საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტის დადებითი დასკვნა საქართველოს მოქალაქეების: თამუნა ბოლოთაურის, თინათინ ქოქრაშვილის და კახაბერ ძაგანიას მიერ წარმოდგენილ „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (№1-6836/21; 27.05.2021) საკანონმდებლო წინადადებასთან დაკავშირებით

ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტი 2-12284/21 23-09-2021 საქართველოს პარლამენტის საორგანიზაციო დეპარტამენტის უფროსს ქალბატონ ეთერ სვიანაიძეს დასკვნა საქართველოს თინათინ მოქალაქეების: ქოქრაშვილის წარმოდგენილ და თამუნა ბოლოთაურის, კახაბერ ძაგანიას საკანონმდებლო მიერ წინადადებაზე „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტთან დაკავშირებით (N1-6836/21; 27.05.2021) საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტმა 2021 წლის 23 სექტემბრის სხდომაზე განიხილა საქართველოს მოქალაქეების: თამუნა ბოლოთაურის, თინათინ ქოქრაშვილის და კახაბერ ძაგანიას მიერ წარმოდგენილი საკანონმდებლო წინადადება „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტთან დაკავშირებით. საკანონმდებლო წინადადება, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 105-ე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, წარდგენილია კონკრეტული წინადადების სახით. საკანონმდებლო წინადადების ავტორები ითხოვენ ცვლილების შეტანას საქართველოს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსში. კერძოდ, კოდექსის 130-ე მუხლი ჩამოყალიბდეს ახალი რედაქციით, რომლის მიხედვითაც 16 წლამდე ასაკის მგზავრის უბილეთო გადაადგილება არ გამოიწვევს მის დაჯარიმებას, თბილისი 0118, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge უფლება მიეცემა, დაასრულოს მგზავრობა, ხოლო კონტროლის განმახორციელებელ პირს აეკრძალება, დაატოვებინოს მას სატრანსპორტო საშუალება. საკანონმდებლო წინადადების ავტორთა მოსაზრებით, დღეისთვის არსებული რეგულირება ეწინააღმდეგება როგორც საქართველოს კონსტიტუციას, ისე ბავშვის უფლებების კონვენციას. ავტორთა აზრით, იმისათვის, რომ ბავშვის კონვენციური უფლებები იყოს დაცული, უნდა იქნეს მიღებული მათ მიერ წარმოდგენილი საკანონმდებლო წინადადება. საქართველოს ადმინისიტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის 130-ე მუხლი, რომელიც უბილეთო მგზავრობას შეეხება, მათ შორის, აწესებს სანქციას ხუთიდან თექვსმეტი წლის ასაკამდე ბავშვების უბილეთოდ წაყვანისათვის რეგიონული და მაგისტრალური მიმოსვლის მატარებლით (ჯარიმა შესაბამისად 20 და 40 ლარის ოდენობით, ასევე, დაჯარიმება შრომის ანაზღაურების ერთ მინიმალურ ოდენობამდე). აგრეთვე, ათიდან თექვსმეტი წლის ასაკამდე ბავშვების უბილეთოდ წაყვანისათვის მიწისზედა ელექტროტრანსპორტით ადმინისტრაციულ ტრამვაი), (ტროლეიბუსი, საზღვრებში რეგულარული მუნიციპალიტეტის სამგზავრო გადაყვანის განმახორციელებელი ავტოსატრანსპორტო საშუალებით (ჯარიმა 20 ლარის ოდენობით), ასევე, შესაბამისი სატრანსპორტო საშუალებებით ხუთიდან ათი წლის ასაკამდე ბავშვების უბილეთოდ წაყვანისთვისაც. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს ადმინისიტრაციული სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-13 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა ეკისრებათ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენის მომენტისათვის თექვსმეტი წლის ასაკს მიღწეულ პირებს. შესაბამისად, კოდექსის 130-ე მუხლით გათვალისწინებული სანქციათა ადრესატია მგზავრი, რომელსაც უბილეთოდ გადაჰყავს თექვსმეტწლამდელი და არა თავად ბავშვი. აღნიშნული, ასევე, გამომდინარეობს ნორმის (კოდექსის 130-ე მუხლი) დისპოზიციის გრამატიკული განმარტებითაც. უნდა შეინიშნოს, რომ სატრანსპორტო საშუალების იძულებით დატოვებასთან დაკავშირებით, სარკინიგზო ტრანსპორტის შემთხვევაში, 16 წლამდე ასაკის ბავშვები მატარებელში მხოლოდ მოზრდილ მგზავრთან ერთად დაიშვებიან. ამასთან, საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის 2003 წლის 15 აპრილის N24 ბრძანებით დამტკიცებული „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების“ 164-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, „ბავშვები, რომლებიც უთანმხლებოდ მგზავრობენ და აღმოჩნდება, რომ სამგზავრო დოკუმენტი არ გააჩნიათ, უნდა გადასცენ უახლოეს დიდ სადგურში სატრანსპორტო პოლიციის მორიგეს“. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს რკინიგზაზე ბავშვების გაძევებას მატარებლიდან ადგილი არ ჰქონია. მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში რეგულარული სამგზავრო გადაყვანის განმახორციელებელი ავტოსატრანსპორტო საშუალების შემთხვევაში, ათიდან თექვსმეტი წლის ასაკამდე ბავშვების უბილეთოდ წაყვანისათვის, შპს „თბილისის სატრანსპორტო კომპანიის“ მიერ მოწოდებული ინფორმაციის მიხედვით, 2019 წლის 4 სექტემბრის შემდგომ ჯამურად შედგენილია 46 (ორმოცდაექვსი) საჯარიმო ქვითარი. კომიტეტი თვლის, რომ საკანონმდებლო წინადადების სულისკვეთება იმსახურებს ყურადღებას ბავშვის უფლებებსა და ინტერესებზე აქცენტირების გამო, თუმცა, ამავე დროს, კომიტეტმა საკანონმდებლო ადმინისტრაციულ გამოთქვა მოსაზრება იმის წინადადების სრულად მიღება, სამართალდამრღვევებს და შესახებ, რომ წარმოდგენილი სავარაუდოდ, გაზრდის წაახალისებს უბილეთო მგზავრთა რაოდენობას, უბილეთო წაყვანათა რიცხვს. უნდა შეინიშნოს, რომ არსებული რეგულაციების მიხედვითაც, 16 წლამდე ასაკის მგზავრის უბილეთო გადაადგილება არ იწვევს მის დაჯარიმებას. ამდენად, საკანონმდებლო წინადადება, კომიტეტის აზრით, ამ ნაწილში გასაზიარებელი არაა. რაც შეეხება იმ საკითხს, დაატოვებინოს რომ უბილეთო კონტროლის განმახორციელებელ თექვსმეტწლამდელს პირს აეკრძალოს, სატრანსპორტო საშუალება, აღსანიშნავია, რომ სარკინიგზო ტრანსპორტის შემთხვევაში, გაძევების შემთხვევას ადგილი არც ჰქონია. მუნიციპალიტეტის ავტოსატრანსპორტო ადმინისტრაციულ საშუალების საზღვრებში შემთხვევაში, ხორციელდება, რომელიც კომიტეტის მოსაზრებით, მნიშვნელოვანია, თექვსმეტწლამდელს, თუკი იგი თანმხლების გარეშეა, უფლება მიეცეს დაასრულოს მგზავრობა, მიუხედავად იმისა, უბილეთოდ მგზავრობს თუ არა იგი. აღსანიშნავია, რომ მიუხედავად მანკიერი პრაქტიკის არარსებობისა, მიზანშეწონილია, რომ შეიქმნას მოცემულ სფეროში ისეთი ქმედებების პრევენციის მექანიზმები, რომელიც შესაძლებელია პრიორიტეტულობის პრიორიტეტთან. არ იყოს თავსებადი ბავშვის ინტერესის აღსანიშნავია, რომ საკანონმდებლო წინადადება წარდგენილია არა კანონპროექტის, არამედ, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 105-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, კონკრეტული წინადადების სახით, რაც კომიტეტს აძლევს საშუალებას დახვეწოს წარმოდგენილი საკანონმდებლო წინადადება, შეიმუშაოს კანონპროექტი და მისცეს მას შესაბამისი მსვლელობა. კომიტეტმა მიზანშეწონილად წინადადებაში წამოჭრილი მიიჩნია საკითხის მუშაობის გაგრძელება გადასაწყვეტად საკანონმდებლო იმგვარი საკანონმდებლო რეგულირების შექმნის მიზნით, რომელიც სრულ შესაბამისობაში იქნება ბავშვის უფლებათა კოდექსთან და მის პრინციპებთან. ყოველივე ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, კომიტეტმა მიღებულად ცნო საქართველოს მოქალაქეების: თამუნა ბოლოთაურის, თინათინ ქოქრაშვილის და კახაბერ ძაგანიას მიერ წარმოდგენილი საკანონმდებლო წინადადება „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტთან დაკავშირებით. პატივისცემით, კომიტეტის თავმჯდომარე მიხეილ სარჯველაძე