებულება აღნიშნულის განხორციელების თაობაზე. დამოუკიდებელმა აუდიტმა უნდა დაადასტუროს, რომ ეკონომიკური აგენტების მიერ გამოყენებული სისტემები არის ზუსტი, სანდო და გაყალბებისგან დაცული. დამოუკიდებელი აუდიტის ჩატარების დროს უნდა შეფასდეს ნიმუშების აღების სიხშირე, მეთოდოლოგია და მონაცემთა საიმედოობა. 4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტში მოცემული ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს ინფორმაციას ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მდგრადობის კრიტერიუმებთან შესაბამისობის შესახებ, შესაბამის და რელევანტურ ინფორმაციას იმ ზომების შესახებ, რომელიც გატარდა ნიადაგის, წყლისა და ჰაერის დასაცავად, დეგრადირებული მიწის აღსადგენად, ჭარბი წყლის მოხმარების თავიდან ასაცილებლად იმ ტერიტორიებზე, სადაც წყლის დეფიციტია. 5. ამ მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულებები გამოყენებული უნდა იქნეს იმის მიუხედავად, ბიოსაწვავი ან ბიოსითხეები ენერგეტიკული გაერთიანების მხარის ტერიტორიაზეა წარმოებული თუ იმპორტირებულია. 6. საქართველოს მთავრობა სამინისტროსთან ერთად უზრუნველყოფს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთვის ამ მუხლის მე-3 პუნქტში მითითებული ინფორმაციის ერთიანი ფორმით წარდგენას. 7. ეროვნული და საერთაშორისო ნებაყოფლობითი სქემები, რომლებიც ადგენენ სტანდარტებს ბიომასის პროდუქტებისთვის, უნდა აკმაყოფილებდეს საიმედოობის, გამჭვირვალობის და დამოუკიდებელი აუდიტის შესაბამის სტანდარტებს. იმ შემთხვევაში, თუ სქემები ზომავს სათბურის გაზის ემისიის დანაზოგს, ეს სქემები ასევე უნდა შეესაბამებოდეს “ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესების“ მეთოდოლოგიურ მოთხოვნებს. მუხლი 19. ტრანსპორტში განახლებადი დაკავშირებული სპეციალური დებულებები წყაროებიდან მიღებულ ენერგიასთან 1. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს ტრანსპორტში გამოყენებული ყველა სახის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელმისაწვდომობისა და გარემოსდაცვითი სარგებელის შესახებ საზოგადოებისთვის ინფორმაციის მიწოდებას. როდესაც ბიოსაწვავის პროცენტული მაჩვენებელი მინერალური ზეთის დერივატივებთან შერევისას მოცულობით აჭარბებს 10%-ს, საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია დააადგინოს მოთხოვნა, რომ აღნიშნულის შესახებ მითითება გაკეთდეს გაყიდვების პუნქტებში. 2. ეკონომიკურ აგენტებზე დაკისრებულ განახლებადი ენერგიის საერთო-სახელმწიფოებრივ ვალდებულებებსა და ტრანსპორტის ყველა სახეობაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტში მოცემულ სამიზნე მაჩვენებელთან შესაბამისობის ჩვენების მიზნით, იმ ბიოსაწვავის წილი, რომელიც მიიღება ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისა და ლიგნოცელულოზის მასალისგან, უნდა ჩაითვალოს ორჯერ მეტად, ვიდრე სხვა ბიოსაწვავის წილი. მუხლი 20. საქართველოს მიერ ანგარიშის წარდგენის ვალდებულება 1. 2024 წლის 31 დეკემბრამდე და შემდგომ ყოველ ორ წელიწადში, საქართველოს მთავრობა ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს წარუდგენს ანგარიშს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობისა და გამოყენების პროგრესის შესახებ. 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ ანგარიშში დეტალურად უნდა აისახოს შემდეგი ინფორმაცია: ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სექტორული (ელექტროენერგია, გათბობაგაგრილება და ტრანსპორტი) და მთლიანი წილი გასული 2 კალენდარული წლისთვის, აგრეთვე სახელმწიფოებრივ დონეზე მიღებული ან დაგეგმილი ზომები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ზრდის მიზნით, რაც ითვალისწინებს ამ კანონის I დანართის მე-2 პუნქტში მოცემულ საორიენტაციო ტრაექტორიას, ამ კანონის მე-5 მუხლის შესაბამისად; ბ) მხარდაჭერის სქემების დანერგვა და ფუნქციონირება, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობის მიზნით გატარებული სხვა ზომები, საქართველოს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმით განსაზღვრული ღონისძიებების ნებისმიერი განვითარება; გ) საჭიროების შემთხვევაში, ინფორმაცია იმის შესახებ თუ როგორ აქვს საქართველოს მთავრობას სტრუქტურირებული მხარდაჭერის სქემები იმის გათვალისწინებით, რომ ზოგიერთი განახლებადი ენერგიის გამოყენება იძლევა დამატებით სარგებელს სხვებთან შედარებით, თუმცა, ასევე შესაძლებელია დაკავშირებული იყოს უფრო მაღალ ხარჯებთან, რაც მოიცავს ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისგან და ლიგნოცელულოზის მასალისგან დამზადებულ ბიოსაწვავს; დ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის სისტემის ფუნქციონირების, ასევე ამ სისტემის საიმედოობის უზრუნველსაყოფად და გაყალბების საწინააღმდეგოდ გატარებული ღონისძიებების შესახებ ინფორმაცია; ე) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განვითარების რეგულაციური და არარეგულაციური ბარიერების მოხსნის მიზნით ადმინისტრაციული პროცედურების შეფასებისა და გაუმჯობესების პროცესში მიღწეული პროგრესი; ვ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის გადაცემისა და განაწილების უზრუნველყოფის, ასევე ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტებში მოცემული ხარჯების გაწევისა და განაწილების შესახებ წესების, საჭიროების შემთხვევაში, გაუმჯობესების მიზნით გატარებული ზომები; ზ) ენერგეტიკული მიზნებისთვის გამოყენების განვითარება; ბიომასის რესურსების ხელმისაწვდომობისა და თ) საქართველოს ტერიტორიაზე სამომხმარებლო საქონელზე ფასებისა და მიწათსარგებლობის ცვლილებები, რაც დაკავშირებულია ბიომასისა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სხვა ფორმების გაზრდილ გამოყენებასთან; ი) ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისგან და მასალისგან მიღებული ბიოსაწვავის განვითარება და წილი; ლიგნოცელულოზის კ) ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების სავარუდო ზემოქმედება ბიომრავალფეროვნებაზე, წყლის რესურსებზე, წყლის ხარისხსა და ნიადაგის ხარისხზე ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე; ლ) სათბურის გაზის ემისიის სავარაუდო სუფთა დანაზოგი განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების გამო; მ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სავარაუდო ჭარბი წარმოება საორიენტაციო ტრაექტორიასთან შედარებით, რაც შესაძლოა გადაეცეს სხვა ხელშემკვრელ მხარეებს, აგრეთვე, ერთობლივი პროექტების სავარაუდო პოტენციალი 2030 წლამდე; ნ) სავარაუდო მოთხოვნა განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე, რომელიც უნდა დაკმაყოფილდეს სხვა საშუალებით, გარდა შიდა წარმოებისა, 2030 წლამდე; ო) ინფორმაცია, თუ როგორ მოხდა ბიოდეგრადირებადი ნარჩენების წილის გამოთვლა ენერგიის წარმოებისათვის გამოყენებული ნარჩენების შემადგენლობაში და რა ნაბიჯები გადაიდგა ამგვარი გამოთვლის გაუმჯობესებისა და გადამოწმებისათვის. 3. ბიოსაწვავის გამოყენებით სათბურის გაზის ემისიის სუფთა დანაზოგის გამოთვლისას, საქართველოს მთავრობამ პირველ პუნქტში მოცემული ანგარიშების მიზნებისთვის, შესაძლოა გამოიყენოს ამ კანონის “ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესებით განსაზღვრული “ ტიპური სიდიდეები. 4. საქართველოს მთავრობამ პირველ ანგარიშში უნდა ასახოს გეგმავს თუ არა: ა) ერთი ადმინისტრაციული ორგანოს ჩამოყალიბებას, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება განახლებადი ენერგიის დანადგარების ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების განაცხადების დამუშავებასა და განმცხადებლებისათვის დახმარების გაწევაზე; ბ) განახლებადი ენერგიის დანადგარების დაპროექტებისა და ნებართვის მიღების შესახებ განაცხადების ავტომატური დამტკიცების უზრუნველყოფას, როცა ავტორიზაციაზე უფლებამოსილი ორგანო პასუხს არ იძლევა დადგენილ ვადებში; ან გ) მიწათსარგებლობის დაგეგმვასა და ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების ჩამოყალიბებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ექსპლუატაციისათვის შესაფერისი გეოგრაფიული ადგილმდებარეობის მითითებას. 5. თითოეულ ანგარიშში საქართველოს მთავრობას შეუძლია შეასწოროს წინა ანგარიშების მონაცემები. მუხლი 21. გარდამავალი დებულებები 1. ოკუპირებულ ტერიტორიებზე საქართველოს იურისდიქციის სრულად აღდგენამდე, აღნიშნულ ტერიტორიაზე წარმოებული ან/და მოხმარებული განახლებადი და არა განახლებადი (წიაღისეული) წყაროებიდან მიღებული ენერგია არ ჩაითვლება ამ კანონით გათვალისწინებული მიზნებისთვის, გარდა ენგურჰესისა და ვარდნილჰესის მიერ წარმოებული იმ ელექტროენერგიისა, რომელიც მიეწოდება იმ ტერიტორიას, რომელზეც სრულად ვრცელდება საქართველოს იურისდიქცია. ამ კანონით გათვალისწინებული მიზნებისთვის, ასევე მხედველობაში არ მიიღება ის ენერგია, რომელიც ენერგიის უკმარისობის დროს მიეწოდა საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებს. 2. კანონის მოქმედება არ ვრცელდება განახლებად წყაროებზე მომუშავე ელექტროსადგურების მშენებლობას, ფლობასა და ოპერირებასთან დაკავშირებით გაფორმებულ იმ შეთანხმებებზე, რომლებსაც ხელი მოეწერათ ამ კანონის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „გ“ და „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების ძალაში შესვლამდე. 3. განახლებად წყაროებზე მომუშავე ელექტროსადგურების მშენებლობის, ფლობის ან/და ოპერირების უფლების „საჯარო და კერძო თანამშრომლობის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და მის საფუძველზე მიღებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით დადგენილი წესით მოპოვების შემთხვევაში, შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ამ კანონით გათვალისწინებული მხარდაჭერის სქემები, ან/და სხვა მექანიზმები, მათ შორის, ელექტროენერგიის გარანტირებული შესყიდვის შეთანხმებები, რაც განისაზღვრება საქართველოს მთავრობასთან გაფორმებული შესაბამისი ხელშეკრულებით. 4. „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების მოწყობილობების მემონტაჟეების სერტიფიცირების წესების“ დამტკიცებამდე ეს ურთიერთობები დარეგულირდეს არსებული წესით. 5. საქართველოს მთავრობამ, სამინისტრო წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოს: ა) ამ კანონის ამოქმედებიდან 12 თვის ვადაში „განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის“ მიღება; ბ) „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოებისა და გამოყენების მხარდაჭერის სქემების“, ამ კანონის ამოქმედებიდან 12 თვის ვადაში მიღება; გ) „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების, გარდა მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურებიდან წარმოებული ელექტროენერგიისა, წახალისების კონკურენტული აუქციონის გამოცხადების ჩატარებისა“ და „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის პრივილიგირებული მწარმოებლის სტატუსის მინიჭებისა და გაუქმების წესის“, ამ კანონის ამოქმედებიდან 18 თვის ვადაში მიღება; დ) „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურების მეშვეობით ელექტროენერგიის წარმოების წახალისების კონკურენტული აუქციონის გამოცხადების, ჩატარებისა“ და „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის პრივილიგირებული მწარმოებლის სტატუსის მინიჭებისა და გაუქმების წესის“, ამ კანონის ამოქმედებიდან 19 თვის ვადაში მიღება; ე) „ბიოსაწვავის, ბიოგაზის და ბიოსითხის სერტიფიცირებისა და შესაბამისობის დადგენის წესების“, ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება; ვ) „ბიოსაწვავის, ბიოგაზის და ბიოსითხის წარმოების ლიცენზირებისა და ფასწარმოქმნის წესების“, ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება; ზ) „ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების“ ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება; თ) „ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესების“ ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება; ი) „განახლებული წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოთვლის მეთოდოლოგიის“ ამ კანონის ამოქმედებიდან 6 თვის ვადაში მიღება. 6. მთავრობამ უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოს: ა) „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის პრივილიგირებული მწარმოებელთან ხელმოსაწერი ფასთა სხვაობის ხელშეკრულების სტანდარტული ფორმის“ და „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების მოწყობილობების მემონტაჟეების სერტიფიცირების წესების“ ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება. ბ) „განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმებისთვის ჰარმონიზირებული ნიმუშის მინიმალური მოთხოვნების შემუშავების წესის“ ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში მიღება. გ) „თბური ტუმბოებისგან მიღებული ენერგიის აღრიცხვის წესის“ დამტკიცებას ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში. დ) ,,თბური ტუმბოების ეკოლოგიური ეტიკეტირების მინიმალურ მოთხოვნებს შესახებ კანონქვემდებარე აქტის კანონის ამოქმედებიდან 12 თვის ვადაში მიღება. ე) ამ კანონის მე-14 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად „კვალიფიციური და სერტიფიცირებული მემონტაჟეთა სიის“ ამ კანონის ამოქმედებიდან 12 თვის ვადაში მიღება. 7. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უზრუნველყოს: ა) „განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის წესის“ ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება; ბ) შესაბამისი კანონქვემდებარე აქტების ამ კანონთან შესაბამისობაში მოყვანა ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. 8. სამინისტრომ უზრუნველყოს: ა) „განახლებული წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის წესის“ ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება. ბ) „ჰიდროენერგიისა და ქარის ენერგიისგან გამომუშავებული ელექტროენერგიის აღრიცხვის ნორმალიზაციის წესის“ ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში მიღება. მუხლი 22. კანონის ამოქმედება ეს კანონი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. საქართველოს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი დანართი I საქართველოს ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილისთვის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში 2030 წელს 1. ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლები განახლება დი წყაროები დან მიღებული ენერგიის წილი ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარება ში, 2019 (S2019) სამიზნე მაჩვენებელი განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილისთვის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში, 2030 (S2030) 29.5 % 35 % 2. საორიენტაციო ტრაექტორია მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტში მოცემული საორიენტაციო ტრაექტორია უნდა შედგებოდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის შემდეგი წილებისგან: S2019 + 0.20 (S2030 – S2019), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 20212022; S2019 + 0.30 (S2030 – S2019), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 2023 2024; S2019 + 0.45 (S2030 – S2019), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 2025 2026; და S2019+ 0.65(S2030– S2019 ), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 2027 -2028, სადაც, S2019 = წილი საქართველოსთვის 2019 წელს, როგორც მოცემულია 1-ლი პუნქტის ცხრილში, და S2030 = წილი საქართველოსთვის 2030 წელს, როგორც მოცემულია 1-ლი პუნქტის ცხრილში. 3. ამ დანართით გათვალისწინებული ეროვნული მიზნების მისაღწევად, გარემოს დასაცავად სახელმწიფო დახმარების სახელმძღვანელო წესები უნდა აღიარებდეს განახლებადი ენერგიის წყაროების წასახალისებლად მხარდაჭერის ეროვნული მექანიზმების განგრძობად საჭიროებას. დანართი II სატრანსპორტო საშუალებების საწვავების ენერგიის შემცველობა საწვავი ენერგიის შემცველობა მოცულობის მიხედვით (უფრო ენერგიის შემცველობა დაბალი თბოუნარიანობა, მგჯ/ლ) წონის მიხედვით (უფრო დაბალი თბოუნარიან ობა, მგჯ/კგ) 21 ბიოეთანოლ 27 ი (ბიომასისგან წარმოებულ ი ეთანოლი) ბიო-ეთილ- 36 (საიდანაც 27 (საიდანაც 37% განახლებადი წყაროებიდან) ტრეტ37% ბუთილის განახლებად ეთერი ი (ETBE წყაროებიდა წარმოებულ ნ) ია ბიოეთანოლ ის საფუძველზ ე) ბიომეთანო 20 16 ლი (ბიომასისგა ნ წარმოებულ ი მეთანოლი, რომელიც გამოიყენება ბიოსაწვავად ) ბიო-მეთილ- 35 (საიდანაც 26 (საიდანაც 22% განახლებადი წყაროებიდან) ტრეტ22% ბუთილის ეთერი (MTBE წარმოებულ ი ბიომეთანო ლის საფუძველზ ე) განახლებად ი წყაროებიდა ნ) 19 ბიო - 28 დიმეთილეთ ერი (ბიომასისგან წარმოებულ ი DME, რომელიც გამოიყენება ბიოსაწვავად ) ბიო ტრეტ - 38 (საიდანაც 29 (საიდანაც 29% განახლებადი წყაროებიდან) ამილ-ეთილ- 29% ეთერი (TAFE განახლებად წარმოებულ ი წყაროებიდა ია ბიოეთანოლ ნ) ის საფუძველზე ) 27 ბიობუტანო 33 ლი (ბიომასისგან წარმოებულ ი ბუტანოლი, რომელიც გამოიყენება ბიოსაწვავად ) ბიოდიზელი 37 (დიზელის ხარისხის მეთილეთერი წარმოებულ ი მცენარეული ან ცხოველური ზეთისგან, რომელიც გამოიყენება ბიოსაწვავად ) ფიშერ44 ტროფშის დიზელის საწვავი (ბიომასისგა ნ წარმოებულ ი სინთეზური ნახშირწყალ ბადი ან სინთეზური ნახშირწყალ ბადების ნარევი) ჰიდრირებუ 44 ლი მცენარეული ზეთი (წყალბადით თერმოქიმი ურად გაწმენდილი მცენარეული ზეთი) 33 34 34 სუფთა 37 მცენარეული ზეთი (ზეთოვანი კულტურისგ ან წარმოებულ ი ზეთი დაწნეხის, მოპოვების ან მსგავსი პროცედურე ბის გამოყენებით , ნედლი ან რაფინირებუ ლი, მაგრამ ქიმიურად უცვლელი, როცა თავსებადია ძრავის ტიპებთან და ემისიის შესაბამის მოთხოვნებ თან) ბიოგაზი 50 (ბიომასის ან/და ნარჩენის ბიოდეგრად ირებადი ნაწილისგან მიღებული საწვავი გაზი, რომელიც შესაძლოა გაიწმინდოს 34 34 ბუნებრივი გაზის ხარისხამდე და გამოყენებუ ლ იქნეს ბიოსაწვავად , ან ხის მასალისგან მიღებული გაზი) ბენზინი 43 დიზელი 43 32 36

განმარტებითი ბარათი „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოებისა და გამოყენების წახალისების შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტთან დაკავშირებით ა) ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის შესახებ: ა.ა) კანონპროექტის მიღების მიზეზი: ა.ა.ა.) პრობლემა, რომლის გადაჭრასაც მიზნად ისახავს კანონპროექტი: „ერთის მხრივ, საქართველოსა და მეორეს მხრივ ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ“ შეთანხმება (შემდგომში - ასოცირების შეთანხმება) ითვალისწინებს საქართველოს კანონმდებლობის აპროქსიმაციას ევროკაშირის მოთხოვნებთან, რომელთა მიზანია ენერგეტიკის სფეროში კონკურენტული ბაზრის ჩამოყალიბება. ასოცირების შეთანხმების XXV დანართში მოცემულია ენერგეტიკის სფეროში მოქმედი ევროკავშირის იმ დირექტივების და რეგულაციების ჩამონათვალი, რომელთა აპროქსიმაციის ვალდებულება ეკისრება საქართველოს. აქვე აღსანიშნავია, რომ საქართველო 2017 წლიდან შეუერთდა ენერგეტიკულ გაერთიანებას (შეერთების ოქმით განისაზღვრა რეგულაციების იმპლემენტაციის ევროკავშირის შესაბამისი დირექტივებისა და ვადები). შესაბამისად, ენერგეტიკის სფეროს კანონმდებლობის იმპლემენტაციასთან დაკავშირებით, მასზე გავრცელდა ასოცირების შეთანხმების 218-ე მუხლის დებულებები (32-ე სქოლიოს გათვალისწინებით), რომელთა მიხედვით, საქართველოს ენერგეტიკულ გაერთიანებაში გაწევრიანების შემთხვევაში, ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშეკრულების დებულებებს ან, ამ ხელშეკრულების ძალით ევროკავშირის კანონმდებლობაში შესულ დებულებებს, ენიჭებათ უპირატესობა ასოცირების შეთანხმებით გათვალისწინებულ ენერგეტიკის სფეროში ვაჭრობასთან დაკავშირებული დებულებების თავთან მიმართებით. ენერგეტიკული გაერთიანების დამფუძნებელი ხელშეკრულების მე-3 და მე-5 მუხლების მიხედვით, ენერგეტიკული გაერთიანების კომპეტენციაა ენერგეტიკის სფეროს მარეგულირებელი ევროკავშირის კანონმდებლობის იმპლემენტაცია გაერთიანების სივრცეში ადაპტირებული სახით. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, წარმოდგენილი კანონპროექტი ითვალისწინებს ასოცირების შეთანხმებაში მოცემული 2009 წლის 23 აპრილის „განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობის შესახებ” 2009/28/EC დირექტივის, რომლითაც ცვლილებები შევიდა და მოგვიანებით გაუქმდა დირექტივა 2001/77/EC და დირექტივა 2003/30/ EC ეროვნულ კანონმდებლობაში იმპლემენტაციას. კანონპროექტის მიზანია შექმნას განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობის, წახალისებისა და გამოყენების სამართლებრივი საფუძვლები, ასევე დაადგინოს სავალდებულო სამიზნე მაჩვენებლები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საერთო წილისთვის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში, ტრანსპორტის სექტორში. კანონპროექტის უმთავრესი მიზანია შეამციროს იმპორტზე დამოკიდებულება ადგილობრივი რესურსების მაქსიმალური გამოყენებით და უზრუნველყოს მომხმარებლის ელექტროენერგიაზე მოთხოვნის სრული დაკმაყოფილება. ვინაიდან, საქართველოს კანონმდებლობა შეუთავსებელია ევროკავშირის კანონმდებლობასთან, აღნიშნული კანონის პროექტი ასევე მიზნად ისახავს ევროკავშირის პოლიტიკურ, სოციალურ და სამართლებრივ სტანდარტებთან დაახლოებას. სავაჭრო-ეკონომიკურ, ა.ა.ბ) არსებული პრობლემის გადასაჭრელად კანონის მიღების აუცილებლობა: საერთაშორისო ვალდებულებებმა, ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმების გაფორმებამ და შესაბამისად, საქართველოს ენერგეტიკულ გაერთიანებაში გაწევრიანებამ, განაპირობა ამ კანონის შემუშავების და მიღების აუცილებლობა. გარდა ამისა, კანონის მიზნების შესრულება დაარეგულირებს ქვეყანაში ადგილობრივი ენერგორესურსების ათვისებასა და იმპორტზე დამოკიდებულების შემცირებას. ამ რეფორმების პრიორიტეტს, ბიზნეს საქმიანობის ხელშეწყობასა და დერეგულაციასთან ერთად, წარმოადგენს საკანონმდებლო და მარეგულირებელი ჩარჩოს გაძლიერება, რაც მძლავრ ეკონომიკურ ზრდას შეუწყობს ხელს. ა.ბ) კანონპროექტის მოსალოდნელი შედეგები: ადგილობრივი განახლებადი რესურსების ათვისება მნიშვნელოვან ფაქტორი იქნება ელექტროენერგიის იმპორტის შემცირების თვალსაზრისით. განახლებადი ენერგეტიკული წყაროების წილის გაზრდამ, შესაძლოა უზრუნველყოს საწვავის დაზოგვის შესაძლებლობა. აღნიშნული კი, ქვეყანას შესაძლებლობას მისცემს, შეამციროს სათბურის გაზების ემისიები ატმოსფეროში. საქართველოს განახლებადი ენერგო რესურსების გამოყენება, მნიშვნელოვანად წაადგება ქვეყანაში კლიმატის ცვლილების შერბილების პროცესს. ასევე, კანონპროექტი ითვალისწინებს სავალდებულო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის დადგენას განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილისთვის, რომლის საფუძველზეც „ენერგეტიკული გაერთიანების“ ვალდებულებების შესასრულებლად, აუცილებელი იქნება რიგი პოლიტიკური და საინვესტიციო ღონისძიებების განხორციელება, რომელიც უზრუნველყოფს განახლებადი ენერგიების წილის გაზრდას ქვეყანაში. ამასთანავე აღსანიშნავია, რომ ენერგეტიკული გაერთიანების დამფუძნებელი ხელშეკრულების პირობების განხორციელება ხელს შეუწყობს საქართველოს ენერგეტიკული ბაზრის ტრანსფორმაციას, რასაც განახლებადი ენერგიის განვითარებაზე პირდაპირი და ირიბი ზეგავლენა ექნება. ა.გ) კანონპროექტის ძირითადი არსი: კანონის პროექტი ადგენს სავალდებულო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებელს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საერთო წილისთვის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში და ტრანსპორტში. ამ მიზნით კანონის პროექტი ითვალისწინებს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობის, წახალისებისა და გამოყენების სამართლებრივი საფუძვლების შექნას. ასევე, ადგენს მხარდაჭერის სქემებთან, საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს შორის სტატისტიკურ ტრანსფერთან, საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებთან, ასევე მესამე ქვეყნებთან განსახორციელებელ ერთობლივ პროექტებთან, წარმოშობის სერტიფიკატებთან, ადმინისტრაციულ პროცედურებთან, საინფორმაციო უზრუნველყოფასა და ტრენინგებთან, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიისა და ბიოგაზის ელექტროენერგეტიკულ ქსელზე და ბუნებრივი გაზის ქსელზე დაშვებასთან დაკავშირებულ ნორმებს, ასევე მდგრადობის კრიტერიუმებს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოებისთვის. აღსანიშნავია, ის გარემოება რომ საქართველოში განახლებადი ენერგიის წყაროდან ენერგიის წარმოება სიახლე არ არის, ქვეყანაში ელექტროენერგიის გენერაციის ადგილობრივ წყაროს ჰიდრორესურსი წარმოადგენს. შესაბამისად, განახლებადი ენერგიის წარმოების ხელშეწყობისთვის ქვეყანაში უკვე არსებობს შესაბამისი პირობები, რომელთა გაუმჯობესებას და სხვა ტექნოლოგიების მიმართ იგივე პირობების შექმნას ითვალისწინებს წარმოდგენილი კანონპროექტი. ამიტომაც, კანონის პროექტის ძირითადი ნაწილი არის დეკლარაციული ხასიათის, როგორც დირექტივა და იმეორებს დირექტივის პრინციპებს. წარმოდგენილი კანონპროექტში შედგება 22 მუხლისგან. პირველი მუხლი, „კანონის მოქმედების სფერო და მიზანი“ ასახავს კანონის პროექტის მიზნებს, რაც ითვალისწინებს სამართლებრივი საფუძვლების შექმნას განახლებადი ენერგიების ხელშეწყობის, წახალისებისა და გამოყენებისთვის, ამასთანავე განსაზღვრავს კონკრეტული პერიოდისთვის ქვეყნის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში და ტრანსპორტში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც გამოსახულია პროცენტულ მაჩვენებელში და წარმოადგენს სავალდებულო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებელს. ანუ, 2030 წლისთვის განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის ოდენობამ ქვეყნის საერთო მოხმარებაში (და არა გენერაციაში) 35% უნდა შეადგინოს. მე-2 მუხლი, „ტერმინთა განმარტება“ მოცემულია კანონის პროექტში გამოყენებული ტერმინთა განმარტებები. გასათვალისწინებელია, რომ განახლებადი ენერგიის განვითარებისთვის ე.წ. მხარდაჭერის სხვადასხვა სქემა განმარტებულია მე-2 მუხლში, აღნიშნული მხარდაჭერის სქემების მნიშვნელობის დამკვირდების მიზნით, რადგან ეს კანონი ითვალისწინებს მხარდაჭერის სქემების დანერგვისთვის კონკრეტული წესის შემუშავებას. მე-3 მუხლი, „სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლების განსაზღვრა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ზომები“ განსაზღვრავს იმ ღონისძიებებს, რომელიც უნდა განხორციელდეს „ენერგეტიკული გაერთიანების“ წინაშე აღებული ვალდებულებების შესასრულებლად (მხარდაჭერის სქემები, ხელშემკვრელ მხარეებთან თანამშრომლობის კრიტერიუმები და ა.შ.). მე-4 მუხლი, „განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა“, ადგენს იმ პრინციპებს, კრიტერიუმებსა და ვადებს რის საფუძველზეც უნდა ჩამოყალიბდეს ეროვნული სამოქმედო გეგმა, ასევე განსაზღვრავს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს კომპეტენციას აღნიშნული გეგმის მიღებასთან დაკავშირებით. მე-5 მუხლი, „განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის გაანგარიშება“ ადგენს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების გაანგარიშების მეთოდსა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის გაანგარიშების მეთოდოლოგიის დადგენას, რომელიც უნდა ჩამოყალიბდეს ნორმატიული აქტის საფუძველზე. მე-6 მუხლი, „სტატისტიკური ტრანსფერები საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს შორის“, ადგენს სტატისტიკური ტრანსფერების გამოყენების ძირითად პრინციპებს საქართველოსა და „ენერგეტიკული გაერთიანების“ ხელშემკვრელ მხარეებს (ენერგეტიკული გაერთიანების წევრი ქვეყნები) შორის. სტატისტიკური ტრანსფერი ნიშნავს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განსაზღვრული რაოდენობის ყიდვას ან გაყიდვას მწვანე სერტიფიკატის მეშვეობით, სერტიფიკატი არის ე.წ. მხარდაჭერის სქემა - გაყიდვადი დოკუმენტი, რომლის გამოყენებითაც შესაძლებელია დაემატოს ან გამოაკლდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობა, რაც მხედველობაში მიიღება ტრანსფერის განმახორციელებელი ან მიმღები ქვეყნის მიერ სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის შესახებ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების დროს. მე-7 მუხლი, „ერთობლივი პროექტები საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს შორის“ განსაზღვრავს საქართველოსა და ერთ ან მეტ ხელშემკვრელ მხარეს შორის თანამშრომლობის კრიტერიუმებს ყველა ტიპის ერთობლივ პროექტში, რომელიც უკავშირდება განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებას, გათბობასა და გაგრილებას. მე-8 მუხლი, „საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარეების ერთობლივი პროექტების შედეგები“ ავალდებულებს თითოეულ ხელშემკვრელ მხარეს, რომ ერთობლივად განხორციელებული პროექტებიდან გამომუშავებული ელექტროენერგია, გათბობა ან გაგრილება უნდა აისახოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლისას. მე-9 მუხლი, „ერთობლივი პროექტები საქართველოსა და მესამე ქვეყნებს შორის“ განსაზღვრავს საქართველოსა და ერთ ან მეტ მესამე ქვეყანას (ქვეყანა რომელიც არ არის ენერგეტიკული გაერთიანების წევრი) შორის თანამშრომლობის კრიტერიუმებს ყველა ტიპის ერთ პროექტში, რომელიც ეხება განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებას. ამ თანამშრომლობაში შესაძლოა ჩაერთონ კერძო ოპერატორები. მე-10 მუხლი, „საქართველოსა და მესამე ქვეყნის შორის ერთობლივი პროექტების შედეგები“ ავალდებულებს თითოეულ ხელშემკვრელ მხარეს, რომ ერთობლივად განხორციელებული პროექტებიდან გამომუშავებული ელექტროენერგია, გათბობა ან გაგრილება უნდა აისახოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლისას. მე-11 მუხლი, „მხარდაჭერის სქემები“ განსაზღვრავს მხარდაჭერის სქემის დადგენის ვალდებულებას, რომელიც უნდა იქნა შემუშავდეს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი სამინისტროს მიერ და შემდგომ დასამტკიცებლად წარედგინოს საქართველოს მთავრობას. მხარდაჭერის სქემაა ნებისმიერი ინსტრუმენტი, სქემა ან მექანიზმი, რომელსაც იყენებს საქართველო ცალკე ან ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარესთან/მხარეთა ჯგუფთან ერთად, რომელიც ხელს უწყობს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საქართველოში გამოყენებას ამ ენერგიის ღირებულების შემცირების გზით, გასაყიდი ფასის ზრდით, ან განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულების მეშვეობით ან სხვაგვარად ზრდის ასეთი ენერგიის შეძენილ მოცულობას. აღნიშნული ასევე მოიცავს, მაგრამ არ შემოიფარგლება, საინვესტიციო დახმარებას, გადასახადისგან გათავისუფლებას ან მის შემცირებას, გადასახადის უკან დაბრუნებას, განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულების მხარდაჭერის სქემებს, მათ შორის ისინი, რომლებიც იყენებენ მწვანე სერტიფიკატებს და პირდაპირი ფასის მხარდამჭერ სქემებს, რაც მოიცავს სპეციალურ მწვანე და პრემიალურ ტარიფებს (მწვანე სერტიფიკატების, სპეციალური მწვანე და პრემიალური ტარიფების განმარტებები გთხოვთ იხილოთ მე-2 მუხლში). მე-12 მუხლი, „სიმძლავრის გაზრდა“ განსაზღვრავს, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ერთეულები, რომელმაც გავლენა მოახდინა დანადგარის სიმძლავრის ზრდაზე, უნდა ჩაითვალოს, რომ წარმოებულია განცალკევებული დანადგარის მიერ, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა სიმძლავრის გაზრდის მომენტში. მე-13 მუხლი, „ადმინისტრაციული პროცედურების განხორციელების პრინციპები, რეგულაციები და წესები“ ადგენს იმ ელექტროსადგურებისა და დაკავშირებული გადამცემი და გამანაწილებელი ქსელის ინფრასტრუქტურის ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების პროცედურებს, რომელიც გამოიყენება განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებისათვის, გათბობის ან გაგრილების წარმოებისა და ბიომასის ბიოსაწვავად ან სხვა ენერგოპროდუქტად გარდაქმნის პროცესს, იყოს პროპორციული და აუცილებელი. მე-14 მუხლი, „ინფორმაცია და ტრენინგები“ უზრუნველყოფს, რომ მხარდაჭერის ღონისძიებების შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომი იყოს ყველა მოქმედი მხარისათვის, კერძოდ, მომხმარებლების, მშენებლების, მემონტაჟეების, არქიტექტორების, გათბობის, გაგრილების, ელექტრო მოწყობილობების, სისტემებისა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე მომუშავე სატრანსპორტო საშუალებების მიმწოდებლებისთვის. მე-15 მუხლი, „განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატები“ ადგენს მოთხოვნას, რის საფუძველზეც ობიექტურ, გამჭირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების გათვალისწინებით უნდა მოხდეს, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმომავლობის დადასტურება. მე-16 მუხლი, „ქსელზე დაშვება და მისი ოპერირება“ ავალდებულებს ელექტროენერგიის გადამცემი ქსელის ოპერატორებს, რომ მიიღონ შესაბამისი ზომები სისტემის უსაფრთხო ოპერირებისთვის, იმისათვის, რომ მოხდეს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის ინტეგრირება ქსელში. მე-17 მუხლი, „მდგრადობის კრიტერიუმები ბიო-საწვავისა და ბიო-სითხეებისთვის“ განსაზღვრავს იმ კრიტერიუმებს, რომელიც გათვალისწინებული უნდა იქნეს ბიო საწვავისა და ბიო სითხეების წარმოების დროს თუ ბიო საწვავისა და ბიო სითხეების წარმოებული მოცულობა გათვალისწინებული/ჩაითვლება იქნება განახლებადი ენერგიის სამიზნე მაჩვენებელში. მე-18 მუხლი, „ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მდგრადობის კრიტერიუმებთან შესაბამისობის შემოწმება“ ადგენს სტანდარტებს რის საფუძველზეც განისაზღვრება ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მდგრადობა და შესაბამისობა მდგრადობის კრიტერიუმებით. მე-19 მუხლი, „ტრანსპორტში განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიასთან დაკავშირებული სპეციალური დებულებები“ ითვალისწინებს უზრუნველყოფილი იყოს ტრანსპორტში გამოყენებული ყველა სახის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელმისაწვდომობა და გარემოსდაცვითი სარგებლის შესახებ ინფორმაცია მიეწოდოს საზოგადოებას მე-20 მუხლი, „საქართველოს მიერ ანგარიშის წარდგენის ვალდებულება“ ადგენს 2024 წლის 31 დეკემბრამდე და შემდგომ ყოველ ორ წელიწადში, ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობისა და გამოყენების პროგრესის შესახებ ანგარიშის წარდგენის ვალდებულებას. 21-ე მუხლი, „გარდამავალი დებულებები“ განსაზღვრავს, იმ წესების და სხვა რიგ ღონისძიებებს, რომლის შემუშავება და მიღება აუცილებელია კანონით დადგენილი დებულებებისა და დირექტივით გათვალისწინებული ვალდებულებების განხორციელებისთვის. ა.დ) კანონპროექტის კავშირი სამთავრობო პროგრამასთან და შესაბამის სფეროში არსებულ სამოქმედო გეგმასთან, ასეთის არსებობის შემთხვევაში (საქართველოს მთავრობის მიერ ინიციირებული კანონპროექტის შემთხვევაში): კანონპროექტი პირდაპირ კავშირშია სამთავრობო პროგრამასთან „თავისუფლება, სწრაფი განვითარება, კეთილდღეობა“, კერძოდ, პროგრამის დარგობრივი ეკონომიკის (2.11) ნაწილის, ენერგეტიკისა (2.11.1) და მწვანე ეკონომიკის (2.11.3) ქვეთავებთან. ა.ე) კანონპროექტის ძალაში შესვლის თარიღის შერჩევის პრინციპი, ხოლო კანონისთვის უკუძალის მინიჭების შემთხვევაში - აღნიშნულის თაობაზე შესაბამისი დასაბუთება: კანონპროექტი ძალაში შევა გამოქვეყნებისთანავე. კანონპროექტის ძალაში შესვლის თარიღი ეფუძნება „ერთის მხრივ, საქართველოსა და მეორეს მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმების“ XXV დანართის ჩანაწერს, რომლის მიხედვითაც, საქართველომ აიღო ვალდებულება განსაზღვრულ ვადებში ეტაპობრივად დაუახლოვოს თავისი კანონმდებლობა ევროკავშირის კანონმდებლობასა და საერთაშორისო სამართლებრივ ინსტრუმენტებს ენერგეტიკის სფეროში. ა.ვ) კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის მიზეზები და შესაბამისი დასაბუთება (თუ ინიციატორი ითხოვს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვას): კანონპროექტი დაჩქარებული წესით არ განიხილება. ბ) კანონპროექტის ფინანსური გავლენის შეფასება საშუალოვადიან პერიოდში (კანონპროექტის ამოქმედების წელი და შემდგომი 3 წელი): ბ.ა) კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებით აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყარო: კანონის პროექტის იმპლემენტაციის გზების და ღონისძიებების დადგენის მიზნით, კანონის ამოქმედებიდან თორმეტი თვის ვადაში, სამინისტრო შეუმუშავებს განახლებადი ენერგიის ეროვნულ სამოქმედო გეგმას და დასამტკიცებლად წარუდგენს საქართველოს მთავრობას. სამოქმედო გეგმის შემუშავება არის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი, რადგან მასში ასახული კანონის იმპლემენტაციის გზები და ღონისძიებები უზრუნველყოფენ განახლებადი ენერგიის წილის გაზრდას ქვეყნის მთლიან მოხმარებაში. ღონისძიებების დადგენის გარდა, სამოქმედო გეგმის შემუშავების დროს შეფასდება და გაანალიზდება კანონის იმპლემენტაციის გავლენა და გავლენის დონე იმ მხარეებზე, რომელთა მიმართ გავრცელდება კანონის მოთხოვნები და ასევე, იმ მხარეებზე, რომლებმაც უნდა უზრუნველყონ კანონის პირობების ამოქმედება. ამასთანავე, სამოქმედო გეგმით განსაზღვრული ღონისძიებების განხორცილებისთვის საჭირო ფინანსური, თუ ადამიანური რესურსის შეფასება დეტალურად იქნება აღწერილი და გაანალიზებული ამავე სამოქმედო გეგმაში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის შემუშავება არის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი. განახლებადი ენერგიის საკანონმდებლო ბაზის იმპლემენტაცია, რაც ითვალისწინებს განახლებადი ენერგიის ეროვნული გეგმის შემუშავებასა და მასში ასახული ღონისძიებების გატარებას, დაგეგმილია გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკის (KfW) დახმარებით, ევროკომისიის მიერ გამოყოფილი გრანტის ფარგლებში. საგრანტო პროგრამის მიზანია საქართველოს ენერგეტიკის სექტორში მიმდინარე რეფორმის განხორციელების ხელშეწყობა. განახლებადი ენერგიის საკანონმდებლო ბაზის იმპლემენტაციისთვის გამოყოფილია დაახლოებით 1, 870 000 (მილიონ რვაას სამოცდაათი ათასი) ევრო. კანონის პროექტის მიხედვით 2022 წლის 1 იანვრიდან, ახალ და არსებულ საჯარო დანიშნულების ის შენობები, რომლებიც ექვემდებარებიან საფუძვლიან რეკონსტრუქციას, უნდა აღიჭურვონ განახლებადი ენერგიაზე მომუშავე იმ ტექნოლოგიებით, რომლის გამოყენებაც ეკონომიკურად და ტექნიკურად მიზანშეწონილი იქნება. აღნიშნული განხორციელდება KfW-სა და EBRD-ის ერთობლივი პროექტის ფარგლებში (ჯამში 105 მლნ ევრო. დაბალპროცენტიანი სესხისა და გრანტის კომბინაცია), რომელიც ითვალისწინებს იმ საჯარო შენობების რეკონსტრუქციას ენერგოეფექტური და განახლებადი ტექნოლოგიების გამოყენებით. პროექტი დაიწყება მიმდინარე წლის ბოლოს. ენერგიის კანონის პროექტის მიზნებისათვის ასევე, უმნიშვნელოვანესია ე.წ. ,,მხარდაჭერის სქემების“ შესახებ წესის განსაზღვრა, რაც გულისხმობს კონკრეტული მხარდაჭერის სქემების შესწავლას, საქართველოს ენერგეტიკული სექტორის მოთხოვნების შესაბამისად მხარდაჭერის სქემები უზრუნველყოფენ ენერგიის განახლებად და დამტკიცებას. წყაროზე მომუშავე კონკრეტული ტექნოლოგიების განვითარების წახალისებას. ამ ეტაპზე განიხილება შემდეგიმ მხარდაჭერის სქემების შემუშავება: ა) პრემიალური ტარიფი1; ბ) სპეციალური მწვანე ტარიფი2; გ) ფასთა სხვაობის ხელშეკრულება3; დ) მწვანე სერტიფიკატი4; აღნიშნული მხარდაჭერის სქემების შემუშავება ითვალისწინებს მათი განხორციელების მიზანშეწონილობის შესწავლას, ანუ მხარდაჭერის რომელი სქემა რა ტექნოლოგიისთვის და რა სიმძლავრისთვის შეიძლება იყოს მიზანშეწონილი, როგორც ტექნოლოგიური განვითარების პერსპექტივების, ასევე, ელექტროენერგეტიკის ბაზარზე ზემოქმედების თვალსაზრისით. შეფასდება და გაანალიზდება მათი ფინანსური გავლენა, როგორც ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე, ასევე ენერგეტიკულ ბაზარზე და ბაზრის მონაწილეებზე. მხარდაჭერის სქემების შემუშავებაში სამინისტროს ტექნიკურ დახმარებას უწევს ნორვეგიის წყლის რესურსებისა და ენერგეტიკის დირექტორატი. მხარდაჭერის სქემების გარდა, გარკვეული კანონქვემდებარე აქტების შემუშავებისთვის (მაგ. ბიო-საწვავთან და ბიო-სითხეებთან დაკავშირებული წესები, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის წესი და სხვ.) გამოცდილებისა და საუკეთესო პრაქტიკის გაზიარების მიზნით საჭირო იქნება საკონსულტაციო დახმარების გაწევა, რომლის დაფინანსების წყარო შესაძლოა იყოს რომელიმე საერთაშორისო საფინანსო ან დონორული ორგანიზაცია, ვინაიდან მზად არიან განახლებადი ენერგიის განვითარების ხელშემწყობის საკანონმდებლო ბაზის კანონის პროექტის მიხედვით განმარტებულია როგორც: სატარიფო პოლიტიკის ინსტრუმენტი, რომელიც განახლებადი ენერგიის მწარმოებლების მიერ გამომუშავებულ ელექტროენერგიას, საბითუმო ფასზე დამატებით, უზრუნველყოფს ფიქსირებული პრემიალური ანაზღაურებით. პრემიალური ტარიფი შეიძლება იყოს ცვალებადი. ცვალებადი პრემიალური ტარიფი გამოითვლება, როგორც სხვაობა საშუალო საბითუმო ფასსა და წინასწარ განსაზღვრულ გარანტირებულ ფასს შორის. 1 სატარიფო პოლიტიკის ინსტრუმენტი, რომელიც განახლებადი ენერგიის მწარმოებლების მიერ ელექტროენერგიას, საბითუმო ფასის გარდა, უზრუნველყოფს ფიქსირებული 2 გამომუშავებულ ანაზღაურებით. ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ხელშეკრულების მხარე ვალდებულია განახლებადი ენერგიის მწარმოებელს აუნაზღაუროს სხვაობა გარანტირებულ ფასსა და საბითუმო ფასს შორის, თუ გარანტირებული ფასი მაღალია საბითუმო ფასზე. იმ შემთხვევაში, თუ საბითუმო ფასი მაღალია გარანტირებულ ფასზე, განახლებადი ენერგიის მწარმოებელი ხელშეკრულების მხარეს აუნაზღაურებს საბითუმო ფასსა და გარანტირებულ ფასს შორის არსებულ სხვაობას. 3 გაყიდვადი დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს, რომ ენერგიის მოცემული წილი ან რაოდენობა წარმოებულია განახლებადი წყაროებიდან და რომლითაც შესაძლებელია ვაჭრობა, განახლებადი ენერგიის მწარმოებლებისგან დამოუკიდებლად. მწვანე სერტიფიკატის ფასი შესაძლოა განისაზღვროს გარანტირებული მინიმალური ფასით. 4 ჩამოყალიბებისათვის და მისი გამართულ ფუნქციონირებისათვის საკონსულტაციო და ტექნიკური დახმარების პროგრამები განახორციელონ. ცნობიერების ასამაღლებელი ღონისძიებების გატარება ითვალისწინებს გარკვეული ხარჯების გაწევას. მაგრამ ღონისძიებების დაფინანსების წყარო დამოკიდებულია კონკრეტულ შემთხვევებზე, შესაძლებელია ღონისძიების დაფინანსების წყარო მოდიოდეს ბიუჯეტიდან ან სხვა, მათ შორის დონორის დაფინანსების წყარო(ები)დან. ცნობიერების ასამაღლებელი ღონისძიებები მუდმივად ხორციელდება სხვადასხვა პროგრამისა თუ პროექტის ფარგლებში, დონორი ორგანიზაციების მხარდაჭერით. მაგ. ევროკომისიის მხარდაჭერით ,,მერების შეთანხმების5“ მდგრადი ენერგეტიკული კვირეულების ფარგლებში, ქვეყნის მასშტაბით, ყოველწლიურად ტარდება ცნობიერების ასამაღლებელი კამპანიები. მათი ფინანსური ხარჯი, ადმინისტრაციული ხარჯები თუ უწყებების ადამიანურ რესურსზე დატვირთვა (უწყებების თანამშრომლების მონაწილეობა) დამოკიდებულია ცნობიერების ცნობიერების ასამაღლებელი ასამაღლებელი ღონისძიების ტიპზე. შესაბამისად, , ღონისძიებების დაფინანსების წყარო განისაზღვრება თითოეული ღონისძიების შემუშავების დროს ან კონკრეტულად ცნობიერების ასამაღლებელი პროგრამის (რომლის ფარგლებში შეიძლება ცნობიერების ასამაღლებელი სხვადასხვა ღონისძიების ჩატარება) შემუშავების დროს. ბ.ბ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე: რადგან კანონის პროექტი შემუშავდა ევროკავშირის კონკრეტული, 2009/28/EC განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების შესახებ დირექტივის თანახმად, ენერგეტიკული გაერთიანების რეკომენდაციის გათვალისწინებით ამ კანონის დეკლარაციული შინაარსისაა, როგორც აღნიშნული დირექტივა. პროექტიც ისეთივე შესაბამისად, კანონის პროექტით განსაზღვრული ადმინისტრაციული პროცედურები არ ითვალისწინებს ახალი მოსაკრებლის დადგენას, თუმცა ადგენს პირობას, რომ, თუ მომავალში განისაზღვრება ახალი მოსაკრებლები მომხმარებლების, დამპროექტებლების, არქიტექტორების, მშენებლების, აღჭურვილობისა და სისტემის მემონტაჟეების და მიმწოდებლებისთვის განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებისათვის, გათბობის ან გაგრილების წარმოებისა და მერების შეთანხმება, არის ევროკავშირის ფართომაშტაბიანი ინიციატივა, რომელიც აერთიანებს კლიმატური და ენერგეტიკული ამბიციების მქონე მუნიციპალიტეტებს ნებაყოფლობით, რომლის მიზანია ევროკავშირის კლიმატის და ენერგეტიკული პოლიტიკის ამოცანების განხორციელება. მერების შეთანხმების ხელმომწერი ქალაქები ვალდებულებას იღებენ 2030 წლისათვის სათბური გაზების ემისიის შემცირების 40%-იან მიზანს, განახლებადი ენერგიის და ენერგოეფექტურობის განვითარებით და ამ მიზნით შეიმუშაონ ერთობლივი მიდგომა კლიმატის ცვლილების შერბილებისა და მასთან ადაპტაციისთვის. საქართველოდან შეთანხმების ხელმომწერი არის 23 მუნიციპალიტეტი და სახელმწიფო რწმუნებულის სამი ადმინისტრაცია. 5 ბიომასის ბიოსაწვავად ან სხვა ენერგოპროდუქტად გარდაქმნის პროცესისთვის, ეს მოსაკრებლები უნდა იყოს გამჭვირვალე და ხარჯების შესაბამისი. როგორც აღნიშნულია, ეს ჩანაწერი დეკლარაციული ხასიათისაა და ასახავს დირექტივის მოთხოვნებს, თუმცა, იმ შემთხვევაში თუ ამგვარი მოსაკრებლის დაწესდება დღის წესრიგში დადგება, თავდაპირველად, ჩატარდება კვლევა მისი მიზანშეწონილობის თაობაზე, რომელიც ასევე, დადგენს რა ფაქტორებზე შეიძლება იყოს დამოკიდებული მოსაკრებლის დაწესება და როგორი შეილება იყოს მოსაკრებლის გავლენის ოდენობა ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე და რა გავლენას მოახდენს მოსაკრებელი კონკრეტულად იმ პირებზე ვისზეც იგი დაწესდება. ასევე, აღსანიშნავია, რომ კანონის პროექტით განსაზღვრული ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის განვითარებასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული პროცედურების განხორციელების პრინციპები, რეგულაციები და წესები არ ითვალისწინებს არსებულისგან განსხვავებული და ახალი წესებისა თუ პროცედურების შემუშავებას. აღნიშნული ჩანაწერი არის დეკლარაციული ფორმის და ასახავს დირექტივის მოთხოვნებს. რაც შეეხება კანონის პროექტით გათვალისწინებული ან სხვა ღონისძიებების (რომლის განხორციელებაც კანონის პროექტში ასახული არ არის, მაგრამ მისი იდენტიფიცირება მოხდება მოგვიანებით, კანონის იმპლემენტაციისთვის) გავლენას და გავლენის დონეს სახელმწიფო ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე დადგინდება, შეფასდება და გაანალიზდება განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის შემუშავების დროს. ბ.გ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე: განახლებადი ენერგიების სამოქმედო გეგმას შეიმუშავებს სამინისტროს ცენტრალურ აპარატში არსებული კონკრეტული სტრუქტურული ერთეულ(ებ)ი (ენერგეტიკული პოლიტიკის დეპარტამენტი, დეპარტამენტში არსებული განახლებადი ენერგიების სამმართველო), ენერგეტიკის სექტორისა თუ განახლებად ენერგიასთან კავშირის მქონე სხვა სექტორების წარმომადგენლების მონაწილეობით ასევე, მუნიციპალიტეტებისა თუ ავტონომიური რესპუბლიკების შესაბამისი წარმომადგენლების ჩართულობით. ნაკლებად სავარაუდოა რომ გეგმის შემუშავებისთვის საჭირო გახდეს დამატებითი ადმინისტრაციული რესურსის მობილიზება, დამატებითი კადრების აყვანა მუნიციპალიტეტებსა და ავტონომიური რესპუბლიკების შესაბამის უწყებებში. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ გეგმის შემუშავება მოითხოვს ზემოაღნიშნულ სტრუქტურებში დასაქმებულების დროს/არაფინანსურ წვლილს. შესაძლოა საჭირო გახდეს დამატებითი კადრ(ებ)ის აყვანა სამინისტროს ცენტრალურ აპარატში არსებულ კომპეტენტურ სტრუქტურულ ერთეულში, რომლის ფუნქცია იქნება სამოქმედო გეგმის შემუშავება, მასთან დაკავშირებული სხვა პროცედურების განხორციელება და სამოქმედო გეგმის ღონისძიებების დანერგვის მდგომარეობის შეფასება და რეკომენდაციების მომზადება. ასევე, შესაძლებელია აღნიშნული ფუნქცია შეითავსოს არსებულმა კადრებმა, რაც მათ არაფინანსური წვლილი იქნება. აქედან გამომდინარე, საკითხის შეფასება და საჭიროების დადგენა შესაძლებელი იქნება სამოქმედო გეგმის შემუშავების დაგეგმვის პროცესში. აღნიშნული სამოქმედო გეგმის გარდა, კანონის პროექტის მიხედვით, შესამუშავებელი იქნება კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები, რომელთა შემუშავებაზე პასუხისმგებელი იქნება სამინისტროს ცენტრალურ აპარატში არსებული სტრუქტურული ერთეული (ენერგეტიკული პოლიტიკის დეპარტამენტის და დეპარტამენტში არსებული განახლებადი ენერგიების სამმართველო.) შესაბამის უწყებებთან და ორგანიზაციებთან კოორდინაციით. ნაკლებად სავარაუდოა, რომ კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შემუშავებისთვის საჭირო გახდეს დამატებითი ადმინისტრაციული რესურსის მობილიზება და დამატებითი კადრების აყვანა, გარდა იმ ზემოხსენებული გარემოებისა, რომლის გათვალისწინებით დამატებით კადრ(ებ)ის აყვანა შესაძლოა საჭირო გახდეს სამოქმედო გეგმის შემუშავებისა და განხორციელების დროს. კანონის პროექტის მიზნებისათვის ასევე, უმნიშვნელოვანესია ე.წ. ,,მხარდაჭერის სქემების“ შესახებ წესის განსაზღვრა, რაც გულისხმობს კონკრეტული მხარდაჭერის სქემების შესწავლას და საქართველოს ენერგეტიკული სექტორის მოთხოვნების შესაბამისად დამტკიცებას. მხარდაჭერის სქემები უზრუნველყოფენ ენერგიის განახლებად წყაროზე მომუშავე კონკრეტული ტექნოლოგიების განვითარების წახალისებას. ამ ეტაპზე განიხილება შემდეგი მხარდაჭერის სქემების შემუშავება: ა) პრემიალური ტარიფი; ბ) სპეციალური მწვანე ტარიფი; გ) ფასთა სხვაობის ხელშეკრულება; დ) მწვანე სერტიფიკატი; აღნიშნული მხარდაჭერის სქემების შემუშავება ითვალისწინებს მათი განხორციელების მიზანშეწონილობის შესწავლას, ანუ მხარდაჭერის რომელი სქემა რა ტექნოლოგიისთვის და რა სიმძლავრისთვის შეიძლება იყოს მიზანშეწონილი, როგორც ტექნოლოგიური განვითარების პერსპექტივების, ასევე, ელექტროენერგეტიკის ბაზარზე ზემოქმედების თვალსაზრისით. მხარდაჭერის სქემების წესის დამტკიცებამდე შეფასდება და გაანალიზდება მათი ფინანსური გავლენა, როგორც ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე, ასევე ენერგეტიკულ ბაზარზე და ბაზრის მონაწილეებზე. ცნობიერების ამაღლება და საინფორმაციო კამპანიების წარმოება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ღონისძიებაა ამ კანონის პროექტის მიზნების შესასრულებლად. მათ დაგეგმვასა და განხორციელებასთან დაკავშირებული ფინანსური თუ ადმინისტრაციული ხარჯის შეფასება შესაძლებელია კონკრეტული ღონისძიების შესაბამისად. მაგალითად, თუ ცნობიერების ასამაღლებელი ღონისძიება ითვალისწინებს რომელიმე მუნიციპალიტეტის თანამშრომლის ინტერვიუს ადგილობრივი მედიის წარმომადგენლებთან განახლებადი ენერგიების პოპულარიზაციის მიზნით, აღნიშნული ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე არ იმოქმედებს, ეს იქნება მუნიციპალიტეტის თანამშრომლის არა-ფინანსური წვლილი. მაგრამ, თუ ცნობიერების ასამაღლებელი ღონისძიება ითვალისწინებს კონფერენციის ჩატარებას, რომელსაც გეგმავს სახელმწიფო ან რომელიმე მუნიციპალიტეტი საბიუჯეტო სახსრებიდან, ამ შეთხვევაში ცნობიერების ამაღლებისთვის განკუთვნილი ღონისძიებების გატარება გავლენას იქონიებს ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე. ასეთ შემთხვევაში გავლენის შეფასების დონე დამოკიდებულია კონფერენციის მასშტაბურობაზე. აქვე აღსანიშნავია, რომ ცნობიერების ასამაღლებელი ღონისძიებები მუდმივად ხორციელდება სხვადასხვა პროგრამისა თუ პროექტის ფარგლებში, დონორი ორგანიზაციების მხარდაჭერით. მაგ. ევროკომისიის მხარდაჭერის ,,მერების შეთანხმების6“ მდგრადი ენერგეტიკული კვირეულების ფარგლებში, ქვეყნის მასშტაბით, ყოველწლიურად ტარდება ცნობიერების ასამაღლებელი კამპანიები. მათი ფინანსური ხარჯი, ადმინისტრაციული ხარჯები თუ უწყებების ადამიანური რესურსზე დატვირთვა (უწყებების თანამშრომლების მონაწილეობა) დამოკიდებულია ცნობიერების ასამაღლებელი ღონისძიების ტიპზე. ასევე, მნიშვნელოვანი კომპონენტია საგანმანათლებლო (ტრენინგ) პროგრამების დანერგვა. ჯერ-ჯერობით ასეთი პროგრამების კონცეფცია მომზადებული არ არის. მათი დანერგვის ხარჯები შეფასდება პროგრამების ჩამოყალიბების პროცესში, დიდი ალბათობით მოსალოდნელია დონორული დახმარება. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ სჭირო იქნება შესაბამისი უწყებების ჩართულობა და მათი თანამშრომლების მონაწილეობა არაფულადი კონტრიბუციით. საგანმანათლებლო (ტრენინგ) პროგრამების დანერგვისთვის საჭირო საქმიანობის მოცულობის განსაზღვრა მოხდება სამოქმედო გეგმის ჩამოყალიბებისა და საგანმანათლებლო პროგრამის კონცეფციის დადგენის დროს. კანონის პროექტის მიხედვით 2022 წლის 1 იანვრიდან, ახალ და არსებულ საჯარო დანიშნულების ის შენობები, რომლებიც ექვემდებარებიან საფუძვლიან რეკონსტრუქციას, უნდა აღიჭურვონ განახლებადი ენერგიაზე მომუშავე იმ ტექნოლოგიებით, რომლის გამოყენებაც ეკონომიკურად და ტექნიკურად მიზანშეწონილი იქნება. აღნიშნული განხორციელდება KfW-სა და EBRD-ის ერთობლივი პროექტის ფარგლებში (ჯამში 105 მლნ ევრო. დაბალპროცენტიანი სესხისა და გრანტის კომბინაცია), რომელიც ითვალისწინებს საჯარო შენობების რეკონსტრუქციას ენერგოეფექტური და განახლებადი ენერგიის ტექნოლოგიების გამოყენებით. პროექტი დაიწყება მიმდინარე წლის ბოლოს. აქვე აღსანიშნავია, რომ განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის მწარმოებელი ტექნოლოგიების ქსელზე დაშვებასა და ოპერირებასთან დაკავშირებული საკითხები არ ითვალისწინებს რაიმე კონკრეტულ ან დამატებით ხარჯს ან ახალი რეგულაციების შემოღებას. აღნიშნული წარმოადგენს დირექტივის ზოგად პრინციპს, რომელიც საქართველოში ისედაც ხორციელდება. აღსანიშნავია, რომ დამტკიცებულია გადამცემი ქსელის განვითარების 10 წლიანი გეგმა და გამანაწილებელი ქსელის განვითარების 5 წლიანი გეგმები, რომელთა მერების შეთანხმება, არის ევროკავშირის ფართომაშტაბიანი ინიციატივა, რომელიც აერთიანებს კლიმატური და ენერგეტიკული ამბიციების მქონე მუნიციპალიტეტებს ნებაყოფლობით, რომლის მიზანია ევროკავშირის კლიმატის და ენერგეტიკული პოლიტიკის ამოცანების განხორციელება. მერების შეთანხმების ხელმომწერი ქალაქები ვალდებულებას იღებენ 2030 წლისათვის სათბური გაზების ემისიის შემცირების 40%-იან მიზანს, განახლებადი ენერგიის და ენერგოეფექტურობის განვითარებით და ამ მიზნით შეიმუშაონ ერთობლივი მიდგომა კლიმატის ცვლილების შერბილებისა და მასთან ადაპტაციისთვის. საქართველოდან შეთანხმების ხელმომწერი არის 23 მუნიციპალიტეტი და სახელმწიფო რწმუნებულის სამი ადმინისტრაცია. 6 საფუძველზეც ხორციელდება საინვესტიციო გეგმების ჩამოყალიბება, რომელსაც ითანხმებს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების ეროვნული კომისია და ახდენს მისი შესრულების მონიტორინგს. აღნიშნული ხარჯები შემდგომში აისახება ტარიფებში, მაგრამ ეს ნორმალური პროცესია და ითვალისწინებს ქსელის გაჯანსაღებას და გაფართოვებას, რაც განახლებადი ენერგიის ინტეგრაციისთვის სასარგებლოა და აუცილებელი საბოლოო მომხმარებლების ელექტრომომარაგებისთვის და ქსელის საიმედოობისთვის. ზემოხსენებული გეგმები ისეთი პროექტების განხორციელებას ითვალისწინებს როგორიცაა, „SCADA“-ს განვითარება, ქსელის რეაბილიტაცია, ახალი ხაზებისა და ქვესადგურების მშენებლობა და ა.შ. ასევეა კანონის პროექტით განსაზღვრული ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის განვითარებასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული პროცედურების განხორციელების პრინციპების, რეგულაციების და წესების შემთხვევაშიც, არსებულისგან განსხვავებული და ახალი წესებისა და პროცედურების შემუშავება გათვალიწინებული არ არის. აღნიშნული სახის ჩანაწერ(ებ)ი არის დეკლარაციული ფორმის და ასახავს დირექტივის მოთხოვნებს. ბ.დ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები, კანონპროექტის გავლენით სახელმწიფოს ან მის სისტემაში არსებული უწყების მიერ მისაღები პირდაპირი ფინანსური ვალდებულებების (საშინაო და საგარეო ვალდებულებები) მითითებით: კანონპროექტის მიღება დაკავშირებულია 2018 წლის 14 მაისს საქართველოს (წარმოდგენილი ფინანსთა სამინისტროს მიერ), გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკსა (KfW) და საფრანგეთის განვითარების სააგენტოს (AFD) შორის გაფორმებული განზრახულობათა დეკლარაციის - „გერმანიის და საფრანგეთის ფინანსური თანამშრომლობა საქართველოსთან“, ფარგლებში გამოყოფილი 74 მილიონი ევროს ოდენობის სესხთან (KfW - 49 მლნ ევრო და AFD - 25 მლნ ევრო). განზრახულობათა დეკლარაციის მიზანია მხარი დაუჭირონ საქართველოს მთავრობის მიერ ენერგეტიკის სექტორში, მათ შორის განახლებადი ენერგიის და ენერგოეფექტურობის მიმართულებით დაგეგმილ რეფორმებს. აღნიშნული თანხები წარმოადგენს ბიუჯეტის მხარდამჭერ სესხს, რომელიც პირდაპირ მიიმართება სახელმწიფო ბიუჯეტში და მათი გადმორიცხვა დამოკიდებულია ხსენებული დეკლარაციით გაწერილ, წლებში განსაზღვრული ღონისძიებების შესრულებაზე. მაგალითად, განახლებადი ენერგიის საკანონმდებლო ბაზის დამტკიცება რეკომენდებული იყო 2018 წლის განმავლობაში. აღსანიშნავია, რომ KfW და AFD მზად არიან ითანამშრომლონ საქართველოსთან ენერგეტიკის სფეროში 4 წლიანი (2018-2021) პროგრამის ფარგლებში. კანონის პროექტით გათვალისწინებული საფუძვლიან რეკონსტრუქციას დაქვემდებარებული საჯარო დანიშნულების შენობების რეკონსტრუქციის მიზნით, მიმდინარე წლის ბოლოდან დაიწყება KfW-სა და EBRD-ის ერთობლივი პროექტი, საჯარო შენობების რეკონსტრუქცია, რომელიც ითვალისწინებს ჯამში 105 მლნ. ევროს გამოყოფას, სადაც 80 მლნ. ევრო სესხია (KfW -40 მლნ. ევრო, EBRD- 40 მლნ. ევრო), 20 მლნ. საინვეტიციო გრანტი (KfW -10 მლნ. ევრო, EBRD10 მლნ. ევრო) და 5 მლნ. ევრო - გრანტი (KfW -2,5 მლნ. ევრო, EBRD- 2,5 მლნ. ევრო) ტექნიკური დახმარებისთვის. პროექტის ფარგლებში დაგეგმილი ღონისძიებები ითვალისწინებს საჯარო შენობების რეკონსტრუქციას, ენერგოეფექტური და განახლებადი ენერგიის ტექნოლოგიების გამოყენებით. ბ.ე) კანონპროექტის მოსალოდნელი ფინანსური შედეგები იმ პირთათვის, რომელთა მიმართაც ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება, იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე გავლენის ბუნებისა და მიმართულების მითითებით, რომლებზედაც მოსალოდნელია კანონპროექტით განსაზღვრულ ქმედებებს ჰქონდეს პირდაპირი გავლენა: კანონის პროექტი გავლენას მოახდენს განახლებადი ენერგიის წყაროდან ენერგიის წარმოებით დაინტერესებულ პირებზე, მაგალითად: კერძო ოპერატორებზე (კომპანიები), რომელიც ჩართული იქნებიან „ერთობლივი პროექტების7“ განხორციელებაში, მათზე გავლენა და გავლენის დონის დადგენა დამოკიდებულია იმ ფაქტორზე, თუ რა სახით შეიძლება იყვნენ ჩართული კერძო ოპერატორები კონკრეტული ერთობლივი პროექტის დაგეგმვის დროს, იმ შემთხვევაში თუ ასეთი პროექტი დაიგეგმა მხარეებს შორის. მაგ. ხელშემკვრელი მხარეები ერთობლივად ახორციელებენ განახლებადი ენერგიის ხელშემწყობ პროექტს, ამ პროექტის განხორციელებაში შესაძლოა ჩართული იყვნენ, როგორც სახელმწიფო ასევე, კერძო კომპანიები, შესაბამისად მათი ჩართულობის დონე და მათზე გავლენა განისაზღვრება პროექტის დაგეგმვის დროს; მხარდაჭერის სქემას დაქვემდებარებული პირებზე, რომელთაც განახლებადი ენერგიის წარმოების მიზნით მთავრობა განსაზღვრავს კონკრეტულ წახალისების ფორმას. მხარდაჭერის სქემით გამოწვეული ფინანსური შედეგის შეფასება შესაძლებელი იქნება, მას შემდეგ რაც დასრულდება მათი განხორციელების მიზანშეწონილობის შესწავლა; აღსანიშნავია, რომ განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებისათვის, გათბობის ან გაგრილების წარმოებისა და ბიომასის ბიოსაწვავად ან სხვა ენერგოპროდუქტად გარდაქმნის პროცესისთვის მომხმარებლებს, დამპროექტებლებს, არქიტექტორებს, მშენებლებს, აღჭურვილობისა და სისტემის მემონტაჟეებს და მიმწოდებლებს შესაძლოა განესაზღვროთ ახალი მოსაკრებელი, შესაბამისად გავლენა და გავლენის დონე ამ პირებზე დადგინდება მოსაკრებლის დაწესების თაობაზე მიზანშეწონილობის კვლევის ჩატარების შემდეგ. კანონის პროქტი ასევე გავლენას იქონიებს იმ მხარეებზე (მთავრობა წარმოდგენილი ძირითადად ეკონომიკისა და მდგრადი განვითრების სამინისტროს სახით, ასევე ენერგეტიკის სექტორის ორგანიზაციებზე), რომლებიც წარმოდგენილი კანონის პროექტის თანახმად 7 საქართველოს მთავრობა და ენერგეტიკული გაერთიანების ერთი ან მეტი ხელშემკვრელი მხარის უფლებამოსილი ორგანო(ები) შეიძლება თანამშრომლობდნენ ყველა ტიპის ერთობლივ პროექტში, რომელიც უკავშირდება განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებას, გათბობასა და გაგრილებას. ვალდებული არიან ხელი შეუწყონ განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების წახალისებას და ამ მიზნით ჩამოაყალიბონ შესაბამისი სამართლებრივი ბაზა, მხარდაჭერის სქემები თუ საგანმანათლებლო პროგრამები და სხვ. თუმცა, კანონპროექტის გავლენა იმ პირებზე, რომელთა მიმართაც ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება შეფასებული იქნება სამოქმედო გეგმის და სხვა მეორადი კანონქვემდებარე აქტების შემუშავების დროს. ასევე აღსანიშნავია, რომ კანონის პროექტი გავლენას იქონიებს ახალ და არსებულ საჯარო დანიშნულების იმ შენობებზე, რომლებიც ექვემდებარებიან საფუძვლიან რეკონსტრუქციას. კანონის პროექტის მიხედვით, ასეთი შენობების საფუძვლიანი რეკონსტრუქციის დროს მათი აღჭურვა უნდა მოხდეს განახლებად ენერგიაზე მომუშავე იმ ტექნოლოგიებით, რომლის გამოყენებაც ეკონომიკურად და ტექნიკურად მიზანშეწონილი იქნება. ბიოსაწვავისა და ბიო სითხეების მწარმოებლებზე, რომლებმაც პროდუქტი უნდა აწარმოოს კანონის პროექტით გათვალისიწინებული ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების კრიტერიუმების შესაბამისად. მიუხედავად იმისა რომ, კანონის პროექტი არ ითვალისწინებს ახალი მოსაკრებლების დადგენას, არსებობს ჩანაწერი, რომ თუ მომავალში განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებისათვის, გათბობის ან გაგრილების წარმოებისა და ბიომასის ბიოსაწვავად ან მოსაკრებლები, სხვა ეს ენერგოპროდუქტად მოსაკრებლები შეიძლება გარდაქმნისთვის განსაზღვროს, განისაზღვრება ახალი დამპროექტებლებისთვის, არქიტექტორებისთვის, მშენებლებისთვის, აღჭურვილობისა და სისტემის მემონტაჟეებისთვის და მიმწოდებლებისთვის და ეს მოსაკრებლები უნდა იყოს გამჭვირვალე და ხარჯების შესაბამისი. ბ.ვ) კანონპროექტით დადგენილი გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის (ფულადი შენატანის) ოდენობა შესაბამის ბიუჯეტში და ოდენობის განსაზღვრის პრინციპი: კანონპროექტით არ დგინდება რაიმე გადასახადი, მოსაკრებელი ან სხვა სახის გადასახდელი. კანონის პროექტით განსაზღვრული ადმინისტრაციული პროცედურები არ ითვალისწინებს ახალი მოსაკრებლის დადგენას, თუმცა ადგენს პირობას, რომ, თუ მომავალში განისაზღვრება ახალი გადასახადები არქიტექტორების, /მოსაკრებლები მშენებლების, მომხმარებლების, აღჭურვილობისა და სისტემის დამპროექტებლების, მემონტაჟეების და მიმწოდებლებისთვის განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებისათვის, გათბობის ან გაგრილების წარმოებისა და ბიომასის ბიოსაწვავად ან სხვა ენერგოპროდუქტად გარდაქმნის პროცესისთვის, ეს მოსაკრებლები უნდა იყოს გამჭვირვალე და ხარჯების შესაბამისი. აღნიშნული ჩანაწერი დეკლარაციული ხასიათისაა და ასახავს დირექტივის მოთხოვნებს, თუმცა, იმ შემთხვევაში თუ ამგვარი მოსაკრებლის დაწესდება დღის წესრიგში დადგება, თავდაპირველად, ჩატარდება კვლევა მისი მიზანშეწონილობის თაობაზე, რომელიც ასევე, დადგენს რა ფაქტორებზე შეიძლება იყოს დამოკიდებული მოსაკრებლის დაწესება და როგორი შეილება იყოს მოსაკრებლის გავლენის ოდენობა ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე და რა გავლენას მოახდენს მოსაკრებელი კონკრეტულად იმ პირებზე ვისზეც იგი დაწესდება. გ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებთან: გ.ა) კანონპროექტის მიმართება ევროკავშირის სამართალთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის სამართალს. გ.ბ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საერთაშორისო წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს. ორგანიზაციებში საქართველოს გ.გ) კანონპროექტის მიმართება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებთან და შეთანხმებებთან, აგრეთვე, ისეთი ხელშეკრულების/შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში, რომელსაც უკავშირდება კანონპროექტის მომზადება, − მისი შესაბამისი მუხლი ან/და ნაწილი: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებს და შეთანხმებებს, ვინაიდან ეფუძნება ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2009 წლის 23 აპრილის „განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობის შესახებ“ 2009/28/EC დირექტივას. გ.დ) არსებობის შემთხვევაში, ევროკავშირის ის სამართლებრივი აქტი, რომელთან დაახლოების ვალდებულებაც გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან“ ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდან: კანონპროექტი ეფუძნება ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2009 წლის 23 აპრილის „განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობის შესახებ“ 2009/28/EC დირექტივას. დ) კანონპროექტის მომზადების პროცესში მიღებული კონსულტაციები: დ.ა) სახელმწიფო, არასახელმწიფო ან/და საერთაშორისო ორგანიზაცია/დაწესებულება, ექსპერტი, სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო კანონპროექტის შემუშავებაში, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: კანონპროექტი შემუშავდა ნორვეგიის მთავრობის საგრანტო და ტექნიკური მხარდაჭერით. კანონპროქტი მომზადდა ნორვეგიის წყლის რესურსებისა და ენერგეტიკის დირექტორატის, და დანიური კომპანია “NIRAS”-ის მხარდაჭერით. დ.ბ) კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის/დაწესებულების, სამუშაო ჯგუფის, ექსპერტის შეფასება კანონპროექტის მიმართ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: კანონპროქტთან დაკავშირებით არსებული შეფასებები და კომენტარები წარმოადგინა საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ და საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემამ. დ.გ) სხვა ქვეყნების გამოცდილება კანონპროექტის მსგავსი კანონების იმპლემენტაციის სფეროში, იმ გამოცდილების მიმოხილვა, რომელიც მაგალითად იქნა გამოყენებული კანონპროექტის მომზადებისას, ასეთი მიმოხილვის მომზადების შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. ე) კანონპროექტის ავტორი: საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო. ვ) კანონპროექტის ინიციატორი: საქართველოს მთავრობა.

დანართი N1 ევროკავშირის სამართლებრივ აქტთან შესაბამისობის ცხრილი ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს 2009 საქართველოს ნორმატიული აქტის / აქტების პროექტი / პროექტები და შესაბამისი წლის 23 აპრილის 2009/28/EC დირექტივა მოქმედი ნორმატიული აქტი / აქტები, არსებობის შემთხვევაში: განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობისა და 2001/77/EC და N 1 - საქართველოს კანონის პროექტი „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის 2003/30/EC დირექტივებში ცვლილებების წარმოებისა და გამოყენების წახალისების შესახებ“ შეტანისა და შემდგომში მათი გაუქმების შესახებ შესაბამისობა: სშ - სრულად შესაბამისი ინკორპორირებული და ადაპტირებულია მინისტერიალის საბჭოს 2012 წლის 18 ნშ - ნაწილობრივ შესაბამისი შ - შეუსაბამო ოქტომბრის 2012/04/MC-EnC ას - არასავალდებულო გადაწყვეტილებით 2009/28/EC დირექტივისა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშეკრულების 20-ე მუხლის იმპლემენტაციის თაობაზე 1 მუხლი ან ნაწილი 1 2 3 4 5 6 7 ნორმის ტექსტი N მუხლ ი ან პუნქტ ი(ნაწი ლი) ნორმის ტექსტი შესაბ ამის ობა შენიშვნები N1 1.1 საგანი და მოქმედების სფერო. 1. ამ კანონის მიზანია: სშ 1 მოცემული დირექტივა ადგენს საერთო ჩარჩოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობის მიზნით. ის აწესებს სავალდებულო ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებლებს განახლებადი ენერგიის საერთო წილისთვის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში და სამიზნე მაჩვენებელებს განახლებადი ენერგიის წილისთვის ტრანსპორტში. ის აყალიბებს წესებს, რომლებიც უკავშირდება ხელშემკვრელ მხარეებს შორის სტატისტიკურ ტრანსფერს, N 1 1.2 ხელშემკვრელ მხარეებს შორის და მესამე ქვეყნებთან განსახორციელებელ ერთობლივ პროექტებს, წარმოშობის გარანტიას, ადმინისტრაციულ პროცედურებს, ინფორმაციასა და ტრენინგებს, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ელექტროენერგეტიკულ ქსელზე დაშვებას. ის ადგენს მდგრადობის კრიტერიუმებს ბიოსაწვავისათვის და ბიოსითხეებისთვის. ა) შექმნას განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობის, წახალისებისა და გამოყენების სამართლებრივი საფუძვლები; ბ) დაადგინოს სავალდებულო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საერთო წილისთვის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში, ასევე ტრანსპორტში; 2. ეს კანონი ადგენს მხარდაჭერის სქემებთან, საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს შორის სტატისტიკურ ტრანსფერთან, საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებთან, ასევე მესამე ქვეყნებთან განსახორციელებელ ერთობლივ პროექტებთან, წარმოშობის სერტიფიკატებთან, ადმინისტრაციულ პროცედურებთან, საინფორმაციო უზრუნველყოფასა და ტრენინგებთან, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიისა და ბიოგაზის ელექტროენერგეტიკულ ქსელზე და ბუნებრივი გაზის ქსელზე დაშვებასთან დაკავშირებულ ნორმებს. ეს კანონი ასევე სშ 2 ადგენს მდგრადობის კრიტერიუმებს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის. 2 წინამდებარე დირექტივის მიზნებისათვის გამოიყენება 2003/54/EC დირექტივაში მოცემული განმარტებები. ასევე გამოიყენება შემდეგი განმარტებები: (ა) „განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგია“ გულისხმობს ენერგიას, რომელიც მიიღება განახლებადი არაწიაღისეული წყაროებიდან, კერძოდ, ქარის, მზის, აეროთერმული, გეოთერმული, ჰიდროთერმული და ოკეანის ენერგიისგან, ჰიდროენერგიისგან, ბიომასებისგან, ნარჩენების გადამუშავებით მიღებული აირებისგან და წყალარინების გამწმენდი ნაგებობის გაზისგან და ბიოგაზისაგან; ბ) „აეროთერმული ენერგია“ გულისხმობს ატმოსფერულ ჰაერში სითბოს სახით დაგროვილ ენერგიას; გ) „გეოთერმული ენერგია“ გულისხმობს მყარი ნიადაგის ზედაპირის ქვეშ სითბოს სახით დაგროვილ ენერგიას ; N1 2.1 1. ამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა: ე) „განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგია“ - ენერგია, რომელიც მიიღება განახლებადი არაწიაღისეული წყაროებიდან, კერძოდ, ქარის, მზის, აეროთერმული, გეოთერმული, ჰიდროთერმული და ოკეანის ენერგია, ჰიდროენერგია, ბიომასა, ნაგავსაყრელებზე ორგანული მასალის დაშლის შედეგად მიღებული გაზი, წყალარინების გამწმენდ ნაგებობაში წარმოქმნილი გაზი და ბიოგაზი; სშ კანონპროექტის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტში დირექტივისგან განსხვავებით, დამატებულია 6 ქვეპუნქტი შესაბამისი განმარტებებით: მ) „მესამე ქვეყანა“ ი) „ეკონომიკური აგენტი”; ნ) “მწვანე სერტიფიკატი” ; პ) “პრემიალური ტარიფი” რ) “სპეციალური მწვანე ტარიფი”; ტ) “ფასთა სხვაობის ხელშეკრულება”. ა) „აეროთერმული ენერგია“ ატმოსფერულ ჰაერში სითბოს სახით დაგროვილი ენერგია; თ) „გეოთერმული ენერგია“ - მყარი ნიადაგის ზედაპირის ქვეშ სითბოს სახით დაგროვილი ენერგია; 3 (დ) „ჰიდროთერმული ენერგია“ გულისხმობს სითბოს სახით დაგროვილ ენერგიას ზედაპირულ წყალში; (ე) „ბიომასა“ გულისხმობს პროდუქტების ბიოდეგრადირებად ნაწილს, სასოფლო-სამეურნეო ბიოლოგიური წარმოშობის ნარჩენებს (მათ შორის, მცენარეულ და ცხოველურ ნივთიერებებს), სატყეო და მასთან დაკავშირებულ მრეწველობას, მათ შორის, მეთევზეობასა და აკვაკულტურას, და ასევე, სამრეწველო და მუნიციპალური ნარჩენების ბიოდეგრადირებად ნაწილს; (ვ) „ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება“ გულისხმობს ენერგია შემცველ საქონელს, რომელიც ენერგეტიკული მიზნებისათვის მიეწოდება მრეწველობას, ტრანსპორტს, საყოფაცხოვრებო სექტორს, მომსახურების სფეროებს, მათ შორის, საჯარო მომსახურების სფეროებს, სოფლის მეურნეობას, სატყეო და სათევზაო მეურნეობას, და ასევე, ელექტროენერგიისა და სითბოს მოხმარებას ელექტროენერგიისა და სითბოს მწარმოებელი ენერგეტიკული ღ) „ჰიდროთერმული ენერგია“ - სითბოს სახით დაგროვილი ენერგია ზედაპირულ წყალში; ბ) „ბიომასა“ - სასოფლო-სამეურნეო ბიოლოგიური წარმოშობის პროდუქტების და ნარჩენების ბიოდეგრადირებადი ნაწილი (მათ შორის, მცენარეული და ცხოველური ნივთიერებები), სატყეო და მასთან დაკავშირებული მრეწველობა, მათ შორის, მეთევზეობა და აკვა კულტურა, ასევე, სამრეწველო და მუნიციპალური ნარჩენების ბიოდეგრადირებადი ნაწილი; კ) „ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება“ - ენერგიის შემცველი საქონელი, რომელიც ენერგეტიკული მიზნებისათვის მიეწოდება მრეწველობას, ტრანსპორტს, საყოფაცხოვრებო სექტორს, მომსახურების სფეროებს, მათ შორის, საჯარო მომსახურების სფეროებს, სოფლის მეურნეობას, სატყეო და სათევზაო მეურნეობას, ასევე, ელექტროენერგიისა და სითბოს მოხმარება ელექტროენერგიისა და სითბოს მწარმოებელი ენერგეტიკული ობიექტების მიერ, აგრეთვე, ელექტროენერგიისა და სითბოს 4 ობიექტების მიერ, და აგრეთვე ელექტროენერგიისა და სითბოს დანაკარგებს განაწილებისა და გადაცემის დროს; დანაკარგები განაწილებისა და გადაცემის დროს; (ზ) „ცენტრალური გათბობა“ ან ,,ცენტრალური გაგრილება“ გულისხმობს თერმული ენერგიის განაწილებას ორთქლის, ცხელი წყლის და გაგრილებული სათხეების სახით, წარმოების ცენტრალური წყაროდან ქსელის საშუალებით სხვადასხვა შენობებსა და ადგილებზე, სივრცის ან ტექნოლოგიური პროცესის გათბობის ან გაგრილების მიზნით. ფ) „ცენტრალური გათბობა“ ან ,,ცენტრალური გაგრილება“ - თერმული ენერგიის განაწილება ორთქლის, ცხელი წყლის და გაგრილებული სითხეების სახით, წარმოების ცენტრალური წყაროდან ქსელის მეშვეობით სხვადასხვა შენობებსა და მიწის ნაკვეთებზე, სივრცის ან ტექნოლოგიური პროცესის გათბობისა და გაგრილებისთვის; (თ) „ბიოსითხე“ გულისხმობს თხევად საწვავს ენერგეტიკული მიზნებისთვის, გარდა ტრანსპორტისა, რაც მოიცავს ბიომასებისაგან წარმოებულ ელექტროენერგიას, გათბობასა და გაგრილებას; გ) „ბიოსითხე“ - თხევადი საწვავი ენერგეტიკული მიზნებისთვის, გარდა ტრანსპორტისა, რაც მოიცავს ბიომასებისაგან წარმოებულ ელექტროენერგიას, გათბობასა და გაგრილებას; (ი) „ბიოსაწვავი“ გულისხმობს ბიომასისაგან წარმოებულ თხევად ან აირად საწვავს ტრანსპორტისათვის; დ) „ბიოსაწვავი“ - ბიომასისაგან წარმოებული თხევადი ან აირადი საწვავი ტრანსპორტისათვის; (კ) „წარმოშობის გარანტია“ გულისხმობს ელექტრონულ დოკუმენტს, რომლის ერთადერთ ფუნქციას წარმოადგენს საბოლოო ქ) „წარმოშობის სერტიფიკატი“ ელექტრონული დოკუმენტი, რომლის ერთადერთ ფუნქციას წარმოადგენს საბოლოო მომხმარებლებისათვის იმის 5 მომხმარებლებისათვის იმის დამტკიცება, რომ გაცემული ენერგიის წილი ან რაოდენობა წარმოებულია განახლებადი წყაროებიდან, 2003/54/EC დირექტივის მე-3 მუხლის (6) პუნქტის შესაბამისად. (ლ) „მხარდაჭერის სქემა“ გულისხმობს ნებისმიერ ინსტრუმენტს, სქემას ან მექანიზმს, რომელსაც იყენებს ხელშემკვრელი მხარე ან ხელშემკვრელ მხარეთა ჯგუფი, და რაც ხელს უწყობს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენებას ამ ენერგიის დანახარჯების შემცირების გზით, ან გასაყიდი ფასის ზრდით, ან განახლებადი ენერგიის ვალდებულების საშუალებით, ან სხვაგვარად, ასეთი ენერგიის შეძენილი მოცულობით. აღნიშნული ასევე მოიცავს, მაგრამ არ შემოიფარგლება, საინვესტიციო დახმარებით საგადასახადო შეღავათებით ან შემცირებით, საგადასახადო თანხის უკან დაბრუნებით განახლებადი ენერგიის ვალდებულების მხარდამჭერი სქემებით მათ შორის მწვანე სერტიფიკატების გამოყენებით და პირდაპირი ფასის მხარდამჭერი სქემებით, რაც მოიცავს სპეციალურ დამტკიცება, რომ ენერგიის მოცემული წილი ან რაოდენობა წარმოებულია განახლებადი წყაროებიდან; ო) „მხარდაჭერის სქემა“ - ნებისმიერი ინსტრუმენტი, სქემა ან მექანიზმი, რომელსაც იყენებს საქართველო ცალკე ან ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარესთან/მხარეთა ჯგუფთან ერთად, რომელიც ხელს უწყობს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საქართველოში გამოყენებას ამ ენერგიის ღირებულების შემცირების გზით, გასაყიდი ფასის ზრდით, ან განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულების მეშვეობით ან სხვაგვარად ზრდის ასეთი ენერგიის შეძენილ მოცულობას. აღნიშნული ასევე მოიცავს, მაგრამ არ შემოიფარგლება, საინვესტიციო დახმარებას, გადასახადისგან გათავისუფლებას ან მის შემცირებას, გადასახადის უკან დაბრუნებას, განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულების მხარდაჭერის სქემები, მათ შორის ისინი, რომლებიც იყენებენ მწვანე სერტიფიკატებს და პირდაპირი ფასის მხარდამჭერი სქემები, რაც მოიცავს 6 (მწვანე) ტარიფებს და პრემიალურ გადახდებს; (მ) „განახლებადი ენერგიის ვალდებულება“ გულისხმობს ეროვნული მხარდაჭერის სქემას, რომელიც მოითხოვს ენერგიის მწარმოებლებისაგან, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართონ თავიანთ წარმოებაში, ასევე, მოითხოვს ენერგიის მიმწოდებლებისგან, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართონ თავიანთ მიწოდებაში, ან მოითხოვს ენერგიის მომხმარებლებისგან, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართონ თავიანთ მოხმარებაში. ეს მოიცავს სქემებს, რომელთა ფარგლებშიც ასეთი მოთხოვნები შეიძლება შესრულდეს მწვანე სერტიფიკატების გამოყენებით; (ნ) „ფაქტიური სიდიდე“ გულისხმობს სათბური გაზის ემისიის დანაზოგს, რომელიც შეესაბამება განსაზღვრული ბიოსაწვავის სპეციალურ მწვანე და პრემიუმ ტარიფებს; ვ) „განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულება“ ეროვნული მხარდაჭერის სქემა, რომელიც მოითხოვს ენერგიის მწარმოებლებისაგან, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართონ თავიანთ წარმოებაში, ასევე, მოითხოვს ენერგიის მიმწოდებლებისგან, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართონ თავიანთ მიწოდებაში, ან მოითხოვს ენერგიის მომხმარებლებისგან, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართონ თავიანთ მოხმარებაში. ეს მოიცავს სქემებს, რომელთა ფარგლებშიც ასეთი მოთხოვნები შეიძლება შესრულდეს მწვანე სერტიფიკატების გამოყენებით; უ) „ფაქტობრივი სიდიდე“ - სათბურის გაზის ემისიის დანაზოგი, კონკრეტული ბიოსაწვავის წარმოების პროცესის რომელიმე ან ყველა საფეხურისთვის, ნშ საქართველოს მთავრობა საქართველოს ეკონომიკისა და 7 წარმოების პროცესის ზოგიერთ ან ყველა საფეხურს, რომელიც გაანგარიშებულია V დანართის გ ნაწილის მეთოდოლოგიის შესაბამისად; რომელიც გაანგარიშებულია „ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესებით“ დადგენილი მეთოდოლოგიის შესაბამისად; მდგრადი განვითარების სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტი. (ო) „ტიპური სიდიდე“ გულისხმობს მოცემული სათბური გაზის ემისიის სავარაუდო დანაზოგს კონკრეტული ბიოსაწვავის წარმოების მეთოდისთვის; ს) „ტიპური სიდიდე“ - მოცემული სათბურის გაზის ემისიის სავარაუდო დანაზოგი კონკრეტული ბიოსაწვავის წარმოების მეთოდისთვის; (პ) „სტანდარტული სიდიდე“ გულისხმობს ტიპური სიდიდისგან წინასწარ განსაზღვრული ფაქტორების გამოყენების გზით მიღებულ სიდიდეს, და ეს შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ფაქტიური ჟ) „სტანდარტული სიდიდე“ - ტიპური სიდიდისგან წინასწარ განსაზღვრული ფაქტორების გამოყენების გზით მიღებული სიდიდე, რომელიც შეიძლება, ამ კანონით განსაზღვრულ გარემოებებში, სშ 8 სიდიდის ნაცვლად ამ დირექტივით განსაზღვრულ გარემოებებში. გამოყენებულ იქნეს ფაქტობრივი სიდიდის ნაცვლად; მ) „მესამე ქვეყანა“ - ქვეყანა, რომელიც არ არის ენერგეტიკული გაერთიანების მხარე; ი) „ეკონომიკური აგენტი” - პირი, რომელიც, განურჩევლად რეზიდენტობისა, საწარმოს სამართლებრივი ფორმისა, ახორციელებს სამეწარმეო საქმიანობას, ასევე არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი და სხვა გაერთიანება, რომლებიც არიან ბაზრის მონაწილეები ან/და ახორციელებენ სამეწარმეო საქმიანობას; ლ) „კონკურენტული აუქციონი“ - ამ კანონით განსაზღვრულ პრინციპებზე დაფუძნებული არადისკრიმინაციული, გამჭვირვალე და კონკურენტული ვაჭრობის პროცესი, რომელშიც მონაწილეობს მნიშვნელოვანი რაოდენობის ელექტროენერგიის მწარმოებელი და მხარდაჭერა შეზღუდულია აუქციონის ბიუჯეტის რაოდენობით. კონკურენტული აუქციონის წესი უნდა ითვალისწინებდეს ინოვაციური ტექნოლოგიების უპირატესობას წარმოებული ენერგიის ფასთან მიმართებაში. კონკურენტული აუქციონის წესი დამტკიცებამდე უნდა შეთანხმდეს სახელმწიფო დახმარების 9 შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ უფლებამოსილ სახელმწიფო ორგანოსთან. ტ) „ფასთა სხვაობის ხელშეკრულება“ ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ხელშეკრულების მხარე ვალდებულია განახლებადი ენერგიის მწარმოებელს აუნაზღაუროს სხვაობა გარანტირებულ ფასსა და საბითუმო ფასს შორის, თუ გარანტირებული ფასი მაღალია საბითუმო ფასზე. იმ შემთხვევაში, თუ საბითუმო ფასი მაღალია გარანტირებულ ფასზე, განახლებადი ენერგიის მწარმოებელი ხელშეკრულების მხარეს აუნაზღაურებს საბითუმო ფასსა და გარანტირებულ ფასს შორის არსებულ სხვაობას. ზ) „განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა“ - ათწლიანი სამოქმედო გეგმა, რომელიც შეიცავს ეროვნულ სამიზნეებს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილზე ელექტროენერგიის მიწოდებამოხმარებაში, ტრანსპორტის მიერ მოხმარებაში, გათბობა-გაგრილების საჭიროებისთვის და განსაზღვრავს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ჯამურ საბოლოო მოხმარებაში სავალდებულო წილის ეროვნული სამიზნეების მიღწევის ღონისძიებების ჩამონათვალს. 10 რ) „სპეციალური მწვანე ტარიფი“ სატარიფო პოლიტიკის ინსტრუმენტი, რომელიც განახლებადი ენერგიის მწარმოებლების მიერ გამომუშავებულ ელექტროენერგიას, საბითუმო ფასის გარდა, უზრუნველყოფს ფიქსირებული ანაზღაურებით. პ) „პრემიალური ტარიფი“ - სატარიფო პოლიტიკის ინსტრუმენტი, რომელიც განახლებადი ენერგიის მწარმოებლების მიერ გამომუშავებულ ელექტროენერგიას, საბითუმო ფასზე დამატებით, უზრუნველყოფს ფიქსირებული პრემიალური ანაზღაურებით. პრემიალური ტარიფი შეიძლება იყოს ცვალებადი. ცვალებადი პრემიალური ტარიფი გამოითვლება, როგორც სხვაობა საშუალო საბითუმო ფასსა და წინასწარ განსაზღვრულ გარანტირებულ ფასს შორის. ნ) „მწვანე სერტიფიკატი“ - გაყიდვადი დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს, რომ ენერგიის მოცემული წილი ან რაოდენობა წარმოებულია განახლებადი წყაროებიდან და რომლითაც შესაძლებელია ვაჭრობა, განახლებადი ენერგიის მწარმოებლებისგან დამოუკიდებლად. მწვანე სერტიფიკატის ფასი შესაძლოა განისაზღვროს გარანტირებული მინიმალური ფასით. 11 3.1 თითოეული ხელშემკვრელი მხარე N1 ვალდებულია უზრუნველყოს, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი, გაანგარიშებული 5-11 მუხლების შესაბამისად, ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში 2020 წლისთვის უთანაბრდებოდეს, სულ მცირე, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხვედრითი N1 წილისათვის დადგენილ ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებელს ამ წლისათვის, როგორც მოცემულია I დანართის ,,ა“ ნაწილის ცხრილის მე-3 სვეტში. . . . იმისათვის, რომ ამ მუხლით დასახული მიზნები ადვილად იქნეს მიღწეული, თითოეულმა ხელშემკვრელმა მხარემ უნდა წაახალისოს და ხელი შეუწყოს ენერგოეფექტიანობასა და ენერგიის დაზოგვას. 3.1 1. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი, ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში გაუთანაბრდეს სულ მცირე, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სამიზნე წლისათვის დადგენილ ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებელს I დანართის შესაბამისად 3.2 2. ამ მუხლით დასახული მიზნების მისაღწევად, სამინისტრო შეიმუშავებს ღონისძიებებს, რომლებიც წაახალისებს და ხელს შეუწყობს ენერგოეფექტურობასა და ენერგიის დაზოგვას ნშ 2020 ძალიან ახლო პერიოდია, შესაბამისად, ენერგეტიკულ გაერთიანებასთან შეთანხმებით, შეირჩა 2030 წელი, გამომდინარე იქიდან, რომ ენერგეტიკულ გაერთიანებას საქართველოსთვის არ აქვს დადგენილი სამიზნე მაჩვენებელი, არც წლების და არც ნიშნულების მიმართებით, შესაბამისად 2030 წელი ჩაითვალა უფრო ლოგიკურად. 12 3.2 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა N1 შეიმუშაონ ეფექტიანი ღონისძიებები, რათა უზრუნველყონ, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი უტოლდებოდეს ან აღემატებოდეს წილს, რომელიც მოცემულია საორიენტაციო ტრაექტორიაში I დანართის ბ ნაწილის შესაბამისად. 3.3 3. სამინისტრო შეიმუშავებს ეფექტურ ღონისძიებებს, რათა განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი უტოლდებოდეს ან აღემატებოდეს წილს, რომელიც მოცემულია I დანართის მე-2 პუნქტში განსაზღვრულ საორიენტაციო ტრაექტორიაში. სშ 3.3 იმისათვის რომ, მიღწეულ იქნეს ამ მუხლის პირველ და მე-2 პუნქტებში დასახული მიზნები, ხელშემკვრელ მხარეებს შეუძლიათ მიმართონ, მათ შორის, შემდეგ ღონისძიებებს: 3.4 4. ამ მუხლის პირველ და მე-3 პუნქტებში დასახული მიზნების მისაღწევად, საქართველოს მთავრობას შეუძლია სხვა ღონისძიებებთან ერთად, ამ კანონით დადგენილ შემთხვევებში და წესით, გამოიყენოს შემდეგი ღონისძიებები: ნშ (ა) მხარდაჭერის სქემებს; (ბ) სხვადასხვა ხელშემკვრელ მხარეებს შორის და მესამე ქვეყნებთან თანამშრომლობის ზომებს, რათა მიღწეულ იქნეს მათი ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლები 5-11 მუხლების შესაბამისად. ენერგეტიკული თანამეგობრობის ხელშეკრულების მე-18 მუხლის (1) პუნქტის (გ) ქვეპუნქტისა და მე-18 მუხლის (2) პუნქტის დარღვევის გარეშე ხელშემკვრელი მხარეები უნდა იყვნენ უფლებამოსილნი, ამ დირექტივის 5-11 მუხლების N1 ა) მხარდაჭერის სქემები; ბ) ენერგეტიკული გაერთიანების მხარეებსა ან/და მესამე ქვეყნებთან თანამშრომლობის ღონისძიებები. ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთან რეკომენდაციის საფუძველზე კანონის პროექტიდან ამოღებულია შემდეგი რედაქცია: „ენერგეტიკული თანამეგობრობის ხელშეკრულების მე-18 მუხლის (1) პუნქტის (გ) ქვეპუნქტისა და მე-18 მუხლის (2) პუნქტის დარღვევის გარეშე ხელშემკვრელი მხარეები უნდა იყვნენ უფლებამოსილნი, ამ დირექტივის 5-11 მუხლების შესაბამისად, მიიღონ 13 შესაბამისად, მიიღონ გადაწყვეტილება, თუ რა ხარისხით დაუჭირონ მხარი განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოებას, რომელიც წარმოებულია სხვა ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე. 3.4 თითოეულმა ხელშემკვრელმა მხარემ უნდა უზრუნველყოს, რომ 2020 წლისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი ყველა სახის ტრანსპორტში იყოს ამ ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე ტრანსპორტში ენერგიის საერთო მოხმარების სულ მცირე 10%. გადაწყვეტილება, თუ რა ხარისხით დაუჭირონ მხარი განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოებას, რომელიც წარმოებულია სხვა ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე.“ N1 3.5 5. გადაწყვეტილებას, თუ რა ხარისხით დაუჭერს სახელმწიფო მხარს განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიას, რომელიც წარმოებულია ენერგეტიკული გაერთიანების მხარის ან მესამე ქვეყნის ტერიტორიაზე იღებს საქართველოს მთავრობა შესაბამისი სამართლებრივი აქტით. სშ N1 3.6 6. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს, რომ 2030 წლისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი ყველა სახის ტრანსპორტში საქართველოს ტერიტორიაზე იყოს ენერგიის საბოლოო მოხმარების სულ მცირე 10%. ნშ კანონპროექტის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტის მიხედვით, ენერგიის წილი ყველა სახის ტრანსპორტში საქართველოს ტერიტორიაზე ტრანსპორტში 14 ამ პუნქტის მიზნებისათვის გამოიყენება შემდეგი დებულებები: (ა) მნიშვნელის გამოსათვლელად, რომელიც შეადგენს პირველი ქვეპუნქტის მიზნებისათვის ტრანსპორტში მოხმარებული ენერგიის საერთო რაოდენობას, გათვალისწინებულ უნდა იქნეს მხოლოდ საავტომობილო და სარკინიგზო ტრანსპორტში მოხმარებული ბენზინი, დიზელი, ბიოსაწვავი და ელექტროენერგია. (ბ) მრიცხველის გამოსათვლელად, რომელიც შეადგენს პირველი ქვეპუნქტის მიზნებისთვის ტრანსპორტში მოხმარებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, გათვალისწინებულ უნდა იქნეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ყველა ტიპი, რომელსაც მოიხმარს ყველა სახის ტრანსპორტი. (გ) (ა) და (ბ) პუნქტების მიზნებისთვის, ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული და ყველა ტიპის ელექტრო მანქანის მიერ მოხმარებული ელექტროენერგიის წილის გამოსათვლელად, ხელშემკვრელ მხარეებს შეუძლიათ, N1 3.7 7. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის გამოთვლა ტრანსპორტში ენერგიის საბოლოო მოხმარებაში უნდა განხორციელდეს შემდეგი დებულებების გათვალისწინებით: ენერგიის საბოლოო მოხმარების სულ მცირე 10%-ის მიღწევა განისაზღვრა 2030 წლისთვის. (ა) მნიშვნელის გამოსათვლელად, რომელიც წარმოადგენს ტრანსპორტის ყველა სახეობის მიერ მოხმარებული ენერგიის საერთო რაოდენობას, გათვალისწინებული უნდა იქნეს მხოლოდ ბენზინი, დიზელი, ბიოსაწვავი, რომელსაც მოიხმარს საავტომობილო და სარკინიგზო ტრანსპორტი და ელექტროენერგია. (ბ) მრიცხველის გამოსათვლელად, რომელიც წარმოადგენს ტრანსპორტის ყველა სახეობის მიერ მოხმარებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, გათვალისწინებული უნდა იქნეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ყველა სახის ენერგია, რომელსაც მოიხმარს ტრანსპორტის ყველა სახეობა. (გ) ამ პუნქტის (ა) და (ბ) ქვეპუნქტების მიზნებისთვის, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის და ყველა ტიპის ელექტრო სატრანსპორტო საშუალების მიერ მოხმარებული 15 გამოიყენონ ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის საშუალო წილი ენერგეტიკულ თანამეგობრობაში ან ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წილი თავიანთ ქვეყანაში, როგორც ეს შეფასებული იყო მოცემულ წლამდე ორი წლით ადრე. დამატებით, საგზაო ელექტრო მანქანების მიერ მოხმარებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის გამოსათვლელად, მიჩნეულ უნდა იქნეს, რომ მოხმარება ტოლია 2.5 გამრავლებული ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის შემავალი სიმძლავრის ენერგიაზე. 4.1 თითოეული ხელშემკვრელი მხარე N1 ვალდებულია მიიღოს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა. განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმები უნდა ასახავდეს ხელშემკვრელ მხარეთა ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებელს 2020 წლისათვის ტრანსპორტის, ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების სფეროებში გამოყენებული განახლებადი ენერგიის წილისთვის, პოლიტიკის სხვა ღონისძიებების გათვალისწინებით, რაც ელექტროენერგიის წილის გამოსათვლელად, საქართველოს მთავრობა იყენებს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წილს საქართველოში, რომელიც გამოთვლილია განსახილველ წლამდე ორი წლით ადრე. (დ) საგზაო ელექტრო სატრანსპორტო საშუალებების მიერ მოხმარებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის გამოსათვლელად, ეს მოხმარება უნდა მიიჩნეოდეს რომ უდრის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის ენერგეტიკულ შემცველობას გამრავლებულს 2.5-ზე. 4.1 1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს (შემდგომში - სამინისტრო) წარდგინებით საქართველოს მთავრობა ნორმატიული აქტით ამტკიცებს განახლებადი ენერგიის ათწლიან ეროვნულ სამოქმედო გეგმას. სამინისტრო ყოველ 2 წელიწადში ერთხელ ანახლებს აღნიშნულ გეგმას და დასამტკიცებლად წარუდგენს საქართველოს მთავრობას. ნშ კანონის პროექტის მე-4 მუხლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით, საქართველოს მთავრობის მიერ მტკიცდება ათწლიანი ეროვნული სამოქმედო გეგმა, რომელიც ყოველ 2 წელიწადში ერთხელ ანახლებს აღნიშნულ სამოქმედო გეგმას. იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი 16 დაკავშირებულია ენერგიის საბოლოო მოხმარებისას ენერგოეფექტიანობასთან, და იმ ადეკვატურ ზომებს, რომ მიღწეულ იქნეს საერთო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლები, მათ შორის ადგილობრივ, რეგიონულ და ეროვნულ ორგანოებს შორის თანამშრომლობა, დაგეგმილი სტატისტიკური ტრანსფერები ან ერთობლივი პროექტები, ეროვნული პოლიტიკა, რათა განვითარდეს ბიომასის არსებული რესურსები და მობილიზებულ იქნეს ბიომასის ახალი რესურსები სხვადასხვა გამოყენებისთვის, და ასევე უნდა ასახავდეს ღონისძიებებს, 13-19 მუხლების მოთხოვნების შესაბამისად. ... ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა წარადგინონ განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმები კომისიის მიერ მიღებული ნიმუშის სახით დირექტივის მე-4 მუხლის (1) პუნქტის მეორე ქვეპუნქტის მიხედვით. N1 4.2 2. განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა ადგენს საქართველოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებელს 2030 წლისათვის, რომელიც მოიხმარება ტრანსპორტის, ელექტროენერგეტიკის და გათბობისა და გაგრილების სფეროებში, პოლიტიკის სხვა ღონისძიებების ეფექტის გათვალისწინებით, რაც დაკავშირებულია ენერგიის საბოლოო მოხმარების ენერგოეფექტურობასთან. განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა ასევე ადგენს იმ ადეკვატურ ზომებს, რომლებიც უნდა გატარდეს საერთო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლების მისაღწევად, მათ შორის, სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკების და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებს შორის თანამშრომლობა, დაგეგმილი სტატისტიკური ტრანსფერები ან ერთობლივი პროექტები, ბიომასის არსებული რესურსების განვითარებისა და ბიომასის ახალი რესურსების სხვადასხვა გამოყენებისთვის მობილიზების სახელმწიფო პოლიტიკა და სხვა ზომები, რომლებიც უნდა გატარდეს ამ კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესასრულებლად. 17 4.2 ხელშემკვრელმა მხარეებმა, 2013 წლის 30 ივნისისათვის, ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს უნდა მიაწოდონ ინფორმაცია თავიანთი განახლებადი ენერგიის სამოქმედო ეროვნული გეგმების შესახებ. 4.3 თითოეული ხელშემკვრელი მხარე ვალდებულია, გამოაქვეყნოს და ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს წარუდგინოს, მისი განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის შემუშავების ვადამდე 6 თვით ადრე, დოკუმენტი პროგნოზის შესახებ, რომელშიც მოცემულია: (ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სავარაუდო ჭარბი წარმოება საორიენტაციო ტრაექტორიასთან შედარებით, რომელიც შესაძლოა გადაეცეს სხვა ხელშემკვრელ მხარეს 6-11 მუხლების შესაბამისად, და ასევე, ერთობლივი პროექტების სავარაუდო პოტენციალი 2020 წლამდე; და N1 4.3 3. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს, საქართველოს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის დამტკიცების ვადამდე 6 თვით ადრე, გამოაქვეყნოს და ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს წარუდგინოს საპროგნოზო დოკუმენტი, რომელიც უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას: ას საქართველო ენერგეტიკულ გაერთიანებას სამოქმედო გეგმის პროექტთან დაკავშირებულ ინფორმაციას წარუდგენს არა დირექტივით აღნიშულ ვადაში, არამედ სამოქმედო გეგმის დამტკიცებამდე 6 თვით ადრე. ნშ კანონპროექტის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის (ა) და (ბ) ქვეპუნქტების მიხედვით, 2020 წელი შეცვლილია 2030 წლით. იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი (ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის შეფასებული ჭარბი წარმოება საორიენტაციო ტრაექტორიასთან შედარებით, რომელიც შესაძლოა გადასცემოდა ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეს ან მესამე ქვეყანას ამ კანონის შესაბამისად 18 (ბ) პროგნოზირებული მოთხოვნა განახლებად ენერგიაზე, რომელიც უნდა დაკმაყოფილდეს ეროვნული წარმოების გარდა სხვა საშუალებებით 2020 წლამდე. ეს ინფორმაცია შესაძლოა შეიცავდეს ელემენტებს, რომელიც დაკავშირებულია ხარჯებთან, სარგებელთან და დაფინანსებასთან. ეს პროგნოზი უნდა განახლდეს ხელშემკვრელი მხარეების N 1 4.4 ანგარიშებში, რომლებიც მოცემულია, 22-ე მუხლის (1) პუნქტის (მ) და (ნ) ქვეპუნქტებში. 4.4 ხელშემკვრელმა მხარემ, რომლის განახლებადი ენერგიის წილი დაეცა საორიენტაციო ტრაექტორიის ნიშნულს ქვემოთ გასული 2 წლის განმავლობაში, როგორც ეს მოცემულია I დანართის ბ ნაწილში, მომდევნო წლის 30 ივნისისათვის ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს უნდა წარუდგინოს N1 4.6 და ასევე, ერთობლივი პროექტების შეფასებული პოტენციალი 2030 წლამდე; და (ბ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე შეფასებული მოთხოვნა, რომელიც უნდა დაკმაყოფილდეს ეროვნული წარმოების გარდა სხვა საშუალებებით 2030 წლამდე. 4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია შესაძლოა შეიცავდეს ხარჯებთან, სარგებელთან და დაფინანსებასთან დაკავშირებულ ელემენტებს. 6. თუ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი დაეცა I დანართის 2 პუნქტით დადგენილი საორიენტაციო ტრაექტორიის ნიშნულს ქვემოთ, წინმსწრები 2 წლის განმავლობაში, საქართველოს მთავრობამ მომდევნო წლის 30 ივნისისათვის ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს უნდა წარუდგინოს შესწორებული სშ 19 განახლებადი ენერგიის შესწორებული ეროვნული სამოქმედო გეგმა, რომელშიც მოცემული იქნება ადეკვატური და პროპორციული ღონისძიებები, რათა გონივრულ ვადებში დაუბრუნდეს I დანართის ბ ნაწილში მოცემულ საორიენტაციო ტრაექტორიას. ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს შეუძლია, თუ ხელშემკვრელი მხარე არ მიუახლოვდა საორიენტაციო ტრაექტორიას ლიმიტირებული ზღვრით, და ხელშემკვრელი მხარის მიერ განხორცილებული მიმდინარე და სამომავლო ღონისძიებების სათანადო გათვალისწინებით, შესთავაზოს მუდმივმოქმედ მაღალი დონის ჯგუფს, რომ მიიღოს გადაწყვეტილება ხელშემკვრელი მხარის ვალდებულებისგან გათავისუფლების შესახებ, რათა წარადგინოს განახლებადი ენერგიის შესწორებული ეროვნული სამოქმედო გეგმა. 4.5 ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ უნდა შეაფასოს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმები, კერძოდ, ხელშემკვრელი მხარის მიერ გათვალისწინებული ღონისძიებების ადეკვატურობა მე-3 მუხლის (2) პუნქტის შესაბამისად. განახლებადი განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა, რომელშიც დადგენილი იქნება ადეკვატური და პროპორციული ღონისძიებები, რაც აუცილებელია I დანართის მე-2 პუნქტში მოცემულ საორიენტაციო ტრაექტორიასთან გონივრულ ვადებში დასაბრუნებლად. N1 4.7 7. საქართველოს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის ან განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის შესწორებულ პროექტზე, ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს მიერ რეკომენდაციის გაცემის შემთხვევაში, საქართველოს მთავრობა სშ 20 ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის ან განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის შესწორებული ვარიანტის საპასუხოდ, ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნო უფლებამოსილია გასცეს რეკომენდაცია. 5.1 1. თითოეული ხელშემკვრელი N1 მხარის ტერიტორიაზე განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება უნდა გამოითვალოს, როგორც შემდეგი მაჩვენებლების ჯამი: უფლებამოსილია გაითვალისწინოს რეკომენდაციები ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებულ ღონისძიებებთან ადეკვატურობის დაცვით. 5.1 (ა) ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება; (ბ) გათბობისა და გაგრილებისთვის საჭირო განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება; და (გ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება ტრანსპორტში. ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გაზი, ელექტროენერგია და წყალბადი გათვალისწინებულ N 1 5.2 უნდა იქნეს მხოლოდ ერთხელ 1-ლი პუნქტის (ა), (ბ) ან (გ) ქვეპუნქტებში, 1. საქართველოში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება უნდა გამოითვალოს, როგორც შემდეგი მაჩვენებლების ჯამი: სშ (ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება; (ბ) გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება; (გ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საბოლოო მოხმარება ტრანსპორტში. 2. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების წილის გამოსათვლელად, 21 5.2 რათა გამოითვალოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების წილი. განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გაზი, ელექტროენერგია და წყალბადი გათვალისწინებული უნდა იქნეს მხოლოდ ერთხელ ამ მუხლის პირველი პუნქტის (ა), (ბ) ან (გ) ქვეპუნქტში. მე-17 მუხლის (1) პუნქტის მეორე ქვეპუნქტის შესაბამისად, ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები, რომლებიც ვერ აკმაყოფილებს მე-17 მუხლის (2)-(6) ქვეპუნქტებში მოცემულ მდგრადობის კრიტერიუმებს, არ უნდა იქნეს გათვალისწინებული. 3. ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები, რომლებიც ვერ აკმაყოფილებს ამ კანონით გათვალისწინებულ მდგრადობის კრიტერიუმებს, არ უნდა იქნეს გათვალისწინებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების წილის გამოსათვლელად. თუ ხელშემკვრელი მხარე მიიჩნევს, რომ ფორსმაჟორული სიტუაციის გამო, მის მიერ შეუძლებელია 2020 წლისათვის ენერგიის მთლიან მოხმარებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის შესაბამისობა მონაცემთან, რომელიც მოცემულია I დანართის ცხრილის მესამე სვეტში, მან ამის შესახებ უნდა აცნობოს ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს რაც შეიძლება მალე. N 1 5.3 N1 5.4 4. თუ საქართველოს მთავრობა გადაწყვეტს, რომ ფორსმაჟორული გარემოების გამო, მას არ შეუძლია დააკმაყოფილოს ენერგიის მთლიან მოხმარებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის მაჩვენებელი 2030 წლისთვის მან ამის შესახებ უნდა აცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს შესაძლო მოკლე ვადაში. ნშ კანონპროექტის მე-5 მუხლის მე-4 პუნქტში, 2020 წელი შეცვლილია 2030 წლით. იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ უნდა გასცეს დასკვნა იმის შესახებ, არსებობს თუ არა ფორსმაჟორული სიტუაცია. იმ შემთხვევაში, თუ ენერგეტიკული 22 თანამეგობრობის სამდივნო ჩათვლის, რომ ფორსმაჟორული სიტუაცია ნამდვილად არსებობს, მუდმივმოქმედმა მაღალი დონის ჯგუფმა უნდა განსაზღვროს, თუ რა შესწორებები უნდა განხორციელდეს ხელშემკვრელი მხარის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში 2020 წლისათვის და უნდა განისაზღვროს ამ შესწორებების დონე. 5.3 პირველი პუნქტის (ა) ქვეპუნქტის მიზნებისათვის, განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება უნდა გამოითვალოს, როგორც ელექტროენერგიის რაოდენობა, რომელიც წარმოებულია ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან, რაც არ ითვალისწინებს ელექტროენეგიის წარმოებას იმ წყლისგან, რომელიც ჰიდრომააკუმულირებელ სადგურში ამოტუმბული იქნა მაღალ დონეზე. N1 5.5 მრავალი ტიპის საწვავზე მომუშავე N1 სადგურებში, რომლებიც იყენებენ განახლებად და ტრადიციულ წყაროებს, გათვალისწინებული უნდა იქნეს ელექტროენერგიის მხოლოდ ის ნაწილი, რომელიც წარმოებულია 5.6 5. განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება უნდა გამოითვალოს, როგორც ელექტროენერგიის რაოდენობა, რომელიც წარმოებულია განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან საქართველოში. აღნიშნული ელექტროენერგიის მოცულობა არ მოიცავს ელექტროენერგიის წარმოებას იმ წყლისგან, რომელიც ჰიდრომააკუმულირებელ სადგურში ადრე იქნა ამოტუმბული ხელმეორედ. 6. სხვადასხვა ტიპის საწვავზე მომუშავე ელექტროსადგურებში, რომლებიც იყენებენ განახლებად და წიაღისეულ (არაგანახლებადი) წყაროებს, გათვალისწინებული უნდა იქნეს ელექტროენერგიის მხოლოდ ის ნაწილი, ნშ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო უზრუნველყოფს ჰიდროენერგიისა და ქარის ენერგიისგან გამომუშავებული ელექტროენერგიის აღრიცხვის ნორმალიზაციის წესის მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-8 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტი. 23 ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან. ამ გამოთვლის მიზნით, თითოეული ენერგიის წყაროს წილი უნდა გამოითვალოს მისი ენერგიის შემცველობის N1 საფუძველზე. ჰიდროელექტროსადგურისა და ქარის ელექტროსადგურის მიერ წარმოებული ელექტროენერგია უნდა აღირიცხოს II დანართში მოცემული ნორმალიზაციის წესების შესაბამისად. 5.4 პირველი პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის N1 მიზნებისათვის, გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების გამოთვლა ხდება, როგორც ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების რაოდენობა, რომელიც წარმოებულია ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე განახლებადი წყაროებიდან, დამატებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოხმარება მრეწველობაში, საყოფაცხოვრებო სექტორში, მომსახურების სფეროებში, სოფლის მეურნეობაში, სატყეო და სათევზაო მეურნეობებში 5.7 5.8 რომელიც წარმოებულია განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან. ამ მიზნით, თითოეული ენერგიის წყაროს წილი უნდა გამოითვალოს მისი ენერგიის შემცველობის საფუძველზე. 7. ჰიდროელექტროსადგურისა და ქარის ელექტროსადგურის მიერ წარმოებული ელექტროენერგია უნდა ჩაითვალოს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში, რომელიც განსაზღვრულია “ჰიდროენერგიისა და ქარის ენერგიისგან გამომუშავებული ელექტროენერგიის აღრიცხვის ნორმალიზაციის წესის შესახებ“ სამინისტროს სამართლებრივი აქტით. 8. გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების გამოთვლა ხდება, როგორც ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების რაოდენობა, რომელიც წარმოებულია საქართველოს ტერიტორიაზე განახლებადი წყაროებიდან, დამატებული გათბობის, გაგრილებისა და დამუშავების პროცესის მიზნით განახლებადი წყაროებიდან მიღებული სხვა ენერგიის მოხმარება მრეწველობაში, საყოფაცხოვრებო სექტორში, მომსახურების სფეროებში, სოფლის ნშ მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს თბური ტუმბოებისგან მიღებული ენერგიის აღრიცხვის წესის მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-6 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტი 24 გათბობის, გაგრილების და გადამუშავების მიზნით. მრავალი ტიპის საწვავზე მომუშავე სადგურებში, რომლებიც იყენებენ N1 განახლებად და ტრადიციულ წყაროებს, გათბობისა და გაგრილების მხოლოდ ნაწილი უნდა იქნეს გათვალისწინებული, რომელიც მიღებულია განახლებადი წყაროებიდან ამ გამოთვლის მიზნებიდან გამომდინარე, თითოეული ენერგიის წყაროს წილი უნდა გამოითვალოს მისი ენერგიის შემცველობის საფუძველზე. აეროთერმული, გეოთერმული და ჰიდროთერმული სითბური ენერგია, რომელიც მიღებულია სითბური ტუმბოების მიერ, გათვალისწინებულ N1 უნდა იქნეს პირველი პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე, იმ პირობით, რომ ენერგიის საბოლოო გამომუშავება მნიშვნელოვნად აღემატებოდეს პირველად მიწოდებული ენერგიის რაოდენობას, რომელიც საჭიროა სითბოს ტუმბოების ასამუშავებლად. ამ დირექტივის მიზნებიდან გამომდინარე, სითბოს რაოდენობა, რომელიც მიჩნეულია, როგორც განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგია, უნდა მეურნეობაში, სატყეო და მეთევზეობის მეურნეობებში. 5.9 5.10 9. სხვადასხვა ტიპის საწვავზე მომუშავე ელექტროსადგურებში, რომლებიც იყენებენ განახლებად და წიაღისეულ (არაგანახლებადი) წყაროებს, გათბობისა და გაგრილების მხოლოდ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ნაწილი უნდა იქნეს გათვალისწინებული. ამ მიზნებიდან გამომდინარე, თითოეული ენერგიის წყაროს წილი უნდა გამოითვალოს მისი ენერგიის შემცველობის საფუძველზე. 10. აეროთერმული, გეოთერმული და ჰიდროთერმული სითბური ენერგია, რომელიც მიღებულია სითბური ტუმბოების მიერ, გათვალისწინებულ უნდა იქნეს გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში, იმ პირობით, რომ ენერგიის საბოლოო გამომუშავება მნიშვნელოვნად აღემატებოდეს პირველად მიწოდებული ენერგიის რაოდენობას, რომელიც საჭიროა სითბოს ტუმბოების 25 გამოითვალოს VII დანართში მოცემული მეთოდოლოგიის შესაბამისად. სითბური ენერგია, რომელიც გამომუშავებულია პასიური ენერგო სისტემების მიერ, რომლის ფარგლებშიც ენერგიის დაბალი მოხმარება მიღწეულია ნაგებობების დაპროექტების ან ენერგიის არგანახლებად წყაროებიდან მიღებული სითბოს მეშვეობით, არ უნდა იქნეს გათვალისწინებული პირველი პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის მიზნებისათვის. 5.5 III დანართში მითითებული სატრანსპორტო საწვავის ენერგიის შემცველობა უნდა განისაზღვროს დანართის შესაბამისად. III დანართი შესაძლოა ადაპტირებულ იქნეს ტექნიკური და მეცნიერული პროგრესის შესაბამისად. ასამუშავებლად. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, სითბოს რაოდენობა, რომელიც მიჩნეულია, როგორც განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგია, უნდა გამოითვალოს “თბური ტუმბოებისგან მიღებული ენერგიის აღრიცხვის წესში“ მოცემული მეთოდოლოგიის შესაბამისად. N 1 5.11 N1 5.12 11. თბური ენერგია, რომელიც გამომუშავებულია პასიური ენერგეტიკული სისტემების მიერ, რომლის ფარგლებშიც ენერგიის დაბალი მოხმარება პასიურად მიღწეულია ნაგებობების დაპროექტების ან ენერგიის წიაღისეული (არაგანახლებადი) წყაროებიდან მიღებული სითბოს მეშვეობით, არ უნდა იქნეს გათვალისწინებული გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში. 12. ამ კანონის II დანართში ჩამოთვლილი სატრანსპორტო საწვავის ენერგიის შემცველობა უნდა განისაზღვროს ამ დანართის შესაბამისად. შესაძლებელია II დანართის ადაპტირება ტექნიკური და მეცნიერული პროგრესის შესაბამისად სშ 26 ის ღონისძიებები, რომლებიც შექმნილია ამ დირექტივის არაარსებითი ელემენტების შესაცვლელად, მიღებულ უნდა იქნეს მარეგულირებელი პროცედურის დეტალური შემოწმების შესაბამისად, 25-ე მუხლის (4) პუნქტის მიხედვით. 5.6 განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი უნდა გამოითვალოს, როგორც განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება, გაყოფილი ენერგიის ყველა წყაროდან მიღებული ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაზე და უნდა გამოისახოს პროცენტულად. N1 5.13 13. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი უნდა გამოითვალოს, როგორც განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება, გაყოფილი ენერგიის ყველა წყაროდან მიღებული ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაზე, გამოხატული პროცენტულად. პირველი ქვეპუნქტის მიზნებიდან N1 გამომდინარე, პირველ პუნქტში მითითებული ჯამი უნდა დაკორექტდეს მე-6, მე-8, მე-10 და მე11 მუხლების მიხედვით. 5.14 14. ამ მუხლის მე-13 პუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე, ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული ჯამი უნდა დაზუსტდეს ამ კანონით გათვალისწინებული სტატისტიკური ტრანსფერების, ერთობლივი პროექტების შედეგების, ერთობლივი მხარდაჭერის სქემების მიხედვით. ამ დირექტივაში მითითებულ სამიზნე მაჩვენებლებთან და საორიენტაციო ტრაექტორიასთან შესაბამისობის მიზნით, N1 5.15 სშ არასავალდებულოა დირექტივის შემდეგი ჩანაწერი: „კვიპროსისა და მალტისათვის ავიაციაში მოხმარებული ენერგიის რაოდენობა, როგორც ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში ამ ხელშემკვრელ მხარეთა წილი, უნდა განისაზღვროს არაუმეტეს 4,12 %-ის ოდენობით“ 15. ამ კანონით განსაზღვრულ სამიზნე მაჩვენებლებსა და საორიენტაციო ტრაექტორიასთან შესაბამისობის 27 ხელშემკვრელი მხარის მიერ ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების გამოსათვლელად, ავიაციაში მოხმარებული ენერგიის რაოდენობა ხელშემკვრელი მხარის მიერ ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში არ უნდა აღემატებოდეს 6,18 %-ს. კვიპროსისა და მალტისათვის ავიაციაში მოხმარებული ენერგიის რაოდენობა, როგორც ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში ამ ხელშემკვრელ მხარეთა წილი, უნდა განისაზღვროს არაუმეტეს 4,12 %-ის ოდენობით. 5.7 მეთოდოლოგია და განმარტებები, N1 რომლებიც გამოიყენება განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოსათვლელად, უნდა იყოს შესაბამისი ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს 2008 წლის 22 ოქტომბრის (EC) No 1099/2008 რეგულაციასთან ენერგეტიკული სტატისტიკის შესახებ. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ სტატისტიკური ინფორმაციის ერთგვაროვნება, რომელიც გამოიყენება სექტორული და საერთო წილის გამოსათვლელად და ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოსთვის სტატისტიკური ინფორმაციის მისაწოდებლად (EC) No 1099/2008 რეგულაციის შესაბამისად. შეფასების მიზნით საქართველოს მიერ ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების გამოთვლის დროს, ავიაციაში მოხმარებული ენერგიის რაოდენობა, საქართველოს მიერ ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების პროპორციულად, მიჩნეულ უნდა იქნეს, რომ არ აღემატება 6.18%-ს. მოხმარების პროპორციულად, მიჩნეულ უნდა იქნეს, რომ არ აღემატება 6.18%-ს. 5.16 16. მეთოდოლოგია, რომელიც გამოიყენება განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოსათვლელად დგინდება სამინისტროს წარდგინებით საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტის საფუძველზე. სშ 28 6.1 ხელშემკვრელ მხარეებს შეუძლიათ, შეთანხმდნენ და გაატარონ ღონისძიებები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გარკვეული რაოდენობის სტატისტიკური ტრანსფერებისთვის ერთი ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიიდან მეორე ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე. გადაცემული რაოდენობა: (ა) უნდა გამოაკლდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიის რაოდენობას, რაც გათვალისწინებულია იმ ხელშემკვრელი მხარის შესაბამისობის შეფასების პროცესში, რომელიც ახორციელებს ტრანსფერს, მე-3 მუხლის (1) და (2) პუნქტების მიხედვით; და (ბ) უნდა დაემატოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც გათვალისწინებული იქნება ტრანსფერის მიმღები მეორე ხელშემკვრელი მხარის მიერ შესაბამისობის შეფასების დროს მე-3 მუხლის (1) და (2) პუნქტების მიხედვით. N1 6.1 1. საქართველოს და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს შეუძლიათ, შეთანხმდნენ და გაატარონ ღონისძიებები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განსაზღვრული რაოდენობის სტატისტიკური ტრანსფერებისთვის საქართველოდან ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე ან პირიქით. გადაცემული რაოდენობა: სშ (ა) უნდა გამოაკლდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც მხედველობაში მიიღება ტრანსფერის განმახორციელებელი ქვეყნის მიერ სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის შესახებ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების დროს; (ბ) უნდა დაემატოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც მხედველობაში მიიღება ტრანსფერის მიმღები ქვეყნის მიერ სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის შესახებ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების დროს. 29 სტატისტიკურმა ტრანსფერმა გავლენა არ უნდა მოახდინოს იმ ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მიღწევაზე, რომელიც ახორციელებს ტრანსფერს. N1 6.2 2. სტატისტიკურმა ტრანსფერმა უარყოფითი გავლენა არ უნდა მოახდინოს საქართველოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მიღწევაზე, როდესაც ახორციელებს სტატისტიკურ ტრანსფერს. 6.2 პირველ პუნქტში მითითებული ღონისძიებები შესაძლებელია გაგრძელდეს ერთი ან მეტი წლის მანძილზე. მათ შესახებ უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს არაუგვიანეს სამი თვისა მათი მოქმედების თითოეული წლის დასრულების შემდეგ. ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოსთვის გაგზავნილი ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს გამოყენებული ენერგიის რაოდენობასა და ღირებულებას. N1 6.3 3. სტატისტიკური ტრანსფერები შესაძლებელია გაგრძელდეს ერთი ან მეტი წლის მანძილზე. ამ ღონისძიებების შესახებ უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს მათი მოქმედების თითოეული წლის დასრულებიდან არაუგვიანეს სამი თვის ვადაში. ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთვის გაგზავნილი ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს გამოყენებული ენერგიის რაოდენობისა და ღირებულების შესახებ ინფორმაციას. სშ 6.3 ტრანსფერები ძალაში უნდა შევიდეს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მასში ჩართული ყველა ხელშემკვრელი მხარე შეატყობინებს ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს ამ ტრანსფერის შესახებ. N1 6.4 4. სტატისტიკური ტრანსფერები ძალაში შედის მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მასში ჩართული ენერგეტიკული გაერთიანების ყველა ხელშემკვრელი მხარე შეატყობინებს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს ამ სტატისტიკური ტრანსფერის შესახებ. სშ 7.1 ორი ან მეტი ხელშემკვრელი მხარე N1 შეიძლება თანამშრომლობდეს ყველა ტიპის ერთობლივ პროექტზე, რომელიც უკავშირდება განახლებადი 7.1 1. საქართველოს მთავრობა და ენერგეტიკული გაერთიანების ერთი ან მეტი ხელშემკვრელი მხარის უფლებამოსილი ორგანო(ები) შეიძლება სშ 30 წყაროებიდან მიღებულ ელექტროენერგიას, გათბობასა და გაგრილებას. ამ თანამშრომლობაში შესაძლოა ჩართული იყვნენ კერძო აგენტები. 7.2 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა N1 შეატყობინონ ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობისა ან გაგრილების წილის ან რაოდენობის შესახებ, რომელიც წარმოებულია მათ ტერიტორიაზე ნებისმიერი ერთობლივი პროექტის ფარგლებში, და რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა 2012 წლის 18 დეკემბრის შემდეგ, ან იმ დანადგარის გაზრდილი მოცულობის მიერ, რომელიც გარემონტდა ამ თარიღის შემდგომ, რაც უნდა აისახოს სხვა ხელშემკვრელი მხარის მიერ ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში მოცემული დირექტივის მოთხოვნების შესაბამისობის შეფასების მიზნით თანამშრომლობდნენ ყველა ტიპის ერთობლივ პროექტში, რომელიც უკავშირდება განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებას, გათბობასა და გაგრილებას. ამ თანამშრომლობაში შესაძლოა ჩართული იყვნენ კერძო ოპერატორები. 7.2 2. საქართველოს მთავრობამ უნდა შეატყობინოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების პროპორციის ან რაოდენობის შესახებ, რომელიც წარმოებულია საქართველოში, გარდა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებისა, ნებისმიერი ერთობლივი პროექტის ფარგლებში, და რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა ამ კანონის ძალაში შესვლის შემდეგ, ან იმ დანადგარის გაზრდილი მოცულობის საფუძველზე, რომელიც განახლდა ამ თარიღის შემდგომ, რაც უნდა აისახოს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის მიერ საკუთარი ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების მიზნით გამოთვლის დროს. მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების მიზნით გამოთვლის დროს. ნშ აღნიშნული კანონის მოქმედება არ გავრცელდება ვრცელდება საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე. იხ. ასევე კანონპროექტის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტი 31 7.3 მე-2 პუნქტში მითითებული შეტყობინება: (ა) უნდა აღწერდეს შემოთავაზებულ დანადგარს ან ახდენდეს გარემონტებული დანადგარის იდენტიფიცირებას; (ბ) უნდა მიუთითებდეს დანადგარის მიერ გამომუშავებულ ელექტროენერგიის, გათბობისა ან გაგრილების წილს ან რაოდენობას, რაც უნდა აისახოს სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში; (გ) განსაზღვროს ხელშემკვრელი მხარე, რომლის სასარგებლოდაც მზადდება შეტყობინება; (დ) განსაზღვროს პერიოდი, მთელი კალენდარული წლების მანძილზე, რომლის განმავლობაში განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული, დანადგარის მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგია, გათბობა ან კონდიცირება უნდა აისახოს სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში. N1 7.3 3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტში მითითებული შეტყობინება: სშ (ა) უნდა აღწერდეს შემოთავაზებულ დანადგარს ან ახდენდეს განახლებული დანადგარის იდენტიფიცირებას; (ბ) უნდა მიუთითებდეს დანადგარის მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგიის, გათბობისა ან გაგრილების პროპორციას ან რაოდენობას, რაც უნდა აისახოს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლის დროს; (გ) უნდა განსაზღვრავდეს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარეს, რომლის სასარგებლოდაც კეთდება შეტყობინება; (დ) უნდა განსაზღვრავდეს პერიოდს, მთელი კალენდარული წლების მანძილზე, რომლის განმავლობაში დანადგარის მიერ განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან გამომუშავებული ელექტროენერგია, გათბობა ან გაგრილება უნდა აისახოს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლის დროს. 32 7.4 მე-3 პუნქტის (დ) ქვეპუნქტში N1 მითითებულმა პერიოდმა არ უნდა გადააჭარბოს 2020 წელს. ერთობლივი პროექტის ხანგრძლივობა შესაძლოა გასცდეს 2020 წელს. 7.4 4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის (დ) ქვეპუნქტში მითითებული პერიოდი არ უნდა აჭარბებდეს 2030 წელს. ერთობლივი პროექტის ხანგრძლივობა შესაძლოა გასცდეს 2030 წელს. ნშ კანონპროექტის მე-7 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით, აღნიშნული პერიოდები განისაზღვრა 2030 წლით. იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი 7.5 ამ მუხლის მიხედვით მომზადებული N 1 შეტყობინება არ უნდა იქნეს შეცვლილი ან უკან გამოთხოვილი, შეტყობინების განმახორციელებელ ხელშემკვრელ მხარესა და მე-3 პუნქტის (გ) ქვეპუნქტის შესაბამისად განსაზღვრულ ხელშემკვრელ მხარეს შორის ერთობლივი შეთანხმების გარეშე. 7.5 5. საქართველოს მთავრობის მიერ ამ მუხლის მიხედვით მომზადებული შეტყობინება არ უნდა იქნეს შეცვლილი ან უკან გამოთხოვილი საქართველოს მთავრობასა და ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად განსაზღვრულ ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარის შესაბამის უფლებამოსილ ორგანო(ებ)ს შორის ერთობლივი შეთანხმების გარეშე. სშ 8.1 სამი თვის განმავლობაში თითოეული N 1 წლის ბოლოს, მე-7 მუხლის (3) პუნქტის (დ) ქვეპუნქტში მითითებული პერიოდისთვის, შეტყობინების განმახორციელებელმა ხელშემკვრელმა მხარემ უნდა მოამზადოს წერილობითი შეტყობინება მე-7 მუხლის შესაბამისად, რომელშიც მოცემულია: 8.1 1. თითოეული იმ წლის დასრულებიდან, რომელიც ექცევა იმ პერიოდში, რომლის განმავლობაში დანადგარის მიერ განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან გამომუშავებული ელექტროენერგია, გათბობა ან გაგრილება უნდა აისახოს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლის დროს ამ კანონის შესაბამისად, სამი თვის განმავლობაში, სამინისტრომ უნდა მოამზადოს სშ 33 წერილობითი შეტყობინება, რომელშიც მოცემულია: (ა) დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მთელი წლის განმავლობაში წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების საერთო რაოდენობა, რომელიც ამ კანონის მე-7 მუხლის შესაბამისად იყო შეტყობინების საგანი; (ა) დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მთელი წლის განმავლობაში წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების საერთო რაოდენობა, რომელიც მე-7 მუხლის შესაბამისად იყო შეტყობინების საგანი; და (ბ) მთელი წლის განმავლობაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების რაოდენობა იმ დანადგარის მიერ, რომელიც უნდა აისახოს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მიმართ, შეტყობინების პირობების შესაბამისად. (ბ) მთელი წლის განმავლობაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების რაოდენობა იმ დანადგარის მიერ, რომელიც უნდა აისახოს სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მიმართ, შეტყობინების პირობების შესაბამისად. 8.2 შეტყობინების წარმდგენმა ხელშემკვრელმა მხარემ შეტყობინების წერილი უნდა გაუგზავნოს ხელშემკვრელ მხარეს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა მომზადებული ეს შეტყობინება და ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს. N1 8.2 2. საქართველოს მთავრობამ შეტყობინების წერილი უნდა გაუგზავნოს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა მომზადებული ეს შეტყობინება და ასევე, ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. სშ 8.3 სამიზნე მაჩვენებლების ამ დირექტივის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისათვის, რომელიც ეხება ეროვნულ საერთო N1 8.3 3. სამიზნე მაჩვენებლების ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისათვის, რომელიც ეხება ეროვნულ საერთო სამიზნე ნშ კანონის პროექტის მე-8 მუხლის მე-3 პუნქტი არ შეესაბამება დირექტივას სრულად. 34 სამიზნე მაჩვენებლებს, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების რაოდენობა პირველი პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის შესაბამისად: მაჩვენებლებს, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების ოდენობა, რომლის შესახებ შეტყობინება გაიგზავნა ამ მუხლის პირველი პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის შესაბამისად, უნდა გამოაკლდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის, გათბობის და გაგრილების რაოდენობას, რაც გათვალისწინებულია სამიზნე მაჩვენებლებთან საქართველოს შესაბამისობის შეფასების პროცესში. (ა) უნდა გამოაკლდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც გათვალისწინებულია იმ ხელშემკვრელი მხარის შესაბამისობის შეფასების პროცესში, რომელიც გასცემს წერილობით შეტყობინებას, პირველი პუნქტის მიხედვით; და ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს გადაწყვეტილებით, საქართველო სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლისას არ არის ვალდებული გათვალისწინებულ იქნეს დირექტივის მე-8 მუხლის მე-3 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული მოთხოვნა. (ბ) უნდა დაემატოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც გათვალისწინებულია იმ ხელშემკვრელი მხარის შესაბამისობის შეფასების პროცესში, რომელიც მიიღებს წერილობით შეტყობინებას, (2) პუნქტის მიხედვით. 9.1 ერთი ან მეტი ხელშემკვრელი მხარე N1 შეიძლება თანამშრომლობდეს ერთ ან მეტ მესამე ქვეყანასთან ყველა ტიპის ერთობლივ პროექტზე, რომელიც ეხება განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებას. ამ 9.1 1. საქართველო ცალკე ან ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარესთან/მხარეებთან ან მესამე ქვეყნებთან ერთად შეიძლება თანამშრომლობდეს ყველა ტიპის ერთობლივ პროექტში, რომელიც ეხება სშ 35 თანამშრომლობაში შესაძლოა ჩაერთონ კერძო აგენტები. 9.2 მესამე ქვეყანაში განახლებადი N1 წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგია მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული მხოლოდ ამ დირექტივის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისათვის, რომელიც ეხება საერთო ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებლებს, თუ დაცულია შემდეგი პირობები: (ა) ელექტროენერგიას მოიხმარს ენერგეტიკული თანამეგობრობა, მოთხოვნა, რომელიც ითვლება შესრულებულად, თუ: (i) აღრიცხული ელექტროენერგიის ეკვივალენტური ელექტროენერგიის რაოდენობა არის მტკიცე პოზიციით ნომინირებული გამტარუნარიანობაზე ყველა პასუხისმგებელი გადამცემი სისტემის ოპერატორის მიერ წარმომავლობის ქვეყანაში, დანიშნულების ქვეყანაში და შესაბამის შემთხვევაში, თითოეულ სატრანზიტო მესამე ქვეყანაში; განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებას. ამ თანამშრომლობაში შესაძლოა ჩაერთონ კერძო ოპერატორები. 9.2 2. მესამე ქვეყანაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგია მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული მხოლოდ ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისათვის, რომელიც ეხება საერთო ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებლებს, თუკი დაცულია შემდეგი პირობები: სშ (ა) ელექტროენერგიას მოიხმარს საქართველო. აღნიშნული მოთხოვნა შესრულებულად ითვლება, თუ: ა.ა) აღრიცხული ელექტროენერგიის ეკვივალენტური ელექტროენერგიის რაოდენობა არის მტკიცე პოზიციით ნომინირებული განაწილებულ ტრანსსასაზღვრო გამტარუნარიანობაზე ყველა პასუხისმგებელი გადამცემი სისტემის ოპერატორის მიერ როგორც წარმომავლობის ქვეყანაში, ასევე საქართველოში და შესაბამის შემთხვევაში, თითოეულ სატრანზიტო მესამე ქვეყანაში; ა.ბ) აღრიცხული ელექტროენერგიის ეკვივალენტური რაოდენობა მტკიცე პოზიციით არის დარეგისტრირებული ბალანსის გრაფიკში პასუხისმგებელი 36 (ii) აღრიცხული ელექტროენერგიის ეკვივალენტური რაოდენობა მტკიცე პოზიციით არის დარეგისტრირებული ბალანსის გრაფიკში პასუხისმგებელი გადამცემი სისტემის ოპერატორის მიერ ურთიერთდამაკავშირებლის (ინტერკონექციის) ენერგეტიკული თანამეგობრობის მხრიდან; და (iii) მე-2 პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტში მითითებული დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოება და ნომინირებული სიმძლავრე ეხება იმავე პერიოდს; (ბ) ელექტროენერგია გამომუშავდება ახალაშენებული დანადგარის მიერ, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა 2012 წლის 18 დეკემბრის შემდეგ ან ამ თარიღის შემდეგ ახლადგარემონტებული გაზრდილი სიმძლავრის დანადგარის მიერ, პირველ პუნქტში მითითებული ერთობლივი პროექტის ფარგლებში; და (გ) წარმოებული და ექსპორტირებული ელექტროენერგიის რაოდენობისთვის გადამცემი სისტემის ოპერატორის მიერ სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) ) საქართველოს მხარეს; ა.გ) ნომინირებული სიმძლავრე და ამ მუხლის მე-2 პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტში მითითებული დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოება ეხება ერთსა და იმავე პერიოდს; (ბ) ელექტროენერგია გამომუშავებულია ახალაშენებული დანადგარის მიერ, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა ამ კანონის ძალაში შესვლის შემდეგ ან ამ თარიღის შემდეგ განახლებული დანადგარის გაზრდილი სიმძლავრის მიერ, პირველ პუნქტში მითითებული ერთობლივი პროექტის ფარგლებში; (გ) წარმოებულ და ექსპორტირებულ ელექტროენერგიის რაოდენობას არ უსარგებლია იმ პრივილეგიებით, რომელსაც ა მესამე ქვეყნის მხარდაჭერის სქემა ითვალისწინებს, გარდა 37 არ ყოფილა გათვალისწინებული ხელშეწყობა მესამე ქვეყნის მხარდაჭერის სქემის მხრიდან, გარდა დანადგარისთვის გადაცემული საინვესტიციო დახმარებისა. 9.3 ხელშემკვრელ მხარეებს შეუძლიათ მიმართონ ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს, მე-5 მუხლის მიზნებიდან გამომდინარე, რათა მხედველობაში იქნეს მიღებული მესამე ქვეყანაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული და მოხმარებული ელექტროენერგია, ხელშემკვრელ მხარესა და მესამე ქვეყანას შორის ურთიერთდამაკავშირებლის (ინტერკონექციის) მშენებლობის ხანგრძლივვადიანი პროექტის კონტექსტში, თუ დაცულია შემდეგი პირობები: (ა) ურთიერთდამაკავშირებლის (ინტერკონექციის) მშენებლობა დაიწყო 2016 წლის 31 დეკემბრისათვის; (ბ) 2020 წლის 31 დეკემბრისათვის ურთიერთდამაკავშირებლის (ინტერკონექციის) ექსპლუატაციაში შესვლა შეუძლებელია; (გ) 2022 წლის 31 დეკემბრისათვის ურთიერთდამაკავშირებლის დანადგარისთვის გაცემული საინვესტიციო დახმარებისა. N1 9.3 3. საქართველოს მთავრობას შეუძლია მიმართოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს, ამ კანონის მე-5 მუხლის მიზნებიდან გამომდინარე, რათა მხედველობაში იქნეს მიღებული მესამე ქვეყანაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული და მოხმარებული ელექტროენერგია, საქართველოსა და მესამე ქვეყანას შორის სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) მშენებლობის გრძელვადიანი პროექტის კონტექსტში, იმ შემთხვევაში თუ დაცულია შემდეგი პირობები: ნშ თარიღები საქართველოსთვის განისაზღვრა განსხვავებულად იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი (ა) სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) მშენებლობა დაიწყო 2027 წლის 31 დეკემბრისათვის; (ბ) 2030 წლის 31 დეკემბრისათვის სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) ექსპლუატაციაში შესვლა შეუძლებელია; (გ) 2032 წლის 31 დეკემბრისათვის სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის 38 (ურთიერთდამაკავშირებლის) ექსპლუატაციაში შესვლა შესაძლებელია; (ინტერკონექციის) ექსპლუატაციაში შესვლა შესაძლებელია; (დ) ურთიერთდამაკავშირებლის (ინტერკონექციის) ექსპლუატაციაში შესვლის შემდეგ, ის გამოყენებული იქნება ენერგეტიკულ თანამეგობრობაში ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან გამომუშავებული ელექტროენერგიის ექსპორტის მიზნით, მე-2 პუნქტის შესაბამისად; (დ) სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) ექსპლუატაციაში შესვლის შემდეგ, ის გამოყენებული იქნება ენერგეტიკულ გაერთიანებაში განახლებადი წყაროებიდან გამომუშავებული ელექტროენერგიის ექსპორტის მიზნით, ამ მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად; (ე) განაცხადი ეხება ერთობლივ პროექტს, რომელიც ასრულებს მე-2 პუნქტის (ბ) და (გ) ქვეპუნქტების კრიტერიუმებს და რომელიც გამოიყენებს ურთიერთდამაკავშირებელს (ინტერკონექციის) მისი ამოქმედების შემდეგ, ასევე უკავშირდება ელექტროენერგიის რაოდენობას, რომელიც არ აღემატება ენერგეტიკულ თანამეგობრობაში ექსპორტირებული ენერგიის რაოდენობას ურთიერთდამაკავშირებლის (ინტერკონექციის) ექსპლუატაციაში შესვლის შემდგომ. 9.4 მესამე ქვეყნის ტერიტორიაზე დანადგარის მიერ წარმოებული (ე) განაცხადი ეხება ერთობლივ პროექტს, რომელიც ასრულებს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის (ბ) და (გ) ქვეპუნქტების კრიტერიუმებს და რომელიც გამოიყენებს სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელს (ურთიერთდამაკავშირებელს)მისი ამოქმედების შემდეგ, ასევე უკავშირდება ელექტროენერგიის რაოდენობას, რომელიც არ აღემატება ენერგიის რაოდენობას, რომელიც ექსპორტირებული იქნება ენერგეტიკულ გაერთიანებაში სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) ექსპლუატაციაში შესვლის შემდგომ. N1 9.4 4. მესამე ქვეყნის ტერიტორიაზე დანადგარის მიერ წარმოებული სშ 39 ელექტროენერგიის პროპორცია ან რაოდენობა, რაც უნდა აისახოს სხვა ერთი ან მეტი ხელშემკვრელი მხარის საერთო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში მე-3 მუხლთან შესაბამისობის შეფასების მიზნით, უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს. როდესაც საქმე ერთზე მეტ ხელშემკვრელ მხარეს ეხება, ხელშემკვრელ მხარეთა შორის პროპორციებისა და რაოდენობის განაწილების შესახებ უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს. პროპორცია და რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს ენერგეტიკული თანამეგობრობისათვის რეალურად მიწოდებულ და მოხმარებულ პროპორციასა და რაოდენობას, რომელიც უნდა შეესაბამებოდეს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის (ა) ქვეპუნქტის (i) და (ii) ქვეპუნქტებში მითითებულ რაოდენობას და აკმაყოფილებდეს მე2 პუნქტის (ა) ქვეპუნქტში მოცემულ პირობებს. შეტყობინება უნდა მომზადდეს თითოეული ხელშემკვრელი მხარის მიერ, რომლის საერთო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის განსაზღვრისთვის მხედველობაში მიიღება ელექტროენერგიის პროპორცია ან რაოდენობა. ელექტროენერგიის პროპორცია ან რაოდენობა, რაც უნდა აისახოს ერთი ან მეტი ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის, მათ შორის საქართველოს საერთო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში, უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. როდესაც საქმე ერთზე მეტ ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეს ეხება, ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეთა შორის პროპორციებისა და რაოდენობის განაწილების შესახებ უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. ეს პროპორცია და რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს ენერგეტიკულ გაერთიანებაში რეალურად ექსპორტირებულ და მოხმარებულ პროპორციასა და რაოდენობას, რომელიც უნდა შეესაბამებოდეს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ა.ა“ და „ა.ბ“ ქვეპუნქტებში მითითებულ რაოდენობას და აკმაყოფილებდეს მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტში დადგენილ პირობებს. საქართველოს მთავრობა სამინისტროს შეტყობინების საფუძველზე აცნობებს სამდივნოს საერთო ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის განსაზღვრისთვის მხედველობაში მისაღები ელექტროენერგიის პროპორციისა ან რაოდენობის შესახებ. 40 9.5 მე-4 პუნქტში მითითებული შეტყობინება უნდა: (ა) აღწერდეს შემოთავაზებულ დანადგარს ან ახდენდეს გარემონტებული დანადგარის იდენტიფიცირებას; (ბ) აღწერდეს დანადგარიდან წარმოებული ელექტროენერგიის პროპორციას და რაოდენობას, რაც უნდა აისახოს სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში და ასევე, მასზე გავრცელდება კონფიდენციალურობის მოთხოვნები, რომლებიც შეესაბამება ფინანსურ მექანიზმებს. (გ) განსაზღვროს პერიოდი, მთელი კალენდარული წლების მანძილზე, რომლის განმავლობაშიც ელექტროენერგია უნდა აისახოს სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში; და (დ) შეიცავდეს (ბ) და (გ) ქვეპუნქტების წერილობით აღიარებას მესამე ქვეყნის მიერ, რომლის ტერიტორიაზეც დანადგარი უნდა შევიდეს ექსპლუატაციაში, ასევე უნდა შეიცავდეს N1 9.5 5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტში მითითებული შეტყობინება უნდა: სშ (ა) აღწერდეს შემოთავაზებულ დანადგარს ან ახდენდეს განახლებული დანადგარის იდენტიფიცირებას; (ბ) აღწერდეს დანადგარიდან წარმოებული ელექტროენერგიის პროპორციას და რაოდენობას, რაც უნდა აისახოს საქართველოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში და ასევე, კონფიდენციალურობის მოთხოვნების შესაბამისად, შესაბამის ფინანსურ ღონისძიებებს. (გ) განსაზღვროს პერიოდი, მთელი კალენდარული წლების მანძილზე, რომლის განმავლობაშიც ელექტროენერგია უნდა აისახოს საქართველოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში; (დ) შეიცავდეს ამ პუნქტის (ბ) და (გ) ქვეპუნქტების წერილობით აღიარებას მესამე ქვეყნის მიერ, რომლის ტერიტორიაზეც დანადგარი უნდა შევიდეს ექსპლუატაციაში და ასევე უნდა შეიცავდეს დანადგარიდან წარმოებული ელექტროენერგიის პროპორციასა და რაოდენობას, რომელიც მოხმარებული იქნება ადგილობრივად მესამე ქვეყნის მიერ. 41 დანადგარიდან წარმოებული ელექტროენერგიის პროპორციას და რაოდენობას, რომელიც მოხმარებული იქნება ადგილობრივად მესამე ქვეყნის მიერ. 9.6 მე-5 პუნქტის (გ) ქვეპუნქტში მითითებული პერიოდი არ უნდა გაგრძელდეს 2020 წლის შემდეგ. ერთობლივი პროექტის ხანგრძლივობა შეიძლება გაგრძელდეს 2020 წლის შემდეგ. N1 9.7 ამ მუხლის მიხედვით მომზადებული N 1 შეტყობინება არ უნდა იქნეს შეცვლილი ან უკან გამოთხოვილი, შეტყობინების განმახორციელებელ ხელშემკვრელ მხარესა და იმ მესამე ქვეყანას შორის, რომელმაც შეითანხმა ერთობლივი პროექტი მე-5 პუნქტის (დ) ქვეპუნქტის შესაბამისად, ერთობლივი შეთანხმების გარეშე. 9.8 ხელშემკვრელმა მხარეებმა და ენერგეტიკულმა თანამეგობრობამ ხელი უნდა შეუწყონ ენერგეტიკული თანამეგობრობის ხელშეკრულების შესაბამის ორგანოებს, ენერგეტიკული თანამეგობრობის ხელშეკრულების შესაბამისად, გაატარონ ღონისძიებები, რომლებიც საჭიროა ხელშეკრულების ხელშემკვრელი მხარეების მიერ ამ დირექტივით დადგენილი ხელშემკვრელი მხარეებს შორის 9.6 9.7 6. მე-5 პუნქტის (გ) ქვეპუნქტში მითითებული პერიოდი არ უნდა გაგრძელდეს 2030 წლის შემდეგ. ერთობლივი პროექტის ხანგრძლივობა შეიძლება გაგრძელდეს 2030 წლის შემდეგ. ნშ 7. ამ მუხლის მიხედვით გაკეთებული შეტყობინება არ უნდა იქნეს შეცვლილი ან უკან გამოთხოვილი, საქართველოს მთავრობასა და ამ მუხლის მე-5 პუნქტის (დ) ქვეპუნქტის შესაბამისად ერთობლივი პროექტის შემთანხმებელ მესამე ქვეყანას შორის, ერთობლივი შეთანხმების გარეშე. სშ ვადები განისაზღვრა 2030 წლით. იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი ას ენერგეტიკულ გაერთიანების სამდივნოსთან შეთანხმების საფუძველზე აღნიშნული პუნქტი ამოღებულია. 42 თანამშრომლობის დებულებების გამოყენებისათვის. 10.1 სამი თვის განმავლობაში თითოეული N 1 წლის ბოლოს, მე-9 მუხლის (5) პუნქტის (გ) ქვეპუნქტში მითითებული პერიოდისთვის, შეტყობინების განმახორციელებელმა ხელშემკვრელმა მხარემ უნდა მოამზადოს წერილობითი შეტყობინება მე-9 მუხლის შესაბამისად, რომელშიც მოცემულია: (ა) დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მთელი წლის განმავლობაში წარმოებული ელექტროენერგიის საერთო რაოდენობა, რომელიც მე-9 მუხლის შესაბამისად იყო შეტყობინების საგანი; (ბ) მთელი წლის განმავლობაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის რაოდენობა იმ დანადგარის მიერ, რომელიც უნდა აისახოს საკუთარი ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მიმართ, შეტყობინების პირობების მიხედვით მე-9 მუხლის შესაბამისად; და (გ) მე-9 მუხლის (2) პუნქტის პირობებთან შესაბამისობის მტკიცებულება. 10.1 1. თითოეული იმ წლის დასრულებიდან, რომელიც ექცევა მე-9 მუხლის მე-5 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტში მითითებულ პერიოდში, სამი თვის განმავლობაში სამინისტრომ მე-9 მუხლის შესაბამისად უნდა მოამზადოს წერილობითი შეტყობინება, რომელიც უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას: სშ (ა) დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მთელი წლის განმავლობაში წარმოებული ელექტროენერგიის საერთო რაოდენობა, რომელიც მე-9 მუხლის შესაბამისად იყო შეტყობინების საგანი; (ბ) მთელი წლის განმავლობაში იმ დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის რაოდენობა, რომელიც უნდა აისახოს საქართველოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მიმართ, შეტყობინების პირობების შესაბამისად მე9 მუხლის მიხედვით; (გ) მე-9 მუხლის (2) პუნქტის პირობებთან შესაბამისობის მტკიცებულება. 43 10.2 ხელშემკვრელმა მხარემ შეტყობინების წერილი უნდა გაუგზავნოს იმ მესამე ქვეყანას, რომელმაც შეითანხმა პროექტი მე-9 მუხლის (5) პუნქტის (დ) ქვეპუნქტის შესაბამისად, და ასევე, ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს. N1 10.2 2. საქართველოს მთავრობამ შეტყობინების წერილი უნდა გაუგზავნოს იმ მესამე ქვეყანას, რომელმაც შეითანხმა პროექტი მე-9 მუხლის (5) პუნქტის (დ) ქვეპუნქტის შესაბამისად და ასევე, ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. სშ 10.3 სამიზნე მაჩვენებლების ამ დირექტივის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისათვის, რომელიც ეხება ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებს, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის რაოდენობა პირველი პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის შესაბამისად უნდა დაემატოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც გათვალისწინებულია იმ ხელშემკვრელი მხარის შესაბამისობის შეფასების პროცესში, რომელიც გასცემს შეტყობინებას. N1 10.3 3. სამიზნე მაჩვენებლების ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისათვის, რომელიც ეხება ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებს, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის რაოდენობა, რომლის შესახებ შეტყობინება გაიგზავნა პირველი პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის შესაბამისად უნდა დაემატოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც გათვალისწინებულია საქართველოს შესაბამისობის შეფასების დროს. სშ 11.1 ხელშემკვრელი მხარეების ვალდებულებების დარღვევის გარეშე, რომელიც გათვალისწინებულია მე-3 მუხლით, შესაძლოა ორმა ან მეტმა ხელშემკვრელმა მხარემ გადაწყვიტოს, ნებაყოფლობით საფუძველზე განახორციელონ თავიანთი ეროვნული მხარდაჭერის სქემების გაერთიანება ან N1 11.2 2. ამ კანონში მოცემული ვალდებულებების გათვალისწინებით, შესაძლოა საქართველომ და სხვა ერთმა ან მეტმა ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელმა მხარემ გადაწყვიტოს, ნებაყოფლობითობის საფუძველზე, განახორციელონ თავიანთი ეროვნული მხარდაჭერის სქემების გაერთიანება ან მათი ნაწილობრივი კოორდინაცია. ასეთ შემთხვევაში, ერთ-ერთი მონაწილე სშ 44 ნაწილობრივი კოორდინაცია. ასეთ შემთხვევაში, ერთ-ერთი მონაწილე ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე წარმოებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გარკვეული რაოდენობა შეიძლება ჩაითვალოს მეორე ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში, თუ დაინტერესებული ხელშემკვრელი მხარეები: ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის, მათ შორის საქართველოს ტერიტორიაზე განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის განსაზღვრული რაოდენობა შეიძლება ჩაითვალოს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის, მათ შორის საქართველოს ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლაში, თუკი დაინტერესებული ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარეები: (ა) განახორციელებენ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მითითებული რაოდენობის სტატისტიკურ ტრანსფერს ერთი ხელშემკვრელი მხარიდან მეორეში მე-6 მუხლის შესაბამისად; ან (ა) განახორციელებენ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განსაზღვრული რაოდენობის სტატისტიკურ ტრანსფერს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარიდან, მათ შორის საქართველოდან მეორე ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეში, მათ შორის საქართველოში მე-6 მუხლის შესაბამისად; ან (ბ) შეადგენენ მონაწილე ხელშემკვრელ მხარეებთან შეთანხმებულ განაწილების წესს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშემკვრელ მხარეებს შორის განაწილების მიზნით. ეს წესი უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს ძალაში შესვლის შემდეგ პირველი წლის დასრულებიდან არაუგვიანეს სამი თვისა. (ბ) შეადგენენ მონაწილე ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებთან, მათ შორის საქართველოსთან შეთანხმებულ განაწილების წესს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს, მათ შორის საქართველოს შორის განაწილების მიზნით. ასეთი წესი საქართველოს მთავრობამ უნდა აცნობოს 45 ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს მისი ძალაში შესვლის შემდეგ პირველი წლის დასრულებიდან არაუგვიანეს სამი თვის ვადაში. 11.2 ყოველი წლის დასრულების შემდეგ N1 სამი თვის ვადაში, პირველი პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის მიხედვით შეტყობინების განმახორციელებელმა თითოეულმა ხელშემკვრელმა მხარემ უნდა გამოაქვეყნოს შეტყობინების წერილი, რომელშიც მოცემული იქნება მთელი წლის განმავლობაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების საერთო რაოდენობა, რაც გახდება განაწილების წესის საგანი. 11.3 3. ყოველი წლის დასრულების შემდეგ სამი თვის ვადაში, ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით საქართველოს მთავრობამ ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს უნდა გაუგზავნოს შეტყობინების წერილი, რომელშიც მოცემული იქნება მთელი წლის განმავლობაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების საერთო რაოდენობა, რაც ექვემდებარება განაწილების წესს. სშ 11.3 ამ დირექტივის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების მიზნებიდან გამომდინარე, რომელიც ეხება საერთო ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებლებს, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების რაოდენობა, რომელიც გაცხადებულია მე-2 პუნქტის მიხედვით, უნდა გადანაწილდეს დაინტერესებულ ხელშემკვრელ მხარეებს შორის, ზემოთ აღნიშნული განაწილების წესის შესაბამისად. 11.4 4. ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების მიზნებიდან გამომდინარე, რომელიც ეხება საერთო ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებლებს, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების რაოდენობა, რომლის შესახებაც შეტყობინება გაკეთებულია მე3 პუნქტის მიხედვით, ხელახლა უნდა გადანაწილდეს დაინტერესებულ ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს, მათ შორის საქართველოს შორის, შეტყობინებული განაწილების წესის შესაბამისად. სშ N1 46 12 მე-7 მუხლის (2) პუნქტისა და მე-9 N1 მუხლის (2) პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ერთეულები, რომლისთვისაც შესაძლებელია დანადგარის სიმძლავრის ზრდა, შესაძლოა ჩაითვალოს განცალკევებული დანადგარის მიერ წარმოებულ ერთეულებად, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა სიმძლავრის გაზრდის მომენტში. 12 ამ კანონის მე-7 მუხლის მე-2 პუნქტისა და მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ერთეულები, რომელმაც გავლენა მოახდინა დანადგარის სიმძლავრის ზრდაზე, უნდა ჩაითვალოს, რომ წარმოებულია განცალკევებული დანადგარის მიერ, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა სიმძლავრის გაზრდის მომენტში. სშ 13.1 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა N1 უზრუნველყონ ნებისმიერი ეროვნული წესი, რომელიც შეეხება ავტორიზაციის, სერტიფიცირების და ლიცენზირების პროცედურებს და გამოიყენება ელექტროსადგურების, გადამცემი და გამანაწილებელი ქსელის ინფრასტრუქტურაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობის და გაგრილების წარმოებისათვის, ასევე ბიომასის ბიოსაწვავად ან სხვა ენერგო პროდუქტებად გარდაქმნის პროცესში, არის პროპორციული და აუცილებელი. 13.1 1. ნებისმიერი წესი, რომელიც შეეხება იმ ელექტროსადგურებისა და დაკავშირებული გადამცემი და გამანაწილებელი ქსელის ინფრასტრუქტურის ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების პროცედურებს, რომელიც გამოიყენება განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოებისათვის, გათბობის ან გაგრილების წარმოებისა და ბიომასის ბიოსაწვავად ან სხვა ენერგოპროდუქტად გარდაქმნის პროცესს, იყოს პროპორციული და აუცილებელი. სშ ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა განახორციელონ ღონისძიებები, რაც უზრუნველყოფს: 2. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოების მიერ ადმინისტრაციული პროცედურების 47 (ა) ხელშემკვრელი მხარეების ადმინისტრაციულ სტრუქტურებსა N1 და ორგანიზაციებს შორის არსებული განსხვავების გათვალისწინებით, ნათლად განსაზღვრული და კოორდინირებული ეროვნული, რეგიონული და ადგილობრივი ადმინისტრაციული ორგანოების ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების პროცედურების შესაბამისი პასუხისმგებლობების არსებობას, რაც მოიცავს ასევე სივრცით დაგეგმარებას, დაგეგმვისა და მშენებლობის ღონისძიებების განსაზღვრას გამჭვირვალე განრიგის მეშვეობით. (ბ) განახლებადი ენერგიის დანადგარების ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების განაცხადების შესახებ ამომწურავი ინფორმაციის დამუშავებას, ასევე განმცხადებლებისთვის შესაბამის დონეზე დახმარების გაწევის შესაძლებლობას; (გ) შესაბამის ადმინისტრაციულ საფეხურზე ადმინისტრაციული პროცედურების გაუმჯობესებასა და დაჩქარებას; 13.2 განხორციელებისას გათვალისწინებული უნდა იყოს შემდეგი პრინციპები: (ა) ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების, ასევე სივრცითი დაგეგმარების პროცედურებისთვის დადგენილი სახელმწიფოს, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების ნათლად განსაზღვრული პასუხისმგებლობა და კოორდინირებული ქმედებები. აღნიშნული ასევე უნდა მოიცავდეს დაგეგმვისა და მშენებლობის განაცხადების განსაზღვრის გამჭვირვალე განრიგს; (ბ) განახლებადი ენერგიის დანადგარების ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების განაცხადების დამუშავების შესახებ ამომწურავი ინფორმაცია, ასევე განმცხადებლებისთვის დახმარების გაწევის შესაძლებლობა იყოს ხელმისაწვდომი შესაბამის დონეზე; (გ) ადმინისტრაციული პროცედურების გაუმჯობესება და დაჩქარება შესაბამის ადმინისტრაციულ საფეხურზე; 48 (დ) წესები, რომლებიც არეგულირებს ავტორიზაციას, სერტიფიცირებას და ლიცენზირებას, იყოს ობიექტური, გამჭვირვალე და პროპორციული, არ ახდენდეს განმცხადებლების დისკრიმინაციას და სრულად ითვალისწინებდეს თითოეული განახლებადი ენერგიის ტექნოლოგიის თავისებურებას; (დ) წესები, რომლებიც არეგულირებს ავტორიზაციას, სერტიფიცირებას და ლიცენზირებას, იყოს ობიექტური, გამჭვირვალე, პროპორციული, არ ახდენდეს განმცხადებლების დისკრიმინაციას და სრულად ითვალისწინებდეს თითოეული განახლებადი ენერგიის ტექნოლოგიის თავისებურებას; (ე) მომხმარებლების, დამპროექტებლების, არქიტექტორების, მშენებლების, აღჭურვილობისა და სისტემის მემონტაჟეების, მიმწოდებლების მიერ გადახდილი ადმინისტრაციული მოსაკრებლები იყოს გამჭვირვალე და ხარჯების შესაბამისი; და (ე) მომხმარებლების, დამპროექტებლების, არქიტექტორების, მშენებლების, აღჭურვილობისა და სისტემის მემონტაჟეების და მიმწოდებლების მიერ გადახდილი ადმინისტრაციული მოსაკრებელი იყოს გამჭვირვალე და ხარჯების შესაბამისი; (ვ) გამარტივებული და ნაკლებად დამამძიმებელი პროცედურების არსებობას, რომელიც მოიცავს მარტივ შეტყობინებას, თუ აღნიშნული ნებადართულია შესაბამისი მარეგულირებელი ჩარჩოს მიერ, შემოღებულია მცირე პროექტებისათვის და დეცენტრალიზებული მოწყობილობებისათვის, რომლებიც ენერგიას აწარმოებენ განახლებადი წყაროებიდან, როდესაც აღნიშნული მიზანშეწონილია. (ვ) მცირე პროექტებისათვის და დეცენტრალიზებული მოწყობილობებისათვის, რომლებიც ენერგიას აწარმოებენ განახლებადი წყაროებიდან, გამარტივებული და ნაკლებად დამამძიმებელი პროცედურების დადგენა, რომელიც მოიცავს მარტივი შეტყობინების საფუძველზე პროცესის წარმოებას, რაც გათვალისწინებული უნდა იყოს შესაბამისი მარეგულირებელი კანონმდებლობით. 49 13.2 ხელშემკვრელმა მხარეებმა ნათლად N1 უნდა განსაზღვრონ ტექნიკური მახასიათებლები, რომლებსაც უნდა აკმაყოფილებდეს განახლებადი ენერგიის აღჭურვილობა და სისტემები, რათა ისარგებლონ მხარდაჭერის სქემებით. როდესაც არსებობს ევროპული სტანდარტები, მათ შორის, ევროპის სტანდარტიზაციის ორგანოების მიერ შემუშავებული ეკოლოგიური ეტიკეტირება, ენერგეტიკული ეტიკეტირება და ტექნიკური სტანდარტული სისტემები, ასეთი ტექნიკური მახასიათებლები უნდა აისახოს ამ სტანდარტებით. ასეთი ტექნიკური მახასიათებლები არ უნდა განსაზღვრავდეს, თუ სად უნდა განხორციელდეს აღჭურვილობისა და სისტემების სერტიფიცირება და არ უნდა აფერხებდეს შიდა ბაზრის ფუნქციონირებას. 13.3 3. საქართველოს მთავრობა, შესაბამის მხარდაჭერის სქემაში, განსაზღვრავს იმ ტექნიკურ მახასიათებელს, რომელსაც უნდა აკმაყოფილებდეს განახლებადი ენერგიის აღჭურვილობა და სისტემები, რათა ისარგებლონ მხარდაჭერის სქემებით. ტექნიკურ მახასიათებლები არ უნდა იყოს მოქმედ კანონმდებლობაში განახლებადი ენერგიის ანალოგიური აღჭურვილობისა და სისტემებისთვის დადგენილ მინიმალურ ტექნიკურ მოთხოვნაზე ნაკლები. ნშ 13.3 ხელშემკვრელმა მხარეებმა რეკომენდაცია უნდა მისცენ ყველა მონაწილე მხარეს, კერძოდ, ადგილობრივ და რეგიონულ ადმინისტრაციულ ორგანოებს, რომ უზრუნველყოფილ იქნეს აღჭურვილობისა და სისტემის დამონტაჟება განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენეგიის, გათბობისა და გაგრილების, და ცენტრალური 13.4 4. საქართველოს მთავრობა რეკომენდაციას უწევს ავტონომიური რესპუბლიკების და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებს, რომ სამრეწველო და საცხოვრებელი ტერიტორიების დაგეგმვის, დაპროექტების, მშენებლობისა და განახლების დროს, აღჭურვილობისა და სისტემის დამონტაჟება განხორციელდეს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ელექტროენეგიის, გათბობისა სშ N1 ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთან შეთანხმებით გადაწყდა, რომ აღნიშნული სტანდარტების მინიმალური ტექნიკური მოთხოვნა განისაზღვრება ადგილობრივი კანონმდებლობით. 50 გათბობისა და გაგრილების გამოყენების მიზნით სამრეწველო და საცხოვრებელი ტერიტორიების დაგეგმვის, დაპროექტების, მშენებლობისა და განახლების დროს. და გაგრილების და ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების გამოყენების მიზნით. N 1 13.5 ხელშემკვრელმა მხარეებმა ხელი უნდა შეუწყონ ადგილობრივ და რეგიონულ ადმინისტრაციულ ორგანოებს, სადაც შესაძლებელია, ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გათბობა და გაგრილება ჩართონ ქალაქის ინფრასტრუქტურის დაგეგმვაში. 13.4 ხელშემკვრელმა მხარეებმა თავიანთ სამშენებლო რეგულაციებსა და კოდექსებში უნდა დანერგონ სათანადო ღონისძიებები, რათა გაიზარდოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ყველა სახეობის ენერგიის წილი სამშენებლო სექტორში. N1 ამგვარი ღონისძიებების ან N1 რეგიონული მხარდაჭერის სქემების დადგენისას, ხელშემკვრელ მხარეებს 13.6 13.7 5. საქართველოს მთავრობამ უნდა წაახალისოს ავტონომიური რესპუბლიკების და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები, განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გათბობა და გაგრილება ჩართონ დასახლებული პუნქტების ინფრასტრუქტურის დაგეგმვაში. 6. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს მშენებლობის მარეგულირებელ სამართლებრივ აქტებში სათანადო ღონისძიებების დანერგვას, რათა გაიზარდოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ყველა სახეობის ენერგიის წილი სამშენებლო სექტორში. ნშ საქართველოს შემთხვევაში ვადები განისაზღვრა განსხვავებულად იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი. 7. ამ მუხლით გათვალისწინებული ღონისძიებების ან რეგიონული 51 შეუძლიათ გაითვალისწინონ ენერგოეფექტურობის მნიშვნელოვან ზრდასთან დაკავშირებული ეროვნული ღონისძიებები, ასევე ღონისძიებები, რომლებიც დაკავშირებულია კოგენერაციასთან და პასიური, დაბალი ან ნულოვანი ენერგეტიკული ხარჯის მქონე შენობებთან. 2014 წლის 31 დეკემბრისათვის ხელშემკვრელმა მხარეებმა თავიანთ სამშენებლო რეგულაციებსა და N1 კოდექსებში ან იმავე ეფექტის მქონე სხვა საშუალებებით უნდა მოითხოვონ ენერგიის განახლებადი წყაროების მინიმალური დონის გამოყენება ახალ და არსებულ შენობებში, რომლებიც ექვემდებარება საფუძვლიან რეკონსტრუქციას. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ მოცემული მინიმალური დონეების შესრულება, მათ შორის, ენერგიის განახლებადი წყაროების მნიშვნელოვანი წილის გამოყენებით ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების სისტემებში. პირველი ქვეპუნქტის მოთხოვნები ვრცელდება შეიარაღებულ ძალებზე იმდენად, რამდენადაც მისი გამოყენება არ იწვევს კონფლიქტს N1 მხარდაჭერის სქემების დადგენისას, საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია გაითვალისწინოს ენერგოეფექტურობის მნიშვნელოვან ზრდასთან, ასევე კოგენერაციასთან და პასიური, დაბალი ან ნულოვანი ენერგეტიკული ხარჯის მქონე შენობებთან დაკავშირებით მიღებული სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის ღონისძიებები. 13.8 13.9 8. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს, რომ 2024 წლის 31 დეკემბრამდე, გაითვალისწინოს მშენებლობის მარეგულირებელ სამართლებრივ აქტებში ახალ და არსებულ შენობებში, რომლებიც ექვემდებარება საფუძვლიან რეკონსტრუქციას, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მინიმალური დონის გამოყენების ვალდებულება. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს დადგენილი მინიმალური დონეების შესრულებას, მათ შორის, განახლებადი ენერგიის წყაროების მნიშვნელოვანი წილის გამოყენებით ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების სისტემებში. 9. ამ მუხლის მე-6 პუნქტის მოთხოვნები ვრცელდება შეიარაღებულ ძალებზე იმდენად, რამდენადაც მისი გამოყენება 52 შეიარაღებული ძალების აქტივობების ხასიათსა და პირველად მიზანთან მიმართებაში, გარდა იმ მასალებისა, რომლებიც გამოიყენება მხოლოდ სამხედრო დანიშნულებით. 13.5 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ ახალმა და არსებულმა საჯარო შენობებმა, რომლებიც ექვემდებარება საფუძვლიან რეკონსტრუქციას, ეროვნულ, რეგიონულ და ადგილობრივ დონეზე შეასრულონ სამაგალითო ფუნქცია ამ დირექტივის კონტექსტში 2012 წლის 1 იანვრიდან. არ იწვევს კონფლიქტს შეიარაღებული ძალების აქტივობების ხასიათსა და პირველად მიზანთან მიმართებაში, გარდა იმ მასალებისა, რომლებიც გამოიყენება მხოლოდ სამხედრო დანიშნულებით. N 1 13.10 ხელშემკვრელ მხარეებს შეუძლიათ, სხვათა შორის, რომ ეს ვალდებულება N 1 13.11 შესრულდეს ნულოვანი ენერგეტიკული ხარჯის მქონე შენობებისთვის განკუთვნილი სტანდარტების დაკმაყოფილებით ან უზრუნველყოფით, რომ მესამე მხარის მიერ საჯარო ან შერეული კერძო-საჯარო ტიპის შენობებისთვის გამოყენებულ იქნეს სახურავები უზრუნველყოფით, იმ დანადგარების შემთხვევაში რომლებიც გამოიმუშავებს ენერგიას განახლებადი წყაროებიდან. 10. საქართველოს მთავრობამ უნდა უზრუნველყოს, რომ ახალი და არსებული საჯარო დანიშნულების იმ შენობების მიმართ, რომლებიც ექვემდებარება საფუძვლიან რეკონსტრუქციას, ცენტრალურ, რეგიონულ და ადგილობრივ დონეზე უზრუნველყოფილი იყოს ამ კანონით გათვალისწინებულ მოთხოვნებთან შესაბამისობა2022 წლის 1 იანვრიდან შემდგომ პერიოდში. ნშ საქართველოს შემთხვევაში ვადები განისაზღვრა განსხვავებულად იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი. 11. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია დაადგინოს აღნიშნული ვალდებულების შესრულების შესაძლებლობა ნულოვანი ენერგეტიკული ხარჯის მქონე შენობებისთვის განკუთვნილი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სტანდარტების დაკმაყოფილებით ან უზრუნველყოფით, რომ მესამე მხარის მიერ საჯარო ან შერეული კერძო-საჯარო ტიპის შენობების სახურავები გამოყენებულ 53 იქნეს იმ დანადგარებისთვის, რომლებიც გამოიმუშავებს ენერგიას განახლებადი წყაროებიდან. 13.6 ხელშემკვრელმა მხარეებმა თავიანთ N 1 13.12 სამშენებლო რეგულაციებსა და კოდექსებში ხელი უნდა შეუწყონ ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ გათბობისა და გაგრილების სისტემისა და მოწყობილობების გამოყენებას, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს ენერგიის მოხმარებას. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა გამოიყენონ ენერგეტიკული ან ეკოლოგიური ეტიკეტები ან სხვა სათანადო სერტიფიკატები ან სტანდარტები, რომლებიც შემუშავებულია ეროვნულ ან ენერგეტიკული თანამეგობრობის დონეზე, როგორც ასეთი სისტემებისა და აღჭურვილობის ხელშემწყობი საფუძველი. ბიომასის შემთხვევაში წევრმა N 1 13.13 სახელმწიფოებმა ხელი უნდა შეუწყონ გადამუშავების ტექნოლოგიებს, გადამუშავების მინიმუმ 85%-იანი ეფექტიანობის მაჩვენებლით საყოფაცხოვრებო და კომერციული მიზნებით გამოყენებისას და მინიმუმ 70%-იანი ეფექტიანობის მაჩვენებლით სამრეწველო გამოყენებისათვის. 12. საქართველოს მთავრობამ ხელი უნდა შეუწყოს მშენებლობის მარეგულირებელ სამართლებრივ აქტებში განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების სისტემისა და მოწყობილობების გამოყენების ვალდებულების გათვალისწინებას, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს ენერგიის მოხმარებას. საქართველოს მთავრობამ უნდა გამოიყენოს ენერგეტიკული ან ეკოლოგიური ეტიკეტები ან სხვა სათანადო სერტიფიკატები ან სტანდარტები, რომლებიც დადგენილია საქართველოს კანონმდებლობით, როგორც ასეთი სისტემებისა და აღჭურვილობის ხელშეწყობის საფუძველი. ნშ კანონქვემდებარე აქტი თბური ტუმბოების ეკოლოგიური ეტიკეტირების მინიმალურ მოთხოვნებს შესახებ კანონის ამოქმედებიდან 12 თვის ვადაში მიიღება მთავრობის მიერ უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით. იხ. კანონის პროექტის 21-ე მუხლის მე-6 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტი. 13. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს ისეთი ღონისძიებების გატარებას, რომლებიც ბიომასის შემთხვევაში, ხელს შეუწყობს გადამუშავების იმ ტექნოლოგიებს, რომელთა მეშვეობით მიღწეული იქნება გადამუშავების მინიმუმ 85%-იანი ეფექტიანობის მაჩვენებელი საყოფაცხოვრებო და კომერციული 54 სითბური ტუმბოების შემთხვევაში ხელშემკვრელმა მხარეებმა ხელი უნდა შეუწყონ ეკოლოგიური ეტიკეტირების მინიმალური მოთხოვნების დაკმაყოფილებას, N 1 13.14 რომელიც დადგენილია კომისიის 2007 წლის 9 ნოემბრის 2007/742/EC გადაწყვეტილებით, რომელიც აყალიბებს თანამეგობრობის მიერ ელექტრო, გაზისა და გაზის აბსორბციული სითბური ტუმბოებისათვის ეკოლოგიური ეტიკეტირების ეკოლოგიურ კრიტერიუმებს. მზის თერმული ენერგიის შემთხვევაში, ხელშემკვრელმა მხარეებმა ხელი უნდა შეუწყონ ევროპული სტანდარტების შესაბამის სერტიფიცირებულ მოწყობილობებსა და სისტემებს, მათ შორის, ეკოლოგიურ ეტიკეტირებას, ენერგეტიკულ ეტიკეტირებას და სხვა N 1 13.15 ტექნიკურ სტანდარტულ სისტემებს, რომლებსაც ადგენს ევროპული სტანდარტიზაციის ორგანოები. სისტემებისა და მოწყობილობების კონვერსიის ეფექტიანობისა და შემავალი/გამომავალი მაჩვენებლების კოეფიციენტის შეფასებისას, ამ პუნქტის მიზნებისთვის, ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა გამოიყენონ ენერგეტიკული მიზნებით გამოყენებისას და მინიმუმ 70%-იანი ეფექტიანობის მაჩვენებელი სამრეწველო გამოყენებისათვის. 14. სამინისტრო უზრუნველყოფს ისეთი ღონისძიებების გატარებას, რომლებიც თბური ტუმბოების შემთხვევაში, ხელს შეუწყობს იმ ტექნოლოგიებს, რომლებიც აკმაყოფილებს ეკოლოგიური ეტიკეტირების მინიმალურ მოთხოვნებს, რაც დადგენილია ეკოლოგიური ეტიკეტირების მარეგულირებელი სამართლებრივი აქტებით ელექტრო, გაზისა და გაზის აბსორბაციული თბური ტუმბოებისათვის ეკოლოგიური ეტიკეტირების მინიჭების ეკოლოგიურ კრიტერიუმებს. 15. სამინისტრო უზრუნველყოფს ისეთი ღონისძიებების გატარებას, რომლებიც მზის თერმული ენერგიის შემთხვევაში, ხელს შეუწყობს ევროპული სტანდარტების შესაბამის სერტიფიცირებული მოწყობილობებისა და სისტემების გამოყენებას, მათ შორის, ეკოლოგიურ ეტიკეტირებას, ენერგეტიკულ ეტიკეტირებას და სხვა ტექნიკურ სტანდარტულ სისტემებს, რომლებსაც ადგენს ევროპული სტანდარტიზაციის ორგანოები. 55 თანამეგობრობის, ან მათი არარსებობის შემთხვევაში, საერთაშორისო პროცედურები, თუ ასეთი პროცედურები არსებობს. 14.1 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა N1 უზრუნველყონ, რომ ინფორმაცია მხარდაჭერის ღონისძიებების შესახებ ხელმისაწვდომია ყველა მოქმედი მხარისათვის, როგორიცაა: მომხმარებლები, მშენებლები, მემონტაჟეები, არქიტექტორები გათბობის, გაგრილების, ელექტრო მოწყობილობების, სისტემებისა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე მომუშავე სატრანსპორტო საშუალებების მიმწოდებლები. 14.1 1. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს, რომ მხარდაჭერის ღონისძიებების შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომი იყოს ყველა მოქმედი მხარისათვის, კერძოდ, მომხმარებლების, მშენებლების, მემონტაჟეების, არქიტექტორების, გათბობის, გაგრილების, ელექტრო მოწყობილობების, სისტემებისა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე მომუშავე სატრანსპორტო საშუალებების მიმწოდებლებისთვის. სშ 14.2 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა აღჭურვილობისა და სისტემების წმინდა სარგებელზე, ღირებულებასა და ენერგოეფექტურობაზე, რომლებიც გამოიყენება განახლებადი წყაროებიდან გათბობის, გაგრილებისა და ელექტროენერგიის მიღებისთვის, არის გარანტირებული ან აღჭურვილობისა და სისტემის მიმწოდებლის ან ეროვნული კომპეტენტური ორგანოების მიერ. 14.2 2. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს, რომ ინფორმაცია იმ აღჭურვილობისა და სისტემების წმინდა სარგებელზე, ღირებულებასა და ენერგოეფექტურობაზე, რომლებიც გამოიყენება განახლებადი წყაროებიდან გათბობის, გაგრილებისა და ელექტროენერგიის მიღებისთვის, ხელმისაწვდომი იყოს აღჭურვილობისა და სისტემის მიმწოდებლების ან სშ N1 56 საქართველოს სხვა კომპეტენტური ორგანოების მიერ. 14.3 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა N1 უზრუნველყონ, რომ სერტიფიცირების სქემები ან მათი ეკვივალენტური კვალიფიკაციის სქემები ხელმისაწვდომი გახდეს მცირემასშტაბიანი ბიომასის ბოილერებისა და ღუმელების, მზის ფოტოელექტრული და მზის თერმული სისტემების, ზედაპირული გეოთერმული სისტემებისა და სითბური ტუმბოების მემონტაჟეებისათვის 2012 წლის 31 დეკემბრისთვის. ამ სქემებმა, მიზანშეწონილობის ფარგლებში, შეიძლება გაითვალისწინოს არსებული სქემები და სტრუქტურები, და უნდა N1 ეფუძნებოდეს IV დანართში მოცემულ კრიტერიუმებს. თითოეული ხელშემკვრელი მხარე აღიარებს მეორე ხელშემკვრელი მხარის მიერ ამ კრიტერიუმების შესაბამისად გაცემულ სერტიფიკატს. 14.3 3. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს მემონტაჟეებისათვის მცირემასშტაბიანი ბიომასის ბოილერებისა და ღუმელების, მზის ფოტოელექტრული და მზის თერმული სისტემების, ზედაპირული გეოთერმული სისტემებისა და თბური ტუმბოების სერტიფიცირებისა ან/და ეროვნული კვალიფიკაციების ჩარჩოსა და სწავლის სფეროების კლასიფიკატორის საფუძველზე არსებული შესაბამისი უნარის/კომპეტენციის გამომუშავების მექანიზმების დანერგვა/ხელმისაწვდომობას. 14.4 4. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით აღიარებს ენერგეტიკული გაერთიანების მხარეების მიერ ამ კრიტერიუმების შესაბამისად გაცემული სერტიფიკატს. ნშ კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-6 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს ამ კანონის ძალაში შესვლიდან 24 თვის ვადაში „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის პრივილიგირებული მწარმოებელთან ხელმოსაწერი ფასთა სხვაობის ხელშეკრულების სტანდარტული ფორმისა“ და „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების მოწყობილობების მემონტაჟეების სერტიფიცირების წესების“ მიღებას. 57 14.4 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა გაასაჯაროონ ინფორმაცია სერტიფიცირების სქემებისა და მათი ეკვივალენტური კვალიფიკაციის სქემების შესახებ, რომელიც ნახსენებია მე-3 მუხლში. ხელშემკვრელ მხარეებს შეუძლიათ ხელმისაწვდომი გახადონ ინფორმაცია მემონტაჟეთა სიის შესახებ, რომლებიც კვალიფიციურები და სერტიფიცირებულები არიან მე-3 პუნქტის დებულებების შესაბამისად. 14.5 N1 14.5 5. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით პროცესების გამჭვირვალეობისა და დაინტერესებული პირების ინფორმირების მიზნით უზრუნველყოფს ამ მუხლის მესამე პუნქტში აღნიშნული სერტიფიცირებისა ან/და უნარის/კომპეტენციის გამომუშავების მექანიზმების გასაჯაროებას. N 1 14.6 6. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უფლებამოსილია ხელმისაწვდომი გახადოს ინფორმაცია მემონტაჟეთა სიის შესახებ, რომლებიც კვალიფიციურები და სერტიფიცირებულები არიან ამ მუხლის მე-3 პუნქტის დებულებების შესაბამისად. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა N1 უზრუნველყონ, რომ სახელმძღვანელო მითითებები ხელმისაწვდომი იყოს ყველა მოქმედი მხარისთვის, განსაკუთრებით დამპროექტებლებისა და არქიტექტორებისთვის, რათა მათ შესაძლებლობა ჰქონდეთ სათანადოდ გაითვალისწინონ განახლებადი ენერგიების, მაღალეფექტიანია ტექნოლოგიების და ცენტრალური 14.7 7. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს, სახელმძღვანელო მითითებების ხელმისაწვდომობას დამპროექტებლებისა და არქიტექტორებისთვის, ასევე ყველა შესაბამისი მხარისთვის, რათა მათ შესაძლებლობა ჰქონდეთ სათანადოდ გაითვალისწინონ განახლებადი ენერგიების, მაღალი ეფექტურობის ტექნოლოგიების და ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების კომბინაცია სშ სშ 58 გათბობისა და გაგრილების კომბინაცია საყოფაცხოვრებო და ინდუსტრიული ტერიტორიების დაგეგმვის, დაპროექტების, მშენებლობისა და რეკონსტრუქციის დროს. ინდუსტრიული ან საყოფაცხოვრებო ტერიტორიების დაგეგმვის, დაპროექტების, მშენებლობისა და რეკონსტრუქციის დროს. 14.6 ხელშემკვრელმა მხარეებმა ადგილობრივი და რეგიონული ორგანოების მონაწილეობით უნდა განავითარონ შესაბამისი ინფორმაციული, ცნობიერების ასამაღლებელი, სახელმძღვანელო ან ტრენინგ პროგრამები, რათა ინფორმაცია მიაწოდონ მოქალაქეებს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის უპირატესობებისა და პრაქტიკულობის შესახებ. N1 14.8 8. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების მონაწილეობით განავითაროს შესაბამისი ინფორმაციული, ცნობიერების ასამაღლებელი, სახელმძღვანელო ან ტრენინგ პროგრამები, რათა ინფორმაცია მიაწოდოს საქართველოს მოქალაქეებს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განვითარებისა და გამოყენების უპირატესობებისა და პრაქტიკულობის შესახებ. სშ 15.1 2003/54/EC დირექტივის მე-3(6) N1 მუხლის შესაბამისად, ენერგიის მიმწოდებლის ენერგიის სტრუქტურაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის წილის ან რაოდენობის საბოლოო მომხმარებლებისთვის დასადასტურებლად, ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმომავლობა გარანტირებული იქნება ამ დირექტივის ფარგლებში, 15.1 1. ენერგიის მიმწოდებლის ენერგიის ნაზავში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის წილის ან რაოდენობის საბოლოო მომხმარებლებისთვის დასადასტურებლად, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ და სამინისტრომ, შესაბამისად, უნდა უზრუნველყონ, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმომავლობის დადასტურება გარანტირებული იქნება ამ სშ 59 ობიექტური, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების შესაბამისად. 15.2 ამ მიზნით, ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ წარმოშობის გარანტიის გაცემა განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის მწარმოებლის მოთხოვნის საპასუხოდ. ხელშემკვრელმა მხარეებმა შესაძლოა ორგანიზება გაუწიონ წარმოშობის გარანტიის გაცემას ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების მწარმოებლების მოთხოვნის საპასუხოდ. ეს ღონისძიება შეიძლება დაექვემდებაროს მინიმალური სიმძლავრის შეზღუდვას. კანონის ფარგლებში, ობიექტური, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების შესაბამისად. ამ მიზნით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია დადგენილებით ამტკიცებს „განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის წესს“, ხოლო სამინისტრო ბრძანებით ამტკიცებს ”განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის წესს“. N1 15.2 2. განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის მწარმოებლის მოთხოვნის საპასუხოდ საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორი გასცემს წარმოშობის სერტიფიკატს. N1 15.3 3. სამინისტრო უფლებამოსილია ორგანიზება გაუწიოს წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემას განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების მწარმოებლების მოთხოვნის საპასუხოდ. ეს ღონისძიება შეიძლება დაექვემდებაროს მინიმალური სიმძლავრის შეზღუდვას. სშ 60 წარმოშობის სერტიფიკატი უნდა იყოს სტანდარტული ზომით 1 მგვტ. სთ. არ უნდა გაიცეს ერთზე მეტი წარმოშობის გარანტია წარმოებული ენერგიის თითოეული ერთეულისთვის. N1 15.4 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ერთი და იგივე ერთეული გათვალისწინებულ იქნეს მხოლოდ ერთხელ. ხელშემკვრელ მხარეებს შეუძლიათ უზრუნველყონ, რომ მწარმოებელს არ გაეწიოს დახმარება, როდესაც ეს N1 მწარმოებელი განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ იმავე ენერგიაზე მიიღებს წარმოშობის გარანტიას. წარმოშობის გარანტიას არ გააჩნია ფუნქცია ხელშემკვრელი მხარის მე-3 მუხლთან შესაბამისობის თვალსაზრისით. წარმოშობის გარანტიის გადაცემას, როგორც განცალკევებულად, ასევე ფიზიკური ენერგიის გადაცემასთან ერთად, არ უნდა ჰქონდეს გავლენა ხელშემკვრელი მხარეების მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაზე, გამოიყენონ სტატისტიკური 15.6 N 1 15.7 4. განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოების შემთხვევაში, წარმოშობის სერტიფიკატი უნდა იყოს სტანდარტული ზომით 1 მგვტ.სთ. წარმოებული ენერგიის თითოეული ერთეულისთვის გაიცემა მხოლოდ ერთი წარმოშობის სერტიფიკატი. 6. საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე, უფლებამოსილია სრულად ან ნაწილობრივ გააუქმოს მხარდაჭერის სქემით სარგებლობის უფლება მწარმოებლისთვის, რომელიც იღებს სარგებელს განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ იმავე ენერგიაზე გაცემული წარმოშობის სერტიფიკატით. 7. წარმოშობის სერტიფიკატი არ წარმოადგენს ამ კანონის მე-3 მუხლით გათვალისწინებული სამიზნე მაჩვენებლების შესაბამისობის დადგენის დამადასტურებელ დოკუმენტს. წარმოშობის სერტიფიკატის გადაცემა, 61 ტრანსფერები, ერთობლივი პროექტები ან ერთობლივი მხარდაჭერის სქემები სამიზნე მაჩვენებლების შესაბამისობის მიზნით ან განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების გამოთვლისას, მე-5 მუხლის შესაბამისად. 15.3 15.4 როგორც განცალკევებულად, ასევე ენერგიის ფიზიკურ გადაცემასთან ერთად, არ ახდენს გავლენას საქართველოს მთავრობის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაზე, გამოიყენოს სტატისტიკური ტრანსფერები, ერთობლივი პროექტები ან ერთობლივი მხარდაჭერის სქემები სამიზნე მაჩვენებლების შესაბამისობის მიზნით ან განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების ამ კანონის შესაბამისად გამოთვლისას. წარმოშობის გარანტიის ნებისმიერი N1 გამოყენება უნდა განხორციელდეს შესაბამისი ენერგიის წარმოებიდან 12 თვის განმავლობაში. 15.8 8. წარმოშობის სერტიფიკატის ნებისმიერი გამოყენება უნდა განხორციელდეს შესაბამისი ენერგიის წარმოებიდან 12 თვის განმავლობაში. წარმოშობის გარანტია უნდა გაუქმდეს მისი გამოყენებისთანავე. N1 15.9 9. წარმოშობის სერტიფიკატი უქმდება გამოყენებისთანავე. ხელშემკვრელმა მხარეებმა და დასახელებულმა კომპეტენტურმა ორგანოებმა ზედამხედველობა უნდა გაუწიონ წარმოშობის გარანტიის გაცემის, გადაცემისა და გაუქმების პროცესს. N 1 15.10 დასახელებული კომპეტენტური ორგანოების გეოგრაფიული 10. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია ზედამხედველობას უწევს საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სშ სშ 62 პასუხისმგებლობა არ უნდა იყოს თანმხვედრი, და ისინი დამოუკიდებელნი უნდა იყვნენ სამეწარმეო, სავაჭრო და მიწოდების საქმიანობისაგან. სერტიფიკატის გაცემის, გადაცემისა და გაუქმების პროცესს. 15.5 ხელშემკვრელმა მხარეებმა და N 1 15.11 დასახელებულმა კომპეტენტურმა ორგანოებმა უნდა დანერგონ შესაბამისი მექანიზმები, რომლებიც უზრუნველყოფს, რომ წარმოშობის გარანტიის გაცემა, გადაცემა და გაუქმება ხდება ელექტრონულად და ის არის ზუსტი, საიმედო და გაყალბებისაგან დაცული. 11. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია და სამინისტრო ვალდებულნი არიან, დანერგონ ის მექანიზმები, რომლებიც უზრუნველყოფს წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემას, გადაცემასა და გაუქმებას ელექტრონული ფორმით, გარანტირებული იქნება მისი სიზუსტე, საიმედოობა და დაცული იქნება გაყალბებისაგან. სშ 15.6 წარმოშობის გარანტიაში მოცემული უნდა იყოს, სულ მცირე, შემდეგი ინფორმაცია: 12. წარმოშობის სერტიფიკატი უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას: სშ (ა) ენერგიის წყარო, საიდანაც წარმოებულია ენერგია და წარმოების დაწყებისა და დასრულების თარიღები; (ბ) თუ ის ეხება: (i) ელექტროენერგიას; ან (ii) გათბობასა და გაგრილებას; (გ) დანადგარის საიდენტიფიკაციო მონაცემი, ადგილმდებარეობა, ტიპი და სიმძლავრე, სადაც ენერგია იქნა წარმოებული; N 1 15.12 (ა) ენერგიის წყარო, საიდანაც წარმოებულია ენერგია და წარმოების დაწყებისა და დასრულების თარიღები; (ბ) ეხება თუ არა: ბ.ა) ელექტროენერგიას; ან ბ.ბ) გათბობასა და გაგრილებას; (გ) დანადგარის საიდენტიფიკაციო მონაცემი, ადგილმდებარეობა, ტიპი და სიმძლავრე, სადაც ენერგია იქნა წარმოებული; 63 (დ) ისარგებლა თუ არა და რამდენად ისარგებლა დანადგარმა საინვესტიციო მხარდაჭერით, ისარგებლა თუ არა და რამდენად ისარგებლა ენერგიის ერთეულმა ეროვნული მხარდაჭერის სქემით; ასევე მხარდაჭერის სქემის ტიპი; (ე) თარიღი, როდესაც დანადგარი შევიდა ექსპლუატაციაში; და (ვ) გაცემის თარიღი და ქვეყანა, ასევე უნიკალური საიდენტიფიკაციო ნომერი. 15.7 როცა ელექტროენერგიის მიმწოდებელი ვალდებულია დაამტკიცოს მისი ენერგიის სტრუქტურაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის ან რაოდენობის არსებობა 2003/54/EC დირექტივის მე-3 მუხლის (6) პუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე, მას აღნიშნული შეუძლია წარმოშობის გარანტიის გამოყენებით. 15.8 განახლებადი წყაროებიდან N 1 15.13 მიღებული ენერგიის რაოდენობა, რომელიც შეესაბამება ელექტროენერგიის მიმწოდებლის მიერ მესამე მხარისათვის გადაცემულ წარმოშობის გარანტიას, უნდა გამოაკლდეს განახლებადი (დ) ისარგებლა თუ არა და რამდენად ისარგებლა დანადგარმა საინვესტიციო მხარდაჭერით, ისარგებლა თუ არა და რამდენად ისარგებლა ენერგიის ერთეულმა ეროვნული მხარდაჭერის სქემით და ასევე მხარდაჭერის სქემის ტიპი; (ე) თარიღი, როდესაც დანადგარი შევიდა ექსპლუატაციაში; და (ვ) გაცემის თარიღი და ქვეყანა, ასევე უნიკალური საიდენტიფიკაციო ნომერი. ას 13. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობა, რომელიც შეესაბამება ელექტროენერგიის მიმწოდებლის მიერ მესამე მხარისათვის გადაცემულ წარმოშობის სერტიფიკატს, უნდა გამოაკლდეს განახლებადი ენერგეტიკულ გაერთიანების სამდივნოსთან შეთანხმების საფუძველზე. აღნიშნული პუნქტის გადმოტანა არ არის სავალდებულო. სშ 64 15.9 წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის წილს მისი ენერგიის სტრუქტურაში 2003/54/EC დირექტივის მე-3 მუხლის (6) პუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე. წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის წილს მისი ენერგიის ნაზავში. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა N 1 15.14 აღიარონ წარმოშობის გარანტიები, რომელიც ამ დირექტივის შესაბამისად, გაცემულია მეორე ხელშემკვრელი მხარის მიერ ექსკლუზიურად, როგორც პირველ პუნქტში და მე-6 პუნქტის (ა)–(ვ) ქვეპუნქტებში მითითებული ელემენტების მტკიცებულება. ხელშემკვრელ მხარეს შეუძლია უარი თქვას წარმოშობის გარანტიის აღიარებაზე მხოლოდ მაშინ, როცა მას აქვს დასაბუთებული ეჭვი მის სიზუსტესთან, საიმედოობასთან ან უტყუარობასთან დაკავშირებით. ხელშემკვრელმა მხარემ ასეთი უარის შესახებ უნდა აცნობოს ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს და წარუდგინოს დასაბუთება. 14. წარმოშობის სერტიფიკატები, რომელიც გაცემულია ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა მხარეების მიერ, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უნდა აღიაროს მხოლოდ როგორც დადასტურება ამ მუხლის პირველ პუნქტში და მე-12 პუნქტის „ა“–„ვ“ ქვეპუნქტებში მითითებული ელემენტებისა. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისია უფლებამოსილია უარი თქვას წარმოშობის სერტიფიკატის აღიარებაზე მხოლოდ მაშინ, როცა მას აქვს დასაბუთებული ეჭვი გარანტიის სიზუსტესთან, საიმედოობასთან ან უტყუარობასთან დაკავშირებით. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია ვალდებულია ამ პუნქტით გათვალისწინებული უარის შესახებ აცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს და წარუდგინოს დასაბუთება. სშ 15. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების ეროვნული კომისია სშ 15.10 თუკი ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნო N 1 15.15 65 აღმოაჩენს, რომ უარი წარმოშობის გარანტიის აღიარებაზე უსაფუძვლოა, ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს შეუძლია, მიიღოს დასკვნა და ურჩიოს ხელშემკვრელ მხარეს მისი აღიარება. უფლებამოსილია გაითვალისწინოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს მიერ გამოცემული მოსაზრება, რომლითაც იგი რჩევას იძლევა აღიარებულ იქნას ის წარმოშობის სერტიფიკატი, რომლის აღიარებაზე ითქვა უარი. 15.11 ენერგეტიკული თანამეგობრობის კანონმდებლობის შესაბამისად, ხელშემკვრელ მხარეს შეუძლია დანერგოს წარმოშობის გარანტიით სარგებლობის ობიექტური, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმები რომელიც აკმაყოფილებს 2003/54/EC დირექტივის მე-3 მუხლის (6) პუნქტში მითითებულ ვალდებულებებს. N 1 15.16 16. საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უფლებამოსილია მიიღოს წარმოშობის სერტიფიკატით სარგებლობის ობიექტური, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმები, რომელიც აკმაყოფილებს ამ კანონით გათვალისწინებულ ვალდებულებებს და უნდა აისახოს „განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის წესში“. სშ 15.12 თუ ენერგიის მიმწოდებლები ყიდიან განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ ენერგიას მომხმარებლებზე, ეკოლოგიური ან განახლებადი წყაროებიდან მიღებული სხვა სარგებლის მითითებით, ხელშემკვრელმა მხარეებმა შეიძლება მოსთხოვონ ენერგიის მიმწოდებლებს ხელმისაწვდომი გახადონ N 1 15.17 17. თუ ენერგიის მიმწოდებლები ყიდიან განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ ენერგიას მომხმარებლებზე, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გარემოსდაცვითი ან სხვა სარგებლის მითითებით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უფლებამოსილია მოსთხოვოს ენერგიის ასეთ მიმწოდებლებს ხელმისაწვდომი ნშ საქართველოს შემთხვევაში ვადები განისაზღვრა განსხვავებულად იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი 66 ინფორმაცია, შეჯამებული სახით, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობის ან წილის შესახებ, რომელიც მიიღება 2012 წლის 18 დეკემბრის შემდეგ ექსპლუატაციაში შესული დანადგარებიდან ან 16.1 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა გადადგან სათანადო ნაბიჯები, რათა განვითარდეს გადამცემი და გამანაწილებელი ქსელის ინფრასტრუქტურა, ინტელექტუალური ქსელები საცავი ნაგებობები და ელექტროენერგეტიკული სისტემა, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს ელექტროენერგეტიკული სისტემის უსაფრთხო ოპერირება, რამდენადაც იგი ემსახურება ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოების შემდგომ განვითარებას, მათ შორის ურთიერთკავშირს ხელშემკვრელ მხარეებს შორის და ხელშემკვრელ მხარეებსა და მესამე ქვეყნებს შორის. ხელშემკვრელმა მხარეებმა ასევე უნდა გადადგან სათანადო ნაბიჯები, რათა დაჩქარდეს ქსელის ინფრასტრუქტურის ავტორიზაციის პროცედურები და კოორდინაცია გაეწიოს ქსელის ინფრასტრუქტურის გახადონ ინფორმაცია, შეჯამებული სახით, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობის ან წილის შესახებ, რომელიც მიიღება 2022 წლის 18 დეკემბრის შემდეგ ექსპლუატაციაში შესული დანადგარებიდან ან გაზრდილი სიმძლავრიდან. N1 16.1 1. საქართველოს მთავრობამ და საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ, ქსელის ოპერატორებმა კანონმდებლობით მათთვის მინიჭებული კომპეტენციის გათვალისწინებით, უნდა გადადგან სათანადო ნაბიჯები გადამცემი და გამანაწილებელი ქსელის ინფრასტრუქტურის, ჭკვიანი ქსელების, საცავი მოწყობილობებისა და ელექტროენერგეტიკული სისტემის განვითარების მიზნით, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს ელექტროენერგეტიკული სისტემის უსაფრთხო ოპერირება, რამდენადაც იგი ემსახურება განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოების შემდგომ განვითარებას, მათ შორის ურთიერთკავშირს საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების მხარეებს, ასევე მესამე ქვეყნებს შორის. სშ 67 დამტკიცებას ადმინისტრაციულ და დაგეგმვის პროცედურებთან ერთად. 16.2 ქსელის საიმედოობისა და უსაფრთხოების მოთხოვნების დაცვის პირობით, და კომპეტენტური ეროვნული ორგანოების მიერ დადგენილი გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების შესაბამისად: (ა) ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ გადამცემი სისტემის ოპერატორებმა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებმა ხელი შეუწყონ თავიანთ ტერიტორიაზე ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის გადაცემასა და განაწილებას; (ბ) ხელშემკვრელმა მხარეებმა ასევე უნდა უზრუნველყონ, ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის პრიორიტეტული ან გარანტირებული დაშვება ქსელზე; (გ) ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ ელექტროენერგიის მწარმოებელი დანადგარების დისპეტჩერიზაციის დროს გადამცემი სისტემის N1 16.2 2. ქსელის საიმედოობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების დაცვით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მიერ დადგენილი გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების შესაბამისად: სშ (ა) უზრუნველყოფილი უნდა იყოს, რომ გადამცემი სისტემის ოპერატორისა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორების მიერ გარანტირებული იყოს თავიანთ ტერიტორიაზე განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის გადაცემა და განაწილება; (ბ) ასევე უზრუნველყოფილი იყოს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის პრიორიტეტული ან გარანტირებული დაშვება ქსელზე; (გ) უზრუნველყოფილი იყოს, რომ ელექტროენერგიის მწარმოებელი დანადგარების დისპეტჩერიზაციის დროს გადამცემი სისტემის ოპერატორმა უპირატესობა მიანიჭოს განახლებადი ენერგიის წყაროების გამოყენებას იმდენად, რამდენადაც ამის საშუალებას 68 ოპერატორებმა უპირატესობა მიანიჭონ ენერგიის განახლებადი წყაროების გამოყენებას იმდენად, რამდენადაც ამის საშუალებას იძლევა ეროვნული ელექტროენერგეტიკული სისტემის უსაფრთხო ფუნქციონირება, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ კრიტერიუმზე დაფუძნებით. იძლევა საქართველოს ელექტროენერგეტიკული სისტემის უსაფრთხო ფუნქციონირება და ეფუძნება გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ კრიტერიუმებს. დ) უზრუნველყოფილი იყოს ქსელთან და ბაზართან დაკავშირებული სათანადო საექსპლუატაციო ღონისძიებების გატარება განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის შეზღუდვის მინიმუმამდე დაყვანისთვის. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ ქსელთან და ბაზართან დაკავშირებული სათანადო საექსპლუატაციო ღონისძიებების გატარება ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის შემცირების მინიმიზაციისათვის. იმ შემთხვევაში, თუ მნიშვნელოვანი ზომები იქნა მიღებული ენერგიის განახლებადი წყაროების შემცირებისათვის, რათა გარანტირებულ იქნეს ეროვნული ენერგეტიკული სისტემის და ენერგიის მიწოდების უსაფრთხოება, ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ პასუხისმგებელმა სისტემის ოპერატორებმა მოახსენონ კომპეტენტურ მარეგულირებელ ორგანოებს ამ ზომების შესახებ და N1 16.3 3. საქართველოს ელექტროენერგეტიკული სისტემისა და ენერგიის მიწოდების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით, განახლებადი წყაროების ენერგიის შესამცირებლად მნიშვნელოვანი ზომების მიღების შემთხვევაში, გადამცემი სისტემის ოპერატორმა საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას უნდა მოახსენოს ამ ზომების შესახებ და მიუთითოს, თუ რომელი გამოსასწორებელი ღონისძიებების გატარებას გეგმავს 69 მიუთითონ, თუ რომელი გამოსასწორებელი ღონისძიებების გატარებას გეგმავენ ისინი არასათანადო შემცირების თავიდან ასაცილებლად. 16.3 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა N1 მოსთხოვონ გადამცემი სისტემის ოპერატორებს და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებს დაადგინონ და საჯარო გახადონ თავიანთი სტანდარტული წესები, რომლებიც დაკავშირებულია ტექნიკური ადაპტაციების ხარჯების გაწევასა და განაწილებასთან, როგორიცაა ქსელზე მიერთება და ქსელის გაძლიერება, ქსელის ოპერირების გაუმჯობესება და ქსელის კოდექსების არადისკრიმინაციული სახით განხორციელების წესები, რაც საჭიროა ახალი მწარმოებლების ინტეგრაციისთვის, რომლებიც განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ ელექტროენერგიას აწვდიან ურთიერთდამაკავშირებელ ქსელს. ეს წესები უნდა ეფუძნებოდეს ობიექტურ, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ კრიტერიუმებს არასათანადო შემცირების თავიდან ასაცილებლად. 16.4 4. გადამცემი სისტემის ოპერატორმა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორმა უნდა გაასაჯაროონ სტანდარტული წესები, რაც დაკავშირებულია ტექნიკური ცვლილებების ხარჯების გაწევასა და განაწილებასთან, როგორიც არის ქსელზე მიერთება და ქსელის გაძლიერება, ქსელის ოპერირების გაუმჯობესება, ასევე საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მიერ დამტკიცებული ქსელის წესების არადისკრიმინაციული სახით განხორციელების პირობები, რაც საჭიროა ახალი მწარმოებლების ინტეგრაციისთვის, რომლებიც განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ ელექტროენერგიას აწვდიან ურთიერთდამაკავშირებელ ქსელს. ამ პუნქტით გათვალისწინებული წესების და პირობების შემუშავება და დამტკიცება ხორციელდება „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესაბამისად. სშ 70 ყველა იმ ხარჯისა და სარგებლის გათვალისწინებით, რომლებიც ეხება N 1 16.5 მწარმოებლების ქსელზე მიერთებას და კონკრეტულ შემთხვევებში, ასევე იმ მწარმოებლების მიერთებას, რომლებიც განთავსებულნი არიან პერიფერიულ რეგიონებში და მოსახლეობის დაბალი სიმჭიდროვის მქონე რეგიონებში. ამ წესებმა შესაძლოა დაადგინონ მიერთების სხვადასხვა ტიპი. 16.4 როდესაც მიზანშეწონილია, ხელშემკვრელ მხარეებს შეუძლიათ მოსთხოვონ, გადამცემი სისტემის ოპერატორებს და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებს სრულად ან ნაწილობრივ გასწიონ ხარჯები, რომლებიც მითითებულია მე-3 პუნქტში. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა განიხილონ და გაატარონ აუცილებელი ღონისძიებები, რათა გააუმჯობესონ მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ხარჯების გაწევასა და განაწილებასთან დაკავშირებული ჩარჩო და წესები 2011 წლის 30 ივნისისათვის და ყოველი ორი წლის შემდეგ, რათა N1 16.6 5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული წესები უნდა ეფუძნებოდეს ობიექტურ, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ კრიტერიუმებს და ითვალისწინებდეს ყველა იმ ხარჯსა და სარგებელს, რაც დაკავშირებულია აღნიშნული მწარმოებლების ქსელზე მიერთებასთან, ასევე უნდა ითვალისწინებდეს განსაკუთრებულ გარემოებებს, რაც დაკავშირებულია მაღალმთიან და მოსახლეობის დაბალი სიმჭიდროვის მქონე რეგიონებში განთავსებულ მწარმოებლებთან. ამ წესებმა შესაძლოა დაადგინონ მიერთების სხვადასხვა ტიპი. 6. საჭიროების შემთხვევაში, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას შეუძლია გადამცემი სისტემის ოპერატორს და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებს მოსთხოვოს სრულად ან ნაწილობრივ გასწიონ მე-4 პუნქტში მითითებული ხარჯები. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უნდა განიხილოს და გაატაროს აუცილებელი ღონისძიებები მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული ხარჯების გაწევასა და განაწილებასთან დაკავშირებული ნშ საქართველოს შემთხვევაში ვადები განისაზღვრა განსხვავებულად იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი 71 უზრუნველყოფილ იქნეს ახალი მწარმოებლების ინტეგრაცია, როგორც მოცემულია იმ პუნქტში. 16.5 სახელმძღვანელო პრინციპებისა და წესების გაუმჯობესების მიზნით 2021 წლის 30 ივნისამდე და ყოველი ორი წლის შემდეგ, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს აღნიშნულ პუნქტში მითითებული ახალი მწარმოებლების ინტეგრაცია. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა N1 მოსთხოვონ გადამცემი სისტემის ოპერატორებს და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებს მიაწოდონ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ნებისმიერ ახალ მწარმოებელს, რომელსაც სურს სისტემაზე მიერთება, ყოვლისმომცველი და საჭირო ინფორმაცია, მათ შორის: 16.7 (ა) მიერთებასთან დაკავშირებული სრულყოფილი და დეტალური ხარჯთაღრიცხვა; სშ ა) მიერთების ხარჯებთან დაკავშირებული სრულყოფილი და დეტალური ხარჯთაღრიცხვა; (ბ) ქსელზე მიერთების მოთხოვნის მიღებისა და დამუშავების დასაბუთებული და ზუსტი გრაფიკი; ბ) ქსელზე მიერთების მოთხოვნის მიღებისა და დამუშავების გონივრული და ზუსტი ვადები; (გ) დასაბუთებული საორიენტაციო გრაფიკი ნებისმიერ შემოთავაზებულ ქსელზე მიერთებისთვის. ხელშემკვრელ მხარეებს შეუძლიათ, ნება დართონ ენერგიის განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის 7. გადამცემი სისტემის ოპერატორი და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორი ვალდებული არიან მიაწოდონ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ნებისმიერ ახალ მწარმოებელს, რომელსაც სურს სისტემაზე მიერთება, ყოვლისმომცველი და საჭირო ინფორმაცია ამ კანონის, „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და „ქსელის წესების“ შესაბამისად, მათ შორის: გ) ქსელზე მიერთების გონივრული საორიენტაციო გრაფიკი. N1 16.8 8. იმ შემთხვევაში, თუ ქსელის ოპერატორი განახლებად წყაროზე მომუშავე ელექტროსადგურის მიერთებას ახორციელებს მესამე პირის მეშვეობით, 72 მწარმოებლებს, რომელთაც სურთ ქსელზე მიერთება, გამოაცხადონ ტენდერი მიერთების სამუშაოების შესასრულებლად. განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან ელექტროენერგიის მწარმოებლებს, რომელთაც სურთ ქსელზე მიერთება, უფლება უნდა ჰქონდეთ თავად მიიღონ მონაწილეობა იმ შესყიდვის პროცესში, რომელიც მიზნად ისახავს მათ მისაერთებლად სამშენებლო სამუშაოების წარმოებას, კანონმდებლობით ან/და შესაბამისი ქსელის ოპერატორის მოთხოვნების დაკმაყოფილებისა და სხვა პრეტენდენტებთან შედარებით საუკეთესო პირობების შეთავაზების შემთხვევაში, განახორციელონ ეს სამუშაოები. 16.6 მე-3 მუხლში აღნიშნული ხარჯების N1 განაწილება უნდა განხორციელდეს ობიექტურ, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ კრიტერიუმებზე დამყარებული მექანიზმის საფუძველზე, რომელიც ითვალისწინებს იმ სარგებელს, რომელსაც პირველ და მომდევნო ეტაპზე მიერთებული მწარმოებლები, გადამცემი სისტემის ოპერატორები და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორები იღებენ ქსელზე მიერთებით. 16.7 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ გადაცემისა და განაწილების ტარიფები არ ახდენდეს ენერგიის განახლებადი 16.9 N 1 16.10 9. ამ მუხლით გათვალისიწინებული ხარჯების განაწილება უნდა განხორციელდეს ობიექტურ, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ კრიტერიუმებზე დამყარებული მექანიზმის საფუძველზე, რომელიც ითვალისწინებს იმ სარგებელს, რომელსაც თავდაპირველ და მომდევნო ეტაპზე მიერთებული მწარმოებლები, გადამცემი სისტემის ოპერატორი და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორები იღებენ ქსელზე მიერთებით და როგორც ეს დადგენილია კანონმდებლობით. სშ 10. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უნდა უზრუნველყოს, რომ გადაცემისა და სშ 73 16.8 წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის დისკრიმინაციას, განსაკუთრებით კი ისეთ პერიფერიულ რეგიონებში, როგორიცაა კუნძულოვანი რეგიონები და მოსახლეობის დაბალი სიმჭიდროვის მქონე რეგიონები. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ გადაცემისა და განაწილების ტარიფები დისკრიმინაციას არ გაუწევს განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ბუნებრივ გაზს. განაწილების ტარიფები არ ახდენდეს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის დისკრიმინაციას, განსაკუთრებით მაღალმთიან რეგიონებში, როგორიც არის ენერგეტიკულად იზოლირებული რეგიონები, ასევე მოსახლეობის დაბალი სიმჭიდროვის მქონე რეგიონებში. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უნდა უზრუნველყოს, რომ გადაცემისა და განაწილების ტარიფები არ იყოს დისკრიმინაციული განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ბუნებრივი გაზის მიმართ. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა N 1 16.11 უზრუნველყონ, რომ გადამცემი სისტემის ოპერატორებისა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორების მიერ განახლებადი ენერგიის მწარმოებელი ელექტროსადგურებიდან ელექტროენერგიის გადაცემისა და განაწილების ამოღებული საფასური ასახავდეს განხორციელებად ხარჯებსა და სარგებელს, რომელიც დაკავშირებულია ელექტროსადგურის ქსელზე მიერთებასთან. ასეთი დანახარჯი და სარგებელი შესაძლოა წარმოიშვას 11. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უნდა უზრუნველყოს, რომ გადამცემი სისტემის ოპერატორსა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორების მიერ განახლებადი ენერგიის წყაროებზე მომუშავე ელექტროსადგურების მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგიის გადაცემისა და განაწილებისათვის მიღებული ტარიფი ასახავდეს განხორციელებად ხარჯებსა და სარგებელს, რომელიც დაკავშირებულია ელექტროსადგურის ქსელზე მიერთებასთან. ამგვარი დანახარჯი და სარგებელი შესაძლოა წარმოიშვას სშ 74 დაბალი ძაბვის ქსელის პირდაპირი გამოყენებით N 1 16.12 12. საჭიროების შემთხვევაში, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უნდა შეაფასოს არსებული გაზის ქსელის ინფრასტრუქტურის გაზრდის საჭიროება, რათა ხელი შეუწყონ განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გაზის ინტეგრირებას. სშ N 1 16.13 16.10 როდესაც მიზანშეწონილია, ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა მოსთხოვონ, გადამცემი სისტემის ოპერატორებსა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებს თავიანთ ტერიტორიებზე გამოაქვეყნონ ტექნიკური წესები, რომლებიც შეესაბამება ბუნებრივი გაზის შიდა ბაზრისათვის საერთო წესების შესახებ ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს 2003 წლის 26 ივნისის 2003/55/EC დირექტივის მე-6 მუხლს, კერძოდ, ქსელზე მიერთების წესებთან მიმართებაში, რომელიც მოიცავს ბუნებრივი გაზის ხარისხთან, გაზის ოდორიზაციასთან და წნევასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს. ხელშემკვრელმა მხარეებმა ასევე უნდა მოსთხოვონ გადამცემი და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებს 13. საჭიროების შემთხვევაში, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ საქართველოს ტერიტორიებზე არსებულ გადამცემი სისტემის ოპერატორსა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებს უნდა მოსთხოვონ იმ ტექნიკური წესების გამოქვეყნება, რაც უკავშირდება ქსელზე მიერთების წესებს და ასევე მოიცავს ბუნებრივი გაზის ხარისხთან, გაზის ოდორიზაციასთან და წნევასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ ასევე უნდა მოსთხოვოს გადამცემი და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორებს გამოაქვეყნონ მიერთების ტარიფები, რათა გაზის განახლებადი წყაროების სშ 16.9 როდესაც მიზანშეწონილია, ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა შეაფასონ არსებული გაზის ქსელის ინფრასტრუქტურის გაზრდის საჭიროება, რათა ხელი შეუწყონ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გაზის ინტეგრირებას. დაბალი ძაბვის ქსელის პირდაპირი გამოყენებით. 75 გამოაქვეყნონ მიერთების ტარიფები, რათა გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების საფუძველზე მოხდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ბუნებრივი გაზის ქსელზე მიერთება. მიერთება მოხდეს გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების საფუძველზე „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და ამ კანონის მოთხოვნების შესაბამისად. 16.11 ხელშემკვრელმა მხარეებმა თავიანთი N 1 16.14 განახლებადი ენერგიის ეროვნულ სამოქმედო გეგმებში უნდა შეაფასონ განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების ახლი ინფრასტრუქტურის მშენებლობის საჭიროება, რათა მიღწეულ იქნეს მე-3 მუხლის პირველ პუნქტში მოცემული 2020 წლის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლები. შეფასების შემდეგ, ხელშემკვრელმა მხარეებმა, როდესაც მიზანშეწონილია, უნდა გადადგან ნაბიჯები ცენტრალური გათბობის ინფრასტრუქტურის განვითარების მიზნით, რათა განხორციელდეს გათბობისა და გაგრილების წარმოების განვითარება დიდი მოცულობის ბიომასის, მზისა და გეოთერმული ობიექტებიდან. 17.1 იმის მიუხედავად, ნედლეულის კულტივაცია განხორციელდა ენერგეტიკული თანამეგობრობის ტერიტორიის შიგნით თუ გარეთ, ბიოსაწვავის და ბიოსითხეებისგან მიღებული ენერგია N1 17.1 14. საქართველოს მთავრობამ განახლებადი ენერგიის ეროვნულ სამოქმედო გეგმებში უნდა შეაფასოს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან წარმოებული ცენტრალური გათბობისა და გაგრილებისთვის ინფრასტრუქტურის მშენებლობის საჭიროება, რათა მიღწეულ იქნეს 2030 წლის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლები. აღნიშნული შეფასების შედეგად, საჭიროების შემთხვევაში, საქართველოს მთავრობამ უნდა გადადგას ნაბიჯები ცენტრალური გათბობის ინფრასტრუქტურის განვითარების მიზნით, რათა განვითარდეს გათბობისა და გაგრილების წარმოება დიდი ზომის ბიომასის, მზისა და გეოთერმული ობიექტებიდან. ნშ 1. იმის მიუხედავად, ნედლეულის კულტივაცია განხორციელდა საქართველოს ტერიტორიის შიგნით თუ გარეთ, ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისგან მიღებული ენერგია მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული ამ სშ კანონპროექტის მე-16 მუხლის მე-14 პუნქტის მიხედვით, ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლები განისაზღვრა 2030 წლით. იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი. 76 გათვალისწინებულ უნდა იქნეს (ა), (ბ) და (გ) პუნქტებში მოცემული მიზნებისათვის, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი აკმაყოფილებენ 2-6 პუნქტებში ჩამოყალიბებულ მდგრადობის კრიტერიუმებს, როგორიცაა: პუნქტის „ა“, „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებში მოცემული მიზნებისათვის, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი აკმაყოფილებენ ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის კანონმდებლობით დადგენილ კრიტერიუმებს: (ა) ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებლებთან დაკავშირებით ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის განსაზღვრა; (ა) ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლების მოცემული დირექტივის მოთხოვნებთან შესაბამისობის განსაზღვრა; (ბ) განახლებადი ენერგიის ვალდებულებებთან შესაბამისობის განსაზღვრა; (გ) ბიოსაწვავის და ბიოსითხეების მოხმარებისათვის ფინანსურ მხარდაჭერაზე უფლებამოსილება. თუმცა, აკვაკულტურას, N1 მეთევზეობისა და სატყეო ნარჩენებისაგან წარმოებული ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები, გარდა სასოფლო-სამეურნეო ნარჩენებისა, საჭიროებს მხოლოდ მდგრადობის იმ კრიტერიუმების დაკმაყოფილებას, რომლებიც მოცემულია მე-2 პუნქტში, რათა მხედველობაში იქნეს მიღებული (ა), (ბ) და (გ) ქვეპუნქტებში მითითებული მიზნები. 17.2 ბიოსაწვავის და ბიოსითხეების გამოყენებით მიღწეული სათბური (ბ) განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან შესაბამისობის განსაზღვრა; (გ) ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მოხმარებისათვის ფინანსური მხარდაჭერის მიღების უფლებამოსილება. 17.2 2. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, სასოფლო-სამეურნეო, აკვაკულტურის, მეთევზეობისა და სატყეო ნარჩენების გარდა, სხვა ნარჩენებისაგან წარმოებული ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები უნდა აკმაყოფილებდეს მხოლოდ ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის კანონმდებლობით დადგენილ კრიტერიუმებს, რათა მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული მიზნებისთვის შ საქართველოს მთავრობა, 77 გაზების ემისიის დანაზოგი, პირველი პუნქტის (ა), (ბ) და (გ) ქვეპუნქტებში მოცემული მიზნებიდან გამომდინარე, უნდა შეადგენდეს სულ მცირე 35%-ს. 2017 წლის 1 იანვრიდან პირველი პუნქტის (ა), (ბ) და (გ) ქვეპუნქტებში მოცემული მიზნებით გათვალისწინებული ბიოსაწვავის და ბიოსითხეების გამოყენებით მიღწეული სათბური გაზის ემისიის დანაზოგი უნდა შეადგენდეს სულ მცირე 50%-ს. 2018 წლის 1 იანვრიდან აღნიშნული სათბური გაზის ემისიის დანაზოგი უნდა იყოს სულ მცირე 60% იმ დანადგარებში გამომუშავებული ბიოსაწვავის და ბიოსითხეებისთვის, რომელებიც ექსპლუატაციაში შევიდა 2017 წლის 1 იანვარს ან მის შემდგომ. ბიოსაწვავის და ბიოსითხეების გამოყენების შედეგად მიღწეული სათბური გაზის ემისიის დანაზოგი უნდა გამოითვალოს მე-19 მუხლის (1) პუნქტის მიხედვით. იმ დანადგარების მიერ წარმოებული ბიოსაწვავის და ბიოსითხეების შემთხვევაში, რომლებიც ექსპლუატაციაში შევიდა 2008 წლის 23 იანვარს, პირველი ქვეპუნქტის დებულებები გავრცელდება 2013 წლის 1 აპრილიდან. სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი. 78 17.3 პირველი პუნქტის (ა), (ბ) და (გ) ქვეპუნქტებში მოცემული მიზნებისთვის გათვალისწინებული ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები არ უნდა იქნეს მოპოვებული მაღალი ბიომრავალფეროვნების მქონე მიწიდან, კერძოდ, მიწიდან, რომელიც ატარებდა შემდეგი სტატუსებიდან ერთ-ერთს 2008 წლის იანვარში ან მის შემდგომ, მიუხედავად იმისა, კიდევ ატარებს თუ არა ეს მიწა ამ სტატუსს, კერძოდ: (ა) ხელუხლებელი ტყეები და სხვა სატყეო მიწები, კერძოდ ენდემური სახეობების მქონე ტყეები და სხვა სატყეო მიწები, სადაც არ არსებობს ადამიანის საქმიანობის ნათლად გამოხატული ნიშნები და ეკოლოგიური პროცესები მნიშვნელოვნად არ არის დარღვეული; შ საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი. (ბ) ტერიტორიები, რომლებიც განსაზღვრულია: (i) კანონის მიერ ან შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ ბუნების დაცვის მიზნებისთვის; ან (ii) იშვიათი, გადაშენების ან საფრთხის პირას მყოფი ეკოსისტემებისა და სახეობების დასაცავად, რომლებიც აღიარებულია 79 საერთაშორისო ხელშეკრულებით ან შეტანილია მთავრობათაშორისი ორგანიზაციების ან ბუნების კონსერვაციის საერთაშორისო კავშირის მიერ შედგენილ სიებში, ექვემდებარება აღიარებას მე-18 მუხლის (4) პუნქტის მეორე ქვეპუნქტის შესაბამისად; თუ მოწოდებული არ არის მტკიცებულება, რომ ნედლეულის წარმოება არ შეაფერხებს ბუნების დაცვის მიზნებს; (გ) მაღალი ბიომრავალფეროვნების მქონე მცენარეული საფარი, რომელიც არის: (i) ბუნებრივი, კერძოდ ის, რომელიც მცენარეულ საფარად დარჩებოდა ადამიანის ჩარევის არარსებობის შემთხვევაში და რომელიც ინარჩუნებს ბუნებრივი სახეობების სტრუქტურას, ეკოლოგიურ მახასიათებლებს და პროცესებს; ან (ii) არაბუნებრივი, კერძოდ ის, რომელიც აღარ იქნებოდა მცენარეული საფარი ადამიანის ჩარევის არარსებობის შემთხვევაში და რომელიც არის სახეობებით მდიდარი და არადეგრადირებული, თუ მოწოდებული არ არის მტკიცებულება, რომ ნედლეულის 80 შეგროვება აუცილებელია მცენარეული საფარის სტატუსის შესანარჩუნებლად. 17.4 პირველი პუნქტის (ა), (ბ) და (გ) ქვეპუნქტებში აღნიშნული მიზნებიდან გამომდინარე, ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები არ უნდა დამზადდეს ნახშირბადის მაღალი შემცველობის მიწიდან მიღებული ნედლეულისგან, განსაკუთრებით მიწისგან, რომელსაც 2008 წლის იანვარში გააჩნდა და მას შემდეგ არ გააჩნია ქვემოთ მოცემული სტატუსებიდან ერთ-ერთი: (ა) ჭარბტენიანი ადგილები, კერძოდ მიწა, რომელიც დაფარულია ან გაჯერებულია წყლით მუდმივად ან წელიწადის უმეტეს დროს; (ბ) მუდმივად ტყით დაფარული ტერიტორიები, კერძოდ მიწა, რომლის ფართობი ერთ ჰექტარზე მეტია, შეიცავს 5 მეტრზე მაღალ ხეებს და 30 %-ზე მეტ ტყის საფარს ან ხეებს, რომელთაც შეუძლიათ მიაღწიონ ამ ზღვარს ბუნებრივ პირობებში; (გ) მიწა, რომლის ფართობი ერთ ჰექტარზე მეტია, შეიცავს 5 მეტრზე მაღალ ხეებს და 10-30 %-იან ტყის საფარს ან ხეებს, რომელთაც შეუძლიათ მიაღწიონ ამ ზღვარს ბუნებრივ პირობებში, თუ არ იქნება შ საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი. 81 მოწოდებული მტკიცებულება, რომ ნახშირბადის მარაგი ამ ტერიტორიაზე კონვერსიამდე და შემდეგ არის ისეთი, რომ გამოყენებულ იქნება V დანართის გ ნაწილში მოცემული მეთოდოლოგია, შესრულდება ამ მუხლის მე-2 პუნქტში დადგენილი პირობები. ამ პუნქტის დებულებები არ გამოიყენება, თუ ნედლეულის მოპოვების დროს, მიწას ჰქონდა იგივე სტატუსი, რაც 2008 წლის იანვარში. 17.5 პირველი პუნქტის (ა), (ბ) და (გ) ქვეპუნქტებში მოცემული მიზნებიდან გამომდინარე, ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები არ უნდა დამზადდეს მიწიდან, რომელსაც 2008 წლის იანვარში ჰქონდა ტორფიანი მიწის სტატუსი, თუ არ იქნება მოწოდებული მტკიცებულება, რომ ნედლეულის კულტივირება და შეგროვება არ გულისხმობს იმ მიწის დრენაჟს, რომელიც მანამდე არ ყოფილა ამომშრალი. შ საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი. 82 17.6 ენერგეტიკულ თანამეგობრობაში კულტივირებული და ბიოსაწვავის და ბიოსითხეების დამზადებისათვის გამოყენებული სოფლის მეურნეობის ნედლეული, რომელიც გათვალისწინებულია პირველი პუნქტის (ა), (ბ) და (გ) ქვეპუნქტებში მოცემული მიზნით, მიღებულ უნდა იქნეს იმ მოთხოვნებთან და სტანდარტებთან შესაბამისობაში, რომელიც მოცემულია სოფლის მეურნეობის საერთო პოლიტიკას დაქვემდებარებული ფერმერებისთვის პირდაპირი ხელშეწყობის სქემებისა და ფერმერებისათვის ზოგიერთი ხელშეწყობის სქემის შემოღების შესახებ საბჭოს 2009 წლის 19 იანვრის 73/2009 (EC) რეგულაციის II დანართის მე-9 მუხლის ა ნაწილში სათაურით „გარემო“ და მიღებულია სათანადო სასოფლო-სამეურნეო და ეკოლოგიური პირობების მინიმალური მოთხოვნების შესაბამისად, რომელიც მოცემულია ამავე რეგულაციის მე-6 მუხლის (1) პუნქტში. 17.7 ............ 17.8 პირველი პუნქტის (ა), (ბ) და (გ) ქვეპუნქტებში მოცემული მიზნებიდან გამომდინარე, შ საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი. შ საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს 83 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უარი არ უნდა თქვან ამ მუხლის შესაბამისად მიღებული ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების გათვალისწინებაზე, მდგრადობის სხვა საფუძვლების გამო. 17.9 წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. ........ იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი. 18.1 როდესაც ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები გათვალისწინებულ უნდა იქნეს მე-17 მუხლის (1) პუნქტის (ა), (ბ) და (გ) ქვეპუნქტებში აღნიშნული მიზნებიდან გამომდინარე, ხელშემკვრელმა მხარეებმა ეკონომიკური აგენტებისგან უნდა მოითხოვონ მე17 მუხლის (2)-(5) პუნქტებში მოცემული მდგრადობის კრიტერიუმების შესრულება. ამ მიზნით, მათ შეუძლიათ მოსთხოვონ ეკონომიკურ აგენტებს მასის ბალანსის სისტემის გამოყენება, რომელიც: N1 18.1 N1 18.2 1. როდესაც ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები გათვალისწინებულ უნდა იქნეს ამ კანონის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტების მიზნებისთვის, საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია ეკონომიკურ აგენტებს მოსთხოვოს დაადასტურონ კანონმდებლობით დადგენილი მდგრადობის კრიტერიუმების გათვალისწინება. სშ 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის მიზნებისთვის, საქართველოს მთავრობა სამინისტროსთან ერთად ეკონომიკურ აგენტებს უდგენს მასის ბალანსის 84 (ა) საშუალებას იძლევა, განხორციელდეს სხვადასხვა მდგრადობის მახასიათებლის მქონე ნედლეულის პარტიების ან ბიოსაწვავის ერთმანეთთან შერევა; სისტემის გამოყენების ვალდებულებას, რომელიც: (ა) საშუალებას იძლევა, განხორციელდეს მდგრადობის სხვადასხვა მახასიათებლის მქონე ნედლეულის პარტიების ან ბიოსაწვავის ერთმანეთთან შერევა; (ბ) მოითხოვს, რომ ნარევს თან ახლდეს ინფორმაცია მდგრადობის მახასიათებლებისა პარტიების ზომის შესახებ, რომელიც მოცემულია (ა) ქვეპუნქტში; (ბ) მოითხოვს, რომ ნარევს თან ახლდეს ინფორმაცია „ა“ ქვეპუნქტში მითითებული პარტიების მდგრადობის მახასიათებლებისა და ზომების შესახებ; (გ) უზრუნველყოფს, რომ ნარევიდან ამოღებული ყველა პარტიის ჯამი, იმავე რაოდენობით, აღწერილ იქნეს მდგრადობის იმავე მახასიათებლებით, როგორც ნარევზე დამატებული ყველა პარტიის ჯამი. (გ) მოითხოვს, რომ ნარევიდან მიღებული ყველა პარტიის ჯამი აღწერილ იქნეს მდგრადობის იმავე მახასიათებლებისა და რაოდენობების მიხედვით, როგორც ნარევზე დამატებული ყველა პარტიის ჯამი. 18.2 2. ...... 18.3 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა გაატარონ ღონისძიებები, რათა უზრუნველყონ, რომ ეკონომიკურმა აგენტებმა წარადგინონ საიმედო ინფორმაცია და მოთხოვნის საფუძველზე ხელმისაწვდომი გახადონ ისინი ხელშემკვრელი მხარეებისთვის, ინფორმაციის სრულყოფის მიზნით. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა მოსთხოვონ ეკონომიკურ აგენტებს, რომ დანერგონ მიწოდებული ინფორმაციის დამოუკიდებელი N1 18.3 3. სამინისტრო უზრუნველყოფს, რომ ეკონომიკურმა აგენტებმა წარადგინონ სანდო ინფორმაცია და უფლებამოსილი ორგანოების მოთხოვნის საფუძველზე, ხელმისაწვდომი გახადონ ის მონაცემები, რაც საფუძვლად დაედო ამ ინფორმაციის მომზადებას. სამინისტრომ უნდა მოსთხოვოს ეკონომიკურ აგენტებს, რომ დანერგონ მიწოდებული ინფორმაციის დამოუკიდებელი აუდიტის ჩატარების სათანადო სტანდარტები და წარმოადგინონ მტკიცებულება სშ 85 აუდიტის ადეკვატური სტანდარტები და წარმოადგინონ მტკიცებულება, რომ ეს განხორციელდა. აუდიტმა უნდა დაადასტუროს, რომ ეკონომიკური აგენტების მიერ გამოყენებული სისტემები არის ზუსტი, საიმედო და გაყალბებისგან დაცული. მან უნდა შეაფასოს ნიმუშების აღების სიხშირე, მეთოდი და მონაცემთა საიმედოობა. აღნიშნულის განხორციელების თაობაზე. დამოუკიდებელმა აუდიტმა უნდა დაადასტუროს, რომ ეკონომიკური აგენტების მიერ გამოყენებული სისტემები არის ზუსტი, სანდო და გაყალბებისგან დაცული. დამოუკიდებელი აუდიტის ჩატარების დროს უნდა შეფასდეს ნიმუშების აღების სიხშირე, მეთოდოლოგია და მონაცემთა საიმედოობა. N 1 18.4 პირველ ქვეპუნქტში მოცემული ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს ინფორმაციას მე-17 მუხლის (2)-(5) პუნქტებში მოცემულ მდგრადობის კრიტერიუმებთან შესაბამისობის შესახებ, ადეკვატურ და შესაბამის ინფორმაციას იმ ღონისძიებების შესახებ, რომელიც გატარდა ნიადაგის, წყლისა და ჰაერის დასაცავად, დეგრადირებული მიწის აღსადგენად, ზედმეტი წყლის მოხმარების თავიდან ასაცილებლად ტერიტორიებზე, სადაც წყლის დეფიციტია, ასევე, უნდა შეიცავდეს ადეკვატურ და შესაბამის ინფორმაციას გატარებული ღონისძიებების შესახებ, რომელიც N 1 18.5 4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტში მოცემული ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს ინფორმაციას ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მდგრადობის კრიტერიუმებთან შესაბამისობის შესახებ, შესაბამის და რელევანტურ ინფორმაციას იმ ზომების შესახებ, რომელიც გატარდა ნიადაგის, წყლისა და ჰაერის დასაცავად, დეგრადირებული მიწის აღსადგენად, ჭარბი წყლის მოხმარების თავიდან ასაცილებლად იმ ტერიტორიებზე, სადაც წყლის დეფიციტია. 5. ამ მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულებები გამოყენებული უნდა იქნეს იმის მიუხედავად, ბიოსაწვავი ან ბიოსითხეები ენერგეტიკული 86 ითვალისწინებს მე-17 მუხლის (7) პუნქტის მეორე ქვეპუნქტში მოცემულ საკითხებს. N1 18.6 ... ამ პუნქტში დადგენილი ვალდებულებები უნდა იქნეს გამოყენებული იმის მიუხედავად, ბიოსაწვავი ან ბიოსითხეები ენერგეტიკულ თანამეგობრობაშია წარმოებული თუ იმპორტირებულია. ხელშემკვრელმა მხარეებმა ერთიანი ფორმით ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს უნდა წარუდგინონ ამ პუნქტის პირველ ქვეპუნქტში მითითებული ინფორმაცია. ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ უნდა გამოაქვეყნოს ინფორმაცია გამჭვირვალობის პლატფორმაზე, როგორც ეს მოცემულია 24-ე მუხლში, შეჯამებული ფორმით, კომერციულად სენსიტიური ინფორმაციის კონფიდენციალურობის დაცვით. 18.4 ენერგეტიკული თანამეგობრობა უნდა შეეცადოს, გააფორმოს ორმხრივი ან მრავალმხრივი N1 18.7 გაერთიანების მხარის ტერიტორიაზეა წარმოებული თუ იმპორტირებულია. 6. საქართველოს მთავრობა სამინისტროსთან ერთად უზრუნველყოფს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთვის ამ მუხლის მე-3 პუნქტში მითითებული ინფორმაციის ერთიანი ფორმით წარდგენას. 7. ეროვნული და საერთაშორისო ნებაყოფლობითი სქემები, რომლებიც ადგენენ სტანდარტებს ბიომასის პროდუქტებისთვის, უნდა აკმაყოფილებდეს საიმედოობის, გამჭვირვალობის და დამოუკიდებელი აუდიტის შესაბამის სტანდარტებს. იმ შემთხვევაში, თუ სქემები ზომავს სათბურის გაზის ემისიის დანაზოგს, ეს სქემები ასევე უნდა შეესაბამებოდეს “ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესების“ მეთოდოლოგიურ მოთხოვნებს. ას ენერგეტიკულ გაერთიანების 87 შეთანხმებები მესამე ქვეყნებთან, რომელიც შეიცავს ამ დირექტივის შესაბამის მდგრადობის კრიტერიუმების დებულებებს. ... როდესაც ეს შეთანხმებები გაფორმდება, შესაბამისი ყურადღება უნდა დაეთმოს გატარებულ ღონისძიებებს იმ ტერიტორიების დასაცავად, რომელიც კრიზისული სიტუაციების დროს ემსახურება ნიადაგის, წყლისა და ჰაერის დაცვისათვის გამიზნულ ეკოსისტემის ძირითად მომსახურებებს (როგორიცაა წყალგამყოფი აუზის დაცვა და ეროზიის კონტროლი), არაპირდაპირი მიწათსარგებლობის ცვლილებებს, დეგრადირებული მიწის აღდგენას, ზედმეტი წყლის მოხმარების თავიდან აცილებას ტერიტორიებზე, სადაც წყლის დეფიციტია, და ასევე საკითხებს, რომელიც მოცემულია მე-17 მუხლის (7) პუნქტის მეორე ქვეპუნქტში. 18.5 [ეროვნული და საერთაშორისო ნებაყოფლობითი სქემები, რომლებიც ადგენენ სტანდარტებს ბიომასის პროდუქტებისთვის უნდა აკმაყოფილებდეს] საიმედოობის, გამჭვირვალობის და დამოუკიდებელი აუდიტის შესაბამის სტანდარტებს. იმ შემთხვევაში, თუ სქემები ზომავს სამდივნოსთან შეთანხმების საფუძველზე. აღნიშნული პუნქტის გადმოტანა არ არის სავალდებულო. ას ენერგეტიკულ გაერთიანების სამდივნოსთან შეთანხმების საფუძველზე. აღნიშნული პუნქტის გადმოტანა არ არის სავალდებულო. 88 სათბური გაზის ემისიის დანაზოგს, ეს სქემები ასევე უნდა შეესაბამებოდეს V დანართის მეთოდოლოგიურ მოთხოვნებს. მაღალი ბიომრავალფეროვნების მქონე ტერიტორიების ჩამონათვალი, როგორც ეს მოცემულია მე-17 მუხლის (3) პუნქტის (ბ) ქვეპუნქტის (ii) ქვეპუნქტში, უნდა აკმაყოფილებდეს ობიექტურობის ადეკვატურ სტანდარტებს და შეესაბამებოდეს საერთაშორისოდ აღიარებულ სტანდარტებს, ასევე ითვალისწინებდეს გასაჩივრების პროცედურებს. 18.6 18.7 ........... როდესაც ეკონომიკური აგენტი წარმოადგენს მტკიცებულებას ან მონაცემებს, მიღებულს იმ შეთანხმების ან სქემის შესაბამისად, რომელიც იყო მე-4 პუნქტით მიღებული გადაწყვეტილების საგანი, იმ ხარისხით, რითაც მასზე ვრცელდება ეს გადაწყვეტილება, ხელშემკვრელმა მხარემ არ უნდა მოსთხოვოს მიმწოდებელს მე-17 მუხლის (2)-(5) პუნქტებში მოცემული მდგრადობის კრიტერიუმების შესაბამისი დამატებითი მტკიცებულების წარდგენა, არც ას ენერგეტიკულ გაერთიანების სამდივნოსთან შეთანხმების საფუძველზე. აღნიშნული პუნქტის გადმოტანა არ არის სავალდებულო. 89 ინფორმაცია იმ ღონისძიებების შესახებ, რომელიც მოცემულია ამ მუხლის მე-3 პუნქტის მე-2 ქვეპუნქტში. 18.8 18.9 ...... ...... 19.1 მე-17 მუხლის (2) პუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე, ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების გამოყენებით სათბური გაზის ემისიის დანაზოგი გამოითვლება: (ა) სტანდარტული სიდიდის მიხედვით, თუ სათბური გაზის ემისიის დანაზოგის სტანდარტული სიდიდე წარმოების მეთოდისთვის მოცემულია V დანართის ა და ბ ნაწილებში, და ამ თუ ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის V დანართის გ ნაწილის მე-7 პუნქტის მიხედვით გამოთვლილი სიდიდე “el” ნულის ტოლია ან მასზე ნაკლებია; (ბ) რეალური სიდიდის გამოყენებით, რომელიც გამოითვლება V დანართის გ ნაწილში მოცემული მეთოდოლოგიის შესაბამისად; ან შ საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი. (გ) სიდიდის გამოყენებით, რომელიც გამოთვლილია როგორც ფორმულის ფაქტორების ჯამი, რომელიც მოცემულია V დანართის გ ნაწილის 90 პირველ პუნქტში, სადაც რამდენიმე ფაქტორისთვის შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს V დანართის დ ან ე ნაწილში მოცემული დანაწევრებული სტანდარტული სიდიდეები, ხოლო ყველა დანარჩენი ფაქტორისთვის V დანართის გ ნაწილში მოცემული მეთოდოლოგიის შესაბამისად გამოთვლილი ფაქტიური სიდიდეები. 19.2 2010 წლის 31 მარტისათვის ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა წარუდგინონ ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს ანგარიში, რომელშიც შეტანილია მათ ტერიტორიაზე არსებული ის არეალები, რომლებიც სტატისტიკის ტერიტორიულ ერთეულებში (NUTS) კლასიფიცირდება მე-2 დონით ან უფრო დანაწევრებული NUTS დონით სტატისტიკის ტერიტორიული ერთეულებისათვის (NUTS) საერთო კლასიფიკაციის შემოღების შესახებ ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს 2003 წლის 26 მაისის 1059/2003 (EC) რეგულაციის შესაბამისად, სადაც სოფლის მეურნეობის ნედლეულისგან მიღებული სათბური გაზის ემისია მოსალოდნელია, რომ იქნება უფრო დაბალი ან გაუტოლდება ამ დირექტივის V დანართის ,დ ნაწილში მოცემულ შ საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი. 91 ემისიებს სათაურით „კულტივაციის დანაწევრებული სტანდარტული სიდიდეები“, რომელსაც თან ახლავს ამ სიის შესადგენად გამოყენებული მეთოდებისა და მონაცემების აღწერა. ამ მეთოდმა უნდა გაითვალისწინოს ნიადაგის მახასიათებლები, კლიმატი და ნედლეულის მოსალოდნელი მოსავალი. 19.3 V დანართის ა ნაწილში მოცემული ბიოსაწვავის სტანდარტული სიდიდე და V დანართის დ ნაწილში მოცემული ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების დანაწევრებული სტანდარტული სიდიდე კულტივაციის მიზნებისთვის შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მხოლოდ მაშინ, როდესაც მათი ნედლეული არის: (ა) კულტივირებული ენერგეტიკული თანამეგობრობის გარეთ; (ბ) კულტივირებული ენერგეტიკული თანამეგობრობის იმ ტერიტორიაზე, რომელიც შეტანილია მე-2 პუნქტში მითითებულ სიაში; ან შ საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი. (გ) ნარჩენი, გარდა სოფლის მეურნეობის, აკვაკულტურას და მეთევზეობის ნარჩენებისა. 92 იმ ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების შემთხვევაში, რომლებიც არ ხვდება (ა), (ბ) და (გ) ქვეპუნქტებში, გამოყენებულ უნდა იქნეს კულტივაციის ფაქტიური სიდიდე. 19.4 19.5 19.6 ........ ....... ......... 19.7 V დანართი შესაძლოა ადაპტირებულ იქნეს სამეცნიერო-ტექნიკურ პროგრესთან მათ შორის, სიდიდეების დამატებითი ბიოსაწვავის ან სხვა ნედლეულის წარმოებისთვის დადგენილი სიდიდეების გათვალისწინებით გ ნაწილში დადგენილი მეთოდოლოგიის მოდიფიცირებით. . .. შ საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი. 19.8 V დანართის გ ნაწილის მე-9 პუნქტით მოცემული კატეგორიისათვის საჭირო ტექნიკური მახასიათებლების შ საქართველოს მთავრობა, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე 93 დეტალური განმარტებები უნდა ჩამოყალიბდეს. უზრუნველყოფს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონის პროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი. 20 განმახორციელებელი ზომები , რომლებიც მოცემულია მე-17 მუხლის (3) პუნქტის მეორე ქვეპუნქტში, მე-18 მუხლის (3) პუნქტის (3) ქვეპუნქტში, მე-18 მუხლის (6) პუნქტში, მე-18 მუხლის (8) პუნქტში, მე-19 მუხლის (5) პუნქტში, მე-19 მუხლის (7) პუნქტის პირველ ქვეპუნქტში და მე-19 მუხლის (8) პუნქტში ასევე, სრულად უნდა ითვალისწინებდეს 98/70/EC დირექტივის მე-7ა მუხლის მიზნებს. 21.1 ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა უზრუნველყონ ტრანსპორტში გამოყენებული ყველა სახის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელმისაწვდომობისა და ეკოლოგიური სარგებელის შესახებ ას N1 19.1 1. საქართველოს მთავრობამ უნდა უზრუნველყოს ტრანსპორტში გამოყენებული ყველა სახის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელმისაწვდომობისა და გარემოსდაცვითი სარგებელის შესახებ ენერგეტიკულ გაერთიანების სამდივნოსთან შეთანხმების საფუძველზე. აღნიშნული პუნქტის გადმოტანა არ არის სავალდებულო. სშ 94 საზოგადოებისთვის ინფორმაციის მიწოდება. როდესაც ბიოსაწვავის პროცენტული მაჩვენებელი მისი მინერალური ზეთის დერივატივებთან შერევისას აღემატება მოცულობის 10 %-ს, ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა მოითხოვონ, რომ აღნიშნული მითითებული იყოს გაყიდვების პუნქტებში. საზოგადოებისთვის ინფორმაციის მიწოდება. როდესაც ბიოსაწვავის პროცენტული მაჩვენებელი მინერალური ზეთის დერივატივებთან შერევისას მოცულობით აჭარბებს 10%-ს, საქართველოს მთავრობამ უნდა დაადგინოს მოთხოვნა, რომ აღნიშნულის შესახებ მითითება გაკეთდეს გაყიდვების პუნქტებში. 21.2 2. ეკონომიკურ აგენტებზე N1 დაკისრებული განახლებადი ენერგიის ეროვნულ ვალდებულებებსა და მე-3 მუხლის (4) პუნქტში მოცემული ტრანსპორტის ყველა სახეობაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების სამიზნე მაჩვენებელთან შესაბამისობის ჩვენების მიზნით, იმ ბიოსაწვავის წილი, რომელიც მიიღება ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისა და ლიგნოცელულოზის მასალისგან, უნდა ჩაითვალოს ორჯერ მეტად, ვიდრე სხვა ბიოსაწვავის წილი. 19.2 2. ეკონომიკურ აგენტებზე დაკისრებულ განახლებადი ენერგიის საერთოსახელმწიფოებრივ ვალდებულებებსა და ტრანსპორტის ყველა სახეობაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტში მოცემულ სამიზნე მაჩვენებელთან შესაბამისობის ჩვენების მიზნით, იმ ბიოსაწვავის წილი, რომელიც მიიღება ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისა და ლიგნოცელულოზის მასალისგან, უნდა ჩაითვალოს ორჯერ მეტად, ვიდრე სხვა ბიოსაწვავის წილი. სშ 22 2014 წლის 31 დეკემბრისთვის და შემდგომ ყოველ ორ წელიწადში ხელშემკვრელმა მხარეებმა სამდივნოს უნდა წარუდგინონ ანგარიში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობისა N 1 20.1 1. 2024 წლის 31 დეკემბრამდე და შემდგომ ყოველ ორ წელიწადში, საქართველოს მთავრობა ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს წარუდგენს ანგარიშს განახლებადი წყაროებიდან ნშ თარიღები საქართველოსთვის განისაზღვრა განსხვავებულად 95 და გამოყენების შესახებ. პროგრესის შესახებ ანგარიში უნდა მოიცავდეს 2009/28/EC.12 დირექტივის 22-ე მუხლში მოცემული საკითხებს. ანგარიშმა განსაკუთრებით დეტალურად უნდა ასახოს შემდეგი ინფორმაცია: (ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სექტორული (ელექტროენერგია, გათბობა გაგრილება და ტრანსპორტი) და მთლიანი წილი გასული 2 კალენდარული წლისთვის, და აგრეთვე ეროვნულ დონეზე დაგეგმილი ან უკვე გატარებული ღონისძიებები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ზრდის მიზნით, რაც ითვალისწინებს I დანართის ბ ნაწილში მოცემულ საორიენტაციო ტრაექტორიას, მე-5 მუხლის შესაბამისად; (ბ) მხარდაჭერის სქემების დანერგვისა და ფუნქციონირების აღწერა და აგრეთვე განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობის მიზნით გატარებული სხვა ღონისძიებების შესახებ ინფორმაცია, რომელიც განსაზღვრულია ხელშემკვრელი მხარის განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმით და მიღებული ენერგიის ხელშეწყობისა და გამოყენების პროგრესის შესახებ. იხ. ასევე დირექტივის 3.1 მუხლის კომენტარი N 1 20.2 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ ანგარიშში დეტალურად უნდა ასახოს შემდეგი ინფორმაცია: (ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სექტორული (ელექტროენერგია, გათბობა-გაგრილება და ტრანსპორტი) და მთლიანი წილი გასული 2 კალენდარული წლისთვის, აგრეთვე სახელმწიფოებრივ დონეზე მიღებული ან დაგეგმილი ზომები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ზრდის მიზნით, რაც ითვალისწინებს ამ კანონის I დანართის მე-2 პუნქტში მოცემულ საორიენტაციო ტრაექტორიას, ამ კანონის მე-5 მუხლის შესაბამისად; (ბ) მხარდაჭერის სქემების დანერგვა და ფუნქციონირება, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობის მიზნით გატარებული სხვა ზომები, საქართველოს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმით განსაზღვრული ღონისძიებების ნებისმიერი განვითარება; 96 ინფორმაცია, თუ რა სახითაა მხარდაჭერის მექანიზმით წარმოებული ელექტროენერგია განაწილებული საბოლოო მომხმარებელზე 2003/54/EC დირექტივის მე-3 მუხლის (6) პუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე; (გ) თუ როგორ აქვს ხელშემკვრელ მხარეს, მიზანშეწონილობის ფარგლებში, სტრუქტურირებული მხარდაჭერის სქემები, იმის გათვალისწინებით, რომ ზოგიერთი განახლებადი ტექნოლოგია იძლევა დამატებით სარგებელს სხვებთან შედარებით, თუმცა, ასევე შესაძლებელია უფრო მაღალი ხარჯის არსებობაც, როგორიცაა მაგალითად ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისგან და ლიგნოცელულოზის მასალისგან დამზადებული ბიოსაწვავი; (გ) საჭიროების შემთხვევაში, ინფორმაცია იმის შესახებ თუ როგორ აქვს საქართველოს მთავრობას სტრუქტურირებული მხარდაჭერის სქემები იმის გათვალისწინებით, რომ ზოგიერთი განახლებადი ენერგიის გამოყენება იძლევა დამატებით სარგებელს სხვებთან შედარებით, თუმცა, ასევე შესაძლებელია დაკავშირებული იყოს უფრო მაღალ ხარჯებთან, რაც მოიცავს ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისგან და ლიგნოცელულოზის მასალისგან დამზადებულ ბიოსაწვავს; (დ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის გარანტიის სისტემის ფუნქციონირებისა და ამ სისტემის გაყალბების საწინააღმდეგოდ მიმართული საიმედოობისა და დაცვის უზრუნველყოფისთვის გატარებული ღონისძიებების აღწერა; (დ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის სისტემის ფუნქციონირების, ასევე ამ სისტემის საიმედოობის უზრუნველსაყოფად და გაყალბების საწინააღმდეგოდ 97 (ე) შედეგები, რომელიც დაკავშირებულია ადმინისტრაციული პროცედურების შეფასებასთან და გაუმჯობესებასთან რეგულირებადი და არარეგულირებადი ბარიერების მოხსნის მიზნით განახლებადი ენერგიების განსავითარებლად; (ვ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის გადაცემისა და განაწილების უზრუნველყოფის ზომები, ასევე მე16 მუხლის (3) პუნქტში მოცემული ხარჯების გაწევისა და გაზიარების შესახებ ჩარჩოებისა და წესების გაუმჯობესებისათვის გატარებული ზომები; (ზ) ენერგეტიკული მიზნებისთვის ბიომასის რესურსების ხელმისაწვდომობისა და გამოყენების განვითარება; (თ) ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე სამომხმარებლო საქონელზე ფასებისა და მიწათსარგებლობის ცვლილებები, რომლებიც დაკავშირებულია ბიომასისგან და განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გატარებული ღონისძიებების შესახებ ინფორმაცია; (ე) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განვითარების რეგულაციური და არარეგულაციური ბარიერების მოხსნის მიზნით ადმინისტრაციული პროცედურების შეფასებისა და გაუმჯობესების პროცესში მიღწეული პროგრესი; (ვ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის გადაცემისა და განაწილების უზრუნველყოფის, ასევე ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტებში მოცემული ხარჯების გაწევისა და განაწილების შესახებ წესების, საჭიროების შემთხვევაში, გაუმჯობესების მიზნით გატარებული ზომები; (ზ) ენერგეტიკული მიზნებისთვის ბიომასის რესურსების ხელმისაწვდომობისა და გამოყენების განვითარება; (თ) საქართველოს ტერიტორიაზე სამომხმარებლო საქონელზე ფასებისა და მიწათსარგებლობის ცვლილებები, რაც დაკავშირებულია ბიომასისა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სხვა ფორმების გაზრდილ გამოყენებასთან; 98 სხვა ფორმების გაზრდილ მოხმარებასთან; (ი) ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისგან და ლიგნოცელულოზის მასალისგან მიღებული ბიოსაწვავის წარმოების განვითარებისა და წილის აღწერა; (კ) ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების სავარუდო ზემოქმედება ბიომრავალფეროვნებაზე, წყლის რესურსებზე, წყლის ხარისხსა და ნიადაგის ხარისხზე ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე; (ლ) სათბური გაზის ემისიის სავარაუდო სუფთა დანაზოგი განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების გამო; (მ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სავარაუდო ჭარბი პროდუქცია საორიენტაციო ტრაექტორიასთან შედარებით, რომელიც შესაძლოა გადაეცეს სხვა ხელშემკვრელ მხარეს, აგრეთვე, ერთობლივი პროექტების სავარაუდო პოტენციალი 2020 წლამდე; (ი) ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისგან და ლიგნოცელულოზის მასალისგან მიღებული ბიოსაწვავის განვითარება და წილი; (კ) ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების სავარუდო ზემოქმედება ბიომრავალფეროვნებაზე, წყლის რესურსებზე, წყლის ხარისხსა და ნიადაგის ხარისხზე ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე; (ლ) სათბურის გაზის ემისიის სავარაუდო სუფთა დანაზოგი განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების გამო; (მ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სავარაუდო ჭარბი წარმოება საორიენტაციო ტრაექტორიასთან შედარებით, რაც შესაძლოა გადაეცეს სხვა ხელშემკვრელ მხარეებს, აგრეთვე, ერთობლივი პროექტების სავარაუდო პოტენციალი 2030 წლამდე; (ნ) სავარაუდო მოთხოვნა განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე, 99 (ნ) სავარაუდო მოთხოვნა განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე , რომელიც უნდა დაკმაყოფილდეს სხვა წყაროებიდან, გარდა შიდა წარმოებისა 2020 წლამდე; და რომელიც უნდა დაკმაყოფილდეს სხვა საშუალებით, გარდა შიდა წარმოებისა, 2030 წლამდე; (ო) ინფორმაცია, თუ როგორ მოხდა ბიოდეგრადირებადი ნარჩენების წილის გამოთვლა ენერგიის წარმოებისათვის გამოყენებული ნარჩენების შემადგენლობაში და რა ნაბიჯები გადაიდგა ამგვარი გამოთვლის გაუმჯობესებისა და გადამოწმებისათვის. (ო) ინფორმაცია, თუ როგორ უნდა შეფასდეს ბიოდეგრადირებადი ნარჩენების წილი ენერგიის წარმოებისათვის გამოყენებული ნარჩენების შემადგენლობაში და რა ნაბიჯები უნდა გადაიდგას აღნიშნულის გაუმჯობესებისთვის და გადამოწმებისათვის. 22.2 ბიოსაწვავის გამოყენებით სათბური გაზის ემისიის სუფთა დანაზოგის შეფასებისას, ხელშემკვრელმა მხარემ პირველ პუნქტში მოცემული ანგარიშებიდან გამომდინარე, შესაძლოა გამოიყენოს ტიპური სიდიდეები, რომლებიც მოცემულია V დანართის ა და ბ ნაწილებში. N1 20.3 3. ბიოსაწვავის გამოყენებით სათბურის გაზის ემისიის სუფთა დანაზოგის გამოთვლისას, საქართველოს მთავრობამ პირველ პუნქტში მოცემული ანგარიშების მიზნებისთვის, შესაძლოა გამოიყენოს ამ კანონის “ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესებით განსაზღვრული“ ტიპური სიდიდეები. ნშ საქართველოს მთავრობა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესების მიღებას ამ კანონის 100 ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტი. 22.3 თავის პირველ ანგარიშში ხელშემკვრელმა მხარემ ხაზი უნდა გაუსვას, აპირებს თუ არა: (ა) ერთი ადმინისტრაციული ორგანოს ჩამოყალიბებას, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება განახლებადი ენერგიის დანადგარების ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების განაცხადების დამუშავებაზე და დახმარებას გაუწევს განმცხადებლებს; (ბ) განახლებადი ენერგიის დანადგარების დაპროექტებისა და ნებართვის მიღების შესახებ განაცხადების ავტომატური დამტკიცების უზრუნველყოფას, როცა ავტორიზაციაზე უფლებამოსილი ორგანო პასუხს ვერ იძლევა დადგენილ ვადებში; ან (გ) მიწათსარგებლობის დაგეგმვასა და ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების ჩამოყალიბებაში განახლებადი წყაროებიდან N1 20.4 4. საქართველოს მთავრობამ პირველ ანგარიშში უნდა ასახოს გეგმავს თუ არა: სშ (ა) ერთი ადმინისტრაციული ორგანოს ჩამოყალიბებას, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება განახლებადი ენერგიის დანადგარების ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების განაცხადების დამუშავებასა და განმცხადებლებისათვის დახმარების გაწევაზე; (ბ) განახლებადი ენერგიის დანადგარების დაპროექტებისა და ნებართვის მიღების შესახებ განაცხადების ავტომატური დამტკიცების უზრუნველყოფას, როცა ავტორიზაციაზე უფლებამოსილი ორგანო პასუხს არ იძლევა დადგენილ ვადებში; ან (გ) მიწათსარგებლობის დაგეგმვასა და ცენტრალური გათბობისა და გაგრილების ჩამოყალიბებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ექსპლუატაციისათვის შესაფერისი გეოგრაფიული ადგილმდებარეობის მითითებას. 101 მიღებული ენერგიის ექსპლუატაციის მიზნით შესაბამისი გეოგრაფიული ადგილმდებარეობის მითითებას. 22.4 თითოეულ ანგარიშში ხელშემკვრელ მხარეს შეუძლია შეასწოროს წინა ანგარიშის მონაცემები. 23.1 სამდივნომ უნდა განახორციელოს ხელშემკვრელი მხარეების მიერ 2009/28/EC დირექტივის გამოყენების მონიტორინგი და მიმოხილვა. 2015 წლის 30 ივნისისთვის პირველად, და მას შემდეგ ყოველ ორ წელიწადში, სამდივნომ მინისტრთა საბჭოს უნდა წარუდგინოს საერთო პროგრესის შესახებ ანგარიში. პროგრესის შესახებ ანგარიშმა უნდა მოიცვას ის საკითხები, რომლებიც მოცემულია 2009/28/EC დირექტივის 23-ე მუხლში. N1 20.5 5. თითოეულ ანგარიშში საქართველოს მთავრობას შეუძლია შეასწოროს წინა ანგარიშების მონაცემები. სშ ას ენერგეტიკულ გაერთიანების სამდივნოსთან შეთანხმების საფუძველზე. აღნიშნული პუნქტის გადმოტანა არ არის სავალდებულო. 1.ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ მონიტორინგი უნდა განახორციელოს ენერგეტიკულ თანამეგობრობაში მოხმარებული ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოშობასა და მათი წარმოების ზემოქმედებაზე, რომელიც მოიცავს ადგილმონაცვლეობის შედეგად წარმოქმნილ ზეგავლენას ენერგეტიკული თანამეგობრობისა და ძირითადი მიმწოდებელი მესამე ქვეყნების მიწათსარგებლობაზე, 102 მონიტორინგი უნდა ეფუძნებოდეს ხელშემკვრელი მხარეების ანგარიშებს, რომლებიც წარდგენილია 22-ე მუხლის (1) პუნქტის შესაბამისად, ასევე შესაბამისი მესამე ქვეყნებისა და მთავრობათაშორისი ორგანიზაციების ანგარიშებს, სამეცნიერო კვლევებსა და სხვა სათანადო ინფორმაციას. ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ ასევე მონიტორინგი უნდა გაუწიოს სამომხმარებლო საქონელზე ფასების ცვლილებას, რომელიც უკავშირდება ენერგიის წარმოებისთვის ბიომასის გამოყენებას და საკვების უსაფრთხოების ნებისმიერ დადებით და უარყოფით გავლენას. ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ უნდა განახორციელოს ყველა დანადგარის მონიტორინგი, რომელზეც ვრცელდება მე-19 მუხლის (6) პუნქტი. 23.2 ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ ამ დირექტივით გათვალისწინებული ბიოსაწვავთან და ბიოსითხეებთან დაკავშირებული ზომების ზოგადი იმპლემენტაციის შესახებ უნდა აწარმოოს დიალოგი და გაუზიაროს ინფორმაცია მესამე ქვეყნებს, ბიოსაწვავის მწარმოებლებს, მომხმარებელთა ას ენერგეტიკულ გაერთიანების სამდივნოსთან შეთანხმების საფუძველზე. აღნიშნული პუნქტის გადმოტანა არ არის სავალდებულო. 103 23.3 ორგანიზაციებსა და სამოქალაქო საზოგადოებას. ამ ჩარჩოს ფარგლებში განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ბიოსაწვავის წარმოების შესაძლო გავლენას საკვების ფასებზე. ….. 23.4 ბიოსაწვავის გამოყენებით დაზოგილი სათბური გაზის ემისიის შესახებ ანგარიშში ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ უნდა გამოიყენოს ხელშემკვრელი მხარეების მიერ მიწოდებული სიდიდეები და უნდა შეაფასოს, შეიცვლებოდა თუ არა და როგორ შეიცვლებოდა შეფასებები, თუ ჩანაცვლების მიდგომის გამოყენებაში თანაპროდუქტები იქნებოდა გათვალისწინებული. ას ეხება ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს შიდა პროცედურულ საკითხებს 23.5 თავის ანგარიშებში ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ უნდა გააანალიზოს: ას ეხება ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს შიდა პროცედურულ საკითხებს (ა) სხვადასხვა ბიოსაწვავის ეკოლოგიური ფარდობითი სარგებელი და ხარჯები, ენერგეტიკული თანამეგობრობის იმპორტის პოლიტიკის გავლენა მასთან მიმართებაში, მიწოდების უსაფრთხოების ასპექტები და შიდა წარმოებასა და იმპორტს შორის დაბალანსებული მიდგომის მიღწევის გზები; 104 (ბ) ბიოსაწვავზე გაზრდილი მოთხოვნის გავლენა ენერგეტიკული თანამეგობრობისა და მესამე ქვეყნების მდგრადობაზე, რომელიც ითვალისწინებს ეკონომიკურ და ეკოლოგიურ ზემოქმედებას, მათ შორის ზემოქმედებას ბიომრავალფეროვნებაზე; (გ) მაღალი ბიომრავალფეროვნების მქონე გეოგრაფიული ტერიტორიების მეცნიერულად ობიექტური ფორმით იდენტიფიცირების ფარგლები, რომელიც არ შედის მე-17 მუხლის (3) პუნქტში; (დ) ბიომასის გამოყენების სექტორში ბიომასაზე გაზრდილი მოთხოვნის გავლენა; (ე) ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისგან და ლიგნოცელულოზის მასალისგან მიღებული ბიოსაწვავის ხელმისაწვდომობა; და (ვ) მიწათსარგებლობის არაპირდაპირი ცვლილებები წარმოების ყველა მეთოდთან დაკავშირებით. ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ, საჭიროების შემთხვევაში, 105 უნდა შესთავაზოს მაკორექტირებელი მოქმედება. 23.6 23.7 23.8 ხელშემკვრელი მხარეების მიერ 22-ე მუხლის (3) პუნქტის შესაბამისად წარდგენილი ანგარიშის საფუძველზე ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ უნდა გააანალიზოს ხელშემკვრელი მხარეების მიერ გატარებული ღონისძიებების ეფექტიანობა ცალკე ადმინისტრაციული ორგანოს ჩამოსაყალიბებლად, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების განაცხადის დამუშავებაზე და დახმარებას გაუწევს განმცხადებლებს. ას ეხება ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს შიდა პროცედურულ საკითხებს ას ეხება ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს შიდა პროცედურულ საკითხებს ........... 2015 წლის 30 ივნისისთვის პირველად, და მას შემდეგ ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ , ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ უნდა წარადგინოს მოხსენება შემდეგ საკითხებთან დაკავშირებით: (ა) სათბური გაზის ემისიის მინიმალური დანაზოგის ზღვრული მაჩვენებლების მიმოხილვა, რომლებიც გამოყენებულ უნდა იქნეს მე-17 მუხლის (2) პუნქტის (2) ქვეპუნქტში მოცემული ვადების 106 შემდეგ გავლენის შეფასების საფუძველზე, რომელიც ითვალისწინებს ტექნოლოგიურ განვითარებას, ხელმისაწვდომ ტექნოლოგიებსა და პირველი და მეორე თაობის ბიოსაწვავის ხელმისაწვდომობას, რომელსაც გააჩნია სათბური გაზის ემისიის დაზოგვის მაღალი დონე; (ბ) მე-3 მუხლის (4) პუნქტში მოცემულ სამიზნე მაჩვენებლებთან დაკავშირებული შემდეგი საკითხების მიმოხილვა: (i) სამიზნე მაჩვენებლის მისაღწევად განსახორციელებელი ზომების ხარჯეფექტიანობა; (ii) სამიზნე მაჩვენებლის მიღწევის შესაძლებლობის შეფასება იმ პირობით, რომ უზრუნველყოფილი იქნება ენერგეტიკულ თანამეგობრობასა და მესამე ქვეყნებში ბიო საწვავის წარმოების მდგრადობა, ეკონომიკური, ეკოლოგიური და სოციალური გავლენების გათვალისწინებით, მათ შორის, ბიომრავალფეროვნებაზე არაპირდაპირი ზემოქმედებისა და გავლენის, და ასევე, მეორე თაობის ბიო საწვავზე კომერციული 107 ხელმისაწვდომობის გათვალისწინებით; (iii) სამიზნე მაჩვენებლის განხორციელების გავლენა, რომელიც უკავშირდება საკვებ პროდუქტებზე ხელმისაწვდომობას ხელსაყრელ ფასად; (iv) ელექტრული, ჰიბრიდული და წყალბადზე მომუშავე მანქანებზე ხელმისაწვდომობა, ისევე, როგორც ტრანსპორტის სექტორში მოხმარებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის გამოთვლა შერჩეული მეთოდოლოგიით; (v) ბაზრის კონკრეტული პირობების შეფასება, განსაკუთრებით იმ ბაზრის გათვალისწინებით, სადაც საერთო მოხმარებული ენერგიის ნახევარზე მეტს სატრანსპორტო საწვავი წარმოადგენს, ასევე იმ ბაზრის გათვალისწინებით, რომელიც სრულად არის დამოკიდებული იმპორტირებულ ბიოსაწვავზე; (გ) მოცემული დირექტივის განხორციელების შეფასება, კერძოდ თანამშრომლობის მექანიზმებთან მიმართებაში, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს, რომ 108 ხელშემკვრელმა მხარეებმა განაგრძონ მე-3 მუხლის (3) პუნქტში მოცემული ეროვნული ხელშეწყობის სქემების გამოყენება, ასევე ის მექანიზმები, რაც ხელშემკვრელ მხარეებს საშუალებას აძლევს მიაღწიოს I დანართში განმარტებულ ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებლებს ხარჯებისა და სარგებლიანობის ანალიზის საფუძველზე, ტექნოლოგიური განვითარებით. ........... 23.9 ......... 23.10 ......... 24.1 ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ უნდა ჩამოაყალიბოს საჯარო გამჭვირვალობის ონლაინ პლატფორმა. ეს პლატფორმა უნდა ემსახურებოდეს გამჭვირვალობის გაზრდას და ხელშემკვრელ მხარეებს შორის თანამშრომლობის ხელშეწყობასა და წახალისებას, კერძოდ, ეს ეხება მე-6 მუხლში მოცემულ სტატისტიკურ ტრანსფერებსა და მე-7 და მე-9 მუხლებში მოცემულ ერთობლივ პროექტებს. დამატებით, პლატფორმა შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს სათანადო ინფორმაციის გასაჯაროებისთვის, რომელსაც ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნო ან ხელშემკვრელი მხარე ას ეხება ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს შიდა პროცედურულ საკითხებს 109 მიიჩნევს განსაკუთრებით მნიშვნელოვნად ამ დირექტივისთვის და მისი ამოცანების მიღწევისათვის. 24.2 ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ გამჭვირვალობის პლატფორმაზე საჯარო უნდა გახადოს ისეთი სახის ინფორმაცია, საჭიროების შემთხვევაში შეჯამებული ფორმით, რომელიც უზრუნველყოფს კომერციულად სენსიტიური ინფორმაციის კონფიდენციალურობის დაცვას, კერძოდ: ას ეხება ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს შიდა პროცედურულ საკითხებს (ა) ხელშემკვრელი მხარეების განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმები; (ბ) ხელშემკვრელი მხარეების მე-4 მუხლის (3) პუნქტში მოცემული საპროგნოზო დოკუმენტები, რომელსაც უნდა დაემატოს, რაც შეიძლება შემჭიდროებულ ვადებში, ჭარბ პროდუქციაზე და სავარაუდო იმპორტის მოთხოვნაზე ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს შემაჯამებელი ინფორმაცია; (გ) ხელშემკვრელი მხარეების შეთავაზებები სტატისტიკურ ტრანსფერებზე ან ერთობლივ პროექტებზე თანამშრომლობის 110 შესახებ, სხვა დაინტერესებული ხელშემკვრელი მხარეების მოთხოვნის საფუძველზე; (დ) მე- 6 მუხლის (2) პუნქტში მოცემული ინფორმაცია ხელშემკვრელ მხარეებს შორის სტატისტიკური ტრანსფერების შესახებ; (ე) მე-7 მუხლის (2) და (3) პუნქტებსა და მე-9 მუხლის (4) და(5) პუნქტებში მოცემული ინფორმაცია ერთობლივი პროექტების შესახებ; (ვ) 22-ე მუხლში მოცემული ხელშემკვრელი მხარეების ეროვნული ანგარიშები; (ზ) 23-ე მუხლის (3) პუნქტში მოცემული ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს ანგარიშები. თუმცა, იმ ხელშემკვრელი მხარის მოთხოვნით, რომელმაც წარადგინა ეს ინფორმაცია, ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნომ არ უნდა გახადოს საჯარო მე-4 მუხლის (3) პუნქტში მოცემული საპროგნოზო დოკუმენტების პროექტები, ან ხელშემკვრელი მხარის ეროვნულ ანგარიშებში არსებული ინფორმაცია, რომელიც მითითებულია 22-ე 111 მუხლის (1) პუნქტის (მ) და (ნ) ქვეპუნქტებში. 25 კომიტეტები .............. ას 26 ცვლილებები და გაუქმება ............. ას 27.1 მე-4 მუხლის (1), (2) და (3) პუნქტების N 1 21.1 დარღვევის გარეშე, ხელშემკვრელმა მხარემ უნდა აამოქმედოს კანონები, რეგულაციები და ადმინისტრაციული დებულებები, რაც საჭიროა ამ დირექტივასთან შესაბამისობის მიზნით, როგორც ადაპტირებულია 2014 წლის პირველი იანვრის გადაწყვეტილებით. მათ დაუყონებლივ უნდა აცნობონ ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს აღნიშნულის შესახებ. ხელშემკვრელი მხარეების მიერ ღონისძიებების განსაზღვრისას, ისინი უნდა მოიცავდეს ამ დირექტივაზე მითითებას ან ტექსტის ოფიციალური გამოქვეყნების შემთხვევაში, ასეთი მითითება თან უნდა დაერთოს. ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა განსაზღვრონ, რა მეთოდებით უნდა გაკეთდეს ეს N 1 21.2 მითითებები. 1. ოკუპირებულ ტერიტორიებზე საქართველოს იურისდიქციის სრულად აღდგენამდე, აღნიშნულ ტერიტორიაზე წარმოებული ან/და მოხმარებული განახლებადი და არა განახლებადი (წიაღისეული) წყაროებიდან მიღებული ენერგია არ ჩაითვლება ამ კანონით გათვალისწინებული მიზნებისთვის, გარდა ენგურჰესისა და ვარდნილჰესის მიერ წარმოებული იმ ელექტროენერგიისა, რომელიც მიეწოდება იმ ტერიტორიას, რომელზეც სრულად ვრცელდება საქართველოს იურისდიქცია. ამ კანონით გათვალისწინებული მიზნებისთვის, ასევე მხედველობაში არ მიიღება ის ენერგია, რომელიც ენერგიის უკმარისობის დროს მიეწოდა საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებს. სშ 2. კანონის მოქმედება არ ვრცელდება განახლებად წყაროებზე მომუშავე ელექტროსადგურების მშენებლობას, ფლობასა და ოპერირებასთან დაკავშირებით გაფორმებულ იმ 112 შეთანხმებებზე, რომლებსაც ხელი მოეწერათ ამ კანონის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „გ“ და „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების ძალაში შესვლამდე. N1 21.3 N 1 21.4 3. განახლებად წყაროებზე მომუშავე ელექტროსადგურების მშენებლობის, ფლობის ან/და ოპერირების უფლების „საჯარო და კერძო თანამშრომლობის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და მის საფუძველზე მიღებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით დადგენილი წესით მოპოვების შემთხვევაში, შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ამ კანონით გათვალისწინებული მხარდაჭერის სქემები, ან/და სხვა მექანიზმები, მათ შორის, ელექტროენერგიის გარანტირებული შესყიდვის შეთანხმებები, რაც განისაზღვრება საქართველოს მთავრობასთან გაფორმებული შესაბამისი ხელშეკრულებით. 4. „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების მოწყობილობების მემონტაჟეების სერტიფიცირების წესების“ დამტკიცებამდე ეს 113 ურთიერთობები დარეგულირდეს არსებული წესით. N 1 21.5 5. საქართველოს მთავრობამ, სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოს: ა) ამ კანონის ამოქმედებიდან 12 თვის ვადაში განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის მიღება ბ) განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოებისა და გამოყენების მხარდაჭერის სქემების, ამ კანონის ამოქმედებიდან 12 თვის ვადაში მიღება; გ) განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების, გარდა მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურებიდან წარმოებული ელექტროენერგიისა, წახალისების კონკურენტული აუქციონის გამოცხადების ჩატარებისა და განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის პრივილიგირებული მწარმოებლის სტატუსის მინიჭებისა და გაუქმების წესის, ამ კანონის ამოქმედებიდან 18 თვის ვადაში მიღება; დ) განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურების მეშვეობით ელექტროენერგიის წარმოების წახალისების კონკურენტული აუქციონის 114 გამოცხადების, ჩატარებისა და განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის პრივილიგირებული მწარმოებლის სტატუსის მინიჭებისა და გაუქმების წესის, ამ კანონის ამოქმედებიდან 19 თვის ვადაში მიღება; ე) ბიოსაწვავის, ბიოგაზის და ბიოსითხის სერტიფიცირებისა და შესაბამისობის დადგენის წესების, ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება; ვ) ბიოსაწვავის, ბიოგაზის და ბიოსითხის წარმოების ლიცენზირებისა და ფასწარმოქმნის წესების, ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება; ზ) ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების მდგრადობის კრიტერიუმებს ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება; თ) „ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესების“ ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება; ი) განახლებული წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოთვლის მეთოდოლოგიის ამ კანონის ამოქმედებიდან 6 თვის ვადაში მიღება. 115 N 1 21.6 6. მთავრობამ უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოს: ა) „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის პრივილიგირებული მწარმოებელთან ხელმოსაწერი ფასთა სხვაობის ხელშეკრულების სტანდარტული ფორმის“ და „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების მოწყობილობების მემონტაჟეების სერტიფიცირების წესების“ ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება. ბ) „განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმებისთვის ჰარმონიზირებული ნიმუშის მინიმალური მოთხოვნების შემუშავების წესის“ ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში მიღება. გ) „თბური ტუმბოებისგან მიღებული ენერგიის აღრიცხვის წესის“ დამტკიცებას ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში. დ) ,,თბური ტუმბოების ეკოლოგიური ეტიკეტირების მინიმალურ მოთხოვნებს შესახებ კანონქვემდებარე აქტის კანონის ამოქმედებიდან 12 თვის ვადაში მიღება. ე) ამ კანონის მე-14 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად „კვალიფიციური და სერტიფიცირებული მემონტაჟეთა სიის“ 116 ამ კანონის ამოქმედებიდან 12 თვის ვადაში მიღება. N1 21.7 7. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უზრუნველყოს: ა) „განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის წესის“ ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება; ბ) შესაბამისი კანონქვემდებარე აქტების ამ კანონთან შესაბამისობაში მოყვანა ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. N1 21.8 8. სამინისტრომ უზრუნველყოს: ა) „განახლებული წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის წესის“ ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში მიღება. ბ) „ჰიდროენერგიისა და ქარის ენერგიისგან გამომუშავებული ელექტროენერგიის აღრიცხვის ნორმალიზაციის წესის“ ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში მიღება. 117 27.2 ხელშემკვრელმა მხარეებმა ენერგეტიკული თანამეგობრობის სამდივნოს უნდა წარუდგინონ ეროვნული კანონმდებლობის ძირითადი დებულებები, რომლებსაც მიიღებენ ამ დირექტივით გათვალისწინებულ სფეროში. ას 28 და 29 ეს გადაწყვეტილება ძალაში შედის მისი მიღებისთანავე და ეხება ხელშემკვრელ მხარეებს. N1 დანარ ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლები თი I განახლებადი წყაროებიდან მიღებული N 1 დანა რთი I ენერგიის წილისთვის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში 2020 წელს ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილისთვის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში 2030 წელს ა. ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლები განახლება დი წყაროებიდ ან მიღებული ენერგიის წილი ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაშ სამიზნე მაჩვენებე ლი განახლებადი წყაროებ იდან მიღ ებული ენერგიის წილისთვის ენერგიის მთლიან 22 ეს კანონი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. სშ საქართველოს ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილისთვის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში 2030 წელს სშ სა ენერგეტიკულ გაერთიანების სამდივნოსთან შეთანხმების საფუძველზე. აღნიშნული პუნქტის გადმოტანა არ არის სავალდებულო. „ენერგეტიკულმა გაერთიანებამ“ საქართველოს სამიზნე მაჩვენებელი განსაზღვრა 2030 წლით საქართველოს ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილისთვის ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში 2030 წელს 1. ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში, 2019 (S2019) სამიზნ ე მაჩვენ ებელი განახლ ებადი წყაროე ბიდან მიღებუ ლი ენე 118 ი, 2009 (S2009) საბოლოო მოხმარებ რგიის აში, 2020 თვის (S2020) ენერგი წილის ალბანეთი 31.2% 38% ბოსნია და ჰერცოგოვ ინა ხორვატია ის მთლ 34.0% 40% იან საბ 12.6% 20% მაკედონია 21.9% 28% მოლდოვა 11.9% 17% მონტენეგ რო სერბეთი 26.3% 33% 21.2% 27% უკრაინა 5.5% 11% კოსოვო ოლოო 18.9% 25% ბ. საორიენტაციო ტრაექტორია მოცემული საორიენტაციო ტრაექტორია უნდა შედგებოდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის შემდეგი წილებისგან: S2009 + 0.20 (S2020 – S2009), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 2011- 2012; S2009 + 0.30 (S2020 – S2009), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 2013 - 2014; S2009 + 0.45 (S2020 – S2009), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 2015 - 2016; და S2009+ 0.65(S2020– S2009 ), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 2017 -2018, სადაც, S2009 = წილი ხელშემკვრელი მხარისთვის 2009 წელს, როგორც მოცემულია ნაწილი მოხმა რებაში, 2030 (S2030) 29.5 % 35 % 2. საორიენტაციო ტრაექტორია მე-3 მუხლის მე-3 პუნქტში მოცემული საორიენტაციო ტრაექტორია უნდა შედგებოდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის შემდეგი წილებისგან: S2019 + 0.20 (S2030 – S2019), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 2021- 2022; S2019 + 0.30 (S2030 – S2019), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 2023 - 2024; S2019 + 0.45 (S2030 – S2019), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 2025 - 2026; და S2019+ 0.65(S2030– S2019 ), როგორც საშუალო მაჩვენებელი 2 წლიანი პერიოდისთვის 2027 -2028, სადაც, S2019 = წილი საქართველოსთვის 2019 წელს, როგორც მოცემულია 1-ლი პუნქტის ცხრილში, და S2030 = წილი საქართველოსთვის 2030 წელს, როგორც მოცემულია 1-ლი პუნქტის 119 „ა“-ს ცხრილში, და S2020 = წილი ხელშემკვრელი მხარისთვის 2020 წელს, როგორც მოცემულია ნაწილი „ა“-ს ცხრილში. ცხრილში. 3. ამ დანართით გათვალისწინებული ეროვნული მიზნების მისაღწევად, გარემოს დასაცავად სახელმწიფო დახმარების სახელმძღვანელო წესები უნდა აღიარებდეს განახლებადი ენერგიის წყაროების წასახალისებლად მხარდაჭერის ეროვნული მექანიზმების განგრძობად საჭიროებას. დანარ ჰიდროენერგიის და ქარის ენერგიისგან თი II გამომუშავებული ელექტროენერგიის შ აღრიცხვის ნორმალიზაციის წესი ჰიდროენერგიისა და ქარის ენერგიისგან გამომუშავებული ელექტროენერგიის აღრიცხვის ნორმალიზაციის წესი ხელშემკვრელი მხარისთვის წინამდებარე წესი გამოიყენება ჰიდროენერგიით გამომუშავებული ელექტროენერგიის აღრიცხვის მიზნით: სადაც: N = საანგარიშო წელი; QN(norm) = ხელშემკვრელი მხარის ყველა ჰიდროელექტროსადგურის მიერ გამომუშავებული ნორმალიზებული ელექტროენერგია N წელში, აღრიცხვის მიზნებისთვის; Qi = ხელმშემკვრელი მხარის ყველა ჰიდროელექტროსადგურის მიერ ფაქტობრივად გამომუშავებული ელექტროენერგიის რაოდენობა i წელში აღრიცხული გვტ.სთ-ში, გარდა ჰიდრომააკუმულირებელი სადგურის აგრეგატების მიერ მაღალ დონეზე ( ) = × /15 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო უზრუნველყოფს ჰიდროენერგიისა და ქარის ენერგიისგან გამომუშავებული ელექტროენერგიის აღრიცხვის ნორმალიზაციის წესის მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-8 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტი. 120 ამოტუმბული წყლის გამოყენებით წარმოებული ელექტროენერგიისა; Ci = i წლის ბოლოს ხელშემკვრელი მხარის ყველა ჰიდროელექტროსადგურის მთლიანი დადგმული სიმძლავრე, გარდა ჰიდრომააკუმულირებელი სადგურისა, აღრიცხული მგვტ-ში. წინამდებარე წესი გამოიყენება ქარის ენერგიისგან გამომუშავებული ელექტროენერგიის აღრიცხვის მიზნისთვის ხელშემკვრელ მხარეში; ( სადაც: N = საანგარიშო წელი; QN(norm) = ხელშემკვრელი მხარის ქარის ყველა ელექტროსადგურის მიერ გამომუშავებული ნორმალიზებული ელექტროენერგია N წელში, აღრიცხვის მიზნებისთვის; Qi = i წელში ხელშემკვრელი მხარის ქარის ყველა ელექტროსადგურის მიერ ფაქტობრივად გამომუშავებული ელექტროენერგიის რაოდენობა, აღრიცხული გვტ.სთ-ში; Cj = ხელშემკვრელი მხარის ქარის ყველა ელექტროსადგურის მთლიანი დადგმული სიმძლავრე j წლის ბოლოს, აღრიცხული მგვტ-ში; n = 4 ან N წლამდე წლების რაოდენობა, რომლისთვისაც სიმძლავრისა და წარმოების მონაცემები ხელმისაწვდომია ) = + 2 × ∑ ∑ + 2 121 ხელშემკვრელ მხარეში, იმის მიხედვით, თუ რომელია უფრო ნაკლები. დანარ სატრანსპორტო საშუალებების საწვავების თი III ენერგიის შემცველობა სატრანსპორტო საშუალებების საწვავების ენერგიის შემცველობა საწვავი ენერგიის ენერგიის შემცველობა შემცველო ბა წონის მოცულობის მიხედვით მიხედვით (უფრო დაბალი თბოუნარი ანობა, მგჯ/კგ) ბიოეთანოლი (ბიომასისგან წარმოებული ეთანოლი) ბიო-ეთილტრეტბუთილის ეთერი (ETBE წარმოებულია ბიოეთანოლი N1 დანა რთი II (უფრო დაბალი თბოუნარიანობა, მგჯ/ლ) 27 21 36 (საიდანაც 37% განახლება დი 27 (საიდანაც 37% განახლებადი წყაროებიდან) სატრანსპორტო საშუალებების საწვავების ენერგიის შემცველობა სშ სატრანსპორტო საშუალებების საწვავების ენერგიის შემცველობა საწვავი ენერგიის შემცველო ენერგიის ბა წონის შემცველობ მიხედვით ა მოცულობ (უფრო ის დაბალი მიხედვით თბოუნარ (უფრო იანობა, დაბალი მგჯ/კგ) თბოუნარი ანობა, მგჯ/ლ) ბიოეთანოლი (ბიომასისგან წარმოებული ეთანოლი) ბიო-ეთილტრეტ-ბუთილის ეთერი (ETBE წარმოებულია ბიოეთანოლის საფუძველზე) ბიომეთანოლი (ბიომასისგან წარმოებული მეთანოლი, რომელიც 27 21 36 (საიდანაც 37% განახლებ ადი წყაროები დან) 20 27 (საიდან აც 37% განახლებ ადი წყაროები დან) 16 122 ს საფუძველზე) ბიომეთანოლ ი (ბიომასისგან წარმოებული მეთანოლი, რომელიც გამოიყენება ბიოსაწვავად) ბიო-მეთილტრეტბუთილის ეთერი (MTBE წარმოებული ბიომეთანოლ ის საფუძველზე) წყაროები დან) 20 35 (საიდანაც 22% განახლება დი წყაროები დან) 26 (საიდანაც 22% განახლებადი წყაროებიდან) ბიო დიმეთილეთე რი (ბიომასისგან წარმოებული DME, რომელიც გამოიყენება ბიოსაწვავად) 28 19 ბიო ტრეტ ამილ-ეთილეთერი (TAFE წარმოებულია ბიოეთანოლის საფუძველზე) 38 (საიდანაც 29% განახლება დი წყაროები დან) 33 ბიობუტანოლ ი (ბიომასისგან წარმოებული ბუტანოლი, რომელიც გამოიყენება ბიოსაწვავად) 16 29 (საიდანაც 29% განახლებადი წყაროებიდან) 27 გამოიყენება ბიოსაწვავად) ბიო-მეთილტრეტ-ბუთილის ეთერი (MTBE წარმოებული ბიომეთანოლის საფუძველზე) ბიო დიმეთილეთერი (ბიომასისგან წარმოებული DME, რომელიც გამოიყენება ბიოსაწვავად) ბიო ტრეტ -ამილეთილ-ეთერი (TAFE წარმოებულია ბიოეთანოლის საფუძველზე) ბიობუტანოლი (ბიომასისგან წარმოებული ბუტანოლი, რომელიც გამოიყენება ბიოსაწვავად) ბიოდიზელი (დიზელის ხარისხის მეთილ-ეთერი წარმოებული მცენარეული ან ცხოველური ზეთისგან, 35 (საიდანაც 22% განახლებ ადი წყაროები დან) 28 26 (საიდან აც 22% განახლებ ადი წყარო ებიდან) 38 (საიდანაც 29% განახლებ ადი წყაროები დან) 33 29 (საიდან აც 29% გან ახლებადი წყაროები დან) 37 33 19 27 123 ბიოდიზელი (დიზელის ხარისხის მეთილეთერი წარმოებული მცენარეული ან ცხოველური ზეთისგან, რომელიც გამოიყენება ბიოსაწვავად) ფიშერტროფშის დიზელის საწვავი (ბიომასისგან წარმოებული სინთეზური ნახშირწყალბა დი ან სინთეზური ნახშირწყალბა დების ნარევი) ჰიდრირებულ ი მცენარეული ზეთი (წყალბადით თერმოქიმიუ რად გაწმენდილი მცენარეული ზეთი) სუფთა მცენარეული ზეთი (ზეთოვანი კულტურისგა ნ წარმოებული ზეთი დაწნეხის, 37 44 33 34 44 34 37 34 რომელიც გამოიყენება ბიოსაწვავად) ფიშერ-ტროფშის დიზელის საწვავი (ბიომასისგან წარმოებული სინთეზური ნახშირწყალბადი ან სინთეზური ნახშირწყალბადე ბის ნარევი) ჰიდრირებული მცენარეული ზეთი (წყალბადით თერმოქიმიურა დ გაწმენდილი მცენარეული ზეთი) სუფთა მცენარეული ზეთი (ზეთოვანი კულტურისგან წარმოებული ზეთი დაწნეხის, მოპოვების ან მსგავსი პროცედურების გამოყენებით, ნედლი ან რაფინირებული, მაგრამ ქიმიურად უცვლელი, როცა თავსებადია ძრავის ტიპებთან და ემისიის 44 34 44 34 37 34 124 მოპოვების ან მსგავსი პროცედურებ ის გამოყენებით, ნედლი ან რაფინირებუ ლი, მაგრამ ქიმიურად უცვლელი, როცა თავსებადია ძრავის ტიპებთან და ემისიის შესაბამის მოთხოვნებთა ნ) ბიოგაზი (ბიომასის ან/და ნარჩენის ბიოდეგრადი რებადი ნაწილისგან მიღებული საწვავი გაზი, რომელიც შესაძლოა გაიწმინდოს ბუნებრივი გაზის ხარისხამდე და გამოყენებულ იქნეს ბიოსაწვავად, ან ხის მასალისგან მიღებული გაზი) ბენზინი დიზელი 50 43 43 34 შესაბამის მოთხოვნებთან) ბიოგაზი (ბიომასის ან/და ნარჩენის ბიოდეგრადირებ ადი ნაწილისგან მიღებული საწვავი გაზი, რომელიც შესაძლოა გაიწმინდოს ბუნებრივი გაზის ხარისხამდე და გამოყენებულ იქნეს ბიოსაწვავად, ან ხის მასალისგან მიღებული გაზი) ბენზინი დიზელი 50 34 43 43 32 36 32 36 125 დანარ მემონტაჟეების სერტიფიცირება თი IV სერტიფიცირების სქემები ან მე -14 მუხლის მე -3 პუნქტით განსაზღვრული ექვივალენტური კვალიფიკაციის სქემა განისაზღვრება შემდეგი კრიტერიუმებით: 1. სერტიფიცირება ან კვალიფიკაციის პროცესი გამჭვირვალე და მკაფიოდ იქნება განსაზღვრული ხელშემკვრელი მხარის მიერ ან მათი დანიშვნის თაობაზე. 2. ბიომასის, სითბოს ტუმბოს, ზედაპირული გეოთერმული და მზის სინთეზის და მზის თერმული მემონტაჟეები აღიარებული უნდა იქნეს აკრედიტებული სასწავლო პროგრამით ან ტრენერების მიმწოდებლების მიერ. 3. ტრენინგის ან პროვაიდერის აკრედიტაცია ხორციელდება ხელშემკვრელი მხარეების ან მათი ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ. აკრედიტაციის ორგანო უზრუნველყოფს ტრენერების მიერ მოწოდებული სასწავლო პროგრამების საჯაროობას. ტრენინგის პროვაიდერს უნდა ჰქონდეს სათანადო ტექნიკური საშუალებები პრაქტიკული მომზადების უზრუნველსაყოფად, მათ შორის ლაბორატორიული აღჭურვილობით ან შესაბამისი შ კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-6 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს ამ კანონის ძალაში შესვლიდან 24 თვის ვადაში „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის პრივილიგირებული მწარმოებელთან ხელმოსაწერი ფასთა სხვაობის ხელშეკრულების სტანდარტული ფორმისა“ და „განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების მოწყობილობების მემონტაჟეების სერტიფიცირების წესების“ მიღებას. 126 საშუალებებით, რათა უზრუნველყოს პრაქტიკული მომზადება. ტრენინგის პროვაიდერთან ასევე უნდა უზრუნველყოს საბაზისო მომზადების, მოკლე განახლების კურსები აქტუალურ საკითხებზე, მათ შორის ახალ ტექნოლოგიებზე, რათა უზრუნველყოს სიცოცხლის ხანგრძლივობა სწავლების პროცესში. სასწავლო პროვაიდერი შეიძლება იყოს აღჭურვილობის ან სისტემის, ინსტიტუტებისა და ასოციაციების მწარმოებლები. 4. ტრეინინგ-სერტიფიკაციისა და კვალიფიკაციის ტრენინგი მოიცავს თეორიულ და პრაქტიკულ ნაწილებს. ტრენინგის დასასრულს, ინსტალატორს უნდა ჰქონდეს შესაბამისი უნარ-ჩვევები და სისტემები, რათა უზრუნველყოს კლიენტის შესრულება და სანდოობის საჭიროებები, შეავსოს ხარისხიანი ხელოსნობის და შეესაბამებოდეს ყველა შესაბამის კოდს და სტანდარტს, მათ შორის ენერგეტიკასა და ეკო- მარკირება. 5. ტრენინგი უნდა დასრულდეს გამოცდაზე, რომელიც მოყვება სერტიფიკატს ან კვალიფიკაციას. გამოკვლევა უნდა შეიცავდეს ბიომასის ქვაბების ან ღუმელების, სითბოს ტუმბოების, ზედაპირული გეოთერმული დანადგარების, მზის 127 სისტემების ან მზის თბოელექტრო დანადგარების წარმატებული ინსტალაციის პრაქტიკულ შეფასებას. 6. მე -14 მუხლის მე -3 პუნქტით განსაზღვრული სერტიფიცირების სქემები ან ეკვივალენტური კვალიფიკაციის სქემები მიიღებენ შემდეგ სახელმძღვანელო პრინციპებს: (ა) აკრედიტებული სასწავლო პროგრამების შეთავაზება ინსპექტორებისათვის სამუშაო გამოცდილების მქონე, რომლებიც გაიარეს ან გადიან ტრენინგის შემდეგი ტიპები: (i) ბიომასის საქვაბე და ღუმელის მემონტაჟეების შემთხვევაში: სანტექნიკური, გათბობის ან გაგრილების აღჭურვილობის სანერგე, გათბობის ინჟინერი ან ტექნიკოსი, როგორც წინაპირობა; (ii) სითბოს ტუმბოს დამონტაჟების შემთხვევაში: სანტექნიკოსი ან სამაცივრო ინჟინერი და გააჩნიათ საბაზო ელექტრული და სანტექნიკის უნარები (სადრენაჟე მილები, ხელსაწყოების მილები, გაჟონვის ტესტირება და გათბობის დამონტაჟება გაგრილების სისტემები), როგორც წინაპირობა; (iii) იმ შემთხვევაში, თუ მზის სისტემები ან მზის თერმული სისტემების მემონტაჟე: სასწავლო 128 როგორც სანტექნიკოსი ან ელექტრიკოსი და აქვს სანტექნიკა, ელექტრო და გადახურვის უნარები, მათ შორის ცოდნა მილის შედუღების დალუქვის, ტესტირება სისტემების გაჟონვის, უნარი გაყვანილობა, გაცნობა ძირითადი სახურავი მასალები, სამონტაჟო და დალუქვის მეთოდები, როგორც წინაპირობა; ან (iv) პროფესიული გადამზადების სქემა, რომელიც უზრუნველყოფს ადექვატური უნარ-ჩვევების გამომუშავების სამი წლის განმავლობაში, რომელიც დაკავშირებულია პუნქტ (ა), (ბ) ან (გ), რომელიც მოიცავს საკლასო ოთახსა და სამუშაო ადგილზე სწავლის ჩათვლით. (ბ) ბიომასის ღუმელების თეორიული ნაწილი საბაზისო მდგომარეობის მიმოხილვა და ეკოლოგიური ასპექტები, ბიომასის საწვავი, ლოჯისტიკა, ხანძარსაწინააღმდეგო, სუბსიდიების, წვის მეთოდები, საცეცხლე სისტემები, ოპტიმალური ჰიდრავლიკური გადაწყვეტილებები, ხარჯებისა და მომგებიანობის შედარება, ასევე ბიომასის ბოილერების და ღუმელების დიზაინი, მონტაჟი და შენარჩუნება. ტრენინგმა ასევე უნდა უზრუნველყოს ტექნოლოგია და ბიომასის საწვავის ისეთი 129 სტანდარტები, როგორიცაა გრანულები და ბიომასის დაკავშირებული ეროვნული და ენერგეტიკული საზოგადოების კანონი. (გ) სითბოს ტუმბოს ინსპექტორების ტრენინგის თეორიული ნაწილი უნდა მივცეთ სითბოს ტუმბოების ბაზრის მდგომარეობის მიმოხილვას და გეოთერმული რესურსების დაფარვას და რეგიონების სხვადასხვა რეგიონების, ნიადაგისა და როკ იდენტიფიკაციის გეომეტრიული რესურსების გამოყენებას, გეოთერმული რესურსების გამოყენების წესებს, შენობებში სითბოს ტუმბოების გამოყენებისა და ყველაზე სითბოს ტუმბოს სისტემის განსაზღვრა და მათი ტექნიკური მოთხოვნების ცოდნა, უსაფრთხოება, საჰაერო ფილტრაცია, სითბოს წყაროსთან და სისტემის განლაგებასთან დაკავშირებული ცოდნა. ტრენინგმა ასევე უნდა უზრუნველყოს სითბური ტუმბოების, და შესაბამისი ეროვნული და ენერგეტიკული საზოგადოების კანონმდებლობის ნებისმიერი ევროპული სტანდარტის ცოდნა. მემონტაჟეებმა უნდა წარმოაჩინონ შემდეგი ძირითადი კომპეტენციები: (i) სითბოს ტუმბოს ფიზიკური და საოპერაციო 130 პრინციპების ძირითადი გაგება, მათ შორის სითბოს ტუმბოს წრეების მახასიათებლები: სითბოს ჩაძირვის დაბალი ტემპერატურა, სითბოს წყობის მაღალი ტემპერატურა, სისტემის ეფექტურობა, შესრულების კოეფიციენტის განსაზღვრა (COP) და სეზონური ეფექტურობის ფაქტორი (SPF); კომპონენტის, გაფართოების სარქვლის, კონდენსატორი, სეზონი და საპოხი ზეთი, გამათბობელი და ქვემო გაგრილება და სითბოს ტუმბოს გაგრილების შესაძლებლობების ჩათვლით; და (iii) კომპონენტების შერჩევისა და ზომის უნარი, მათ შორის სხვადასხვა ტიპის შენობების სითბური დატვირთვის ტიპური მნიშვნელობისა და ენერგიის მოხმარებაზე დაფუძნებული ცხელი წყლის წარმოების დადგენა, გათბობის ტუმბოს სიმძლავრის განსაზღვრის უნარი ცხელი წყლის წარმოებისათვის, შენობის შენახვის მასაზე და მიმდინარე წყვეტის წყვეტით; განსაზღვროს ბუფერული სატანკო კომპონენტი და მისი მოცულობა და მეორე გათბობის სისტემის ინტეგრაცია. (d) მზის სისტემების და მზის თერმული მემონტაჟეების ტრენინგის თეორიული ნაწილი უნდა მივცეთ მზის პროდუქტების საბაზრო სიტუაციის მიმოხილვას და 131 ხარჯებისა და მომგებიანობის შედარებებს და მოიცავს მზის სისტემების ეკოლოგიური ასპექტების, კომპონენტების, მახასიათებლებისა და განზომილებებს, ზუსტი სისტემების შერჩევას კომპონენტების განზომილება, სითბოს მოთხოვნის განსაზღვრა, ხანძარსაწინააღმდეგო და მასთან დაკავშირებული სუბსიდიები, ასევე მზის სისტემების და მზის თერმული დანადგარების დიზაინი, მონტაჟი და შენარჩუნება. ტრენინგმა ასევე უნდა უზრუნველყოს ტექნოლოგიების ნებისმიერი ევროპული სტანდარტის კარგი ცოდნა და სერტიფიცირება, როგორიცაა „Solar Keymark“, და მასთან დაკავშირებული ეროვნული და ენერგეტიკული სამართლის შესახებ. მემონტაჟე ვალდებულია წარმოადგინოს შემდეგი ძირითადი კომპეტენციები: (i) უსაფრთხო იარაღისა და აღჭურვილობის უსაფრთხოდ მუშაობის უნარი და უსაფრთხო კოდების და სტანდარტების დანერგვა და მზის დანადგართან დაკავშირებული სანტექნიკა, ელექტრული და სხვა საფრთხეების გამოვლენა; (ii) სისტემების და მათი კომპონენტების იდენტიფიცირების უნარი აქტიური და პასიური სისტემებისათვის, მათ შორის მექანიკური დიზაინისა და 132 კომპონენტების ადგილმდებარეობის და სისტემის განლაგებისა და კონფიგურაციის განსაზღვრისათვის; (iii) მდგრადი, მზის წვდომის, სტრუქტურული მთლიანობის, შენობის ან კლიმატის მონტაჟის მიზანშეწონილობისა და განსხვავებული ამოცანის გათვალისწინებით საჭირო სამონტაჟო ფართობის, ორიენტაციისა და მზის წყლის გამაცხელებელის განსაზღვრის სახურავის ტიპებისთვის შესაფერისი მეთოდები და მონტაჟისათვის აუცილებელი სისტემის აპარატის ბალანსი; და (iv) ელექტრონულ დიზაინის ადაპტირების უნარი, მათ შორის დიზაინის დინების განსაზღვრის უნარი, თითოეული ელექტროძრავის შერჩევისას სათანადო დირიჟორების ტიპები და რეიტინგები, შესაბამისი ზომის, რეიტინგისა და ადგილმდებარეობის განსაზღვრა ყველა დაკავშირებული მოწყობილობისა და ქვესისტემისთვის და შერჩევისას შესაბამისი ურთიერთკავშირის წერტილი. (ე) ინსტალატორის სერტიფიცირება უნდა იყოს დრო შეზღუდული, რათა განმეორებითი სერტიფიცირებისთვის აუცილებელი 133 სემინარი ან ღონისძიება იყოს საჭირო. დანარ თი V ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის ეკვივალენტების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესები ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესები 1. ტიპური და სტანდარტული სიდიდეები ბიოსაწვავისთვის, რომელიც წარმოებულია ნახშირბადის ნეტო ემისიების გარეშე, მიწათსარგებლობის ცვლილების შედეგად. ბიოსაწვავის წარმოების მეთოდი შაქრის ჭარხლის ეთანოლი ხორბლის ეთანოლი (ტექნოლოგ იური საწვავი არ არის სათბუ რი გაზის ემისიი ს ტიპურ ი დანაზ ოგი 61% სათბური გაზის ემისიის სტანდარტული დანაზოგი 32% 16% 52% შ საქართველოს მთავრობა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე უზრუნველყოფს ბიოსაწვავის, ბიოსითხეების და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბური გაზის გავლენის გამოთვლის წესების მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან 24 თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-5 პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტი. 134 განსაზღვრუ ლი) ხორბლის ეთანოლი (მურა ნახშირი (ლიგნიტი), როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) ხორბლის ეთანოლი (ბუნებრივი გაზი, როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი სტანდარტუ ლ ორთქლის ქვაბში) ხორბლის ეთანოლი (ბუნებრივი გაზი, როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) ხორბლის ეთანოლი (ნამჯა, როგორც ტექნოლოგი 32% 16% 45% 34% 53% 47% 69% 69% 135 ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) სიმინდის 56% 49% ეთანოლი, გაერთიანებ ის მიერ წარმოებულ ი (ბუნებრივი გაზი, როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) შაქრის 71% 71% ლერწმის ეთანოლი ნაწილი ეთილ-ტრეტ- იგივე, რაც ბუთილის ეთერის (ETBE) ეთანოლის განახლებადი წარმოების წყაროებიდან მეთოდის გამოყენებისას ნაწილი ტრეტ-ამილ- იგივე, რაც ეთილ-ეთერის (TAEE) ეთანოლის განახლებადი წარმოების წყაროებიდან მეთოდის გამოყენებისას რაფსის 45% 38% ბიოდიზელ ი მზესუმზირ 58% 51% ის ბიოდიზელ ი 136 სოიოს ბიოდიზელ ი პალმის ზეთის ბიოდიზელ ი (პროცესი არ არის განსაზღვრუ ლი) პალმის ზეთის ბიოდიზელ ი (პროცესი მეთანის დაჭერით ზეთსახდელ ქარხანაში) ბოსტნეული ს ნარჩენის ან ცხოველური (*) ცხიმების ბიოდიზელ ი ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი რაფსისგან ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი მზესუმზირ ისგან ჰიდრირებუ ლი 40% 31% 36% 19% 62% 56% 88% 83% 51% 47% 65% 62% 40% 26% 137 მცენარეულ ი ზეთი პალმის ზეთისგან (პროცესი არ არის განსაზღვრუ ლი) ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი პალმის ზეთისგან (პროცესი მეთანის დაჭერით ზეთსახდელ ქარხანაში) სუფთა მცენარეულ ი ზეთი რაფსისგან ბიოგაზი მუნიციპალ ური ორგანული ნარჩენებისგ ან, როგორც შეკუმშული ბუნებრივი გაზი ბიოგაზი სველი ნაკელისგან, როგორც შეკუმშული 68% 65% 58% 57% 80% 73% 84% 81% 138 ბუნებრივი გაზი ბიოგაზი მშრალი ნაკელისგან, როგორც შეკუმშული ბუნებრივი გაზი 86% 82% (*) შენიშვნა - არ მოიცავს ცხოველის სუბპროდუქტებისგან მიღებულ ცხოველურ ცხიმს 2. სავარაუდო ტიპური და სტანდარტული სიდიდეები მომავალი ბიოსაწვავისთვის, რომლებიც არ არსებობდა ბაზარზე ან არსებობდა მხოლოდ უმნიშვნელო რაოდენობით 2008 წლის იანვარში, რომელიც წარმოებულია ნახშირბადის ნეტო ემისიების გარეშე, მიწათსარგებლობის ცვლილების შედეგად. ბიოსაწვავის წარმოების მეთოდი ხორბლის ჩალის ეთანოლი სათბუ რი გაზის ემისიი ს ტიპურ ი დანაზ ოგი 87% სათბური გაზის ემისიის სტანდარტული დანაზოგი 85% 139 ხის 80% 74% ნარჩენების ეთანოლი დამუშავებუ 76% 70% ლი ხის ეთანოლი ფიშერ 95% 95% ტროფშის დიზელის საწვავი ხის ნარჩენებისგ ან ფიშერ 93% 93% ტროფშის დიზელის საწვავი დამუშავებუ ლი ხისგან ხის 95% 95% ნარჩენების დიმეთილე თერი (DME) დამუშავებუ 92% 92% ლი ხის დიმეთილე თერი DME ხის 94% 94% ნარჩენების მეთანოლი დამუშავებუ 91% 91% ლი ხის მეთანოლი ნაწილი მეთილ-ტრეტ- იგივე, რაც ბუთილის ეთერის (MTBE) მეთანოლის განახლებადი წარმოების წყაროებიდან მეთოდის გამოყენებისას 140 3.მეთოდოლოგია ა) სატრანსპორტო საწვავის, ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოებისა და გამოყენების შედეგად მიღებული სათბური გაზის ემისიები უნდა გამოითვალოს შემდეგნაირად: E = eec + el + ep + etd + eu – esca – eccs – eccr – eee, სადაც, E = მთლიანი ემისიები საწვავის გამოყენების შედეგად; eec = ემისიები ნედლეულის მოპოვების ან კულტივაციის შედეგად; el = წლიური ემისიები ნახშირბადის მარაგის ცვლილების შედეგად, რაც გამოწვეულია მიწათსარგებლობის ცვლილებებით; ep = ემისიები გადამუშავების შედეგად; etd = ემისიები ტრანსპორტირებისა და განაწილების შედეგად; eu = ემისიები გამოყენებული საწვავისგან; esca = ემისიების დანაზოგი ნიადაგის ნახშირბადის დაგროვების შედეგად, სოფლის მეურნეობის გაუმჯობესებული მართვის მეშვეობით; eccs = ემისიის დანაზოგი ნახშირბადის დაჭერისა და გეოლოგიური (მიწისქვეშა) საცავისგან; eccr = ემისიის დანაზოგი ნახშირბადის დაჭერისა და ჩანაცვლებისგან; და eee = ემისიის დანაზოგი კოგენერაციიდან მიღებული ჭარბი ელექტროენერგიისგან. მანქანა-დანადგარებისა და აღჭურვილობის წარმოების შედეგად მიღებული ემისიები არ უნდა იქნეს გათვალისწინებული. 141 ბ) საწვავებისგან მიღებული სათბური გაზის ემისიები E უნდა იქნეს გამოხატული ნახშირორჟანგის ეკვივალენტ გრამებში მეგაჯოულ საწვავზე, გCO2eq /მგჯ. გ) ამ პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტიდან გამონაკლისის დაშვებით, სატრანსპორტო საწვავებისთვის, გCO2eq /მგჯ-ით გამოთვლილი სიდიდეები შესაძლოა შესწორდეს სასარგებლო სამუშაოებში გამოყენებულ საწვავებს შორის განსხვავების გათვალისწინებით, რაც გამოხატულია კმ/მგჯ-ით. ამ ტიპის შესწორება უნდა განხორციელდეს მხოლოდ მაშინ, როცა წარმოდგენილია მტკიცებულება შესრულებულ სასარგებლო სამუშაოში განსხვავებების შესახებ. დ) ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისაგან მიღებული სათბური გაზის ემისიები უნდა გამოითვალოს შემდეგი ფორმულით: დანაზოგი = (EF - EB)/EF, სადაც, EB = მთლიანი ემისიები ბიოსაწვავის ან ბიოსითხისგან, და EF = მთლიანი ემისიები წიაღისეული საწვავის კომპარატორისგან. ე)ამ პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის მიზნებისთვის გათვალისწინებული სათბური გაზები უნდა იყოს CO2, N2O და CH4. CO2 ეკვივალენტურობის გამოსათვლელად, დათბობის პოტენციალები შეფასდეს წესით, C02 : 1 N20 : 296 CH4: 28 ვ) ემისიები ნედლეულის მოპოვების ან კულტივაციის შედეგად, eec, უნდა 142 მოიცავდეს ემისიებს მოპოვების ან კულტივაციის პროცესის, ნედლეული მასალების შეგროვების, ნარჩენებისა და გაჟონვების, ასევე მოპოვებასა და კულტივაციაში გამოყენებული ქიმიკატების ან პროდუქტების წარმოების შედეგად. ნედლეული მასალების კულტივაციაში CO2-ის დაჭერა უნდა იქნეს გამორიცხული. მსოფლიოს ნებისმიერ ადგილას ნავთობის წარმოების ობიექტებზე წვის შედეგად მიღებული სათბური გაზის ემისიების სერტიფიცირებული შემცირებები უნდა გამოაკლდეს. კულტივაციის შედეგად მიღებული ემისიების შეფასება შეიძლება მიღებულ იქნეს საშუალო მაჩვენებლების გამოყენებით, რაც გაანგარიშებულია უფრო მცირე ზომის გეოგრაფიული ტერიტორიებისთვის, ვიდრე სტანდარტული სიდიდეების გამოთვლის დროს გამოყენებული მაჩვენებლები, როგორც ფაქტობრივი სიდიდეების ალტერნატივა. ზ) წლიური ემისიები ნახშირბადის მარაგის ცვლილების შედეგად, რაც გამოწვეულია მიწათსარგებლობის ცვლილებებით, el, უნდა გამოითვალოს მთლიანი ემისიების გაყოფით თანაბრად 20 წელზე. ამ ემისიების გასაანგარიშებლად გამოყენებული უნდა იქნეს შემდეგი წესი: e1 =(CSR –CSA) x 3.664 x 1/20 x 1/P – eB, 143 სადაც, e1 = წლიური სათბური გაზის ემისიები ნახშირბადის მარაგის ცვლილების შედეგად, რაც გამოწვეულია მიწათსარგებლობის ცვლილებებით (იზომება, როგორც CO2 ეკვივალენტის მასა - ბიოსაწვავის ენერგიის თითოეულ ერთეულზე); CSR = ნახშირბადის მარაგი ერთეულზე, რაც დაკავშირებულია სტანდარტულ მიწათსარგებლობასთან (იზომება, როგორც ნახშირბადის მასა ერთეულის ფართობზე, რაც მოიცავს როგორც ნიადაგს, ასევე მცენარეებს). სტანდარტული მიწათსარგებლობა უნდა იყოს მიწათსარგებლობა 2008 წლის იანვარში ან ნედლეული მასალის მოპოვებამდე 20 წლით ადრე, რომელიც უფრო გვიან არის; CSA = ნახშირბადის მარაგი ერთეულზე, რაც დაკავშირებულია ფაქტობრივ მიწათსარგებლობასთან (იზომება, როგორც ნახშირბადის მასა ერთეულის ფართობზე, რაც მოიცავს როგორც ნიადაგს, ასევე მცენარეებს). იმ შემთხვევებში, როცა ნახშირბადის მარაგი გროვდება ერთ წელზე დიდხანს, CSA სიდიდე უნდა იყოს სავარაუდო მარაგი ერთეულ ფართობზე 20 წლის შემდეგ ან როდესაც მარცვლეული მიაღწევს სიმწიფეს, რომელიც უფრო წინ უსწრებს დროში; 144 P = მარცვლეულის პროდუქტიულობა (იზომება, როგორც ბიოსაწვავის ან ბიოსითხის ენერგია ერთეულ ფართობზე წელიწადში); და eB = 29 გCO2eq/მგჯ ბიოსაწვავის ან ბიოსითხის ბონუსი, თუ ბიომასა მიღებულია აღდგენილი დეგრადირებული მიწისგან ამ პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტში მოცემული პირობების შესაბამისად. თ) 29 გCO2eq/მგჯ ბონუსი უნდა მიეკუთვნოს, თუ არსებობს მტკიცებულება, რომ მიწა: თ.ა) არ გამოიყენებოდა სოფლის მეურნეობის ან სხვა სახის აქტივობებისთვის 2008 წლის იანვარში; და თ.ბ) შედის მოცემულ ერთ-ერთ კატეგორიაში: თ.ბ.ა) ძლიერ დეგრადირებული მიწა, მათ შორის მიწა, რომელიც ადრე გამოიყენებოდა სასოფლო-სამეურნეო მიზნებისთვის; თ.ბ.ბ) ძლიერ დაბინძურებული მიწა. ი) 29 გCO2eq/მგჯ ბონუსი უნდა გავრცელდეს მიწის სასოფლო სამეურნეო გამოყენებისთვის გარდაქმნის დღიდან 10 წლამდე პერიოდით, იმ პირობით, თუ უზრუნველყოფილია ნახშირბადის მარაგების სტაბილური ზრდა, ასევე 145 ეროზიის მნიშვნელოვანი შემცირება ამ პუნქტის „თ.ბ.ა“ ქვეპუნქტში მოცემული მიწისთვის და შემცირებულია ამ პუნქტის „თ.ბ.ბ“ ქვეპუნქტში მოცემული ნიადაგის დაბინძურება. კ) ამ პუნქტის „თ.ბ“ ქვეპუნქტში მოცემული კატეგორიები განისაზღვრება შემდეგნაირად: კ.ა) ,,ძლიერ დეგრადირებული მიწა“ გულისხმობს მიწას, რომელიც მნიშვნელოვანი პერიოდის მანძილზე შეიცავს დიდი რაოდენობით მარილს ან არსებითად მცირე რაოდენობის ორგანულ მასალას და ძლიერ ეროზირებულია. კ.ბ) ,,ძლიერ დაბინძურებული მიწა“ გულისხმობს მიწას, რომელიც საკვების კულტივაციისთვის და საძოვრად უვარგისია ნიადაგის დაბინძურების გამო. ლ)გადამუშავების შედეგად მიღებული ემისიები, ep, უნდა მოიცავდეს გადამუშავების შედეგად, ნარჩენებისა და გაჟონვებისგან, ასევე ქიმიკატების ან პროდუქტის წარმოების შედეგად მიღებულ ემისიებს, რაც გამოიყენება გადამუშავებისას. მ) ელექტროენერგიის მოხმარების აღრიცხვისთვის, რომელიც არ წარმოებულა საწვავის მწარმოებელ ქარხანაში, ამ ელექტროენერგიის წარმოების და 146 განაწილების სათბური გაზის ემისიის ინტენსივობა უნდა იქნეს მიჩნეული, როგორც კონკრეტულ რეგიონში ელექტროენერგიის წარმოებისა და განაწილების ემისიის ინტენსივობის საშუალო მაჩვენებლის ტოლი. ამ წესიდან გამონაკლისის დაშვებით, მწარმოებლებმა შეიძლება გამოიყენონ საშუალო სიდიდე ელექტროენერგიის ინდივიდუალური მწარმოებელი სადგურისთვის ამ სადგურის მიერ წარმოებული ელექტროენერგიისთვის, თუ ეს სადგური არ არის მიერთებული ელექტროენერგეტიკულ ქსელზე. ნ) ემისიები ტრანსპორტირებისა და განაწილების შედეგად, etd უნდა მოიცავდეს ემისიებს ნედლეულისა და ნახევარფაბრიკატების შენახვისა და ტრანსპორტირების, ასევე მზა მასალების შენახვისა და განაწილების შედეგად. ტრანსპორტირებისა და განაწილების შედეგად მიღებული ემისიები, რომლებიც მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული ამ პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, არ უნდა იქნეს გათვალისწინებული ამ პუნქტში. ო) გამოყენებული საწვავისგან მიღებული ემისიები, eu, ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის მიჩნეულ უნდა იქნეს ნულის ტოლად. პ) ემისიის დანაზოგი ნახშირბადის დაჭერისა და გეოლოგიური საცავისგან, eccs, რომელიც არ აღრიცხულა გადამუშავების შედეგად მიღებულ ემისიებში, უნდა შეიზღუდოს ემისიებამდე, რომლებიც თავიდან იქნა აცილებული გამოყოფილი CO2-ის დაჭერითა და სეკვესტრირების საშუალებით, რაც პირდაპირ უკავშირდება საწვავის მოპოვებას, ტრანსპორტირებას, 147 გადამუშავებასა და განაწილებას. ჟ) ნახშირბადის დაჭერისა და ჩანაცვლებისგან მიღებული ემისიის დანაზოგი, eccr, უნდა შეიზღუდოს იმ ემისიებამდე, რომლებიც თავიდან იქნა აცილებული იმ CO2-ის დაჭერით, რომელიც გამოყოფილი იქნა ბიომასისგან წარმოქმნილი ნახშირბადით და რომელიც გამოიყენება კომერციულ პროდუქტებსა და მომსახურებებში გამოყენებული წიაღისეულისგან წარმოქმნილი CO2 -ის ჩასანაცვლებლად. რ) ემისიის დანაზოგი კოგენერაციიდან მიღებული ჭარბი ელექტროენერგიისგან, eee, გათვალისწინებული უნდა იქნეს საწვავის მწარმოებელი სისტემის მიერ წარმოებულ ჭარბ ელექტროენერგიასთან მიმართებით, რომელიც იყენებს კოგენერაციას, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა კოგენერაციისთვის გამოყენებული საწვავი თანაპროდუქტს წარმოადგენს და არა სასოფლო-სამეურნეო მარცვლეულის ნარჩენს. ჭარბი ელექტროენერგიის აღრიცხვის მიზნით, კოგენერაციის აგრეგატის ზომა უნდა იქნეს მიჩნეული, როგორც მინიმალური, რათა კოგენერაციის აგრეგატისთვის უზრუნველყოს საწვავის წარმოებისთვის საჭირო სითბოს მიწოდება. ჭარბ ელექტროენერგიასთან დაკავშირებული სათბური გაზის ემისიის დანაზოგი განხილულ უნდა იქნეს იმ სათბური გაზის რაოდენობის ტოლი, რომელიც გამოყოფილი იქნებოდა ელექტროსადგურში ელექტროენერგიის იმავე რაოდენობის გამომუშავებისას იმავე საწვავის გამოყენებით, რასაც იყენებს კოგენერაციის აგრეგატი. ს) თუ საწვავის წარმოების პროცესში იმ საწვავის წარმოებასთან ერთად, რომლისთვისაც ხდება ემისიების 148 გამოთვლა, ასევე იწარმოება ერთი ან მეტი სხვა პროდუქტი (თანაპროდუქტი) , სათბური გაზის ემისიები უნდა გაიყოს საწვავს ან მის შუალედურ პროდუქტსა და თანაპროდუქტს შორის მათი ენერგიის შემცველობის პროპორციულად (განისაზღვრება უფრო დაბალი თბოუნარიანობის მიხედვით, თანაპროდუქტების შემთხვევაში, გარდა ელეტროენერგიისა). ტ) ამ პუნქტის „ს“ ქვეპუნქტში მოცემული გამოთვლის მიზნებისთვის, დასაყოფი ემისიები უნდა იყოს eec + el + ep , etd და eee-ის ის ნაწილები, რომლებიც ხდება ტექნოლოგიური პროცესის იმ ეტაპამდე და ამ ეტაპის ჩათვლით, რომლის დროსაც იწარმოება თანაპროდუქტი. თუ თანაპროდუქტებზე ნებისმიერი მიკუთვნება განხორციელდა სასიცოცხლო ციკლის უფრო ადრეულ ეტაპზე, ამ ემისიების ნაწილი, რომელიც შუალედური საწვავის პროდუქტისთვის მიკუთვნებულ იქნა ბოლო ტექნოლოგიურ ეტაპზე, გამოყენებული უნდა იქნეს ამ მიზნისთვის, მთლიანი ემისიების ნაცვლად. უ) ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების შემთხვევაში, ყველა თანაპროდუქტი, მათ შორის ელექტროენერგია, რომელიც არ შედის ამ პუნქტის „რ“ ქვეპუნქტის ფარგლებში, გათვალისწინებული უნდა იქნეს ამ გამოთვლის მიზნებისთვის, გარდა სასოფლო-სამეურნეო მარცვლეულის მოსავლის ნარჩენებისა, როგორიც არის ჩალა, ბაგაზა, ბზე, სიმინდის ტაროს ღეროები და 149 თხილის ნაჭუჭები. თანაპროდუქტები, რომელთაც აქვთ უარყოფითი ენერგიის შემცველობა გამოთვლის მიზნებისთვის მიჩნეული უნდა იქნეს, როგორც ნულოვანი ენერგიის შემცველობის მქონე. ფ) ნარჩენებს, სასოფლო-სამეურნეო მარცვლეულის მოსავლის ნარჩენებს, მათ შორის ჩალას, ბაგაზას, ბზეს, სიმინდის ტაროს ღეროებსა და თხილის ნაჭუჭებს და გადამუშავების შედეგად დარჩენილ ნარჩენებს, მათ შორის ნედლ გლიცერინს (გლიცერინი, რომელიც არ არის რაფინირებული), მიჩნეულ უნდა იქნეს, რომ აქვთ სათბური გაზის ემისიების ნულოვანი სასიცოცხლო ციკლი ამ მასალების შეგროვების პროცესებამდე. ქ) გადამამუშავებელ ქარხნებში წარმოებული საწვავის შემთხვევაში, ამ პუნქტის „ს“ ქვეპუნქტში მოცემული გამოთვლის მიზნებისთვის ანალიზის ობიექტი უნდა იყოს გადამამუშავებელი ქარხანა. ღ) ამ პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტში მოცემული გამოთვლის მიზნებისთვის, ბიოსაწვავისთვის წიაღისეული საწვავის კომპარატორი Ef უნდა იყოს ბოლო ფაქტობრივი საშუალო ემისიები ბენზინის და დიზელის წიაღისეული ნაწილიდან, რომელიც მოიხმარება ენერგეტიკულ გაერთიანებაში. თუ მსგავსი მონაცემები არ არის ხელმისაწვდომი, გამოყენებული სიდიდე უნდა იყოს 83.8 გCO2eq /მგჯ. ყ) ამ პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტში მოცემული გამოთვლის მიზნებისთვის, 150 ელექტროენერგიის წარმოების მიზნით გამოყენებული ბიოსითხეებისთვის წიაღისეული საწვავის კომპარატორი EF უნდა იყოს 91 გCO2eq /მგჯ. შ) ამ პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტში მოცემული გამოთვლის მიზნებისთვის, სითბოს წარმოების მიზნით გამოყენებული ბიოსითხეებისთვის წიაღისეული საწვავის კომპარატორი EF უნდა იყოს 77 გCO2eq /მგჯ. ჩ) ამ პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტში მოცემული გამოთვლის მიზნებისთვის , კოგენერაციის მიზნით გამოყენებული ბიოსითხეებისთვის წიაღისეული საწვავის კომპარატორი EF უნდა იყოს 85 გCO2eq /მგჯ. 4. დანაწევრებული სტანდარტული სიდიდეები ბიოსაწვავისათვის და ბიოსითხეებისთვის: ა) დანაწევრებული სტანდარტული სიდიდეები კულტივაციისთვის: "eec" როგორც განმარტებული ამ დანართის მე-3 პუნქტში ბიოსაწვავის წარმოების მეთოდი შაქრის ჭარხლის ეთანოლი ხორბლის ეთანოლი სათბუ რი გაზის ტიპურ ი ემისიე ბი (გCO2e q/მგჯ) სათბური 12 12 23 23 გაზის სტანდარტული ემისიები (გCO2eq/მგჯ) 151 სიმინდის 20 20 ეთანოლი, გაერთიანებ ის მიერ წარმოებულ ი შაქრის 14 14 ლერწმის ეთანოლი ნაწილი ეთილ-ტრეტ- იგივე, რაც ბუთილის ეთერის (ETBE) ეთანოლის განახლებადი წარმოების წყაროებიდან მეთოდის გამოყენების ას ნაწილი ტრეტ-ამილ- იგივე, რაც ეთილ-ეთერის (TAEE) ეთანოლის განახლებადი წარმოების წყაროებიდან მეთოდის გამოყენების ას რაფსის 29 29 ბიოდიზელ ი მზესუმზირ 18 18 ის ბიოდიზელ ი სოიოს 19 19 ბიოდიზელ ი პალმის 14 14 ზეთის ბიოდიზელ ი ბოსტნეული 0 0 ს ნარჩენის ან 152 ცხოველური * ცხიმების ბიოდიზელ ი ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი რაფსისგან ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი მზესუმზირ ისგან ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი პალმის ზეთისგან სუფთა მცენარეულ ი ზეთი რაფსისგან ბიოგაზი მუნიციპალ ური ორგანული ნარჩენებისგ ან, როგორც შეკუმშული ბუნებრივი აირი ბიოგაზი სველი ნაკელისგან როგორც 30 30 18 18 15 15 30 30 0 0 0 0 153 ბიოგაზი 0 0 მშრალი ნაკელისგან როგორც (*)შენიშვნა - არ მოიცავს ცხოველის სუბპროდუქტებისგან მიღებულ ცხოველურ ცხიმს. ბ) დანაწევრებული სტანდარტული სიდიდეები გადამუშავებისთვის (რაც მოიცავს ჭარბ ელექტროენერგიას): „ep – eee“ როგორც განმარტებულია ამ დანართის მე-3 პუნქტში ბიოსაწვავის ა და ბიოსითხის წარმოების მეთოდი შაქრის ჭარხლის ეთანოლი ხორბლის ეთანოლი (ტექნოლოგ იური საწვავი არ არის განსაზღვრუ ლი) ხორბლის ეთანოლი (მურა ნახშირი სათბუ რი გაზის ტიპურ ი ემისიე ბი სათბური გაზის სტანდარტული ემისიები (გCO2eq/მგჯ) (გCO2eq/ მგჯ) 19 26 32 45 32 45 154 (ლიგნიტი), როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) ხორბლის ეთანოლი (ბუნებრივი გაზი, როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი სტანდარტუ ლ ორთქლის ქვაბში) ხორბლის ეთანოლი (ბუნებრივი გაზი, როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) ბიოსაწვავის ა და ბიოსითხის წარმოების მეთოდი 21 30 14 19 სათბუ რი გაზის ტიპურ ი ემისიე ბი (გCO2eq/ მგჯ) სათბური გაზის სტანდარტული ემისიები (გCO2eq/მგჯ) 155 ხორბლის 1 1 ეთანოლი სიმინდის 15 15 ეთანოლი, გაერთიანებ ის მიერ წარმოებულ ი (ბუნებრივი გაზი, როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) შაქრის 1 1 ლერწმის ეთანოლი ნაწილი ეთილ-ტრეტ- იგივე, რაც ბუთილის ეთერის (ETBE) ეთანოლის განახლებადი წარმოების წყაროებიდან მეთოდის გამოყენების ას ნაწილი ტრეტ-ამილ- იგივე, რაც ეთილ-ეთერის (TAEE) ეთანოლის განახლებადი წარმოების წყაროებიდან მეთოდის გამოყენების ას რაფსის 16 22 ბიოდიზელ ი მზესუმზირ 16 22 ის ბიოდიზელ ი 156 სოიოს ბიოდიზელ ი პალმის ზეთის ბიოდიზელ ი (პროცესი არ არის განსაზღვრუ ლი) პალმის ზეთის ბიოდიზელ ი (პროცესი მეთანის დაჭერით ზეთსახდელ ქარხანაში) ბოსტნეული ს ნარჩენის ან ცხოველური ცხიმების ბიოდიზელ ი ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი რაფსისგან ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი მზესუმზირ ისგან 18 26 35 49 13 18 9 13 10 13 10 13 157 ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი პალმის ზეთისგან (პროცესი არ არის განსაზღვრუ ლი) ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი პალმის ზეთისგან (პროცესი მეთანის დაჭერით ზეთსახდელ ქარხანაში) სუფთა მცენარეულ ი ზეთი რაფსისგან ბიოგაზი მუნიციპალ ური ორგანული ნარჩენებისგ ან, როგორც შეკუმშული ბუნებრივი აირი ბიოგაზი სველი ნაკელისგან, როგორც 30 42 7 9 4 5 14 20 8 11 158 შეკუმშული ბუნებრივი აირი ბიოგაზი მშრალი ნაკელისგან როგორც შეკუმშული ბუნებრივი აირი 8 11 გ) დანაწევრებული სტანდარტული სიდიდეები ტრანსპორტირებისა და განაწილებისთვის: "etd" როგორც განმარტებული ამ დანართის მე-3 პუნქტში. ბიოსაწვავის ა და ბიოსითხის წარმოების მეთოდი შაქრის ჭარხლის ეთანოლი ხორბლის ეთანოლი სიმინდის ეთანოლი, გაერთიანებ ის მიერ წარმოებულ ი სათბუ რი გაზის ტიპურ ი ემისიე ბი სათბური გაზის სტანდარტული ემისიები (გCO2eq/მგჯ) (გCO2eq/ მგჯ) 2 2 2 2 2 2 159 (ბუნებრივი გაზი, როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) შაქრის 9 9 ლერწმის ეთანოლი ნაწილი ეთილ-ტრეტბუთილის ეთერის (ETBE) განახლებადი წყაროებიდან ნაწილი ტრეტ-ამილეთილ-ეთერის (TAEE) განახლებადი წყაროებიდან რაფსის ბიოდიზელ ი მზესუმზირ ის ბიოდიზელ ი სოიოს ბიოდიზელ ი პალმის ზეთის ბიოდიზელ ი 1 1 1 1 13 13 5 5 იგივე, რაც ეთანოლის წარმოების მეთოდის გამოყენების ას იგივე, რაც ეთანოლის წარმოების მეთოდის გამოყენების ას 160 ბოსტნეული ს ნარჩენის ან ცხოველური ცხიმების ბიოდიზელ ი ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი რაფსისგან ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი მზესუმზირ ისგან ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი პალმის ზეთისგან სუფთა მცენარეულ ი ზეთი რაფსისგან ბიოგაზი მუნიციპალ ური ორგანული ნარჩენებისგ ან, როგორც შეკუმშული ბუნებრივი აირი 1 1 1 1 1 1 5 5 1 1 3 3 161 ბიოგაზი სველი ნაკელისგან, როგორც შეკუმშული ბუნებრივი აირი ბიოგაზი მშრალი ნაკელისგან, როგორც შეკუმშული ბუნებრივი გაზი 5 5 4 4 დ) კულტივაციის, გადამუშავების, ტრანსპორტირებისა და განაწილების ჯამური მაჩვენებელი: ბიოსაწვავის ა და ბიოსითხის წარმოების მეთოდი შაქრის ჭარხლის ეთანოლი ხორბლის ეთანოლი (ტექნოლოგ იური საწვავი არ არის სათბუ რი გაზის ტიპურ ი ემისიე ბი (გCO2eq/ მგჯ) 33 57 სათბური გაზის სტანდარტული ემისიები (გCO2eq/მგჯ) 40 70 162 განსაზღვრუ ლი) ხორბლის ეთანოლი (მურა ნახშირი (ლიგნიტი), როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) ხორბლის ეთანოლი (ბუნებრივი გაზი, როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი სტანდარტუ ლ ორთქლის ქვაბში) ხორბლის ეთანოლი (ბუნებრივი გაზი, როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) ხორბლის ეთანოლი (ნამჯა, როგორც 57 70 46 55 39 44 26 26 163 ტექნოლოგი ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) სიმინდის 37 ეთანოლი, გაერთიანებ ის მიერ წარმოებულ ი (ბუნებრივი გაზი, როგორც ტექნოლოგი ური საწვავი თბოელექტრ ოცენტრალშ ი) შაქრის 24 ლერწმის ეთანოლი ნაწილი ეთილ-ტრეტბუთილის ეთერის (ETBE) განახლებადი წყაროებიდან ნაწილი ტრეტ-ამილეთილ-ეთერის (TAEE) განახლებადი წყაროებიდან რაფსის ბიოდიზელ ი 46 43 24 იგივე, რაც ეთანოლის წარმოების მეთოდის გამოყენების ას იგივე, რაც ეთანოლის წარმოების მეთოდის გამოყენების ას 52 164 მზესუმზირ ის ბიოდიზელ ი სოიოს ბიოდიზელ ი პალმის ზეთის ბიოდიზელ ი (პროცესი არ არის განსაზღვრუ ლი) პალმის ზეთის ბიოდიზელ ი (პროცესი მეთანის დაჭერით ზეთსახდელ ქარხანაში) ბოსტნეული ს ნარჩენის ან ცხოველური ცხიმების ბიოდიზელ ი ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი რაფსისგან ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი 35 41 50 58 54 68 32 37 10 14 41 44 29 32 165 მზესუმზირ ისგან ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი პალმის ზეთისგან (პროცესი არ არის განსაზღვრუ ლი) ჰიდრირებუ ლი მცენარეულ ი ზეთი პალმის ზეთისგან (პროცესი მეთანის დაჭერით ზეთსახდელ ქარხანაში) სუფთა მცენარეულ ი ზეთი რაფსისგან ბიოგაზი მუნიციპალ ური ორგანული ნარჩენებისგ ან, როგორც შეკუმშული ბუნებრივი გაზი ბიოგაზი სველი 50 62 27 29 35 36 17 23 13 16 166 ნაკელისგან, როგორც შეკუმშული ბუნებრივი გაზი ბიოგაზი მშრალი ნაკელისგან, როგორც შეკუმშული ბუნებრივი გაზი 12 15 5. სავარაუდო დანაწევრებული სტანდარტული სიდიდეები მომავალი ბიოსაწვავისათვის და ბიოსითხეებისთვის, რომლებიც არ არსებობდა ბაზარზე ან არსებობდა მხოლოდ უმნიშვნელო რაოდენობით 2008 წლის იანვარში: ა) დანაწევრებული სტანდარტული სიდიდეები კულტივაციისთვის: "eec" როგორც განმარტებულია ამ დანართის მე-3 პუნქტში: ბიოსაწვავის ა და ბიოსითხის წარმოების მეთოდი ხორბლის ჩალის ეთანოლი სათბუ რი გაზის ტიპურ ი ემისიე ბი (გCO2eq/ მგჯ) 3 სათბური გაზის სტანდარტულ ი ემისიები (გCO2eq/მგჯ) 3 167 ხის 1 ნარჩენების ეთანოლი დამუშავებუ 6 ლი ხის ეთანოლი ფიშერ 1 ტროფშის დიზელის საწვავი ხის ნარჩენებისგ ან ფიშერ 4 ტროფშის დიზელის საწვავი დამუშავებუ ლი ხისგან ხის 1 ნარჩენების დიმეთილე თერი (DME) დამუშავებუ 5 ლი ხის დიმეთილე თერი DME ხის 1 ნარჩენების მეთანოლი დამუშავებუ 5 ლი ხის მეთანოლი ნაწილი მეთილ-ტრეტბუთილის ეთერის (MTBE) განახლებადი წყაროებიდან 1 6 1 4 1 5 1 5 იგივე, რაც მეთანოლის წარმოების ას გამოყენებუ ლი 168 მეთოდი ბ) დანაწევრებული სტანდარტული სიდიდეები გადამუშავებისთვის (რაც მოიცავს ჭარბ ელექტროენერგიას): "ep – eee" მოცემული დანართის მე-3 პუნქტის მიხედვით: ბიოსაწვავის ა და ბიოსითხის წარმოების მეთოდი სათბუ რი გაზის ტიპურ ი ემისიე ბი (გCO2e q/მგჯ) 5 სათბური გაზის სტანდარტული ემისიები (გCO2eq/მგჯ) ხორბლის ჩალის ეთანოლი ხის 12 ეთანოლი ფიშერ 0 ტროფშის ხის დიზელის საწვავი ხის 0 დიმეთილე თერი (DME) ხის 0 მეთანოლი ნაწილი მეთილ-ტრეტბუთილის ეთერის (MTBE) განახლებადი წყაროებიდან 7 17 0 0 0 იგივე, რაც მეთანოლის წარმოების მეთოდის გამოყენების 169 ას გ) დანაწევრებული სტანდარტული სიდიდეები ტრანსპორტირებისა და განაწილებისთვის: "etd" როგორც განმარტებულია ამ დანართის მე-3 პუნქტში: ბიოსაწვავის ა და ბიოსითხის წარმოების მეთოდი ხორბლის ჩალის ეთანოლი ხის ნარჩენების ეთანოლი დამუშავებუ ლი ხის ეთანოლი ფიშერ ტროფშის დიზელის საწვავი ხის ნარჩენებისგ ან ფიშერ ტროფშის დიზელის საწვავი დამუშავებუ ლი ხისგან ხის ნარჩენების სათბუ რი გაზის ტიპურ ი ემისიე ბი სათბური გაზის სტანდარტულ ი ემისიები (გCO2eq/მგჯ) (გCO2eq/ მგჯ) 2 2 4 4 2 2 3 3 2 2 4 4 170 დიმეთილე თერი (DME) დამუშავებუ 2 ლი ხის დიმეთილე თერი DME ხის 4 ნარჩენების მეთანოლი დამუშავებუ 2 ლი ხის მეთანოლი ნაწილი მეთილ-ტრეტბუთილის ეთერის (MTBE) განახლებადი წყაროებიდან 2 4 2 იგივე, რაც მეთანოლის წარმოების მეთოდის გამოყენების ას დ) კულტივაციის, გადამუშავების, ტრანსპორტირებისა და განაწილების ჯამური მაჩვენებელი: ბიოსაწვავის ა და ბიოსითხის წარმოების მეთოდი ხორბლის ჩალის ეთანოლი ხის ნარჩენების ეთანოლი სათბუ რი გაზის ტიპურ ი ემისიე ბი (გCO2eq/ მგჯ) 11 17 სათბური გაზის სტანდარტული ემისიები (გCO2eq/მგჯ) 13 22 171 დამუშავებუ 20 ლი ხის ეთანოლი ფიშერ 4 ტროფშის დიზელის საწვავი ხის ნარჩენებისგ ან ფიშერ 6 ტროფშის დიზელის საწვავი დამუშავებუ ლი ხისგან ხის 5 ნარჩენების დიმეთილე თერი (DME) დამუშავებუ 7 ლი ხის დიმეთილე თერი DME ხის 5 ნარჩენების მეთანოლი დამუშავებუ 7 ლი ხის მეთანოლი ნაწილი მეთილ-ტრეტბუთილის ეთერის (MTBE) განახლებადი წყაროებიდან 25 4 6 5 7 5 7 იგივე, რაც მეთანოლის წარმოების მეთოდის გამოყენების ას 172 დანარ ჰარმონიზებული ნიმუშის თი VI მინიმალური მოთხოვნები ეროვნული განახლებადი ენერგიის სამოქმედო გეგმებისთვის განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმებისთვის ჰარმონიზებული ნიმუშის მინიმალური მოთხოვნები 1. ენერგიის მოსალოდნელი საბოლოო მოხმარება: 2020 წლისთვის ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება ელექტროენერგიაში, ტრანსპორტში, გათბობასა და გაგრილებაში ენერგოეფექტურობის პოლიტიკის ღონისძიებების გავლენის გათვალისწინებით. 2. 2020 წლის ეროვნული დარგობრივი სამიზნე მაჩვენებელი და განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სავარაუდო წილები ელექტროენერგიაში, გათბობასა და გაგრილებაში და ტრანსპორტში: (ა) ელექტროენერგიაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის სამიზნე მაჩვენებელი 2020 წელს; (ბ) ელექტროენერგიაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილისთვის სავარუდო ტრაექტორია; (გ) გათბობასა და გაგრილებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის სამიზნე მაჩვენებელი 2020 წელს; (დ) გათბობასა და გაგრილებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილისთვის სავარუდო ტრაექტორია; შ მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმებისთვის ჰარმონიზირებული ნიმუშის მინიმალური მოთხოვნების შემუშავების წესის მიღებას, ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-6 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტი. 173 (ე) ტრანსპორტში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილისთვის სავარუდო ტრაექტორია; (ვ) ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტსა და I დანართის მე-2 პუნქტში მითითებული ეროვნული საორიენტაციო ტრაექტორია. 3. ზომები მიზნების მიღწევისათვის: (ა) ყველა პოლიტიკისა და ღონისძიების მიმოხილვა, რაც დაკავშირებულია განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობასთან; (ბ) კონკრეტული ღონისძიებები ამ კანონის მე-13, მე-14 და მე-16 მუხლების მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად, მათ შორის არსებული ინფრასტრუქტურის გაფართოების ან გაძლიერების საჭიროება განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცულობების ინტეგრაციის ხელშეწყობისთვის, რაც საჭიროა 2020 წლის ეროვნული სამიზნე მაჩვენებლის მისაღწევად, ზომები ავტორიზაციის პროცედურების დასაჩქარებლად, ზომები არატექნოლოგიური ბარიერების შესამცირებლად და ღონისძიებები, რომლებიც ეხება ამ კანონის მე-17-21 მუხლებს; (გ) მხარდაჭერის სქემები ელექტროენერგიაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობისთვის, რომელსაც იყენებს იყენებს საქართველო ცალკე ან ენერეტიკული გაერთიანების მხარესთან/ მხარეთა ჯგუფთან ერთად; (დ) მხარდაჭერის სქემები გათბობასა და გაგრილებაში განახლებადი 174 წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობისთვის, რომელსაც იყენებს ხელშემკვრელი მხარე ცალკე ან ენერეტიკული გაერთიანების მხარესთან/მხარეთა ჯგუფთან ერთად; (ე) მხარდაჭერის სქემები ტრანსპორტში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობისთვის, რომელსაც იყენებს ხელშემკვრელი მხარე ცალკე ან ენერეტიკული გაერთიანების მხარესთან/ მხარეთა ჯგუფთან ერთად; (ვ) კონკრეტული ღონისძიებები ბიომასისგან მიღებული ენერგიის გამოყენების ხელშეწყობის შესახებ, განსაკუთრებით, ახალი ბიომასის მობილიზაციისთვის, შემდეგი ფაქტორების გათვალისწინებით: ვ.ა) ბიომასის ხელმისაწვდომობა: როგორც შიდა პოტენციალი, ასევე იმპორტი; ვ.ბ) ზომები ბიომასის ხელმისაწვდომობის გასაზრდელად, ბიომასის სხვა მომხმარებლების გათვალისწინებით (სასოფლოსამეურნეო და სატყეო სექტორები); (ზ) ხელშემკვრელ მხარესა და ენერგეტიკული გაერთიანების მხარე(ებ)ს შორის სტატისტიკური ტრანსფერების დაგეგმილი გამოყენება და სხვა ხელშემკვრელ მხარეებთან და მესამე ქვეყნებთან ერთობლივ პროექტებში დაგეგმილი მონაწილეობა: ზ.ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სავარაუდო ჭარბი წარმოება საორიენტაციო ტრაექტორიასთან შედარებით, 175 რომელიც შეიძლებოდა გადაცემოდა სხვა ხელშემკვრელ მხარეებს; ზ.ბ) სავარაუდო პოტენციალი ერთობლივი პროექტებისთვის; ზ.გ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე სავარაუდო მოთხოვნა, რომელიც უნდა დაკმაყოფილდეს შიდა წარმოების გარდა სხვა საშუალებით. 4. შეფასებები: (ა) განახლებადი ენერგიის თითოეული ტექნოლოგიის მოსალოდნელი მთლიანი წილი 2020 წლის სავალდებულო სამიზნე მაჩვენებლების მისაღწევად, ასევე ელექტროენერგიაში, გათბობასა და გაგრილებაში და ტრანსპორტში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილებისთვის საორიენტაციო ტრაექტორიის დასაკმაყოფილებლად; (ბ) ენერგოეფექტურობისა და ენერგიის დაზოგვის ზომების მოსალოდნელი მთლიანი წილი 2020 წლის სავალდებულო სამიზნე მაჩვენებლების მისაღწევად, ასევე ელექტროენერგიაში, გათბობასა და გაგრილებაში და ტრანსპორტში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილისთვის საორიენტაციო ტრაექტორიის დასაკმაყოფილებლად. დანარ სითბური ტუმბოებისგან მიღებული თი ენერგიის აღრიცხვა VII სითბური ტუმბოებისგან მიღებული ენერგიის აღრიცხვა სითბური ტუმბოების მიერ დაჭერილი აეროთერმული, გეოთერმული ან ჰიდროთერმული ენერგიის რაოდენობა, შ მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს თბური ტუმბოებისგან მიღებული ენერგიის აღრიცხვის წესის 176 რომელიც ამ კანონის მიზნებისთვის უნდა ჩაითვალოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიად, ERES, გამოითვლება შემდეგი ფორმულის გამოყენებით: ERES = Qusable *(1 - 1/SPF) სადაც, - Qusable = სითბური ტუმბოების მიერ მიწოდებული სავარაუდო მთლიანი გამოყენებადი სითბო, რომელიც აკმაყოფილებს ამ კანონის მე-5 მუხლის მე-4 პუნქტში მოცემულ კრიტერიუმებს, განისაზღვრება შემდეგნაირად: მხოლოდ სითბური ტუმბოები, რომელთათვის SPF > 1.15 * 1/η, უნდა იქნეს გათვალისწინებული, - SPF = სავარაუდო საშუალო სეზონური მარგი ქმედების კოეფიციენტი ამ სითბური ტუმბოებისთვის, η არის თანაფარდობა ელექტროენერგიის მთლიან წარმოებასა და ელექტროენერგიის წარმოებისთვის პირველადი ენერგიის მოხმარებას შორის და გამოითვლება, როგორც ევროკავშირის საშუალო მაჩვენებელი, რაც ეფუძნება ევროსტატის მონაცემებს. მიღებას ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში. იხ. კანონპროექტის 21-ე მუხლის მე-6 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტი 177 178