საქართველოს პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტის მიერ წარმოდგენილი კომიტეტის დასკვნა - რეკომენდაცია მუნიციპალიტეტებში სკოლამდელი აღზრდისა და სასკოლო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა-რეაბილიტაციის მიმდინარეობისა და სამომავლო გეგმების შესახებ საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროებს და ქ. თბილისის საბავშვო ბაგა-ბაღების მართვის სააგენტოს უფროსის ანგარიშის მოსმენასთან დაკავშირებით

https://parliament.ge/print/announcement/2216?local=true საქართველოს პარლამენტი 1 of 3 რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტის სხდომა თარიღი 29 მაისი 2023 16:00 2023 წლის 29 მაისი, 16:00 საათი ქ. თბილისი, საქართველოს პარლამენტი მარო მაყაშვილის სახელობის დარბაზი (B კორპუსი, IV სართული, ოთახი N410) დღის წესრიგი 1. საქართველოს პარლამენტის წევრების: მაია ბითაძის, ხატია წილოსანის, სალომე ქურასბედიანის, ნოდარ ტურძელაძის, გიორგი ცაგარეიშვილის, გოდერძი ჩანქსელიანის, ალექსანდრე დალაქიშვილის, ისკო დასენის, ირაკლი კირცხალიას, დავით კაჭარავას, გოგი მეშველიანის, გურამ მაჭარაშვილისა და ბექა ოდიშარიას მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტი „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (07-3/316; 03.05.2023) (წამყვანი - იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი) (ვადები: წამყვან კომიტეტზე - 16.05-12.06. სხვა კომიტეტებზე: 16.05.29.05) (შემსრულებლები კომიტეტიდან: თ. ტყეშელიაძე, ზ. წიკლაური); მომხსენებლები: მაია ბითაძე, ხატია წილოსანი - საქართველოს პარლამენტის წევრები; 2. საქართველოს მთავრობის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტი „ერუშეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (07-2/279; 02.05.2023)(ვადები:წამყვან კომიტეტზე - 16.05-12.06. სხვა კომიტეტებზე: 16.05.29.05) (წამყვანი - გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტი) (შემსრულებლები კომიტეტიდან: ხ. ხვიჩია, ი. ქველაძე); მომხსენებლები: ნინო თანდილაშვილი - გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის პირველი მოადგილე; თომა დეკანოიძე - დაცული ტერიტორიების სააგენტოს თავმჯდომარის მოადგილე; 5/29/2023, 10:03 AM https://parliament.ge/print/announcement/2216?local=true საქართველოს პარლამენტი 2 of 3 3. საქართველოს მთავრობის მიერ რატიფიცირებისთვის წარმოდგენილი „საქართველოსა და რეკონსტრუქციისა და განვითარების საერთაშორისო ბანკს შორის სასესხო შეთანხმება (საქართველოს მდგრადი სოფლის მეურნეობის, ირიგაციისა და მიწის პროექტი)“ (07-2/280; 08.05.2023) (წამყვანი - საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი) (ვადები: წამყვან კომიტეტზე: 08.05-12.06; სხვა 08.05-29.05) კომიტეტებზე: შემსრულებლები კომიტეტიდან: გ. დოლიშვილი, თ. კალანდარიშვილი); მომხსენებლები: გიორგი კაკაურიძე - საქართველოს ფინანსთა მინისტრის პირველი მოადგილე; თენგიზ ნასარიძე - საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე; 4. საქართველოს მოქალაქეების ზურაბ ვანიშვილისა და შალვა ხაჭაპურიძის მიერ წარმოდგენილი საკანონმდებლო წინადადება „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კანონის პროექტთან დაკავშირებით (1-2823/23; 23.02.2023) (წამყვანი - რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტი) (შემსრულებლები კომიტეტიდან: რ. ხიზანიშვილი, გ. დოლიშვილი, ზ. წიკლაური); მომხსენებელი: კახა კახიშვილი - საქართველოს პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტის თავმჯდომარე; საქართველოს პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტის საზედამხედველო საქმიანობის 2023 წლის გეგმის შესაბამისად: 5. საქართველოს კომისიასთან ენერგეტიკისა დამოუკიდებლად და წყალმომარაგების არსებული მარეგულირებელ მომხმარებელთა ეროვნულ ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის (ენერგოომბუდსმენი) მიერ წარმოდგენილი საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების სექტორში მომხმარებელთა უფლებრივი მდგომარეობის შესახებ საზოგადოებრივი დამცველის 2022 წლის ანგარიში (1-4872/23; 07.04.2023) (ვადები: წამყვან კომიტეტზე - 17.05-28.06; სხვა კომიტეტებზე 03.05-16.06) (წამყვანი - დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტი) (პასუხისმგებელი პირები კომიტეტიდან: ხ. ხვიჩია, მ. გოგებაშვილი); მომხსენებელი: სალომე ვარდიაშვილი - მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველი; 6. მუნიციპალიტეტებში სკოლამდელი აღზრდისა და სასკოლო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა-რეაბილიტაციის მიმდინარეობისა და სამომავლო გეგმების შესახებ ანგარიში; მომხსენებლები: მზია გიორგობიანი - საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და 5/29/2023, 10:03 AM საქართველოს პარლამენტი 3 of 3 https://parliament.ge/print/announcement/2216?local=true ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილე; ნოდარ პაპუკაშვილი - საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილე; ლევან სუხიტაშვილი - სსიპ საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს დირექტორი; გოგი ჩიქოვანი - ქ. თბილისის საბავშვო ბაგა-ბაღების მართვის სააგენტოს უფროსი. პრესრელიზი 5/29/2023, 10:03 AM

საქართველოს პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტის სხდომის ოქმი N81 2023 წლის 29 მაისი 16:00 საათი ქ. თბილისი, საქართველოს პარლამენტი მარო მაყაშვილის სsახ. დარბაზი (B კორპუსი, IV სართული, ოთახი 410) სხდომის თავმჯდომარეობდა კახა კახიშვილი - კომიტეტის თავმჯდომარე სხდომას ესწრებოდნენ კომიტეტის წევრები: კახა კახიშვილი-კომიტეტის თავმჯდომარე, ირაკლი ზარქუა- კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე, ედიშერ თოლორაია -კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, ანზორ ბოლქვაძე, ზაურ დარგალი, ბექა დავითულიანი, შალვა კერესელიძე, დიმიტრი სამხარაძე (უფლებამონაცვლე - გივი მიქანაძე), შოთა ხაბარელი, დავით უსუფაშვილი, მერაბ ქვარაია. სხდომას არ ესწრებოდენ კომიტეტის წევრები: ვიქტორ ჯაფარიძე, ანა წითლიძე. კომიტეტის აპარატი: სულიკო ბეჟანიძე - კომიტეტის აპარატის უფროსი; აპარატის თანამშრომლები: :ხ. ხვიჩია, მ. გოგებაშვილი, რ. ხიზანიშვილი, თ. კალანდარიშვილი, ბ. ქველაძე, ნ. თხლაშიძე, მოწვეული სპეციალისტები: დ. გოგოლაძე, ი. ქველაძე, ზ. წიკლაური, თავმჯდომარის თანაშემწე ც. კაკაბაძე, კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის თანაშემწე თ. ნონიაშვილი. სხდომას ასევე ესწრებოდნენ პარლამენტის განათლების და მეცნიერების კომიტეტის თავმჯდომარე გივი მიქანაძე და კომიტეტიკს თავმჯდომარის პირველი მოადგილე გიორგი ჩაკვეტაძე . სხდომაზე მოწვეულები: 1. მაია ბითაძე - საქართველოს პარლამენტის წევრი. 2. გიორგი ჩაკვეტაძე - საქართველოს პარლამენტის წევრი. 3. მზია გიორგობიანი - საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილე. 4. გიორგი კაკაურიძე - საქართველოს ფინანსთა მინისტრის პირველი მოადგილე. 5. თენგიზ ნასარიძე - გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე; 6. სალომე ვარდიაშვილი - მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველი; 7. ნოდარ პაპუკაშვილი - საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილე; 8. გოგი ჩიქოვანი - ქ. თბილისის საბავშვო ბაგა-ბაღების მართვის სააგენტოს უფროსი. 9. ლევან სუხიტაშვილი - სსიპ საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს დირექტორი. 1 კომიტეტის სხდომის უფლებამოსილება განისაზღვრა რეგიონული თვითმმართველობის კომიტეტის 11 წევრის დასწრებით. (კვორუმი - 7) პოლიტიკისა და დღის წესრიგი: (პროექტი) 1. საქართველოს პარლამენტის წევრების: მაია ბითაძის, ხატია წილოსანის, სალომე ქურასბედიანის, ნოდარ ტურძელაძის, გიორგი ცაგარეიშვილის, გოდერძი ჩანქსელიანის, ალექსანდრე დალაქიშვილის, ისკო დასენის, ირაკლი კირცხალიას, დავით კაჭარავას, გოგი მეშველიანის, გურამ მაჭარაშვილისა და ბექა ოდიშარიას მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტი „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (№07-3/316; 03.05.2023). (წამყვანი-იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი) (ვადები:წამყვან კომიტეტზე-16.05-12.06. სხვა კომიტეტებზე:16.05.29.05) (შემსრულებლები კომიტეტიდან: თ. ტყეშელიაძე, ზ. წიკლაური). მომხსენებელი: მაია ბითაძე - საქართველოს პარლამენტის წევრი; 2. საქართველოს მთავრობის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტი „ერუშეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (№07-2/279; 02.05.2023)(ვადები: წამყვან კომიტეტზე-16.05-12.06. სხვა კომიტეტებზე:16.05.29.05)(წამყვანი-გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტი) (შემსრულებლები კომიტეტიდან: ხ. ხვიჩია, ი. ქველაძე) მომხსენებელი: თომა დეკანოიძე - დაცული ტერიტორიების სააგენტოს თავმჯდომარის მოადგილე; 3. საქართველოს მთავრობის მიერ რატიფიცირებისთვის წარმოდგენილი „საქართველოსა და რეკონსტრუქციისა და განვითარების საერთაშორისო ბანკს შორის სასესხო შეთანხმება (საქართველოს მდგრადი სოფლის მეურნეობის, ირიგაციისა და მიწის პროექტი)“ (№07-2/280; 08.05.2023)(წამყვანი-საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი) (წამყვან კომიტეტზე: 08.05-12.06; სხვა კომიტეტებზე: 08.0529.05) შემსრულებლები კომიტეტიდან: გ. დოლიშვილი, თ. კალანდარიშვილი) მომხსენებლები: გიორგი კაკაურიძე - საქართველოს ფინანსთა მინისტრის პირველი მოადგილე; თენგიზ ნასარიძე - საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე; 4. საქართველოს მოქალაქეების ზურაბ ვანიშვილისა და შალვა ხაჭაპურიძის მიერ წარმოდგენილი საკანონმდებლო წინადადება „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კანონის პროექტთან დაკავშირებით (№12823/23; 23.02.2023) (წამყვანი-თვითმმართველობის კომიტეტი) (შემსრულებლები კომიტეტიდან: რ. ხიზანიშვილი, გ. დოლიშვილი, ზ. წიკლაური) 2 მომხსენებელი: კახა კახიშვილი - საქართველოს პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტის თავმჯდომარე; საქართველოს პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტის საზედამხედველო საქმიანობის 2023 წლის გეგმის შესაბამისად: 5. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიასთან დამოუკიდებლად არსებული მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის (ენერგოომბუდსმენი) მიერ წარმოდგენილი საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების სექტორში მომხმარებელთა უფლებრივი მდგომარეობის შესახებ საზოგადოებრივი დამცველის 2022 წლის ანგარიში (№1-4872/23; 07.04.2023) (ვადები: წამყვან კომიტეტზე -17.05-28.06; სხვა კომიტეტებზე 03.0516.06)(წამყვანი-დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტიდან: ხ. ხვიჩია, მ. გოგებაშვილი) კომიტეტი) (პასუხისმგებელი პირები მომხსენებელი: დამცველი; ინტერესების სალომე ვარდიაშვილი - მომხმარებელთა საზოგადოებრივი 6. მუნიციპალიტეტებში სკოლამდელი აღზრდისა და სასკოლო ინფრასტრუქტურის მშენებლობარეაბილიტაციის მიმდინარეობისა და სამომავლო გეგმების შესახებ ანგარიში.(პასუხისმგებელი პირები კომიტეტიდან: თ. კალანდარშვილი, თ. ტყეშელიაძე) მომხსენებლები: მზია გიორგობიანი - საქართველოს რეგიონული განვითრებისა ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილე; ნოდარ პაპუკაშვილი - საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილე; გოგი ჩიქოვანი - ქ. თბილისის საბავშვო ბაგა-ბაღების მართვის სააგენტოს უფროსი. და კომიტეტის წევრებმა ერთხმად დაამტკიცეს დღის წესრიგი წარმოდგენილი სახით. I. მოისმინეს: საქართველოს პარლამენტის წევრმა მაია ბითაძემ პირველი მოსმენით წარმოადგინა საქართველოს პარლამენტის წევრების: მაია ბითაძის, ხატია წილოსანის, სალომე ქურასბედიანის, ნოდარ ტურძელაძის, გიორგი ცაგარეიშვილის, გოდერძი ჩანქსელიანის, ალექსანდრე დალაქიშვილის, ისკო დასენის, ირაკლი კირცხალიას, დავით კაჭარავას, გოგი მეშველიანის, გურამ მაჭარაშვილისა და ბექა ოდიშარიას მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტი „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“. როგორც მომხსენებელმა აღნიშნა, კანონის მიღების უმთავრესი მიზანია ბოლო პერიოდში შინაური ბინადარი ცხოველების მხრიდან სხვა ცხოველებისა და ადამიანების დაზიანების, მათი ჯანმრთელობის ხელყოფის გახშირებული განპირობებულია მართლსაწინააღმდეგო ფაქტების ქმედებისათვის პრევენცია, რაც თავის გათვალისწინებული მხრივ, შეუსაბამოდ დაბალი სანქციებითა და ცხოველების მიმართ საზოგადოებაში არსებული მანკიერი ცნობიერებით. 3 ამ მხრივ, მნიშვნელოვანია, გატარდეს კომპლექსური ღონისძიებები, რაც ასევე გულისხმობს შესაბამისი კანონმდებლობის დახვეწასა და სანქციების გამკაცრებას კონკრეტული სამართალდარღვევებისათვის.აღნიშნული საკითხების მოწესრიგებისთვის საჭიროა ცვლილება შევიდეს შესაბამის საკანონმდებლო აქტში - საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში. ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა იმ მეპატრონეთათვის, რომელთა მხრიდან მოხდა ძაღლის ღია სივრცეებში მათ შორის ბულვარში, პარკში და სკვერში გასეირნების წესების დარღვევა, ასევე, იმ წვრილფეხა/მსხვილფეხა პირუტყვის მეპატრონეთათვის რომლებმაც ბულვარში, პარკში, სკვერში ან პლაჟზე პირუტყვი მეთვალყურეობის ქვეშ ან მეთვალყურეობის გარეშე ამყოფეს, დაწესებულია სწორედ ზემოაღნიშნული კოდექსით. წარმოდგენილი ცვლილებით მკაცრდება სანქციები კერძოდ, მოქმედი რედაქციით ძაღლის საბელის ან ალიკაპის გარეშე ყოლა თვითმმართველი ქალაქის ტერიტორიაზე არსებულ ბულვარში, პარკში ან სკვერში, სანქციის სახით განსაზღვრულია გაფრთხილება ან ჯარიმა 20 ლარის ოდენობით. იგივე ქმედება, ჩადენილი განმეორებით წლის განმავლობაში მფლობელი ჯარიმდება 50 ლარის ოდენობით. წარმოდგენილი ცვლილებით, ქმედებისათვის მკაცრდება სანქცია, კერძოდ უქმდება გაფრთხილება და იზრდება ჯარიმის ოდენობა, ნაცვლად 20 ლარისა, განისაზღვრება 150 ლარის ოდენობით, განმეორებით ჩადენილი ქმედება ნაცვლად 50 ლარისა, განისაზღვრება 300 ლარის ოდენობით. ასევე წარმოდგენილი ცვლილებით, რომლის მიხედვითაც თვითმმართველი ქალაქის წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ დადგენილი წესების დარღვევით წვრილფეხა და მსხვილფეხა პირუტყვის ან სხვა ცხოველების მეთვალყურეობის ქვეშ ან მეთვალყურეობის გარეშე ყოფნა, გარდა პირუტყვის მესაკუთრის საკუთრებაში და სარგებლობაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისა, ნაცვლად 20 ლარისა, დაჯარიმდება 50 ლარის ოდენობით. ასევე, მოქმედი რედაქციის მიხედვით ბულვარში, პარკში, სკვერში ან პლაჟზე წვრილფეხა ან/და მსხვილფეხა პირუტყვის მეთვალყურეობის ქვეშ ან მეთვალყურეობის გარეშე ყოფნა – იწვევს წვრილფეხა ან/და მსხვილფეხა პირუტყვის მესაკუთრის დაჯარიმებას 50 ლარის ოდენობით. შემოთავაზებული ცვლილებით, აღნიშნული ჯარიმა განისაზღვრება 100 ლარის ოდენობა აზრი გამოთქვეს და მომხსენებელს შეკითხვით მიმართეს: Deleted[Babilina Kveladze]: მერაბ ქვარაია - ხომ არ გაქვთ დაგეგმილი საინფორმაციო კამპანის ჩატარება განსახორციელებელ ცვლილებებთან დაკავშირებით? კახა კახიშვილი - ხომ არ ფიქრობთ, რომ თვითმმართველობებს დაევალოთ საინფორმაციო კამპანიის ჩატარება, რადგან კანონპროექტების ამოქმედება დაგეგმილია ძალაში შესვლისთანავე, რაც თავისთავად გამორიცხავს საინფორმაციო კამპანიის ჩატარების შესაძლებლობას, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს გარკვეული გაუგებრობა სოფლად მცხოვრებთათვის განსაკუთრებით პირუტყვთან დაკავშირებით შესაბამისად, ხომ არ გვემსჯელა ვადების გადაწევასთან დაკავშირებით, რომ ადგილობრივ თვითმმართველობებს მიეცეთ საინფორმაციო კამპანიის ჩატარების შესაძლებლობა პირუტყვთან დაკავშირებულ გაზრდილ ჯარიმებზე. 4 მომხსენებლის განმარტებით არსებული ჯარიმების ზრდასთან დაკავშირებით გავლილია კონსულტაციები ადგილობრივ თვითმმართველობებთან და გადაწყვეტილება მიღებულია მათგან მოწოდებული ინფორმაციებზე დაყრდნობით, აღსანიშნავია, რომ ყველა მუნიციპალიტეტში არ არის შექმნილი უწყებები, რომლებიც შინაურ ბინადარ ცხოველთან დაკავშირებით ახდენს რეაგირებას, ამგვარი დაწესებულებები შექმნილია დიდი ქალაქებში და მისი აღმასრულებელი არის სპეციალური სააგენტო ან რაიმე დაწესებულება, რაც შეეხება პირუტყვთან დაკავშირებით ცვლილება სოფლებს არ შეეხება საუბარია მხოლოდ თვითმმართველ ქალაქებზე. რაც შეეხება საკითხს ვადის ამოქმედებასთან დაკავშირებით, პირუტყვთან დაკავშირებით შესაძლებელია გადაიწიოს, ხოლო რაც შეეხება ძაღლების საბელის ან ალიკაპის გარეშე გასეირნებას საინფორმაციო კამპანია ჩატარებულია მოსახლეობის ინფორმირებულობისათვის. ასევე აღნიშნა რომ სანქციები არ შეეხება დეკორატიული ჯიშის ძაღლებს. კახა კახიშვილი - მიზანშეწონილად მიმაჩნია ვიფიქროთ დეკორატიული ძაღლების საბელის, ან ალიკაპის გარეშე ღია სივრცეებში ყოლასთან დაკავშირებულ რეგულაციებზე. კენჭისყრაში მონაწილეობდა კომიტეტის 10 წევრი. კენჭისყრის შედეგად გადაწყვიტეს: (ერთხმად) კომიტეტის დასკვნა: კომიტეტმა კანონის პროექტის განხილვისას, გამოთქვა შემდეგი სახის შენიშვნები: 1. კომიტეტს მიზანშეწონილად მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი კანონის პროექტის პირველი მუხლის მეორე ნაწილი, რომელიც ახლებურად აყალიბებს 148-ე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილებს, ამოქმედდეს არა გამოქვეყნებისთანავე, არამედ, ადგილობრივი თვითმმართველობების ორგანოთა მიერ სათანადო საინფორმაციო კამპანიის წარმოების შემდეგ. 2. კომიტეტს ასევე მართებულად მიაჩნია, კანონის პროექტში დაზუსტდეს დეკორატიული ძაღლების საბელის ან ალიკაპის გარეშე ღია სივრცეებში ყოლის საკითხი. კომიტეტი, წარმოდგენილი შენიშვნების გათვალისწინებით მხარს უჭერს მისი საქართველოს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განსახილველად გატანას. II. მოისმინეს: დაცული ტერიტორიების სააგენტოს თავმჯდომარის მოადგილემ თომა დეკანოიძემ პირველი მოსმენით წარმოადგინა საქართველოს მთავრობის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტი „ერუშეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე. როგორც მომხსენებელმა აღნიშნა, კანონპროექტის მიღების მიზეზს წარმოადგენს ერუშეთის ეროვნული პარკის საზღვრების დემარკაციის შედეგების ასახვა კანონში.2022 წელს სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ორგანიზებით, განხორციელდა ერუშეთის ეროვნული პარკის სადემარკაციო სამუშაოები და მომზადდა შესაბამისი დასკვნა. რის შედეგადაც დაზუსტდა ეროვნული პარკის საზღვრის პერიმეტრი, საზღვარი ძირითადად დაზუსტდა ბუნებრივ გეოგრაფიულ ობიექტებზე. საზღვრებს 5 გარეთ გამოტანილი იქნა ადგილობრივი მოსახლეობის სასოფლო-სამეურნეო სავარგულები და სხვადასხვა სახის შენობა-ნაგებობები. შესაბამისად, დაცული ტერიტორიების საზღვრებიდან გამოტანილი იქნება დაცული ტერიტორიებისთვის არატიპიური ინფრასტრუქტურა ფიზიკური/იურიდიული პირების საკუთრებაში არსებული ტერიტორიები, ასევე, სახეცვლილი ტერიტორიები, რომლებსაც არ გააჩნიათ კონსერვაციული ღირებულება ან არ შეესაბამებიან „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნებს, საზღვრები გასწორდა მყარ გეოგრაფიულ ობიექტებზე. შესაბამისად, დემარკაციის სამუშაოების შედეგად ერუშეთის ეროვნული პარკის ფართობი 11 385 ჰა-დან გაიზარდა 22 ჰა-თი და შეადგინა 11 407 ჰა. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, ხორციელდება ერუშეთის ეროვნული პარკის კოორდინატების ასახვა კანონში. საქართველოს კანონმდებლობით, საქართველოში დაცული ტერიტორიების შექმნის, ტერიტორიის გაფართოება/შემცირების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს პარლამენტი. შესაბამისად, ერუშეთის ეროვნული პარკის საზღვრების დემარკაციის შედეგები შესაბამისად უნდა აისახოს „ერუშეთის ეროვნული პარკის შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში. კენჭისყრაში მონაწილეობდა კომიტეტის 10 წევრი კენჭისყრის შედეგად გადაწყვიტეს: (ერთხმად) კომიტეტის დასკვნა: კომიტეტს, თავისი კომპეტენციის ფარგლებში შენიშვნები არ გააჩნია და მხარს უჭერს წარმოდგენილი კანონპროექტის პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე პირველი მოსმენით განსახილველად გატანას. III. მოისმინეს: გიორგი კაკაურიძის ინფორმაცია - საქართველოს მთავრობის მიერ რატიფიცირებისათვის წარმოდგენილი „საქართველოსა და რეკონსტრუქციისა და განვითარების საერთაშორისო ბანკს შორის სასესხო შეთანხმების (საქართველოს მდგრადი სოფლის მეურნეობის, ირიგაციისა და მიწის პროექტი)“ შესახებ. საქართველოს მთავრობის 2023 წლის 29 მარტის #616 განკარგულებისა და საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2023 წლის 29 მარტის #63 ბრძანების საფუძველზე, საქართველოსა და რეკონსტრუქციისა და განვითარების საერთაშორისო ბანკს შორის 2023 წლის 31 მარტს ხელი მოეწერა სასესხო შეთანხმებას (საქართველოს მდგრადი სოფლის მეურნეობის, ირიგაციისა და მიწის პროექტი). პროექტის ღირებულებაა დაახლოებით 150 მლნ აშშ დოლარი, საიდანაც რეკონსტრუქციისა და განვითარების საერთაშორისო ბანკი თანახმაა, საქართველოსთვის გამოყოს 69,300,000 ევრო (75 მლნ აშშ დოლარის ექვივალენტი) სესხის სახით, ხოლო საქართველოს თანამონაწილეობა შეადგენს დაახლოებით 75 მლნ აშშ დოლარს. სესხის თანხა: 69,300,000 ევრო; სესხის ხანგრძლივობა 25 წელი (მათ შორის შეღავათიანი პერიოდი 14 წელი). პროქტის მიზანია პროექტით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე (კახეთი, შიდა ქართლი, ქვემო ქართლი, მცხეთა-მთიანეთი და სამეგრელო-ზემო სვანეთი) ირიგაციის და დრენაჟის სერვისების და სასოფლოსამეურნეო წარმოების გაუმჯობესება, ეროვნული ირიგაციის და მიწის მართვის ინსტიტუციური შესაძლებლობების გაძლიერება კლიმატისადმი მდგრადი დაგეგმვისთვის. პროექტის 7 ფარგლებში გათვალისწინებულია ინვესტიციები ირიგაციის სექტორში, მიწისა და სოფლის მეურნეობის 6 მიმართულებით, რაც თავისთავად ხელს შეუწყობს ქვეყანაში სოფლის მეურნეობის განვითარებას. პროექტი აგრეთვე ხელს შეუწყობს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ორგანიზაციების რეფორმის პროცესს, კერძოდ შპს „საქართველოს მელიორაციის“ ფინანსური, ინსტიტუციური, მდგრადი ოპერირების, საინვესტიციო დაგეგმარების, გამართული საირიგაციო მომსახურების გაუმჯობესების მიმართულებას. პროექტის განმახორციელებელია საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო და სსიპ - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო. მისი დასრულების თარიღია 2029 წლის 30 სექტემბერი. კენჭისყრაში მონაწილეობდა კომიტეტის 10 წევრი კენჭისყრის შედეგად გადაწყვიტეს: (ერთხმად) კომიტეტის დასკვნა: კომიტეტს, საკუთარი კომპეტენციის ფარგლებში შენიშვნები არ გააჩნია და მხარს უჭერს სასესხო შეთანხმების საქართველოს პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე რატიფიცირებას. IV. მოისმინეს: საქართველოს პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტის თვმჯდომარემ კახა კახიშვილმა კომიტეტის წევრებს გააცნო საქართველოს მოქალაქეების ზურაბ ვანიშვილისა და შალვა ხაჭაპურიძის მიერ წარმოდგენილი საკანონმდებლო წინადადება „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“, როგორც მომხსენებელმა აღნიშნა, საკანონმდებლო წინადადების ავტორები ითხოვენ საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 150–ე მუხლის თანახმად, "მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში შეტანილი იქნეს დამატება, რომლითაც კანონში შეტანილი იქნება ტერმინი "ნასოფლარი“. ამ ცვლილების დასასაბუთებლად ავტორები აღნიშნავენ, რომ „2015-2021 წლებში მხოლოდ გორისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტებში ჯამში 28 (ოცდარვა) სოფელი იქცა ნასოფლარად“. როგორც მომხსენებელმა აღნიშნა, საქართველოს კანონმდებლობა არ ცნობს საკანონმდებლო წინადადებით წარმოდგენილ ტერმინს. საქართველოს ორგანული კანონი „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ ადგენს დასახლებების შექმნასა და გაუქმებას და მათი კატეგორიის შეცვლას, ხოლო დასახლებათა შექმნა-გაუქმების და კატეგორიის შეცვლის წესი განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით: კერძოდ, საქართველოს მთავრობის 2016 წ. 1 ივლისის N307 დადგენილებით განსაზღვრულია დასახლების შექმნისა და გაუქმების, დასახლებისთვის შესაბამისი კატეგორიის მინიჭებისა და შეცვლის, აგრეთვე დასახლების ადმინისტრაციული საზღვრების შეცვლის წესები. ამდენად, თუ დასახლება იქცა „ნასოფლარად“, შესაძლებელია დადგეს ამ დასახლების გაუქმების საკითხი. დასახლების გაუქმების წესი კი დეტალურად არის მოცემული საქართველოს მთავრობის N307 დადგენილებით. შესაბამისად არ არსებობს საჭიროება იმისა, რომ "მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში შეტანილი იქნეს ამ სახის ცვლილება. ასევე წარმოდგენილი საკანონმდებლო წინადადებით არ არის განსაზღვრული კრიტერიუმები, რა შემთხვევაში ჩაითვლება სოფელი ე.წ. "ნასოფლარად". ასევე საკანონმდებლო წინადადებით არ ჩანს ამ ტერმინის ქვეშ ავტორები ითხოვენ დასახლებისათვის „ნასოფლარის“ ტერმინით რაიმე განსხვავებული სტატუსის მინიჭებას თუ დასახლების გაუქმებას. ასევე არ არის განმარტებული 7 აღნიშნული ტერმინის მნიშვნელობა, საჭიროება, მოსალოდნელი შედეგი და მიზანი, რასაც ემსახურება ტერმინი „ნასოფლარის“ გაჩენა. ამასთან, თუ აღნიშნული ინიციატივის მიზანს წარმოადგენს არსებული დასახლების გაუქმება, არსებული საკანონმდებლო რეგულაციები აღნიშნულის შესაძლებლობას ისედაც იძლევა. ამასთან აღსანიშნავია, რომ ,,მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ" კანონის ამოქმედების შემდგომ, აღნიშნულ სოფლებში მოსახლეობამ დაირეგისტრირა მიწები, გარდა ამისა ზოგიერთი ოჯახი დღეის მდგომარეობით ცხოვრობს სეზონურად და მოსალოდნელია მომავალში მათი გარკვეული ნაწილი მუდმივ მაცხოვრებლად დაბრუნდნენ ზემოთხსენებულ მამა-პაპისეულ სოფლებში და გაურკვეველია ასეთ შემთხვევაში რა სტატუსით ისარგებლებენ ასეთი მოქალაქეები, ან როგორ შეძლებენ საკუთარ სახლებში რეგისტრაციას თუ სოფელს ექნება "ნასოფლარის" სტატუსი. საკანონმდებლო წინადადების მიხედვით ასევე ვერ ირკვევა მისი შემდგომი სამართლებრივი შედეგი, კერძოდ "ნასოფლარის" სტატუსის მინიჭების შემთხვევაში სოფელი ისარგებლებს რაიმე დამატებითი სიკეთით თუ პირიქით. კენჭისყრაში მონაწილეობდა კომიტეტის 10 წევრი კენჭისყრის შედეგად გადაწყვიტეს: (ერთხმად) კომიტეტის დასკვნა: ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საქართველოს პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტს მიზანშეუწონლად მიაჩნია საკანონმდებლო წინადადებით წარმოდგენილი ცვლილების განხორციელება და საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 105-ე მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად ცნო უარყოფილად. V. მოისმინეს: მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველმა სალომე ვარდიაშვილმა წარმოადგინა პრეზენტაცია საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების სექტორში მომხმარებელთა უფლებრივი მდგომარეობის შესახებ საზოგადოებრივი დამცველის 2022 წლის ანგარიში“. -ის თაობაზე. საზოგადოებრივმა დამცველმა ვრცლად ისაუბრა ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების სექტორში მომხმარებელთა უფლებების სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ, აგრეთვე წლის განმავლობაში განხორციელებულ საქმიანობაზე და სამომავლო გეგმებზე. ყურადღება გაამახვილა რეგიონებში არსებულ გამოწვევებზე, და პრობლემურ საკითხებზე. ამასთან, შეაფასა მომხმარებელთა უფლებრივი მდგომარეობა, და წარადგინა სტატისტიკური მონაცემები მომხმარებელთა მიმართვიანობის და გაწეული სამართლებრივი დახმარების შესახებ. მისივე თქმით, აქტიურად მიმდინარეობს მომხმარებლებთან კომუნიკაცია, რომლის შედეგადაც ერთი წლის განმავლობაში სამსახურში 13 500 ელექტრონული მიმართვა შევიდა. წყალმომარაგების სექტორში ოფიციალური 400-მდე განცხადება, ელექტროენერგეტიკას 1000-მდე, ხოლო ბუნებრივ აირზე დაახლოებით 200 განცხადება ყველაზე მეტი პრობლება იყო ელექტროენერგეტიკის სფეროში. კომიტეტის თავმჯდომარის შეფასებით ენერგოომბუდსმენმა საინტერესო და მნიშვნელოვანი ინფორმაცია წარადგინა. მისივე თქმით მოსახლეობას და ბიზნეს სექტორს პრობლემები აქვთ წყლის და ელექტროენერგიის პერიოდული გათიშვებთან, რომელიც ტექნიკური ხარვეზებით 8 აიხსნება. საკითხის აქტუალობიდან გამომდინარე კომიტეტი გეგმავს როგორც სემეკის ხელმძღვანელობის, ასევე უშუალოდ კომპანიების წარმომადგენლებთან შეხვედრებს. ასევე კარგი იქნება თუ ენერგოობუომბუსმენის ანგარიშის მოსმენა პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე, სადაც უფრო მეტი შესაძლებლობა ექნებათ დეპუტატებს გაეცნონ და ასევე ჩაერთონ აღნიშნული პრობლემების მოგვარებაში საკანონმდებლო დონეზე. ენერგოომბუდსმენმა მადლობა გადაუხადა კომიტეტის თავმჯდომარეს და დეპუტატებს მხარდაჭერისთვის და საქმიანი მსჯელობისათვის. ენეგოობუცმენის მიერ წყალმომარაგების სექტორის მიმართულებით წარმოდგენილ რეკომენდაციებზე ასევე კომენტარი გააკეთა რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილემ მზია გიორგობიანმა. კენჭისყრის შედეგად გადაწყვიტეს: (ერთხმად) კომიტეტის დასკვნა-რეკომენდაცია 2022 წლის ანგარიშის ანალიზისა და მოსმენის შედეგად, კომიტეტის სხდომაზე იდენტიფიცირებული იქნა შემდეგი სახის პრობლემები: 1. მნიშვნელოვანია, რომ განსაკუთრებული ყურადღება მიექცეს, კერძო კომპანიების მიერ მოსახლეობისთვის წყლის, ელექტროენერგიისა და გაზის სისტემატურ გათიშვებს, რაც პრობლემას უქმნის როგორც ფიზიკურ პირებს, ასევე ბიზნეს სექტორს; 2. კომიტეტი მიზანშეწონილად მიიჩნევს, შემუშავდეს საკანონმდებლო ცვლილებები, რომლის საფუძველზეც: 2.1 სერვისის მიმწოდებელ კომპანიებს გაუჩნდებათ ვალდებულება, განაახლონ აბონენტთა ბაზები წყლის დავალიანების სულადობრივი გაანგარიშების უფრო სწორი ადმინისტრირების მიზნით, რათა თავიდან იქნეს აცილებული წყლის დავალიანების უსაფუძვლო დარიცხვა; 2.2 უძრავი ქონების შეძენის დროს, სავალდებულო გახდეს შემსყიდველის ინფორმირება უძრავ ქონებაზე დარიცხული დავალიანების რაოდენობასთან დაკავშირებით და კანონით დადგენილი წესით გადაფორმება მოხდეს მხოლოდ წერილობითი თანხმობის განცხადების შემდეგ. წყალმომარაგებისა და წყალარინების მიმართულებით: 3. კომიტეტს მნიშვნელოვნად მიაჩნია, რომ კომპანია ,,ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერმა“, თბილისის მოსახლეობას გაუწიოს ხარისხიანი და ოპერატიული მომსახურება ავარიების შემთხვევაში. 4. ამასთანავე, კომიტეტი მიიჩნევს, რომ კომპანია ,,ჯორჯიან უოთერ ენდ ფაუერმა“, ჯეროვნად უნდა შეასრულოს ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება წყლისა და წყალარინების მილების შეცვლასთან დაკავშირებით, რადგან აღნიშნული ვალდებულების შეუსრულებლობა, თავის მხრივ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტს ხელს უშლის, დაზიანებული ასფალტის საფარის დროულად მოწესრიგებაში. გაზიფიცირების მიმართულებით: 5. კომიტეტისთვის მნიშვნელოვანია, გაუმჯობესდეს, სამეწარმეო ობიექტებთან გაზის, წყლისა და ელექტროენერგიის კომუნიკაციების მიყვანის არსებული პრაქტიკა. საკომიტეტო მოსმენისას, ამ მიმართულებით გამოიკვეთა სამი მთავარი პრობლემა: 5.1. დაუსაბუთებლად მაღალია ობიექტამდე კომუნიკაციის მიყვანის სერვისის საფასური; 9 5.2. ასევე პრობლემას წარმოადგენს, ქსელზე მიერთების განცხადების განხილვის დაუსაბუთებლად ხანგრძლივი ვადა, რომელმაც შეიძლება ახალგახსნილ ბიზნესს მნიშვნელოვანი პრობლემები შეუქმნას; 5.3. გარდა ზემოაღნიშნულისა, ხშირია დადგენილი ვადის დაუსაბუთებლად გადაცილების ფაქტებიც, ასევე როგორც ანგარიშის მოსმენისას გაირკვა სერვისის მიმწოდებელი კომპანია, ხშირად დადგენილი ვადის ბოლო დღემდე არ ახდენს მომსახურების გაწევას; 6. რეგიონებში გაზის მიერთების ბიუროკრატიული პროცედურები ართულებს ადგილობრივი მოსახლეობის მდგომარეობას, შესაბამისად ვერ ხდება გაზის ობიექტამდე მიყვანა დროულად და ეფექტურად. ელექტროენერგიით მომარაგების მიმართულებით: 7. ცალკე ყურადღება უნდა დაეთმოს, კერძო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე გამავალ ელექტროსადენებს, რომლებიც საფრთხეს უქმნიან ადამიანების სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას და ხშირად მესაკუთრეს არაპირდაპირ ეზღუდება მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის გამოყენების უფლება. 8. ანგარიშიდან იკვეთება რომ რიგ მუნიციპალიტეტებში, ზაფხულის პერიოდში ბუნებრივად ჭარბი მოხმარებიდან გამომდინარე, ელექტროენერგიის სტანდარტის შეუსაბამო, უხარისხო ძაბვით მიწოდების გამო პრობლემური ხდება საყოფაცხოვრებო და სხვა ტექნიკის გამოყენება, ასევე შეიძლება გამოიწვიოს ტექნიკის დაზიანება, აგრეთვე ის იწვევს სასმელი წყლის მიღების პრობლემებსაც ვინაიდან დაბალი ძაბვის გამო, ვერ ხერხდება წყლის ტუმბოს გამოყენება. ყოველივე ზემოაღნიშნული ზრდის მოსახლეობის უკმაყოფილებას. კომიტეტი მიიჩნევს, რომ სტანდარტებთან შეუსაბამო სერვისების მიწოდება, საჭიროებს დაუყოვნებლივ გადაწყვეტას, ვინაიდან ამის გარეშე, შეუძლებელია რეგიონების მდგრადი განვითარების დაგეგმვა და შენარჩუნება. კომიტეტმა მოისმინა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნულ კომისიასთან დამოუკიდებლად არსებული მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის სამსახურის 2022 წლის საქმიანობის ანგარიში და მნიშვნელოვნად მიიჩნევს, გათვალისწინებულ იქნას სხდომაზე გამოთქმული შენიშვნები და მოსაზრებები, რათა მოსახლეობამ მიიღოს სათანადო სერვისი, მათ მიერ გადახდილი მომსახურების საფასურის შესაბამისად. ( პრეზენტაცია ოქმს თან ერთვის) VI. მოისმინეს: საქართველოს რეგიონული განვითრებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის მოადგილის მზია გიორგობიანის მიერ წარმოდგენილი ანგარიში მუნიციპალიტეტებში სკოლამდელი აღზრდისა და სასკოლო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა-რეაბილიტაციის მიმდინარეობისა და სამომავლო გეგმების შესახებ. როგორც მომხსენებელმა აღნიშნა, საბავშვო ბაღების მშენებლობა-რეაბილიტაცია სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებით ხორციელდება როგორც მუნიციპალიტეტების, ასევე მუნიციპალური განვითარების ფონდის მიერ. 2022 წელს მუნიციპალიტეტების მიერ განხორციელდა 3 საბავშვო ბაღის მშენებლობა და რეაბილიტაცია ჩაუტარდა 12 საბავშვო ბაღს. ამ ეტაპზე მიმდინარეობს 6 საბავშვო ბაღის მშენებლობა და 8 საბავშვო ბაღის რეაბილიტაცია. აღნიშნული სამუშაოებისათვის მიმართული იქნა 12 მლნ ლარზე მეტი, საიდანაც რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან და მაღალმთიანი დასახლებების განვითარების 10 ფონდიდან დაფინანსებამ შეადგინა 10.9 მლნ ლარზე მეტი (დანართი #1). მუნიციპალიტეტების თანადაფინანსებამ შეადგინა 1 მლნ ლარზე მეტი. აგრეთვე, ევროკავშირი - საქართველოს საპილოტე რეგიონების ინტეგრირებული განვითარების პროგრამის ფარგლებში მუნიციპალიტეტების მიერ 7 საბავშვო ბაღის რეაბილიტაცია - მშენებლობა დაფინანსდა 9.5 მლნ ლარზე მეტით, საიდანაც შესაბამისი მუნიციპალიტეტების მიერ გამოყოფილი იქნა დაახლოებით 703,7 ათასი ლარი. აქედან 1 საბავშვო ბაღის მშენებლობა და 2 საბავშვო ბაღის რეაბილიტაცია უკვე დასრულდა და მიმდინარეობს 4 საბავშვო ბაღის მშენებლობა (დანართი #2). 2022 წელს მუნიციპალური განვითარების ფონდის მიერ აზიის განვითარების ბანკის (ADB) ფინანსური მხარდაჭერით ქვეყნის მასშტაბით დაიწყო 20 საბავშვო ბაღის მშენებლობა - ჯამური ღირებულება 78.5 მილიონი ლარი, საიდანაც მიმდინარე წელს დასრულდება 19 და 1 (ახალციხის მუნიციპალიტეტი სოფელი აგარა) დასრულდება 2024 წლის დასაწყისში (დანართი #3). ასვე სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებით 2022 წელს დაიწყო 31 საბავშვო ბაღის მშენებლობა, აქედან 28-ის მშენებლობა უკვე დასრულდა და მიმდინარეობს 3-ის მშენებლობა. ჯამში აღნიშნულისათვის 28.3 მლნ ლარი მიიმართება (დანართი #4). განსაკუთრებით აღსანიშნავია 2023 წელს, პრემიერ - მინისტრის ინიციატივით დაწყებული პროგრამა, რომელიც ითვალისწინებს ქვეყნის მასშტაბით 885 საბავშვო ბაღის მშენებლობასა და რეაბილიტაციას. მუნიციპალური განვითარების ფონდმა, პირველი ეტაპის ფარგლებში უკვე 135 საბავშვო ბაღის აშენების მიზნით ხელშეკრულება გააფორმა 39 საბავშვო ბაღთან დაკავშირებით, დანარჩენთან მიმართებაში სხვადასხვა ეტაპზე არის პროცესი (დანართი #5). პირველი ეტაპის სამუშაოებისთვის 2023 წლის ბიუჯეტში უკვე გათვალისწინებული არის 100 მილიონი ლარი. ასევე, მიმდინარეობს მზადება სატენდერო პროცედურების I ეტაპზე განსახორციელებელი 100 სარეაბილიტაციო საბავშვო ბაღის, რომლის ტენდერების გამოცხადების დაწყება იგეგმება ივნისიდან. რაც შეეხება სკოლების მშენებლობა - რეაბილიტაციას, უშუალოდ მუნიციპალიტეტების მიერ, დელეგირებული უფლებამოსილებების ფარგლებში, ხდება სკოლებში მცირე მოცულობის რეაბილიტაციის სამუშაოები, რისთვისაც 2023 წელს სახელმწიფო ბიუჯეტით გამოყოფილი არის 5 მლნ ლარი. ამ ეტაპზე მიმდინარეობს სკოლების შერჩევა მუნიციპალიტეტების მიერ. სამუშაოები მოიცავს მათ შორის გათბობის სისტემების მოწყობას, გადახურვას, კარ-ფანჯრის შეცვლას და სპორტული დარბაზების/მოედნების რეაბილიტაციას. დღეის მდგომარეობით შერჩეული არის 35 სკოლა. ასევე მუნიციპალური განვითარების ფონდმა, 2019 წლიდან, სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებით ჯამში 68 სკოლის მშენებლობა და 63 სკოლის რეაბილიტაცია განახორციელა. ამ ეტაპზე მიმდინარეობს 6 სკოლის მშენებლობა და 11 სკოლის რეაბილიტაცია, 1 სკოლის მშენებლობაზე და 3 სკოლის რეაბილიტაციაზე მიმდინარეობს ტენდერი (დანართი #6). მიმდინარე და დაგეგმილი სკოლების სამუშაოების ჯამური ღირებულება არის დაახლოებით 73 მილიონი ლარი. ასევე მიმდინარეობს თბილისის საჯარო სკოლების რეაბილიტაციის და ენერგოეფექტურობის გაზრდის პროექტი). უკვე დასრულდა თბილისის #36; #169 და #181 სკოლების რეაბილიტაცია. მიმდინარეობს 4 სკოლის (#43, #85, #123 და #165) რეაბილიტაცია და 4 სკოლასთან დაკავშირებით (#67, #89, #76 და #62) საპროექტო სამუშაოები. მიმდინარეობს #114 სკოლის მშენებლობა და #4 და #102 სკოლების მშენებლობის პროექტირება. მსოფლიო ბანკის დაფინანსებით დაიწყო ახალი სკოლების რეაბილიტაციისა და მშენებლობლობის პროგრამა. პროგრამის ჯამური ღირებულება არის დაახლოებით 60 მილიონი ევრო. სკოლების რაოდენობა დამოკიდებული არის განსახორციელებელ სამუშაოების მოცულობაზე. ამ ეტაპზე მოაზრებული არის 50 სკოლის რეაბილიტაცია და 14 სკოლის მშენებლობა. აქედან უკვე 11 დაკონტრაქტებულია სარეაბილიტაციო სამუშაობის შესასრულებლად ქარელის #1 საჯარო სკოლა და რუსთავის #21, მიმდინარეობს დაკონტრაქტება ხაშურის #2 საჯარო სკოლასთან დაკავშირებით, ხოლო 47 სკოლაზე საპროექტო სამუშაოები მიმდინარეობს და ტენდერი შესაბამისი სარეაბილიტაციო სამუშაოებისათვის გამოცხადდება ეტაპობრივად. ახალი სკოლის მშენებლობასთან მიმართებაში მიმდინარეობს დონორთან ტექნიკური დავალების შეთანხმება. NEFCO-ს ფინანსური მხარდაჭერით მუნიციპალური განვითარების ფონდის მიერ 2023 წელს დაგეგმილია 6,5 მლნ ევროს ღირებულების პროექტების განხორციელება. პროექტი ითვალისწინებს საქართველოს მაღალმთიან დასახლებებში სკოლების რეაბილიტაციას. 6 მუნიციპალიტეტში დაგეგმილია 12 საჯარო სკოლის რეაბილიტაცია და მათი ენერგოეფექტურობის გაუმჯობესება. დონორის მიერ პირველი ეტაპისათვის იდენტიფიცირებულია სკოლები, რომელთა მიმართებაშიც საბოლოო შერჩევა და რეალურად რაოდენობაზე გადაწყვეტილება მიღებული იქნება სკოლების შესწავლის შემდეგ. დაგეგმილია გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკის ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის და ევროკავშირის ფინანსური მხარდაჭერით სკოლების რეაბილიტაცია. KfW/EU-ს პროგრამის ჯამური დაფინანსება 55 მილიონი ევრო. 22 ივნისს სრულდება სატენდერო პროცედურები დიზაინერ საზედამხედველო კომპანიის შერჩევაზე. EBRD/EU-ს პროგრამის ჯამური დაფინანსება 50 მილიონი ევრო. ამ ეტაპზე სკოლის სიებზე მიმდინარეობს მუშაობა. (დანართები ოქმს თან ერთვის) მოისმინეს: საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის მოადგილის ნოდარ პაპუკაშვილის ინფორმაცია საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს მიერ მიმდინარე და დაგეგმილი ღონისძიებების შესახებ. როგორც მან აღნიშნა, ქვეყნის მაშტაბით, სხვადასხვა რეგიონებში ქვეყნის მასშტაბით, სხვადასხვა რეგიონებში, დღეის მდგომარეობით მიმდინარეობს 9 საჯარო სკოლის სამშენებლო სამუშაოები და 12 საჯარო სკოლის სრული რეაბილიტაცია. ასევე, სსიპ - საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს მიერ სხვადასხვა რეგიონებში პარალელურ რეჟიმში მიმდინარეობს 50-მდე საჯარო სკოლის ნაწილობრივი რეაბილიტაციის სამუშაოები. რაც შეეხება სამომავლო პროექტებს 2023-2026 წლებში სსიპ - საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს მიერ დაგეგმილია კიდევ 73 საჯარო სკოლის მშენებლობა, რაზედაც დღეის მდგომარეობით დასრულებულია ყველა სატენდერო პროცედურა და მიმწოდებლებთან გაფორმებულია შესაბამისი ხელშეკრულებები. ამ ეტაპზე, მათ მიერ მიმდინარეობს სკოლების პროექტირება, რომელიც დასრულდება 2023 წლის ბოლომდე და დაიწყება სამშენებლო სამუშაოები. ამ პროექტის ჯამური ღირებულება შეადგენს 407 მილიონ ლარს. ასევე, 2023-2026 წლებში სსიპ - საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს მიერ, დაგეგმილია კიდევ 600-მდე საჯარო სკოლის სრული და ნაწილობრივი სარეაბილიტაციო სამუშაოები. დღეის მდგომარეობით, შესაბამის მიმწოდებლებთან გაფორმებულია ხელშეკრულებები 200-მდე საჯარო სკოლის სრული რეაბილიტაციის განხორციელებასთან დაკავშირებით, დაწყებულია სკოლების წინა საპროექტო სამუშაოები, რომელიც ეტაპობრივად დასრულდება 2023 წლის ბოლომდე და დაიწყება რეაბილიტაციის პროცესი. საჯარო სკოლების იდენტიფიცირება განხორციელდება წინასაპროექტო კვლევითი სამუშაოების ეტაპზე 200-მდე საჯარო სკოლის სრული 12 რეაბილიტაციის განხორციელებისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყოფილია 420 მილიონი ლარი. საბოლოო ჯამში სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაახლოებით 800 მილიონზე მეტი ლარის ინვესტირება იმისათვის, რომ მაქსიმალურად მოწესრიგდეს საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურა. მოისმინეს: ქ. თბილისის საბავშვო ბაგა-ბაღების მართვის სააგენტოს უფროსმა გოგი ჩიქოვანმა წარმოადგინა ინფორმაცია საბავშვო ბაღების მსენებლობა-რეაბილიტაციის შესახებ ინფორმაცია. მომხსენებლის ინფორმაციით, ამჟამად თბილისში ფუნქციონირებს 187 საჯარო საბავშვო ბაღი, რომელიც ემსახურება 60 000-მდე აღსაზრდელს. 2018 - 2022 წლებში თბილისში აშენდა 17 ახალი საბავშვო ბაღი და 2 არსებულ ბაღში აშენდა დამატებით 2 ახალი ფლიგელი, ასევე კაპიტალური რეაბილიტაცია ჩაუტარდა 10 საბავშვო ბაღს, აღნიშნულით დამატებით 10 000-მდე ბავშვს მიეცა შესაძლებლობა სტანდარტების შესაბამის სასწავლო-სააღმზრდელო გარემოში მიიღოს სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების სერვისი. ამ ეტაპზე მიმდინარეობს 12 სამშენებლო პროექტი, აქედან 10 ახალი საბავშვო ბაღის მშენებლობა, ხოლო 2 ბაღის შენობას უტარდება კაპიტალური რეაბილიტაცია. 2024-2025 წლებში დაგეგმილია დამატებით 8 ახალი საბაშვო ბაღის მშენებლობა და 10 საბაშვო ბაღის კაპიტალური რეაბილიტაცია, რომელთა ჯამური ბიუჯეტი შეადგენს 60 მილიონ ლარს. 2025 წლის ბოლოსთვის ინფრასტრუქტურის ნაწილში ყველა გამოწვევა, რაც გვაქვს თბილისში იქნება მოგვარებული. გარდა ამისა მცირე სარეაბილიტაციო და კეთილმოწყობითი პროექტების ფარგლებში უკვე 2022 წელს დასრულდა 50 საბავშვო ბაღის კეთილმოწყბა და ამ ეტაპზე დამატებით დაგეგმილია 50 საბავშვო ბაღის კეთილმოწყობითი და მცირე სარეაბილიტაციო პროექტის განხორციელება. საერთო ჯამში ჩვენი ამოცანაა, რომ 2025 წლისთვის სრულად თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი საბავშვო ბაღები გვქონდეს თბილისში, სადაც დაახლოებით 65 ათასამდე აღსაზრდელს ექნება შესაძლებლობა თანამედროვე სტანდარტების სასწავლო-აღმზრდელობით გარემოში მიიღონ აღზრდა და განათლება. ასევე წარმატებით მიმდინარეობს საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვაც, მათ შორის ჰასპის სურსათის უვნებლობის მაღალი სტანდარტით და სექტემბრის ბოლოსთვის სრულად იქნება ყველა საბავშვო ბაღებში სრულად იქნება დანერგილი კვების საერთაშორისო მაღალი სტანდარტი. რაც შეეხება ხელფასების ნაწილს, ამ კუთხით მიმდინარეობს მუშაობა, დღემდე დაახლოებით 80 %ით გაიზარდა აღმზრდელების და პერსონალის ხელფასები, ასევე 2021 -2022 წლებში პრემიერ მინისტრის ინიციატივით დამატებით 20 %-ით მოხდა ხელფასების ზრდა. მომავალში დაგეგმილია სახელფასო სტანდარტიდან გამომდინარე რაც დაკავშირებულია აღმზრდელების კვალიფიკაციის ამაღლებასთან ერთდ ხელფასებისრაც გულისხმობს იმას, რომ სასწავლო-სააღმზრდელო პროცესში იქნება მაღალი კვალიფიკაციის სერთიფიცირებული პერსონალი, რომლებიც იზრუნებენ ჩვენი ბავშვების განვითარებაზე და შესაბამისი გარემოს შექმნაზე. აზრი გამოთქვეს და მომხსენებლებს შეკითხვით მიმართეს: 13 გივი მიქანაძე: მადლობა გადაუხადა კომიტეტს მოწვევისა და ინფორმაციის გაზიარებისთვის. იგი დაინტერესდა ქვეყნის მაშტაბით რამდენი ახალი საბავშვო ბაღი შენდება და რამდენს უტარდება რეაბილიტაცია? ასევე დაინტერესდა 2023 წლიდან რა თანხაა იხარჯება სკოლების და საბავშვო ბაღების რეაბილიტაციაზე გიორგი ჩაკვეტაძემ შეკითხვით მიმართა ქ. თბილისის ბაღების სააგენჯტოს უფროსს - რეგიონული საჭიროებიდან გამომდინარე თბილისში რა მაშტაბის პროექტებს უნდა ველოდოთ მომდევნო წლის განმავლობაში და დაგეგმილ პროექტებთან მიმართებაში, თუ არის საკმარისი არსებული რესურსები, რათა მინიმუმ ის სტანდარტები იყოს დაცული, რომ ყველა რაიონში და უბანში აშენდეს ახალი საბავშვო ბაღი, ან მოხდეს ძველის რეაბილიტაცია. კახა კახიშვილი - ყველა ვთანხმდებით, რომ განათლების სფერო ხელისუფლების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრიორიტეტია და თუ ყველა არ ვიზრუნებთ განათლების ობიექტების ინფრასტრუქტურულ განვითარებაზე იმ შედეგს ვერ მივიღებთ, რისი მოლოდინიც გვაქვს. რაც შეეხება შეკითხვებს; მაინტერესებს თუ რა პრიორიტეტებით ხდება სკოლების შერჩევა მშენებლობა-რეაბილიტაციისას? და რა ვითარებაა გამყოფი ხაზის მიმდებარე სოფლებში? ასევე თბილისის მაშტაბით, თუ არის საკმარისი რაოდენობის ბაღა-ბაღები და რა ხდება იმ შემთხვევაში როდესაც ავარიულია შენობა? ასევე მინდა შევეხო ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საკითხს, კერძოდ ხელფასების ზრდის კუთხით, განსაკუთრებით ბაგა-ბაღების ნაწილში, სადაც აღმზრდელებს და მომსახურე პერსონალს ძალიან დაბალი ხელფასები აქვთ. ასევე თუ ფიქრობთ ბაგა-ბაღების პედაგოგთა კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით სასწავლო პროგრამების შემუშავებას? მომავალ თაობებში სახელმწიფო სიმბოლოების პატივისცემისა და პატრიოტული სულისკვეთების გაძლიერების ხელშეწყობის მიზნით მაინტერესებს როგორ სრულდება „საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლოების გამოყენების წესის შესახებ“ კანონით დადგენილი მოთხოვნა, რომელიც სკოლებზე და ბაგა-ბაღების ფასადზე სახელმწიფოს სიმბოლოების: დროშის, გერბის და ჰიმნის ტექსტის თვალსაჩინო ადგილზე განთავსებას ითვალისწინებს. მზია გიორგობიანის ინფორმაციით, სამინისტროში სკოლების და ბაგა-ბაღების მშენებლობა/რეაბილიტაციის საჭიროებების შესახებ შემოდის სამხარეო ადმინისტრაციებიდან, მუნიციპალიტეტების მიერ მიწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე. ჩვენი მხრიდან განსაკუთრებული ყურადღება მიქცეულია როგორც გამყოფი ხაზის მიმდებარე და ასევე ეთნიკურად მჭიდროდ დასახლებულ სოფლებზე. რაც შეეხება მაღალმთიან სოფლებს, სადაც ამორტიზებული შენობებია, ან საერთოდ არ არის აშენდება ახალ საბავშვო ბაღები. სტატისტიკური მონაცემებზე, თუ რამდენი საბავშვო ბაღი და სკოლა შენდება ჩვენ ერთიან ციფრს დაჯამების შემდეგ მოგაწვდით. ნოდარ პაპუკაშვილის ინფორმაციით, ქვეყნის მაშტაბით სხვადასხვა რეგიონებში დღეის მდგომარეობით მიმდინარეობს 9 ახალი სკოლის მშენებლობა (სრულად 2025 წელს დასრულდება) და მიმდინარეობს 12 არსებული სკოლის სრული რეაბილიტაცია, მათ შორის 4 სკოლა თბილისშია, ხოლო დანარჩენი რუსთავის, გორის ადიგენის, გარდაბანის, სენაკის, კასპის მუნიციპალიტეტების სოფლებში. გარდა ამისა ნაწილობრივ რეაბილიტაცია ხორციელდება 50 სკოლის, აქედან 12-ს თბილისში, ხოლო 48-ს რეგიონში. შესაბამისად, მშენებლობის სრული რეაბილიტაციის ჯამური 14 ღირებულება დაახლოებით არის 160 მილიონ ლარამდე და 2025 წლის პირველ ნახევარში უნდა დასრულდეს. ინფორმაციას 200 საჯარო სკოლის სრული რეაბილიტაციის განხორციელებასთან დაკავშირებით დამატებით წარმოგიდგენთ. რაც შეეხება საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სახელმწიფო სიმბოლოების განთავსების წესის აღსრულებასთან დაკავშირებით სრულიად ვეთანხმები თქვენ სულისკვეთებას და აღმოფხვრილი იქნება აღნიშნული პრობლემები, რომელიც ნაწილობრივ გვაქვს ამ კუთხით. გოგი ჩიქოვანის ინფორმაციით, ბაღების მშენებლობის ნაწილში მიმდინარეობს 5 ახალი საბავშვო ბაღის მშენებლობა იქ სადაც არასდროს არ ყოფილა (მაგალითად ლილოს და აფრიკის დასახლება), ასევე მიმდინარეობს 5 საბავშვო ბაღის დემონტაჟი, რომელიც არ ექვემდებარება გამაგრებარეაბილიტაციას, ამორტიზებული შენობებიდან ბავშვების გადანაწილება ხდება ახლოს მდებარე ბაღებში, ან იჯარით აღებულ სივრცეებში. დღევანდელი მოცემულობით დამატებით გვჭირდება 5000-მდე ბავშვისთვის სააღმზრდელო გარემო, რომელიც უნდა შეიქმნას იმისათვის, რომ სრულად დავაკმაყოფილოთ თბილისის მოთხოვნა. მიმდინარე პროექტებით 2000-მდე ბავშვისთვის ახალი სააღმზრდელო გარემო შეიქმნება, ხოლო 2024-2025 წლისთვის დამატებით 3000-მდე. 2024-2025 წლებში დამატებით დაგეგმილია 8 ახალი საბაშვო ბაღის მშენებლობა და 10 საბაშვო ბაღის კაპიტალური რეაბილიტაცია. კომიტეტმა გადაწყვიტა: (ერთხმად) ცნობად იქნას მიღებული მუნიციპალიტეტებში სკოლამდელი ინფრასტრუქტურის მშენებლობა-რეაბილიტაციის მიმდინარეობისა შესახებ აღზრდისა და სასკოლო და სამომავლო გეგმების საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროების და ქ. თბილისის საბავშვო ბაგა-ბაღების მართვის სააგენტოს ანგარიში. კომიტეტმა გასცა შემდეგი სახის რეკომენდაციები: 1. მომავალ თაობებში საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლოების პატივისცემისა და პატრიოტული სულისკვეთების გაძლიერების ხელშეწყობის მიზნით საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ გააძლიეროს კონტროლი საგანმანათლებლო დაწესებულებებში „საქართველოს სახელმწიფო სიმბოლოების გამოყენების წესის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სახელმწიფო სიმბოლოების განთავსების წესის აღსრულებაზე. 2. კომიტეტი მიზანშეწონილად მიიჩნევს, სკოლამდელი დაწესებულების აღმზრდელთა კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრომ და ქ. თბილისის საბავშვო ბაგა-ბაღების მართვის სააგენტომ უზრუნველყოს პედაგოგთა სასწავლო პროგრამების შემუშავება, მათი სერტიფიცირება და შესაბამისად, შრომის ანაზღაურების მომატების საკითხის გადაწყვეტა. (კომიტეტის ვებგვერდზე სხდომის ოქმთან ერთად, იხილეთ სხდომის აუდიო ჩანაწერი) 15 სხდომის თავმჯდომარე კახა კახიშვილი სხდომის მდივანი ბელა ქველაძე 16

პრესრელიზი 1. საქართველოს პარლამენტის წევრების: მაია ბითაძის, ხატია წილოსანის, სალომე ქურასბედიანის, ნოდარ ტურძელაძის, გიორგი ცაგარეიშვილის, გოდერძი ჩანქსელიანის, ალექსანდრე დალაქიშვილის, ისკო დასენის, ირაკლი კირცხალიას, დავით კაჭარავას, გოგი მეშველიანის, გურამ მაჭარაშვილისა და ბექა ოდიშარიას მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტი „საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ (№07-3/316; 03.05.2023). (წამყვანი-იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი) (ვადები: წამყვან კომიტეტზე -16.05-12.06.სხვა კომიტეტებზე:16.05.29.05) (შემსრულებლები კომიტეტიდან: თ. ტყეშელიაძე, ზ. წიკლაური). კანონის მიღების უმთავრესი მიზანია ბოლო პერიოდში შინაური ბინადარი ცხოველების მხრიდან სხვა ცხოველებისა და ადამიანების დაზიანების, მათი ჯანმრთელობის ხელყოფის გახშირებული ფაქტების პრევენცია, რაც თავის მხრივ, განპირობებულია მართლსაწინააღმდეგო ქმედებისათვის გათვალისწინებული შეუსაბამოდ დაბალი სანქციებითა და ცხოველების მიმართ საზოგადოებაში არსებული მანკიერი ცნობიერებით. ამიტომ, კანონპროექტის ინიციატორთა მოსაზრებით, მიზანშეწონილია გატარდეს კომპლექსური ღონისძიებები, რაც გულისხმობს შესაბამისი კანონმდებლობის დახვეწასა და სანქციების გამკაცრებას კონკრეტული სამართალდარღვევებისათვის. კერძოდ, ძაღლის საბმელის ან ალიკაპის გარეშე ყოლა ღია სივრცეებში, მათ შორის ბულვარში, პარკში ან სკვერში, კანონპროექტის თანახმად, გამოიწვევს 150 ლარის ოდენობით ადმინისტარციულ ჯარიმას, ნაცვლად დღეს არსებული 20 ლარისა, ხოლო იგივე ქმედების ჩადენა კი განმეორებით წლის განმავლობაში - 300 ლარს. კანონპროექტით ასევე იზრდება დღეს მოქმედი ადმინისტრაციული ჯარიმის ოდენობა თვითმმართველი ქალაქის წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ დადგენილი წესების დარღვევით წვრილფეხა ან/და მსხვილფეხა პირუტყვის მეთვალყურეობის ქვეშ ან მეთვალყურეობის გარეშე თვითმმართველი ქალაქის ადმინისტრაციულ საზღვრებში ყოფნისათვის, გარდა პირუტყვის მესაკუთრის საკუთრებაში ან/და სარგებლობაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისა. დღეს მოქმედი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი, თვითმმართველი ქალაქის წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ დადგენილი წესების დარღვევით წვრილფეხა ან/და მსხვილფეხა პირუტყვის მეთვალყურეობის ქვეშ ან მეთვალყურეობის გარეშე თვითმმართველი ქალაქის ადმინისტრაციულ საზღვრებში ყოფნისათვის, ითვალისწინებს ჯარიმას 20 ლარის ოდენობით. კანონპროექტით ჯარიმის რაოდენობა იზრდება. კერძოდ, წვრილფეხა ან/და მსხვილფეხა პირუტყვის მეთვალყურეობის ქვეშ ან მეთვალყურეობის გარეშე დადგენილი წესების დარღვევით ყოფნა გამოიწვევს 50 ლარის ოდენობით ჯარიმას, ხოლო წვრილფეხა ან/და მსხვილფეხა პირუტყვის მეთვალყურეობის ქვეშ ან მეთვალყურეობის გარეშე დადგენილი წესების დარღვევით ბულვარში, პარკში, სკვერში ან პლაჟზე ყოფნა კი ჯარიმას 100 ლარის ოდენობით. 2. საქართველოს მთავრობის მიერ საკანონმდებლო ინიციატივის წესით წარმოდგენილი საქართველოს კანონის პროექტი „ერუშეთის დაცული ტერიტორიების შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ (№07-2/279; 02.05.2023)(ვადები: წამყვან კომიტეტზე-16.05-12.06. სხვა კომიტეტებზე:16.05.29.05)(წამყვანი-გარემოს რესურსების კომიტეტი) (შემსრულებლები კომიტეტიდან: ხ. ხვიჩია, ი. ქველაძე) დაცვისა და ბუნებრივი კანონპროექტის მიღების მიზეზს წარმოადგენს ერუშეთის ეროვნული პარკის საზღვრების დემარკაციის შედეგების ასახვა კანონში. 2022 წელს სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ორგანიზებით, განხორციელდა ერუშეთის ეროვნული პარკის სადემარკაციო სამუშაოები და მომზადდა შესაბამისი დასკვნა. რის შედეგადაც დაზუსტდა ეროვნული პარკის საზღვრის პერიმეტრი, საზღვარი ძირითადად დაზუსტდა ბუნებრივ გეოგრაფიულ ობიექტებზე. საზღვრებს გარეთ გამოტანილი იქნება ადგილობრივი მოსახლეობის სასოფლო-სამეურნეო სავარგულები და სხვადასხვა სახის შენობა-ნაგებობები, დაცული ტერიტორიებისთვის არატიპიური ინფრასტრუქტურა ფიზიკური/იურიდიული პირების საკუთრებაში არსებული ტერიტორიები, ასევე, სახეცვლილი ტერიტორიები, რომლებსაც არ გააჩნიათ კონსერვაციული ღირებულება ან არ შეესაბამებიან „დაცული ტერიტორიების სისტემის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნებს (საკარმიდო ნაკვეთები, ხეხილის ბაღები და სხვ) საზღვრები გასწორდა მყარ გეოგრაფიულ ობიექტებზე. შესაბამისად, დემარკაციის სამუშაოების შედეგად ერუშეთის ეროვნული პარკის ფართობი 11 385 ჰადან გაიზარდა 22 ჰა-თი და შეადგინა 11 407 ჰა. საქართველოში დაცული ტერიტორიების შექმნის, ტერიტორიის გაფართოება/შემცირების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს პარლამენტი. შესაბამისად, ერუშეთის ეროვნული პარკის საზღვრების დემარკაციის შედეგები შესაბამისად უნდა აისახოს „ერუშეთის ეროვნული პარკის შექმნისა და მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონში. 3. საქართველოს მთავრობის მიერ რატიფიცირებისთვის წარმოდგენილი „საქართველოსა და რეკონსტრუქციისა და განვითარების საერთაშორისო ბანკს შორის სასესხო შეთანხმება (საქართველოს მდგრადი სოფლის მეურნეობის, ირიგაციისა და მიწის პროექტი)“ (№07-2/280; 08.05.2023)(წამყვანი-საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი) (წამყვან კომიტეტზე: 08.05-12.06; სხვა კომიტეტებზე: 08.05-29.05) შემსრულებლები კომიტეტიდან: გ. დოლიშვილი, თ. კალანდარიშვილი) საქართველოსა და რეკონსტრუქციისა და განვითარების საერთაშორისო ბანკს შორის 2023 წლის 31 მარტს ხელი მოეწერა სასესხო შეთანხმებას - საქართველოს მდგრადი სოფლის მეურნეობის, ირიგაციისა და მიწის პროექტი, რომლის მიზანია კახეთში, შიდა ქართლში, ქვემო ქართლში, მცხეთა-მთიანეთსა და სამეგრელო-ზემო სვანეთში ირიგაციისა და დრენაჟის სერვისების განვითარება, სასოფლო-სამეურნეო წარმოების გაუმჯობესება, ეროვნული ირიგაციისა და მიწის მართვის ინსტიტუციური შესაძლებლობების გაძლიერება კლიმატისათვის მდგრადი დაგეგმისთვის. ასევე, პროექტი ხელს შეუწყობს სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ორგანიზაციების რეფორმის პროცესს შემდეგი მიმართულებით: კერძოდ, შპს „საქართველოს მელიორაციის“ ფინანსური, ინსტიტუციური, საინვესტიციო დაგეგმარების და გამართული საირიგაციო მომსახურების გაუმჯობესებას. პროექტის ღირებულებაა დაახლოებით 150მლნ დოლარი, საიდანაც რეკონსტრუქციისა და განვითარების საერთაშორისო ბანკი სესხის სახით საქართველოს გამოუყოფს 69,300,000 ევროს (75მლნ აშშ დოლარის ექვივალენტს), ხოლო საქართველოს თანამონაწილეობა შეადგენს 75მლნ აშშ დოლარს. პროექტს განახორციელებს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო და სსიპ - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო. სესხის ფინანსური პირობებია: სესხის თანხა - 69,300,000 ევრო; ხანგრძლივობა - 25 წელი (მათ შორის შეღავათიანი პერიოდი 14 წელი); საპროცენტო განაკვეთის ტიპი - ცვლადი; ერთჯერადი ადმინისტრირების საკომისიო - 0,25% სესხის მთლიან თანხაზე (დაფარვა მოხდება სესხის თანხიდან); სესხის ვალდებულების გადასახადი - 0,25% ერიცხება სესხის აუთვისებელ თანხას. პროექტის დასრულების თარიღი - 2029 წლის 30 სექტემბერი. საქართველოს მოქალაქეების ზურაბ ვანიშვილისა და შალვა ხაჭაპურიძის მიერ წარმოდგენილი საკანონმდებლო წინადადება „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კანონის პროექტთან დაკავშირებით №1-2823/23; 23.02.2023 4. (წამყვანი-თვითმმართველობის კომიტეტი) (შემსრულებლები კომიტეტიდან: რ. ხიზანიშვილი, გ. დოლიშვილი, ზ. წიკლაური) საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 150–ე მუხლის თანახმად, "მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონში შეიტანოთ დამატება, რომლითაც კანონში შეტანილი იქნება ტერმინი "ნასოფლარი." დამატებით, მოგახსენებთ, რომ 2015-2021 წლებში მხოლოდ გორისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტებში ჯამში 28 (ოცდარვა) სოფელი იქცა ნასოფლარად: დუშეთის მუნიციპალიტეტში 16 სოფელი: (1) ათნოხი, (2) ანდაქი, (3) არბაჩხანი, (4) ბეტისჩრდილი, (5) ბურსაჭირი, (6) დავითურნი, (7) კადოეთი, (8) კარწაულთა, (9) ჭაშა, (10)ხირაუშა, (11) ციხიანი, 12) ოხერხევი, (13) ღული, (14) ნოჯა, (15) ჟოჟონი და (16) სოდევე. ხოლო გორის მუნიციპალიტეტის ატენის ხეობაში - 12 სოფელი: (1) ოქიანი, (2) ლული, (3) პიტნარა, (4) ჭანჭახა (5( გულხანდისი, (6) ბორცვანა, (7) დიდთავი, (8) დიდი წერეთი, (9) დიდი ჭვარები, (10) ზემო ახალსოფელი, (11) პიტნარა და (12) სახორცე. შედარებისთვის (უარყოფითი დინამიკის დასტურად), იხილეთ მაღალმთიან დასახლებათა ნუსხის დამტკიცების შესახებ საქართველოს მთავრობის 30/12/2015 წლის დადგენილება.

სასკოლო-საგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის განვითარების მიზნით სსიპ საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს მიმდინარე და დაგეგმილი ღონისძიებები: ქვეყნის მასშტაბით, სხვადასხვა რეგიონებში, დღეის მდგომარეობით მიმდინარეობს 9 საჯარო სკოლის სამშენებლო სამუშაოები და 12 საჯარო სკოლის სრული რეაბილიტაცია. ასევე, სსიპ - საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს მიერ სხვადასხვა რეგიონებში პარალელურ რეჟიმში მიმდინარეობს 50-მდე საჯარო სკოლის ნაწილობრივი რეაბილიტაციის სამუშაოები. მშენებლობა: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. ქ. თბილისის № 138 საჯარო სკოლა; ქ. თბილისის ფიზიკა მათემატიკის (კომაროვის) სკოლა; ქ. თბილისის № 10 საჯარო სკოლა; ქ. თბილისის ევროპული სკოლა; ქ. გორის № 11 საჯარო სკოლა; ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ აბასთუმნის საჯარო სკოლა; დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ოზაანის საჯარო სკოლა; სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაბაკევის საჯარო სკოლა; ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაის მეურნეობის საჯარო სკოლა. სრული რეაბილიტაცია: 1. ქ. თბილისის № 147 საჯარო სკოლა; 2. ქ. თბილისის № 202 საჯარო სკოლა; 3. ქ. თბილისის № 160 საჯარო სკოლა; 4. ქ. თბილისის № 190 საჯარო სკოლა; 5. ქ. რუსთავის № 18 საჯარო სკოლა; 6. გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მეჯვრისხევის საჯარო სკოლა; 7. გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფელ მარტყოფის № 1 საჯარო სკოლა; 8. გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფელ სართიჭალის № 2 საჯარო სკოლა; 9. სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნოსირის საჯარო სკოლა; 10. არნოლდ ჩიქობავას სახელობის სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძველი სენაკის საჯარო სკოლა; 11. კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალქალაქის საჯარო სკოლა; 12. გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბერშუეთის საჯარო სკოლა. ნაწილობრივი რეაბილიტაცია: 1. ქ. თბილისის № 58 საჯარო სკოლა; 2. გურამ რამიშვილის სახელობის ქ. თბილისის № 20 საჯარო სკოლა (მე-2 კორპუსი); 3. ნიკო ნიკოლაძის სახელობის ქ. ფოთის № 2 საჯარო სკოლა; 4. აფხაზეთის № 21 საჯარო სკოლა; 5. ქ. თბილისის № 39 საჯარო სკოლა; 6. თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ კურდღელაურის საჯარო სკოლა (შენობა N2); 7. ქ. ქუთაისის № 14 საჯარო სკოლა; 8. ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტკოცის საჯარო სკოლა; 9. ქ. აბაშის № 1 საჯარო სკოლა; 10. აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტყვირის საჯარო სკოლა; 11. აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფელ გეზათის საჯარო სკოლა; 12. თემურ ბოკუჩავას სახელობის აფხაზეთის № 7 საჯარო სკოლა; 13. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ კახათის № 2 საჯარო სკოლა; 14. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალკახათის საჯარო სკოლა; 15. ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი სოფელ ორსანტიის საჯარო სკოლა; 16. მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ონოღიას საჯარო სკოლა; 17. მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნახურცილაოს საჯარო სკოლა; 18. სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ მენჯის საჯარო სკოლა; 19. ჟიული შარტავას სახელობის ქ. სენაკის № 2 საჯარო სკოლა; 20. სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფელ თეკლათის საჯარო სკოლა; 21. სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბაშის საჯარო სკოლა; 22. სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ეწერის საჯარო სკოლა; 23. ქ. სამტრედიის № 1 საჯარო სკოლა; 24. ქ. სამტრედიის № 2 საჯარო სკოლა; 25. ქ. სამტრედიის № 3 საჯარო სკოლა; 26. სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ მელაურის საჯარო სკოლა; 27. სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ღანირის საჯარო სკოლა; 28. აკაკი ჩხენკელის სახელობის ქ. ხონის № 2 საჯარო სკოლა; 29. ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვარციხის საჯარო სკოლა; 30. ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფელ როხის საჯარო სკოლა; 31. ქ. ტყიბულის № 1 საჯარო სკოლა; 32. ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩაისუბნის საჯარო სკოლა; 33. ქ. ქუთაისის № 26 საჯარო სკოლა; 34. ქ. თბილისის № 149 საჯარო სკოლა; 35. ქ. თბილისის № 60 საჯარო სკოლა; 36. ქ. თბილისის № 48 საჯარო სკოლა; 37. ქ. თბილისის № 74 საჯარო სკოლა; 38. ქ. თბილისის № 74 საჯარო სკოლა; 39. ქ. თბილისის № 154 საჯარო სკოლა; 40. ქ. თბილისის № 35 საჯარო სკოლ; 41. ქ. თელავის № 8 საჯარო სკოლა; 42. ნიკოლოზ (ნიკო) კეცხოველის სახელობის ქ. გორის № 1 საჯარო სკოლა; 43. ქ. გორის № 3 საჯარო სკოლა; 44. ილია ჭავჭავაძის სახელობის ქ. საჩხერის № 2 საჯარო სკოლა; 45. ქ. თბილისის № 103 საჯარო სკოლა; 46. ქ. ქუთაისის № 23 საჯარო სკოლა; 47. ქ. ამბროლაურის № 1 საჯარო სკოლა; 48. ქ. თბილისის № 175 საჯარო სკოლა; 49. ქ. თბილისის № 210 საჯარო სკოლა; 50. ქ. თბილისის პირველი ექსპერიმენტალური საჯარო სკოლა. 2023-2026 წლებში სსიპ - საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს მიერ დაგეგმილია კიდევ 73 საჯარო სკოლის მშენებლობა, რაზედაც დღეის მდგომარეობით დასრულებულია ყველა სატენდერო პროცედურა და მიმწოდებლებთან გაფორმებულია შესაბამისი ხელშეკრულებები. ამ ეტაპზე, მათ მიერ მიმდინარეობს სკოლების პროექტირება, რომელიც დასრულდება 2023 წლის ბოლომდე და დაიწყება სამშენებლო სამუშაოები. 1. ქ. თბილისის № 179 საჯარო სკოლა; 2. ქ. თბილისის № 97 საჯარო სკოლა; 3. ქ. თბილისის № 83 საჯარო სკოლა; 4. ქ. თბილისის № 216 საჯარო სკოლის ახალი კორპუსი; 5. ქ. თბილისის № 209 საჯარო სკოლა; 6. ქ. თბილისის № 128 საჯარო სკოლა (დამატებითი კორპუსი); 7. ქ. თბილისის № 11 საჯარო სკოლა; 8. ქ. თბილისის № 133 საჯარო სკოლა (დამატებითი კორპუსი); 9. რამინ დიხამინჯიას სახელობის დაბა ჩხოროწყუს № 1 საჯარო სკოლა; 10. ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ ზუმის საჯარო სკოლა; 11. ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის ნაფიჩხოვოს თემის საჯარო სკოლა; 12. ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის კირცხის თემის № 2 საჯარო სკოლა; 13. აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფელ კეთილარის შერწყმული (გულეიკარის დაწყებითი კორპუსი); 14. მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა ხუნწის საჯარო სკოლა; 15. მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტალერის საჯარო სკოლა; 16. ზუგდიდში ილია ვეკუას სახელობის აფხაზეთის № 11 საჯარო სკოლა; 17. ქ. წალენჯიხის № 5 საჯარო სკოლა; 18. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი სოფელი ფახულანის თემის № 2 საჯარო სკოლა; 19. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის საჩინოს თემის №1 საჯარო სკოლა (ოპტიმიზირებული კორპუსი); 20. მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაკრას საჯარო სკოლა; 21. მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იდლიანის საჯარო სკოლა; 22. მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ იფარის საჯარო სკოლა; 23. ხობის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახალი ხიბულის № 1 საჯარო სკოლა; 24. სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტოლების საჯარო სკოლა; 25. ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცუცხვათის საჯარო სკოლა; 26. ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძიროვანის საჯარო სკოლა; 27. ქ. ქუთაისის № 4 საჯარო სკოლა; 28. უშანგი სოფრომაძის სახელობის თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფელ ძევრის საჯარო სკოლა; 29. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზვარის საჯარო სკოლასთან შერწყმული სოფელ ჩრდილის დაწყებითი; 30. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ოფშკვითის საჯარო სკოლა; 31. ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელი ზოდის სკოლა; 32. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ასკანის საჯარო სკოლა (მზიანის დაწყებითი კორპუსი); 33. ქ. ოზურგეთის № 5 საჯარო სკოლა; 34. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნატანების საჯარო სკოლა; 35. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიგოითის საჯარო სკოლა (ბ კორპუსი); 36. თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფშაველის საჯარო სკოლა (ლალისყურის კორპუსი); 37. თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფშაველის საჯარო სკოლა (ლეჩურის კორპუსი); 38. ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნინიგორის საჯარო სკოლა (გურგენიანის კორპუსი); 39. ქ. დედოფლისწყაროს № 1 საჯარო სკოლა; 40. დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ქედის № 1 საჯარო სკოლა; 41. ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ აწყურის საჯარო სკოლა; 42. გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ატენის საჯარო სკოლა (დაწყებითები); 43. დიმიტრი ყიფიანის სახელობის ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვიშხეთის საჯარო სკოლა (ბეღლითის კორპუსი); 44. ქ. ხაშურის № 4 საჯარო სკოლა; 45. ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაბახტევის საჯარო სკოლა; 46. კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიგოზას საჯარო სკოლა; 47. კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ მეტეხის № 1 საჯარო სკოლა; 48. კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფერმის საჯარო სკოლა; 49. მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩარდახის საჯარო სკოლა; 50. დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ პავლეურის საჯარო სკოლა; 51. მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნატახტრის საჯარო სკოლა; 52. არიფ ალიევის სახელობის ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტალავერის № 1 საჯარო სკოლა (ოპტიმიზირებული კორპუსი); 53. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ასურეთის საჯარო სკოლა; 54. წალკის მუნიციპალიტეტის სოფელ არწივანის საჯარო სკოლა (ბერთის კორპუსი); 55. მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ახკერპის საჯარო სკოლა; 56. მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიდი ბეგლიარის საჯარო სკოლა; 57. მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ აღმამედლოს საჯარო სკოლა; 58. მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალგეთის № 1 საჯარო სკოლა; 59. მარნეულის მუნიციპალიტეტის იმირის № 1 საჯარო სკოლა; 60. დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ განთიადის საჯარო სკოლა; 61. დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ოროზმანის საჯარო სკოლა; 62. სოფელ პატარა დმანისის სკოლა კორპუსი; 63. ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ კახარეთის საჯარო სკოლა; 64. ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლელოვანის (ოპტიმიზირებული სოფელ იჯარეთი) საჯარო სკოლა; 65. დაბა ადიგენის საჯარო სკოლა; 66. ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოკამის № 1 საჯარო სკოლა; 67. ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოკამის № 2 საჯარო სკოლა; 68. ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ წინუბნის საჯარო სკოლა; 69. ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ წყრუთის საჯარო სკოლა; 70. ქ. ახალციხე, რუსთაველის ქუჩა № 124-ში (ახალი სკოლა); 71. ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეოთის საჯარო სკოლა; 72. ბორჯომის მუნიციპალიტეტის დაბა ბაკურიანის საჯარო სკოლა; 73. ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფელ როდიონოვკის საჯარო სკოლა. ასევე, 2023-2026 წლებში სსიპ - საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს მიერ, დაგეგმილია კიდევ 600-მდე საჯარო სკოლის სრული და ნაწილობრივი სარეაბილიტაციო სამუშაოები. დღეის მდგომარეობით, შესაბამის მიმწოდებლებთან გაფორმებულია ხელშეკრულებები 200მდე საჯარო სკოლის სრული რეაბილიტაციის განხორციელებასთან დაკავშირებით, დაწყებულია სკოლების წინა საპროექტო სამუშაოები, რომელიც ეტაპობრივად დასრულდება 2023 წლის ბოლომდე და დაიწყება რეაბილიტაციის პროცესი. საჯარო სკოლების იდენტიფიცირება განხორციელდება წინასაპროექტო კვლევითი სამუშაოების ეტაპზე.