სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ წარმოდგენილი სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2021 წლის საქმიანობის ანგარიში

სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2021 წლის საქმიანობის ანგარიში 1 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში თბილისი 2022 წელი 2 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სარჩევი გენერალური აუდიტორის მიმართვა.........................................................................................4 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ხუთწლიანი სტრატეგიის ძირითადი შედეგების შეჯამება.........6 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მისია, ღირებულებები და სტრატეგიული მიზნები......... 11 1. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობის SAI-PMF შეფასების შედეგები...............12 2. დამოუკიდებლობისა და მანდატის გაძლიერება.................................................................16 3. აუდიტორული საქმიანობა....................................................................................................18 3.1 აუდიტების ძირითადი შედეგები.....................................................................................18 3.2 აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა..............................................46 3.3 აუდიტის ხარისხის კონტროლი და უზრუნველყოფა.....................................................48 3.4 სახელმწიფო ბიუჯეტთან დაკავშირებული ანგარიშები.................................................49 4. ძირითადი პარტნიორების ჩართულობა..............................................................................51 4.1 თანამშრომლობა საქართველოს პარლამენტთან........................................................52 4.2 თანამშრომლობა საქართველოს მთავრობასთან........................................................54 4.3 თანამშრომლობა სამართალდამცავ ორგანოებთან....................................................55 4.4 საზოგადოებასთან ურთიერთობა...................................................................................55 4.5 საერთაშორისო თანამშრომლობა.................................................................................58 5. შიდა მმართველობა და ორგანიზაციული კულტურა..........................................................60 5.1 მმართველობის სისტემების გაძლიერება......................................................................61 5.2 ეთიკური გარემოს გაუმჯობესება....................................................................................62 5.3 შიდა ინფორმაციული სისტემები და უსაფრთხოება......................................................63 6. თანამშრომელთა პროფესიული განვითარება....................................................................65 6.1 სსიპ – საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის საქმიანობა..........................................................68 7. პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების ხელშეწყობა......................................................................................70 8. სამსახურის ფინანსები..........................................................................................................73 9. მომავლის ხედვა და არსებული გამოწვევები......................................................................75 დანართები................................................................................................................................78 დანართი 1. 2021 წელს ჩატარებული აუდიტები..................................................................79 დანართი 2. 2017 წლისა და 2022 წლის SAI-PMF შეფასების შედეგები............................81 დანართი 3. სამართალდამცავ ორგანოებში 2021 წელს გადაგზავნილი ანგარიშები........... 83 დანართი 4. 2021 წელს სასამართლოში გადაგზავნილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეები...........................................................................................84 დანართი 5. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2021 წლის ბიუჯეტი.................................86 დანართი 6. დამოუკიდებელი აუდიტორის დასკვნა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2021 წლის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაზე............................87 3 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში გენერალური აუდიტორის მიმართვა ჩვენ ხუთწლ იანი სტრატეგიის ფარგლებში მიზნად დავისახეთ გაბედული რეფორმა, გაგვეზარდა ორ განიზაციის როლი ქვეყნის დემოკრატიულ ი განვითარების პროცესში და მიგვეღწია ცენტრ ალური და დასავლეთ ევროპის ქვეყნების უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების დონეს. ამ რთულ გზაზე ინ სტიტუციამ გამოიყენა მის ხელთ არსებული ყველა რესურსი და შესაძლებლობა. სამსახური აქტიურ თანამშრომლობაში ჩაერთო საერთაშორისო პროფესიულ ორგანიზაციებთან, გამოიყ ენა ტექნოლო გიებისა და ინოვაციების სხვადასხვა ბერკეტი. შედეგად, გამოცდილებაზე დაფუძნებულმა ცოდნამ ბიძ გი მისცა ინსტიტუციური განვითარების პროცესს. სტრატეგიული მიზნების მიღწევის პროცესში ჩვენ გვქონდა სრული მხარდაჭერა ისეთი დონორი ორ განიზაციების მხრიდან, როგორებიც არის ევროკავშირი, მსოფლიო ბანკი, USAID, GIZ და სხვა. აღ ნიშნული ორგანიზაციების მაღალი ნდობის გამოხატულებაა ის, რომ დღეს ჩვენ ვართ რეგიონში მათი პროექტების აღიარებული აუდიტორები. გასული წლების განმავლობაში, განსაკუთრებით 2020-2021 წლებში, ჩვენ მივაღწიეთ სტრატეგიულ ი გეგმით გათვალისწინებულ ყველა მიზანს. უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საქმიანობის შე ფასების ჩარჩოს (SAI-PMF) შედეგებით, მსოფლიო ბანკის „უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების დამოუკიდებლობის ინდექსით“, უმაღლესი აუდიტორული ინსტ იტუციებ ის კეთილსინდისიერების გარე მოს (IntoSAINT) შეფასებით, ასევე, Deloitte-ისა და PwC-ის მიერ ჩატარებული დამოუკიდებელი აუდი ტებით დასტურდება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მნიშვნ ელოვანი პროგრესი ორგანიზაციულ ი განვითარების ყველა მიმართულებით. მიუხედავად პანდემიის შედეგად გამოწვეული რთული ვითარებისა, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურ მა 2018-2021 წლებში ჩაატარა 269 აუდიტი, მათ შორის: 63 − ფინანსური, 152 − შესაბამისობისა და 54 ეფექტიანობის აუდიტი. ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელი 81%-დან (2017 წე ლი) გაიზარდა 90%-მდე, ხოლო ეფექტიანობის აუდიტების წილმა მთლიან აუდიტორულ საქმიანობაში 11%-დან 33%-ს მიაღწია 2021 წელს. დაინ ერგა საერთაშორისოდ აღიარებული აუდიტის ხარისხის კონტრ ოლის მიმოხილვის სისტემა და განახლდა აუდიტორთა ეთიკის სისტემა, რომელშიც სრულად აისახა ISSAI-ის სტანდარტების ყველა მოთხოვნა. თანამედროვე გამოწვევებისა და ინსტ იტუციური გარდაქმნის პროცესში სამსახური დადგა ციფრული რეფორმის აუცილებლობის წინაშე. შედეგად, შემუშავდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის IT განვი თარების გრძელვადიანი სტრატეგია და ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის სამოქმედო გეგმა. ასევე, გა ტარდა არაერთი მნიშვნელოვანი IT ღონისძიება, რამაც უზრუნველყო ინფორმაციულ ი უსაფრთ ხოებ ის სისტემის ISO 27001 საერთაშორისო სტანდარტთან დაახლოება. სამსახურის მიღწეული პროგრესი განაპირობა ადამიანების გაერთიან ებამ საერთო მიზნების გარ შემო, მათმა მუდმივმა სწრაფვამ პროფესიული და პიროვნული განვითარებისკენ, ასევე, აქტიურმა მონაწილეობამ ორგანიზაციის ყოველდღიურ საქმიანობაში. ამ ეტაპზე, შეიქმნა ისეთი პრაქტიკები, როგორიცაა თანამშრომელთა შეფასების სისტემა, დაინერგა სტაჟირების პროგრამა, რითაც აუდიტის სამსახურს შეუერთდა მოტივირებული და პერსპექტიული კადრები, შემუშავდა ადამიან ური რესურსე ბის მართვის სტრატეგია და სხვადასხვა მიმართულებით კვალიფიკაცია აიმაღლა სამსახურის 220-ზე მეტმა თანამშრომელმა. 4 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საქმიანობის პროცესში ჩვენ მიზნად დავისახეთ გამჭვირვალობის მაქსიმალური ხელშეწყობა, რაც ფუნდამენტურია ანგარიშვალდებული ინსტიტუტების არსებობისთვ ის. აღნიშნული გამოიხატა აუდი ტორული მანდატისა და დამოუკ იდებლობის ხარისხის განმტკიცებასა და INTOSAI-ის ფუძემდებლურ დეკლარაციებთან შესაბამისობაში მოსვლაში, რაც თავის მხრივ, განაპირობა „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ კანონისთვის ორგანული კანონის სტატუსის მინიჭებამ და საკონსტიტუციო სასა მართლოსთვის პირდაპირი მიმართვ ის უფლების მოპოვებამ. აღსანიშნავია, რომ 2022 წლის აუდიტო რული საქმიანობის გეგმით პირველად ჩატარდება საგადასახადო შემოსავლების ფინანსური აუდიტი. ჩვენი მიზანია აუდიტორული საქმიანობით დამატებითი ღირებულების შექმნა და მოქალაქეთა კე თილდღეობის გაუმჯობესება. შესაბამისად, წლიური გეგმის შედგენისას მუდმივად ვითვალისწინებთ საზოგადოებ ის ინტერესს. 2021 წელს აუდიტორულ გეგმაში გათვალისწინებული იქნა საზოგადოების მომართვების 56%. დამატებით, სამსახურმა განახორციელ ა არაერთი მნიშვნელოვანი აქტივობა სა მოქალაქო საზოგადოებასთან, მედიასა და მოქალაქეებთან კომუნიკაციის პროცესის გაუმჯობესების მიმართულებით. განსაკუთრებით მინდა აღვნიშნო აუდიტის ობიექტებთან თანამშრომლობა, რომელიც თვისობრივად ახალ საფეხურზე გადავიდა და მუდმივი დისკუსიის პირობებში ჩამოყალიბდა როგორც ეფექტური თა ნამშრომლობა უკეთესი შედეგის მისაღებად. დაიწყო ჩვენი რეკომენდაციების აქტიური გათვალისწი ნება და დღეს სახეზე გვაქვს წარმატებით შესრულებული რეკომენდაციების არაერთი მაგალითი. რეკომენდაციების დანერგვის პროცესში მნიშვნელოვანია პარლამენტის როლი. ამ კუთხით, ასევე არსებითია აუდიტის სამსახურის შესაძლებლობა ხელი შეუწყოს პარლამენტს საპარლამენტო ზედამ ხედველობის წარმატებით განხორციელ ებაში. აღნიშნული გამოწვევის საპასუხოდ ჩვენ შევქმენით რეკომენდაციების შესრულების ელექტრონული პლატფორმა (www.aris.sao.ge), სადაც შეიკრა ანგა რიშვალდებულების სამკუთხედი, პრინციპი, რომელსაც ამყარებს INTOSAI-ს სტანდარტები. შედეგად, პლატფორმაზე გაგრძელდება პარლამენტის, მთავრობისა და აუდიტის სამსახურის ერთობლივი მუშა ობა რეალურ რეჟიმში. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის შემდგომი ინსტიტუციურ ი განვითარების გზაზე, მნიშვნელოვანია გაგრძელდეს მუშაობა SAI-PMF-ის მიღწეული შედეგების განმტკ იცებაზე, ახალ გამოწვევებთან გამკ ლავებასა და ინოვაციური პროდუქტების დანერგვაზე. ერეკლე მექვაბიშვილი გენერალური აუდიტორი 5 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ხუთწლიანი სტრატეგიის ძირითადი შედეგების შეჯამება სახელმწიფო აუდიტის სამსახური თავის საქმიანობას ახორციელ ებს 2018-2022 წლების სტრატეგიუ ლი განვითარების გეგმის მიხედვით. სტრატეგიით განსაზღვრული მიზნები და ამოცანები პასუხობს იმ გამოწვევებს, რომლებიც 2017 წელს ჩატარებული უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საქმია ნობის შეფასების ჩარჩოს (SAI-PMF-ის) შედეგებით გამოვლინდა. SAI-PMF კომპლ ექსური მექანიზმია, რომელიც ეყრდნობა უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთაშორისო სტანდარტებს. იგი აფასებს როგორც აუდიტორულ, ასევე არააუდიტორულ საქმიან ობას, საკანონმდებლო ჩარჩოს, ორ განიზაციის დამოუკიდებლობის ხარისხს ა და მანდატს, შიდა მმართვ ელობასა და ეთიკას, დაინტერე სებულ მხარეებთან კომუნიკაციასა და ადამიანური რესურსების მართვ ას. 2022 წელს აუდიტის სამსახურმა OECD-ისა და ევროკავშირის SIGMA-ს პროექტის მხარდაჭერით, გა ნახორციელ ა განმეორ ებითი SAI-PMF შეფასება 2020-2021 წლების პერიოდზე. მიღებული შედეგები ასახავს სტრატეგიული გეგმით განსაზღვრული ყველა პარამეტრის მიღწევას, რაც გამოიხ ატება სამსა ხურის ინსტიტუციური განვითარების ახალ საფეხურზე გადასვლ აში, 2017 წლის შეფასების საშუალ ო მაჩვენებლიდან (2.2 ქულა) 2022 წლის 3.4 ქულამდე, მაქსიმალური 4 ქულიდან. SAI-PMF-ის შეფასება და სხვა ევროპულ უმაღლეს აუდიტორულ ორგანიზაციებთან შედარება ცხადყოფს, რომ საქართვე ლოს აუდიტის სამსახური სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს და მისი ინსტიტუციურ ი განვითარება დაეწია ევროკავშირის ცენტრალური და დასავლეთ ევროპის ქვეყნების დონეს. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის წარმატება განაპირობა თითოეუ ლი სტრატეგიულ ი მიზნის ფარგ ლებში მიღწეულმა შემდეგმა ძირითადმა შედეგებმა: 1. დამოუკიდებლობისა და მანდატის გაძლიერება • 2018 წლიდან ძალაში შევიდა ახალი კონსტიტუცია და „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ კანონმა შეიძინა ორგანული კანონის სტატუსი; • სამსახურს მიენიჭა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოსადმი პირდაპირი მიმართვის უფ ლება, რითაც თვისობრივად ახალ საფეხურზე გადავიდა სამსახურის დამოუკ იდებლობის ხარისხი; • დამოუკიდებლობის გარანტიები განამტკიცა „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურ ების შე სახებ“ კანონიდან სამსახურზე დაწესებულმა გამონაკლისმა, რაც უზრუნველყოფს დამოუკ იდებლო ბას ადამიან ური რესურსების მართვის, დასაქმებისა და სამუშაო პირობების განსაზღვრ ის მხრივ; • 2021 წელს მსოფლიო ბანკის მიერ ჩატარებული კვლევით – „უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზა ციების დამოუკიდებლობის ინდექსი“,1 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური შეფასებულია მაქსიმალუ რი 10 ქულიდან 9.5 ქულით, რაც სამსახურის დამოუკიდებლობის მაღალ სტანდარტზ ე მიუთ ითებს; • 2018 წლიდან სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსურ კონტრ ოლს ახორციელებს მსოფლიოს ოთხი უმსხვილესი კერძო აუდიტორული კომპანიიდან ერთ-ერთი. 2019-2020 წლებში Deloitte-ის, ხოლო 2021-2022 წლებში − PwC-ის მიერ ჩატარებული ფინანსური აუდიტის ფარგლებში უკვე მე ოთხე წელია სამსახური იღებს უპირობო დასკვნას, რაც ნიშნავს იმას, რომ სამსახურის ფინანსური ანგარიშგება სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს. 1 The Supreme Audit Institutions Independence Index: Global Synthesis Report 2021 6 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 2. აუდიტორული საქმიანობა • 2018-2021 წლებში ჩატარდა 269 აუდიტი, მათ შორის: 63 − ფინანსური, 152 − შესაბამისობისა და 54 ეფექტიანობის აუდიტი. უშუალოდ 2021 წელს განხორციელდა 49 აუდიტი, აქედან: 11 − ფინანსური, 22 − შესაბამისობისა და 16 ეფექტიანობის აუდიტი; • ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელი 81%-დან (2017 წელი) გაიზარდა 90%-მდე (2021 წელი); • 2018 წლიდან სამსახურში დაინერგა აუდიტის ახალი მიმართულება – უწყებათაშორისი შესა ბამისობის აუდიტი, რომლის მიზანია ერთი აუდიტის ფარგლებში მრავალი საბიუჯ ეტო ორ განიზაციის შემოწმებით საჯარო სექტორში არსებული სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებების გამოვლენა და შესაბამისი რეკომენდაციებ ის გაცემა. ამ პერიოდში ჩატარდა 6 მსგავსი ტიპის აუდიტი, მათ შორის 2021 წელს – 3; • 2018 წლიდან სამსახური საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციების – მსოფლიო ბანკისა (WB) და USAID-ის აუდიტორია. ამ პერიოდში ჩატარდა მათ მიერ დაფინანსებული პროექტე ბის 4 აუდიტი; • სხვა ქვეყნების უმაღლეს აუდიტორულ ორგანიზაციებთან ერთად სამსახური მონაწილეობდა 5 საერთაშორისო პარალელურ აუდიტში, მათ შორის ერთ შემთხვევაში მენტორის რანგში; • ეფექტიანობის აუდიტების წილი მთლიან აუდიტორულ საქმიანობაში მნიშვნელოვნად გაი ზარდა: 2017 წელს 11%-დან 2021 წელს 33%-მდე; • 2018-2021 წლებში ეფექტიან ობის აუდიტებით სამსახურმა მოიცვა საჯარო ფინანსების ფუნქციო ნალური კლასიფიკაციით (COFOG) განსაზღვრული ათივე სახელმწიფო სექტორი/სფ ერო; • 2021 წელს პანდემიასთან დაკავშირებულ საკითხებზე ჩატარდა 3 ეფექტიანობის აუდიტი; • 2018 წლიდან სამსახურში დაინერგა საერთაშორისოდ აღიარებული აუდიტის ხარისხის კონ ტროლის მიმოხილვის სისტემა; • აუდიტორული საქმიანობის ხარისხის გაუმჯობესებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა აუდიტის მართვის სისტემის (AMS) პრაქტიკაში სრულად დანერგვამ; • 2021 წელს პრაქტიკაში ამოქმედდა რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის ელექტ რონული სისტემა (www.aris.sao.ge), რომელსაც რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინ გის პროცესი სრულად გადაჰყავს ელექტრ ონულ სივრც ეში. 7 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 3. ძირითადი პარტნიორების ჩართულობა თანამშრომლობა საქართველოს პარლამენტთან: • 2018-2021 წლებში მუდმივად ზრდადი ტენდენციით ხასიათდებოდა პარლამენტის საფინანსოსაბიუჯეტო კომიტეტთან არსებული აუდიტის ჯგუფის მიერ განხილული ანგარიშების რაოდენობა (2018 წელს 8 ანგარიშიდან 2021 წელს 22-მდე). ამ პერიოდში ჯგუფმა განიხილა 64 აუდიტის ანგარიში; • 2021 წელს პირველად მომზადდა და საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს წარედგინა აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების ანალიტიკური ანგარიში. თანამშრომლობა სამართალდამცავ ორგანოებთან: • 2021 წელს სამართალდამცავ ორგანოებში გადაიგზავნა 19 აუდიტის შესაბამისი მასალა; • პროკურატურის 2021 წლის საქმიანობის ანგარიშში ცალკე ქვეთავი დაეთმო სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ანგარიშებთან დაკავშირებით განხორციელებულ რეაგირებასა და მიღწეული შედეგების მიმოხილვას; • სამსახურის მიერ მიწოდებული ინფორმაციისა და პროკურატურის მიერ გატარებული სამართლებრივი რეაგირების შედეგად, სახელმწიფო ბიუჯეტს აუნაზღაურდა მიყენებული ზიანი, დაახლოებით 850 ათასი ლარის ოდენობით. ჩართულობა და გამჭვირვალობა: • 2018-2021 წლებში სამსახურმა განახორციელა არაერთი მნიშვნელოვანი აქტივობა სამოქალაქო საზოგადოებასთან, მედიასა და მოქალაქეებთან კომუნიკაციის პროცესის გაუმჯობესების მიმართულებით; • განახლდა სამსახურის ოფიციალური ვებგვერდი (www.sao.ge), რომლის ახალი დიზაინი და ფუნქციონალი მომხმარებლებს მნიშვნელოვნად უადვილებს სამსახურის საქმიანობის შედეგებისა და ინფორმაციის მოძიებას/ანალიზს; • შეიქმნა ეფექტიანობის აუდიტის ბლოგი (www.blog.sao.ge), სადაც განთავსებული სტატიები შეჯამებული სახით და მარტივად აღქმადი ენით აწვდის საზოგადოებას ინფორმაციას ეფექტიანობის აუდიტების ძირითადი მიგნებებისა და რეკომენდაციების შესახებ; • განახლდა პოლიტიკური ფინანსების მონიტორინგის პლატფორმა (www.monitoring.sao. ge), რის შედეგადაც მომხმარებლებს მნიშვნელოვნად გაუმარტივდათ პოლიტიკური პარტიისა თუ საარჩევნო სუბიექტის შესახებ ვებგვერდზე განთავსებული ინფორმაციის მოძიება, დამუშავება და ანალიზი; • მნიშვნელოვნად გაიზარდა სოციალური ქსელის გამოყენება, რის შედეგადაც 2021 წელს სამსახურის ფეისბუქის გვერდის მომხმარებელთა რაოდენობამ 55 ათასს გადააჭარბა; • 2018-2021 წლებში დაფიქსირდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ 12,684 ერთეული მედია გამოხმაურება; • სამსახურის ვებგვერდის ნახვების რაოდენობამ 2021 წელს 500 ათასს მიაღწია; • 2021 წელს სამსახურის მიერ მიღებული მომართვების 56% გათვალისწინებულ იქნა 20212022 წლების აუდიტორული საქმიანობის გეგმებში. 8 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საერთაშორისო და დონორ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა: • 2020 წელს სამსახურმა გაიმარჯვა საუდის არაბეთის სამეფოს გენერალური აუდიტის სასამართ ლოს მიერ დაფუძნებული ფონდის − „საუდის ფონდი უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციებ ის გაუმჯობესებული შესაძლებლობები“ საგრანტო კონკურსშ ი. მიღებული გრანტი, 100,000 აშშ დო ლარის ოდენობით, სამსახურის IT ინფრასტრუქტურის გაძლიერებას მოხმარდა; • 2021 წელს დაიწყო ევროკავშირის ახალი ტექნიკური დახმარების პროექტი – ეკონომიკური მმართველობა და ფისკალური ანგარიშვალდებულება, რომლის განმახორციელ ებელია მსოფ ლიო ბანკი (WB); • სამსახური USAID-თან ორი მიმართულებით თანამშრომლობდა: USAID-ის პროექტი – კარგი მმარ თველობის ინიციატივა (GGI) და USAID-ის პროგრამა – მმართველობა განვითარებისთვის (G4G); • 2021 წლის აუდიტორული საქმიანობის გეგმით განსაზღვრულ ეფექტიანობის აუდიტებში – „დისტანციური სწავლება საჯარო სკოლებში“ და „აგროდაზღვევის სახელმწიფო პროგრამის განვითარება და მართვ ა“, აშშ-ს ანგარიშვალდებულების სამსახურის (GAO) „აუდიტის დახე ლოვნების ცენტრის“ (CAE) ჩართულობით დაიწყო რეკომენდაციების ზეგავლენის შეფასების მე თოდების დანერგვ ა. აღნიშნული გულისხმობს რეკომენდაციის შედეგად მისაღები პოტენციური სარგებლის გაზომვადი ფორმით წარმოდგენას. რეკომენდაციების ზეგავლენის შეფასების პრაქ ტიკის დანერგა უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციის მაღალი ინსტიტუციური განვითარების დონეზე მიუთ ითებს; • 2021 წელს სამსახურის თანამშრომლებმა მონაწილეობა მიიღ ეს INTOSAI-ის, EUROSAI-ისა და ASOSAI-ის 20-მდე საერთაშორისო ონლაინ შეხვედრასა და ვებინარში; • აუდიტის სამსახურის ინსტიტუციური გაძლიერების კუთხით მიმდინარეობდა პროექტები სხვადას ხვა მიმართულებით, დონორი ორგანიზაციების EU-ის, WB-ის, USAID-ის, GIZ-ის მხარდაჭერით. 4. შიდა მმართველობა და ორგანიზაციული კულტურა • 2021 წელს სამსახურმა განაახლა 2018-2022 წლების სტრატეგიული განვითარების გეგმა; • INTOSAI IDI-მ სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის სტრატეგიულ ი და ოპერაციული დაგეგმვის მიდგომები დადებითად შეაფასა და სამსახურის გამოცდილება, როგორც საუკ ეთესო პრაქტი კის მაგალითი, წარმატებული პრაქტიკების რუბრიკაში გამოაქვეყნა;2 • 2020 წელს განახლდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის აუდიტორთა ეთიკის კოდექსი, რო მელშიც სრულად აისახა ISSAI-ის სტანდარტების (ISSAI 130) მოთხოვნები; • 2021 წელს სამსახურში შეიქმნა ეთიკის კომისია, რომლის მიზანია ეთიკური კულტურის დამკვიდ რების ხელშეწყობა და ეთიკის კოდექსით დეკლარირებული ღირებულებების შესაძლო დარღვე ვების პრევენციის/გამოვლენისა და დარღვევებზე რეაგირების სისტემის ჩამოყალიბება; • შემუშავდა ეთიკის სახელმძღვანელო, რომელიც თანამშრომლებს უზრუნველყოფს დეტალუ რი ინფორმაციით ეთიკური ღირებულებებისა და სტანდარტების შესახებ; • 2022 წელს ნიდერლანდებისა და ლატვიის უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების ერ თობლივი მხარდაჭერით, სამსახურის კეთილსინდისიერ ების გარემო შეფასდა IntoSAINT-ის მეთოდოლოგიით.3 შეფასების ყველა კომპონენტში სამსახურმა მიიღო უმაღლესი ქულა; • 2021 წელს შემუშავდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის IT განვითარების გრძელვადიანი სტრატეგია და შესაბამისი ინფორმაციულ ი უსაფრთ ხოებ ის სამოქმედო გეგმა. 2 IDI, „The State Audit Office of Georgia’s continuous pursuit of excellence in strategic management,“ Norway: IDI, 2021, https:// idi.no/work-streams/well-governed-sais/about/success-stories/georgia 3 IntoSAINT მეთოდოლოგია უმაღლეს აუდიტორულ ორგანიზაციაში კომპლექსურად აფასებს არსებულ ეთიკურ გარემოსა და სტანდარტებს. 9 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 5. თანამშრომელთა პროფესიული განვითარება • 2018 წლიდან შეიქმნ ა და დაინერგა საერთაშორისო პრაქტიკაზე დაფუძნებული თანამშრო მელთა შეფასების მექანიზმი, რომლის საშუალებითაც განისაზღვრება თანამშრომელთა პროფესიული განვითარების საჭიროებ ები, მათი პროფესიული კვალიფიკაციის გამოყენების პერსპექტივები და წახალისების წინაპირობები; • 2021 წელს შეფასების საფუძველზე დაწინაურდა 50 თანამშრომელი; • თანამშრომელთა შეფასების შედეგებზე დაყრდ ნობით, სამსახურმა შეიმუშავა პროფესიული საჯარო მოხელის განვითარების 2022 წლის გეგმა, რაც ემსახურება თანამშრომლების კვა ლიფიკაციის ამაღლებასა და შესაძლებლობების გაძლიერებას; • განახლდა ადამიანური რესურსების მართვის სტრატეგია; • შემუშავდა მოხელეთა პროფესიულ ი და კარიერული განვითარების წესი; • 2018-2021 წლებში სამსახურმა ერთწლიანი სტაჟირების პროგრამაზე მიიღო სტაჟიორთა ორი ნაკადი. ინტენსიური თეორ იული და პრაქტიკული საქმიანობის შედეგებიდან გამომდი ნარე, სამსახურში დასაქმდა 32 ადამიანი; • სხვადასხვ ა მიმართულებით კვალიფიკაცია აიმაღლა სამსახურის 220-ზე მეტმა თანამშრო მელმა; • სამსახურის 93 თანამშრომელი ფლობს სსიპ – საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის სერტიფიკატს, 45 თანამშრომელი − ACCA-ის, 5 თანამშრომელი − IT მიმართულებით საერთაშორისოდ აღიარებულ სერტიფიკატს, 2 თანამშრ ომელი − CFA-სა და CFM-ის სერტიფიკატებს; • 2019 წლიდან სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის მიზანმიმართულმა პოლიტიკამ, სწორ მა სტრატეგიულმა ხედვამ და რესურსების ეფექტიანმა გამოყენებამ, ინსტიტუტი საგანმანათ ლებლო სექტორში კონკურენტუნარიან და წარმატებულ ორგანიზაციად ჩამოაყალიბა; • სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის ტრენინგებიდან მიღებული შემოსავლების მოცულობა მუდმივად მზარდი ტენდენციით ხასიათდება და 2017 წელთან შედარებით 355%-ით გაიზარ და, 540 ათას ლარამდე; • 2021 წელს სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტმა ჩაატ არა 40-მდე ტრენინგკურსი, რომელსაც დაესწრო 1,092 მსმენელი. საჯარო სექტორის აუდიტორული მომსახურების სასერტიფიკა ციო პროგრამა გაიარა 52-მა პირმა; • სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის ორგანიზებით, „მუნიციპალური განვითარების ხელ შეწყობის პროგრამის“ ფარგლებში ჩატარებული სასწავლო კურსი გაიარა მუნიციპალიტეტე ბის 70-ზე მეტმა წარმომადგენელმა. 10 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მისია, ღირებულებები და სტრატეგიული მიზნები მისია ხედვა დამოუკიდებელი და ხარისხიანი აუდიტორული საქმიანობით შევქმნათ ღირებულება და სარგებელი საზოგადოებისთვის, პარლამენტისა და მთავრობისთვის. აღვასრულოთ ჩვენი მოვალეობა კეთილსინდისიერად და ხარისხიანად. ღირებულებები დამოუკიდებლობა ჩვენი საქმიანობა ეფუძნება მიუკერძოებლობის და ობიექტურობის პრინციპებს. პროფესიონ ალიზმი ჩვენი თანამშრომ ლები საქმიანობას წარმართავენ მაღა ლი პროფესიული სტანდარტების, კე თილსინდისიერები სა და ეთიკის შესაბა მისად. ობიექტურობა ჩვენი საქმიანობა ემყარება სამართლიანობის, სანდოობისა და ნეიტრალიტეტის პრინციპებს. გამჭვირვალობა ჩვენ ვართ ანგა რიშვალდებულნი საზოგადოების წინაშე და უზრუნ ველვყ ოფთ შესაბა მისი ინფორმაციის საჯაროობას. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სტრატეგიული მიზნები მიზანი 1: დამოუკ იდებლო ბისა და მანდა ტის გაძლიერება მიზანი 2: მაღალხარისხიან ი აუდიტორული საქ მიან ობის შედეგად საჯარო ფინანსების მართვის თვისობ რივი გაუმჯობესება მიზანი 3: ძირითადი პარტნიორების ჩართულობის გაძლიერება მიზანი 4: მმართველობის სისტემის გაძლიერებით ეფექტიანობის ამაღლება მიზანი 5: თანამშრომელთა პროფესიული განვითარება 11 1. 1. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობის SAI-PMF შეფასების შედეგები სახელმწიფო აუდიტის სამსახური უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საქ მიანობის შეფასების ჩარჩო (SAI-PMF) წარმო ადგენს უმაღლესი აუდიტორული ინსტ იტუტების საერთაშორისო ორგანიზაციის (INTOSAI)4 მი ერ შემუშავებულ მეთოდოლოგიას.5 SAI-PMF კომპლექსური მექანიზმია, რომელიც მოიცავს როგორც აუდიტორულ, ასევე არააუდიტორულ საქმიანობას, საკანონმდებლო ჩარჩოს, ორგანი ზაციის დამოუკიდებლობის ხარისხსა და მანდატს, შიდა მმართველობასა და ეთიკას, ძირითად პარ ტნიორებთან კომუნიკაციასა და ადამიანური რე სურსების მართვას. SAI-PMF ერთადერთი დამოუკ იდებელი, პროფე სიული და ავტორიტეტული შეფასების მექამიზ მია, რომლის საშუალებითაც იზომება უმაღლე სი აუდიტორული ორგანიზაციის განვითარების დონე და საქმიანობის ხარისხი. მეთოდოლოგია მოიცავს 21 ინდიკატორს, რომელიც თავის მხრივ შედგება 66 მიმართულების 700-ზე მეტი კრიტერი უმისგან. კრიტერიუმები განსაზღვრულია უმაღ ლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთაშო რისო სტანდარტებისა (ISSAI) და წარმატებული, აღიარებული აუდიტორული ინსტიტუციების პრაქ ტიკის მაგალითებზე დაყრდ ნობით. შესაბამისად, SAI-PMF დეტალური, კონსერვატიული და მაღალ სტანდარტზე გათვლილი შეფასებაა. SAI-PMF-ის თითოეული ინდიკატორი ფასდება ოთხქულიანი სისტემით, სადაც 1 ქულა ყველაზე დაბალს, ხოლო 4 ქულა – უმაღლეს შეფასებას წარმოადგენს. როგორც წესი, უმაღლეს შეფასე ბას ძლიერ ი და განვითარებული ქვეყნების აუდი ტორული ორგანიზაციები იღებენ. ასეთია დასავ ლეთ ევროპის რამოდენიმე ქვეყანა, რომელთა შეფასებები 3 – 3.5 ქულას შორის მერყეობს. SAI-PMF შეფასება ტარდება დამოუკიდებელ პროფესიონალ აუდიტორთა ჯგუფის ან კოლეგა უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციის მიერ, რომელიც სიღრმისეულად ფლობს უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციებ ის საერთაშორი სო სტანდარტებს, SAI-PMF მეთოდოლოგიას და აქვს მრავალწლიან ი გამოცდილება აუდიტორულ სფეროში. ამასთან, მექანიზმი მოითხოვს თითოე ულ კრიტერიუმთან მიმართებით მტკიცებულებებ ზე დაფუძნებულ შეფასებას, რაც პროცესს კიდევ უფრო კომპლექსურს ხდის. მაქსიმალურად ობიექტური და მიუკერძოებელი შეფასების უზრუნველყოფისათვის, SAI-PMF-ის შედეგების ხარისხის კონტროლსა და დამოწმებას დამატებით ახორციელებს დამოუკიდებელი შემ ფასებელი – INTOSAI IDI,6 რომელიც უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთაშორისო პროფესიულ ორგანოს წარმოადგენს. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურმა თავისი საქ მიანობის შეფასება SAI-PMF მეთოდოლოგიით პირველად 2017 წელს განახორციელა. შეფასება ჩატარდა ევროკავშირის პროექტის „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ინსტიტუციურ ი გაძლიერება“ ფარგლებში, უცხოელ ექსპერტთა ჯგუფის მიერ. მიღებულმა საშუალო მაჩვენებელმა 2.2 ქულა (მაქსიმალური 4 ქულიდან) შეადგინა და ნათლად წარმოაჩინა ინსტიტუციის წინაშე იმ დროისათვის არსებული გამოწვევები. სწორედ აღნიშნული შე ფასების შედეგებზე დაყრდნობით შემუშავდა სამ სახურის 2018-2022 წლების სტრატეგიული განვი თარების გეგმა,7 რომლის სტრატეგიულ მიზნებსა და ამოცანებში გაიწერა გასატარებელი რეფორ მები და ღონისძიებ ები. 2018-2021 წლებში აუდიტის სამსახური მიზანმი მართულად მუშაობდა SAI-PMF-ის შედეგად გა მოვლენილი ორგანიზაციული გამოწვევების აღმო საფხვრელად. აღსანიშნავია, რომ ამ ოთხი წლის განმავლობაში სამსახურმა მიაღწია სტრატეგიით განსაზღვრულ ყველა მიზნობრივ ნიშნულს. მიღწეულ ი პროგრესის გაზომვის მიზნით, სამ სახურმა 2022 წელს განმეორებით ჩაიტარა SAI-PMF შეფასება 2020-2021 წლების პერიოდ ზე. შეფასება განხორციელდა OECD-ისა და ევ 4 https://www.intosai.org/ https://www.idi.no/work-streams/well-governed-sais/sai-pmf 6 https://www.idi.no/ 7 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2018-2022 წლების სტრატეგიული განვითარების გეგმა. 5 13 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში როკავშირის SIGMA-ს პროექტის ფარგლებში უცხოელი დამოუკიდებელი აუდიტორების ჯგუ ფის მიერ. SAI-PMF შეფასების შედეგები აჩვენებს სა ხელმწიფო აუდიტის სამსახურის მნიშვნელო ვან პროგრესს ორგანიზაციული განვითარების ყველა მიმართულებით. კერძოდ, შეფასების საშუალო მაჩვენებელმა 3.4 ქულა შეადგინა (მაქსიმალური 4 ქულიდან) და მნიშვნელოვნად გაიზ არდა 2017 წლის შედეგთან შედარებით. ამასთანავე, SAI-PMF-ის 21 ინდიკატორიდან 2017 წელს სამსახურს 12-ში ჰქონდა 1 ან 2 ქუ ლა, 9 ინდიკატორში – 3 ქულა, ხოლო უმაღლე სი შეფასება არცერთ ინდიკატორში არ მიუღია. მოცემული სურათი შეიცვალა 2022 წლის შეფა სების შედეგებით, სადაც სამსახურმა 10 ინდიკა ტორში უმაღლესი შეფასება – 4 ქულა მიიღო, ხოლო 9 ინდიკატორში – 3. დიაგრამა 1. 2017 წლის და 2022 წლის SAI-PMF შეფასების ინდიკატორების განაწილება ქულების მიხედვით (4 ქულა – უმაღლესი, 1 ქულა – ყველა ზე დაბალი). 10 9 9 9 3 2 0 4 ქულა 0 3 ქულა SAI-PMF 2017 2 ქულა 1 ქულა SAI-PMF 2022 2022 წლის შეფასების შედეგებით, 2017 წელთან შედარებით, სამსახურის მიერ მიღწეული პროგ რესი გამოიკვეთა მრავალი მიმართულებით, რო მელთა შორის აღსანიშნავია: 14 • აუდიტის ხარისხის კონტრ ოლისა და უზრუნ ველყოფის სისტემები – შეფასება გაიზარდა 2 ქულიდან 4-მდე; • ფინანსური აუდიტის შედეგები – შეფასება გაი ზარდა 3 ქულიდან 4-მდე; • ფინანსური აუდიტის პროცესი – შეფასება გაი ზარდა 1 ქულიდან 3-მდე; • ეფექტიანობის აუდიტის მეთოდოლოგია – შე ფასება გაიზარდა 3 ქულიდან 4-მდე; • ეფექტიანობის აუდიტის შედეგები – შეფასება გაიზარდა 2 ქულიდან 3-მდე; • შესაბამისობის აუდიტის პროცესი – შეფასება გაიზარდა 1 ქულიდან 3-მდე; • შესაბამისობის აუდიტის მეთოდოლოგია – შე ფასება გაიზარდა 2 ქულიდან 3-მდე; • შესაბამისობის აუდიტის შედეგები – შეფასება გაიზარდა 2 ქულიდან 3-მდე; • ორგანიზაციული კონტროლისა და ეთიკუ რი გარემო – შეფასება გაიზარდა 1 ქულიდან 4-მდე; • სამსახურის სტრატეგიული და ოპერაციულ ი დაგეგმვ ის პრაქტიკა – შეფასება გაიზარდა 3 ქულიდან 4-მდე; • სამსახურის აუდიტორული საქმიან ობის დაგეგ მვის პრაქტიკა – შეფასება გაიზარდა 2 ქული დან 3-მდე; • ფინანსური მენეჯმენტი, აქტივები და დამხმარე სერვისები – შეფასება გაიზარდა 3 ქულიდან 4-მდე; • ადამიანური რესურსების მართვა და თანამშ რომელთა პროფესიულ ი განვითარება – შეფა სება გაიზარდა 2 ქულიდან 4-მდე; • მენეჯმენტი და შიდა კომუნიკაცია – შეფასება გაიზარდა 3 ქულიდან 4-მდე; • კომუნიკაცია ძირითად პარტნიორებთან (პარლამენტი, მთავრობა, სამართალდამცავი ორგანოებ ი) – შეფასება გაიზარდა 2 ქულიდან 4-მდე; • კომუნიკაცია ძირითად პარტნიორებთან (მედია და სამოქალაქო საზოგადოება) – შეფასება გა იზარდა 3 ქულიდან 4-მდე. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დიაგრ ამა 2. 2017 წლის და 2022 წლის SAI-PMF შეფ ას ების შედეგ ების შედარ ება 21 ინდიკ ატორ ის ქულების მიხ ედვით (4 ქულა – უმაღლეს ი, 1 ქულ ა – ყველ აზ ე დაბალ ი). SAI-1.აუდიტის სამსახურის დამოუკიდებლობა 3 3 SAI-2. აუდიტის სამსახურის მანდატი 2 2 SAI-3. სტრატეგიული დაგეგმვა 3 4 SAI-4. ორგანიზაციული კონტროლის გარემო 1 SAI-6. მმართველობა და შიდა კომუნიკაცია 4 3 4 SAI-7. აუდიტის დაგეგმვის პროცესი 2 SAI-8. აუდიტის დაფარვა 2 SAI-9. ფინანსური აუდიტის საფუძვლები 3 2 3 3 SAI-10. ფინანსური აუდიტის პროცესი 1 3 SAI-11. ფინანსური აუდიტის შედეგები 3 4 SAI 12. ეფექტიანობის აუდიტის საფუძვლები 3 4 SAI-13. ეფექტიანობის აუდიტის პროცესი 3 3 SAI-14. ეფექტიანობის აუდიტის შედეგები 2 3 SAI-15. შესაბამისობის აუდიტის საფუძვლები 2 3 SAI-16. შესაბამისობის აუდიტის პროცესი 1 SAI-17. შესაბამისობის აუდიტის შედეგები 3 2 SAI-21. ფინანსური მენეჯმენტი, აქტივები და დამხმარე სერვისები 3 4 3 SAI-22. ადამიანური რესურსების მართვა 2 4 SAI-23. პროფესიული განვითარება და ტრენინგები 2 4 SAI-24. კომუნიკაცია საკანონმდებლო, აღმასრულებელ და სასამართლო ხელისუფლებასთან 2 4 SAI-25. კომუნიკაცია მედიასთან, მოქალაქეებსა და სამოქალაქო საზოგადოებასთან 3 4 SAI-PMF 2017 SAI-PMF შეფასების ორ ინდიკატორში მიღებული 2 ქულა გამოწვეულია სამსახურისგან დამოუკიდე ბელი მიზეზებით. კერძოდ, აღნიშნული მოითხოვს სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის საკანონმდებ ლო ჩარჩოს გაუმჯობესებას და ამ პროცესში რა მოდენიმე სახელმწიფო უწყების კოორდინირე ბულ მოქმედებას. 3 4 2 1 0 1 2 3 4 SAI-PMF 2022 SAI-PMF შეფასების შედეგებზე დაყრდნ ობით შეიძ ლება ითქვას, რომ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობა სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს და სამსახური ინსტიტუციური განვითა რებით ევროკავშირის ცენტრალური და დასავლეთ ევროპის ქვეყნების დონეს გაუტოლდა (SAI-PMF შე ფასების დეტალური შედეგები იხ. დანართ 2-ში). 15 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 2. დამოუკიდებლობისა და მანდატის გაძლიერება 16 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციისთვის და მოუკიდებლობა უმთავრესი ღირებულებაა, რომ ლის განმტკიცებაზე ზრუნვა მუდმივი პროცესია. დამოუკიდებლობის გარანტიები და ფართო მან დატი დიდ გავლენას ახდენს უმაღლესი აუდიტო რული ორგანიზაციების საქმიანობაზე, მათ რეპუ ტაციასა და ნდობაზე. ბოლო წლებში არაერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადაიდგა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის და მოუკიდებლობის გაძლიერებისა და უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთაშორისო სტანდარტებთან (ISSAI) დაახლოების მიმართუ ლებით, კერძოდ: • 2018 წლიდან ძალაში შევიდა ახალი კონსტი ტუცია და „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ კანონმა შეიძ ინა ორგანული კანონის სტატუსი; • სამსახურს მიენიჭა საქართველოს საკონსტი ტუციო სასამართლოსადმი პირდაპირი მი მართვის უფლება, რითაც თვისობრივად ახალ საფეხურზე გადავიდა სამსახურის დამოუკი დებლობის ხარისხი; • დამოუკიდებლობის გარანტიებ ი განამტკ იცა „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაუ რების შესახებ“ კანონიდან სამსახურზე დაწე სებულმა გამონაკლისმა, რაც უზრუნველყოფს დამოუკიდებლობას ადამიანური რესურსების მართვის, დასაქმებისა და სამუშაო პირობების განსაზღვრის მხრივ; • მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება იყო სახელ მწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსური კონ ტროლის განხორციელება მსოფლიოს ოთხი უმსხვილესი კერძო აუდიტორული კომპანიის საშუალებით. შედეგად, 2018-2019 წლების ფი ნანსურ ანგარიშგებებზე Deloitte-ის, ხოლო უკვე 2020-2021 წლების ფინანსურ ანგარიშგებებზე − PwC-ის მიერ ჩატარებული ფინანსური აუდი ტის ფარგლებში სამსახური იღებს უპირობო დასკვნას, რაც ნიშნავს იმას, რომ სამსახურის ფინანსური ანგარიშგება სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს. 8 9 სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის დამოუკ იდებ ლობის მაღალ სტანდარტზე მიუთ ითებს მსოფ ლიო ბანკის მიერ 2021 წელს ჩატარებული კვლე ვა – „უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციებ ის დამოუკიდებლობის ინდექსი“.8 ინდექსი აფასებს სამსახურის დამოუკიდებლობის ხარისხს, გა მართულ სამართლებრივ ჩარჩოს, მანდატსა და ფუნქც იებს. კვლევის შედეგებით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური შეფასებულია მაქსიმალური 10 ქულიდან 9.5 ქულით. ასევე მაღალი შეფასე ბა მიიღო სამსახურმა SAI-PMF-ის „ინსტიტუციური დამოუკიდებლობის“ კომპონენტშ ი, სადაც 4-დან 3 ქულით შეფასდა. მსოფლიო ბანკის კვლევით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის დამოუკიდებლობის ხარისხი შეფასდა მაქსიმალური 10 ქულიდან 9.5 ქულით. აუდიტორული მანდატის საერთაშორისო სტან დარტებთან შემდგომი დაახლოებ ის კუთხით აღსანიშნავია, რომ სამსახურმა შეასრულა ევ როკავშირის ეკონომიკური მმართვ ელობისა და ფისკალური ანგარიშვალდებულების (EGFA) დოკუმენტისა და სტრატეგიულ ი განვითარების გეგმით9 გათვალისწინებული ვალდებულება. კერძოდ, 2022 წლის აუდიტორული საქმიანობის გეგმით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ისტო რიაში პირველად დაიწყო საგადასახადო შემო სავლების ფინანსურ აუდიტის ჩატარება, რაც მან დატის პრაქტიკაში სრულყოფილი რეალიზაციის შედეგია. The Supreme Audit Institutions Independence Index: Global Synthesis Report 2021 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2018-2022 წლების სტრატეგიული განვითარების გეგმა. 17 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 3. აუდიტორული საქმიანობა 18 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 3.1 აუდიტების ძირითადი შედეგები 2021 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაა ტარა 49 აუდიტი (იხ. დანართი 1) და ჯამურად და ფარა 16.5 მლრდ ლარზე მეტი. 2020 წელთან შედა რებით 1 პროცენტული პუნქტით გაიზარდა ქვეყნის ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი დაფარვის მაჩვენე ბელი და 90% შეადგინა, რის შედეგად სამსახურმა პირველად დააკმაყოფილა საერთაშორისო საუკე თესო პრაქტიკით დადგენილი აუდიტის დაფარვის სტანდარტი. ჩატარდა 11 − ფინანსური, 22 − შესაბა მისობისა და 16 − ეფექტიანობის აუდიტი. მაღალი საზოგადოებრივი მნიშვნელობისა და ინტერესიდან გამომდინარე, სამსახურმა 2021 წელს ჩატარებული აუდიტებით შეისწავლა პანდე მიასთან დაკავშირებული რამოდენიმე საკითხი. კერძოდ, ამ მიმართულებით განხორციელდა 3 ეფექტიანობის აუდიტი: • COVID-19-ის პანდემიის პირობებში სამედიცი ნო სერვისების უწყვეტობა; • დისტანციური სწავლება საჯარო სკოლებში; • მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარების ღონისძიებ ები. 2021 წელს ჩატარებული აუდიტების შედეგად გა მოვლენილი დარღვ ევების ჯამურმა მოცულობამ 107 მლნ ლარი შეადგინა. აღნიშნული, ძირი თადად, საბიუჯეტო რესურსების არაეფექტიანი, არაეკ ონომიური და არამიზნობრივი გამოყენე ბის შემთხვევებია და არ მოიცავს აღრიცხვა-ანგა დიაგრამა 3. ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელი (მლნ ლარი, %). 2021 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა 49 აუდიტი და თანხობრივად დაფარა ნაერთი ბიუჯეტის 90%. რიშგების მიმართულებებით იდენტიფიცირებულ ნაკლოვანებებს. აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ ბოლო წლებში სამსახურის მიერ განხორციელე ბული აუდიტების შედეგად ბიუჯეტში დაბრუნდა 1.7 მლნ ლარზე მეტი. დიაგრამა 4. 2018-2021 წლებში ჩატარებული აუდიტების განაწილება სახეობების მიხედვით. 54 63 269 აუდიტი 6 146 15% ფინანსური შესაბამისობა უწყებათაშორისი შესაბამისობა ეფექტიანობა დიაგრამა 5. 2021 წელს ჩატარებული აუდიტების განაწილება სახეობების მიხედვით. 90% 11 89% 85% 16 87% 81% 16,522 49 აუდიტი 3 19 13,893 9,460 11,001 12,003 ფინანსური შესაბამისობა უწყებათაშორისი შესაბამისობა 2017 2018 2019 2020 2021 ეფექტიანობა 19 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში დარღვევის კატეგორია შესყიდვების მართვა10 აქტივების მართვა11 საბიუჯეტო რესურსების მართვა12 17.5 მლნ 12 მლნ 77.9 მლნ სულ: 107.4 მლნ დონორების მიერ დაფინანსებული პროექტებისა და საერთაშორისო პარალელური აუდიტები სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურს ნდობა გამო უცხადეს ისეთმა საერთაშორისო დონორმა ორ განიზაციებმა, როგორებიცაა, მსოფლიო ბანკი (WB) და USAID. კერძოდ, აღნიშნულმა ორგანი ზაციებმა სამსახურს მიმართეს საქართველოში მათ მიერ დაფინანსებული პროექტების აუდიტე ბის ჩატარების წინადადებით, რაც აუდიტის სამ სახურის წარმატებასა და ჩატარებული აუდიტების მაღალ ხარისხზ ე მიუთ ითებს. დონორების მიერ დაფინანსებული პროექტების აუდიტები ხორცი ელდება დონორი ორგანიზაციებ ის პროცედურე ბის სრული დაცვით. აუდიტის ანგარიშები ქვეყნ დება როგორც ქართულ, ასევე ინგლ ისურ ენაზე. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური 2018 წლიდან ყოველწლიურ ად ატარებს მსოფლიო ბანკის პროექტის – „შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქ ტივების მართვა (SRAMP)“ დამოუკიდებელ ეფექ ტიანობის აუდიტს.13 სწორედ აუდიტის სამსახურის დასკვნის საფუძველზე მიიღ ება პროექტის შემდ გომი ტრანშის გამოყოფის შესახებ გადაწყვეტი ლება. სამსახურის მიერ განხორციებ ული სამი აუდიტის ფარგლებში დაიფ არა პროექტის 20162020 წლების საქმიანობა. ამჟამად სამსახური ატარებს 2021 წლის საქმიანობის შესახებ აუდიტს. 10 ასევე, აუდიტის სამსახურმა სრულად დააკმაყო ფილა USAID-ის მოთხოვნები აუდიტის ხარის ხთან დაკავშირებით და 2018 წლიდან გახდა USAID-ის აუდიტორი ორგანიზაცია ამიერკავკა სიის რეგიონში. თანამშრომლობის ფარგლებში, სამსახურმა ჩაატარა სსიპ – ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების სახელმწიფო ფონდის მიერ განხორციელებული „ოჯახში ძალადობის შემცირების პროექტის“ 2018-2019 წლების ფინან სური აუდიტი.14 ამჟამად მიმდინარეობს მოლაპა რაკებები დონორის მიერ დაფინანსებული კიდევ ერთი პროექტის აუდიტის შესახებ. 2018-2021 წლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა დონორი ორგანიზაციების მიერ დაფინანსებული პროექტების 4 აუდიტი და 5 საერთაშორისო პარალელური აუდიტი. მომწოდებლისათვის საჯარიმო სანქციის ან პირგასამტეხლოს დაუკისრებლობა; მომწოდებლის მიერ საჯარიმო სანქც იის ან პირგასამტეხლოს გადაუხდელობა; დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული სამუშაოები; მომწოდებლის მიერ შე უსრულებელი ან ნაწილობრივ დასრულებული სამუშაოები; სატენდერო დოკუმენტაციაში შემზღუდავი პირობების არსებობის შედეგად არაეკონომიურად გახარჯული თანხები. 11 იჯარით გაცემულ სახელმწიფო ქონებაზე გადაუხდელი საიჯარო ქირა; ბუნებრივი რესურსების სარგებლობიდან ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები; საიჯარო ქირის გარეშე სარგებლობაში გადაცემული სახელმწიფო ქონება. 12 ფაქტობრივად შესრულებულ სამუშაოებზე საბაზრო ღირებულებაზე მეტი ოდენობით თანხების ანაზღაურება; შესყიდული საქონლის/მომსახურების გამოუყენებლობა; საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯები. 13 შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის პროექტის (SRAMP) ეფექტიანობის აუდიტი. 14 სსიპ – ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების სახელმწიფო ფონდის მიერ განხორციელებული „ოჯახში ძალადობის შემცირების პროექტის“ აუდიტის ანგარიში. 20 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური უმაღლესი აუდიტორული ინსტიტუტების საერთაშორისო ორგანიზაციისა (INTOSAI) და მისი რეგიონ ული გაერთიანებების (EUROSAI, ASOSAI) აქტიური წევრია. თანამშრომლობის გაღრმ ავებისა და გამოცდილების გაზიარების მიზნით, სამსახური ჩართულია ერთობლივ პროექტებში სხვა ქვეყნის კოლეგა ორგანიზაციებთან ერთად. ამ კუთხით განსაკუთრებით აღსანიშნავია საერთაშორისო პარალელური აუდიტები: • 2021 წელს ჩატარდა „ტუბერკულოზის პრევენ ციისა და მკურნალობის“ ეფექტიანობის აუდი ტი,15 რომელიც პარალელურ რეჟიმში მიმ დინარეობდა სამი ქვეყნის – საქართველოს, უკრაინ ისა და აზერბაიჯ ანის უმაღლესი აუდი ტორული ორგანიზაციების მონაწილეობით. სა ხელმწიფო აუდიტის სამსახური პროექტში მო ნაწილეობდა როგორც მენტორი და რეგიონში წამყვანი აუდიტორული ინსტ იტუცია; • 2020 წელს სამსახურმა ჩაატარა „წყალდიდობით გამოწვეულ ი საგანგებო სიტუაციების მართვის (პრევენცია, მზადყოფნის)“ ეფექტიანობის აუდი ტი,16 რომელიც EUROSAI-ის წევრ ქვეყნებთან ერთად (პოლონეთი, უკრაინა, ბელარუსი, სერ ბეთი) მიმდინარეობდა. პროექტი პოლონეთის უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციის მენტო რობით განხორციელდა. აუდიტის ფარგლებში შესწავლილ იქნა 2017-2019 წლების საქმიანობა; • 2020 წელს სამსახურმა გამოაქვეყნა „ანტიკორუფციული გარემოს უზრუნველყოფის“ ეფექტიან ობის აუდიტი,17 რომლის ფარგლებშიც შესწავლილ იქნა ქვეყანაში მოქმედი ანტიკო რუფციულ ი ჩარჩო. აუდიტი ჩატარდა INTOSAIის განვითარების ინიციატ ივის (IDI) ორგანიზე ბით და მასში მონაწილეობდა INTOSAI-ის წევრი უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციებ ი; • 2019 წელს, 50-ზე მეტი ქვეყნის უმაღლეს აუდი ტორულ ორგანიზაციასთან ერთად, სამსახურ მა ჩაატარა „მდგრადი განვითარების მიზნების (SDGs) განხორციელების მზადყოფნის“ ეფექ ტიანობის აუდიტი.18 აუდიტის ფარგლებში შე ფასდა ქვეყნის მზადყოფნა მდგრადი განვითა რების მიზნების მიღწევის პროცესში; • 2018 წელს სამსახურმა 15 ქვეყნისა და ევრო პის აუდიტორთა სასამართლოს ჩართულობით ჩაატარა „ატმოსფერული ჰაერ ის ხარისხის“ ერთობლივი ეფექტიანობის აუდიტი,19 რომ ლის მიზანი იყო დაედგინა, ახორციელებდნ ენ თუ არა აუდიტში მონაწილე ქვეყნების მთავრო ბები ჰაერ ის ხარისხის გაუჯობესებისთვის საჭი რო ღონისძიებებს და შეესაბამებოდა თუ არა მათი ქმედებები ეროვნულ და საერთაშორი სო კანონმდებლობას. ერთობლივი ანგარიში EUROSAI-ის ეგიდით მომზადდა და ამ ორგა ნიზაციის ოფიციალურ გვერდზე გამოქვეყნდა. უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდიტები შესაბამისობის აუდიტების შედეგად გამოვლენი ლი ხარვეზები ხშირ შემთხვევაში სისტემურია და საერთოა საბიუჯეტო ორგანიზაციების უმრავლე სობისთვის. ამასთანავე, მსგავსი ნაკლოვანებე ბის აღმოფხვრა ზოგჯერ სცდება ინდივიდუალუ რი უწყების უფლებამოსილებას. სწორედ ამიტომ, უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდიტის მიზანია საჯარო სექტორში არსებული სისტემური ხასია თის ნაკლოვანებების გამოვლენა და შესაბამისი რეკომენდაციების გაცემა. უწყებათაშორისი აუდიტის ფარგლებში თემატუ რად იფარება ათეულობით საბიუჯეტო ორგანიზა ცია, განსხვ ავებით ტრადიციული შესაბამისობის აუდიტისა, რომელიც კონცენტრ ირებულია ერთ უწყებაზე. აღნიშნული სახეობის აუდიტი ამცირებს ჩატარებული აუდიტების რაოდენობას, მაგრამ მნიშვნელოვნად ზრდის აუდიტის შედეგად მოტა ნილ სარგებელსა და დაფარული ორგანიზაციე ბის რიცხვს როგორც ცენტრალურ, ასევე მუნიცი პალურ დონეზე. აუდიტის აღნიშნული მიმართულება სახელმწი ფო აუდიტის სამსახურში 2018 წლიდან დაინერგა 15 ტუბერკულოზის პრევენციისა და მკურნალობის აუდიტის ანგარიში. წყალდიდობით გამოწვეული საგანგებო სიტუაციების მართვის (პრევენცია, მზადყოფნის) აუდიტის ანგარიში. 17 ანტიკორუფციული გარემოს უზრუნველყოფის აუდიტის ანგარიში. 18 მდგრადი განვითარების მიზნების (SDGs) განხორციელების მზადყოფნის აუდიტის ანგარიში. 19 ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის ერთობლივი აუდიტის ანგარიში. 16 21 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში და ამ პერიოდში ჩატარდა 6 აუდიტი. სამსახურმა უწყებათაშორისი შესაბამისობით აუდიტით შეის წავლა: 2018-2021 წლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა • სახელმწიფო შესყიდვების მართვის სისტემური 6 უწყებათაშორისი შესაბამისობის საკითხები ხელისუფლების ცენტრალურ დონეზე; • აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სამინის აუდიტი. ტროების მიერ განხორციელებული სახელმწ ი ფო შესყიდვები; • სახელმწიფო ავტოპარკის მართვისა და რეგუ ლირების საკითხები; • საჯარო სექტორში ინვენტარიზაციის პროცესი; • ხელშეკრულებების მართვა საჯარო სექტორში; • მუნიციპალიტეტებში განხორციელებული ინფ რასტრუქტურული პროექტების საზედამხედვე ლო საქმიანობა. აღსანიშნავია, რომ მსგავსი ტიპის სისტემური აუდიტების ჩატარება SAI-PMF-ის ერთ-ერთი მოთხოვნაა, რასაც სამსახური სრულად აკმაყო ფილებს. 2021 წელს სამსახურმა დაასრულა სამი უწყება თაშორისი შესაბამისობის აუდიტი. ქვემოთ წარ მოდგენილია აღნიშნული აუდიტების ფარგლებში გამოვლენილი ზოგიერთი მნიშვნელოვანი მიგნე ბა და მათი აღმოფხვრის მიზნით გაცემული რეკო მენდაციები: სახელმწიფო შესყიდვების მართვის სისტემური საკითხების შესაბამისობის აუდიტი აუდიტის20 ფარგლ ებში სამსახურმა შეისწავლა 10 სამინისტრ ოს მიერ 2017-2019 წლებში განხორ ციელებული სახელმწ იფო შესყიდვები. აუდიტის შედეგად სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებები გამოვლინდა საჭიროების განსაზღვრ ის, ბაზრის კვლევის, საკვალიფიკაციო მოთხოვნების გან საზღვრ ის, მიმწოდებლის შერჩევა-შეფასებისა და გამარტივებული შესყიდვების პროცესებთან და კავშირებით. მიგნება 1: რიგ შემთხვევებში, საჭიროების გან საზღვრა არ ეფუძნება სათანადო ანალიზს, რაც 20 იწვევს არაოპტიმალური სასაქონლო ნაშთების შექმნას. მსგავსი შემთხვევები ზღუდავს საჯარო ფინანსებზე ხელმისაწვდომობას სხვა პრიორიტე ტული სახელმწიფო პროგრამებისა და ღონისძი ებებისთვის. ასევე, გამოუყ ენებელი აქტივები ფი ზიკურად და მორალურად იცვითება, რაც იწვევს საბიუჯეტო სახსრების არაეფ ექტიან ხარჯვას. რეკომენდაცია: საჭიროების სწორად განსაზღ ვრის მიზნით, შეიქმნას ეფექტიანი კონტროლის მექანიზმი, რომელიც უზრუნველყოფს პრიორი ტეტების ჩამოყალიბებას დაგეგმვ ის ადრეულ ეტაპზე და შესაბამის სამსახურებს (საფინანსო, შესყიდვები, ლოჯისტიკა) შორის კომუნიკაციით განისაზღვრება შესასყიდი საქონელი/მომსახუ რების საჭირო რაოდენობა და მოცულობა, სადაც გათვალისწინებული იქნება დაწესებულების ფი ნანსური და ტექნიკური შესაძლებლობები, არსე ბული სასაქონლო-მატერიალური მარაგების ნაშ თები. მიგნება 2: ბაზრის კვლევის არასწორად და არას რულყოფილად განხორციელების შედეგად, რიგ შემთხვევებში ყალიბდება საბაზრო პირობებთან შედარებით შესყიდვის საგნის შეუს აბამოდ მაღა ლი სავარაუდო ღირებულება და კონკურენციის შემზღუდველი სატენდერო პირობები. აღნიშნუ ლიდან გამომდინარე იქმნება საბიუჯეტო სახსრე ბის არაეკონომიური ხარჯვის რისკები. რეკომენდაცია: საბაზრო პირობებისადმი ადეკ ვატური სავარაუდ ო ღირებულების განსაზღვრისა და საჯარო სახსრების არარაციონალური ხარჯ ვის რისკების თავიდან აცილების მიზნით, შეიქმ ნას ეფექტიან ი კონტროლის მექანიზმი, რომელიც სახელმწიფო შესყიდვების მართვის სისტემური საკითხების შესაბამისობის აუდიტი. 22 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური უზრუნველყოფს ბაზრის კვლევის ეტაპზე ყველა ხელმისაწვდომი ინფორმაციის შესწავლას და ანალიზს, მათ შორის, ფასების შესახებ მიღებული ინფორმაციის ერთგვაროვნებას (შესადარისობა) მიწოდების კომერციული და ფინანსური პირობე ბის (წარმოშობის ქვეყანა, ანგარიშსწ ორების პი რობები, საგარანტიო ვადა და ა.შ.) გათვალისწი ნებით. მიგნება 3: შემსყიდველის მხრიდან გამარტივებუ ლი შესყიდვის საშუალების გამოყენების სასარ გებლოდ მოყვანილი არგუმენტები დასაბუთებუ ლია არასათანადოდ, არ შეესაბამება ფაქტობრივ გარემოებ ებს და კანონმდ ებლობით დადგენილ კრიტერიუმ ებს. აღნიშნული ქმედებები მაღალი ალბათობით მიმართულია სატენდერო პროცე დურების თავიდან არიდებისკენ. რეკომენდაცია: გამარტივებული შესყიდვების გა მოყენების თაობ აზე მიღებული გადაწყვეტილებე ბის კანონშესაბამისობის უზრუნველსაყოფად: • ამაღლდეს არსებული კონტრ ოლის მექანიზმე ბის ეფექტიანობა ან/და დაინერგოს ახალი კონტ როლის მექანიზმები, რაც აღნიშნული შესყიდვის საშუალების გამოყენების თაობაზე თანხმ ობის გაცემის პროცესში, გაზრდის მისი გამოყენების დასაბუთების ხარისხს; • არსებული რესურსის პირობებში შემუშავდეს რისკების შეფასების სისტემა და მონიტორინ გის მექანიზმი, რომელიც უზრუნველყოფს ნე ბართვის გაცემის შემდგომ შემსყიდველის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებს, ასევე ფაქტობრი ვი გარემოებებსა და თანხმობის გაცემის საფუძ ვლების (კრიტერიუმებს) შორის „გადახრების“ იდენტიფიცირებას და შემდგომ რეაგირებას. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სა მინისტროების მიერ განხორციელებული სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი აუდიტის21 ფარგლებში სამსახურმა შეისწავლა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ოთხი სა მინისტროს მიერ 2020 წელს განხორციელებუ ლი სახელმწიფო შესყიდვები. აუდიტის შედეგად გამოვლინდა სისტემური ხასიათის ნაკლოვა ნებები სახელმწიფო შესყიდვების დაგეგმვ ის, პრეტენდენტთა შერჩევა-შეფასების, გამარტივე ბული შესყიდვების, სახელმწიფო შესყიდვის შე სახებ ხელშეკრულებაში ცვლილებების, შესრუ ლებული სამუშაოს ხარისხისა და საგარანტიო ვადების, ქვეკონტრაქტორებისა და საავანსო ანგარიშსწორების პროცესებთან დაკავშირე ბით. მიგნება 1: რიგ შემთხვევებში, სახელმწიფოებრი ვი და საზოგადოებრივი ღონისძიებ ის შეუფერ ხებლად ჩატარების საფუძვლით, გამარტივებუ ლი წესით განხორციელებულია ისეთი საქონლის შესყიდვა, რაზეც ტენდერის დროულად გამოცხა დება არ გამოიწვევდა ღონისძიების შეფერხებით ჩატარებას. მოცემული გარემოებები საბიუჯ ეტო რესურსების არაეკონომიურ გამოყენებაზე მიუ თითებს. რეკომენდაცია: შემსყიდველი ორგანიზაციების მიერ სახელმწ იფო შესყიდვის საგამონაკლისო საშუალებებით განხორციელებისას ხელმძღვა ნელობამ შეიმუშაოს რისკების შეფასებისა და მონიტორინგის ისეთი მექანიზმი, რომელიც უზ რუნველყოფს არაეკონომიური ხარჯის გაწევის თავიდან აცილებას. გარდა ამისა, შემსყიდველმა ორგანიზაციამ უნდა უზრუნველყოს ყველა რელე ვანტური ღონისძიების დროულ ად გატარება შეს ყიდვების მარეგულირებელი კანონმდ ებლობით განსაზღვრული შესყიდვის საგამონაკლისო საშუ ალებებით განხორციელების თავიდან ასაცილებ ლად. მიგნება 2: ქვეკონტრაქტორების შესახებ ეფექ ტიანი რეგულაციების არარსებობის პირობებში, შემსყიდველი ორგანიზაციების მიერ არ არის შემუშავებული ისეთი კონტრ ოლის მექანიზმები, რომლებიც უზრუნველყოფს კვალიფიციური ქვე კონტრ აქტორის სამუშაოს გამოყენებას. რიგ შემ თხვევებში, ტენდერებში მონაწილე ორი ან მეტი კომპანია სამუშაოების გამოცდილებად ითვლის ერთსა და იმავე სამუშაოებს, რის გამოც გაურკ 21 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სამინისტროების მიერ განხორციელებული სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი. 23 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში ვეველია, რომელი კომპანიის მიერ იქნა შესრუ ლებული სამუშაოები. აღნიშნული კომპანიებს უქ მნის გამოცდილების დადასტურების საშუალებას და შესაბამისად, ტენდერებში არაკონკურენტულ უპირატესობას. რეკომენდაცია: ქვეკონტრაქტორის მიერ შესრუ ლებული სამუშაოების მართვის მიზნით, შეიქმნ ას შიდა კონტროლის ისეთი მექანიზმი, რომელიც უზრუნველყოფს შესაბამისი კრიტერიუმების სა ფუძველზე კვალიფიციურ ი ქვეკონტრ აქტორის შერჩევას და ეფექტიან მონიტორინგს. მუნიციპალიტეტებში განხორციელებული ინფრასტრუქტურული პროექტების საზე დამხედველო საქმიანობის შესაბამისო ბის აუდიტი აუდიტის22 ფარგლებში სამსახურმა შეისწავლა ყველა მუნიციპალიტეტებში23 2019-2020 წლებში განხორციელ ებული ინფრ ასტრუქტურული პრო ექტების საზედამხედველო საქმიანობა. მიგნება 1: ინფრასტრუქტურული პროექტების საზედამხედველო მომსახურების შესყიდვი სას, მუნიციპალიტეტები ტენდერში მონაწილე პრეტენდენტებისგან ითხოვდნენ კონკრ ეტული კვალიფიკაციის/გამოცდილებისა და რაოდენო ბის პერსონალის დაქირავებას. გამარჯვებულ კომპანიებს ჯამში წარდგენილი აქვთ 1,143 ზე დამხედველის შესახებ ინფორმაცია, რომლე ბიც აკმაყოფილებდნენ სატენდერო პირობებით მოთხოვნილ გამოცდილებასა და კვალიფიკა ციას. ადამიანური რესურსების შესწავლის შე დეგად გამოვლინდა, რომ პროცესში ჩართული იყო 847 ზედამხედველი, რომელთაგან მხო ლოდ 327 დასაქმებულის პერსონალური მონა ცემები ემთხვევა ტენდერში ატვირთულ მონაცე მებს. შესაბამისად, არსებობს მაღალი რისკი, რომ ზედამხედველობის პროცესში არ მონაწი ლეობენ სათანადო კვალიფიკაციისა და გამოც დილების მქონე კადრები. 22 რეკომენდაცია: მუნიციპალიტეტებმა დანერგონ კონტრ ოლის დამატებითი მექანიზმები, რომლე ბიც ხელს შეუწყობს სატენდერო/სახელშეკრუ ლებო პირობების შესრულებას მიმწოდებლის მხრიდან. ამასთანავე მნიშვნელოვანია, ხელ შეკრულების პირობებით სავალდებულო გახ დეს, რომ ზედამხედველობის განმახორციელე ბელ პერსონალთან დაკავშირებული ნებისმიერ ი ცვლილება შეთანხმდეს მერიასთან. მიგნება 2: 2019-2020 წლებში, ყველაზე დატ ვირთულ პერიოდში, ერთი თვის განმავლობაში, ერთი ზედამხედველი პარალელურად ახორცი ელებდა 2019 წელს 9-დან 38-მდე სხვადასხვა ხელშეკრულების ზედამხედველობას, 2020 წელს კი 8-დან 46-მდე პროექტის ზედამხედველობას. ზედამხედველები ინფრ ასტრ უქტურული პროექ ტების ყოველდღიურ ზედამხედველობას ახორცი ელებდნენ ერთდროულად რამდენიმე მუნიციპა ლიტეტში, მათ შორის, ისეთ მუნიციპალიტეტებში, სადაც ტერიტორიისა და რელიეფის გათვალის წინებით, ნაკლებად შესაძლებელია ყველა ობი ექტზე ინსპექტირება ყოველდღიურ რეჟიმში. გამოვლენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან დასტურდება, რომ ტექნიკური ზედამხედველი პა რალელურად რამდენიმე ათეულ ობიექტზე მშე ნებლობის მონიტორინგის განხორციელებას ვერ მოახერხებდა. რეკომენდაცია: მუნიციპალიტეტებმა დანერ გონ სათანადო კონტრ ოლის სისტემა, რომე ლიც უზრუნველყოფს მიმწოდებლების მხრიდან ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების კონტროლს. მიზანშეწონილია, მუ ნიციპალიტეტის შესაბამისმა სამსახურებმა სამშე ნებლო ობიექტებზე პერიოდ ული შემოვლებისას დაადოკუმენტირონ, რამდენად უზრუნველყოფენ ორგანიზაციები სამშენებლო სამუშაოე ბ ის ყო ველდღიურ კონტროლს. მუნიციპალიტეტებში განხორციელებული ინფრასტრუქტურული პროექტების საზედამხედველო საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი. 23 გარდა თბილისის მერიისა და აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში შემავალი მუნიციპალიტეტებისა. 24 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ფინანსური აუდიტების შედეგები SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით ფინანსური აუდიტის ფარგლ ებში, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ამოწმებს და აფასებს საჯა ფინანსური აუდიტის პრაქტიკა რო დაწესებულების ანგარიშსა და ანგარიშგებას, მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა ბოლო ასევე შიდა კონტროლისა და შიდა აუდიტის ფუნ ქციონირებას. აუდიტის შედეგების საფუძველზე წლებში და სრულად შეესაბამება სამსახური გასცემს დასკვნას ორგანიზაციის ფი ნანსური ანგარიშგების სისრულესა და სიზუსტეზე. საერთაშორისო სტანდარტებს: აღსანიშნავია, რომ საჯარო სექტორში ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგება მნიშვნელოვანი ნაკლოვა ნებებით ხასიათდება. ამ სფეროში არსებულ სისტე მურ გამოწვევებზე მიუთითებს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსურ აუდიტებში გაცემული მოსაზ რებების24 სტატისტიკა, რომელიც აფასებს საჯარო უწყების მიერ წარმოებული ფინანსური ანგარიშგე ბის სისრულესა და სიზუსტეს. 2021 წელს სამსახურის მიერ ჩატარებული 11 ფინანსური აუდიტიდან, პირო ბითი მოსაზრება გაიცა 5 შემთხვევაში, ხოლო მოსაზ რებების 55% (6 მოსაზრება) იყო უარყოფითი. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების მიმართუ ლებით 2018-2021 წლებში სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის მიერ ჩატარებული 63 აუდიტიდან, 62-ში გაცემულია პირობითი ან უარყოფითი მო საზრება. მხოლოდ 1 აუდიტის შემთხვევაში გამო ითქვა უპირობო მოსაზრება, ანუ აუდიტის ფარ გლებში არ გამოვლენილა არსებითი ხასიათის უზუსტობები. ფინანსური აუდიტის პროცესი: 2017 წ. 1 ქულა 2022 წ. 3 ქულა ფინანსური აუდიტის შედეგები: 2017 წ. 3 ქულა 2022 წ. 4 ქულა დიაგრამა 6. 2018-2021 წლებში ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გაცემული მოსაზრების ტიპების სტატისტიკა. 18 8 საჯარო ფინანსების მართვის რეფორმის ერთ ერთი პრიორიტეტია სახელმწიფო სახსრების მართვის, აღრიცხვისა და ანგარიშგების კუთხით არსებული მდგომარეობის გაუმჯობესება. აღ ნიშნული მიზნით, 2009 წლიდან დაიწყო საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის რეფორმა, რომელიც მიზნად ისახავდა საჯარო სექტორ ში ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო 6 0 1 7 7 5 5 6 0 0 უპირობო მოსაზრება 2018 პირობითი მოსაზრება 2019 უარყოფითი მოსაზრება 2020 2021 24 ფინანსურ აუდიტში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური გამოთქვამს ოთხი ტიპის მოსაზრებას: უპირობო მოსაზრება − აუდიტის ფარგლებში არ გამოვლენილა არსებითი უზუსტობები; პირობითი მოსაზრება − აუდიტის ფარგლებში გამოვლენილი უზუსტობები ფინანსური ანგარიშგებისთვის არსებითია, მაგრამ არა ყოვლისმომცველი; • უარყოფითი მოსაზრება − აუდიტის ფარგლებში გამოვლენილი უზუსტობები ფინანსური ანგარიშგებისთვის არსებითიცაა და ყოვლისმომცველიც; • უარი მოსაზრების გამოთქმაზე − აუდიტორებს არ შეუძლიათ საკმარისი და შესაფერისი აუდიტორული მტკიცებულების მოპოვება, რომელთაც დაეყრდნობა მათი მოსაზრება. • • 25 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში სტანდარტების (IPSAS) სრულად დანერგვ ას 2020 წლისათვის. მიუხედავად რეფორმის ფარ გლებში განხორციელებული მრავალი აქტივო ბისა, საბიუჯეტო ორგანიზაციებში ფინანსური ინფორმაციის აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით ისევ შეინიშნება სისტემური ხასიათის ხარვეზები. არსებული ნაკლოვანებების მთავარი გამომწვ ე ვი მიზეზებიდან აღსანიშნავია: • საჯარო სექტორისთვის მნიშვნელოვანი გა მოწვევაა პერსონალის კვალიფიკაცია, მათ შორის, აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარ ტების (IPSAS) მიმართულებით; • აღრიცხვა-ანგარიშგების სისტემის გაუმჯობესე ბა დაკავშირებულია ფინანსურ რესურსებთან. აუდიტის სამსახურმა გააანალიზა გასული წლის ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გამოვლენი ლი დარღვევები და გამოკვეთა ისეთი სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებები, რომლებიც მნიშვნე ლოვანი და აქტუალურია. დარღვ ევები შეიძლევა დაჯგუფდეს 3 სისტემურ საკითხად: • აქტივების მართვა; • მოთხოვნები და ვალდებულებები; • აღრიცხვა-ანგარიშგება. აქტივების მართვასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები ფინანსური აუდიტების ფარგლ ებში აქტივების მართვის კუთხით გამოვლენილი ნაკლოვანებე ბის მაგალითებია: • ფინანსურ ანგარიშგებაში აღურიცხავი ან ნუ ლოვანი ღირებულებით აღრიცხული აქტივები; • აქტივები, რომლებსაც არ ფლობს ან არ გან კარგავს ორგანიზაცია, გამოუსადეგარია მოხ მარებისთვის და აღრიცხულია ფინანსურ ანგა რიშგებაში; • აქტივები, რომლებიც აღრიცხულია არასწორი კლასიფიკაციით ან არასწორი ღირებულებით; • ინვენტარიზაციის ჩატარების პროცესთან და კავშირებული ნაკლოვანებები. 26 2018-2021 წლებში ჩატარებული 63 ფინანსური აუდიტიდან 37-ში გაიცა პირობითი და 25-ში უარყოფითი მოსაზრება. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობ ის სამინისტრ ოს ფი ნანსური აუდიტი ა(ა)იპ – სოფლის განვითარების სააგენტოს ორი წლის ვადით სიმბოლურ ფასად (1 ლარად) გადაეცა შპს „მოსავლის მართვის კომპანიის“ 100%-იანი წილის მართვის უფლება. სააგენტოს ფინანსურ ანგარიშგებაში აღნიშნული საწარმო აქტივად არ არის აღრიცხული და განმარტებით შენიშვნებშიც არ არის წარმოდგენილი ინფორ მაცია მართვის უფლებით გადაცემული კომპა ნიისა და მისთვის გადარიცხული თანხების შე სახებ. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრა დი განვითარების სამინისტრო სსიპ – ქონების ეროვნულ სააგენტოს ფინანსურ ანგარიშგებაში არ აქვს აღრიცხული 2016-2020 წლებში სააგენტოს მიერ სხვადასხვა საწარმოში განხორციელებული ქონებრივი და წილობრივი შენატანები, ჯამურად 840 მლნ ლარის ოდენო ბით; 6 მლნ ლარის ღირებულების მიქცეული და განსაკარგავად გადაცემული ქონება; განკარგვა ში არსებული სახელმწიფო მიწები და შენობები, მათ შორის, პრივატიზებული ქონება, რომელთა რეალიზებით სააგენტომ 2020 წელს 168 მლნ ლა რის შემოსავალი მიიღო. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი სამინისტროს ფინანსური ანგარიშგებაში „გრძელვადიანი აქტივების“ მუხლის საწყისი და საბოლოო ნაშთები გაზრდილია, შესაბამისად, 9.5 მლნ და 9.2 მლნ ლარის ოდენობით. მათ შო რის, შენობა-ნაგებობების ნაწილი ექვემდებარება ბალანსიდან ჩამოწერას. საქართველოს განათლების, მეცნიერე ბის, კულტურისა და სპორტის სამინისტ როს ფინანსური აუდიტი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფინან სურ ანგარიშგებაში აღრიცხულია 1.9 მლნ ლარის ღირებულების შენობა-ნაგებობები, რომლებიც სარეაბილიტაციოა და არ გამოიყენება და 3.2 მლნ ლარის ღირებულების შენობა-ნაგებობები, რომლებზეც უნივერსიტეტი ვერ ახორციელებს ფაქტობრივ კონტროლს. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტო რიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთ ე ლობისა და სოციალური დაცვის სამინის ტროს ფინანსური აუდიტი სსიპ − ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადე ბათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმ რთელობის ეროვნული ცენტრის სააღრიცხვო რეგისტრებში, შეცდომის შედეგად, „მიმდინარე ტრანსფერები, რომლებიც სხვაგან არ არის კლა სიფიცირებული“ მუხლში ზედმეტადაა აღიარებუ ლი ხარჯად 4 მლნ ლარის ღირებულების ჩამოწე რილი მარაგები. ასევე, სხვადასხვა დასახელების მარაგები 2 მლნ ლარით ნაკლები ოდენობით არის ჩამოწერილი და ხარჯად აღიარებული. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრუ ლი საბიუჯეტო ორგანიზაციებ ის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგა რიშგების ფინანსური აუდიტი აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ნაერთ (კონსოლიდირებულ) ფინანსურ ანგარიშგებაში არ არის ასახული 1,836 ერთეული სასოფლო- სამეურნეო/არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნუ ლების მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები. შე დეგად, ფინანსურ ანგარიშგებაში არაფინანსური აქტივების ნაშთი არანაკლებ 760 მლნ ლარით შემცირებულად არის წარმოდგენილი. საბიუჯეტო ორგანიზაციებში 331 მლნ ლარის ღი რებულების აქტივებსა და ვალდებულებებზე ინ ვენტარიზაცია არ არის ჩატარებული. მოთხოვნებთან და ვალდებულებებთან და კავშირებული ნაკლოვანებები მოთხოვნებთან და ვალდებულებებთან დაკავში რებული ნაკლოვანებები მოიცავს ისეთი ტიპის დარღვევებს, როგორებიცაა: • მოთხოვნები და ვალდებულებები, რომლებიც არ აკმაყოფილებენ ფინანსურ ანგარიშგებაში აღიარების კრიტერიუმებს; • მოთხოვნები და ვალდებულებები, რომლებიც აღრიცხულია არასწორი კლასიფიკაციით ან არასწორი ღირებულებით; • მოთხოვნები და ვალდებულებები, რომელთა არსებობასა და სისწორეზე რწმუნება ვერ იქნა მიღებული. საქართველოს რეგიონ ული განვითარე ბისა და ინფრასტრ უქტურის სამინისტ როს ფინანსური აუდიტი სსიპ – მუნიციპალური განვითარების ფონდს ფი ნანსურ ანგარიშგებაში აღრიცხული აქვს 4.2 მლნ ლარის მოთხოვნები. აღნიშნული მოთხოვნების უმეტესობაზე მიმდინარეობს სასამართლო დავა და ახსნა-განმარტებით შენიშვნებში მოცემული ინფორმაციით, მათი მიღების ალბათობა დაბა ლია. სამინისტროს სააღრიცხვო პოლიტიკის მი ხედვით, ზემოაღნიშნული მოთხოვნები ექვემდე ბარება საეჭვო მოთხოვნის რეზერვში გადატანას. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრა დი განვითარების სამინისტროს ფინანსუ რი აუდიტი სამინისტროს ფინანსურ ანგარიშგებაში ირიცხება მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავა ლიანებები 149 მლნ ლარის ოდენობით, საიდანაც 3.2 მლნ ლარის დავალიანებების მაიდენტიფიცი 27 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში რებელი პირველადი დოკუმენტაცია არ იძებნება, ხოლო 1.4 მლნ ლარის მოთხოვნების დაფარვის ალბათობა დაბალია. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ფი ნანსური აუდიტი სამინისტროს ფინანსური ანგარიშგება მოიცავს 9.6 მლნ ლარის ოდენობის ისეთ დებიტორულ დავალიანებას, რომელიც წარმოქმნილია 20042009 წლებში. მათ შორის, 6.1 მლნ ლარის და ვალიანების დაფარვის ალბათობა მცირეა მისი ხანდაზმულობიდან და კომპანიის ფინანსური მდგომარეობიდან გამომდინარე. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტო რიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთ ე ლობისა და სოციალური დაცვის სამინის ტროს ფინანსური აუდიტი სამინისტროს ფინანსურ ანგარიშგებაში რეფე რალური მომსახურების პროგრამის ფარგლებ ში აღრიცხულია 2006-2020 წლების პერიოდში 1,385 ფიზიკური პირის მიმართ წარმოშობილი დებიტორული დავალიანება, ჯამურად 20.7 მლნ ლარის ოდენობით. სამინისტროში არ ჩატარებუ ლა ინვენტარიზაცია და დავალიანებები არ არის შეფასებული საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დამტკიცებული წესის შესაბამისად. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინის ტროს ფინანსური აუდიტი სსიპ − სახელმწიფო რეზერვებისა და სამოქალა ქო უსაფრთხოების სერვისების სააგენტოს ბა ლანსზე აღრიცხული მოთხოვნებიდან, 1991-2004 წლებში წარმოქმნილი 5.3 მლნ ლარის დავალი ანების ამოღების ალბათობა დაბალია ხანდაზმუ ლობიდან გამომდინარე. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი სპეციალური პენიტენციური სამსახურის საგადა სახადო აღრიცხვის ბარათზე ირიცხება საგადასა ხადო ვალდებულება 5.4 მლნ ლარის ოდენობით. დავალიანების წარმოშობის საფუძველი უცნობია 28 და არ იძებნება პირველადი საბუღალტრო დოკუ მენტაცია. შესაბამისად, აუდიტის სამსახურმა ვერ მიიღო რწმუნება წარდგენილ ფინანსურ ანგარიშ გებაში საგადასახადო ვალდებულებების მუხლის სიზუსტესა და სისრულეზე. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ფინანსუ რი აუდიტი 2020 წელს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტში სამ შენებლო წესების დარღვევისა და სხვადასხვა სა მართალდარღვევასთან დაკავშირებით გადაუხ დელი საჯარიმო სანქციების მოცულობა შეადგენს 11.9 მლნ ლარს. მუნიციპალიტეტის კონსოლიდი რებულ ანგარიშგებაში ჯარიმებიდან მისაღები შე მოსავლები აღიარებული არ არის. აღრიცხვა-ანგარიშგებასთან დაკავშირებუ ლი ნაკლოვანებები ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გამოვლენი ლი სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებების მნიშვ ნელოვანი ნაწილი უკავშირდება აღრიცხვა-ანგა რიშგების მიმართულებით არსებულ ხარვეზებს, რაც ძირითადად, გამოწვეულია იმ ფაქტით, რომ სამინისტროების უმრავლესობაში არ არის შემუშა ვებული და დანერგილი აღრიცხვის ინსტრუქციით მოთხოვნილი სააღრიცხვო პოლიტიკა. ასევე მნიშ ვნელოვანი გამოწვევაა ფინანსური აღრიცხვის სა ინფორმაციო სისტემების შესყიდვა და მათი სწო რი მოხმარება. ეს უკანასკნელი იწვევს მთელ რიგ უზუსტობებს აქტივებზე დარიცხული ცვეთის გაან გარიშებაში, ნაშთებისა და ოპერაციების არასწორ კლასიფიკაციასა და/ან დროში გამიჯვნაში, ასევე, უზუსტობებს − სააღრიცხვო მონაცემებში. საქართველოს რეგიონ ული განვითარე ბისა და ინფრასტრ უქტურის სამინისტ როს ფინანსური აუდიტი საავტომობილო გზების დეპარტამენტმა 2020 წელს ბალანსზე ასახა ძირითადი აქტივები, ჯამური ღირებულებით 25.7 მლნ ლარი, რომლებიც 20172019 წლებში შევიდა ექსპლუატაციაში. აღნიშნულ აქტივებზე დეპარტამენტმა ცვეთის დარიცხვა და იწყო ბალანსზე ასახვის მომენტიდან და რეტროს პექტულად არ გაუსწორებია წინა საანგარიშგებო პერიოდის შეცდომები. შესაბამისად, ფინანსურ სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ანგარიშგებაში ძირითადი აქტივების საწყისი ნაშ თი შემცირებულია 24.9 მლნ ლარით, ხოლო საბო ლოო ნაშთი გაზრდილია წინა პერიოდების დაგ როვილი ცვეთის 791 ათასი ლარით. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრა დი განვითარების სამინისტროს ფინანსუ რი აუდიტი სსიპ – ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენ ტოს „საქართველოს ინოვაციების ეკოსისტემის პროექტის (IBRD)“ ფარგლებში მომზადებულ ინ დივიდუალურ ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახული 11.8 მლნ ლარის სუბსიდიის ხარჯი მოიცავს 10 მლნ ლარის ისეთ დანახარჯებს, რომელთა აღრიცხვა ამ ანგარიშზე შეუსაბამოა ფინანსთა მინისტრის 2020 წლის N17 ბრძანების მოთხოვნებთან. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტო რიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთ ე ლობისა და სოციალური დაცვის სამინის ტროს ფინანსური აუდიტი სამინისტროს ფინანსურ ანგარიშგებაში არ არის გამორიცხული (ელიმინირებული) კონტროლი რებად ორგანიზაციებს შორის განხორციელებუ ლი ოპერაციებით წარმოქმნილი შემოსავლები, ხარჯები და ნაშთები. საქართველოს განათლების, მეცნიერე ბის, კულტურისა და სპორტის სამინისტ როს ფინანსური აუდიტი სამინისტროს ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახული აქვს მხოლოდ ფულადი შენატანები და არ არის ასახული შპს „სპორტმშენსერვისში“ განხორციე ლებული ქონებრივი შენატანები და კაპიტალის შემცირება, შესაბამისად, 135.9 მლნ ლარისა და 35.5 მლნ ლარის ოდენობით. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ერთიანი რესპუბლიკური ბიუჯეტით გან საზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციებ ის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსუ რი ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ნაერთ (კონსოლიდირებულ) ფინანსურ ანგარიშგებაში, არასწორი აღრიცხვისა და კონსოლიდაციისას, გამორიცხვებში (ელიმინაციის პროცესში) დაშვე ბული შეცდომების შედეგად, ჯამურად გამოვლინ და 1.4 მლნ ლარის შეუსაბამობები. შესაბამისობის აუდიტების შედეგები შესაბამისობის აუდიტის მიზანია დაადგინოს აუდიტის ობიექტის საქმიანობის შესაბამისობა კა ნონმდებლობასთან, მარეგულირებელ ნორმებ თან, სახელშეკრულებო მოთხოვნებთან და ორ განიზაციულ პოლიტიკასთან მიმართებით. 2021 წელს ჩატარებული 19 შესაბამისობის აუდი ტის ფარგლებში, სახელმწ იფო აუდიტის სამსახუ რის მიერ გამოვლენილი ნაკლოვანებები შესაძ ლებელია დაჯგუფდეს 5 ძირითადი სისტემური მიმართულებით: შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები შესყიდვების მართვის პროცესში ნაკლოვანებები ვლინდება შესყიდვების თითქმის ყველა ეტაპზე და მოიცავს ხარვეზებს როგორც საწყის − საჭი როებ ების იდენტიფიცირებისა და ბაზრის კვლე ვის, ასევე სატენდერო პროცედურების განხორ ციელების ეტაპებზე. აღნიშნული ნაკლოვანებები წარმოშობს საბიუჯეტო სახსრების არაეკ ონომი ური, არაპროდუქტიული და არაეფ ექტიანი გან კარგვის რისკებს. სამინისტროს არ აქვს შემუშავებული სააღრიცხვო პოლიტიკა ძირითადი აქტივების დაშლის შედეგად მიღებული ვარგისი მატერიალური მარაგების შე ფასებასა და აღრიცხვასთან დაკავშირებით. 29 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით შესაბამისობის აუდიტის პრაქტიკა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა ბოლო წლებში და სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს: შესაბამისობის აუდიტის საფუძვლები: 2017 წ. 2 ქულა 2022 წ. 3 ქულა შესაბამისობის აუდიტის პროცესი: 2017 წ. 1 ქულა 2022 წ. 3 ქულა შესაბამისობის აუდიტის შედეგები: 2017 წ. 2 ქულა 2022 წ. 3 ქულა ა(ა)იპ − საქართველოს ძიუდოს ეროვნუ ლი ფედერაციის 2018-2020 წლების საქ მიანობის შესაბამისობის აუდიტი ფედერაციის მიერ სხვადასხვ ა სახის საქონლი სა და მომსახურების შესყიდვისას, მიმწოდებელი კომპანიებ ის შერჩევა, რიგ შემთხვევებში, ხდებო და ბაზრის კვლევისა და ალტერნატიულ ი შეთავა ზებების განხილვის/შეფასების გარეშე. სსიპ – საქართველოს ეროვნული მუზეუ მის 2018-2020 წლების საქმიანობის შესა ბამისობის აუდიტი ეროვნული მუზეუმის მიერ 143 ათასი ლარის ღირე ბულების საქონელი შესყიდულია გამარტივებული შესყიდვით, რომლის ელექტრონული ტენდერით შესყიდვა არ გამოიწვევდა ღონისძიებ ების არსე ბითი შეფერხებით ჩატარებას ან/და ჩაშლას. შესა ბამისად, გამარტივებული შესყიდვის გამოყენების აუცილებლობა ორგანიზაციის წინაშე არ იდგა. 30 სამტრ ედიის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტმა შესყიდვების პროცესში პრე ტენდენტის დაუსაბუთებელი დისკვალიფიკაციის შედეგად დაკარგა 179.3 ათასი ლარის ეკონომი ის მიღების შესაძლებლობა. სენაკის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლე ბის საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი შესრულებული ინფრასტრუქტურული სამუშაოების ხარისხის კონტროლის ნაკლოვანებების გამო, მუ ნიციპალიტეტში 1 მლნ ლარის ღირებულების პრო ექტების განხორციელებისას, არ არის მიღწეული სა მუშაოებ ის დადგენილი ხარისხი, რითაც ობიექტების მდგომარეობა მოკლე პერიოდში გაუარესებულია. მარნეულის მუნიციპალიტეტის 20202021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის მიერ 22 ხელშეკრულების ფარ გლებში შესრულებული 503.8 ათასი ლარის ღი რებულების ინფრასტრუქტურულ პროექტებზე გამოვლინდა სხვადასხვა სახის ხარვეზი. მუნიცი პალიტეტი პროექტებს იბარებდა საექსპერტო ორ განიზაციების დადებითი დასკვ ნების საფუძველზე. შესწავლით დადასტურდა, რომ საზედამხედველო კომპანია არაჯეროვნად ასრულებდა ხელშეკრუ ლებით ნაკისრ ვალდებულებებს. მიუხედავად სა მართლებრივი საფუძვლებისა, მერიამ არ გამოი ყენა მიმწოდებლის დაჯარიმების, ხელშეკრულების შეწყვეტის, ხელშეკრულების შესრულების უზრუნ ველყოფის გარანტიის მოთხოვნისა და მიმწოდებ ლის შავ სიაში დარეგისტრირების უფლებები. ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტმა შეისყიდა სანაპირო ზოლის რე აბილიტაციის სამუშაოები, ღირებულებით 3.8 მლნ ლარი. მუნიციპალიტეტმა სათანადოდ არ გააკონტ როლა სამუშაოების შესრულებისა და მიღება-ჩაბა რების პროცესი, რის გამოც მიმწოდებელმა პროექ ტის დასრულება ვერ შეძლო და ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოდან შეასრულა მხო ლოდ 2 მლნ ლარის ღირებულების სამუშაო. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ზუგდიდი მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლე ბის საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტმა 3.3 მლნ ლარის ღირებულე ბის ელექტრონული ტენდერით, უკონკურენტო გარემოში შეისყიდა 15 ერთეული საზოგადოებ რივი ავტობუსი. აუდიტის შედეგად გამოვლინდა, რომ სატენდერო დოკუმენტაცია მოიცავდა ისეთ მოთხოვნებს, რომელიც ზღუდავდა კონკურენციას და მორგებული იყო კონკრეტულ მიმწოდებელზე. შედეგად, მუნიციპალიტეტმა დაკარგა მნიშვნე ლოვანი ეკონომიის მიღების შესაძლებლობა. აქტივების მართვ ასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები აქტივების მართვის კუთხით გამოვლინდა ისეთი სისტემური ხასიათის დარღვ ევები, როგორები ცაა, ხარვეზების შედეგად ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები, აქტივების არაეფექტიანად გამოყენება და ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფ ლებით გადაცემის პროცედურებთან დაკავშირე ბული ნაკლოვანებები და სხვ. სსიპ – საქართველოს ეროვნული მუზეუ მის 2018-2020 წლების საქმიანობის შესა ბამისობის აუდიტი მუზეუმის მფლობელობაში არსებული ფართის დროებით სარგებლობაში გადაცემაზე გაფორ მებული სახელშეკრულებო ღირებულებები არ შეესაბამება გენერალური დირექტორის ბრძა ნებით დადგენილ ტარიფებს. შედეგად, მუზეუმმა 2018−2020 წლებში დაკარგა, დაახლოებით, 90.6 ათასი ლარიდან 148.3 ათას ლარამდე შემოსავ ლის მიღების შესაძლებლობა. ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის წარმომადგენ ლობითი და აღმასრულებელი ორგანოების 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისო ბის აუდიტი ქ. ბათუმის ტერიტორიაზე მიმდინარე სამშენებ ლო სამუშაოების შერჩევითი წესით შესწავლის შედეგად გამოვლინდა 13 უნებართვო მშენებ ლობა; მათ შორის, 4 შემთხვევაში მშენებლობა შეწყვეტილი და მიტოვებულია. უნებართვო მშე ნებლობის წარმოებ ისას, რიგ შემთხვევებში, გა მოყენებულია სახელმწიფო საკუთრებაში არსე ბული მიწის ნაკვეთი, რასთან დაკავშირებითაც მერიას სათანადო და დროული ღონისძიებები არ გაუტარებია. მარნეულის მუნიციპალიტეტის 2020-2021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი აუდიტის შედეგად გამოვლინდა არაუფლება მოსილი პირების მიერ მუნიციპალური ქონებით სარგებლობის 40 შემთხვევა. კერძოდ, არ არის გაფორმებული შესაბამისი საიჯარო ხელშეკრუ ლებები და არ ხორციელდება ბიუჯეტში შემო სავლების მობილიზება. მერია საიჯარო თანხებს სრულად ვერ იღებდა საიჯარო ხელშეკრულე ბების პირობებშიც. მიუღ ებელმა შემოსავალმა 386.4 ათასი ლარი შეადგინა, მათ შორის, საურავ მა − 120.6 ათასი ლარი. ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის 20192020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2021 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით მუნიციპალი ტეტისთვის გადაუხდელი იჯარის თანხა, დაახლოე ბით 144 ათას ლარს შეადგენდა. ამ პერიოდისთვის დავალიანება ერიცხებოდა მუნიციპალური ქონების 78-დან 55 მოიჯარე სუბიექტს. ამასთანავე, სარგებ ლობის ფორმით გაცემული ზოგიერთი ქონების სა ფასური ნაკლებია საბაზრო ღირებულებაზე. საბიუჯეტო რესურსის მართვასთან დაკავში რებული ნაკლოვანებები ჩატარებული აუდიტების შედეგად გამოვლენილი საბიუჯეტო რესურსების მართვის ხარვეზები მოიცავს საჯარო უწყებების მიერ ბიუჯეტის არარაციონალუ რად და არამიზნობრივად გამოყენების შემთხვევებს. პროექტის – „დანერგე მომავალი“ 20182020 წლების შესაბამისობის აუდიტი ორი იდენტ ურ ი სან ერგ ე მეუ რნ ეო ბ ის შემთ ხ ვევ აშ ი, 1 კვ.მ-ზე გამ ოყ ენ ებ ულ ი მას ალ ებ ის დან ახ არჯ ებ ი მნიშვ ნ ელ ოვნ ად განს ხ ვ ავდ ე ბა, რაც ჯამ ურ ად 133 ათას ი ლარ ის სხვაო ბ ას წარმ ოშ ობს. 31 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში სსიპ – დევნილთა საარსებო წყაროების მხარდამჭერი პროექტებისა და პროგ რამების სააგენტოს მიერ დახარჯული საბიუჯეტო სახსრების შესაბამისობის აუდიტი 2019-2020 წლებში სააგენტომ 10 პროგრამიდან 4 ფაქტობრივად არ შეასრულა. შესაბამისად, არა სათანადო კონტროლისა და მოქმედი კანონმ დებლობის პრინციპების დარღვევის შედეგად, არამიზნობრივად იქნა გახარჯული 252.6 ათასი ლარი. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის 20192020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტმა სარეზერვო ფონდიდან 243 ათასი ლარი კანონშეუსაბამოდ დახარჯა ბი უჯეტით გათვალისწინებული ასიგნებების და საფინანსებლად, სოციალური დახმარების პროგრამისთვის დადგენილი კრიტერიუმების გა უთვალისწინებლად. ქ. ქუთაისის მუნიციპალიტეტის 20192020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2019-2020 წლებში მუნიციპალიტეტსა და სოცი ალური საცხოვრისის მშენებელ კომპანიას შო რის მიმდინარეობდა სასამართლო დავა. მერია მიმწოდებლისგან ითხოვდა გადახდილი თანხი დან 1.6 მლნ ლარის უკან დაბრუნებას, ვინაიდან მიმწოდებელმა არ შეასრულა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები. მიუხ ედავად ამისა, 2021 წლის მარტში მხარეებს შორის გაფორმ და მორიგება და მერიამ მშენებელ კომპანიას სათანადო საფუძვლ ის გარეშე გადაუხადა 120 ათასი ლარი. სენაკის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნ იც იპ ალ იტ ეტმ ა დაგ ეგმ ა და შეი სყ იდ ა ისე თი პროე ქტ ებ ი, რომლ ებ იც ფუნქ ც იუ რ ად დატ ვირთ ულ ი არ არის. შეს აბ ამ ის ად, ბიუ ჯ ეტ იდ ან გაწ ეუ ლ ია 284.2 ათას ი ლარ ის არაე ფ ექტ ია ნ ი ხარჯ ი. 32 ორგანიზაციული და პერსონალის მართ ვასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები სსიპ – საქართველოს ეროვნული მუზეუ მის 2018-2020 წლების საქმიანობის შესა ბამისობის აუდიტი ეროვნულ მუზეუმში საშტატო ერთეულებზე დასაქ მებული თანამშრომლების ნაწილი, შინაგანაწესით დადგენილი ნორმირებული სამუშაო დროის ფარ გლებში, თანამდებობრივი პოზიციით გათვალისწი ნებული სამუშაოს შესრულებისთვის იღებს როგორც თანამდებობრივ სარგოს, ასევე დამატებით ანაზღაუ რებას. დამატებითი ანაზღაურების გაცემის საფუძვე ლია ვადიანი შრომითი ხელშეკრულება. ასეთი სახის დამატებითმა ანაზღაურებამ შესამოწმებელ პერი ოდში 269.3 ათასი ლარი (საკუთარი სახსრებიდან) შეადგინა. ვინაიდან ნორმირებულ დროში სამუშა ოს შესრულებისთვის მოხელეს ეკუთვნის მხოლოდ თანამდებობრივი სარგო, დამატებითი კომპენსაცია კანონმდებლობასთან შეუსაბამო გადაწყვეტილებაა. სსიპ – ბათუმის შოთა რუსთაველის სა ხელმწიფო უნივერსიტეტის 2018-2019 წლების შესაბამისობის აუდიტი უნივერსიტეტმა არაეფექტიანად მართა მედიცინის მიმართულებით საგანმანათლებლო პროგრამებ ზე ჩარიცხვის მსურველთა მოზიდვის ხელშეწყობის შესახებ მემორანდუმი და არ დაიცვა წარმომადგენ ლობითი საბჭოს მიერ დამტკიცებული სტუდენტთა სწავლის საფასურის გადახდის წესი. შედეგად, უცხო ელ სტუდენტთა დავალიანება წლების განმავლობაში იზრდებოდა და 2019 წლის ბოლოსთვის 1.5 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა. ასევე, უნივერსიტეტის წარმო მადგენლობითი საბჭოს გადაწყვეტილების მოქმედ რეგულაციებთან შეუსაბამობისა და საკითხის არასა თანადო შესწავლის შედეგად, მაგისტრატურის რიგი საგანმანათლებლო პროგრამის 653 სტუდენტმა, ზედ მეტად გადაიხადა 332 ათასი ლარი, რაც ექვემდება რება სტუდენტებისთვის უკან დაბრუნებას. აუდიტის სამსახურის რეკომენდაციით, სტუდენტებს აღნიშნუ ლი თანხიდან უკან დაუბრუნდათ 285.6 ათასი ლარი. ზუგდიდი მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2019-2020 წლებში, მუნიციპალიტეტში სამსახურებ რივი უფლებამოსილების განსახორციელებლად სახელმწიფო აუდიტის სამსახური გამოყენებული სატრანსპ ორტო საშუალ ებების რა ოდენობა მნიშვნელოვნად აღემატებოდა რეკომენ დებულ ზღვრულ ოდენობას. ნაცვლ ად 10 სამორი გეო მანქანისა, მუნიციპალიტეტი სარგებლობდა ბალანსზე რიცხული 22 სამორიგეო და 169 კერძო საკუთრებაში არსებული ავტომობილით. წყლის ხარისხი შეუსაბამოა დადგენილ სტანდარ ტებთან. ეფექტიანობის აუდიტების შედეგები სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის პრიორიტეტული მიმართულებაა ეფექტიანობის აუდიტი, რომელიც უმნიშვნელოვანესი ინსტრუმენტია საჯარო უწყებების მიერ განხორციელებული პროგრამებით/ღ ონისძი ებებით მიღწეულ ი შედეგებისა და ამ პროცესში სა ბიუჯ ეტო რესურსის გამოყენების ეკონომიურობის, ეფექტიან ობისა და პროდუქტიულობის შესაფასებ ლად. ეფექტიან ობის აუდიტის ფარგლებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულება ხელს უწყობს საჯარო მმართვ ელობის ხარისხის გაუმჯობესებას. წყალმომარაგების სისტემების მოწყობის ნაკლოვანებები მუნიციპალიტეტებში სამსახურის მიერ მუნიციპალიტეტებში ჩატარებუ ლი აუდიტების შედეგად გამოვლენილ ერთ-ერთი სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებაა წყალმომა რაგების სისტემების გაუმ ართავი ფუნქციონირება. კერძოდ, სამტრედიის, სენაკის, წყალტუბოსა და მარნეულის მუნიციპალიტეტების მიერ განხორცი ელებული ღონისძიებები მოსახლეობ ის წყალმო მარაგების კუთხით არასაკმარისია. მოსახლეობის უმეტეს ნაწილს წყალი არ მიეწოდება ან მიეწოდე ბა შეფერხებით. ზოგიერთ შემთხვევაში, სასმელი წყალი არ იწმინდება ან/და ჩატარებული ლაბორა ტორიული კვლევებით დადგინდა, რომ სასმელი სამსახურის სტრატეგიული მიზანია ეფექტიან ობის აუდიტების წილის ზრდა მთლიან აუდიტორულ საქმიანობაში. 2021 წელს სამსახურმა ჩაატარა 16 ეფექტიანობის აუდიტი, რაც მთლიანი აუდი ტორული საქმიანობის 33%-ს შეადგენს. შედეგად, სამსახურმა მნიშვნელოვანი გადაჭარბებით შეას რულა სტრატეგიით განსაზღვრული მიზანი (20%). 2021 წელს სამსახურმა ჩაატარა 16 ეფექტიანობის აუდიტი, რაც ჯამური აუდიტების 33%-ია. 2018-2021 წლებში სამსახურმა ჯამურად ჩაატარა 54 ეფექტიანობს აუდიტი, რითაც მოიცვა ათივე სახელ მწიფო სექტორი/სფერო. ამ კუთხითაც სამსახურმა წარმატებით შეასრულა სტრატეგიის განსაზღვრული მიზანი. დიაგრამა 7. 2018-2021 წლებში სამსახურის მიერ ჩატარებული ეფექტიანობის აუდიტების განაწილება სახელმწიფო სექტორების/სფეროების მიხედვით. საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება 1 6 საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება 3 ეკონომიკური საქმიანობა 1 განათლება 1 თავდაცვა 1 1 საბინაო-კომუნალური მეურნეობა 1 1 დასვენება და კულტურა 1 1 გარემოს დაცვა 1 0 1 7 2 4 1 სოციალური დაცვა 1 2 2 1 2018 2 1 ჯანდაცვა 3 3 1 2 2 2 2019 4 6 2020 8 10 12 14 16 18 2021 33 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით ეფექტიანობის აუდიტის პრაქტიკა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა ბოლო წლებში და სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს: ეფექტიანობის აუდიტის საფუძვლები: 2017 წ. 3 ქულა 2022 წ. 4 ქულა ეფექტიანობის აუდიტის შედეგები: 2017 წ. 2 ქულა 2022 წ. 3 ქულა 2021 წელს ჩატარებული ეფექტიანობის აუდიტების ფარგლებში გამოვლენილი ძირითადი შედეგებია: აუდიტის სახელი: მუნიციპალიტეტების მიერ დაფუძნებული რეგიონული განვითარების ასოცი სახელმწიფო სექტორი: საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება. აუდიტის პერიოდი: 2016-2020 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი: იმერეთის, სამეგრელოს, სამცხე-ჯავახეთის, სვანეთისა25 და კახეთის26 და აციების საქმიანობის ეფექტიანობის აუდიტი. ნიშნულების ადგილის მართვის ორგანიზაციები; ქვემო ქართლის, სამცხე- ჯავახეთისა და მცხეთა-მთ იანეთის რეგიონ ული განვითარების სააგენტოებ ი; ა(ა)იპ − ინვესტიციების და ჰუმანიტარული პროექტების გაერთიანება. აუდიტის ფარგლ ებში შესწავლილ იქნა რამდენად თანმიმდევრულია რეგიონ ული განვითარების ასო ციაციების მიზნების განსაზღვრისა და საქმიანობის დაგეგმვის პროცესი, რამდენად ოპტიმალურადაა განსაზღვრული მათი როლი/ფუნქც იები და რამდენად უწყობს ხელს მათი საქმიანობა რეგიონ ის ეკო ნომიკურ განვითარებას. მიგნება: DMO-ების27 მიერ არსებული და ახალი ტურისტული ობიექტების განვითარების მიზნით გა ტარებული ღონისძიებები არასაკმარისია. ასოციაციების უმეტესობას მომზადებული არ აქვს არსებუ ლი ტურისტული ობიექტების სრულფასოვანი ბაზა. არსებულ და ახალ პროდუქტებთან დაკავშირე ბით ასოციაციებს არ აქვთ სათანადო სიხშირის კომუნიკაცია ფართო აუდიტორიასთან. ამასთანავე, თანამშრომლობა ადგილობრივ და უცხოურ ტუროპერატორებთან და ტურიზმის სხვა სუბიექტებთან არაეფ ექტიანია. ორგანიზაციების ვებგვერდების უმრავლესობა გაუმართავია და არ შეიცავს სრულ და საკმარის ინფორმაციას რეგიონის ტურისტული ობიექტებისა და ინფრასტრუქტურის შესახებ. დაბა ლია ორგანიზაციების აქტივობა სოციალურ ქსელებშიც. 25 „შანლენდ“. „ვიზით კახეთი“. 27 დანიშნულების ადგილის მართვის ორგანიზაცია. 26 34 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური რეკომენდაცია: DMO-ებმა ციფრული მარკეტინგის განვითარების კუთხით, ტურისტების მოზიდვისა და ინფორმირებისთვის აქტიურად გამოიყენონ ვებგვერდები და სოციალური ქსელები. მნიშვნელოვანი ა, ვებგვერდები ითვალისწინებდეს მინიმუმ ერთი უცხო ენის არჩევის შესაძლებლობას და ვებგვერდ ზე/სოციალურ ქსელში განთავსებული ყველანაირი ინფორმაცია ხელმისაწვდომი იყოს უცხოენოვანი მომხმარებლებისათვის. მიზანშეწონილია, ასოციაციების სოციალური მედიის/ვებგვერდების ერთ სის ტემაში მოყვანა, მათი ხშირი განახლება-გამართვა. ასოციაციების საქმიანობის ეფექტიანი მართვისა და კონტროლისათვის მუნიციპალიტეტები რეგულარულად უნდა ატარებდნენ ა(ა)იპ-ების საქმიანობის მონიტორინგს და ფლობდნენ სრულყოფილ ინფორმაციას მათ მიერ წლის განმავლობაში განსახორ ციელებელი/განხორციელებული ღონისძიებების შესახებ. ყოველწლიური საქმიანობის ანგარიშის განხილვისას უნდა შეაფასონ სტრატეგიული გეგმით დასახული მიზნების მიღწევის/დაგეგმილი ღო ნისძიებების შესრულების მდგომარეობა და შეუსრულებლობის მიზეზები. აუდიტის სახელი:  უნიციპალიტეტების მიერ დაფუძნებული არასამეწარმეო (არაკომერციული) მ იურიდიული პირების მართვის ეფექტიანობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება. აუდიტის პერიოდი: 2014-2019 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი: ადგილობრივი თვითმმართველობების მიერ დაფუძნებული არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირები. აუდიტის ფარგლებში შესწავლილ იქნა რამდენად თანმიმდევრულია ადგილობრივი თვითმმართვე ლობების პოლიტიკა მუნიციპალური ა(ა)იპ-ების დაფუძნებისა და მართვის პროცესში. მიგნება: მუნიციპალიტეტების ფუნქცია-მოვალეობები არის მსგავსი, რაც ა(ა)იპ-ების ერთსა და იმავე სფეროში შექმნას უნდა განაპირობებდეს. მიუხედავად ამისა, არაერთგვაროვანია სერვისების მისაწო vდებლად ა(ა)იპ-ების დაფუძნების პრაქტიკა. აუდიტის შედეგად გამოვლინდა, რომ 21 მუნიციპალი ტეტში 28.3 მლნ ლარი არის მიმართული ისეთი ა(ა)იპ-ების ფუნქციონირებაზე, რომელთა საქმიანობის სფეროც, მხოლოდ ამ მუნიციპალიტეტებში გვხვდება. ასევე, მუნიციპალიტეტებში ხშირად შექმნილია საერთო პროფილის მქონე რამდენიმე ა(ა)იპ-ი. აღნიშნული განსაკუთრებით დამახასიათებელია კულ ტურის, განათლების, სპორტისა და ინფრასტრუქტურის სფეროსათვის. რეკომენდაცია: მუნიციპალიტეტების აღმასრულებელმა და წარმომადგენლობითმა ორგანოებმა შეის წავლონ, ემყარება თუ არა ა(ა)იპ-ის შექმნა რეალურ საჭიროებებს და რამდენად არის ცალკე იურიდიუ ლი პირის დაფუძნება და ფუნქციონირება საუკეთესო ალტერნატივა მოსახლეობისთვის კონკრეტული სერვისების მისაწოდებლად. ასევე, განიხილონ მსგავსი ფუნქციებისა და მიზნების მქონე იურიდიული პირების კონსოლიდაციის შესაძლებლობა. აღნიშნული ხელს შეუწყობს კონკრეტული პროგრამების მართვის სისტემის გაუმჯობესებას, მსგავსი ფუნქციების მქონე ორგანიზაციებში ერთიანი პოლიტიკის დანერგვას, იურიდიულ პირებს შორის ფინანსური რესურსების ოპტიმალურ განაწილებას და საბიუჯე ტო სახსრების ხარჯვის ეფექტიანობას. 35 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში აუდიტის სახელი: ა ვტოსატრანსპორტო საშუალებების პერიოდ ული ტექნიკური ინსპექტირე ბის პროცესზე სახელმწიფო კონტრ ოლის ეფექტიანობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება. აუდიტის პერიოდი: 2018-2020 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი: სსიპ – აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანო – აკრედიტაციის ცენტ რი; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ – საპატრულო პო ლიციის დეპარტამენტი. აუდიტის შესწავლის საგანს წარმოადგენდა ტექნიკურ ინსპექტირებასთან დაკავშირებულ პროცესებზე სახელმწ იფო ზედამხედველობისა და კონტრ ოლის მექანიზმების ეფექტიანობის შეფასება, ასევე, ქვე ყანაში დადგენილი სტანდარტების შესაბამისობა ასოცირების ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ დირექტივებთან და სტანდარტებთან დასახული მიზნების მიღწევის მდგომარეობის უსაფრთ ხოებასა და გარემოზე უარყოფითი ზემოქმედების მინიმიზაციასთან დაკავშირებით. მიგნება: 2018-2020 წლებში ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ექსპლუატაციასთან დაკავშირებუ ლი სხვადასხვა მავნე ნივთიერების კონცენტრაციების დადგენა და არეალის დაფარვა არ წარმოებ და სრულყოფილად. შესაბამისად, შეუძლებელია განისაზღვროს ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ტექნიკური გაუმართაობით მიღებული გავლენა ჰაერის დაბინძურებაზე. აქედან გამომდინარე, ზემო აღნიშნულის გარეშე შეუძლებელია რეფორმის ეფექტიანობის სათანადოდ შეფასება. რეკომენდაცია: რეფორმის ეფექტიანობის შეფასების მიზნით, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრა დი განვითარების სამინისტრომ შესაბამისი უწყებების ჩართულობით შეიმუშაოს სტატისტიკურ ინფორ მაციასა და ობიექტურ კვლევაზე დაფუძნებული ინსპექტირების რეფორმის ყოველწლიური მისაღწევი შედეგები გაზომვადი ინდიკატორებით და განახორციელ ოს რეფორმის მიზნების მიღწევის ყოველწ ლიური მონიტორინგი. აუდიტის სახელი: ქართულ დიასპორასთან კავშირების გაძლიერების ეფექტიანობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება. აუდიტის პერიოდი: 2017-2020 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი: საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიასპორასთან ურთიერთო ბის დეპარტამენტი. ქვეყნების ჩართულობა გლობალურ მიგრაციულ პროცესებში საგრძნობლად გაიზარდა. შესაბამისად, აქტუალურია მიგრაციის როლი სოციალურ-ეკონომიკური, კულტურული და დემოგრაფიული კუთხით. მიგნება: დიასპორასთან ურთიერთობის დეპარტამენტის მიერ განხორციელებული კვლევები საჭიროებე ბის შესახებ, დიასპორული პროექტების ეფექტიანად დაგეგმვისათვის არ არის საკმარისი, ვინაიდ ან გამო კითხულია მხოლოდ დიასპორული ორგანიზაციები − საკვირაო სკოლები და სამრევლოები, რომელთა საჭიროებები შესაძლოა განსხვავდებოდეს დიასპორის ცალკეული წარმომადგენლის საჭიროებებისგან. არ არის განსაზღვრული პროგრამის შესრულებისა და მისაღწევი შედეგის ვადები, ასევე არ განხორციე ლებულა პროექტების ეფექტიან ობისა და მიღწეული შედეგების შეფასება. 36 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური რეკომენდაცია: დიასპორის საჭიროებებზე მაქსიმალურად მორგებული პროექტების განსახორციე ლებლად, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრ ოს დიასპორასთან ურთიერთობის დეპარტა მენტმა, მიგრაციის სფეროში მოქმედ სხვადასხვა ორგანიზაციასთან თანამშრომლობითა და ელექ ტრონული პლატფორმების გამოყენებით ჩაატაროს კვლევები, რომლის საფუძველზე შეისწავლის დიასპორის წევრების საჭიროებებს და გამოწვევებს. შეაფასოს უკვე განხორციელებული პროექტების ეფექტიანობა და მომავალი პროექტების ბიუჯეტი დაიგეგმოს ჩატარებული კვლევებისა და პროექტე ბის შეფასების შედეგების გათვალისწინებით. აუდიტის სახელი:  ოქალაქეთა იურიდიული დახმარების უზრუნველყოფის ეფექტიანობის მ აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება. აუდიტის პერიოდი: 2019-2020 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი: სსიპ − იურიდიული დახმარების სამსახური. უფასო იურიდიული დახმარება მართლმს აჯულების სისტემის მნიშვნელოვანი კომპონენტია, რომე ლიც ადამიანის სხვა ფუნდამენტურ უფლებებთან ერთად ხელს უწყობს მაღალი საზოგადოებრივი ნდობის ჩამოყალიბებას. მიგნება: ოჯახის წევრთ ა შორის კონფლიქტის ან ერთობლივ შემოსავალზე შეზღუდული წვდომის არ სებობის შემთხვევაში, ბენეფიციარის გადახდისუუნარობის შეფასებისას, სარეიტინგო ქულა გაეროს სახელმძ ღვანელო წესების მიხედვით, გამოითვლება ინდივიდუალურად, ხოლო საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობით, მაჩვენებელი გაიანგარიშება ოჯახის მონაცემებზე დაყრდნობით. გამომ დინარე იქიდან, რომ ვერც კანონმდ ებლობით გათვალისწინებული „საგამონაკლისო წესი“ ფარავს სრულად ასეთ პირთა წრეს, არსებობს რისკი − ოჯახში კონფლიქტის ან ერთობლივ შემოსავალზე შეზღუდული წვდომის შემთხვევაში, პირმა ვერ ისარგებლოს უფასო იურიდიული დახმარებით. რეკომენდაცია: უფასო იურიდიულ მომსახურებაზე ხელმისაწვდომობის მიზნით, იურიდიულ ი დახმა რების სამსახურმა შეიმ უშაოს წესი, რომელიც მაქსიმალურად მოიცავს იმ პირთა წრეს, რომლებსაც ოჯახში კონფლიქტის ან ერთობლივ შემოსავალზე შეზღუდული წვდომის არსებობის შემთხვევაში ესა ჭიროებათ იურიდიული დახმარება. 37 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში აუდიტის სახელი: საჯარო მოხელეთა პროფესიული განვითარება. სახელმწიფო სექტორი: საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება. აუდიტის პერიოდი: 2018-2020 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი: სსსიპ – საჯარო სამსახურის ბიურო. საჯარო მმართველობის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანაა შეზღუდული რესურსებით მოქალაქეებისთვის მაქსიმალური ღირებულების შექმნა. აღნიშნული ხელს უწყობს მოსახლეობის დასაქმებასა და ქვეყნის ეკონომიკურ ზრდას. საჯარო მმართველობის წინაშე მდგარი ამოცანების შესრულებისთვის მნიშვნე ლოვანია პროფესიონალი, მუდმივ განვითარებაზე ორიენტირებული ადამიანური რესურსების არსე ბობა და მათი ეფექტიანი მართვა, რაც სტრატეგიულ ი მიზნების მიღწევის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან წინაპირობას წარმოადგენს. მიგნება: აუდიტის ფარგლებში შერჩეული ოთხი სამინისტროდან, ადამიანური რესურსების განვითა რების სტრატეგია არ ჰქონდა შემუშავებული განათლებისა და მეცნიერების და რეგიონ ული განვითა რებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროებს. ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების და გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობ ის სამინისტროების სტრატეგიებ ი კი დამტკიცებულია 2021 წელს. შესა ბამისად, სტრატეგიებში გათვალისწინებული აქტივობების უმეტესობას მიმდინარე სტატუსი აქვს. რეკომენდაცია: ადამიანური რესურსების პროფესიული განვითარების ეფექტიანი მართვის უზრუნ ველყოფის მიზნით, საჯარო სამსახურის ბიურ ომ გააქტიუროს ადამიანური რესურსების განვითარების სტრატეგიული დაგეგმვის სისტემის დანერგვა-ფუნქც იონ ირების მიმართულებით მუშაობ ა, რაც ხელს შეუწყობს პროფესიული განვითარების გეგმების ორგანიზაციებ ის სტრატეგიულ ი განვითარების მიზ ნებთან შესაბამისობაში მოყვანას. ამავდროულად, საჯარო სამსახურის ბიურ ომ უზრუნველყოს აღნიშ ნული დოკუმენტების მიმოხილვა და შეფასება. აუდიტის სახელი: საჯარო სექტორში IT პროექტების მართვ ის ეფექტიან ობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება. აუდიტის პერიოდი: 2014-2019 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი:  სიპ − ციფრული მმართვ ელობის სააგენტო; მთავრობის ადმინისტრ ს აცია; სსიპ − საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგ ენტო; სსიპ − სახელმწიფო სერვი სების განვითარების სააგენტო; სსიპ − საფინანსო-ანალიტიკური სამსახური; სსიპ − შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრ ი. აუდიტის ფარგლ ებში შესწავლილ იქნა ცალკეული უწყებების დონეზე, საკუთარი ადამიან ური რესურ სით შექმნილი პროგრამული უზრუნველყოფის შემუშავების პროცესში დროულობისა და ბიუჯეტის მართვის პრაქტიკა, ასევე, აღნიშნული სფეროს მონიტორინგის/კოორდინაციის ქმედითი მექანიზმები სა და შესაბამისი მარეგულირებელი გარემოს არსებობა. მიგნება: აუდიტის ფარგლებში შესწავლილი იქნა ელექტრონული სტრატეგიის ფარგლებში განსაზღ ვრული მაკოორდინირებელი უწყებების, მთავრობის ადმინისტრაციისა და სსიპ – ციფრული მმართ ველობის სააგენტოს მიერ განხორციელებული აქტივობები. კერძოდ, აღნიშნულ ორგანიზაციებში არ არსებობს დოკუმენტური დასაბუთება IT პროექტების კოორდინაციის მიმართულებით სტრატეგიით ა და საჯარო მმართველობის რეფორმით გათვალისწინებული აქტივობების განხორციელების შესახებ. 38 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური რეკომენდაცია: მთავრობის ადმინისტრაციამ, როგორც ელექტრონული მმართვ ელობის პროცესების კოორდინაციაზე პასუხისმგებელმა უწყებამ ქვეყნისათვის სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი ან/დ ა მა ტერიალური IT პროექტების ეფექტიანი და დროული მართვისათვის უზრუნველყოს ანგარიშვალდებუ ლების ქმედითი მექანიზმების შექმნა. აღნიშნული უნდა მოიცავდეს: • პროექტის განხორციელება/კოორდინაცია/მონიტორინგში ჩართული მხარეების დეტალურ რო ლებს, პასუხისმგებლობებს, მათ შორის, კომუნიკაციის ფორმასა და პერიოდ ულობას. მთავრობის ადმინისტრაციამ და სსიპ − ციფრული მმართველობის სააგენტომ უზრუნველყონ: • ქვეყნისთვის სტრატეგიულად და მატერიალურად მნიშვნელოვანი პროექტების საოპერაციო/ტექნი კურ დონეზე მონიტორინგის შეუფერხებლად განხორციელებისათვის საჭირო მანდატისა და უფლე ბამოსილების საკითხების იდენტიფიცირება სსიპ − ციფრული მმართველობის სააგენტოსათვის და შესაბამისი საკანონმდებლო საფუძვლის შექმნ ა. აუდიტის სახელი: ექსპორტის ხელშეწყობის ღონისძიებ ების ეფექტიანობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: ეკონომიკური საქმიანობა. აუდიტის პერიოდი: 2018-2021 (ოქტომბერი) წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი:  სიპ − აწარმოე საქართველოში; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი ს განვითარების სამინისტრო. აუდიტის ფარგლებში შესწავლილ იქნა სსიპ – აწარმოე საქართველოს მიერ ექსპორტის ხელშეწყობის მიზნით განხორციელებული ღონისძიებ ები. მიგნება: სააგენტოს სამიზნე, პრიორიტეტული სექტორების/პროდუქტების იდენტიფიცირების პროცესი არათანმიმდევრულია. კერძოდ, სააგენტოს არ აქვს განსაზღვრული პრიორ იტეტული სექტორების/პ როდუქტების გამოვლენის პროცედურა და აღნიშნული პროცედურის ჩატარების პერიოდულობა. პრი ორიტეტულად მიჩნეული პროდუქტებიდან ზოგიერთი არ ეფუძნება სიღრმ ისეულ კვლევას, რომელშიც გაანალიზებული იქნებოდა პროდუქტის მიწოდების ჯაჭვში არსებული დაბრკოლებები. რეკომენდაცია: პრიორიტეტული სექტორების/პროდუქტების შერჩევის თანმიმდევრული და გამართუ ლი პროცესის უზრუნველსაყოფად, გაიწეროს პრიორ იტეტული სექტორების გამოვლენის პროცედურა და განისაზღვროს პასუხისმგებელი პირების/მხ არეების როლები. სექტორის/პროდუქტის პრიორიტე ტულად აღიარებამდე, მნიშვნელოვანია მოხდეს მიწოდების ჯაჭვში არსებული დაბრკოლებების იდენ ტიფიცირება. 39 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში აუდიტის სახელი:  სურსათის უვნებლობის უზრუნველსაყოფად სახელმწიფოს მიერ განხორცი ელებული ღონისძიებების შემდგომი რეაგირების ეფექტიანობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: ეკონომიკური საქმიანობა. აუდიტის პერიოდი: 2016-2020 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი:  სიპ – სოფლის მეურნეობის სამეცნიერ ს ო-კვლევითი ცენტრ ი; სსიპ – სურსა თის ეროვნული სააგენტო; სსიპ – შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარ ტამენტი. მოსახლეობის ჯანმრთ ელობაზე მავნე სურსათის მოხმარებით მიყენებული ზიანის თავიდან ასაცილებ ლად, მნიშვნელოვანია, სურსათის უვნებლობის სახელმწიფო კონტროლი იყოს ეფექტიანი, როგორც ქვეყნის ტერიტორიაზე, ასევე მის საზღვარზე. შესაბამისად, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა შეის წავლა აღნიშნული საკითხი. მიგნება: სურსათის უვნებლობის მიმართულებით, რისკის შეფასების საქმიანობასთან დაკავშირებული პროცედურები არასათანადოდაა დარეგულირებული, რაც გულისხმობს შემდეგი საკითხების დეტალუ რად განსაზღვრას: რისკის შეფასების სამსახურის მიერ შემუშავებული ანგარიშების ფორმა და შინა არსი; რისკის შეფასების და მის თანმდევ თითოეუ ლ ეტაპზე განსახორციელებელი ქმედებები; ჩართუ ლი მხარეების უფლება-მოვალეობები და პასუხისმგ ებლობები. რეკომენდაცია: სისტემური, სრული, შესაბამისი და მეტად გამჭვირვალე სურსათისმიერი საფრთხეე ბის ადამიანის ჯანმრთელობაზე ზეგავლენის რისკის ანალიზის პროცესის განხორციელების მიზნით საჭიროა, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრ ოს, სსიპ − სურსათის ეროვნული სა აგენტოსა და სსიპ − სოფლის მეურნეობ ის სამეცნიერ ო-კვლევითი ცენტრის თანამშრომლობით, შემუ შავდეს სტანდარტული საოპერაციო პროცედურები ან/და, საჭიროებ ის შემთხვევაში, საკანონმდებლო დონეზე მკაფიოდ განისაზღვროს სურსათის უვნებლობის სფეროში, რისკის ანალიზის პროცესში მონა წილე მხარეების უფლება-მოვალეობები და თითოეუ ლ ეტაპზე განსახორციელებელი ქმედებები. აუდიტის სახელი:  მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარების ღონისძიებ ების ეფექტიანობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: ეკონომიკური საქმიანობა. აუდიტის პერიოდი: 2014-2020 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი:  აქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრ ს ო; სსიპ – აწარმოე საქართველოში. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურმა შეისწავლა 2014-2021 წლებში მცირე და საშუალო ბიზნესის განვი თარების მიმართულებით გადადგმული ნაბიჯები, რომლებიც მოიცავს პროგრამის „აწარმოე საქართ ველოში“ ინდუსტრ იულ მიმართულებასა და პანდემიის საპასუხოდ სსიპ-ის – აწარმოე საქართველო ში მიერ განხორციელებულ ღონისძიებ ებს. აუდიტის ფარგლებში შეფასდა, თუ რამდენად შეესაბამება პროგრამის დიზაინ ი კარგ პრაქტიკას და რამდენად პასუხობს ის მეწარმეთა საჭიროებებს. აგრეთვე შედარდა პროგრამაში მონაწილე და არამონაწილე კომპანიებ ის ფინანსური მაჩვენებლები. 40 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მიგნება: მეწარმეთა საჭიროებების იდენტიფიცირების მიმართულებით, აღსანიშნავია ქვეყანაში არსე ბულ მონაცემთა ნაკლოვანებები, რაც მცირე და საშუალო ბიზნესის განმარტების არაერთგვაროვნებას და შესაბამისად, მონაცემთა ნაკლებად თავსებადობას გულისხმ ობს. სააგენტოს გააჩნია განსხვავე ბული მიდგომა მცირე და საშუალო ბიზნესის განსაზღვრების კუთხით, ხოლო საერთაშორისო ორგა ნიზაციები (მაგალითად, EBRD) ანალიზის ჩატარებისას მცირე და საშუალ ო ბიზნესის განსხვავებულ განმარტებას იყენებენ. არასათანადო მონაცემები და მონაცემთა დაბალი თავსებადობა აბრკ ოლებს მეწარმეობ ის ხელშეწყობის პროგრამების ეფექტიანად დაგეგმვასა და მათ მორგებას მეწარმეთა სა ჭიროებებზე. რეკომენდაცია: იმ მიზნით, რომ შეიქმნას მცირე და საშუალ ო საწარმოებ ის საჭიროებების საპასუ ხოდ შესაბამისი პროგრამების ეფექტიანად შემუშავების წინაპირობები, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრ ომ მოახდინოს იმ გარემოებ ების იდენტიფიცირება, რაც ხელს უშლის მცირე და საშუალო ბიზნესთან დაკავშირებით სათანადო ანალიზის ჩატარებას და სხვა დაინ ტერესებულ მხარეებთან თანამშრომლობით (ეროვნული ბანკი, სტატისტიკის ეროვნული სამსახური, საერთაშორისო დონორები) ხელს უწყობს შესაბამისი მონაცემების გენერირებას. აუდიტის სახელი:  შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის პროექტის (SRAMP) ეფექტიანობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: ეკონომიკური საქმიანობა. აუდიტის პერიოდი: 2020 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი: საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტი. მსოფლიო ბანკის დაფინანსებით საავტომობილო გზების დეპარტამენტი ახორციელებს „შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის პროექტს (SRAMP)“, რომლის ეფექტიანობის აუდიტიც ჩაატარა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა. აუდიტის ანგარიშის საფუძველზე მსოფლიო ბან კი იღებს რწმუნებას, რომ პროექტი ხორციელდება ბანკის წესების, პროცედურებისა და სახელმძღვა ნელოების მოთხოვნების შესაბამისად. მიგნება: გზების დეპარტამენტის მიერ წლიური გეგმის შემუშავების პროცესში, არ ხორციელდება შიდა სახელმწ იფოებრივი გზების სავარაუდო, სასარგებლო მომსახურების ვადის შეფასება. შედეგად, გზე ბის დეპარტამენტს არ აქვს შესაძლებლობა დაასაბუთოს, ირჩევს თუ არა საუკეთესო ვარიანტს მოვ ლა-შენახვას, პერიოდულ მოვლა-შენახვასა და სარეაბილიტაციო სამუშაოე ბს შორის. რეკომენდაცია: შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის ეფექტიანობის გაზრდ ის მიზ ნით, სასურველია, გზების დეპარტამენტმა შეიმუშაოს და დანერგოს ისეთი მექანიზმები, რომლებიც უზრუნველყოფს გზების სასარგებლო მომსახურების ვადის შეფასებას სამუშაოე ბის ტიპის მიხედვით. შეფასების გაკეთება შესაძლებელია წარსული გამოცდილების, სამუშაოე ბის ტიპის, წლის საშუალო დღიური ნაკადისა და რეგიონული კლიმატის საფუძველზე. აუცილებელია სხვადასხვა სამუშაოს (მოვლა-შენახვა, პერიოდული მოვლა-შენახვა და რეაბილიტაცია) მოსალოდნელი შედეგების ურთი ერთშედარება, შემდგომში მათგან ყველაზე ოპტიმალური ვარიანტის შესარჩევად. 41 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში აუდიტის სახელი:  საგზაო მოძრაობ ის წესების დარღვევაზე საქართვ ელოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სამართლებრივი რეაგირების ღონისძიებ ების (შემდგომი რეა გირება) ეფექტიანობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება. აუდიტის პერიოდი: 22018-2020 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი:  საპატრულო პოლიციის დეპარტამენტი და მისი სტრუქტურული ერთეულ ე ბი (ქ. თბილისის, ქვემო ქართლის, მცხეთა-მთ იანეთისა და შიდა ქართლის მთავარი სამმართველოები); შსს-ს ტერიტორიული ორგანოებ ი (ქვემო ქარ თლის, მცხეთა-მთიანეთისა და შიდა ქართლ ის პოლიციის დეპარტამენტე ბი), საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტი; სსიპ – საზოგადოებრივი უსაფრთ ხოების მართვის ცენტრ ი − „112“. საგზაო-სატრანსპ ორტო შემთხვევებით გამოწვეული სიკვდილიანობის მაჩვენებელი საქართველოში საკმაოდ მაღალია და 2020 წლისთვის 121-ს შეადგენს 1 მილიონ მოსახლეზე. აღნიშნული მონაცემე ბი 2016-2017 წლებთან შედარებით შემცირებულია, თუმცა ევროპული ქვეყნების შესაბამის საშუალო მაჩვენებელს აღემატება. მიგნება: გზებზე საერთაშორისო გადაზიდვებით დაკავებული სატრანსპორტო საშუალებების მძღოლ თა შრომისა და დასვენების რეჟიმების კონტრ ოლი არ ხორციელდება, რაც მნიშვნელოვნად ზრდის საფრთხეებს საგზაო მოძრაობის მონაწილეებ ისათვის. რეკომენდაცია: საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოებ ის გაუმჯობესების მიზნით, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ უზრუნველყოს შესაბამისი მექანიზმების დანერგვა საერთაშორისო საავტომო ბილო გადაზიდვა-გადაყვანისას მძღოლების მიერ საგზაო მოძრაობ ის წესების დარღვ ევების გამოვ ლენისა და შესაბამისი სანქციების დაკისრების უზრუნველსაყოფად. აუდიტის სახელი:  მსჯავრდებულთა და ყოფილ პატიმართა რესოციალიზაცია-რეაბ ილიტაციის ეფექტიანობის აუდიტის ანგარიში. სახელმწიფო სექტორი: საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება. აუდიტის პერიოდი: 2017-2020 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი:  საქართველოს იუსტიციის სამინისტრ ო; სპეციალური პენიტენციურ ი სამსახუ რი; სსიპ − დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულები სა და პრობაციის ეროვნული სააგენტო; სსიპ − მსჯავრდ ებულთა პროფესიუ ლი მომზადებისა და გადამზადების ცენტრი. მსჯავრდებულთა და ყოფილ პატიმართა რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციის მიმართულებით უკანასკ ნელ პერიოდში ქვეყანაში არაერთი რეფორმა განხორციელდა. შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულე ბის მიერ, საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად და დონორ ორგანიზაციებთან მჭიდრო თანამ შრომლობით, დაინერგა პროგრამები და სერვისები, რომლებიც მორგებულია მსჯავრდებულთა და ყოფილ პატიმართა უფლებებზე და მიმართულია რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციის გზით მათ საზო გადოებაში ინტეგრაციაზე. 42 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მიგნება: არსებული კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს უმაღლესი განათლების მიღების ხელმისაწ ვდომობას ნახევრად ღია, დახურული, განსაკუთრებული რისკისა და ქალთა თავისუფლების აღკვე თის დაწესებულებებში განთავსებული მსჯავრდებულებისათვის, მაშინ როდესაც აღნიშნული ტიპის და წესებულებებში განთავსებულ მსჯავრდ ებულთა რიცხოვნობა სრული რაოდენობის 95%-ს შეადგენს. სრულწლოვანი მსჯავრდებულებისათვის ზოგადი განათლების მიღება ხელმისაწვდომია მხოლოდ სა კუთარი შესაძლებლობებით, შესაბამისი პედაგოგების დახმარების გარეშე. რეკომენდაცია: • განხორციელდეს პენიტენციურ დაწესებულებებში განთავსებული ბიბლიოთ ეკების განახლება, რო გორც სარემონტო სამუშაოების, ასევე საგანმანათლებლო და ზოგადი ლიტერატურული მასალების შევსების კუთხით; • საქართველოს განათლებისა და მეცნიერ ების სამინისტროსთან კოორდინაციით დამუშავდეს სა კანონმდებლო ინიციატივა, რომელიც ყველა ტიპის მსჯავრდებულს მისცემს საშუალებას მიიღოს უმაღლესი განათლება და შესაძლებლობის ფარგლ ებში გაიზარდოს მსჯავრდ ებულთათვის უმაღ ლესი განათლების მიღების მიზნით სპეციალობათა ჩამონათვალი; • საჯარო/კერძო პარტნიორობის გაძლიერების ფარგლებში, განათლების სამინისტროს აქტიური ჩარ თულობით, პენიტენციურმა სამსახურმა უზრუნველყოს მსჯავრდებულთა უმაღლესი განათლების პრო ცესში უნივერსიტეტების დაინტერესებისათვის შესაბამისი მექანიზმების შექმნის ინიციირება. აუდიტის სახელი:  vid-19-ის პანდემიის პირობებში სამედიცინო სერვისების უწყვეტობის Co ეფექტიანობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: ჯანდაცვა. აუდიტის პერიოდი: 2020-2021 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი:  საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებ იდან დევნილთა, შრომის, ჯანმ რთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო და მის სისტემაში შემავა ლი ერთეულები. აუდიტის შესწავლის საგანს წარმოადგენდა რამდენად ეფექტიანი იყო სამინისტროსა და მის სისტე მაში შემავალი ერთეულების მიერ დაგეგმილი და გატარებული ღონისძიებები პანდემიის პირობებში ბენეფიციართათვის ჯანმრთ ელობის დაცვის სახელმწ იფო პროგრამებით განსაზღვრული სერვისების დროული და სრული მიწოდების კუთხით. აუდიტმა მოიცვა იმ რვა სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებ ში გაწეულ ი მომსახურება, რომელიც 2020 წლის ივნისში ჯანმრ თელობის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ გამოქვეყნებული გზამკვლევის მიხედვით განსაზღვრული იყო, როგორც საბაზისო სერვისები. მიგნება: 2020-202128 წლებში შემცირებული იყო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამებით გათვალისწინებული მომსახურების მოსარგებლეთა რაოდენობა. მთავრობის დადგენილებაში29 შესუ ლი ცვლილების მიუხედავად, სამედიცინო მომსახურების დისტანციური წესით განხორციელების შესა ხებ, დაწესებულებებმა პროგრამის მოსარგებლეების მხოლოდ მცირე ნაწილს შესთავაზეს აღნიშნული შესაძლებლობა. 28 29 2021 წლის აგვისტომდე პერიოდში. საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 3 აპრილის N 213 დადგენილება. 43 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში რეკომენდაცია: საგანგებო სიტუაციებში სამედიცინო სერვისების უწყვეტობის უზრუნველსაყოფად, დროული რეაგირების მიზნით შემუშავდეს დოკუმენტი, სადაც განსაზღვრული იქნება: • საბაზისო და სასიცოცხლო მნიშვნელობის სამედიცინო მომსახურებები, რომლებიც უნდა განხორ ციელდეს უწყვეტად; • აღნიშნული სამედიცინო მომსახურებების მიწოდების ალტერნატიული გზები და მათი განხორციე ლების ეფექტიანი მექანიზმები. აუდიტის სახელი:  ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამებით გათვალისწინებული სერვისების ხელმისაწვდომობის ეფექტიანობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: ჯანდაცვა. აუდიტის პერიოდი: 2017-2019 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი:  საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებ იდან დევნილთა, შრომის, ჯანმ რთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტრ ო; სსიპ – სოციალური მომსა ხურების სააგენტო; სსიპ – ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტო; სსიპ – ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრი ვი ჯანმრთ ელობის ეროვნული ცენტრი. აუდიტის შესწავლის საგანი იყო რამდენად ხელმისაწვდომია ჯანმრთ ელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამებით გათვალისწინებული კომპონენტები: ბენეფიციარების სამკურნალო საშუალებებით უზ რუნველყოფა და მასთან დაკავშირებული ამბულატორიული მომსახურება. აუდიტის ფარგლებში შერ ჩეულ იქნა შვიდი სახელმწიფო პროგრამა.30 მიგნება: იშვიათი დაავადებების სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში დანერგილი მექანიზმები ვერ უზრუნველყოფს სამედიცინო სერვისებზე თანაბარ ხელმისაწვდომობას. კერძოდ, არ არის შემუშავებუ ლი და დამტკიცებული ახალი დაავადების პროგრამაში ჩართვ ის კრიტერიუმ ები; არ არის შემუშავებუ ლი ეროვნული გეგმა ან სტრატეგია და არ იწარმოებ ა იშვიათი დაავადებების მქონე პირთა რეესტრი; პროგრამაში სამედიცინო სერვისის დამატებას, საშუალ ოდ, სჭირდება რამდენიმე წელი; პროგრამით გათვალისწინებული ამბულატორიული სერვისი არ არის ხელმისაწვდომი 18 წლის ზემოთ პირები სათვის. დამატებითი მექანიზმებისა და რესურსის პროდუქტიულად განკარგვის პირობებში, შესაძლე ბელია მოცვის გაფართოვება. 30 დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობა; დიაბეტის მართვა; დიალიზისა და თირკმლის ტრანსპლანტაცია; იშვიათი დაავადებების მქონე და მუდმივ ჩანაცვლებით მკურნალობას დაქვემდებარებულ პაციენტთა მკურნალობა; საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვა (მედიკამენტით უზრუნველყოფის კომპონენტი); C ჰეპატიტის მართვა; ჯანმრთელობის ხელშეწყობა (C ჰეპატიტის პრევენცია და მოსახლეობის განათლების ხელშეწყობის კომპონენტი). 44 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური რეკომენდაცია: ბენეფიციარებისთვის თანაბარი პირობების უზრუნველყოფის, სერვისებზე ხელმისაწ ვდომობის ზრდისა და პროგრამის ეფექტიანად დაგეგმვ ის მიზნით, იშვიათი დაავადებების სახელმწი ფო პროგრამის ფარგლ ებში: • შემუშავდეს და დამტკიცდეს დაავადების იშვიათად აღიარებისა და ახალი ნოზოლოგიის პროგრა მაში ჩართვის კრიტერიუმები; • საერთაშორისო პრაქტიკის გათვალისწინებით შემუშავდეს ეროვნული გეგმა ან/და სტრატეგია; • საბიუჯეტო სახსრ ების პროდუქტიული ხარჯვის გათვალისწინებით, შეფასდეს პროგრამით გათვა ლისწინებული მომსახურების მოსარგებლეთა ასაკობრივი კატეგორიის ან/და მომსახურების მოცუ ლობის გაზრდის შესაძლებლობა; • დაინ ერგოს მექანიზმი, რომელიც უზრუნველყოფს სანდო და სრული ინფორმაციის მოპოვებას ქვე ყანაში არსებული იშვიათი დაავადებების მქონე პირთა რაოდ ენობის შესახებ. აუდიტის სახელი: საჯარო სკოლებში დისტანციურ ი სწავლების ეფექტიანობის აუდიტი. სახელმწიფო სექტორი: განათლება. აუდიტის პერიოდი: 2020-2021 წწ. აუდიტის ობიექტ(ებ)ი:  საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო; სსიპ − მასწავ ლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრ ი; სსიპ − განათ ლების მართვის საინფორმაციო სისტემა. აუდიტი შესწავლის საგანს წარმოადგენდა რამდენად უზრუნველყო ზოგადი განათლების სისტემამ სა ჯარო სკოლებში დისტანციური სწავლების ეფექტიანად წარმართვა. აუდიტის მიზანი იყო შეეფასებინა გაუთვალისწინებელი მოვლენებისათვის სამინისტროსა და მის სისტემაში შემავალი ერთეულების მზა ობა, პანდემიის დროს დისტანციური სწავლების ხელშეწყობის მიზნით მათ მიერ გატარებული ღონის ძიებების პროდუქტიულობა და ეფექტიანობა. მიგნება: ქვეყნის მასშტაბით მოსწავლეების გარკვეულ ნაწილს ხელი არ მიუწვდ ება დისტანციური სწავ ლებისთვის საჭირო რესურსებზე − კომპიუტერებსა და ინტერნეტზე. სამინისტრო არ ფლობს სრულყო ფილ ინფორმაციას ასეთი მოსწავლეების რაოდ ენობის შესახებ. რეკომენდაცია: დისტანციური სწავლების სათანადოდ წარმართვისათვის, სამინისტრ ომ უზრუნველ ყოს იმ მოსწავლეების იდენტიფიცირება, რომელთაც ხელი არ მიუწვდებათ კომპიუტ ერსა და ინტერ ნეტზე, სანდო ინფორმაციის არსებობის პირობებში კი განისაზღვროს მოწყვლადი ჯგუფებისათვის დისტანციურ სწავლებაზე ხელმისაწვდომობის გზები. 45 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 3.2 აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის, როგორც უმაღ ლესი აუდიტორული ორგანიზაციის უმთავრესი ფუნქციაა მოქალაქეებისთვ ის ღირებულების შექ მნა, რაც შესაძლებელია აუდიტების ფარგლ ებში გაცემული რეკომენდაციების დანერგვით. შესაბამი სად, სამსახურის პრიორიტეტია რეკომენდაციების დროული შესრულების ხელშეწყობა პარლამენტ თან და საბიუჯეტო ორგანიზაციებთან ეფექტიანი კომუნიკაციითა და თანამშრომლობით. დიაგრამა 8. 2018-2021 წლებში გაცემული რეკო მენდაციებ ის რაოდენობა.32 2018-2021 წლებში სახელმწიფო აუდიტის სამ სახურმა გასცა 2,800-ზე მეტი რეკომენდაცია, სა იდანაც 32% ეკუთვნის 2021 წლის აუდიტებს.31 ჩატარებული ანალიზის მიხედვით, სრულად შეს რულებულია ამ რეკომენდაციებ ის 43% და ნაწი ლობრივ შესრულებულია – 17%. გასათვალის წინებელია, რომ რეკომენდაციების თითქმის მესამედი (31%) ახალი გაცემულია და ორგანი ზაციების მიერ მათი საბოლოო შესრულებისთვ ის დაგეგმილი თარიღი ჯერ არ დამდგარა. შესაბა მისად, რეკომენდაციების 31% მიმდინარეა. დიაგრამა 9. 2018-2021 წლებში გაცემული რეკომენ დაციებ ის შესრულების მდგომარეობ ა. 9% 924 820 43% 579 31% 564 17% შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული მიმდინარე 2018 2019 2020 2021 დიაგრამა 10. 2021 წელს გაცემული რეკომენდაცი ების შესრულების მდგომარეობა.33 2% შეუსრულებელი დიაგრამა 11. 2018-2020 წლებში გაცემული რეკომენ დაციებ ის შესრულების მდგომარეობ ა. 9% 15% 9% 74% 31 47% 28% 16% შესრულებული შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული მიმდინარე მიმდინარე შეუსრულებელი შეუსრულებელი წინამდებარე ანგარიშში 2021 წლის რეკომენდაციების მაჩვენებელი მოიცავს 2021 წლის აუდიტორული საქმიანობის გეგმით განსაზღვრული იმ აუდიტების რეკომენდაციებსაც, რომლებიც დამტკიცდა 2022 წლის დასაწყისში. 32 წინამდებარე ანგარიშში მოცემული რეკომენდაციების სტატისტიკა შესაძლებელია განსხვავდებოდეს გასული წლების საქმიანობის ანგარიშების მონაცემებისგან. კერძოდ, რელევანტურობის შესანარჩუნებლად, სამსახური პერიოდულად ატარებს გასულ წლებში გაცემული რეკომენდაციების ინვენტარიზაციას და არავალიდური რეკომენდაციების იდენტიფიცირების შემთხვევაში, ჩამოწერს მათ. 33 2021 წლის რეკომენდაციების მაჩვენებელი მოიცავს 2021 წლის აუდიტორული საქმიანობის გეგმით განსაზღვრული იმ აუდიტების რეკომენდაციებსაც, რომლებიც დამტკიცდა 2022 წლის დასაწყისში. 46 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დიაგრამა 12. 2018-2021 წლებში გაცემული მნიშვნე ლოვანი რეკომენდაციის შესრულების მდგომარეობა. დიაგრამა 13. 2018-2021 წლებში გაცემული სტანდარ ტული რეკომენდაციის შესრულების მდგომარეობა. 9% 9% 39% 46% 27% 36% 18% 15% შესრულებული შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული მიმდინარე მიმდინარე შეუსრულებელი შეუსრულებელი 53% დიაგრამა 14. 2018-2021 წლებში გაცემული რე კომენდაციების შესრულება აუდიტის სახეობე ბის მიხედვით. 44% 11% 12% 24% 22% 11% 23% 34% 5% SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის პრაქტიკა უმაღლესი 4 ქულით შეფასდა. შედარებით მაღალია შესაბამისობის აუდიტების ფარგლებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულე ბა, რომელიც 44%-ს აღწევს. შესრულების ყველა ზე მაღალი მაჩვენებლით ხასიათდება ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გაცემული რეკომენდაციები, რომელთა შესრულება 51%-ს შეადგენს. 51% 2018-2021 წლებში სამსახურმა გასცა 1,000-ზე მეტი მნიშვნელოვანი რეკომენდაცია, საიდანაც სრულად შესრულებულია მხოლოდ 39%, მაშინ როდესაც სტანდარტული რეკომენდაციების შეს რულების მაჩვენებელი 46%-ია. აღსანიშნავია, რომ მნიშვნელოვანი რეკომენდა ციები ძირითადად ეფექტიანობის აუდიტისას გა იცემა, ეფექტიან ობის აუდიტების რაოდენობა კი ბოლო წლებში მზარდი ტენდენციით გამოირჩევა. შესაბამისად, ყოველწლიურად იზრდება გაცემუ ლი მნიშვნელოვანი ტიპის რეკომენდაციებ ის რა ოდენობაც. ეფექტიანობის აუდიტების ფარგლებ ში გაცემული რეკომენდაციების 53% მიმდინარეა, ხოლო შესრულებულია მხოლოდ 24%. 10% სახელმწიფო აუდიტის სამსახური გასცემს ორი ტიპის რეკომენდაციას: მნიშვნელოვანს და სტანდარტულს. მნიშვნ ელოვანი რეკომენდაცია ეხება ქვეყნის პრიორიტეტულ მიმართულებებს და მათ შესრულებას შეუძლია არსებითი ზეგავ ლენის მოხდენა საჯარო ფინანსების მართვ ის სისტემაზე. ასეთი რეკომენდაციებ ის შეუსრუ ლებლობით შესაძლოა გაიზარდოს თაღლი თობის, კორუფციის, სახელმწ იფო ქონებისა და საბიუჯეტო რესურსების არამიზნობრივად გან კარგვის რისკები. აღსანიშნავია, რომ მნიშვნე ლოვანი რეკომენდაციების შესრულება საბიუჯე ტო ორგანიზაციების მხრიდან მეტ ძალისხმევას მოითხოვს, თუმცა მათი დანერგვით მიღებული სარგებელი/ეფექტი გაცილებით მაღალია. ფინანსური შესაბამისობა ეფექტიანობა შესრულებული მიმდინარე ნაწილობროვ შესრულებული შეუსრულებელი 47 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში მელთაც მიმართეს აუდიტის სამსახურს გამოცდი ლების გაზიარების თხოვნით. ასევე, 2022 წელს სამსახური მიწვეულ იქნა EUROSAI-ის კონგრესზე მომხსენებლად, სადაც კოლეგებს მიაწოდა ინ ფორმაცია სამსახურში არსებული რეკომენდაცი ების შესრულების მონიტორინგის პრაქტიკისა და ინოვაციური ელექტრონული სისტემის შესახებ. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა 2021 წელს პრაქტიკაში აამოქმედა რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის ელექტრონული სისტემა რეკომენდაციების შესრულების უზრუნველსაყოფად (WWW.ARIS.SAO.GE), რომელსაც მნიშვნელოვანია აღნიშნულ პროცესში პარლამენ ტის ჩართულობა. პარლამენტის ინფორმირებულო რეკომენდაციების შესრულების ბის გაზრდის მიზნით, სამსახურმა 2021 წელს მოამ მონიტორინგის პროცესი სრულად ზადა რეკომენდაციების შესრულების ანალიტიკური გარიში, რომელიც პარლამენტს საშუალებას აძ გადაჰყავს ელექტრონულ სივრცეში. ან ლევს მიიღოს დეტალური ინფორმაცია არსებული რეკომენდაციების რაოდენობის ზრდასთან ერთად სულ უფრო დიდი მნიშვნელობა ენიჭება მათი მართ ვის ქმედითი მექანიზმის არსებობას. აქედან გამომ დინარე, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მუდმივად მუშაობს ამ მიმართულებით შიდა პროცესების ეფექ ტიანობის ამაღლებაზე. შედეგების გაუმჯობესებისა და გაცემული რეკომენდაციების შესრულების უკე თესი მონიტორინგის მიზნით, 2021 წელს სამსახურმა პრაქტიკაში აამოქმედა რეკომენდაციებ ის შესრულე ბის მონიტორინგის ელექტრ ონული სისტემა (www. sao.aris.ge). სისტემას მონიტორინგის პროცესი სრუ ლად გადაჰყავს ელექტრონულ სივრცეში. შედეგად, უზრუნველყოფილია აუდიტის ობიექტებთან პროაქ ტიული კომუნიკაცია, პროცესების ავტომატიზაცია და მონიტორინგის ეფექტიანი მექანიზმის დანერგვა. არსებული მდგომარეობ ით ელექტრონულ სის ტემაში ჩართულია 7 სამინისტრო და მათ დაქ ვემდებარებაში მყოფი 30-მდე საბიუჯეტო ორგა ნიზაცია, ასევე ავტონომიური რესპუბლიკები და 3 მუნიციპალიტეტი.34 სისტემის საშუალებით უკვე მონიტორინგი ხორციელდება 2021-2022 წლებში გაცემულ 200-ზე მეტ რეკომენდაციაზე. ARIS სისტემით დაინტერესდა არაერთი ევროპუ ლი უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაცია, რო 34 მდგომარეობის, გამოწვევების, სისტემური ხასიათის საკითხებისა და თითოეული მხარჯავი დაწესებულე ბის მიერ რეკომენდაციების შესასრულებლად გან ხორციელებული ქმედებების ეფექტიანობის შესახებ. 3.3 აუდიტის ხარისხის კონტროლი და უზრუნველყოფა სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის უმთავრესი პრიორიტეტია ხარისხიანი აუდიტორული საქმი ანობის წარმოება. აუდიტორული საქმიანობის მაღალი ხარისხი მიიღწევა აუდიტის მეთოდო ლოგიური ბაზის სრულყოფით, ხარისხის კონტ როლისა და უზრუნველყოფის გამართული და ძლიერი სისტემების არსებობით ორგანიზაციაში. უკანასკნელ წლებში აუდიტის ანგარიშების ხა რისხის გაუმჯობესებისა და მათი საერთაშორისო სტანდარტებთან დაახლოების მიზნით სამსახურმა არაერთი წარმატებული რეფორმა და აქტივობა განახორციელა. 2018 წლიდან სამსახურში დაი ნერგა საერთაშორისო პრაქტიკით აღიარებული აუდიტის ხარისხის კონტრ ოლის მიმოხილვის სის ტემა. აღნიშნული გულისხმობს გამოცდილი აუდი ტორებისაგან მიმომხილველთა ჯგუფების შექმნას, რომელიც ახორციელებს აუდიტების ხარისხის კონ ტროლს აუდიტის მიმდინარეობის ყველა ეტაპზე საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო; საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო; საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო; ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი; ქობულეთის მუნიციპალიტეტი; მარნეულის მუნიციპალიტეტი. 48 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური (დაგეგმვა, შესრულება, ანგარიშგება). მიმოხილვის სისტემის მიზანია აუდიტის ჩატარება საერთაშორი სო სტანდარტებისა და სამსახურის მეთოდოლოგი ური მოთხოვნების სრული დაცვით. SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2018-2021 წლებში მნიშვნელოვნად გაიზარდა მი ხარისხის კონტროლისა და ხარისხის მომხილველთა ჯგუფების მიერ შემოწმებული აუდი ტების რაოდენობა. კერძოდ, 2021 წელს ხარისხის უზრუნველყოფის სისტემები უმაღლესი მიმოხილვამ მოიცვა სამსახურის მიერ ჩატარებუ ლი ფინანსური აუდიტების 100%, შესაბამისობის - 4 ქულით შეფასდა, რაც ნიშნავს, აუდიტების 86% და ეფექტიანობის აუდიტების 13%. რომ ისინი სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს. დიაგრამა 15. 2018-2021 წლებში ხარისხის კონ ტროლის მიმოხილვის მიერ დაფარული აუდიტე ბის რაოდენობა აუდიტის სახეობ ების მიხედვით. 88% 100% 95% 100% 86% 68% 56% 38% 13% 8% 2018 2019 ფინანსური აუდიტი 2020 2021 ეფექტიანობის აუდიტი შესაბამისობის აუდიტი საერთაშორისო სტანდარტების მოთხოვნების გათ ვალისწინებით, აუდიტის სამსახურმა განაახლა აუდიტების მეთოდოლოგიური ბაზა და სამუშაო დოკუმენტები, რის შედეგად ისინი კიდევ უფრო დაუახლოვდა უმაღლესი აუდიტორული ორგანი ზაციების საერთაშორისო სტანდარტებს (ISSAIs). განახლებული მეთოდოლოგიების მიხედვით გა დამზადდა მთლიანი აუდიტორული კორპუსი. ასევე, ევროპული ქვეყნების უმაღლესი აუდიტორუ ლი ორგანიზაციებ ის გამოცდილებისა და უკეთესი პრაქტიკის გათვალისწინებით, სამსახურმა განაახ ლა რისკებზე დაფუძნებული აუდიტის დაგეგმვის მე თოდოლოგია. SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით, „აუდიტის დაგეგმვის პროცესის“ კომპონენტში სამ სახურმა უმაღლესი შეფასება (4 ქულა) დაიმსახურა. აუდიტორული საქმიანობის ხარისხის გაუმჯობე სებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტ ანა აუდიტის მართვის სისტემის (AMS) პრაქტიკაში სრულად და ნერგვამ. დღესდღეობით, სამსახურის ყველა აუდი ტი მიმდინარეობს აუდიტის მართვის ელექტრ ო ნულ სისტემაში, რაც აუდიტის პროცედურებისა და სამუშაო დოკუმენტების ერთგვაროვანი მიდგომით წარმოებისა და ხარისხის კონტროლის გარანტია. ასევე, აღსანიშნავია, ხარისხის უზრუნველყოფის კუთხით შემუშავებული/განახლებული სხვადასხვა პოლიტიკა და სახელმძღვანელო, როგორებიცაა აუდიტის ხარისხის კონტროლის მიმოხილვის პო ლიტიკა და პროცედურული სახელმძ ღვანელო; აუდიტის ხარისხის უზრუნველყოფის სახელმძ ღ ვანელო; ეფექტიანობის აუდიტის ხარისხის კონ ტროლის მიმოხილვის სახელმძღვანელო; IT აუდიტისა და ბიუჯეტის ანალიზის ხარისხის უზ რუნველყოფის სისტემები და ა.შ. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის მუდმივ მა ზრუნვამ და მიზანმიმართულმა პოლიტიკამ გააუმჯობესოს აუდიტორული საქმიანობის ხა რისხი, შესაძლებელი გახადა სამსახურში ჩა მოყალიბებულიყო ევროპული სტანდარტის ხარისხის კონტროლისა და უზრუნველყოფის სის ტემები, რომლებიც სრულად შეესაბამება უმაღ ლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთა შორისო სტანდარტებს (ISSAIs). ამის ცალსახა დასტური და აღიარებაა SAI-PMF-ის შეფასების შედეგები, რომლის მიხედვითაც „ხარისხის კონ ტროლისა“ და „ხარისხის უზრუნველყოფის“ კომ პონენტებში სამსახურმა უმაღლესი შეფასებები (4 ქულა) მიიღო. 49 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 3.4 სახელმწიფო ბიუჯეტთან დაკავშირებული ანგარიშები საჯარო ფინანსების მართვის პროცესში საპარლა მენტო კონტროლის ხელშეწყობის ერთ- ერთი მნიშ ვნელოვანი ელემენტია სახელმწიფო ბიუჯეტთან დაკავშირებული აუდიტის სამსახურის ანგარიშები. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საბიუჯეტო პრო ცესის მნიშვნელოვანი მონაწილე და ჩართულია როგორც ბიუჯეტის დაგეგმვის, ასევე ბიუჯეტის შეს რულების ეტაპებზე. კერძოდ, 2021 წელს სამსახურ მა მოამზადა და პარლამენტს წარუდგინა: • მოხსენება საქართველოს 2020 წლის სახელმ წიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარი შის შესახებ; • მოხსენება საქართველოს 2021 წლის სახელ მწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ მთავრობის ანგარიშის შესახებ; • დასკვნა საქართველოს კანონის პროექტზ ე ,,საქართველოს 2021 წლის სახელმწიფო ბიუ ჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლი ლებების შეტანის თაობაზე კანონის ორივე ცვლილებისთვის; • დასკვნა ,,საქართველოს 2022 წლის სახელმ წიფო ბიუჯ ეტის შესახებ’’ საქართველოს კანო ნის პროექტზე. სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულებასთან დაკავში რებით აუდიტის სამსახურის მოხსენებების მიზანია, შეაფასოს ბიუჯეტის შესრულების შესახებ მთავრო ბის ანგარიშებში წარმოდგენილი ინფორმაციის სისრულე და სიზუსტე, ამასთანავე, გამოავლინოს საჯარო ფინანსების მართვ ის პროცესში არსებული სისტემური ხასიათის ხარვეზები და ხელი შეუწყოს აღნიშნული სისტემის ეფექტიანი ფუნქციონირების, გამჭვ ირვალობისა და ანგარიშვალდებულების გა უმჯობესებას მოხსენებებში გაცემული რეკომენ დაციების საშუალ ებით. 2021 წელს მომზადებულ მოხსენებებში სამსახურმა შეისწავლა ისეთი მნიშვ ნელოვანი საკითხები, როგორებიცაა: • მაკროეკონომიკური პროგნოზებისა და ფისკა ლური რისკების რეალიზების მდგომარეობა; • „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქარ თველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული ფისკალური წესების შესრულების მდგომარე ობა; 50 • სახელმწ იფო ბიუჯეტის შემოსავლების მობი ლიზების მდგომარეობა; • საბიუჯეტო ორგანიზაციების ბიუჯეტის დაგეგმვი სა და შესრულების პროცესის გამართულობა; • კაპიტალური პროექტების მართვ ა; • პანდემიის საპასუხოდ მთავრობის მიერ გატა რებული ღონისძიებ ები; • სახელმწ იფოს ფინანსური აქტივების მართვა; • სახელმწ იფო ვალის მართვა; • პროგრამული ბიუჯეტის შედგენისა და ანგა რიშგების პროცესის გამართულობა. სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესახებ აუდიტის სამსახურის დასკვნის მიზანია კანონპრო ექტში ასახული სახელმწ იფო ბიუჯეტის შემოსულო ბებისა და გადასახდელების საფუძვლიანობისა და კანონიერების შეფასება, ფისკალური წესების მო ცულობისა და ბიუჯეტის დაგეგმვის პროცესის შესა ბამისობის დადგენა კანონმდებლობით განსაზღვ რულ მოთხოვნებთან. სამსახურის დასკვნები ხელს უწყობს პარლამენტს მიიღოს ინფორმირებული გადაწყვეტილებები მომავალი წლის ბიუჯეტის და გეგმვის პროცესში. 2021 წელს მომზადებულ დასკვ ნებში წარმოდგენილი საკითხებიდან აღსანიშნავია: • ქვეყნის მაკროეკონომიკური გარემოს მიმო ხილვა და კანონპროექტში ასახული მაკროე კონომიკური დაშვებების ანალიზი; • „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქარ თველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული ფისკალური წესების საპროგნოზო მაჩვენებ ლების ანალიზი და შესაბამისობა კანონმდებ ლობით დადგენილ მოთხოვნებთან; • მაკროეკ ონომიკური და ფისკალური რისკები და მათი გავლენის ანალიზი; • სახელმწ იფო ბიუჯეტის გადასახდელებისა და პროგრამებზე გამოყოფილი დაფინანსების მი ზანშეწონილობის ანალიზი; • სახელმწ იფო ვალის საპროგნოზო მაჩვენებ ლების ანალიზი; • პროგრამული ბიუჯეტის გამართულობა და შესაბამი სობა კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებთან. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის დასკვნებსა და მოხსენებებში გასულ წლებში გაცემული რეკომენ დაციებ ის შედეგად, მნიშვნელოვნად გაუმჯობეს და საბიუჯეტო დოკუმენტების ხარისხი, შინაარსი და მათი ანგარიშგების პროცესი. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 4. ძირითადი პარტნიორების ჩართულობა 51 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 4.1 თანამშრომლობა საქართველოს პარლამენტთან დიაგრამა 16. 2018-2021 წლებში პარლამენტის აუდიტის ჯგუფის მიერ განხილული ანგარიშების რაოდენობა. 21 სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური აუდიტორული საქმიანობით მნიშვნელოვან როლს ასრულებს პარლამენტის მიერ საჯარო ფინანსების მართ ვის ზედამხედველობის პროცესში. საქართველოს პარლამენტი აუდიტის სამსახურის ძირითადი პარტნ იორი და მისი აუდიტის ანგარიშების მთა ვარი მომხმ არებელია. აქედან გამომდინარე, სამსახურის ერთ-ერთი უმთავრესი პრიორიტეტი პარლამენტსა და მის კომიტეტებთან თანამშრომ ლობის გაღრმ ავებაა. პარლამენტსა და აუდიტის სამსახურს შორის თანამშრ ომლობის მნიშვნ ელოვანი პლატფორ მაა საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან არსე ბული აუდიტის ჯგუფი, რომელიც განიხილავს კონკრეტული აუდიტების მიგნებებსა და რეკო მენდაციებს. ჯგუფის სხდომებზე საკითხს წარად გენს აუდიტის სამსახურის წარმომადგენელი, განხილვაში ასევე მონაწილეობს აუდიტის ობი ექტის მხარეც. 2018-2021 წლებში მუდმივად ზრდადი ტენდენ ციით ხასიათდებოდა აუდიტის ჯგუფის მიერ განხილული ანგარიშების რაოდ ენობა. ამ პე რიოდში ჯგუფმა განიხილა 64 აუდიტის ანგარი ში. აღსანიშნავია, რომ 2019 წლიდან ჯგუფმა დაიწყო შესაბამისობის, ხოლო 2020 წლიდან ფინანსური აუდიტის ანგარიშების განხილვა. შედეგად, 2020-2021 წლებში განხილულ იქნა სამსახურის მიერ სახელმწ იფოს ცენტრ ალურ დონეზე ჩატარებული ყველა ფინანსური აუდი ტის ანგარიში, რაც პარლამენტის ჩართულობის მაღალ ხარისხზე მიუთითებს. 2018-2021 წლებში მუდმივად ზრდადი ტენდენციით ხასიათდებოდა აუდიტის ჯგუფის მიერ განხილული ანგარიშების რაოდენობა და ჯამში 64 შეადგინა. 52 7 22 7 13 3 7 8 11 11 8 8 2 2018 2019 2020 2021 ფინანსური აუდიტი შესაბამისობის აუდიტი ეფექტიანობის აუდიტი 2021 წელს აუდიტის ჯგუფმა განიხილა 22 აუდიტის ანგარიში, რის შედეგად შესრულდა სამსახურის სტრატეგიული განვითარების გეგმით განსაზღვ რული მიზნობრივი მაჩვენებელი (არანაკლებ 20 აუდიტის ანგარიშის განხილვა). აქედან 8 – ფინან სური, 7 – შესაბამისობისა და 7 – ეფექტიანობის აუდიტი: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. შეჯამებულად განიხილა 8 სამინისტროში ჩატარებული 2019 წლის ფინანსური აუდი ტები; ა(ა)იპ – საქართველოს ჭადრაკის ფედერაცი ის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი; სსიპ − ლევან სამხარაულ ის სახელობის სა სამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს შესაბამისობის აუდიტი; ქრონიკული დაავადებების სამკურნალო მე დიკამენტებით უზრუნველყოფის სახელმწი ფო პროგრამის შესაბამისობის აუდიტი; შპს „აკადემიკოს ნიკოლოზ ყიფშიძის სახე ლობის ცენტრალური საუნივერსიტეტო კლი ნიკის“ შესაბამისობის აუდიტი; საჯარო სექტორში ინვენტარიზაციის პროცე სის შესაბამისობის აუდიტი; სსიპ – შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ გრან ტების გაცემის და სახელშეკრულებო პირობე ბის შესრულების შესაბამისობის აუდიტი; სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 8. შპს „მთის კურორტების განვითარების კომპა ნიის“ შესაბამისობის აუდიტი; 9. ტუბერკულოზის პრევენციისა და მკურნალო ბის ეფექტიანობის აუდიტი; 10. საზღვარგარეთ განათლების მიღების ხელ შეწყობის ეფექტიანობის აუდიტი; 11. პროფესიული განათლების სისტემის ეფექტი ანობის აუდიტი; 12. მასწავლებელთა პროფესიული განვითარე ბის ეფექტიანობის აუდიტი; 13. ტყის ხანძრებით გამოწვეული საგანგებო სი ტუაციების მართვის (პრევენციის, მზადყოფ ნის) ეფექტიანობის აუდიტი; 14. ხე-ტყის კომერციული და სოციალური მარ თვის შემდგომი რეაგირების ეფექტიანობის აუდიტი; 15. შიდასახელმწ იფოებრივი გზების აქტივების მართვის პროექტის (SRAMP) ეფექტიანობის აუდიტი. აუდიტის ანგარიშების განხილვასთან ერთად, მნიშვნელოვანია პარლამენტის როლი სამსა ხურის მიერ გაცემული რეკომენდაციების შეს რულების პროცესში. აუდიტის სამსახურის პა რალელურად, საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი აქტიურ ად ახორციელ ებს მის მიერ გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგს. აღნიშნულის გათვალისწინებით, 2021 წელს პირველად მომზადდა და საფინანსო-საბიუჯე ტო კომიტეტს წარედგინა აუდიტის რეკომენდა ციების შესრულების წლიური ანგარიში, რომე ლიც მოიც ავდა ინფორმაციას რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობისა და სისტემური გა მოწვევების შესახებ როგორც ანალიტიკურ, ასე ვე შინაარსობრივ ჭრილში. SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის თანამშრომლობა პარლამენტთან უმაღლესი - 4 ქულით შეფასდა. მიი ღ ოს ინფ ორმ აც ია საბ იუ ჯ ეტ ო ორგ ან იზ ა ციე ბზ ე გაც ემ ულ ი თით ოე უ ლ ი რეკ ომ ენდ აც იი ს შესრ ულ ებ ის მდგომ არ ეო ბ ის შეს ახ ებ და სა ჭირ ოე ბ ის შემთ ხვ ევ აშ ი გაა კ ეთ ოს შეს აბ ამ ის ი რეა გ ირ ებ ა. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისათვის პრი ორიტეტია პარლამენტის წევრებისა და აპარ ა ტის მუდმივი ინფორმირება და ცნობიერ ების ამაღლება სამსახურის საქმიანობის, ძირითა დი პროდუქტებისა და შედეგების შესახებ. შესა ბამისად, სამსახური აქტიურად მონაწილეობს როგორც ორმხრ ივ, ასევე დონორების/არ ა სამთავრობო სექტორის მიერ ორგანიზებულ მრავალმხრივ შეხვედრებში/განხილვებში ინ ფორმაციი ს გაზიარებისა და თანამშრ ომლ ო ბის გაღრმავების მიზნით. მაგალითად, 2021 წელს ჩატარებული ერთ-ერთი ასეთი აქტივობა მოიცავდა ახალარჩეულ პარლამენტის წევრებ თან შეხვედრ ას, სადაც დეპუტატები გაეცნენ აუდიტის სამსახურის როლს საჯარო ფინანსე ბის მართვის სისტემაში, სამსახურის ძირითად პროდუქტებსა და შედეგებს. პარლ ამ ენტ ის საზ ედ ამხ ედვ ელ ო როლ ის გაძ ლიე რ ებ ის ა და რეკ ომ ენდ აც იე ბ ის მონ იტ ორ ინ გის პროც ესშ ი უფრ ო აქტ იუ რ ი მონ აწ ილ ეო ბ ის უზრ უნვ ელს აყ ოფ ად, საფ ინ ანს ო-ს აბ იუ ჯ ეტ ო კომ იტ ეტ ი ჩაე რთ ო სამს ახ ურ ის რეკ ომ ენდ აც ი ებ ის შესრ ულ ებ ის მონ იტ ორ ინგ ის ელექტ რ ო ნულ სისტ ემ აშ ი. სისტ ემ ა კომ იტ ეტს საშ უა ლ ე ბას აძლ ევს მუდმ ივ ად გან ახლ ებ ად რეჟ იმშ ი 53 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 4.2 თანამშრომლობა საქართველოს მთავრობასთან საჯარო ფინანსების მართვის სფეროში არსებუ ლი გამოწვევების საპასუხოდ, სამსახურის სტრა ტეგიით განსაზღვრული ერთ-ერთი მიმართულე ბაა თანამშრომლობა მთავრობასთან. 2020-2021 წლებში აუდიტების მეთოდოლოგიებ ის განახლე ბამ კიდევ უფრო დახვეწა აუდიტის ობიექტებთან კომუნიკაციის ა და ურთიერთობის მიდგომები. კერძოდ, დაინერგა უკუკავშირის მექანიზმი აუდი ტის ობიექტებთან, რომლის მიზანია აუდიტის პროცესის მუდმივი დახვეწა და გაუმჯობესება. SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის თანამშრომლობა მთავრობასთან უმაღლესი - 4 ქულით შეფასდა. სამსახურმა გამართა არაერთი ორმხ რივი და მრავალმხ რივი შეხვედრა საჯარო უწყებებთან, სა დაც განხილულ იქნა აუდიტების შედეგად გამოვ ლენილი სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებები და გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მდგო მარეობა. ორგანიზაციების ხელმძღვანელობას მიეწოდა ინფორმაცია არსებული გამოწვევებისა და ძირითადი მიგნებების/რეკომენდაციების შესა ხებ, რომლებიც მათი მხრიდან საჭიროებს დამა ტებით ყურადღებას. • საჯარო ფინანსების მართვის რეფორმის საბ ჭო; • საქართველოს ევროკავშირში ინტეგრაციის პროცესის კოორდინაციისა და მონიტორინგის უწყებათაშორისი სამუშაო ჯგუფი; • საჯარო მმართველობის რეფორმის საბჭოს სა მუშაო ჯგუფი; • ღია მმართველობის ფორუმი; • ანტიკორუფციული საბჭო. მთავრობასთან თანამშრომლობის ფარგლებ ში, აღსანიშნავია აუდიტის სამსახურის წვლილი მუნიციპალიტეტებში შიდა აუდიტის ფუნქციებ ის გაძლიერებისა და ეფექტიანობის ამაღლების კუთხით. სამსახურის სსიპ − საჯარო აუდიტის ინ სტიტუტის ორგანიზებით, მუნიციპალური განვი თარების ხელშეწყობის პროგრამის ფარგლებში ჩატარდა ტრენინგკურსები: „შიდა აუდიტი − მუ ნიციპალიტეტებისთვის“ და „რისკზე ორიენტირე ბული შიდა აუდიტი“. აღნიშნული სასწავლო კურ სები 2019-2021 წლებში გაიარ ა 178-მა საჯარო მოხელემ. კურსების სასწავლო პროგრამები მუ ნიციპალიტეტებში განხორციელ ებული აუდიტე ბის შედეგად გამოვლენილი მიგნებებისა და გაცე მული რეკომენდაციების საფუძველზე შემუშავდა და მათი მიზანია, მუნიციპალიტეტებში შიდა კონ ტროლის მექანიზმების გაძლიერებით საჯარო ფინანსების მართვის პროცესის გაუმჯობესების ხელშეწყობა. 2019-2021 წლებში სამსახურის მიერ ორგანიზებული შიდა აუდიტის ტრენინგკურსები გაიარა საჯარო ფინანსების რეფორმის წარმატებით გან მუნიციპალიტეტების 178-მა საჯარო ხორციელებაში საკუთარი წვლილის შეტანის მიზნით, სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური არის მოხელემ. სხვადასხვა უწყებათაშორისი საბჭოსა თუ სამუ შაო ჯგუფის წევრი და აქტიურადაა ჩართული მათ ფარგლებში დაგეგმილი აქტივობებისა და ვალ დებულებების შესრულების პროცესში. ესენია: 54 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 4.3 თანამშრომლობა სამართალდამცავ ორგანოებთან აუდიტების ფარგლ ებში პერიოდულად გამოვლე ნილი დარღვ ევები, რომლებიც შესაძლოა შეი ცავდეს სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშ ნებს, გადაეცემა სამართალდამცავ ორგანოებს კანონმდებლობით დადგენილი შემდგომი პრო ცედურების განსახორციელებლად. შესაბამისად, აუდიტის სამსახურისათვის არსებითად მნიშვნე ლოვანია სამართალდამცავ ორგანოებთან მჭიდ რო და ეფექტიანი კომუნიკაცია, როგორც რისკის შემცვ ელი ანგარიშების გადაგზავნის, ასევე გა დაგზავნილ საკითხებზე რეაგირების სტატუსების მუდმივი მონიტორინგის კუთხით. 2018-2021 წლებში სამართალდამცავ ორგანო ებში გაიგზავნა 114 აუდიტის ანგარიში ან კონკ რეტული ინფორმაცია აუდიტის შედეგად გამოვ ლენილი დარღვევების შესახებ, მათ შორის 2021 წელს – 19 (იხ. დანართი 3). საყურადღებოა, რომ გადაგზავნილი ანგარიშების/ინფორმაციის 68% ეხება მუნიციპალიტეტებს. სამართალდამცავი ორგანოებისათვის მიწოდებულ საკითხებზე მონიტორინგის კუთხით, აღსანიშნავია, რომ პროკურატურის 2021 წლის საქმიანობის ანგა რიშში ცალკე ქვეთავი დაეთმო სახელმწიფო აუდი ტის სამსახურის ანგარიშებთან დაკავშირებით პრო კურატურის მიერ განხორციელებულ რეაგ ირებასა და მიღწეული შედეგების მიმოხილვას. ასევე პრო კურატურამ გამოაქვეყნა სპეციალ ური ანგარიში „2018-2021 წლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახუ SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის თანამშრომლობა სამართალდამცავ ორგანოებთან უმაღლესი - 4 ქულით შეფასდა. 35 რიდან მიღებულ ანგარიშებთან დაკავშირებით გან ხორციელებული რეაგირების შესახებ“.35 ანგარიშის მიხედვით, სამსახურის მიერ მიწოდებული ინფორ მაციის ა და პროკურატურის მიერ გატარებული სა მართლებრივი რეაგირების შედეგად, სახელმწიფო ბიუჯეტს აუნაზღაურდა დანაშაულებრივი ქმედების შედეგად მიყენებული ზიანი, დაახლოებით, 850 ათასი ლარის ოდენობით. 4.4 საზოგადოებასთან ურთიერთობა მედია და სამოქალაქო საზოგადოება საჯარო მმართველობის პროცესში მონაწილე მნიშვ ნელოვან მხარეს წარმოადგენს. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მუდმივად ზრუნავს ინოვაცი ური მიდგომების შემუშავებაზე, რომლებიც გააძ ლიერებს მათ როლსა და ჩართულობას საჯარო ფინანსების მართვაში, ასევე გაზრდ ის მათი ინ ფორმირებულობის ხარისხს სამსახურის საქმია ნობისა და ძირითადი შედეგების შესახებ. ამ მიმართულებით სტრატეგიით დასახული მიზნე ბის შესასრულებლად, სამსახურმა ბოლო წლებში განახორციელა არაერთი მნიშვნელოვანი აქტი ვობა სამოქალაქო საზოგადოებასთან, მედიასა და მოქალაქეებთან კომუნიკაციის პროცესის გა უმჯობესების მიმართულებით. კერძოდ: • განახლდა სამსახურის ოფიციალური ვებგვერ დი (www.sao.ge), რომლის ახალი დიზაინი და ფუნქც იონ ალი მომხმარებლებს მნიშვნ ელოვ ნად უადვილებს სამსახურის საქმიანობის შე დეგებისა და ინფორმაციის მოძიებას/ანალიზს. ამასთანავე, ვებგვერდს დაემატა შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებისთვის ადაპ ტირებული ფუნქც იონალი (აუდიოგახმოვანება, კონტრ ასტის ცვლილება, ტექსტის ზომის ცვლი ლება). აღნიშნულის შედეგად, მნიშვნელოვნად გაიზარდა ვებგვერდის მომხმარებელთა რაო დენობა. ბოლო მონაცემებით, გვერდს ჰყავს 50 ათასზე მეტი უნიკალური მომხმარებელი. მხოლოდ 2021 წელს ვებგვერდის ნახვების რა ოდენობამ 500 ათასს მიაღწია, ხოლო 20202021 წლებში ვებგვერდიდან 63 ათასზე მეტჯერ ჩამოიტვირთა სხვადასხვა დოკუმენტი; https://pog.gov.ge/uploads/b2b36124-infographic-31-pagenumber.pdf 55 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საზოგადოებასთან კომუნიკაციის პლატფორმებია: სამსახურის ვებგვერდი WWW.SAO.GE ბიუჯეტის მონიტორი WWW.BUDGETMONITOR.GE პოლიტიკური ფინანსების მონიტორინგის ვებგვერდი WWW.MONITORING.SAO.GE • შეიქმნა ეფექტიანობის აუდიტის ბლოგი (www. blog.sao.ge), სადაც განთავსებული სტატიე ბი შეჯამებული სახით და მარტივად აღქმ ა დი ენით აწვდის საზოგადოებას ინფორმაციას აუდიტის სამსახურის ეფექტიანობის აუდიტების ფარგლებში გამოვლენილი ძირითადი მიგნე ბებისა და გაცემული რეკომენდაციების შესა ხებ. ბლოგი მკითხველს საშუალებას აძლევს გამოთქვას საკუთარი მოსაზრება სხვადასხვა თემის შესახებ და მიიღ ოს დამატებითი ინფორ მაცია სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მხრი დან. 2020-2021 წლებში ბლოგზე გამოქვეყნდა 19 თემატური პოსტი; • განახლდა პოლიტიკური ფინანსების მონიტო რინგის პლატფორმა (www.monitoring.sao.ge), რის შედეგადაც მომხმარებლებს მნიშვნელოვ ნად გაუმარტივდათ პოლიტიკური პარტიისა თუ საარჩევნო სუბიექტის შესახებ ვებგვერდზე განთავსებული შემოწირულების, ხარჯებისა და შემოსავლების შესახებ ინფორმაციის მოძიებ ა, დამუშავება და ანალიზი; • საგრძნობლად გაიზარდა სოციალური ქსელის გამოყენება, რითაც საზოგადოებას ეძლევა შე საძლებლობა მარტივად და დროულად მიიღ ოს უახლესი ინფორმაცია აუდიტის ანგარიშებისა და ვებპლატფორმა − ბიუჯეტის მონიტორზე განთავ სებული მონაცემების შესახებ. 2021 წელს სამსა ხურის ფეისბუქ გვერდის მომხმარებელთა რაო დენობამ 55 ათასს გადააჭარბა. გარდა ზემოაღნიშნული ინსტ რუმენტებისა, მოქა ლაქეთა ინფორმირებისა და ჩართულობის ხელ 56 სოციალური ქსელი ეფექტიანობის აუდიტის ბლოგი WWW.BLOG.SAO.GE შეწყობის მიზნით სამსახური იყენებს ინოვაციურ მიდგომებსაც, როგორიცაა, ვებპლატფორმა − ბი უჯეტის მონიტორი (www.budgetmonitor.ge). ბიუჯე ტის მონიტორი ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს საშუალებას აძლევს, ერთი მხრივ, მიიღოს ამომ წურავი ანალიტიკური ინფორმაცია სახელმწიფო და მუნიციპალური ბიუჯეტების შესახებ, ხოლო, მეორ ე მხრივ, წარმოადგენს კომუნიკაციის პლატ ფორმას, რომლის საშუალებითაც მოქალაქეებს შეუძლიათ მიმართონ აუდიტის სამსახურს საჯა რო ფინანსების მართვაში არსებული ხარვეზების შესახებ და ჩაერთონ წლიური აუდიტორული გეგ მის ფორმირების პროცესში. პლატფორმამ საერ თაშორისო და ადგილობრივი ორგანიზაციების მხრიდან აღიარება და რამოდენიმე საერთაშო რისო ჯილდო მიიღო. საზოგადოებასთან პროაქტიული კომუნიკაციის პროცესში, სამსახური უზრუნველყოფს დაინტე რესებულ მხარეთა მოსაზრებების გათვალის წინებას წლიური აუდიტორული საქმიანობის გეგმის ფორმირებისას. აუდიტის სამსახური მუდმივად იღებს მომართვებს სხვადასხვა სა კითხის შესწავლისა და აუდიტის ჩატარების შე სახებ მოქალაქეების, მედიის, სამოქალაქო სა ზოგადოების, საკანონმდებლო ორგანოებისა თუ აღმასრულებელი ხელისუფლების წარმო მადგენლების მხრიდან. 2018-2021 წლებში სამ სახურში შემოსული მომართვ ების უმეტესობა (33%) მიღებულია მოქალაქეებისგან. სხვადას ხვა წყაროდან მიღებულ მომართვ ებს შორის მოქალაქეების წილი ყველაზე მაღალია. 2021- სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დიაგრამა 17. 2018-2021 წლებში სამსახურის მიერ მიღებული მომართვები აუდიტის ჩატარების შესახებ კატეგორიების ჭრილში. დიაგრამა 18. 2018-2021 წლებში სამსახურის მიერ მიღებული მომართვების გათვალისწინების მაჩვენებელი (%) წლების მიხედვით. 71% 25% 52 19% 39 56% 49% 13% 27 21 10% 47% 69 33% სამოქალაქო საზოგადოება მოქალაქე აღმასრულებელი ხელისუფლება საკანონმდებლო ან/და წარმომადგენლობითი ორგანო 2018 2019 2020 2021 სხვა 2022 წლების აუდიტორული გეგმების შედგენის პროცესში გათვალისწინებულ იქნა 2021 წელს მიღებული მომართვების 56%. SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საჯარო ფინანსების მართვის გამჭვირვალობი სა და ანგარიშვალდებულების, ისევე როგორც თანამშრომლობა მედიასა და მოქალაქეთა ჩართულობის გაზრდის ერთ-ერთი უმთავრესი წინაპირობაა აუდიტის სამსახურის სამოქალაქო საზოგადოებასთან ეფექტიანი თანამშრომლობა მედიასთან. სამსა უმაღლესი - 4 ქულით შეფასდა. ხური აქტიურ ად მუშაობს მედიის წარმომადგენ ლების ცნობიერების ამაღლებაზე აუდიტის ანგა რიშების, სამსახურის საქმიანობისა და ძირითადი პროდუქტების შესახებ ინფორმაციის პროაქტიუ ლი მიწოდებით. აუდიტის სამსახური აქტიურად აკვირდება მედიის სხვადასხვა საშუალების გამოხმაურებასა და ინ ტერესს სამსახურის საქმიანობასთან დაკავშირე ბით. აუდიტის სამსახურის მიერ მოქალაქეთა ჩართუ ლობის გაუმჯობესებისკენ მიმართული ძალის ხმევა სამსახურის ყოველდღიური საქმიანობის განუყოფელი ნაწილია. სამსახური მუდმივად ცდილობს განავითაროს ინოვაციური მიდგომები, რაც გააძლიერებს საზოგადოების როლს საჯარო ფინანსების მართვის პროცესში. დიაგრამა 19. 2018-2021 წლებში დაფიქსირდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ 12,684 ერთეული მედიაგამოხმაურება. 8% 32% 7% 53% 15% ინტერნეტი - 6,730 სტატია ტელევიზია - 4,027 სიუჟეტი რადიო - 997 ინფორმაცია პრესა - 930 სტატია 57 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 4.5 საერთაშორისო თანამშრომლობა სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის სტრატეგიით განსაზღვრული პრიორიტეტია ძირითად პარტ ნიორებთან თანამშრომლობის გაძლიერება. ამ კუთხით განსაკუთრებული ყურადღება ენიჭება ორმხრივი და მრავალმხრივი ურთიერთობების გაღრმავებას სხვა ქვეყნების უმაღლეს აუდიტო რულ და საერთაშორისო დონორ ორგანიზაცი ებთან. სამსახური აქტიურად თანამშრომლობს საერთაშორისო პარტნიორებთან სხვადასხვ ა პროექტისა და პროგრამის ფარგლებში. 2018-2021 წლებში სხვა ქვეყნის უმაღლესი აუდი ტორული ინსტ იტუტების, საერთაშორისო ორ განიზაციებისა და დონორების მხარდაჭერით, წარმატებით განხორციელდა სხვადასხვ ა მნიშვ ნელოვანი პროექტი, რომლებმაც ხელი შეუწყვეს სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის ინსტ იტუციური შესაძლებლობების გაძლიერებას, აუდიტორული და არააუდ იტორული საქმიანობის გაუმჯობესე ბას. ამ პროექტებიდან აღსანიშნავია: • აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენ ტოს (USAID) კარგი მმართველობის ინიცია ტივის პროექტი (Good Governance Initiative – GGI) – პროექტის მიზანია სახელმწ იფო ინ სტიტუტების გამჭვირვალობის, ანგარიშვალ დებულებისა და ეფექტიანობის გაძლიერება, როგორც ცენტრალურ, ასევე მუნიციპალურ დონეზე. პროექტის ფარგლ ებში განახლდ ა სამსახურისა და სსიპ – საჯარო აუდიტის ინსტ ი ტუტის ვებგვ ერდები, შეიქმნა რეკომენდაციებ ის შესრულების მონიტორინგის ელექტრონული სისტემა, გაძლიერდა აუდიტორთა პროფესიუ ლი შესაძლებლობები და სამსახურის IT ინფ რასტრუქტურა, განხორციელდა ექსპ ერტული მხარდაჭერა სხვადასხვა მიმართულებით; • აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენ ტოს (USAID) მმართვ ელობა განვითარებისთვის (G4G) პროგრამა – პროგრამა მოიცავს აუდიტის სამსახურისა და აშშ-ის მთავრობის ანგარიშვალ დებულების სამსახურის აუდიტის დახელოვნების ცენტრს (GAO Center for Audit Excellence – GAO CAE) შორის თანამშრომლობის მხარდაჭერას. თანამშრომლობის ძირითადი საგანია ეფექტი ანობის აუდიტის რეკომენდაციების ზეგავლენის შეფასების პრაქტიკის დანერგვა სამსახურში და 58 • • • • ამ მიმართულებით თანამშრომელთა შესაძლებ ლობების გაძლიერება. პროგრამის ფარგლებში მიმდინარეობს ორი აუდიტი; ევროკავშირის (EU) ტექნიკური დახმარების პროექტი „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ინსტიტუციური გაძლიერება“ – სამწლიან ი პროექტის ფარგლებში განხორციელდა სამსა ხურის საკანონმდებლო ჩარჩოს დახვეწა, მე თოდოლოგიური ბაზის სრულყოფა, აუდიტის ხარისხის კონტრ ოლისა და უზრუნველყოფის სისტემების დანერგვა, აუდიტის მართვის სის ტემის დანერგვა, აუდიტორთა შესაძლებლო ბების გაძლიერ ება და სხვადასხვა პოლიტიკის დოკუმენტის შემუშავება; გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადოებ ის (GIZ) პროექტი „აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების უმაღლესი აუდიტო რული ინსტიტუტების შესაძლებლობათა გაძ ლიერება 2030 დღის წესრიგის განხორციელ ე ბის მონიტორინგისათვის“ – პროექტი მიზნად ისახავდა მონაწილე ქვეყნების (საქართველო, აზერბაიჯანი, ბელარუსი, სომხეთი და უკრაინა) უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციებ ის შე საძლებლობების გაძლიერ ებას. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური პროექტშ ი ჩართული იყო როგორც პროექტის მენტორი და რეგიონში წამყვანი აუდიტორული ინსტიტუცია; მსოფლიო ბანკის (WB) პროექტი „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში IT აუდიტის დანერგვა და განვითარება“ – პროექტის მხარდაჭერით აუდიტის სამსახურში დაინერგა IT აუდიტის მი მართულება, შემუშავდა შესაბამისი მეთოდო ლოგიური ბაზა, გაძლიერდა IT აუდიტორთა პროფესიული შესაძლებლობები და უზრუნ ველყოფილ იქნა სამსახურის მზაობა ელექტ რონულ მმართველობაზე გადასვლის თანმდ ე ვი გამოწვევების საპასუხოდ; საუდის არაბეთის სამეფოს ფონდის პროექ ტი „უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების გაუმჯობესებული შესაძლებლობები“ – 2020 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა გაი მარჯვა საუდის არაბეთის სამეფოს გენერალუ რი აუდიტის სასამართლოს მიერ დაფუძნებუ ლი ფონდის საგრანტო კონკურსში და მოიპოვა გრანტი 100 ათასი აშშ დოლარის ოდენობით. გრანტის ძირითადი მიზანია სამსახურის IT ინ ფრასტრუქტურის გაძლიერება თანამედროვე გამოწვევების საპასუხოდ. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 2021 წელს გამოქვეყნდა სამსახურის 2 სტატია INTOSAI-ის საჯარო აუდიტისა და EUROSAI-ის გარემოს აუდიტის სამუშაო ჯგუფის საერთაშორისო ჟურნალებში. საერთაშორისო პარტნიორ ორგანიზაციებთან წარმატებული თანამშრომლობის შედეგად 2021 წელს სამსახურის მიერ მიღებულმა ფინანსურმა მხარდაჭერამ, დაახლოებით 350 ათასი ლარი შე ადგინა. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური, როგორც უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერ თაშორისო გაერთიანებების (INTOSAI, EUROSAI, ASOSAI) წევრი, აქტიურად არის ჩართული და მო ნაწილეობს აღნიშნული ორგანიზაციების ფარგ ლებში შექმნილი სამუშაო ჯგუფების/ქვ ეჯგუფების საქმიანობაში, ასევე INTOSAI-ის განვითარების ინიციატივის (IDI) პროექტებსა და ვებინარებში. 2021 წელს სამსახურმა მონაწილეობა მიიღო 20 მდე საერთაშორისო ონლაინ კონფერენციასა და ვებინარში, რომელთა შორისაც აღსანიშნავია სა ხელმწიფო ვალის, IT აუდიტისა და დიდი მონაცე მების სამუშაო ჯგუფების; ეფექტიანობის აუდიტის ქვეკომიტეტის; დონორებთან თანამშრომლობის მმართველი კომიტეტისა და ეთიკის სამუშაო ჯგუ ფის შეხვედრები. 36 37 სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური აქტიურად თა ნამშრომლობს სხვა ქვეყნების უმაღლეს აუდი ტორულ ორგანიზაციებთან საჯარო აუდიტის უახლესი მიდგომების გაზიარების, პრაქტიკული გამოცდილების მიღებისა და პროფესიულ ი კვა ლიფიკაციის ამაღლების მიზნით. სამსახურის ძი რითადი პარტნიორებია აშშ-ს, ნიდერლანდების, ლატვიის, გერმანიის, პოლონეთის, ფინეთის, თურქეთის უმაღლესი აუდიტორული ინსტიტუცი ები. უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერ თაშორისო ჟურნალებში აუდიტის საინტერესო მიგნებებისა და საკუთარი გამოცდილების შესახებ სტატიების გამოქვეყნებით, აუდიტის სამსახურს თავისი წვლილი შეაქვს უკეთესი საერთაშორი სო პრაქტიკის გაზიარებასა და ჩამოყალიბებაში. 2021 წელს გამოქვეყნდა სამსახურის ორი სტატია INTOSAI-ის საჯარო აუდიტისა36 და EUROSAI-ის გარემოს აუდიტის სამუშაო ჯგუფის37 საერთაშო რისო ჟურნალებში. სტატია „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საგარეო ვალის აუდიტის პრაქტიკა“. სტატია „წყალდიდობებით გამოწვეული საგანგებო მდგომარეობის მართვის“ ეფექტიანობის აუდიტის შესახებ. 59 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 5. შიდა მმართველობა და ორგანიზაციული კულტურა 60 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური შიდა მმართველობის გამართული სისტემის არ სებობა და ჩამოყალიბებული ორგანიზაციული კულტურა, უმნიშვნელოვანესი კომპონენტია სამ სახურის წარმატებისა და უმაღლესი აუდიტორუ ლი ორგანიზაციის საქმიანობის ხარისხის უზრუნ ველყოფისათვის. იგი ხელს უწყობს სტრატეგიით განსაზღვრული მიზნების დროულად მიღწევას არსებული რესურსების ეფექტიანი განაწილებითა და ოპერაციული თუ რეპუტაციასთან დაკავშირე ბულ ეთიკური რისკების მართვით. აუდიტის სამსახური ორიენტირებულია მმართვე ლობითი სისტემების გაძლიერებით საქმიანობის ეფექტიანობის ამაღლებაზე, რომელიც შეძლებს ცვალებად გარემოში წარმოქმნილი შიდა და გარე გამოწვევების დაძლევას, ძლიერი მხარეების მეტად განვითარებას, საზოგადოებისთვის მეტი ღირებუ ლების შექმნასა და ამ კუთხით საჯარო სექტორში სანიმუშო ორგანიზაციად ჩამოყალიბებას. აღნიშნუ ლის გათვალისწინებით სამსახურის სტრატეგიაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა შიდა ორგანიზა ციული გარემოს მართვას, რაც გამოიხ ატება მმარ თველობითი სისტემების გაუმჯობესებაში, ეთიკური ღირებულებების განმტკიცებაში, უსაფრთხო სამუ შაო გარემოს შექმნაში, სტრატეგიული და ოპერა ციული დაგეგმვის პროცესის დახვეწასა და საქმია ნობის ხარისხის ამაღლებისკენ მუდმივ სწრაფვაში. 5.1 მმართველობის სისტემების გაძლიერება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობის პრიორიტეტები, საშუალ ოვადიან პერიოდში მისაღ წევი ძირითადი შედეგები და განსახორციელ ებელი აქტივობები ასახულია სამსახურის სტრატეგიული განვითარების გეგმაში.38 სტრატეგიული გეგმით განსაზღვრული მიზნების დროულად და ეფექტი ანად შესრულებისათვის, სამსახური ოპერაციულ დონეზე შეიმუშავებს წლიურ სამოქმედო გეგმებს, რომელიც მოიცავს როგორც აუდიტორულ, ასევე არააუდიტორულ აქტივობებს. გამართული შიდა ორგანიზაციული დაგეგმვის პროცესი ინსტ იტუციის წარმატებული ფუნქციონირების საწინდარია. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, აუდიტის სამსახური 2019 წლიდან ჩართულია INTOSAI IDI-ის პროექტში „სტრატეგიის შესრულების შე ფასება და ანგარიშგება“. პროგრამა მიზნად ისა ხავს INTOSAI-ს წევრი ქვეყნების სტრატეგიულ ი და ოპერაციული მართვის სისტემის გაძლიერ ე ბას. სამსახურმა 2021 წელს მონაწილეობ ა მიიღო პროექტის ბოლო ეტაპის – მონიტორინგისა და ანგარიშგების შეხვედრებში, რასაც წინ უძღვოდა ოპერაციული დაგეგმვის კუთხით უკეთესი საერ თაშორისო პრაქტიკის გაცნობის ეტაპი. პროგრა მის ფარგლებში მიღებული ცოდნითა და IDI-ის ექსპერტების ჩართულობით, სამსახურმა არსე ბული გამოწვევების საპასუხოდ განაახლა 20182022 წლების სტრატეგიული განვითარების გეგმა. „სანდო, გამჭვირვალე და ეფექტიანი უმაღლე სი აუდიტორული ორგანიზაცია, რომელიც ემ სახურება თავის მოქალაქეებს და მაგალითს აძლევს მათ“ – ამ სიტყვებით შეაფ ასა INTOSAI IDI-იმ სახელმწიფო აუდიტის სამსახური წარმა ტებული პრაქტიკების რუბრიკაში გამოქვეყნე ბულ სტატიაში,39 რაც სამსახურში დანერგილი სტრატეგიული მართვის ჩარჩოს საერთაშორი სო აღიარ ების მაჩვენებელია. აღნიშნულის ნა თელი დასტურია ასევე SAI-PMF-ის შედეგები, რომელმაც სამსახურის „სტრატეგიული და ოპე რაციული დაგეგმვის“ პრაქტიკა უმაღლესი – 4 ქულით შეაფ ასა. SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სტრატეგიული და ოპერაციული დაგეგმვის პრაქტიკა უმაღლესი 4 ქულით შეფასდა. 38 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2018-2022 წლების სტრატეგიული განვითარების გეგმა. IDI, „The State Audit Office of Georgia’s continuous pursuit of excellence in strategic management,“ Norway: IDI, 2021, https:// idi.no/work-streams/well-governed-sais/about/success-stories/georgia 39 61 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 5.2 ეთიკური გარემოს გაუმჯობესება სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურისთვის პრიო რიტეტული ამოცანაა ეთიკური ღირებულებების განმტკ იცებაზე მუდმივი ზრუნვა, რათა შიდა ორ განიზაციულმა სისტემებმა უზრუნველყოს საოპე რაციო და რეპუტაციული რისკების დროული გა მოვლენა და შესაბამისი რეაგირება. SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახური „ორგანიზაციის ეთიკური გარემოსა და კეთილსინდისიერების“ კომპონენტში უმაღლესი - 4 ქულით შეფასდა. 2018 წელს ნიდერლანდების უმაღლესი აუდი ტორული ორგანიზაციის მხარდაჭერით შეფასდა სამსახურის კეთილსინდისიერების გარემო IntoSAINT-ის მეთოდოლოგიით, რომელიც სამსახურ ში არსებული რისკების გამოვლენითა და შესაბა მისი პოლიტიკის მექანიზმების შემუშავების გზით კონტრ ოლის სისტემის გაუმჯობესებას ისახავდა მიზნად. შეფასების შედეგების გათვალისწინებით: • განახლდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის აუდიტორთა ეთიკის კოდექსი, რომელშიც სრუ ლად აისახა ISSAI-ის სტანდარტების (ISSAI 130) მოთხოვნები; • 2021 წელს სამსახურში შეიქმნა ეთიკის კო მისია, რომლის მიზანია ეთიკური კულტურის დამკვიდრების ხელშეწყობა და ეთიკის კოდექ სით დეკლარირებული ღირებულებების შესაძ ლო დარღვევების პრევენციის/გამოვლენისა და დარღვევებზე რეაგირების სისტემის ჩამო ყალიბება; • შემუშავდა ეთიკის სახელმძღვანელო, რო მელიც სამსახურის თანამშრომლებს უზრუნ ველყოფს დეტალური ინფორმაციით ეთიკური ღირებულებებისა და სტანდარტების შესახებ, 62 კონკრეტული მაგალითების საშუალებით. სა ხელმძღვანელოს მიზანია სამსახურის თანამშ რომლებმა პრაქტიკაში დაამკვიდრონ ეთიკის კოდექსში დეკლარირებული პრინციპები; • ეთიკური ღირებულებების განმტ კიცების მიზ ნით, სამსახურის თანამშრომლებს ჩაუტარდათ ტრენინგები ეთიკის სახელმძღვანელოს გაც ნობის მიზნით. 2022 წელს ნიდერლანდებისა და ლატვიის უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების ერ თობლივი მხარდაჭერით, სამსახურში განმეო რებით ჩატარდა კეთილსინდისიერების გარე მოს შეფასება IntoSAINT-ის მეთოდოლოგიით, რომელიც კომპლექსურად აფასებს ორგანი ზაციაშ ი არსებულ ეთიკურ გარემოსა და სტან დარტებს. ბოლო წლებში მიღწეული პროგრესი აისახა შეფასების შედეგებშიც. ყველა კომპო ნენტში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური უმაღ ლესი ქულებით შეფასდა. ამ მიმართულებით სახელმწიფო აუდიტის სამსა ხურის მიერ მიღწეული მნიშვნელოვანი წარმა ტება აჩვენა ასევე SAI-PMF-ის შეფასების შედე გებმაც. „ორგანიზაციის ეთიკური გარემოსა და კეთილსინდისიების“ კომპონენტში სამსახურმა უმაღლესი – 4 ქულა მიიღო, რაც სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში არსებულ საერთაშორი სო სტანდარტის კორპორაციულ კულტურაზე მიუთ ითებს და სამსახურს ევროპის უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების გვერდით აყე ნებს. 2022 წელს სამსახურის კეთილსინდისიერების გარემო შეფასდა INTOSAINT-ის მეთოდოლოგიით. შეფასების ყველა კომპონენტში სამსახურმა უმაღლესი ქულა დაიმსახურა. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 5.3 შიდა ინფორმაციული სისტემები და უსაფრთხოება თანამედროვე ტექნოლოგიურ სამყაროში არ სებული გამოწვევების პირობებში, სამსახურის პრიორიტეტულ მიმართულებას წარმოადგენს ინ ფორმაციულ ი უსაფრთ ხოების უზრუნველყოფა. საკითხი კიდევ უფრო აქტუალური გახდა პანდე მიის პირობებში, თანამშრომელთა დისტანციური მუშაობის გარემოში ბიზნესპროცესების უწყვე ტობისა და ეფექტიანობის შენარჩუნების თვალ საზრისით. შესაბამისად, ინფორმაციული უსაფ რთხოების სისტემის, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზისა და IT აუდიტის შესაძლებლობების გაძლი ერების მიზნით, სამსახური განაგრძ ობს მნიშვნე ლოვან ინვესტირებას. ინფორმაციული სისტემების გაუმჯობესებისა და ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის უზრუნველყო ფის მიზნით, სამსახურში ფუნქციონ ირებს ინფორ მაციული უსაფრთხოების საბჭო, რომელიც პა სუხისმგ ებელია ამ მიმართულებით პოლიტიკის განხორციელებასა და განახლებაზე. ასევე, სამსა ხურს 2017 წლიდან ჰყავს ინფორმაციული უსაფ რთხოებ ის ოფიცერი, რომელიც პერიოდულად აფასებს სამსახურის IT გარემოს უსაფრთ ხოებას სხვადასხვა პროგრამული უზრუნველყოფისა და ტექნოლოგიური ინსტრუმენტების გამოყენებით. ამ შეფასებების საფუძველზე, 2021 წელს შემუშავ და სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის IT განვითა რების გრძელვადიანი სტრატეგია და შესაბამისი ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის სამოქმედო გეგ მა. ასევე აღსანიშნავია, რომ ბოლო წლებში სამ სახურმა შეიმუშავა ინფორმაციულ ი უსაფრთხოე ბის პოლიტიკისა და პროცედურების სხვადასხვა დოკუმენტი. 2021 წელს შემუშავდა სახელმწიფო ინფორმაციის კონფიდენციალურობის, მთლია ბისა და ხელმისაწვდომობის დაცვის კუთხით აუდიტის სამსახურის IT განვითარების ნო არსებული რისკების ეფექტიანი მართვის მიზ ნით, აუდიტის სამსახური აქტიურად განაგრძობს გრძელვადიანი სტრატეგია და მუშაობას IT უსაფრთხოების პოლიტიკებისა და შესაბამისი ინფორმაციული პროცედურების დანერგვასა და გაუმჯობესებაზე, რათა მაქსიმალურად დაუახლოვდეს უსაფრთხო უსაფრთხოების სამოქმედო გეგმა. ების საერთაშორისოდ აღიარებულ სტანდარტებს (ISO 27000). 2022 წლის ბოლოსთვის დაგეგმი ლია სამსახურის შეფასება ISO 27001 საერთაშო რისო სტანდარტის სერტიფიცირების მიზნით. თანამედროვე საჯარო მმართველობის პირობებ ში, როდესაც ელექტრონული მმართველობა სულ უფრო აქტუალური ხდება, მზარდი კიბერსაფრ თხეებ ის ფონზე არსებითად გაიზარდა ინფორმა ციულ ი სისტემების უსაფრთხოების მნიშვნელობა. 2018-2021 წლებში აუდიტის სამსახურმა დანერგა კონტრ ოლის ისეთი სისტემები, რომლებიც პასუ ხობს თანამედროვე საინფორმაციო ტექნოლო გიურ გამოწვევებს და უზრუნველყოფს სამსახუ რის ინფორმაციული და კიბერუსაფრთ ხოების მიმართულებით გამართულ ფუნქციონირებას. 63 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 6. თანამშრომელთა პროფესიული განვითარება 64 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის ფუნქციისა და დასახული სტრატეგიული მიზნების განხორცი ელებისთვის, მნიშვნელოვანი წინაპირობაა მა ღალკვალიფიციური და პროფესიონ ალი კადრე ბის მოზიდვა, შენარჩუნება და მათი განვითარების ხელშეწყობა. ადამიანური რესურსი სამსახურის ძირითადი აქტივია. სწორედ ამიტომ, სამსახუ რის მიერ განხორციელებული ყველა აქტივობა და საერთაშორისო პარტნიორ ებისგან მიღებული მხარდაჭერა მიმართულია ადამიანური რესურსე ბის შესაძლებლობების გაძლიერ ებაზე. სამსახურმა 2018-2021 წლებში თანამშრომელ თა პროფესიული განვითარების მიმართულებით მრავალი მნიშვნელოვანი აქტივობა განახორ ციელა. 2018 წლიდან შეიქმნა და დაინერგა სა ერთაშორისო პრაქტიკაზე დაფუძნებული თა ნამშრომელთა შეფასების მექანიზმი, რომლის საშუალებითაც განისაზღვრება თანამშრომელთა პროფესიული განვითარების საჭიროებ ები, მათი პროფესიული კვალიფიკაციის გამოყენების პერს პექტივები და წახალისების წინაპირობები. თანამ შრომელთა შეფასების შედეგებზე დაყრდ ნობით, სამსახური ყოველწლიურად შეიმუშავებს საჯარო მოხელის პროფესიული განვითარებისა და ტრე ნინგების წლიურ გეგმას, რომელიც ემსახურება თანამშრომლების კვალიფიკაციის ამაღლებასა და შესაძლებლობების გაძლიერ ებას. ამასთანა ვე, შეფასების შედეგების საფუძველზე მიიღება გადაწყვეტილება თანამშრომელთა დაწინაურ ე ბის შესახებ. გენდერული განაწილება აუდიტის სამსახურში დასაქმებულია 320 თანამშრომელი, საიდანაც 75% - პროფესიული შტატი და 25% − დამხმარე პერსონალია. სამსახურმა განაახლა ადამიან ური რესურსების მართვის სტრატეგია, ასევე შემუშავდა მოხელეთა პროფესიული და კარიერული განვითარების წე სი. სამსახურის წინაშე არსებული საჭიროებების ანალიზის საფუძველზე, ყოველწლიურად იქმნება ახალი თანამშრომლების მოზიდვის წლიური გეგ მა. 2021 წელს აუდიტის სამსახურში დასაქმებული იყო 320 თანამშრომელი (პროფესიული საჯარო მოხელეებ ი და შრომითი ხელშეკრულებით და საქმებული პირები). ორგანიზაციის თანამშრო მელთა 75%-ს პროფესიული შტატი შეადგენს, ხოლო 25% − დამხმარე პერსონალია. აღსანიშ ნავია, რომ სამსახურში სრულად არის დაცული გენდერული ბალანსი. პროფესიული და დამხმარე შტატი 25% 53% 47% 75% ქალი კაცი პროფესიული შტატი დამხმარე შტატი 65 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში დასაქმებულთა ასაკობრივი განაწილება 5% 11% სამუშაო გამოცდილება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში 17% 24% 30% 27% 13% 40% 32% 38% 21-29 30-40 41-55 55-65 65+ დასაქმებულთა განათლების სფერო 0-დან 3 წლამდე 4-დან 6 წლამდე 7-დან 10 წლამდე 10-დან ზევით დასაქმებულთა განათლების დონე 3% 15% 1% 4% 2% 30% 40% 57% 19% 29% ბიზნეს ადმინისტრირება ეკონომიკა იურიდიული სოციალური მეცნიერებები ჰუმანიტარული სხვა სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის საქმიანო ბის ხარისხი დამოკიდებულია თანამშრომლების ცოდნასა და პროფესიონალიზმზე. შესაბამისად, გამოცდილი და კვალიფიციური კადრების შენარ ჩუნება და მოტივაციის ამაღლება პრიორიტეტია და სამსახურის მუდმივი ზრუნვის საგანია, განსა კუთრებით აუდიტორულ სფეროში არსებული მა ღალი კონკურენციის პირობებში. ამ კუთხით აღ სანიშნავია, რომ 2018-2021 წლებში შეფასების შედეგების გათვალისწინებით დაწინაურდა 200მდე თანამშრომელი, მათ შორის 2021 წელს 50 თანამშრომელი. თანამშრომელთა როგორც პროფესიული, ასევე სხვა უნარების განვითარებისა და კვალიფიკაცი ის ამაღლების მიზნით, სამსახური ხელს უწყობს 66 ბაკალავრი მაგისტრი დოქტორი ინფორმაციული ტექნოლოგიები მათ მონაწილეობას სხვადასხვა ტრენინგკურ სებსა და სამუშაო შეხვედრებში. 2021 წელს სხვა დასხვა მიმართულებით ტრენინგი გაიარა 224-მა თანამშრომელმა. აღნიშნული სასწავლო კურსები მოიცავდა როგორც აუდიტორულ, ასევე არააუ დიტორულ და ინფორმაციულ ტექნოლოგიებთან დაკავშირებულ საკითხებს. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის თანამშრომ ლები ასევე აქტიურად არიან ჩართული სხვა დასხვა მნიშვნელოვან ადგილობრივ და საერ თაშორისო სასერტიფიკაციო პროგრამებში, როგორებიცაა, სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტ ი ტუტის საჯარო სექტორის აუდიტორთა სასერტი ფიკაციო პროგრამა, ACCA, CFA, CFM, CISA და სხვ. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დიაგრამა 20. 2021 წელს გადამზადებულ თანამშრომელთა განაწილება მიმართულებების მიხედვით. 196 106 87 50 12 15 რისკების მართვა სახელმწიფო შესყიდვებში IT აუდიტის ტრენინგი 30 16 საჯარო ეფექტიანობის სექტორის აუდიტის ბუღალტრული მეთოდოლოგია აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტები (IPSAS) დიაგრამა 21. აუდიტის სამსახურის თანამშრო მელთა პროფესიული სერთიფიკატები. 93 45 2 CFA, CFM 5 IT სერტიფიკატი ACCA სსიპ - საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის სერტიფიცირება აუდიტორულ სფეროში არსებული მაღალი კონკურენციის პირობებში, აუდიტის სამსახუ რისთვის ასევე მნიშვნელოვან გამოწვევას წარ მოადგენს კვალიფიციური კადრების მოზიდვა. შედეგად, სამსახურის ინიციატ ივით, 2018 წელს შეიქმნა სტაჟირების პროგრამა, რომელიც მიზ ნად ისახავს პერსპექტიული კადრების მოზიდ ვას, მათ პროფესიულ განვითარებასა და ამ გზით სამსახურის საქმიან ობის გაძლიერებას. სტაჟირების პროგრამა გრძელდება 6 თვიდან 12 თვემდე, რომლის განმავლობაში სტაჟიორს საშუალება აქვს მიიღოს სიღრმისეული თეო რიულ ი და პრაქტიკული ცოდნა და დაეუფლოს პროფესიულ უნარებს. სტაჟირების გავლის შემ ენობრივი საშუალებები აკადემიურ ტექსტში შესაბამისობის აუდიტის ტრენინგი AMS-ში პროფესიული ეთიკა სხვა პროფესიული ტრენინგები დეგ დადებითი შეფასების შემთხვევაში, სტა ჟიორს შესაძლებლობა ეძლევა დასაქმდეს სა ხელმწიფო აუდიტის სამსახურში. 2018 წელს გამოცხადებულ სტაჟირების პროგრამაზე სამ სახურმა შეარჩია 20 ადამიანი, რომელთაგანაც 15 დასაქმდა აუდიტის სამსახურში, ხოლო 2020 წელს პროგრამის ფარგლებში შერჩეული 19 მონაწილიდან 2021 წელს დასაქმდა 18 აუდი ტორ-სტაჟიორი. თანამშრომელთა პროფესიულ ი განვითარების, მოტივაციის ამაღლებისა და სათანადო სამუ SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახური „ადამიანური რესურსების მართვისა“ და „პროფესიული განვითარების/ ტრენინგების“ კომპონენტებში უმაღლესი - 4 ქულით შეფასდა. 67 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში შაო გარემოს ჩამოყალიბების მიმართულებით სამსახურის მიერ ბოლო წლებში გატარებული პოლიტიკის შედეგად, მნიშვნ ელოვნად შემცირ და თანამშრომელთა გადინების მაჩვენებელი. 2021 წელს თანამშრომელთა გადინების მაჩვე ნებელმა 5% შეადგინა, რაც შეეს აბამება სამსა ხურის სტრატეგიით განსაზღვრულ მიზნობრივ ნიშნულს. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში ადამიანუ რი რესურსების მართვ ისა და თანამშრომელთა პროფესიული განვითარების კუთხით არსებულ მაღალ სტანდარტზ ე მიუთითებს SAI-PMF-ის შეფასების შედეგები, რომლის მიხედვით, სამ სახურმა „ადამიანური რესურსების მართვ ისა“ და „პროფესიული განვითარების/ტრ ენინგების“ კომპონენტებში უმაღლესი შეფასება – 4 ქულა მიიღ ო. 6.1 სსიპ – საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის საქმიანობა − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტი.40 ინსტიტუტის პირველადი ფუნქც იაა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისა და ინსტიტუტის თანამშრომელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა, მო სამსახურეთა გადამზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების უზრუნველყოფა, მათი ცოდნის გაღ რმავებისა და პროფესიული უნარ-ჩვევების გამო მუშავების მიზნით, შესაბამისი სასწავლო კურსე ბის შემუშავება და ტრენინგების ჩატარება. საჯარო აუდიტის ინსტიტუტი 2012 წელს შეიქმნა და ორი ძირითადი მიმართულებით საქმიანობდა − საჯარო სექტორის აუდიტორული მომსახურება და საჯარო სექტორის აუდიტორთა სერტიფიცი რება. 2019 წლიდან ინსტიტუტმა აუდიტორული საქმიანობა შეწყვიტა და ძირითად მიმართუ ლებად საგანმანათლებლო პროფილი აირჩია. ბოლო სამი წლის განმავლობაში ინსტიტუტის მიზანმიმართულმა პოლიტიკამ, სწორმა სტრა ტეგიულმა ხედვამ და რესურსების ეფექტურმა გამოყენებამ, ინსტიტუტი საგანმანათლებლო სექ ტორში კონკურენტუნარიან და წარმატებულ ორ განიზაციად ჩამოაყალიბა. აუდიტის სამსახურისა და ზოგადად, საჯარო სექ ტორში ადამიანური რესურსების განვითარების კუთხით მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სსიპ აღსანიშნავი ფაქტია, რომ განხორციელებული ტრენინგებიდან მიღებული შემოსავლების მოცუ დიაგრამა 22. 2018-2021 წლებში სსიპ – საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის მიერ ჩატარებული ტრე ნინგკურსების რაოდენობა. დიაგრამა 23. სსიპ – საჯარო აუდიტის ინსტიტუ ტის მიერ სერტიფიცირებულ აუდიტორთა რაო დენობა – 2018-2021 წწ. 62 38 33 52 42 43 2018 2019 20 13 2018 40 2019 http://www.sai.ge/ka/ 68 2020 2021 2020 2021 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ლობა მუდმივად მზარდი ტენდენციით ხასიათ დება და 2017 წელთან შედარებით 355%-ით გაი ზარდა, 540 ათას ლარამდე. შედეგად, 2021 წელს ინსტიტუტის წმინდა მოგებამ 129 ათასი ლარი შეადგინა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ორგანიზაციის დამოკიდებულება სახელმწ იფო ბიუჯეტზე წლი დან წლამდე მცირდება. ინსტიტუტი სასწავლო კურსებს ახორციელებს 5 ძირითადი მიმართულებით: ტრენინგები სახელ მწიფო აუდიტის სამსახურისთვის; საჯარო სექ ტორის აუდიტორული მომსახურების სასერტი ფიკაციო პროგრამა; ტრენინგები კომერციული მიმართულებით; მუნიციპალური განვითარების პროგრამა; საჯარო მოხელის პროფესიული გან ვითარების პროგრამები. საჯარო აუდიტის ინსტ იტუტი ტრენინგებს ატარებს როგორც აუდიტის სამსახურის თანამშრომლები სათვის, ასევე გარე აუდიტორიისთვის. 2018 წლი დან 2021 წლის ჩათვლით პერიოდში ინსტიტუტ მა ჩაატარა 100-მდე ტრენინგკურსი. 2021 წელს ინსტიტუტის მიერ დაგეგმილ 40-მდე სასწავლო ღონისძიებასა და ტრენინგშ ი მონაწილეობა მიი ღო 1,092-მა მსმენელმა. საჯარო სექტორის აუდი ტორული მომსახურების სასერტიფიკაციო პროგ 2018-2021 წლებში ჩატარებული ორი სტაჟირების პროგრამის ფარგლებში სამსახურში დასაქმდა 32 ადამიანი. რამა გაიარა 52-მა პირმა. აღსანიშნავია, რომ მუნიციპალური განვითარების პროგრამის მიმარ თულებით, ტრენინგკურსებში მონაწილეობდა მუ ნიციპალიტეტების 73 წარმომადგენელი. საჯარო აუდიტის ინსტიტუტი აქტიურ ად თანამ შრომლობს უმაღლეს სასწავლო დაწესებულე ბებთან და კერძო აუდიტორულ კომპანიებთან. კერძოდ, საქართველოს მასშტაბით ინსტიტუტს მემორანდუმი გაფორმებული აქვს 26 უნივერსი ტეტთან და წამყვან საერთაშორისო აუდიტორულ კომპანიებთან, ე.წ. დიდ ოთხეულთან. 69 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 7. პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების ხელშეწყობა 70 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწიფო აუდიტის სამსახური, კანონით მინიჭებული მანდატის ფარგლებში, ახორციე ლებს პოლიტიკური პარტიების დაფინანსების მონიტორინგს და მჭიდროდ თანამშრომლობს პოლიტიკურ პარტიებთან და არჩევნებში ჩარ თულ ყველა დაინტერესებულ მხარესთან. გან ხორციელებული საქმიან ობის გამჭვირვალო ბისა და ჩართულობის უზრუნველსაყოფად, სამსახურის მოწვევით, ადგილობრივ და საერ თაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციებთან ერთად შექმნილია საინფორმაციო/საკონსულ ტაციო კომისია. კომისიის ფარგლებში განიხი ლება წარმოდგენილი დეკლარაციები, მიღებუ ლი საჩივრები, აგრეთვე შემოწირულებებთან დაკავშირებული ხარვეზები და განხორციელე ბული რეაგირებები. საზოგადოებ ის მაქსიმალური ინფორმირებულო ბის მიზნით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა განაახლა პოლიტიკური ფინანსების მონიტორინ გის ვებპლატფორმა.41 განახლების მიზანი იყო პლატფორმასთან მუშაობის გამარტივება გარე მომხმარებლებისა და ყველა დაინტერესებული პირისათვის. შემოწირულების ძიებ ის, პარტიებ ის ხარჯებისა და შემოსავლების დამუშავების ბევ რად მოქნილი და გამარტივებული სისტემა საშუ ალებას აძლევს პლატფორმასთან მომუშავე პი რებს სწრაფად და მარტივად მოიპ ოვონ საძიებ ო სისტემებში სასურველი პარტიისა თუ საარჩევნო სუბიექტის შესახებ ნებისმიერი ინფორმაცია. • სამსახურმა შეიმუშავა „პოლიტიკური ფინანსე ბის გამჭვირვალობასთან დაკავშირებული ზო გიერთი საკითხის მოწესრიგების შესახებ“ ახა ლი წესი;42 • ანგარიშგების ფორმებს დაემატა ინფორმაცია სესხის/კრედიტისა და გენდერული ნიშნით მი ღებული დაფინანსების შესახებ; • პოლიტიკური ფინანსების გამჭვირვალობის მარეგულირებელ წესში დაიხვეწა საარჩევნო კამპანიის ფონდის განმარტება, ელექტრ ონუ ლი დოკუმენტბ რუნვის წესი და სხვა რეგულა ციები. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურმა 2018-2021 წლებში განახორციელა 3 საერთო43 და 6 შუა ლედური44 არჩევნების მონიტორინგი, რომელთა შედეგად შეისწავლა ინფორმაცია დაახლოებით 4,400 შემომწირველი ფიზიკური და იურიდიული პირის შემოსავლების შესახებ და სასამართლოში გადააგზავნა ადმინისტრაციულ ი სამართალდარ ღვევის 86 საქმე. 2021 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებთან დაკავშირებით სამსახურმა თბილისის საქალაქო სასამართლოში აღსანიშნავია ასევე, რომ 2021 წელს საქართ ველოს საარჩევნო კოდექსსა და „მოქალაქეთა გადააგზავნა ადმინისტრაციული პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ“ საქართ ველოს ორგანულ კანონში განხორციელ ებული სამართალდარღვევის 35 საქმე. ცვლილებების საფუძველზე: 41 https://monitoring.sao.ge/ka https://matsne.gov.ge/document/view/5237330?publication=0 43 2021 წლის მუნიციპალიტეტის ორგანოთა არჩევნები; 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნები; 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები. 44 საკრებულოებისა და მუნიციპალიტეტის მერების 2020 წლის 31 ოქტომბრის შუალედური არჩევნები; საქართველოს პარლამენტისა და საკრებულოების შუალედური და მუნიციპალიტეტების მერების 2019 წლის 19 მაისის რიგგარეშე არჩევნები; საკრებულოების 2019 წლის 27 ოქტომბრის შუალედური არჩევნები; საკრებულოს 2018 წლის 28 ოქტომბრის შუალედური არჩევნები; საკრებულოს 2018 წლის 13 მაისის შუალედური არჩევნები; საქართველოს პარლამენტის 2018 წლის 28 აპრილის შუალედური არჩევნები. 42 71 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში რაც შეეხება უშუალოდ 2021 წელს, სახელმ წიფო აუდიტის სამსახურმა შეისწავლა ადგი ლობრივი თვითმმართველობის არჩევნებთან დაკავშირებით საარჩევნო სუბიექტების მიერ წარ მოდგენილი ფინანსური ანგარიშები, რა დროსაც გამოვლინდა „მოქალაქეთა პოლიტიკური გა ერთიანებების შესახებ” საქართველოს ორგანუ ლი კანონის მოთხოვნების დარღვევით (ნაღდი ანგარიშსწორებით) პარტიის საბანკო ანგარიშ ზე შემოწირულების განხორციელ ების ფაქტები. აღნიშნულ შემთხვევებზე სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა თანხის დაბრუნების მოთხოვნით მი მართა საარჩევნო სუბიექტებს, რის შედეგადაც დარღვევები აღმოიფხვრა. 2021 წელს სამსახურმა თბილისის საქალაქო სასამართლოში გადააგზავნა ადმინისტრაციუ ლი სამართალდარღვევის 35 საქმე, მათ შორის 9 პოლიტიკური პარტიის, ერთი იურიდიული პი რის, ერთი ფიზიკური პირისა და 18 დამოუკი დებელი კანდიდატის შესახებ (დეტალურად იხ. დანართი 4). 2021 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებ ის არჩევნები შედგებოდა ორი ტურის გან. შესაბამისად, სახელმწ იფო აუდიტის სამ სახურმა მოამზადა შუალედური შემაჯამებელი ანგარიში, რომელიც OSCE/ODIHR-ის რეკომენ დაციით რამოდენიმე წელია ქვეყნდ ება არჩენე ბამდე. ასევე, მომზადდა შემაჯამებელი ანგარი ში არჩევნების დასრულების შემდეგ. სამსახურის ვებგვერდზ ე განთავსებულია საარჩევნო კამპანი ის დროს საარჩევნო სუბიექტების მიერ წარმოდ გენილი ფინანსური ანგარიშების შესაბამისი სტა ტისტიკური ინფორმაცია. 72 2021 წელს სამსახურმა შეისწავლა ინფორმაცია დაახლოებ ით 1,500 შემომწირველი ფიზიკური და იურიდიული პირის შემოსავლების შესახებ. დამუ შავდა აღნიშნული მასალა და განხორციელდა შე საბამისი რეაგირება. პოლიტიკური დაფინანსების მიმართულებით სა ერთაშორისო გამოცდილებისა და პრაქტიკის გა ზიარების კუთხით, დიდი მნიშვნელობა ენიჭება აუდიტის სამსახურის მხრიდან საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ პოლიტიკური ფინანსების მონიტორინგის განმახორციელ ებელი ორგანი ზაციებისთვის გამართულ ღონისძიებ ებში ჩარ თულობას. ამ მხრივ, აღსანიშნავია, რომ 2021 წელს ევროპის საბჭოსა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ორგანიზებით, ჩატარდა დისტანციუ რი ტრენინგი – ,,პოლიტიკური შემოწირულებები და ფინანსური დეკლარაციები – საერთაშორისო სტანტარტები და კარგი პრაქტიკა’’, რომელიც მიზ ნად ისახავდა პოლიტიკური ფინანსების მონიტო რინგის პროცესში საერთაშორისო სტანდარტების შესახებ გამოცდილების გაზიარებას. ასევე, გაი მართა დისტანციური ტრენინგი – „პოლიტიკური ფინანსების მონიტორინგი – მოკვლევა და შესაძ ლო სამართალდარღვევების პრევენცია“. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 8. სამსახურის ფინანსები 73 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2021 წლის ბი უჯეტი 16.8 მლნ ლარით განისაზღვრა. ფაქტობრი ვად გაწეულმა გადასახდელებმა 15.5 მლნ ლარი და გეგმის 92.4% შეადგინა. სამსახურის ძირითადი ხარჯია თანამშრომელთა შრომის ანაზღაურება,45 რაზეც 13.3 მლნ ლარი მიიმართა (მთლიანის ბიუ ჯეტის 85%). ასევე, IT ინფრასტრუქტურის მოწესრი გებისა და განვითარების მიზნით, 2021 წელს გამო იყო 411 ათასი ლარი, რის შედეგადაც შესყიდულ იქნა კომპიუტერული ინფრასტრუქტურა, ქსელური მოწყობილობები და უსაფრთხოების პროგრამული უზრუნველყოფის სისტემები. საანგარიშგებო პერიოდში, სახელმწიფო აუდი ტის სამსახურმა ჩაატარა 40 ელექტრონული ტენ დერი და სხვადასხვა საქონლისა და მომსახურე ბის შესყიდვაზე გააფორმა 33 ხელშეკრულება. SAI-PMF-ის შეფასების შედეგებით სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის „ფინანსური მართვის სისტემა“ უმაღლესი - 4 ქულით შეფასდა. დიაგრამა 24. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ბიუჯეტის გეგმური მოცულობა (მლნ ლარი) – 2018-2021 წწ. 2018-2021 წლების ფინანსურ ანგარიშგებებზე სამსახურმა მიიღო დამოუკიდებელი აუდიტორის (Deloitte, PwC) უპირობო დასკვნა. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის ფინანსური ანგარიშგების აუდიტს ატარებს საქართველოს პარლამენტის მიერ შერჩეულ ი მსოფლიოს ოთხი უმსხვილესი კერძო აუდიტორული კომპანიიდან ერთ-ერთი. 2018-2019 წლების ფინანსური ანგა რიშგებების აუდიტი განახორციელა Deloitte-მა, ხოლო 2020-2021 წლების ფინანსური ანგარიშგე ბების აუდიტი – PwC-იმ. ყველა შემთხვევაში სამ სახურმა მიიღო უპირობო დასკვნა, რაც ნიშნავს იმას, რომ სამსახურის ფინანსური ანგარიშგება სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარ ტებს. სამსახურის 2021 წლის ფინანსური ანგა რიშგება და შესაბამისი აუდიტის დასკვნ ა იხ. და ნართ 6-ში. დიაგრამა 25. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2021 წლის ბიუჯეტის სტრუქტურა (ფაქტი). 2%1% 16.8 4% 16.5 16.2 13% 80% 14.5 შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება არაფინანსური აქტივების ზრდა სხვა ხარჯები 2018 45 2019 2020 2021 სოციალური უზრუნველყოფა შრომის ანაზღაურება მოიცავს შტატით გათვალისწინებულ და შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ თანამშრომელთა ანაზღაურებას. 74 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 9. მომავლის ხედვა და არსებული გამოწვევები 75 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში შედეგზე ორიენტირებული და ეფექტიანი საქმი ანობის უზრუნველსაყოფად აუდიტის სამსახური მუდმივად აანალიზებს ორგანიზაციის წინაშე არ სებულ შიდა და გარე გამოწვევებს, მნიშვნელო ვან ყურადღებას უთმობს მათთან გამკლავების საუკეთესო საშუალებების მოძიებ ასა და მათი განვითარების შესაძლებლობად გარდაქმნ ას. საჯარო სექტორში არსებული სირთულეები და ცვლილებები გამოწვევაა არა მხოლოდ აუდიტის სამსახურისთვის, არამედ საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლებისთვისაც, რაც კიდევ უფრო ზრდის სამსახურის როლს ამ პრო ცესებში. ბიზნესპროცესის უწყვეტობა კორონავირუსით (Covid-19) გამოწვეულ ი პანდემიისა და გეოპო ლიტიკური რისკების პირობებში უკანასკნელი ორი წლის განმავლობაში პანდემი ამ, ხოლო 2022 წელს რეგიონში მიმდინარე გე ოპოლიტიკურმა პროცესებმა, შეცვალა როგორც მსოფლიოს, ასევე საქართველოს ეკონომიკური განვითარების ტენდენცია და ახალი გამოწვევე ბი წარმოქმნა საჯარო მმართველობის სფეროში. მსოფლიო და რეგიონალური მასშტაბის კრიზისე ბით განპირობებული ეკონომიკური გამოწვევების ფონზე, კიდევ უფრო დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ფისკალური პოლიტიკის პასუხების სწორად გან საზღვრ ას. ამ კუთხით გაზრდ ილია, ერთი მხრივ, სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის, როგორც უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციის როლი, ხოლო მეორე მხრივ, სამსახურის წინაშე არსებუ ლი ინსტიტუციური რისკები. დამოუკიდებლობისა და მანდატის გაძლიერ ება აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტებით, უმაღ ლეს აუდიტორულ ორგანიზაციას უნდა ჰქონდეს საგადასახადო შემოსავლების აუდიტის ჩატარე ბის უფლებამოსილება, რაც გამოიხატება საგა დასახადო სისტემის ფუნქციონირებისა და საგა დასახადო მიზნების მიღწევასთან დაკავშირებით რწმუნების გამოთქმაში. ამ მიმართულებით მთა ვარ გამოწვევას წარმოადგენს კანონმდ ებლო ბაში საგადასახადო შემოსავლების აუდიტის ჩატარების მანდატის ნათლად წარმოჩენა, რაც კიდევ უფრო აქტუალური ხდება მთავრობის მიერ IPSAS-ის სტანდარტებით მომზადებული კონსო 76 ლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის ჩატარების ვალდებულების გაჩენისას. მნიშვნე ლოვანია, ძირითად დაინტერესებულ მხარეებ თან მჭიდრო თანამშრომლობით აუდიტის სამსა ხურის საკანონმდებლო ჩარჩოს საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოყვანა. აუდიტორული საქმიან ობით ბიუჯეტისა და სექ ტორების ფართო დაფარვა ბიუჯეტისა და სექტორული დაფარვის მაჩვენებ ლის გაზრდა აუდიტის სამსახურის გამოწვევად რჩება. საერთაშორისო მოთხოვნებთან (SAIPMF, PEFA) სრულად შესაბამისობის უზრუნველ საყოფად, 2017-2021 წლებში სამსახურმა ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელი 81%-დან 90%-მდე გაზარდა. თუმცა აღნიშნული მაჩვენებლის შენარჩუნება და შემდგომი ზრდა დაკავშირებულია ბევრი მცირებიუჯ ეტიანი უწყე ბის აუდიტთან, რაც დამატებით აუდიტორულ რე სურსს მოითხოვს. აუდიტის სამსახურის მანდატი საკმაოდ ფარ თოა და მოიცავს მხარჯავ დაწესებულებებს, საჯარო სამართლის იურიდიულ პირებს, საბიუ ჯეტო ორგანიზაციებს საქართველოს 2 ავტონო მიურ რესპუბლიკაში, ასევე 63 მუნიციპალიტეტს (69 მუნიციპალიტეტს − აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჩათვლ ით) და 400-მდე სახელმ წიფო საკუთრებაში არსებულ საწარმოს. სამსა ხურისთვ ის გამოწვევად რჩება სახელმწიფო სა წარმოების დაფარვისათვის საჭირო რესურსის გამოყოფა და ამავდროულად, ნაერთი ბიუჯე ტისა და სექტორული დაფარვის მაღალი მაჩვე ნებლის შენარჩუნება. კვალიფიციური თანამშრომლების მოზიდვა და შენარჩუნება სამსახურის უმთავრეს ინტელექტუალურ რესურსს პროფესიული კადრები შეადგენს. აუდიტის სფე როში, განსაკუთრებით კერძო სექტორში, არსე ბული მაღალი კონკურენციის პირობებში, სამ სახურისათვის გამოწვევად რჩება ადამიანური რესურსების გადინების დაბალი მაჩვენებლის შე ნარჩუნება და კვალიფიციური თანამშრომლების მოზიდვა. აღნიშნული გამოწვევა განსაკუთრებით მწვავედ დგას IT აუდიტორების შემთხვევაში. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური რეკომენდაციების შესრულების მაჩვენებელი ინფორმაციული უსაფრთხოება საჯარო მმართველობის გაუმჯობესებისა და მო ქალაქეებისთვის ღირებულების შექმნ ისათვის სამსახური გასცემს რეკომენდაციებს. აუდიტორუ ლი საქმიანობის სარგებელი გამოიხატება შეს რულებული რეკომენდაციების რაოდენობაში, რაც დღემდე გამოწვევად რჩება. ამ გამოწვევის საპასუხოდ სამსახურმა შეიმუშავა რეკომენდაციე ბის შესრულების მონიტორინგის ელექტრონული სისტემა (ARIS). სისტემის პრაქტიკაში სრულად ამოქმედება და დაინტერესებული მხარეების, განსაკუთრებით პარლამენტის აღნიშნულ პრო ცესში აქტიური ჩართვა, სისტემის წარმატებული დანერგვის საფუძველია. სამსახური აცნობიერებს მის წინაშე არსებულ გამოწვევებს, რომლებიც უკავშირდება ორგა ნიზაციის მნიშვნელოვანი ინფორმაციის კონ ფიდენციალურობის, მთლიან ობისა და ხელმი საწვდომობის უზრუნველყოფას და განკარგვას. შესაბამისად, სამსახური აგრძელებს მუშაობ ას ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის გაუმჯობესების, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის მოწყობისა და ტექნიკური პერსონალის შესაძლებლობების გაძ ლიერების მიმართულებით. 77 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართები 78 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართი 1. 2021 წელს ჩატარებული აუდიტები 11 ფინანსური აუდიტი 1 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 2 საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 3 საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 4 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 5 საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 6 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 7 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 8 საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 9 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ერთიანი რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციების ნაერთი (კონსოლიდირებული) ბუღალტრული ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 10 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციების ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 11 ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 22 შესაბამისობის აუდიტი 12 სახელმწიფო შესყიდვების მართვის სისტემური საკითხები 13 ა(ა)იპ – საქართველოს ძიუდოს ეროვნული ფედერაციის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 14 სსიპ – საქართველოს ეროვნული მუზეუმის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 15 საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის 2019-2020 წლების შესაბამისობის აუდიტი 16 პროექტ „დანერგე მომავალი“-ს შესაბამისობის აუდიტი 17 სსიპ – დევნილთა საარსებო წყაროების მხარდამჭერი პროექტებისა და პროგრამების სააგენტოს მიერ დახარჯული საბიუჯეტო სახსრების შესაბამისობის აუდიტი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა და დევნილთა 18 სამინისტროში „დევნილთა ჩასახლების ობიექტებში სარემონტო-აღდგენითი სამუშაოების ჩატარების უზრუნველყოფის პროგრამის“ ფარგლებში დახარჯული საბიუჯეტო სახსრების შესაბამისობის აუდიტი 19 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სამინისტროების მიერ განხორციელებული სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი 20 ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოების 20192020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 21 ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 22 ქობულეთის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 23 სსიპ – ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის 2018-2019 წლების შესაბამისობის აუდიტი 24 მუნიციპალიტეტებში განხორციელებული ინფრასტრუქტურული პროექტების საზედამხედველო საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 25 ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 26 მარნეულის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 27 ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 28 სამტრედიის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 29 სენაკის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 30 წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 31 ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 32 ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 33 ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 79 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში 16 ეფექტიანობის აუდიტი 34 მოქალაქეთა იურიდიული დახმარების უზრუნველყოფა 35 ქართულ დიასპორასთან კავშირების გაძლიერება 36 საჯარო მოხელეთა პროფესიული განვითარება 37 ავტოსატრანსპორტო საშუალებების პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების პროცესზე სახელმწიფო კონტროლი 38 შიდა სახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის პროექტი (SRAMP) 39 ექსპორტის ხელშეწყობის ღონისძიებები 40 სურსათის უვნებლობის უზრუნველსაყოფად სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული ღონისძიებები (შემდგომი რეაგირება) 41 COVID-19 პანდემიის პირობებში სამედიცინო სერვისების უწყვეტობა 42 დისტანციური სწავლება საჯარო სკოლებში 43 ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამებით გათვალისწინებული სერვისების ხელმისაწვდომობა 44 საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევაზე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სამართლებრივი რეაგირების ღონისძიებები (შემდგომი რეაგირება) 45 მსჯავრდებულთა და ყოფილ პატიმართა რესოციალიზაცია 46 მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარების ღონისძიებები 47 საჯარო სექტორში IT პროექტების მართვა 48 მუნიციპალიტეტების მიერ დაფუძნებული ა(ა)იპ-ების მართვა 49 მუნიციპალიტეტების მიერ დაფუძნებული რეგიონალური განვითარების ასოციაციების საქმიანობა 80 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართი 2. 2017 წლისა და 2022 წლის SAI-PMF შეფასების შედეგები ინდიკატორის დასახელება წელი მიმართულებები i ii iii iv ჯამური შეფასება ცვლილება 2017 წელთან სფერო A. დამოუკიდებლობა და სამართლებრივი ჩარჩო SAI-1 აუდიტის სამსახურის დამოუკიდებლობა SAI-2 აუდიტის სამსახურის მანდატი 2017 3 4 3 2 3 2022 3 4 4 2 3 2017 1 2 3 2 2022 1 2 4 2 2017 3 4 4 3 3 2022 4 4 4 3 4 ≥ ≥ სფერო B. შიდა მმართველობა და ეთიკა SAI-3 სტრატეგიული დაგეგმვა SAI-4 ორგანიზაციული კონტროლის გარემო 2017 0 1 2 2 1 2022 4 3 4 4 4 SAI-6 მმართველობა და შიდა კომუნიკაცია 2017 2 4 3 2022 4 4 4 SAI-7 აუდიტის დაგეგმვის პროცესი 2017 3 1 2 2022 4 3 3 2017 0 3 2 2 2022 0 4 2 2 2017 4 3 2 3 2022 4 3 3 3 2017 1 1 2 1 2022 3 3 3 3 2017 3 4 2 3 2022 3 4 4 4 ↑ ↑ ↑ ↑ სფერო C. აუდიტის ხარისხი და ანგარიშგება SAI-8 აუდიტის დაფარვა SAI-9 ფინანსური აუდიტის საფუძვლები SAI-10 ფინანსური აუდიტის პროცესი SAI-11 ფინანსური აუდიტის შედეგები SAI-12 ეფექტიანობის აუდიტის საფუძვლები 2017 4 3 2 3 2022 4 3 4 4 SAI-13 ეფექტიანობის აუდიტის პროცესი 2017 3 3 3 3 2022 3 3 3 3 SAI-14 ეფექტიანობის აუდიტის შედეგები 2017 0 3 3 2 2022 2 4 4 3 SAI-15 შესაბამისობის აუდიტის საფუძვლები 2017 2 3 1 2 2022 4 3 3 3 SAI-16 შესაბამისობის აუდიტის პროცესი 2017 0 1 2 1 2022 4 3 3 3 SAI-17 შესაბამისობის აუდიტის შედეგები 2017 3 2 2 2 2022 1 4 4 3 ≥ ≥ ↑ ↑ ↑ = ↑ ↑ ↑ ↑ 81 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში სფერო D. ფინანსური მენეჯმენტი, აქტივები და დამხმარე სერვისები ფინანსური მენეჯმენტი, 2017 3 2 3 3 სერვისები 2022 3 4 4 4 SAI-21 აქტივები და დამხმარე ↑ სფერო E. ადამიანური რესურსები და ტრენინგები SAI-22 ადამიანური რესურსების მართვა 2017 3 2 2 2 2 2022 4 4 4 4 4 SAI-23 პროფესიული განვითარება და ტრენინგები 2017 2 2 2 2 2 2022 4 4 4 4 4 ↑ ↑ სფერო F. კომუნიკაცია და დაინტერესებული მხარეების ჩართულობა კომუნიკაცია საკანონმდებლო, 2017 2 3 2 2 2 ლო ხელისუფლებასთან 2022 4 4 4 4 4 კომუნიკაცია მედიასთან, მო 2017 3 4 3 საზოგადოებასთან 2022 4 4 4 SAI-24 აღმასრულებელ და სასამართ SAI-25 ქალაქეებსა და სამოქალაქო 82 ↑ ↑ სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართი 3. სამართალდამცავ ორგანოებში 2021 წელს გადაგზავნილი ანგარიშები 1 შპს „მთის კურორტების განვითარების კომპანიის 2018-2019 წლების შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 2 სსიპ − სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ საინვესტიციო ვალდებულების სანაცვლოდ სახელმწიფო ქონების გადაცემის 2017-2018 წლების შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 3 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2020 წლის კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტის მასალები 4 საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს 2020 წლის კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტის მასალები 5 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2020 წლის კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტის მასალები 6 ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელი ორგანოების 2017-2018 წლების დაფინანსების შესაბამისობის აუდიტის მასალები 7 ქ. თბილისის განვითარების ფონდის 2018-2019 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები 8 ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოების 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები 9 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სამინისტროების მიერ 2020 წელს განხორციელებული სახელმწიფო შესყიდვების სისტემური შესაბამისობის აუდიტის მასალები 10 სსიპ − ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის 2018-2019 წლების შესაბამისობის აუდიტის ანგარიშის მასალები 11 ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები 12 ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის 2018-2019 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 13 თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის 2018-2019 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 14 ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის 2018-2019 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 15 ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიშის მასალები 16 ქობულეთის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიშის მასალები აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლების 17 უწყებებისა და დაწესებულებების სარგებლობაში არსებული სახელმწიფო უძრავი ქონების გამოყენების შესაბამისობის აუდიტის მასალები 18 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს პროგრამებისათვის გამოყოფილი საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის შესაბამისობის აუდიტის მასალები აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ერთიანი რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული 19 საბიუჯეტო ორგანიზაციების 2020 წლის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტის ანგარიშის მასალები 83 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართი 4. 2021 წელს სასამართლოში გადაგზავნილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეები N სუბიექტის დასახელება დარღვევა თანხა46 1 ქართული არჩევანი საარჩევნო პერიოდის ფინანსურ ანგარიშთან ერთად აუდიტის დასკვნის წარმოუდგენლობა 5,000 ლარი 2 ქართული არჩევანი 2020 წლის წლიური საფინანსო დეკლარაციის წარმოუდგენლობა 5,000 ლარი 3 დემოკრატიული განახლება – ჩვენი 2020 წლის წლიური საფინანსო დეკლარაციის საქართველო წარმოუდგენლობა გაბრწყინდება (ჩვენები) შენიშვნა 4 საქართველოს დამცველთა ერთობა 2020 წლის წლიური საფინანსო დეკლარაციის წარმოუდგენლობა შენიშვნა 5 ა(ა)იპ „დავასრულოთ“ აკრძალული შემოწირულება (არასამეწარმეო იურიდიული პირის მიერ განხორციელებული შემოწირულება) 2,687 ლარი 6 ლამზირა ბანძელაძე აკრძალული შემოწირულება 77,920 ლარი 7 დემოკრატთა ალიანსი საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 8 საქართველოს სოციალდემოკრატიული პარტია საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 9 გირჩი – მეტი თავისუფლება საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა 5,000 ლარი 10 რეფორმატორები საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 11 ჩვენი გაერთიანებული საქართველო საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 12 გირჩი – მეტი თავისუფლება შემოწირულების შესახებ ინფორმაციის წარმოუდგენლობა 5,000 ლარი 13 გირჩი – მეტი თავისუფლება აკრძალული შემოწირულების მიღება და დამალვა 95,182 ლარი 14 ახალი პოლიტიკური ცენტრი გირჩი კანონით დადგენილი ვალდებულების შეუსრულებლობა (წარმომადგენლების ვაკანსიების აუქციონის წესით გაყიდვის შედეგად მიღებული შემოსავალი) 15 ახალი პოლიტიკური ცენტრი გირჩი აკრძალული შემოწირულების მიღება და დამალვა (რელიგიური ორგანიზაცია – ბიბლიური თავისუფლებისაგან მიღებული შემოწირულება) 16 ახალი პოლიტიკური ცენტრი გირჩი აუდიტის სამსახურის მიერ მოთხოვნილი და კანონით დადგენილი ვალდებულების შეუსრულებლობა (ავტოსატრანსპორტო საშუალების შესაძენად ნაღდი ანგარიშსწორებით თანხის გატანა და ინფორმაციის წარმოუდგენლობა) 17 ახალი პოლიტიკური ცენტრი გირჩი საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის არასწორი მონაცემებით წარმოდგენა 18 გიორგი ჯავახიშვილი საარჩევნო კამპანიის ფონდის შესახებ ინფორმაციის და ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 19 ბესიკ ქავთარაძე საარჩევნო კამპანიის ფონდის შესახებ ინფორმაციის და ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 20 ისლამ მარგოშვილი საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 46 სასამართლო გადაწყვეტილებები. 84 19,268 ლარი სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 21 გიორგი იოსელიანი საარჩევნო კამპანიის ფონდის შესახებ ინფორმაციის და ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 22 უშანგი ბოლქვაძე საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 23 მერაბ მერაბიშვილი საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 24 გოგი ეფხოშვილი საარჩევნო კამპანიის ფონდის შესახებ ინფორმაციის და ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 25 გია ბიჭაშვილი საარჩევნო კამპანიის ფონდის შესახებ ინფორმაციის და ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 26 ჯემალ ჭკადუა საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 27 თამაზ ბექაური საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 28 რუსლან ჯუღაშვილი საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 29 გიორგი დოლიძე საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 30 კახაბერ ცისკარიძე საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 31 ლია რობაქიძე საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 32 სპარტაკ კაპანაძე საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 33 ადელინა ჭაბუკიანი საარჩევნო კამპანიის ფონდის შესახებ ინფორმაციის და ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 34 მალხაზ სოლომონიძე საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 35 მევლუდ წულუკიძე საარჩევნო პერიოდის ფინანსური ანგარიშის წარმოუდგენლობა გაფრთხილება 85 2 021 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართი 5. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2021 წლის ბიუჯეტი (ათას ლარებში) ხარჯები შესრულება % ფაქტი 16,235 14,879 92% შრომის ანაზღაურება 13,498 12,472 92% საქონელი და მომსახურება 2,135 1,944 91% 5 4 80% სოციალური უზრუნველყოფა 240 140 58% სხვა ხარჯები 357 319 89% 576 654 114% 16,811 15,533 92% გრანტები არაფინანსური აქტივების ზრდა მთლიანი ბიუჯეტი 86 დაზუსტებული გეგმა სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართი 6. დამოუკიდებელი აუდიტორის დასკვნა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2021 წლის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაზე 87