სსიპ დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს მიერ წარმოდგენილი სსიპ დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს 2022 წლის წლიური ანგარიში

3/27/2023 სსიპ დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო KA000073151633523 ზვიად გამსახურდიას სანაპირო #1 საქართველო, თბილისი, 0114 ტელ: (032) 2 29 67 36 № 1/10 #1, Zviad Gamsakhurdia Embankment Georgia, Tbilisi, 0114 Tel:(032) 2 29 67 36 27 / მარტი / 2023 წ. საქართველოს პარლამენტს „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-13 პუნქტის შესაბამისად, ინფორმაციის მოწოდების მიზნით, გიგზავნით სსიპ დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს 2022 წლის წლიურ ანგარიშს. დანართი: 21 ფურცელი. სსიპ დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს უფროსი file:///tmp/tomcat8-tomcat8-tmp/70c2bb3e-1b61-4218-852f-c0cd4f1868ca.html ლევან თოდუა 1/1

2022 წლის წლიური ანგარიში მარტი, 2023 წელი დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო სარჩევი შესავალი ...................................................................................................................................................................... 3 სსიპ დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო, მისია და ღირებულებები.................................................................... 5 სისტემის წევრი ბანკები.............................................................................................................................................. 6 სააგენტოს მიერ 2022 წელს განხორციელებული ძირითადი საქმიანობის მიმოხილვა ........................................ 8 კომერციული ბანკების ანგარიშგება და რეგულარული სადაზღვევო შენატანები................................................ 8 დეპოზიტების ცვლილების ტენდენცია .....................................................................................................9 დეპოზიტების დაზღვევის ფონდი და პორტფელის მართვა................................................................................. 13 იურიდიული პირების დაზღვევა ............................................................................................................................ 16 საინფორმაციო კამპანია ............................................................................................................................................ 16 სადაზღვევო ზღვრის გადახედვასთან დაკავშირებული აქტივობები .................................................................. 17 სოციოლოგიური კვლევა .......................................................................................................................................... 18 კომერციული ბანკების ადგილზე გადამოწმება ..................................................................................................... 19 2022 წელს განხორციელებული სხვა მნიშვნელოვანი საქმიანობის მიმოხილვა .................................................. 19 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს ფინანსური მდგომარეობა ........................................................................ 21 2 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო შესავალი საქართველოში დეპოზიტების დაზღვევის სისტემა 2018 წლიდან ამოქმედდა. ის უზრუნველყოფს საქართველოში მოქმედ ნებისმიერ კომერციულ ბანკში განთავსებული ფიზიკური და იურიდიული პირების ყველა სახის დეპოზიტების დაზღვევას. დეპოზიტების დაზღვევა დეპოზიტორების დაცვის მსოფლიოში აპრობირებული მექანიზმია, რომელიც უზრუნველყოფს დეპოზიტორების დაცვას დაზღვეული დეპოზიტების დაკარგვისგან (გარანტირებულად ანაზღაურებადი თანხის კონკრეტული ოდენობით) იმ შემთხვევაში, თუ კომერციული ბანკის მიმართ ლიკვიდაციის პროცესი იწყება. ამასთან სისტემა ხელს უწყობს ფინანსური სისტემის სტაბილურობის შენარჩუნებას, ამაღლებს საზოგადოებრივ ნდობას საბანკო სექტორის მიმართ და შესაბამისად, სტიმულს აძლევს დანაზოგების ზრდას. ამოქმედებიდან დღემდე გადაიდგა მნიშვნელოვანი ნაბიჯები სისტემის განვითარების მიზნით. სადაზღვევო ზღვარი, რომელიც თავდაპირველად 5 000 ლარით იყო განსაზღვრული, 15 000 ლარამდე გაიზარდა (2020 წლის 1 ივლისი); მიმდინარეობს მუშაობა ზღვრის შემდგომი გადახედვის საკითხზე. 2022 წლის 1 იანვრიდან კი სისტემას დაემატა იურიდიული პირების დაზღვევა, რაც მნიშვნელოვანი ნაბიჯია საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკასთან დაახლოების კუთხით; ასევე, იზრდება დაზღვევის კომპონენტის როლი და მნიშვნელობა. სისტემის, როგორც ფინანსური უსაფრთხოების სისტემაში იურიდიული პირების ჩართვის შემდეგ, დაზღვეული დეპოზიტების ოდენობა საშუალოდ დაახლოებით 500 მილიონი ლარით იზრდება. დეპოზიტების დაზღვევა პრუდენციულ რეგულირებასთან, ლიკვიდურობის მხარდაჭერასთან და ეფექტიან ზედამხედველობასთან ერთად, ფინანსური უსაფრთხოების სისტემის მნიშვნელოვანი კომპონენტია. 3 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო დეპოზიტების დაზღვევის სისტემა, როგორც ფინანსური უსაფრთხოების კომპონენტი, დანერგილია და მოქმედებს მსოფლიოს 145 ქვეყანაში. საქართველოში სისტემის შემოღება გათვალისწინებული იყო, მათ შორის, საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებით. სისტემა დაინერგა საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის და მსოფლიო ბანკის რეკომენდაციების გათვალისწინებით და რეგულირდება 2017 წლის 17 მაისს მიღებული საქართველოს კანონით „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ . 2022 წლის იანვრიდან საქართველო დეპოზიტების დაზღვევის საერთაშორისო ასოციაციის (IADI) წევრია. 4 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო სსიპ დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო, მისია და ღირებულებები დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის მართვისა და ადმინისტრირების მიზნით, საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 24 ივლისის №357 დადგენილებით, ჩამოყალიბდა სსიპ დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო (შემდგომში სააგენტო). სააგენტო, საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის გათვალისწინებით, უფროსის ჩათვლით შტატით გათვალისწინებული 6 თანამშრომლით არის დაკომპლექტებული, მათ შორის ფინანსური ექსპერტი (2), ანაზღაურების ექსპერტი, იურისტი და ადმინისტრაციის სპეციალისტი. სააგენტო ხელშეკრულების საფუძველზე სარგებლობს მათ შორის, შესყიდვების და ფინანსური მენეჯერების, საინფორმაციო ტექნოლოგიების კონსულტანტის და მძღოლის მომსახურებით. სააგენტოს ზედამხედველობას უწევს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის, საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის და 2 დამოუკიდებელი წევრისგან შემდგარი სამეთვალყურეო საბჭო. საბჭოს დამოუკიდებელ წევრებს ირჩევენ კომერციული ბანკები. სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომები, სააგენტოს ორგანიზებით, იმართება კვარტალურად. საბჭო პრეზენტაციის სახით იღებს ინფორმაციას სააგენტოს მიერ განხორციელებულ და მიმდინარე სამუშაოებთან, ასევე, ფონდის ფინანსურ საბჭოსთან შეთანხმებით მიიღება მნიშვნელოვანი მდგომარეობასთან დაკავშირებით; გადაწყვეტილებები, თანხმდება კანონქვემდებარე სამართლებრივი აქტები (ინსტრუქციები), სააგენტოს ბიუჯეტი და სხვა საკითხები. სააგენტოს მისიაა, მცირე ადმინისტრაციული რესურსით და ეფექტიანი მართვით, უზრუნველყოს დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის გამართული ფუნქციონირება, სისტემის წინაშე არსებული ამოცანების გადაწყვეტა, მიზნების განხორციელება, ფუნქციათა შესრულების უწყვეტობა და შემდგომი განვითარების ხელშეწყობა. სააგენტო თავის საქმიანობაში ხელმძღვანელობს საჯარო პოლიტიკის ისეთი მიზნებით, როგორებიცაა ფინანსური უსაფრთხოების სისტემის გაძლიერება, დეპოზიტორების დაცვა და საბანკო სექტორში სისტემური კრიზისის პრევენცია. სააგენტო უზრუნველყოფს საქართველოში მოქმედი სისტემის დაახლოებას საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკასთან, მათ შორის დეპოზიტების დაზღვევის საერთაშორისო ასოციაციის ძირითად პრინციპებსა და ევროდირექტივით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან. 5 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო სისტემის წევრი ბანკები დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის ამოქმედებისას (2018 წლის 1 იანვარი) საქართველოში 16 კომერციული ბანკი ოპერირებდა. 2018 წელს სისტემას ერთი კომერციული ბანკი გამოეთიშა, ხოლო 2021 წელს სს „კრედო ბანკმა“ სს“ ფინკა ბანკი საქართველოს“ აქციების 100%-იანი წილი შეიძინა. 2022 წლის 17 ნოემბერს საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა პირველად გასცა საბანკო საქმიანობის ლიცენზია ციფრულ ბანკზე, რის შედეგადაც საბანკო სექტორს დაემატა პირველი ციფრული ბანკი სს „პეისერა ბანკი საქართველო“. საქართველოს ეროვნული ბანკის ციფრული ბანკის ლიცენზირების პრინციპების თანახმად, ახლად ლიცენზირებული ციფრული ბანკი გარკვეული შეზღუდვებით ოპერირებს. კერძოდ, ლიცენზიის მიღებიდან 4 თვის მანძილზე ციფრული ბანკი იმყოფება სატესტო რეჟიმში და რეალურ გარემოში საბანკო საქმიანობის განხორციელება შეზღუდული იქნება. რეალურ გარემოში საბანკო საქმიანობის უფლებამოსილება ციფრულ ბანკს ენიჭება სალიცენზიო მოთხოვნების შესრულების კვალდაკვალ ეროვნული ბანკის თანხმობის საფუძველზე. 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ლიცენზირებულია 15 კომერციული ბანკი (ცხრილი #1). 6 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო ცხრილი #1: დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის წევრი ბანკები, 2022 წლის 31 დეკემბერი # კომერციული ბანკი 1 სს "ბანკი ქართუ " 2 სს "ბაზისბანკი" 3 სს "ვითიბი ბანკი ჯორჯია" 4 სს "ზირაათ ბანკი საქართველო" 5 სს "თიბისი ბანკი" 6 სს "იშბანკი საქართველო" 7 სს "კრედო ბანკი" 8 სს "ლიბერთი ბანკი" 9 სს "პაშა ბანკი საქართველო " 10 სს "პეისერა ბანკი საქართველო" 11 სს "პროკრედიტ ბანკი" 12 სს "საქართველოს ბანკი" 13 სს "სილქ როუდ ბანკი" 14 სს "ტერაბანკი" 15 სს "ხალიკ ბანკი საქართველო" 7 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო სააგენტოს მიერ 2022 წელს განხორციელებული ძირითადი საქმიანობის მიმოხილვა 2022 წელს დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს მიერ განხორციელდა მნიშვნელოვანი აქტივობები დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შემდგომი განვითარების მიმართულებით. 2022 წლის 1 იანვრიდან სისტემას დაემატა იურიდიული პირების დაზღვევა და ჩატარდა შესაბამისი საინფორმაციო კამპანია. საქართველოს დეპოზიტების დაზღვევის დაზღვევის საერთაშორისო ასოციაციაში (IADI). სააგენტო გაწევრიანდა დეპოზიტების სისტემის შესახებ ცნობადობის და საზოგადოებრივი განწყობების შესწავლის მიზნით, ჩატარდა სოციოლოგიური კვლევა. სააგენტოს უფროსის პოზიციაზე, 5 წლიანი ვადის გასვლის შესაბამისად, ღია კონკურსის გზით შეირჩა და საბჭოს მიერ დაინიშნა ახალი უფროსი. დაიწყო მუშაობა სადაზღვევო ზღვრის შემდგომი გადახედვის და ასევე, დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის მანდატის გაფართოების და სარეზოლუციო ჩარჩოში ჩართულობის შესაძლებლობების შესწავლის მიმართულებებით. სააგენტო განაგრძობს კანონით გათვალისწინებულ ძირითადად საქმიანობას - კომერციული ბანკების მიერ ყოველთვიური ანგარიშგებების ანალიზს, შენატანების შეგროვებას და საინვესტიციო ფონდის მართვას. კომერციული ბანკების ანგარიშგება და რეგულარული სადაზღვევო შენატანები „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, საქართველოში მოქმედი ყველა კომერციული ბანკი დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის წევრია. 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით საქართველოში 15 კომერციული ბანკი ოპერირებს. „კომერციული ბანკების მიერ გადასახდელი რეგულარული სადაზღვევო შენატანების 8 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო ბაზის დაანგარიშების, შენატანების გადახდის პროცედურების და დეპოზიტების შესახებ ინფორმაციის მოთხოვნის“ ინსტრუქციის შესაბამისად, სისტემის წევრი ყველა კომერციული ბანკი ვალდებულია სააგენტოს ყოველთვიური ანგარიშგების სახით მიაწოდოს ინფორმაცია დაზღვეული დეპოზიტების შესახებ. ამავე ინსტრუქციის შესაბამისად ხდება ყოველთვიური სადაზღვევო შენატანის ოდენობის დაანგარიშება და დეპოზიტების დაზღვევის ფონდში გადახდა. როგორც ანგარიშგების წარდგენის, ისე სადაზღვევო შენატანის გადახდის ვადად განსაზღვრულია საანგარიშგებო თვის მომდევნო თვის 15 (თხუთმეტი) რიცხვი. სააგენტოში კომერციული ბანკებიდან მიღებული ყოველთვიური ანგარიშგების ანალიტიკური დამუშავება უწყვეტ რეჟიმში ხორციელდება. დეპოზიტების ცვლილების ტენდენცია 2022 წლის იანვრიდან დეპოზიტების მთლიანი მოცულობა (ფიზიკური და იურიდიული პირები) საშუალოდ თვიურად 1.63%-ით იზრდებოდა. რაც შეეხება ფიზიკური პირების დეპოზიტებს, მათი მოცულობა საშუალოდ 1.45%-ით, ხოლო იურიდიული პირების დეპოზიტები საშუალოდ 1,85%-ით იზრდებოდა. მთლიანი დეპოზიტების, მათ შორის, ფიზიკური და იურიდიული პირების დეპოზიტების ზრდის მაქსიმალური ზრდა 2022 წლის აგვისტოს თვეში დაფიქსირდა და 7.60% შეადგინა. რაც შეეხება სულ დაზღვეულ დეპოზიტებს, საშუალოდ 2,23%ით იზრდებოდა და ზრდის მაქსიმალურ მნიშვნელობას (6,75%) 2022 წლის დეკემბრის თვეში მიაღწია. #2 ცხრილში მოცემულია დეტალური ინფორმაცია აღნიშნულ მონაცემებთან დაკავშირებით. 9 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო ცხრილი #2. დეპოზიტების მთლიანი მოცულობა, ფიზიკური და იურიდიული პირების დეპოზიტები, სულ დაზღვეული დეპოზიტები, ცვლილება (%), მლრდ ლარი დეკ.21 იან.22 თებ.22 მარ.22 აპრ.22 მაი.22 ივნ.22 ივლ.22 აგვ.22 სექ.22 ოქტ.22 ნოე.22 დეკ.22 დეპოზიტების მთ ლიანი მოცულობა ცვლილება, % 38,03 37,51 -1,35 38,71 3,18 38,04 -1,71 38,50 1,19 38,74 0,62 39,69 2,45 40,18 1,24 43,23 43,52 7,60 0,67 43,68 0,36 44,10 0,96 46,03 4,38 1,63 ფიზიკური პირების დეპოზიტები ცვლილება, % 20,29 19,67 -3,06 20,25 2,96 19,85 -1,96 20,03 0,89 19,98 -0,23 20,62 3,19 20,66 0,20 22,23 22,60 7,60 1,67 22,87 1,18 22,89 0,08 24,00 4,85 1,45 იურიდიული პირების დეპოზიტები ცვლილება, % 17,74 17,84 0,59 18,45 3,42 18,19 -1,43 18,47 1,52 18,75 1,55 19,06 1,65 19,52 2,38 21,00 20,92 7,60 -0,39 20,81 -0,53 21,21 1,93 22,03 3,88 1,85 სულ დაზღვეული დეპოზიტები ცვლილება, % 4,56 4,80 5,43 4,84 0,78 4,76 -1,60 4,83 1,41 4,91 1,73 5,10 3,85 5,16 1,21 5,34 3,43 5,50 0,94 5,54 0,77 5,92 6,75 2,23 5,45 2,02 საშ 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით მთლიანი დეპოზიტების მოცულობა 21,04%-ით გაიზარდა, საიდანაც ფიზიკური პირების დეპოზიტებმა 18,27%-ით, ხოლო იურიდიული პირების დეპოზიტებმა 24,20%-ით მოიმატა. რაც შეეხება სულ დაზღვეულ დეპოზიტებს, ზრდის ნიშნულმა 29.88% შეადგინა, რომელიც ნაწილობრივ იურიდიული პირების დამატებით (2022 წლის იანვარი) არის გამოწვეული. 2020 წლის დეკემბრის ბოლოს დაზღვეული დეპოზიტების ოდენობის მკვეთრი ზრდა კი დაკავშირებულია 2020 წლის ივლისის თვეში სადაზღვევო ზღვრის 5,000 ლარიდან 15,000 ლარამდე ზრდასთან. #3 ცხრილში მოცემულია დეტალური ინფორმაცია აღნიშნულ მონაცემებთან დაკავშირებით. ცხრილი #3. დეპოზიტების მთლიანი მოცულობა, ფიზიკური და იურიდიული პირების დეპოზიტები, სულ დაზღვეული დეპოზიტები, ცვლილება(%), მლრდ ლარი დეკ.18 დეკ.19 დეკ.20 დეკ.21 დეკ.22 დ ე პოზიტე ბის მთ ლიანი მოცულობა ცვლილება, % 23,90 27,24 13,97 35,42 30,01 38,03 7,38 46,03 21,04 ფიზიკური პირე ბის დ ე პოზიტე ბი ცვლილება, % 12,50 15,07 20,53 18,49 22,70 20,29 9,74 24,00 18,27 იურიდ იული პირე ბის დ ე პოზიტე ბი ცვლილება, % 11,40 12,17 6,75 16,93 39,11 17,74 4,78 22,03 24,20 დ აზღვე ული დ ე პოზიტე ბი ცვლილება, % 1,75 2,02 15,25 4,04 100,36 4,56 12,72 5,92 29,88 ფიზიკური პირების დეპოზიტები განთავსებული ეროვნულ ვალუტაში 2022 წლის განმავლობაში საშუალოდ თვიურად 2,45%-ით, აშშ დოლარში 2,44%-ით, ევროსა და სხვა 10 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო ვალუტაში კი შესაბამისად 4,90% და 4,83%-ით იზრდებოდა. #4 ცხრილში მოცემულია დეტალური ინფორმაცია აღნიშნულ მონაცემებთან დაკავშირებით. ცხრილი #4. ფიზიკური პირების დეპოზიტები ვალუტების მიხედვით, ცვლილება (%), მლრდ (ნომინალი) იან.22 თებ.22 მარ.22 აპრ.22 მაი.22 ივნ.22 ივლ.22 აგვ.22 სექ.22 ოქტ.22 ნოე.22 დეკ.22 საშ ფ იზიკურ ი პირ ების დეპოზიტები , ლარ ი ცვლილება, % 5,27 5,37 1,9 5,39 0,4 5,44 1,0 5,50 1,1 5,70 3,5 5,92 4,0 5,93 0,2 6,16 3,7 6,25 1,5 6,30 0,9 6,86 8,8 2,45 ფ იზიკურ ი პირ ის დეპოზიტები , აშშ დოლარ ი ცვლილება, % 4,03 4,02 -0,18 3,96 -1,5 4,04 2,0 4,09 1,2 4,37 6,7 4,45 1,8 4,71 5,8 4,85 3,1 4,98 2,7 5,06 1,5 5,23 3,5 2,44 ფ იზიკურ ი პირ ების დეპოზიტები , ევრ ო ცვლილება, % 0,55 0,56 1,2 0,57 1,7 0,61 7,6 0,67 9,3 0,76 13,2 0,76 1,3 0,81 6,1 0,86 6,0 0,90 4,3 0,89 -0,8 0,93 4,1 4,90 0,08 0,07 0,07 0,08 0,09 0,09 0,10 0,09 0,11 0,11 0,13 0,12 -2,9 -4,7 13,0 12,3 -1,9 14,6 -8,7 24,2 -0,5 13,2 -5,4 ფ იზიკურ ი პირ ების დეპოზიტები , ს ხვა ვალუტა (აშშ დოლარ ი ) ცვლილება, % 4,83 რაც შეეხება იურიდიული პირების დეპოზიტებს, ეროვნულ ვალუტაში განთავსებული დეპოზიტები საშუალოდ თვიურად 2,41%-ით, აშშ დოლარში 2,64%-ით, ევროსა და სხვა ვალუტაში კი შესაბამისად 3,49% და 0,28%-ით იზრდებოდა. #5 ცხრილში მოცემულია დეტალური ინფორმაცია აღნიშნულ მონაცემებთან დაკავშირებით. ცხრილი #5. ფიზიკური პირების დეპოზიტები ვალუტების მიხედვით, ცვლილება (%), მლრდ (ნომინალი) იან.22 იურ იდიული პირ ების დეპოზიტები , ლარ ი ცვლილება, % 10,02 იურ იდიული პირ ების დეპოზიტები , აშშ დოლარ ი ცვლილება, % 2,00 იურ იდიული პირ ების დეპოზიტები , ევრ ო ცვლილება, % 0,47 იურ იდიული პირ ების დეპოზიტები , ს ხვა ვალუტა (აშშ დოლარ ი ) ცვლილება, % 0,04 თებ.22 მარ.22 აპრ.22 მაი.22 ივნ.22 ივლ.22 აგვ.22 სექ.22 ოქტ.22 ნოე.22 დეკ.22 საშ 10,19 1,7 9,73 -4,5 9,74 0,1 10,37 6,5 10,50 1,2 10,92 4,0 11,72 7,3 12,13 3,5 11,97 -1,3 12,34 3,1 12,94 4,9 2,41 2,05 2,64 2,12 3,2 2,29 7,9 2,34 2,2 2,48 6,3 2,43 -2,1 2,50 2,9 2,52 0,8 2,56 1,6 2,54 -1,0 2,65 4,7 2,64 0,48 2,3 0,52 8,8 0,51 -1,2 0,44 -14,0 0,48 8,9 0,62 28,5 0,66 6,9 0,57 -14,4 0,59 3,6 0,67 14,1 0,64 -5,0 3,49 0,03 -26,7 0,03 -5,4 0,02 -20,0 0,02 0,0 0,03 15,0 0,04 59,6 0,03 -31,8 0,03 -0,1 0,04 33,6 0,04 -11,4 0,03 -9,9 0,28 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით იანვართან შედარებით ფიზიკური პირების დეპოზიტები ლარში 30,1%-ით, აშშ დოლარში 29.9%-ით (გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 15%ით), ევროში 67.9%-ით (გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 42,5%-ით), ხოლო სხვა ვალუტაში 59.4%-ით (გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 41.1%-ით) არის გაზრდილი. რაც შეეხება იურიდიული პირების დეპოზიტებს, ლარში 29,2%-ით, აშშ დოლარში 32.7%-ით (გაცვლითი 11 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო კურსის ეფექტის გარეშე 17.5%-ით), ევროში 35.9%-ით (გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 15,4%ით) არის გაზრდილი, ხოლო სხვა ვალუტაში 25.9%-ით (გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 34.4%ით) არის შემცირებული. #6 ცხრილში მოცემულია დეტალური ინფორმაცია აღნიშნულ მონაცემებთან დაკავშირებით. ცხრილი #6. ფიზიკური და იურიდიული პირების დეპოზიტები ვალუტების მიხედვით, საკურსო ეფექტის ცვლილება, მლრდ (ნომინალი) ფიზიკური პირების დეპოზიტები ლარ ი ცვლილება, % იან.22 დეკ.22 დეკ.22 * 5,27 6,86 30,1 6,86 30,1 იურიდიული პირების დეპოზიტები ლარ ი ცვლილება, % აშშ დოლარ ი ცვლილება, % 4,03 5,23 29,9 4,63 15,0 აშშ დოლარ ი ცვლილება, % ევრ ო ცვლილება, % 0,55 0,93 67,9 0,79 42,5 ს ხვა ვალუტა (აშშ დოლარ ი ) ცვლილება, % 0,08 0,12 59,4 0,11 41,1 * გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე იან.22 10,02 დეკ.22 დეკ.22 * 12,94 29,2 12,94 29,2 2,00 2,65 32,7 2,35 17,5 ევრ ო ცვლილება, % 0,47 0,64 35,9 0,54 15,4 ს ხვა ვალუტა (აშშ დოლარ ი ) ცვლილება, % 0,04 0,03 -25,9 0,03 -34,4 * გაცვლითი კურსის ეფექტის გარეშე 2022 წლის დეკემბრის მონაცემების მიხედვით, სრულად დაზღვეულია დეპოზიტორი ფიზიკური და იურიდიული პირების 97% და 86% შესაბამისად. დაზღვეულია ფიზიკური პირების მთლიანი დეპოზიტების 22,35%, ხოლო იურიდიული პირების 2,52% (სულ დაზღვეული დეპოზიტების 12,86%). ფიზიკური პირების დაზღვეული დეპოზიტების 52% დაზღვეულია ეროვნულ ვალუტაში, ხოლო 48% - უცხოურ ვალუტაში. დაზღვეული იურიდიული პირების დეპოზიტების შემთხვევაში დაზღვეული დეპოზიტების 71% დაზღვეული ეროვნულ ვალუტაში, ხოლო 29% უცხოურ ვალუტაში. კომერციული ბანკების მიერ დეპოზიტების დაზღვევის ფონდში 2022 წლის განმავლობაში სულ გადასახდელი რეგულარული სადაზღვევო შენატანის მოცულობა თვიურად საშუალოდ 2.33%-ით იზრდებოდა (ცხრილი #7). მაქსიმალური ზრდა (6.29%) 2022 წლის იანვრის თვეში დაფიქსირდა და რეგულარული სადაზღვევო შენატანის მთლიანმა მოცულობამ 2 963 812 ლარი შეადგინა. 2022 წლის დეკემბრის თვის რეგულარული სადაზღვევო შენატანის მოცულობა წინა წლის შესაბამის მონაცემს 31%-ით აღემატება, რაც ნაწილობრივ 2022 წლის იანვრიდან იურიდიული პირების დამატების შედეგად გაზრდილი შენატანების შედეგია. აღნიშნული ცვლილების გარეშე, შენატანების ზრდა 21% იქნებოდა. 12 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო ცხრილი #7. რეგულარული სადაზღვევო შენატანი (ფიზიკური, იურიდიული, სულ), ცვლილება, %,მლნ ლარი დეკ.21 იან .22 თებ.22 მარ .22 აპრ .22 მაი.22 ივნ .22 ივლ.22 აგვ.22 რ ეგულარ ული ს ადაზღ ვევო შენ ატან ი (ფ იზიკურ ი პირ ები ) თვიური ცვლილება, % 2,79 2,72 -2,41 2,74 0,71 2,67 -2,65 2,72 1,95 2,77 2,01 2,89 4,09 2,93 1,37 3,06 4,52 3,12 1,85 3,16 1,28 3,19 1,01 რ ეგულარ ული ს ადაზღ ვევო შენ ატან ი (იურ იდიული პირ ები ) თვიური ცვლილება, % 0 0,24 0,24 0,94 0,24 -0,15 0,25 2,19 0,26 2,73 0,26 2,42 0,27 4,42 0,28 1,93 0,29 2,03 0,29 1,12 2,79 2,96 6,29 2,99 0,73 2,91 -2,44 2,97 1,97 3,03 2,07 3,15 3,95 3,20 1,62 3,34 4,30 3,40 1,86 3,45 1,27 ს ულ რ ეგულარ ული ს ადაზღ ვევო შენ ატან ი თვიური ცვლილება, % სექ.22 ოქტ.22 ნოე.22 დეკ.22 საშ წლიური 3,36 5,41 1,60 20,53 0,29 1,61 0,30 3,80 2,09 3,48 1,06 3,67 5,27 2,33 დეპოზიტების დაზღვევის ფონდი და პორტფელის მართვა 2022 წლის იანვარ-დეკემბერში დეპოზიტების დაზღვევის ფონდში ბანკების მიერ რეგულარული სადაზღვევო შენატანის სახით 37,678,392 ლარი აკუმულირდა. კუპონის სახით და საქართველოს ეროვნულ ბანკში ერთდღიან დეპოზიტზე განთავსებული სახსრებიდან მიღებულმა შემოსავალმა შესაბამისად 8,477,992 ლარი და 561,955 ლარი შეადგინა. ხოლო 2022 წელს დაბრუნებული ფასიანი ქაღალდის მოცულობამ 25,720,000 ლარი შეადგინა. 2022 წლის ბოლოს სისტემას დაემატა ახალი კომერციული ბანკი, რის შედეგადაც პირველადი შენატანის მოცულობამ კანონის შესაბამისად შეადგინა 100,000 ლარი. დეტალური ინფორმაცია ფონდში აკუმულირებული სახსრების შესახებ მოცემულია ცხრილში #8. აღნიშნული სახსრები, „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სააგენტოს საინვესტიციო პოლიტიკისა და წლიური საინვესტიციო გეგმის შესაბამისად, მიემართება ინვესტირებაზე; ფონდის დაცულობისა და ლიკვიდურობის შენარჩუნების მიზნით, სახსრების ინვესტირება მხოლოდ დაბალრისკიან აქტივებში, კერძოდ, სახაზინო ფასიან ქაღალდებში ხორციელდება. ასევე, 2022 წლის იანვრიდან საკანონმდებლო ცვლილებების შედეგად, სააგენტო თავისუფალ სახსრებს განათავსებს საქართველოს ეროვნული ბანკის ერთდღიან დეპოზიტის ანგარიშზე. ცხრილი #8: დეპოზიტების დაზღვევის ფონდის შემოსავლები და ხარჯი, 2017-2022 წელი პირველადი შენატანი 2017 2018 2019 2020 2021 2022 სულ 1 600 000 0 0 0 0 100 000 1 700 000 რეგულარული სადაზღ ვევო შენატანი სადღ ეღ ამისო სარგებელი კუპონი სულ შემოსავალი ხარჯი 0 13 843 674 16 787 385 22 687 212 30 674 335 37 678 392 121 670 997 0 0 0 0 0 561 955 561 955 0 349 391 1 541 832 3 436 201 5 229 436 8 477 992 19 034 853 1 600 000 14 193 065 18 329 218 26 123 412 35 903 771 46 256 384 142 405 850 87 301 518 292 871 330 739 162 682 498 1 604 818 4 503 401 13 31,45 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო დეპოზიტების დაზღვევის ფონდიდან გათვალისწინებული ადმინისტრაციული ხარჯი. იფარება სააგენტოს წლიური ბიუჯეტით 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით დეპოზიტების დაზღვევის ფონდში აკუმულირებულია 137,833,411 ლარი. დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს ყოველწლიური საინვესტიციო გეგმის შესაბამისად, სახაზინო ფასიან ქაღალდებში 2022 წლის დეკემბრის თვის მდგომარეობით 134,104,498 ლარის მოცულობის ინვესტიცია განხორციელდა, ხოლო ნომინალური ღირებულება 132,050,000 ლარს შეადგენს (ცხრილი #9). 14 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო ცხრილი #9: დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს პორტფელი, დეკემბერი 2017 - დეკემბერი 2022 ა უქც იონ ის თა რიღი 24.01.2018 21.02.2018 21.03.2018 25.04.2018 27.06.2018 22.08.2018 26.02.2019 25.06.2019 24.09.2019 22.10.2019 28.01.2020 25.05.2020 25.05.2020 28.07.2020 28.07.2020 26.01.2021 26.01.2021 23.03.2021 02.02.2021 02.02.2021 02.03.2021 06.04.2021 27.04.2021 01.06.2021 01.06.2021 06.07.2021 03.08.2021 24.08.2021 24.08.2021 07.09.2021 05.10.2021 02.11.2021 07.12.2021 01.02.2022 05.04.2022 03.05.2022 07.06.2022 22.02.2022 22.02.2022 28.06.2022 23.08.2022 02.08.2022 04.10.2022 04.10.2022 01.11.2022 22.11.2022 06.12.2022 27.12.2022 ჯამ ი ნ ომ ინ ა ლური შ ე ს ყ იდვ ის ფა ს ი, ღირე ბ ულე ბ ა , ლა რი ლა რი 20 000 1 160 000 1 130 000 1 190 000 2 245 000 20 000 1 239 000 1 320 000 845 000 1 455 000 486 000 1 500 000 1 500 000 1 500 000 1 500 000 2 000 000 2 000 000 2 380 000 5 000 000 2 500 000 2 530 000 50 000 770 000 2 750 000 2 750 000 2 450 000 8 280 000 1 950 000 2 000 000 180 000 2 630 000 2 920 000 3 620 000 2 950 000 4 450 000 7 000 000 5 450 000 4 000 000 1 700 000 4 650 000 730 000 5 250 000 4 000 000 4 000 000 4 000 000 5 000 000 10 000 000 5 000 000 132 050 000 20 005 1 175 309 1 158 602 1 233 878 2 356 869 20 606 1 277 767 1 326 928 841 134 1 403 350 482 596 1 544 742 1 552 167 1 552 990 1 558 914 2 006 076 2 002 023 2 374 635 5 000 000 2 497 733 2 549 832 50 237 767 182 2 775 829 2 779 969 2 497 870 8 179 412 1 880 711 1 935 885 178 931 2 633 869 2 940 592 3 680 377 2 975 873 4 550 401 7 159 735 5 645 196 4 068 182 1 715 831 4 783 691 736 785 5 298 558 4 006 078 4 008 226 4 036 925 5 287 609 10 238 450 5 355 938 134 104 498 ვ ა დია ნ ობ ა 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 5 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 5 წელი 5 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 5 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 2 წელი 5 წელი 2 წელი 5 წელი ს ა რგე ბ ლის პროც ე ნ ტ ი 8,119 7,950 7,800 7,700 7,720 7,477 7,375 7,000 7,700 8,700 9,300 9,125 9,000 8,600 8,500 8,050 8,100 8,500 8,000 8,050 7,900 8,542 8,750 9,100 9,000 9,000 8,900 9,300 9,200 9,100 9,000 9,100 9,000 9,800 10,000 10,500 10,300 9,500 9,700 10,100 9,700 9,750 9,290 9,260 9,250 8,990 8,900 8,850 კუპონ ი (%) 8,125 8,125 8,125 8,125 8,125 8,125 7,375 7,000 7,000 7,000 9,125 9,125 9,125 9,125 9,125 8,125 8,125 8,125 8,000 8,000 8,000 8,000 8,125 8,000 8,000 8,000 8,000 8,125 8,125 8,000 8,000 8,000 8,000 9,875 9,875 9,875 9,875 9,750 9,750 9,750 9,750 9,875 9,375 9,375 9,375 9,750 9,375 9,750 და ფა რვ ის თა რიღი 25.01.2023 25.01.2023 25.01.2023 25.01.2023 25.01.2023 25.01.2023 27.09.2023 30.05.2024 30.05.2024 30.05.2024 30.05.2025 30.05.2025 30.05.2025 30.05.2025 30.05.2025 28.01.2026 28.01.2026 28.01.2026 04.02.2023 04.02.2023 04.02.2023 04.02.2023 28.01.2026 04.02.2023 04.02.2023 04.02.2023 04.02.2023 28.01.2026 28.01.2026 04.02.2023 04.02.2023 04.02.2023 04.02.2023 06.01.2024 06.01.2024 06.01.2024 06.01.2024 27.01.2027 27.01.2027 27.01.2027 27.01.2027 06.01.2024 06.10.2024 06.10.2024 06.10.2024 27.01.2027 06.10.2024 27.01.2027 15 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო საჯაროობის პრინციპის დაცვით, სააგენტოს ოფიციალურ ვებ-გვერდზე ყოველთვიურად ქვეყნდება საინვესტიციო სამეთვალყურეო საბჭოს საქმიანობის სხდომებზე მიმდინარეობის განიხილება შესახებ სააგენტოს მიერ ინფორმაცია. ასევე, განხორციელებული ინვესტიციები და პორტფელის მდგომარეობა. იურიდიული პირების დაზღვევა 2022 წლის პირველი იანვრიდან დეპოზიტების დაზღვევის სისტემა ფიზიკურ პირებთან ერთად, იურიდიულ პირებზეც გავრცელდა. სისტემით უკვე უზრუნველყოფილია არა მხოლოდ ფიზიკური პირების, არამედ იურიდიული პირების დეპოზიტების გარანტირებული დაზღვევა და ანაზღაურება. ამით საქართველოს დეპოზიტების დაზღვევის სისტემა კიდევ უფრო დაუახლოვდა საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკას და გაიზიარა შესაბამისი ევრო-დირექტივის მნიშვნელოვანი პრინციპები. აღნიშნული ცვლილებით იზრდება დაზღვევის სისტემის, როგორც ფინანსური უსაფრთხოების კომპონენტის როლი და მნიშვნელობა. იურიდიული პირების დეპოზიტების გარანტირებული დაზღვევა, ქმნის უსაფრთხოების დამატებით გარანტიას, სტიმულს მცირე ბიზნესისთვის და დადებითად აისახება ქვეყნის საინვესტიციო იმიჯსა და კლიმატზე. სისტემაში იურიდიული პირების ჩართვის შედეგად დაზღვეული დეპოზიტების ოდენობა დაახლოებით 500 მლნ ლარით იზრდება. საინფორმაციო კამპანია დეპოზიტების დაზღვევის სისტემაში იურიდიული პირების ჩართვასთან დაკავშირებით მოსახლეობის ინფორმირების მიზნით, 2022 წლის იანვარ-თებერვალში ჩატარდა საინფორმაციო კამპანია. დამზადდა ანიმაციური ვიდეო-რგოლი, რომელიც განთავსდა ქვეყნის ძირითად ტელევიზიებში, როგორც სოციალური, ისე კომერციული რეკლამის სახით. რეკლამა ასევე გავრცელდა რადიო-ეთერების, სააგენტოს ოფიციალური ვებ და სოციალური მედიის გვერდების საშუალებით. 16 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო შესაბამისი ცვლილება შევიდა „კომერციული ბანკების მიერ მოქმედი და პოტენციური კლიენტებისათვის დეპოზიტების დაზღვევის შესახებ ინფორმაციის მიწოდების ინსტრუქციაში“. შედგა აქტიური კომუნიკაცია კომერციულ ბანკებთან აღნიშნული სიახლის შეტყობინების და მასთან დაკავშირებული შემდგომი აქტივობების დაგეგმვის მიზნით. ინსტრუქციის შესაბამისად, დამზადდა განახლებული საინფორმაციო ბუკლეტი, რომელიც კომერციულმა ბანკებმა ოფისებში გაავრცელეს. ბანკებმა შესაბამისი ცვლილებები შეიტანეს, ასევე, კლიენტებთან ხელშეკრულებებსა და ვებ-გვერდებზე დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ განთავსებულ ცნობებში. სადაზღვევო ზღვრის გადახედვასთან დაკავშირებული აქტივობები „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, სააგენტო პერიოდულად წარუდგენს საბჭოს „ზღვრის ოდენობის საერთაშორისო სტანდარტებსა და პრაქტიკასთან შესაბამისობის ანალიზს“, რის საფუძველზეც მიიღება ზღვრის გადახედვის გაზრდის ან უცვლელად დატოვების გადაწყვეტილება. 2022 წლის მეოთხე კვარტალში სააგენტომ სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომაზე წარადგინა ზღვრის გაზრდის რამდენიმე სცენარი და შესაბამისი კალკულაციები. საბჭომ იმსჯელა წარმოდგენილ მოდელებზე და მისაღებად მიიჩნია 2024 წლიდან ზღვრის 30 000 ლარამდე გაზრდა, თუმცა აღნიშნული გადაწყვეტილების ოფიციალურად მიღებამდე, სააგენტოს დაევალა კომერციულ ბანკებთან კომუნიკაცია და მათთვის სავარაუდო ცვლილების წარდგენა. ზღვრის გაზრდის სასარგებლოდ შემდეგი არგუმენტები გამოითქვა: 1. ევროდირექტივის შესაბამისად, ევროპაში დაზღვეული დეპოზიტების ზღვარი 100 000 ევროა. საქართველოსთვის, ახლო მომავალში, აღნიშნულ ნიშნულამდე ზრდა არარეალისტურია, თუმცა ზრდის ტენდენცია, გონივრულ ვადებში, შესაბამისი ტემპით და ოდენობით, უნდა გაგრძელდეს; 2. დეპოზიტების დაზღვევის ძირითადი პრინციპების და საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის თანახმად, სისტემის შემოღება, ასევე, ზღვრის გაზრდა, მიზანშეწონილია მაშინ, როდესაც ზოგადი ფინანსური ვითარება და საბანკო სექტორი სტაბილურია. ამ ეტაპზე, საბანკო სექტორი ქართული ეკონომიკის ერთ-ერთი ყველაზე სტაბილური მაღალშემოსავლიანი სექტორია. 17 და დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო სოციოლოგიური კვლევა დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს 2020-2023 წლების სტრატეგიული გეგმის შესაბამისად, 2021 წლის მეოთხე კვარტალში დაიწყო დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ საზოგადოების ცნობადობის შესწავლის სოციოლოგიური კვლევისთვის მზადება, რომელიც 2022 წლის პირველ კვარტალში ჩაატარა კომპანია „ACT საქართველომ“. კომპანიასა და სააგენტოს შორის აქტიური თანამშრომლობით, შემუშავდა კითხვარი, რომლის საშუალებით, სატელეფონო ინტერვიუების გზით, გამოვლინდა ქვეყნის მასშტაბით სისტემის შესახებ საზოგადოებაში არსებული ცნობადობა და განწყობები. კვლევა ასევე ეხებოდა, ზოგადად, საბანკო სექტორის მიმართ საზოგადოების ნდობას, დეპოზიტების დაზღვევის სისტემასთან მიმართებით არსებულ განწყობებს და იმ საინფორმაციო წყაროებს, საიდანაც მოსახლეობა მეტად იღებს ცნობებს სისტემის შესახებ. კვლევის შედეგებმა ცხადყო, რომ დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტომ უნდა განაგრძოს აქტიური მუშაობა საინფორმაციო კამპანიების კუთხით, ვინაიდან საზოგადოების მნიშვნელოვანი ნაწილისთვის ჯერ ისევ არ არის ცნობილი სრულყოფილი ინფორმაცია დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის არსებობის და მისი შინაარსის შესახებ. მიუხედავად ამისა, აღსანიშნავია, რომ სისტემას დადებითად აფასებს მოსახლეობის 60%. რაც შეეხება საბანკო სექტორის ნდობის მაჩვენებელს, ის სტაბილურად მაღალ ნიშნულს ინარჩუნებს. მსგავსი ტიპის კვლევა დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის დანერგვის შემდეგ პირველად ჩატარდა. მისი შედეგები სააგენტოს შესაძლებლობას აძლევს დაგეგმოს მიზნობრივი საინფორმაციო კამპანიები. ასე მაგალითად, შედეგებით გამოვლინდა, რომ გამოკითხულთა უმრავლესობამ, სისტემის შესახებ ინფორმაცია კომერციული ბანკებისგან მიიღო. აღნიშნულზე დაყრდნობით, სააგენტომ გააძლიერა ამ მიმართულებით თანამშრომლობა კომერციულ ბანკებთან. საქართველოს საბანკო ასოციაციის ჩართულობით, მიმდინარეობს მოლაპარაკებები, რომ შემუშავდეს ერთობლივი პიარ სტრატეგია და დაიგეგმოს კონკრეტული ღონისძიებები კომერციული ბანკების ჩართულობით, რაც აამაღლებს საზოგადოების ინფორმირებულობას დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის და მისი მნიშვნელობის შესახებ. ეს ორმხრივად სარგებლიანი თანამშრომლობაა სააგენტოსა და კომერციულ ბანკებს შორის. უფრო ფართომასშტაბიანი საინფორმაციო კამპანია იგეგმება მას შემდეგ, რაც სისტემაში არსებითი ცვლილებები განხორციელდება, მაგალითად, მიღებული იქნება/ამოქმედდება გადაწყვეტილება ზღვრის ახალი ოდენობის შესახებ. 18 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო კომერციული ბანკების ადგილზე გადამოწმება დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო უფლებამოსილია „კომერციულ ბანკებში არსებული დაზღვეული დეპოზიტების შესახებ კომერციული ბანკებისგან მიღებული ინფორმაცია გადაამოწმოს ადგილზე, დისტანციურად ან/და საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრული პირის ან/და კომერციული ბანკების გარე აუდიტორების მეშვეობით“ („საქართველოს კანონი დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“, მუხლი 4, პუნქტი 1, „ლ“ ქვეპუნქტი). აღნიშნული უფლებამოსილების განხორციელების ფარგლებში, 2022 წლის ნოემბერდეკემბერში, ადგილზე გადამოწმდა შემდეგი კომერციული ბანკები: სს „საქართველოს ბანკი“, სს „თიბისი ბანკი“, სს „ლიბერთი ბანკი“, სს “პროკრედიტ ბანკი“ და სს „ტერაბანკი“. გადამოწმების პროცესში ჩართული იყო საქართველოს ეროვნული ბანკის სპეციალიზებული რისკების დეპარტამენტი. შემოწმების მიზანს წარმოადგენდა, სისტემაში იურიდიული პირების ჩართვის შემდგომ, ბანკების მიერ სააგენტოსთვის მოწოდებული ყოველთვიური ინფორმაციის შედგენის პროგრამული უზრუნველყოფის და ბიზნეს-პროცესის გამართულობის გადამოწმება. გადამოწმების შედეგად გამოვლინდა ცალკეული ხარვეზები, რომელთა აღმოფხვრის მიზნით, კომერციულ ბანკებს მიეცათ შესაბამისი ინსტრუქციები. საერთო ჯამში კი, პროცესი გამართულია და წარმოდგენილი ინფორმაცია შეესაბამება კანონითა და „კომერციული ბანკების მიერ გადასახდელი რეგულარული სადაზღვევო შენატანების ბაზის დაანგარიშების, შენატანების გადახდის პროცედურების და დეპოზიტების შესახებ ინფორმაციის მოთხოვნის ინსტრუქციით განსაზღვრულ პარამეტრებს. შესახებ” 2022 წელს განხორციელებული სხვა მნიშვნელოვანი საქმიანობის მიმოხილვა „დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, სააგენტოს უფროსი ინიშნება 5 წლის ვადით. 2022 წლის აგვისტოში, გამოცხადდა სააგენტოს უფროსის შესარჩევი ღია კონკურსი. საკონკურსო კომისიის შერჩეული კანდიდატი, ლევან თოდუა, სააგენტოს სამეთვალყურეო საბჭოს გადაწყვეტილებით, 2022 წლის სექტემბერში დაინიშნა სააგენტოს უფროსად. ლევან თოდუა წლების განმავლობაში მუშაობდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სხვადასხვა პოზიციაზე, მათ შორის, უკანასკნელი წლების მანძილზე, ის 19 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო ხელმძღვანელობდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურის სახელმწიფო სესხების და სადეპოზიტო ოპერაციების დეპარტამენტს. სააგენტოში მიმდინარეობს აქტიური მუშაობა დეპოზიტების დაზღვევის ფონდის მანდატის შემდგომი განვითარების მიმართულებით. საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ სარეზოლუციო ჩარჩოს შემუშავების შემდეგ, აქტუალური გახდა დეპოზიტების დაზღვევის ფონდის არსებული მანდატის გადახედვისა და რეზოლუციის პროცესში სააგენტოს ჩართვის შესაძლებლობების განხილვა, მით უფრო, რომ საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკა ითვალისწინებს, მანდატის ეტაპობრივ განვითარება-გაფართოებას. ამჟამად, მსოფლიოში მოქმედი დეპოზიტების დაზღვევების ფონდების მხოლოდ 20% შემოიფარგლება მარტივი მანდატით და მხოლოდ ანაზღაურებით. ფონდების 80%-ის მანდატი გაცილებით ფართოა და მათ შორის სარეზოლუციო სქემებში სხვადასხვა ფორმატით ჩართულობას მოიაზრებს. ამ ეტაპზე მიმდინარეობს მუშაობა აღნიშნული მიმართულებით საერთაშორისო პრაქტიკის შესწავლისა და ანალიზის კუთხით. სააგენტოს წარმომადგენლებმა მონაწილეობა მიიღეს მსოფლიო ბანკის მიერ ორგანიზებულ საბანკო რეზოლუციის სიმულაციურ სამუშაოში, საქართველოს ეროვნულ ბანკთან ერთად. აღნიშნულ სამუშაოში ჩართულობა, მნიშვნელოვანი გამოცდილება იყო, როგორც ინფორმაციის გაზიარების, ისე პროცესის პრაქტიკაში დაკვირვების კუთხით. გასული წლის გაზაფხულზე დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო ჩართული იყო საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ფინანსური სისტემის შეფასების პროგრამაში (FSAP). მისიის დასკვნების შესაბამისად, სააგენტო, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და ეროვნულ ბანკთან ერთად, შეიმუშავებს კრიზისების მართვის რამდენიმე სახელმძღვანელო დოკუმენტს, როგორც შიდა, ისე უწყებათაშორისი ხასიათის, რომლებშიც ჩამოყალიბებული იქნება ფინანსური სტაბილურობის კუთხით არსებულ პრობლემებთან კოორდინირებული მოქმედების წესები და პრინციპები. სააგენტო განაგრძობს საერთაშორისო პარტნიორობის გაღრმავებას დეპოზიტების დაზღვევის საერთაშორისო ასოციაციის ფორმატში. სააგენტოს თანამშრომლები აქტიურ მონაწილეობას იღებენ ორგანიზაციის მიერ დაგეგმილ შეხვედრებში, როგორც რეალურ, ისე ონლაინ პლატფორმებზე, რაც საუკეთესო შესაძლებლობაა სხვადასხვა ქვეყნის დაგროვილი გამოცდილების გაზიარებისთვის. სააგენტო განიხილავს ორგანიზება გაუწიოს საქართველოში დეპოზიტების დაზღვევის საერთაშორისო ასოციაციის კონფერენციის და ევროპისა და ევრაზიის კომიტეტების (ის რეგიონული კომიტეტები, რომელთა წევრიც საქართველოა) საქართველოში გამართვას. მსგავსი ტიპის მაღალი დონის ღონისძიების გამართვა ქვეყანაში მნიშვნელოვანია არა 20 დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო მხოლოდ დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის, არამედ მთლიანად ქვეყნის პოზიტიური იმიჯის შექმნის და საერთაშორისო თანამშრომლობის გაძლიერების კუთხით. დეპოზიტების დაზღვევის სისტემის შესახებ საქართველოს კანონის შესაბამისად, სააგენტოს ყოველწლიურად უტარდება ფინანსური ანგარიშგებისა და ფონდის აქტივების შეფასების აუდიტი. 2022 წლის დასკვნა ხელმისაწვდომია სააგენტოს ოფიციალურ ვებ-გვერდზე. დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს ფინანსური მდგომარეობა სსიპ დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული ხარჯები გაწერილია შესაბამისი წლის ბიუჯეტით და ფინანსდება დეპოზიტების დაზღვევის ფონდის სახსრებით. ფონდის შემოსავლების მთავარ ნაწილს წარმოადგენს კომერციული ბანკების მიერ განხორციელებული პირველადი შენატანები, რეგულარული სადაზღვევო შენატანები და საინვესტიციო საქმიანობისგან მიღებული სარგებელი. სააგენტოს აქვს ფონდის და ანგარიშსწორების ანგარიში ხაზინაში, რომლის საშუალებითაც ახორციელებს ანგარიშსწორებას კანონმდებლობის შესაბამისად. სააგენტოს 2022 წლის ბიუჯეტი, დამტკიცებული სააგენტოს უფროსის მიერ სამეთვალყურეო საბჭოსთან შეთანხმებით, შეადგენდა 1,658,000 ლარს, ხოლო საკასო ხარჯმა შეადგინა 1,604,818.15 ლარი (ცხრილი #10). ცხრილი #10: დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოს ინფორმაცია ფინანსური მდგომარეობის შესახებ, 2022 წელი სსიპ - დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტო გეგმა ვალდებულება გადახდა ჯამი 1 658,000.00 1 607,811.15 1 604,818.15 ხარჯები 1 047,700.00 997,516.15 994,523.15 შრომის ანაზღაურება 377,400.00 330,697.57 330,697.57 საქონელი და მომსახურება 554,700.00 551,487.25 548,494.25 გრანტები 113,000.00 112,909.15 112,909.15 სოციალური უზრუნველყოფა 2,100.00 2,018.80 2,018.80 სხვა ხარჯები 500.00 403.38 403.38 610,300.00 610,295.00 610,295.00 არაფინანსური აქტივების ზრდა 21