საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის დადებითი დასკვნები სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურის 2022 და 2023 წლების საქმიანობის შესახებ ანგარიშებთან (№1-2542/23; 17.02.2023), (№1-2498/24; 29.02.2024) დაკავშირებით
📋 განხილვის ეტაპები
ბიუროზე განხილული დოკუმენტი
📅 დამატებითი ინფორმაცია
ბიუროზე განხილვის თარიღი 2024-06-24
ბიუროს ნომერი 367
📜 ტექსტი
წერილი
იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი
2-8857/24
18-06-2024
საქართველოს პარლამენტის აპარატის
საორგანიზაციო დეპარტამენტის უფროსს,
ქალბატონ ეთერ სვიანაიძეს
ქალბატონო ეთერ,
საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა განიხილა საჯარო
სამართლის იურიდიული პირის − იურიდიული დახმარების სამსახურის 2022 და 2023
წლების საქმიანობის შესახებ ანგარიშები (N1-2542/23; 17.02.2023) (N1-2498/24; 29.02.2024).
გიგზავნით კომიტეტების დასკვნებს აღნიშნულ ანგარიშებთან დაკავშირებით.
პატივისცემით,
კომიტეტის თავმჯდომარე
ანრი ოხანაშვილი
თბილისი 0118, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე
ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge
წამყვანი კომიტეტის დასკვნა
იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი
2-8854/24
18-06-2024
იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის
დასკვნა
საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − იურიდიული დახმარების სამსახურის 2022 წლის
საქმიანობის შესახებ ანგარიშის თაობაზე (N1-2542/23; 17.02.2023)
საქართველოს
პარლამენტის
იურიდიულ
საკითხთა
კომიტეტმა
განიხილა
საჯარო
სამართლის იურიდიული პირის − იურიდიული დახმარების სამსახურის 2022 წლის
საქმიანობის შესახებ ანგარიში (N1-2542/23; 17.02.2023).
ანგარიშის საქართველოს პარლამენტისთვის წარდგენას ითვალისწინებს „იურიდიული
დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონი და საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი.1
ანგარიშში ასახულია ინფორმაცია ძირითადად შემდეგ საკითხებთან დაკავშირებით:
იურიდიული დახმარების სამსახურის ფუნქცია და მანდატი; სამსახურის სტრუქტურა;
იურიდიული
დახმარების
ხელმისაწვდომობა;
იურიდიული
დახმარების
სამსახურის
სამსახურის
საქმიანობასთან
დახმარების
სამსახურის
ფსიქოლოგების
დაკავშირებით
მიერ
საქმიანი
გაწეული
შეხვედრები;
მიერ
გამოცემული
მომსახურების
გაწეული
სტატიები;
ხარისხის
პროექტები;
საქმიანობა;
იურიდიული
უზრუნველყოფის
მექანიზმები; სამსახურის მიერ განგრძობადი განათლების მიმართულებით გაწეული
საქმიანობა;
ანალიტიკური
ორგანიზაციებთან
გაფორმებული
საქმიანობა;
თანამშრომლობა;
მემორანდუმები;
ადმინისტრაციული
საქმიანობა;
საერთაშორისო
იურიდიული
იურიდიული
სამსახურის
ურთიერთობები
დახმარების
დახმარების
ცნობადობის
და
სამსახურის
საბჭოს
გაზრდის
დონორ
მიერ
საქმიანობა;
მიმართულებით
გაწეული საქმიანობა; საქველმოქმედო საქმიანობა; იურიდიული დახმარების სამსახურის
რეგიონული ოფისები და მათი საკონტაქტო ინფორმაცია.
ანგარიშის მიმოხილვა და კომიტეტის შეფასება
ანგარიშში აღნიშნულია, რომ 2022 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ
წარმოებაში მიღებულ საქმეთა რაოდენობამ 20416 შეადგინა (სისხლის სამართლის 12467 საქმე,
სამოქალაქო სამართლის 4728 საქმე, ადმინისტრაციული სამართლის 1927 საქმე, სხვა სახის
კონსულტაცია − 1294).
იხ. „იურიდიული დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის მე-4 პუნქტი და
საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 170-ე მუხლი.
1
თბილისი 0118, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე
ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge
2022 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურმა სისხლის სამართლის მიმართულებით
დაასრულა 10314 საქმე, რომელთაგან საპროცესო შეთანხმებით დასრულდა 6057 საქმე, ხოლო
სხვა შედეგით − 4257 საქმე.
2022 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურმა საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში გახსნა
7 საკონსულტაციო ცენტრი (ხონის, ლანჩხუთის, ხარაგაულის, სამტრედიის, ვანის,
ტყიბულისა და ადიგენის მუნიციპალიტეტებში) და იურიდიული დახმარების 1 ბიურო
(გურჯაანის მუნიციპალიტეტში). საკონსულტაციო ცენტრების გახსნასთან ერთად ჩატარდა
შეხვედრები ადგილობრივ მოსახლეობასთან, რომელთა ფარგლებშიც შეხვედრებზე დამსწრე
პირებს მიეწოდათ ინფორმაცია უფასო სამართლებრივი დახმარების სისტემის, უფასო
სამართლებრივი დახმარების მიღების კრიტერიუმებისა და სხვა საკითხების შესახებ.
იურიდიული დახმარების სამსახურის მიმდინარე პრიორიტეტულ მიმართულებებში
მნიშვნელოვან
ადგილს
იკავებს
სამსახურის
ცნობადობის
გაზრდა.
2022
წელს
ამ
მიმართულებით საქმიანობა მედიასაშუალებების, შესაბამისი ვებგვერდებისა და სოციალური
ქსელის მეშვეობით კვლავ აქტიურად ხორციელდებოდა. ამასთანავე, სამსახურმა გამართა 63
გასვლითი საინფორმაციო შეხვედრა, რომლებსაც ჯამში 3000-მდე ადამიანი დაესწრო.
ანგარიშში მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის
წინააღმდეგ მიმართულ 16-დღიან კამპანიას, რომლის ფარგლებშიც სათანადო ღონისძიებები
განხორციელდა.
ეთნიკური უმცირესობებისთვის უფასო სამართლებრივი დახმარების ხელმისაწვდომობის
გაზრდის მიზნით 2022 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურის წარმომადგენლებმა
მონაწილეობა მიიღეს შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს
სახელმწიფო მინისტრის აპარატის მიერ ორგანიზებულ 7 შეხვედრაში.
არასრულწლოვანთა სამართლებრივი ინფორმირებულობის გაზრდის მიზნით 2022 წელს
სხვადასხვა სკოლაში 7 შეხვედრა გაიმართა.
2022 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურის ინიციატივით მოძრაობის „ვაქციოთ კანონი
ყველასათვის ხელმისაწვდომი“ ფარგლებში დაიწყო პროექტი „პარალეგალი“. აღნიშნული
პროექტი მიზნად ისახავს, რომ პარალეგალებმა გადამზადების პროგრამის გავლის შემდეგ
მოსახლეობას სამართლებრივ საკითხებზე პირველადი კონსულტაცია გაუწიონ.
2022
წელს
იურიდიული
დახმარების
სამსახურმა
ურთიერთთანამშრომლობის
მემორანდუმები გააფორმა სხვადასხვა სუბიექტთან.
2022 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურმა გამართა არაერთი საერთაშორისო შეხვედრა.
იურიდიული დახმარების საბჭოს 2022 წლის 27 ნოემბრის N107 გადაწყვეტილებით
დამტკიცდა საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − იურიდიული დახმარების სამსახურის
მიერ გაწეული იურიდიული კონსულტაციისა და იურიდიული დახმარების ხარისხის
შეფასების წესი და კრიტერიუმები, რომელთა მიხედვითაც შეფასდა სისხლის სამართლის
მიმართულებით − 263 საქმე, ხოლო სამოქალაქო და ადმინისტრაციული სამართლის
მიმართულებით − 38 საქმე.
ანგარიშში აღნიშნულია, რომ აქტიურად ინერგება ხელოვნური ინტელექტი იურიდიული
დახმარების სამსახურის საქმიანობაში. 2022 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურსა და
გერმანულ
კომპანიას
„KnowledgeTools
International
Gmbh“
შორის
ხელი
მოეწერა
ხელშეკრულებას, რომელიც მოიცავს 2024 წლის 31 დეკემბრამდე პროგრამა „LOGOS“-ის
გამოყენებას სამსახურის საქმიანობაში გაციფრულებისა და ავტომატიზაციის მეთოდების
გამოყენების მიმართულებით.
იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა მოისმინა საჯარო სამართლის იურიდიული პირის −
იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია
ანგარიშში მოცემულ საკითხებთან დაკავშირებით. კომიტეტი წარმოდგენილი ანგარიშისა და
ინფორმაციის საფუძველზე დადებითად აფასებს იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ
2022 წელს გაწეულ საქმიანობას. ამასთანავე, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 176-ე
მუხლის მე-7 პუნქტით განსაზღვრულ წესთან დაკავშირებით იურიდიულ საკითხთა
კომიტეტი მიიჩნევს, რომ არ არსებობს წარმოდგენილი ანგარიშის საქართველოს პარლამენტის
პლენარულ სხდომაზე განხილვის აუცილებლობა.
პატივისცემით,
კომიტეტის თავმჯდომარე
ანრი ოხანაშვილი
წამყვანი კომიტეტის დასკვნა
იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი
2-8855/24
18-06-2024
იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის
დასკვნა
საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − იურიდიული დახმარების სამსახურის 2023 წლის
საქმიანობის შესახებ ანგარიშის თაობაზე (N1-2498/24; 29.02.2024)
საქართველოს
პარლამენტის
იურიდიულ
საკითხთა
კომიტეტმა
განიხილა
საჯარო
სამართლის იურიდიული პირის − იურიდიული დახმარების სამსახურის 2023 წლის
საქმიანობის შესახებ ანგარიში (N1-2498/24; 29.02.2024).
ანგარიშის საქართველოს პარლამენტისთვის წარდგენას ითვალისწინებს „იურიდიული
დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონი და საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი.1
ანგარიშში ასახულია ინფორმაცია ძირითადად შემდეგ საკითხებთან დაკავშირებით:
იურიდიული დახმარების სამსახურის ფუნქცია და მანდატი; სამსახურის სტრუქტურა;
იურიდიული
დახმარების
ხელმისაწვდომობა;
იურიდიული
დახმარების
სამსახურის
სამსახურის
საქმიანობასთან
დახმარების
სამსახურის
ფსიქოლოგების
დაკავშირებით
მიერ
საქმიანი
გაწეული
შეხვედრები;
მიერ
გამოცემული
მომსახურების
გაწეული
სტატიები;
ხარისხის
პროექტები;
საქმიანობა;
იურიდიული
უზრუნველყოფის
მექანიზმები; სამსახურის მიერ განგრძობადი განათლების მიმართულებით გაწეული
საქმიანობა;
ანალიტიკური
საქმიანობა;
საერთაშორისო
ურთიერთობები
და
დონორ
ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა; საქმისწარმოება ადამიანის უფლებათა ევროპულ
სასამართლოში;
საქმისწარმოება
საქართველოს
საკონსტიტუციო
სასამართლოში;
იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ გაფორმებული მემორანდუმები; იურიდიული
დახმარების საბჭოს საქმიანობა; ადმინისტრაციული საქმიანობა; სამსახურის ცნობადობის
გაზრდის მიმართულებით გაწეული საქმიანობა; საქველმოქმედო საქმიანობა; იურიდიული
დახმარების სამსახურის რეგიონული ოფისები და მათი საკონტაქტო ინფორმაცია.
იხ. „იურიდიული დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის მე-4 პუნქტი და
საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 170-ე მუხლი.
1
თბილისი 0118, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე
ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge
ანგარიშის მიმოხილვა და კომიტეტის შეფასება
ანგარიშში აღნიშნულია, რომ 2023 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ
წარმოებაში მიღებულ საქმეთა რაოდენობამ 20840 შეადგინა (სისხლის სამართლის 14418 საქმე,
სამოქალაქო სამართლის 4525 საქმე, ადმინისტრაციული სამართლის 1897 საქმე).
2023 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურმა სისხლის სამართლის მიმართულებით
დაასრულა 12328 საქმე, რომელთაგან საპროცესო შეთანხმებით დასრულდა 6519 საქმე, ხოლო
სხვა შედეგით − 5809 საქმე.
2023 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურმა საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში გახსნა
5 საკონსულტაციო ცენტრი (სოფელ რუხსა და გარდაბნის, ქარელის, თიანეთისა და
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტებში) და იურიდიული დახმარების 1 ბიურო (ბოლნისის
მუნიციპალიტეტში). ამასთანავე, 2023 წელს გაიხსნა სპეციალიზებულ საქმეთა ბიურო და
ამოქმედდა დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს განსაკუთრებით მნიშვნელოვან
საქმეთა ბიუროები ქალაქ ქუთაისსა და ქალაქ თბილისში. საკონსულტაციო ცენტრების
გახსნასთან
ერთად
ჩატარდა
შეხვედრები
ადგილობრივ
მოსახლეობასთან,
მუნიციპალიტეტებისა და სოციალური სამსახურების წარმომადგენლებთან, აგრეთვე
გაიმართა
საინფორმაციო-საკონსულტაციო
ღონისძიებები,
რომელთა
ფარგლებშიც
შეხვედრებზე დამსწრე პირებს მიეწოდათ ინფორმაცია უფასო სამართლებრივი დახმარების
სისტემის, უფასო სამართლებრივი დახმარების მიღების კრიტერიუმებისა და იურიდიული
დახმარების სამსახურის მომსახურების თაობაზე, დისკრიმინაციის საკითხებისა და სხვა
სამართლებრივი საკითხების შესახებ.
უფასო სამართლებრივი დახმარების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით 2023 წელს
ამოქმედდა იურიდიული დახმარების მობილური საკონსულტაციო ცენტრი. იურიდიული
დახმარების სამსახურმა აღნიშნული პროექტი გერმანიისა და გაეროს განვითარების
პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით განახორციელა. უფასო სამართლებრივი კონსულტაცია
იურიდიული დახმარების მობილური საკონსულტაციო ცენტრის მეშვეობით გაეწია 500-ზე
მეტ ადამიანს.
2023 წელს ქალაქ თბილისში გაიხსნა იურიდიული დახმარების სამსახურის სპეციალიზებულ
საქმეთა ბიურო, სადაც დასაქმებულია 19 საზოგადოებრივი ადვოკატი. აღნიშნული
ადვოკატები მუშაობენ სისხლის, სამოქალაქო და ადმინისტრაციული სამართლის სხვადასხვა
მიმართულებით. იურიდიული დახმარების სამსახურის სპეციალიზებულ საქმეთა ბიუროს
საქმიანობის ფარგლებში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ოჯახში ძალადობის
მსხვერპლთა/სავარაუდო მსხვერპლთა კანონიერი ინტერესების დაცვას.
ინსტიტუციური
ეფექტიანობის
გაუმჯობესების
მიზნით
იურიდიული
დახმარების
სამსახური სხვადასხვა სახის შეხვედრებში მონაწილეობს. 2023 წელს იურიდიული
დახმარების სამსახურმა მონაწილეობა მიიღო ქართულ-გერმანულ სამართლებრივ ფორუმში
სახელწოდებით „საუკეთესო გამოცდილების გაზიარება საქართველოს ევროკავშირთან
ინტეგრაციის გზაზე“; იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორმა მოდერაცია გაუწია
სამუშაო შეხვედრას, რომელიც სამსახურში მედიაციის დანერგვის საკითხებს მოიცავდა;
სამსახურმა წარადგინა ოთხწლიანი საქმიანობის ანგარიში და წარმატებული ადვოკატები
დააჯილდოვა; იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის პირველმა მოადგილემ
მონაწილეობა მიიღო გაეროს ბავშვთა ფონდის (UNICEF) მიერ ორგანიზებულ შეხვედრაში,
სადაც „ბარნაჰუსში“ მონაწილე უწყებებმა ერთმანეთს არსებული გამოცდილება და
გამოწვევები გაუზიარეს.
იურიდიული დახმარების სამსახურის მიმდინარე პრიორიტეტულ მიმართულებებში
მნიშვნელოვან
ადგილს
იკავებს
სამსახურის
ცნობადობის
გაზრდა.
2023
წელს
ამ
მიმართულებით საქმიანობა მედიასაშუალებების, შესაბამისი ვებგვერდებისა და სოციალური
ქსელის მეშვეობით კვლავ აქტიურად ხორციელდებოდა. ამასთანავე, სამსახურმა გამართა 74
გასვლითი საინფორმაციო შეხვედრა, რომლებსაც ჯამში 4000-მდე ადამიანი დაესწრო.
ანგარიშში მნიშვნელოვანი ადგილი ეთმობა ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის
წინააღმდეგ მიმართულ 16-დღიან კამპანიას, რომლის ფარგლებშიც სათანადო ღონისძიებები
განხორციელდა.
ეთნიკური უმცირესობებისთვის უფასო სამართლებრივი დახმარების ხელმისაწვდომობის
გაზრდის მიზნით 2023 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურის წარმომადგენლებმა
გამართეს 10 შეხვედრა, რომლებსაც ჯამში 300-მდე ადამიანი დაესწრო.
არასრულწლოვანთა სამართლებრივი ინფორმირებულობის გაზრდის მიზნით 2023 წელს
სხვადასხვა სკოლაში 17 შეხვედრა გაიმართა.
2022 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურის ინიციატივით მოძრაობის „ვაქციოთ კანონი
ყველასათვის ხელმისაწვდომი“ ფარგლებში დაიწყო პროექტი „პარალეგალი“, რომელიც 2023
წელსაც
აქტიურად
მიმდინარეობდა.
აღნიშნული
პროექტი
მიზნად
ისახავს,
რომ
პარალეგალებმა გადამზადების პროგრამის გავლის შემდეგ მოსახლეობას სამართლებრივ
საკითხებზე პირველადი კონსულტაცია გაუწიონ. USAID-სა და იურიდიული დახმარების
სამსახურს
შორის
გაფორმებული
ურთიერთთანამშრომლობის
მემორანდუმიდან
გამომდინარე, 2023 წელს საზოგადოების ინფორმირებულობისა და მართლმსაჯულების
ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით პროექტ „პარალეგალის“ ფარგლებში სხვადასხვა სახის
ღონისძიებები განხორციელდა (გაიმართა 20 საინფორმაციო შეხვედრა, ჩატარდა 5
იმიტირებული სასამართლო პროცესი, გაიმართა 5 პანელური დისკუსია, გაფორმდა
მემორანდუმი „კარიერული საუბრები“, პარალეგალი სტუდენტებისთვის ჩატარდა 12
ტრენინგი, გაიმართა 4 შეხვედრა).
2023
წელს
იურიდიული
დახმარების
სამსახურმა
ურთიერთთანამშრომლობის
მემორანდუმები გააფორმა სხვადასხვა სუბიექტთან.
2023 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურმა გამართა არაერთი საერთაშორისო შეხვედრა.
იურიდიული დახმარების საბჭოს 2022 წლის 27 ნოემბრის N107 გადაწყვეტილებით
დამტკიცებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − იურიდიული დახმარების
სამსახურის მიერ გაწეული იურიდიული კონსულტაციისა და იურიდიული დახმარების
ხარისხის შეფასების წესისა და კრიტერიუმების მიხედვით, 2023 წელს შეფასდა სისხლის
სამართლის მიმართულებით − 188 საქმე, ხოლო სამოქალაქო და ადმინისტრაციული
სამართლის მიმართულებით − 72 საქმე.
2023 წელს აქტიურად მიმდინარეობდა ხარისხის შეფასების სისტემის დახვეწაზე მუშაობა
USAID-ის სამართლის უზენაესობის პროექტის მონაწილეობით. ადამიანის უფლებათა
ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებებისა და ამერიკის შეერთებული შტატებისა და
კანადის მიდგომების დამუშავების შემდეგ შემუშავდა ცვლილებები ხარისხის შეფასების
აღნიშნულ სისტემაში. ამასთანავე, გადაიხედა მენტორთა სახელმძღვანელო წესები და
დამტკიცდა მენტორის საქმიანობის ანგარიშის ფორმა. მენტორის პროგრამის მიზანია
ადვოკატის პროფესიული გაძლიერება, მისი საქმიანობის ხელშეწყობა და მხარდაჭერა
კვალიფიციური და ეფექტიანი იურიდიული კონსულტაციისა და იურიდიული დახმარების
გაწევის საკითხებში.
2023 წელს გაეროს განვითარების პროგრამისა (UNDP) და ევროპის საბჭოს მხარდაჭერით
განხორციელდა იურიდიული დახმარების სამსახურის შესაძლებლობების გაძლიერება
საქმისწარმოების ელექტრონული სისტემის (Case-Bank) განახლების გზით, რამაც შესაბამისი
მომსახურება უფრო სწრაფი და ეფექტიანი გახადა.
იურიდიული დახმარების სამსახურსა და ფრიდრიხ ებერტის ფონდს (Friedrich-Ebert-Stiftung)
შორის დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე იურიდიული დახმარების მომსახურების
ხარისხი 2023 წელს გაიზარდა აგრეთვე შრომით დისკრიმინაციასთან დაკავშირებულ
საქმეებში.
იურიდიული
კონსულტაციისა
და
მომსახურების
ხარისხის
გასაუმჯობესებლად
იურიდიული დახმარების სამსახური სამართლის კონკრეტულ დარგებში იყენებს აგრეთვე
ხელოვნური ინტელექტის პროგრამულ უზრუნველყოფას.
იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა მოისმინა საჯარო სამართლის იურიდიული პირის −
იურიდიული დახმარების სამსახურის დირექტორის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია
ანგარიშში მოცემულ საკითხებთან დაკავშირებით. კომიტეტი წარმოდგენილი ანგარიშისა და
ინფორმაციის საფუძველზე დადებითად აფასებს იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ
2023 წელს გაწეულ საქმიანობას. ამასთანავე, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 176-ე
მუხლის მე-7 პუნქტით განსაზღვრულ წესთან დაკავშირებით იურიდიულ საკითხთა
კომიტეტი მიიჩნევს, რომ არ არსებობს წარმოდგენილი ანგარიშის საქართველოს პარლამენტის
პლენარულ სხდომაზე განხილვის აუცილებლობა.
პატივისცემით,
კომიტეტის თავმჯდომარე
ანრი ოხანაშვილი
დანართი
ადამიანის უფლებათა დაცვისა და
სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტი
2-6270/23
27-04-2023
საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ
საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარეს
ბატონ ანრი ოხანაშვილს
ასლი: საქართველოს პარლამენტის საორგანიზაციო
დეპარტამენტის უფროსს
ქალბატონ ეთერ სვიანაიძეს
დასკვნა
საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - იურიდიული
დახმარების
სამსახურის
მიერ
წარმოდგენილ
ანგარიშზე სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურის
2022
წლის
17.02.2023).
საქმიანობის
შესახებ
(N1-2542/23;
საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო
ინტეგრაციის კომიტეტმა 2023 წლის 26 აპრილის სხდომაზე განიხილა საჯარო სამართლის
იურიდიული პირის - იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ წარმოდგენილი
ანგარიში სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურის 2022 წლის საქმიანობის შესახებ.
2022 წელს, საზოგადოებრივ ადვოკატთა რეესტრში რეგისტრირებულ ადვოკატებს
გადაეცათ 1 403 საქმე. კერძოდ: სისხლის სამართლის საქმეები - 1237; სამოქალაქო
სამართლის საქმეები - 53; ადმინისტრაციული სამართლის საქმეები - 113.
2022 წელს, იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ: წარმოებაში იქნა მიღებული
20 416 საქმე; გაწეულ იქნა 24 369 კონსულტაცია; შედგენილ იქნა 2 235 სამართლებრივი
დოკუმენტი.
წარმოებაში მიღებული საქმეების რაოდენობა შეადგენდა 20467 საქმეს. აქედან:
სისხლის სამართლის საქმეები - 12467, სამოქალაქო სამართლის საქმეები - 4728,
ადმინისტრაციული სამართლის საქმეები - 1927, სხვა / ციხის კონსულტაცია - 1294.
წარმოებაში მიღებული სისხლის სამართლის საქმეები საფუძვლის მიხედვით:
არასრულწლოვანი - 1888, არ იცის სისხლის სამართლის ენა - 2234, აქვს შესაძლებლობის
თბილისი 0118, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე
ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge
იმგვარი შეზღუდვა, რაც ხელს უშლის მის მიერ საკუთარი უფლებების დაცვის
განხორციელებას - 601, გადახდისუუნარო დასაცავი პირი - 1147, დირექტორის
საგამონაკლისო უფლება1 - 85, ქალთა მიმართ ან/და ოჯახში ძალადობა - 33, სისხლის
სამართლის საქმეს იხილავს ნაფიც მსაჯულთა სასამართლო - 54, ჩადენილი საქმისთვის
გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა უვადო თავისუფლების აღკვეთის სახით - 56.
წარმოებაში მიღებული ადმინისტრაციული სამართლის საქმეები საკითხების
მიხედვით: ფსიქიატრიული მკურნალობის იძულებით შეფარდების საქმეები - 362,
თავშესაფრის მაძიებელთა დაცვა - 370, სოციალური კანონმდებლობიდან გამომდინარე
დავები - 181, ადმინისტრაციული სამართლის სხვა საქმეები - 1014.
„ბავშვის უფლებათა კოდექსით“ განსაზღვრული ბენეფიციარების დაცვის საქმეების
რაოდენობა - 2378.
2021
წელს,
სსიპ
იურიდიული
დახმარების
სამსახურის
დოკუმენტბრუნვა
შეადგენდა სულ 17606 დოკუმენტს.
საქართველოს პარლამენტიდან შესულია 150-მდე წერილი.
2022
წელს,
სსიპ
იურიდიული
დახმარების
სამსახურმა
საქართველოს
პარლამენტთან 2018 წლის 27 სექტემბერს გაფორმებული მემორანდუმის ფარგლებში,
რეაგირება მოახდინა 117 მოქალაქის/ბრალდებულის/მსჯავრდებულის განცხადებაზე,
საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის
კომიტეტიდან შესული მომართვების საფუძველზე.
2022 წელს, სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურში საქართველოს სახალხო
დამცველის აპარატიდან შევიდა 51 წერილი;
2022 წელს, სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურში საქართველოს მთავრობის
ადმინისტრაციიდან შევიდა 21 წერილი.
2022 წელს, საჯარო ინფორმაციის გაცემასთან დაკავშირებით, სამსახურში შევიდა 9
წერილი. აქედან საჯარო ინფორმაცია გაცემულ იქნა 9 წერილზე.
2022 წელს, გაიმართა იურიდიული დახმარების საბჭოს 4 სხდომა, სადაც არაერთი
მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული.
1
დირექტორი უფლებამოსილია, მიიღოს გადაწყვეტილება იმ პირისთვის იურიდიული
დახმარების გაწევის შესახებ, რომელიც არ არის სოციალურად დაუცელი ოჯახების მონაცემთა
ერთიან
ბაზაში
რეგისტრირებული
კრიტერიუმებიდან ერთ–ერთს.
ოჯახის
წევრი,
თუმცა
აკმაყოფილებს
შესაბამისი
2022 წელს, სამსახურის თანამშრომლებისთვის სამსახურის სასწავლო ცენტრის
ორგანიზებით ჩატარდა 25 ტრენინგი.
2022 წელს, დონორი ორგანიზაციების მხარდაჭერით ექსპერტების მიერ სამსახურის
სასწავლო ცენტრისათვის მომზადდა 1 ტრენინგ მოდული და 4 თემასთან დაკავშირებით
„ხშირად დასმული კითხვები“.
2022 წელს დაიწყო პროექტი „პანელური დისკუსიები“. ჩატარდა 4 პანელური
დისკუსია.
2022 წელს, იურიდიული დახმარების სამსახურმა ჩაატარა 63 საინფორმაციო
გასვლითი შეხვედრა, რომელსაც საერთო ჯამში დაესწრო 3000-ზე მეტი ადამიანი.
2022 წელს, შერიგებისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის საკითხებში სახელმწიფო
მინისტრის აპარატის ორგანიზებით, ქვემო ქართლში ჩატარდა საინფორმაციო კამპანია
საქართველოს
ეთნიკური
უმცირესობებით
დასახლებულ
რეგიონებში,
რომელიც
მოსახლეობის სამართლებრივი ცნობიერების ამაღლებას ისახავდა მიზნად. კამპანიაში
აქტიურად ჩაერთო იურიდიული დახმარების სამსახური. სულ ჩატარდა 7 შეხვედრა.
წელს,
2022
იურიდიული
კლინიკის
ფარგლებში
იურიდიული
დახმარების
სამსახურში სტაჟირება გაიარა 3 უმაღლესი სასწავლებლის 29 სტუდენტმა.
2022 წელს, სამსახურში პირადი განცხადების საფუძველზე სტაჟირება გაიარა 11-მა
სტაჟიორმა.
2022 წელს, იურიდიული დახმარების სამსახურმა რეგიონებში გახსნა 1 იურიდიული
დახმარების ბიურო და 7 საკონსულტაციო ცენტრი. კერძოდ: გურჯაანის იურიდიული
დახმარების ბიურო და საკონსულტაციო ცენტრები ხონში, ლანჩხუთში, ხარაგაულში,
სამტრედიაში, ვანში, ტყიბულსა და ადიგენში.
შესაბამისად, 2022 წლის ბოლოსთვის, სამსახურის ბიუროების რაოდენობამ
შეადგინა 14, ხოლო საკონსულტაციო ცენტრების რაოდენობამ - 38.
საკონსულტაციო ცენტრების გახსნასთან ერთად, თითოეულ ლოკაციაზე, ჩატარდა
შეხვედრა ადგილობრივ მოსახლეობასთან, ასევე მუნიციპალიტეტის და სოციალური
სამსახურების
წარმომადგენლებთან
და
სოფლების
რწმუნებულებთან
გაიმართა
საინფორმაციო-საკონსულტაციო ღონისძიებები. შეხვედრაზე დამსწრე პირებს მიეწოდათ
ინფორმაცია შემდეგ სამართლებრივ საკითხებზე: უფასო სამართლებრივი დახმარების
სისტემა
საქართველოში
და
დახმარების
მიღების
კრიტერიუმები;
იურიდიული
დახმარების სამსახურის სერვისები; ადვოკატსა და კლიენტს შორის ურთიერთობა,
ეთიკის საკითხები; ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის საკითხები; დამცავი და
შემაკავებელი ორდერები; ბავშვის უფლებები; არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების
საკითხები; ტრეფიკინგი; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებები;
დისკრიმინაცია.
რაც
შეეხება
მანდატის
გაზრდას
ქალთა
მიმართ
და
ოჯახში
ძალადობის
მსხვერპლებთან დაკავშირებით: კანონმდებლობაში განხორციელებული ცვლილებების
შედეგად,
იურიდიული
დახმარებით
სარგებლობის
უფლება
სამოქალაქო
და
ადმინისტრაციულ საქმეებზე, საქმის მნიშვნელობისა და სირთულის გათვალისწინებით,
აქვს ოჯახში ძალადობის მსხვერპლს, მიუხედავად მისი გადახდისუუნარობისა, თუ ეს
საქმე ეხება უძრავ ნივთთან დაკავშირებულ საკითხებს, აგრეთვე საქართველოს
სამოქალაქო კოდექსის მეხუთე და მეექვსე წიგნებიდან, „სოციალური დახმარების
შესახებ“ საქართველოს კანონიდან, „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს
კანონიდან, „სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის
შესახებ“ საქართველოს კანონიდან, „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს
კანონიდან, „პაციენტის უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონიდან, „ომისა და
თავდაცვის ძალების ვეტერანების შესახებ“ საქართველოს კანონიდან, „საქართველოს
ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა – დევნილთა
შესახებ“ საქართველოს კანონიდან, „საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის,
თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის დაღუპულ, უგზო-უკვლოდ დაკარგულ,
მიღებული ჭრილობების შედეგად გარდაცვლილთა ოჯახების სოციალური დაცვის
შესახებ“
საქართველოს
კანონიდან,
მოქალაქეთა
„საქართველოს
პოლიტიკური
რეპრესიების მსხვერპლად აღიარებისა და რეპრესირებულთა სოციალური დაცვის
შესახებ“ საქართველოს კანონიდან, „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა
სოციალური დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონიდან, „საჯარო სამსახურის შესახებ“
საქართველოს კანონიდან, საქართველოს ორგანული კანონიდან „საქართველოს შრომის
კოდექსი“, აგრეთვე აღნიშნული კანონების საფუძველზე და მათ შესასრულებლად
გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებიდან გამომდინარე საკითხებს და
აღნიშნული
დაკავშირებულია
ოჯახში
ძალადობის
ფაქტთან,
თუ
საქმეში
არ
მონაწილეობს მის მიერ აყვანილი ადვოკატი (დაცვა შეთანხმებით).
მანდატი გაიზარდა ასევე სისხლის სამართლის მიმართულებით. კერძოდ, სისხლის
სამართლის საქმის წარმოების ნებისმიერ სტადიაზე საქართველოს სისხლის სამართლის
კოდექსის 111 მუხლით გათვალისწინებული ოჯახური დანაშაულისა და 1261 მუხლით
გათვალისწინებული ოჯახში ძალადობის დაზარალებული, რომელიც იურიდიული
დახმარების შესახებ კანონის მიხედვით, მიიჩნევა გადახდისუუნაროდ, სარგებლობს
უფასო იურიდიული დახმარების უფლებით, თუ საქმეში არ მონაწილეობს მის მიერ
აყვანილი ადვოკატი (დაცვა შეთანხმებით), ხოლო დაზარალებული, რომელიც ამ კანონის
მიხედვით
არ
მიიჩნევა
გადახდისუუნაროდ,
უფასო
იურიდიული
დახმარებით
უზრუნველყოფილია, თუ საქმეში არ მონაწილეობს მის მიერ აყვანილი ადვოკატი (დაცვა
შეთანხმებით) და დასტურდება შემდეგი გარემოება: ა) წინა 12 თვის განმავლობაში მისი,
როგორც ფიზიკური პირის დასაბეგრი შემოსავალი არ აღემატებოდა 6 000 ლარს.
ამავდროულად, საქართველოში რეგისტრირებულ კომერციულ ბანკებში მის სახელზე
გახსნილ ანგარიშზე ცნობის გაცემის მომენტისთვის არსებული თანხის ოდენობა არ
აღემატებოდა 500 ლარს, ხოლო ბოლო 90 დღის განმავლობაში ანგარიშზე არსებული
თანხის ბრუნვა არ აღემატება 1500 ლარს. სხვადასხვა კომერციულ ბანკში ან ერთ ბანკში
ერთზე მეტი ანგარიშის არსებობისას, ამ ქვეპუნქტით განსაზღვრული თანხის ოდენობის
დადგენისას მხედველობაში მიიღება ამ ანგარიშებზე არსებული თანხის ჯამური
ოდენობა; ბ) პირს აქვს მძიმე ფინანსური მდგომარეობა, რაც დასტურდება იურიდიული
დახმარების საბჭოს მიერ წინასწარ განსაზღვრული კრიტერიუმების საფუძველზე.
იურიდიული
დახმარების
სამსახურის
ადვოკატების
მიერ
საერთაშორისო
პრაქტიკის გამოყენების კუთხით, ევროკავშირის 12 რეკომენდაციის ერთ-ერთი პუნქტი
ეხება
მართლმსაჯულებაში
ადამიანის
უფლებათა
ევროპული
სასამართლოს
პრეცედენტული სამართლის ასახვას ეროვნულ პრაქტიკაში. აღნიშნულის ფარგლებში,
ანალიტიკური სამმართველოს მიერ საზოგადოებრივი ადვოკატების მიერ ნაწარმოები
საქმეების შესწავლის მთავარი დანიშნულებაა სამართალწარმოებაში საერთაშორისო და
ეროვნული სასამართლო გადაწყვეტილებების გამოყენების პრაქტიკის დამკვიდრება, მათ
შორის,
მზა
კვლევითი
დოკუმენტაციით
საზოგადოებრივი
ადვოკატების
უზრუნველყოფა. ეს, ერთი მხრივ, უზრუნველყოფს საზოგადოებრივი ადვოკატების მიერ
ნაწარმოები
საქმეების
ხარისხის
გაუმჯობესებას,
მეორე
მხრივ,
მნიშვნელოვნად
შეუწყობს ხელს საქმის ბენეფიციარისათვის სასურველი შედეგით დასრულებას და,
საჭიროების შემთხვევაში, პოტენციური საერთაშორისო დავისთვის საქმის სწორი
სტრატეგიით
წარმართვას.
დასახული
მიზნის
მისაღწევად,
სსიპ
იურიდიული
დახმარების სამსახურის ანალიტიკური სამმართველო მონაწილეობდა საზოგადოებრივი
ადვოკატების მიერ 2019 წლიდან 2022 წლის დეკემბრამდე ნაწარმოები საქმეების
შეფასებაში, რომელიც განხორციელდა ინტეგრირებული სისტემით. ყოველი თემის
მიმართულებით შესწავლილ იქნა case bank-იდან მოწოდებული ინფორმაციების
სტატისტიკური მონაცემები და ჩატარდა თვისობრივი კვლევა საწყის ეტაპზე, შერჩეულ
იქნა 20 საქმე, ყოველი მიმართულებით, შემთხვევითი შერჩევის პრინციპით. ადვოკატთა
მიერ მოწოდებული დოკუმენტაციის მიხედვით, შემოწმდა, თუ რა სიხშირით და
რამდენად სწორად იყენებენ ისინი ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს
პრაქტიკას,
ევროპის
საბჭოს
რეკომენდაციებს,
ასევე
საქართველოს
უზენაესი
სასამართლოსა და სხვა ინსტანციების სასამართლოს პრაქტიკას. სამსახურის მიზანია ამ
კვლევის შედეგად შემდეგში ანალიტიკურმა დეპარტამენტმა შეიმუშაოს დამხმარე
სახელმძღვანელო
კონკრეტულ
საკითხებში
ადვოკატების
მიერ
საერთაშორისო
პრაქტიკის გამოყენების წასახალისებლად.
2022 წელს, იურიდიული დახმარების სამსახურის ინიციატივით, მოძრაობის
„ვაქციოთ
კანონი
ყველასათვის
ხელმისაწვდომი“
ფარგლებში,
დაიწყო
პროექტი
„პარალეგალი‟. პარალეგალი არის არაიურისტი პირი, რომელიც იურიდიული დახმარების
სამსახურის მიერ დაგეგმილი გადამზადების პროგრამის გავლის შემდეგ, შეძლებს
მოსახლეობას
გაუწიოს
პირველადი
კონსულტაცია
სამართლებრივ
საკითხებზე.
პარალეგალი შესაძლოა იყოს ნებისმიერი პროფესიისა და საქმიანობის პირი ან პროფესიის
არმქონე პირი, საჯარო თუ კერძო სექტორში დასაქმებული პირი, ან პირი, რომელიც
საერთოდ არ არის დასაქმებული, რომელსაც აქვს შესაბამისი ცოდნის შეძენისა და ამ
ცოდნის საზოგადოებისათვის მიწოდების სურვილი. პარალეგალის დანიშნულებას
წარმოადგენს ასევე სამსახურისათვის დახმარების გაწევა ადგილობრივ მოსახლეობასთან
კომუნიკაციაში. პროექტის ფარგლებში, სამსახურმა შექმნა პარალელების ქსელი
(არაიურისტი პირების რეესტრი), რომლის საშუალებითაც ადგილობრივ მოსახლეობას
მიეწოდება ინფორმაცია მათი უფლებების ასევე უფლებების დაცვის მექანიზმების
შესახებ და გაეწევა პირველად სამართლებრივი კონსულტაცია.
აჭარის
რეგიონში
დარეგისტრირებულია
32
პარალეგალი,
გურიაში
-
36,
სამეგრელოში - 43.
პროექტის ფარგლებში, იურიდიული დახმარების სამსახურმა, პარალეგალების
ჩართულობით 9 საინფორმაციო-საკონსულტაციო შეხვედრა გამართა. შეხვედრების
მთავარ
თემებს
წარმოადგენდა:
უფასო
იურიდიული
დახმარების
მიღების
კრიტერიუმები, ბავშვის უფლებათა კოდექსის, ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობისა
და ტრეფიკინგის საკითხები. შეხვედრებს 400 -ზე მეტი პირი დაესწრო, მათ შორის
არასრულწლოვნებიც.
სამსახურის წარმომადგენლებმა 2022 წლის ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის
წინააღმდეგ მიმართული 16 დღიანი კამპანიის ფარგლებში არაერთ შეხვედრაში მიიღეს
მონაწილეობა.
შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირებთან გაიმართა შეხვედრები ბათუმსა
და თბილისში.
ქალებზე, „მშვიდობასა და უსაფრთხოების შესახებ“ გაეროს უშიშროების საბჭოს
რეზოლუციების განხორციელების 2022-2024 წლის საქართველოს ეროვნული სამოქმედო
გეგმის ფარგლებში ჩატარდა 6 საკონსულტაციო/საინფორმაციო შეხვედრა.
2022 წელს, მოძრაობის ფარგლებში სამსახურის მიერ განხორციელდა გასვლითი
საინფორმაციო-საკონსულტაციო შეხვედრები.
იურიდიული დახმარების სამსახურმა 2021 წელს დაიწყო პროექტი „ნაფიც
მსაჯულთა იმიტირებული სასამართლო პროცესი“, რომელიც 2022 წელსაც აქტიურად
გაგრძელდა. 2022 წელს, საქართველოს მასშტაბით, ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოს 12
იმიტირებული პროცესი ჩატარდა.
ბავშვის უფლებათა კოდექსის ამოქმედების შემდგომ, ასევე, დაზარალებულებთან
მიმართებით
სამსახურის
ფსიქოლოგთა
ჩართვის
მანდატიდან
გამომდინარე,
ალტერნატიული
გამოიკვეთა
ფსიქოლოგიური
საქმეებში
ექსპერტიზების
ჩატარების/ფსიქოლოგიური დასკვნების მომზადების საჭიროება, რამაც საფუძველი
ჩაუყარა
ორგანიზაციის
საქმიანობაში
ფსიქოლოგების
დასაქმებას.
იურიდიული
დახმარების საბჭოს 2022 წლის 27 ნოემბრის 104-ე გადაწყვეტილებით, სამსახურის
აპარატში შეიქმნა ფსიქოლოგიური და სოციალური კვლევების სამმართველო. 2022 წელს,
იურიდიული დახმარების სამსახურის ფსიქოლოგები, როგორც ადვოკატთა მოთხოვნის,
ასევე სასამართლო განჩინების საფუძველზე, ჩართული იყვნენ როგორც სისხლის, ისე
სამოქალაქო/ადმინისტრაციულ საქმეებში და მათ მიერ მომზადებულ იქნა არაერთი
ფსიქოლოგიური
დასკვნა,
გადაწყვეტილებებს.
კონსულტირების
რომელიც
გარდა
ფორმატში
საფუძვლად
ზემოაღნიშნულისა,
ატარებდნენ
დაედო
სასამართლო
სამსახურის
ფსიქოლოგები
შეხვედრებს
სავარაუდო
სექსუალური
ძალადობის მსხვერპლ არასრულწლოვანთან.
იურიდიული დახმარების საბჭოს 2022 წლის 27 ნოემბრის N 107 გადაწყვეტილებით
გაუქმდა
იურიდიული
დახმარების
საბჭოს
მიერ, 2020
წლის
4
ივლისის
N75
გადაწყვეტილებით დამტკიცებული სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ
გაწეული
იურიდიული
კონსულტაციისა
და
იურიდიული
დახმარების
ხარისხის
შეფასების წესი და კრიტერიუმები და დამტკიცდა ახალი, რომლის თანახმად,
განისაზღვრა საზოგადოებრივ ადვოკატთა სამართლებრივი მომსახურების სტანდარტები
(დროული
წარმომადგენლობა,
კლიენტზე
ორიენტირებული
ადვოკატირება,
ადვოკატირება არასაპატიმრო აღკვეთის ღონისძიებისათვის, საქმის დამოუკიდებელი
გამოძიება,
საქმეზე
სათანადო
მომზადება,
საქმეში
სათანადო
ექსპერტების/სპეციალისტების ჩართვა, წინასასამართლო სხდომაზე წარმომადგენლობა,
სასამართლო პროცესზე კლიენტის დაცვა, სასჯელის შემსუბუქება, გასაჩივრება), ასევე,
სამართლებრივი
დოკუმენტების
შედგენის
სტანდარტები,
მედიასთან/სოციალურ
მედიაში კომუნიკაციის წესი, საქმის მასალების წარმოების წესი და სხვა. 2022 წელს,
იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ გაწეული იურიდიული კონსულტაციისა და
იურიდიული დახმარების ხარისხის შეფასების წესისა და კრიტერიუმების საფუძველზე
შეფასდა 301 საქმე.
საბჭოს 2022 წლის 27 ნოემბრის N107-ე გადაწყვეტილებით დამტკიცებულმა
შეფასების სისტემამ დაამკვიდრა მენტორის ინსტიტუტი.
იურიდიული
გადაწყვეტილებით
დახმარების
დახმარების
შეიქმნა
ბიურო,
კონსულტაციების
საბჭოს
2022
წლის
27
სპეციალიზებულ
საქმეთა
თბილისის
რომელსაც
გაწევა,
ასევე
ექვემდებარება
ნოემბრის
პენიტენციურ
კონკრეტული
სისხლის,
N
104-ე
იურიდიული
დაწესებულებაში
სამოქალაქო
და
ადმინისტრაციული სამართლის კატეგორიის საქმეები.
2022 წლის 7 სექტემბერს, სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურსა და გერმანულ
კომპანია “KnowledgeTools International Gmbh” - შორის ხელშეკრულებას მოეწერა ხელი.
შეთანხმება მოიცავს 2024 წლის 31 დეკემბრამდე პროგრამა „LOGOS“-ის გამოყენებას
იურიდიული
დახმარების
სამსახურის
მუშაობის
დიგიტალიზაციისა
და
ავტომატიზაციისათვის. აღნიშნული პროგრამა, ხელოვნური ინტელექტის საშუალებით,
უზრუნველყოფს დიდი მოცულობის მონაცემების სწრაფ დამუშავებასა და სპეციალური
ალგორითმის მეშვეობით, ახდენს მითითებული სხვადასხვა დავალებების შესრულებას.
2022 წელს, გერმანულმა კომპანიამ, საპილოტედ, უფასოდ გადმოსცა იურიდიული
დახმარების სამსახურს აღნიშნული პროგრამა და თავიანთი ხარჯებითვე მოახდინეს
პროგრამაში სარჩელის ორი კატეგორიის ინჟინერია (ალიმენტის მოთხოვნა, უღირს
მემკვიდრედ ცნობა). სარჩელის ორივე კატეგორიის მიმართულებით, სამსახურის
კონსულტანტები უკვე იყენებენ აღნიშნულ პროგრამას კონსულტაციების გაცემისა და
დოკუმენტების მომზადების პროცესში. ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება იძლევა
შესაძლებლობას ბენეფიციარებს მაქსიმალურად მოკლე დროში გაეწიოთ წერილობითი
კონსულტაცია. მომზადდეს კვალიფიციური სარჩელები და განცხადებები, რომლებიც
სამართლებრივად დასაბუთებული იქნება, როგორც ეროვნული, ისე საერთაშორისო
პრაქტიკის მაგალითებით. 2022 წლის დეკემბერში, სამსახურის საერთაშორისო დონორი
ორგანიზაციების, „ევროპის საბჭოს ოფისი საქართველოში“ და „კანონის უზენაესობის
მხარდაჭერა საქართველოში“ (USAID Rolp–ის მხარდაჭერით) დაიწყო ხელოვნური
ინტელექტის პროგრამა „LOGOS” - ში შრომის კანონმდებლობის მოდულის ჩაშენება.
ბენეფიციარებისთვის სამსახურის სერვისების ხელმისაწვდომობის გაზრდისა და
მომსახურების
კომფორტული
ფორმით
მიწოდების
მიზნით,
სამსახური
იყენებს
მობილურ საკონსულტაციო აპლიკაციას LAS GEORGIA, რომელიც ხელმისაწვდომია
მსოფლიოს ნებისმიერ ქვეყანაში მცხოვრები პირისათვის და მისი ჩამოტვირთვა
შესაძლებელია,
მნიშვნელოვანია,
ნებისმიერი
რომ
სისტემის
აპლიკაცია
მქონე
საშუალებას
ტელეფონის
აძლევს
მეშვეობით.
ბენეფიციარს,
ძალიან
სურვილის
შემთხვევაში, არ გაამჟღავნოს საკუთარი ვინაობა, დარჩეს ანონიმურად და მისი
მაიდენტიფიცრებელი მონაცემების გამჟღავნების გარეშე მიიღოს სამართლებრივი
კონსულტაცია.
2022
წელს,
კონსულტანტი,
რომლებიც
აპლიკაციის
მობილური
მუშაობაში
ჩაერთო
საკონსულტაციო
სამსახურის
აპლიკაციის
19
მანდატის
მიხედვით, გადამზადდნენ შემდეგ სამართლებრივ თემებში: ბავშვის უფლებები, ქალთა
მიმართ და ოჯახში ძალადობის საკითხები, ტრეფიკინგი.
2022
წელს
სამსახურმა
დაიწყო
მუშაობა
ახალ
ვებგვერდზე,
რომელიც
ფუნქციონალურად სრულიად ახალი ვებგვერდი იქნება და ხელოვნური ინტელექტის,
სამართლის გაციფრულებასა და ავტომატიზაციის გამოყენებით, შესაძლებელი იქნება
მყისიერი კონსულტაციის მიღება სხვადასხვა სამართლებრივ საკითხზე.
2022 წელს, დაიბეჭდა ჟურნალ „საზოგადოებრივი ადვოკატის“ მესამე ნომერი, ასევე,
2022 წლის ნოემბერში, გამოიცა საქართველოში პირველი „სამედიცინო სამართლისა და
მენეჯმენტის ჟურნალი“.
აღსანიშნავია, რომ 2022 წლის 19 ივლისს, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ
იურიდიული დახმარების სამსახურისათვის 2021 წლის 19 ოქტომბერს გაცემული 4-ვე
რეკომენდაცია სრულყოფილად შესრულებულად ჩაითვალა.
წარმოდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, კომიტეტი, იურიდიული დახმარების
სამსახურის საქმიანობის ხარისხისა და ეფექტიანობის გაუმჯობესებისა და შემდგომი
განვითარების მიზნით, მის მიმართ გასცემს შემდეგ რეკომენდაციებს:
მომდევნო წლიურ ანგარიშში დეტალურად ასახოს ინფორმაცია იურიდიული
სამსახურის
მანდატის
გაფართოების
შედეგად
წარმოებული
საქმეების
რაოდენობაზე;
პარალეგალების ქსელი გაზარდოს და გააფართოოს, ასევე, მოხდეს პარალეგალების
სხვადასხვა საქმიანობის ინტენსიფიკაცია. ამავე დროს, მნიშვნელოვანია, რომ
პარალეგალთა საქმიანობაც მაქსიმალურად ეფექტიანად კონტროლდებოდეს, რათა
არ შეიქმნას არასწორი კონსულტაციების რისკები;
გაზარდოს
სამსახურის
ხელმისაწვდომობა
ქვეყნის
მასშტაბით
ახალი
საკონსულტაციო ცენტრების ან/და იურიდიული დახმარების ბიუროების გახსნით,
რაც
აუცილებელია
ტერიტორიული
იურიდიული
ხელმისაწვდომობის
დახმარების
სამსახურის
გასაუმჯობესებლად,
რაც
სერვისებზე
სერვისზე
ხელმისაწვდომობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია;
მიზანშეწონილია გაგრძელდეს მუშაობა იმ მუნიციპალიტეტებში, რომლებშიც
კომპაქტურად
არიან
დასახლებული
ეთნიკური
უმცირესობების
წარმომადგენლები და სადაც კვლავაც არსებობს სახელმწიფო ენის ცოდნასთან
დაკავშირებული გამოწვევები. მიზანშეწონილია ასეთ რეგიონებში მუშაობა
წარიმართოს შედეგზე ორიენტირებით, იურიდიული დახმარების სამსახურის
სერვისების მეტად პოპულარიზაციის მიზნით და პარალელურად დაინერგოს ამ
მიმართულებით აქტივობების ეფექტიანობის შეფასების ინსტრუმენტები;
მიზანშეწონილია, რომ უზრუნველყოფილი იქნეს იურიდიული დახმარების
სამსახურის
ადვოკატების
მიერ
მიწოდებული
მომსახურების
კონტროლის/მონიტორინგის
მაქსიმალურად
ეფექტიანი
მექანიზმები.
ჩამოყალიბდეს
ინდიკატორების
სასურველია
ხარისხის
საშუალებები
ეფექტიანი
და
და
სტაბილური სისტემა, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელი იქნება მათ შორის
პროცესების დინამიკაზე გრძელვადიან პერიოდებში დაკვირვება;
მიზანშეწონილია
შემუშავდეს
გეგმა
იმ
საქმეთა
იდენტიფიცირებისა
და
რესურსების შესაბამისად დაზოგვის მიზნით, სადაც ფიქსირდება იურიდიული
დახმარების
სამსახურის
ადვოკატების
აუცილებლობის
გარეშე
გამოყენება
(როდესაც საფუძვლები, რაც მოითხოვს იურიდიული დახმარების სამსახურის
ადვოკატების
ჩართულობას,
არის
ფორმალური
და
შინაარსობრივად
ამის
აუცილებლობა არ არის გამოკვეთილი).
კომიტეტმა ცნობად მიიღო წარმოდგენილი ანგარიში და მთლიანობაში დადებითად
შეაფასა საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - იურიდიული დახმარების სამსახურის
მიერ 2022 წლის განმავლობაში განხორციელებული საქმიანობა.
პატივისცემით,
კომიტეტის თავმჯდომარე
მიხეილ სარჯველაძე
დანართი
ადამიანის უფლებათა დაცვისა და
სამოქალაქო ინტეგრაციის კომიტეტი
2-4544/24
29-03-2024
საქართველოს პარლამენტის იურიდიულ
საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარეს
ბატონ ანრი ოხანაშვილს
ასლი: საქართველოს პარლამენტის საორგანიზაციო
დეპარტამენტის უფროსს
ქალბატონ ეთერ სვიანაიძეს
დასკვნა
საჯარო
სამართლის
იურიდიული
პირის
იურიდიული
-
დახმარების სამსახურის მიერ წარმოდგენილ ანგარიშზე სსიპ
იურიდიული დახმარების სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის
შესახებ (№1-2513/24; 01.03.2024)
საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო
ინტეგრაციის კომიტეტმა 2024 წლის 29 მარტის სხდომაზე განიხილა საჯარო სამართლის
იურიდიული პირის - იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ წარმოდგენილი
ანგარიში სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის შესახებ.
ანგარიშში
მოცემული
ინფორმაციიდან
შესაძლებელია
გამოიყოს
სხვადასხვა
მნიშვნელოვანი საკითხები, რომელიც უკავშირდება სამსახურის მიერ 2023 წელს
განხორციელებულ აქტივობებსა და ღონისძიებებს. ანგარიში შედგება რამდენიმე
თავისგან,
სადაც
ასახულია
სამსახურის
მიერ
გასული
წლის
განმავლობაში
განხორციელებული მნიშვნელოვანი საქმიანობა, მათ შორის, ტერიტორიული ბიუროების
გახსნა, ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის წინააღმდეგ მიმართული კამპანია,
ეთნიკური
უმცირესობებისთვის
ხელმისაწვდომობა,
პროექტი
უფასო
იურიდიული
„პარალეგალი“-ს
სახელმწიფო
ფარგლებში
სერვისების
განხორციელებული
საქმიანობა, ადვოკატთა განგრძობადი განათლების ხელშეწყობა, საზოგადოებრივი
ადვოკატების ხელშეწყობა საერთაშორისო დონეზე საქმისწარმოების პროცესში და
სტატისტიკური მონაცემები.
თბილისი 0118, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე
ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge
I. სსიპ - იურიდიული დახმარების სამსახურის შესახებ.
იურიდიული დახმარების სამსახური არის საჯარო სამართლის იურიდიული პირი,
რომელიც თავის საქმიანობაში დამოუკიდებელია და უზრუნველყოფს იურიდიული
კონსულტაციისა და იურიდიული დახმარების ხელმისაწვდომობას საქართველოს
კონსტიტუციის, „იურიდიული დახმარების შესახებ“ საქართველოს კანონის, სხვა
საკანონმდებლო
და
კანონქვემდებარე
ნორმატიული
აქტებისა
და
სამსახურის
დებულების საფუძველზე. იურიდიული დახმარების სამსახური არ ექვემდებარება
არცერთ სახელმწიფო ორგანოს და ანგარიშვალდებულია მხოლოდ საქართველოს
პარლამენტის წინაშე.
II. ზოგადი სტატისტიკური მონაცემები.
თავისი საქმიანობის ფარგლებში, იურიდიული დახმარების სამსახური გასცემს
უფასო იურიდიულ კონსულტაციასა და იურიდიულ დახმარებას სამსახურის მანდატის
ფარგლებში. 2023 წელს, იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ:
1. წარმოებაში იქნა მიღებულ 20 840 საქმე;
2. გაწეულ იქნა 24 539 კონსულტაცია;
3. აპლიკაციის LAS Georgia-ს მეშვეობით გაწეულ იქნა 1805 კონსულტაცია;
4. შედგენილ იქნა 2 565 სამართლებრივი დოკუმენტი.
III. სამსახურის ვებგვერდი.
2023 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურში კვლავ განაგრძო ფუნქციონირება
ვებგვერდმა www.legalaid.ge/www.las.ge, ასევე, გაგრძელდა მუშაობა ახალ ვებგვერდზე
www.new.legalaid.ge. განახლდა ბლოგის ველი და ფორუმში მთელი წლის განმავლობაში
ყოველთვიურად იცვლებოდა თემები. იურიდიული დახმარების სამსახურის ვებგვერდი
www.legalaid.ge, 2023 წელს მოინახულა 79 000 - მა ადამიანმა. აქედან, 35% პირველად
შემოვიდა იურიდიული დახმარების სამსახურის ვებგვერდზე.
IV. ტერიტორიული ხელმისაწვდომობის გაზრდა.
2023
წელს,
იურიდიული
დახმარების
სამსახურმა
რეგიონებში
გახსნა
5
საკონსულტაციო ცენტრი და 1 ბიურო, ასევე, 7 ივლისს გაიხსნა სპეციალიზებულ საქმეთა
ბიურო, ხოლო წლის ბოლომდე ამოქმედდა დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს
განსაკუთრებით მნიშვნელოვან საქმეთა ბიუროები ქუთაისსა და თბილისში. 2023 წლის
ბოლოს, სამსახურის ბიუროების რაოდენობამ შეადგინა 18, ხოლო საკონსულტაციო
ცენტრების რაოდენობამ - 42.
V. მობილური საკონსულტაციო ცენტრის გახსნა.
ოქტომბერს,
18
უფასო
სამართლებრივ
დახმარებაზე
მოსახლეობის
ხელმისაწვდომის გაზრდის მიზნით, პირველად ამოქმედდა “იურიდიული დახმარების
მობილური საკონსულტაციო ცენტრი”. პროექტი იურიდიული დახმარების სამსახურმა
გერმანიისა და გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით განხორციელდა.
მობილური
საკონსულტაციო
ცენტრის
დახმარებით
უფასო
სამართლებრივი
კონსულტაცია გაეწია 500-ზე მეტ ადამიანს. პირველად მობილური ცენტრი გაემგზავრა
გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიქოზში - კონფლიქტისპირა ზონის სოფელში, ხოლო
მოგვიანებით კონსულტაციები ჩატარდა შემდეგ ქალაქებსა და სოფლებში: მცხეთაში,
სოფელ მუხრანში, თელავში, სოფელ კურდღელაურში, სენაკში, გარდაბანში, რუსთავში,
აბაშაში.
VI. ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის წინააღმდეგ მიმართული კამპანია.
25 ნოემბრიდან - 10 დეკემბრამდე მსოფლიო მასშტაბით მიმდინარეობდა
გლობალური კამპანია „ქალთა და ოჯახში ძალადობის წინააღმდეგ“. იურიდიული
დახმარების სამსახური არის ერთ-ერთი ორგანიზაცია, რომელიც აქტიურად ჩართულია
ქალთა უფლებების დაცვის საქმეში. კამპანიის ფარგლებში 2023 წელს ჩატარდა 3
შეხვედრა თბილისში, ფოთსა და ახალციხეში.
10 დეკემბერს შეხვედრა გიმართა ახალციხეში მცხოვრებ ქალებთან, შეხვედრების
მიზანი
იყო
ადგილობრივი
არასამთავრობო
მოსახლეობის
ცნობიერების
ამაღლება
ორგანიზაციების,
ქალთა
მიმართ
აქტივისტებისა
ძალადობისა
და
და
ოჯახში
ძალადობის, ძალადობაგამოვლილი ადამიანებისათვის დახმარების ძიების გზებისა და
არსებული სერვისების შესახებ. შეხვედრაში იურიდიული დახმარების სამსახურთან
ერთად მონაწილეობდნენ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, სახელმწიფო
ზრუნვისა და ტრეფიკინგის მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დახმარების სააგენტოს
წარმომადგენლებიც.
ვიზიტი
განხორციელდა
ამერიკის
შეერთებული
შტატების
სახელმწიფო ანტინარკოტიკული და სამართალდამცავ ორგანოებთან თანამშრომლობის
ბიუროს (INL), შვედეთისა და გაეროს ქალთა ორგანიზაციის (UN Women) მხარდაჭერით.
VII. ეთნიკური უმცირესობებისთვის სერვისების მიწოდება.
2023 წელს ეთნიკური უმცირესობებისთვის უფასო იურიდიული სახელმწიფო
სერვისების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით, იურიდიული დახმარების სამსახურის
წარმომადგენლებმა გამართეს 10 შეხვედრა, რომელსაც ჯამში 300-მდე ადამიანი
დაესწრო.
VIII. არასრულწლოვანთა სამართლებრივი ცნობიერება.
არასრულწლოვანთა სამართლებრივი ცნობიერების გაზრდის მიზნით, თბილისისა
და რეგიონების სკოლებში ჩატარდა 17 შეხვედრა, რა დროსაც სკოლის მოსწავლეებს
მიეწოდათ ინფორმაცია შემდეგ თემებზე:
1. ბავშვის უფლებები;
2. ბულინგი;
3. დისკრიმინაცია;
4. ტოლერანტობა;
5. ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობა;
6. გენდერული თანასწორობა;
7. ოჯახში ძალადობა;
8. შრომითი უფლებები;
9. განრიდება და მედიაცია.
IX. პროექტი „პარალეგალი“.
2022 წელს იურიდიული დახმარების სამსახურის ინიციატივით, მოძრაობის
„ვაქციოთ
კანონი
ყველასათვის
ხელმისაწვდომი“
ფარგლებში,
დაიწყო
პროექტი
„პარალეგალი“, რომელიც 2023 წელსაც აქტიურად გრძელდება. პროექტი მიზნად ისახავს
პარალეგალებმა მიღებული ცოდნიდან გამომდინარე მოსახლეობას გაუწიონ პირველადი
კონსულტაცია სამართლებრივ საკითხებზე. პროექტის ფარგლებში აჭარის მასშტაბით 4მა წარმატებულმა სტუდენტმა პარალეგალმა სტაჟირება გაიარა ბათუმის ბიუროში
სისხლის და სამოქალაქო სამართლის მიმართულებით. USAID-სა და იურიდიული
დახმარების სამსახურს შორის არსებული ურთიერთანამშრომლობის მემორანდუმიდან
გამომდინარე,
განხორციელდა
პროექტ
„პარალეგალის“
სხვადასხვა
სახის
ფარგლებში
ღონისძიებები,
წლის
განმავლობაში
საზოგადოების
ცნობიერების
2023
ამაღლებისა და მართლმსაჯულებაზე ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით.
მოძრაობის
„ვაქციოთ
კანონი
ყველასათვის
ხელმისაწვდომი“
ფარგლებში,
საქართველოს მასშტაბით შეხვედრები, როგორც ადგილობრივ მოსახლეობასთან, ისე
სკოლის მოსწავლეებთან USAID „სამართლის უზენაესობის პროგრამის“ მხარდაჭერით
გაიმართა. შეხვედრაზე ადგილობრივებმა მიიღეს ინფორმაცია უფასო იურიდიული
სერვისებით სარგებლობისა და სამსახურის მიმდინარე პროექტების შესახებ. ხოლო
პარალეგალებმა მოსახლეობასთან ისაუბრეს ქალთა უფლებების, ნაადრევი ქორწინების,
ოჯახში ძალადობისა და მისგან თავდაცვის მექანიზმებზე. საჯარო სკოლებში გამართული
შეხვედრების ფარგლებში, პარალეგალებმა სკოლის მოსწავლეებს გააცნეს ისეთი
მნიშვნელოვანი
თემები,
როგორიცაა:
ბავშვის
უფლებები,
ბულინგის
სახეები,
ინკლუზიური განათლების მნიშვნელობა, უფასო იურიდიული სერვისებით სარგებლობა
და სამსახურის მიმდინარე პროექტები. ადგილობრივ მოსახლეობასთან შეხვედრაზე
დამსწრე საზოგადოებას მიეწოდებოდა ინფორმაცია უფასო იურიდიული სერვისებით
სარგებლობისა და სამსახურის მიმდინარე პროექტების შესახებ.
X. სხვა პროექტები.
2023 წლის 23 იანვარს გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის ოფისსა და
იურიდიული
დახმარების
სამსახურს
შორის
გაფორმდა
პარტნიორობის
შესახებ
ხელშეკრულება, რომელიც მიზნად ისახავს იურიდიული დახმარების სერვისების
გაუმჯობესებას თავშესაფრის მაძიებლებისათვის საქართველოში.
იურიდიული დახმარების სამსახურმა UNHCR-ის მხარდაჭერით, ჩამოაყალიბა
ლტოლვილთა სამართალში სპეციალიზებულ ადვოკატთა ჯგუფი. აღნიშნული რეფორმით
საფუძველი
ჩაეყარა
სამსახურში
ვიწრო
სპეციალიზაციის
დანერგვას.
პროექტის
ფარგლებში, გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის ოფისის მიერ დაფინანსდა
პროექტის კოორდინატორისა და მენტორი-ადვოკატის ერთი წლის სახელფასო ფონდი,
ხოლო სამსახურმა უზრუნველყო დამატებით სამი სპეციალიზებული ადვოკატის
დასაქმებას, რის შედეგად, სამსახურს ჰყავს 4 სპეციალიზებული ადვოკატისგან შემდგარი
ჯგუფი, რომელიც იურიდიულ დახმარებას ახორციელებს მხოლოდ თავშესაფრის
მაძიებელთა საქმეებზე.
სამსახურის
მიერ
განხორციელებულ
ერთ-ერთ
აქტივობას
წარმოადგენდა
ხელოვნური ინტელექტის პროგრამა “LOGOS”-ში ლტოლვილთა სამართლის საკითხების
ჩაშენება.
UNHCR-ის
მხრიდან
დაფინანსდა
ექსპერტის
მომსახურება,
რომლის
დახმარებით ხელოვნური ინტელექტის პროგრამაში ჩაშენდა შესაბამისი საკითხები.
შედეგად,
ლტოლვილთა
სამართალში
სპეციალიზებული
ადვოკატები
პროგრამის
მეშვეობით რამდენიმე წუთში ამზადებენ დასაბუთებულ სარჩელებს, რომლებშიც
მითითებულია როგორც საქართველოს და საერთაშორისო კანონმდებლობის შესაბამისი
მუხლები, ასევე ეროვნული და საერთაშორისო სასამართლო პრაქტიკის მაგალითები და
რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, წარმოშობის ქვეყნების შესახებ დეტალური და უახლესი
ინფორმაცია.
იურიდიული დახმარების სამსახურის სპეციალიზებულმა ადვოკატებმა გაიარეს
ტრენინგები https://unhcr.csod.com/ პლატფორმის მეშვეობით. პროგრამა მოიცავდა,
როგორც სავალდებულო, ასევე არჩევით ტრენინგებს, რომელთა დასრულებისა და
ტესტის წარმატებით ჩაბარების შემდგომ, ადვოკატებს გადაეცათ სერტიფიკატები.
საქართველოში, გაეროს განვითარების პროგრამისა (UNDP) და USAID-ის სამართლის
უზენაესობის პროგრამის მხარდაჭერით, განხორციელდა იურიდიული დახმარების
მიმწოდებელთა
ქსელის
უზრუნველყოფა
(პორტალის)
სახელმწიფო
და
განახლება
და
არასახელმწიფო
უწყვეტი
ფუნქციონირების
იურიდიული
დახმარების
მიმწოდებლებს შორის უკეთესი კოორდინაციის ხელშეწყობის მიზნით. იურიდიული
დახმარების მიმწოდებელთა ქსელი საქართველოში მოქმედ უფასო იურიდიული
დახმარების მიმწოდებელ ორგანიზაციათა გაერთიანებაა, რომლის შემადგენლობაში
შედის მოცემულ ნაწილში, შემუშავდა და დამტკიცდა ახალი დებულება, ასევე ქსელში
გაწევრიანდნენ ახალი ორგანიზაციები. ქსელის ახალ წევრებად დარეგისტრირდა ექვსი
არასამთავრობო ორგანიზაცია და ხუთი საუნივერსიტეტო სამართლის კლინიკა. ჯამში
იურიდიული
დახმარების
გააუმჯობესებს
მიმწოდებელთა
მართლმსაჯულების
რიცხვი
21-მდე
ხელმისაწვდომობას
გაიზარდა.
ყველაზე
პროექტი
მოწყვლადი
ჯგუფებისთვის, მათ შორის რეგიონებში და სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის, შშმ
პირებისა და ქალებისთვის.
იურიდიული
დახმარების
მიმწოდებელთა
ქსელის
ფარგლებში,
გაეროს
განვითარების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერით, ქსელის წევრებისთვის ჩატარდა
ტრენინგები შემდეგ თემებზე - „პერსონალური მონაცემების დაცვის საკითხები“, „შშმ
პირთა უფლებები“ და „გარემოსდაცვითი მართლმსაჯულების ხელმისაწვდომობა“.
ევროპის საბჭოს მხარდაჭერით, შეიქმნა სასწავლო ცენტრის ვებ. პორტალი.
აღნიშნული პორტალი შეიქმნა ევროპის საბჭოს მხარდაჭერით. იგი აერთიანებს ისეთ
მნიშვნელოვან ფუნქციონალებს, რომლებიც იურიდიული დახმარების სამსახურის
თანამშრომლებს დაეხმარებათ დეტალურად მიიღონ ტრენინგების შესახებ ინფორმაცია.
ასევე, უფრო მარტივსა და გამჭირვალეს გახდის ტრენინგზე რეგისტრაციის პროცედურას.
პორტალის მეშვეობით, მომხმარებლებს შეეძლებათ ონლაინ ტრენინგების გავლა და
ყველა საჭირო მასალის ჩამოტვირთვა. პორტალი იძლევა ყველა სახის სტატისტიკური
მონაცემების დამუშავების შესაძლებლობას.
XI. ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმები.
იურიდიული დახმარების საბჭოს 2022 წლის 27 ნოემბრის N 107 გადაწყვეტილებით
დამტკიცებული სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ გაწეული იურიდიული
კონსულტაციისა
და
იურიდიული
დახმარების
ხარისხის
შეფასების
წესისა
და
კრიტერიუმების თანახმად, 2023 წელს შეფასდა:
1. სისხლის სამართლის მიმართულებით - 98 ადვოკატის 188 დასრულებული საქმე;
2. სამოქალაქო და ადმინისტრაციული სამართლის მიმართულებით - 32 ადვოკატის
72 დასრულებული საქმე.
იურიდიული დახმარების საბჭოს 2023 წლის 24 ნოემბრის N120 გადაწყვეტილებით
დამტკიცდა სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ გაწეული იურიდიული
კონსულტაციის და იურიდიული დახმარების ხარისხის შეფასების ახალი წესი და
კრიტერიუმები. გადაწყვეტილებაში ცალკე გაიწერა „სამართლებრივი მომსახურების
სტანდარტები“ – „ღირსების კოდექსი“, რომელიც შეიცავს დეტალურ რეგულაციებს
ადვოკატის/კონსულტანტის მიერ საქმის/კონსულტაციის ეფექტურად წარმოებისათვის.
მომსახურების სტანდარტები ეფუძნება საერთაშორისო სამართლებრივი ფონდის (ILF)
მიერ შემუშავებულ 10 სტანდარტს. კერძოდ:
1. დროული წარმომადგენლობა;
2. კლიენტზე ორიენტირებული ადვოკატირება;
3. ადვოკატირება არასაპატიმრო აღკვეთის ღონისძიებისათვის
4. საქმის დამოუკიდებელი გამოძიება;
5. საქმეზე სათანადო მომზადება;
6. საქმეში სათანადო ექსპერტების/სპეციალისტების ჩართვა;
7. წინასასამართლო (მოსამზადებელ) სხდომაზე წარმომადგენლობა;
8. სასამართლო პროცესზე კლიენტის დაცვა;
9. სასჯელის შემსუბუქება;
10. გასაჩივრება.
ამასთან, აღსანიშნავია, რომ საერთაშორისო სამართლებრივი ფონდის (ILF) მიერ
შემუშავებული
10
გადაწყვეტილებით
შეიცავს
უფრო
სტანდარტისაგან
დამტკიცებული
ფართო
და
ადვოკატის/კონსულტანტის
განსხვავებით,
სამართლებრივი
დეტალურ
აქტივობებს
2023
წლის
მომსახურების
რეგულაციებს,
რომელიც
საქმის/კონსულტაციის
24
ნოემბრის
სტანდარტები
განსაზღვრავს
გადაცემიდან
მის
დასრულებამდე. სტანდარტებში ცალკე გაიწერა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე
პირებთან ასევე არასრულწლოვნებთან კომუნიკაციის წესები.
XII. Case-Bank.
2023 წელს საქართველოში გაეროს განვითარების პროგრამისა (UNDP) და ევროპის
საბჭოს (COE) მხარდაჭერით განხორციელდა სამსახურის შესაძლებლობების გაძლიერება
საქმისწარმოების ელექტრონული სისტემის (Case-Bank) განახლების გზით, რამაც
მომსახურება ბევრად უფრო სწრაფი და ეფექტური გახადა. კერძოდ, განხორციელდა
იურიდიული საქმისწარმოების საინფორმაციო სისტემა CASE BANK-ის ფუნქციონალური
გაფართოება - მოდიფიკაცია სამსახურის გაზრდილი უფლებების შესაბამისი საქმიანობის
ადმინისტრირების მიზნით და LAS-ის მიერ გაცემული ორდერების გადამოწმების საჯარო
ვებ-აპლიკაციის შემუშავება. ასევე, სისტემის გაუმჯობესება და მონაცემების, სისტემაში
სპეციალიზებული მონაცემების ველების (როგორებიცაა მაგალითად, შშმ პირები,
ეთნიკური
უმცირესობები,
გენდერი
და
ა.შ.)
ინტეგრაცია,
მტკიცებულებებზე
დაყრდნობით გადაწყვეტილებების მიღების ხელშეწყობა და მიზნობრივი ინტერვენცია
მოწყვლადი
ჯგუფების
ინტერესების
დასაცავად,
განახლებული
Case-Bank-ის
დანერგვა/ტრენინგის ჩატარება.
XIII. განგრძობადი განათლება.
იურიდიული დახმარების სამსახურის სასწავლო ცენტრის მიერ ჩატარდა 38
ტრენინგი. ტრენინგ-მოდულების შერჩევისას ყურადღება გამახვილდა, ადვოკატთა
გამოკითხვის შედეგად ყველაზე აქტუალურ საკითხებსა და დონორი ორგანიზაციების
მიერ შემოთავაზებული ტრენინგ-პროგრამებზე. ტრენინგებში მონაწილეობა მიიღო
იურიდიული
დახმარების
სამსახურის
როგორც
აპარატის
თანამშრომლებმა,
ისე
ადვოკატებმა და კონსულტანტებმა, ჯამში ტრენინგებს დაესწრო 195 მონაწილე.
XIV. იურიდიული კლინიკა.
იურიდიული დახმარების სამსახურსა და საქართველოს მასშტაბით უმაღლეს
საგანმანათლებლო დაწესებულებებს შორის ურთიერთთანამშრომლობის შედეგად
წარმატებით ჩამოყალიბდა სამსახურის იურიდიული კლინიკა, რომელიც სტუდენტებს
როგორც თეორიული ცოდნის, ისე პრაქტიკული გამოცდილების მიღების შესაძლებლობას
აძლევს. საგანმანათლებლო პროგრამა 2023 წელსაც აქტიურად გრძელდება და მასში სულ
უფრო და უფრო მეტი, როგორც ბაკალავრის ისე მაგისტრატურის სტუდენტი ერთვება.
იურიდიული კლინიკის პროგრამის ფარგლებში, 2023 წლის გაზაფხულის სემესტრში
იურიდიული
დახმარების
სამსახურის
ბიუროებში,
მენტორი
ადვოკატების
ხელმძღვანელობით სტაჟირება გაიარა სამი უმაღლესი სასწავლებლის 33-მა სტუდენტმა.
XV. ანალიტიკური საქმიანობა.
სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ მომზადდა კვლევა - „ბავშვის
საუკეთესო ინტერესის დაცვის სირთულეები საქართველოში“. აღნიშნული კვლევა
მიზნად
ისახავს
შეისწავლოს
საზოგადოებრივ
ადვოკატთა
საჭიროებები
ისეთ
სამოქალაქო და ადმინისტრაციულ საქმეებთან დაკავშირებით, რომლებიც შეეხება
ბავშვის საუკეთესო ინტერესის დაცვას და მოითხოვს სპეციფიურ ცოდნას.
სამსახურის მიერ მომზადდა - სამედიცინო სამართლის შესახებ სამოქალაქო და
ადმინისტრაციული
საქმეების
კვლევა,
რომელიც
მიზნად
ისახავს
შეისწავლოს
საზოგადოებრივ ადვოკატთა საჭიროებები ისეთ სამოქალაქო და ადმინისტრაციულ
საქმეებზე, რომლებიც მოითხოვს სპეციფიურ ცოდნას. აქვე აღსანიშნავია ისიც, რომ
კვლევა საპილოტე ხასიათისაა.
XVI. მედია.
2023 წლის განმავლობაში ინტენსიურად შუქდებოდა იურიდიული დახმარების
სამსახურის
საქმიანობა
ბეჭდვით
და
ელექტრონულ
მედიაში.
საზოგადოებრივი
ადვოკატები,
კონსულტანტები
ადმინისტრაციის
წევრები
და
იურიდიული
მონაწილეობდნენ
დახმარების
სხვადასხვა
არხის
სამსახურის
ტელე-რადიო
გადაცემებში, ონლაინ-პლატფორმებზე, როგორც ცენტრალურ, ასევე რეგიონულ მედია
საშუალებებში.
წარმოდგენილი ანგარიშის განხილვის შემდეგ, კომიტეტი აღნიშნავს, რომ გასული
წლის განმავლობაში იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ განხორციელდა არაერთი
მნიშვნელოვანი ღონისძიება და პროდუქტიული აქტივობები. თავის მხრივ, უფასო
იურიდიული დახმარებისადმი საზოგადოების მისაწვდომობა, ხელს უწყობს ადამიანთა
სხვადასხვა უფლების განხორციელების შესაძლებლობათა ზრდას. ამავდროულად,
მნიშვნელოვანია, რომ იურიდიული დახმარების სამსახურმა განაგრძოს საკუთარი
მომსახურების გამრავალფეროვნების, მათ შორის, სერვისების გაზრდის მიმართულებით
საქმიანობა. ამდენად, კომიტეტი გასცემს შემდეგ რეკომენდაციებს, სსიპ - იურიდიული
დახმარების სამსახურმა:
იურიდიული
მომსახურების
ხელმისაწვდომობის
გაზრდის
მიზნით,
უზრუნველყოს დამატებითი საკონსულტაციო ცენტრების გახსნა საქართველოს
რეგიონებში, სადაც დაცული იქნება უნივერსალური დიზაინის პრინციპი;
გააგრძელოს სტაჟირების პროგრამის განხორციელება სხვადასხვა უმაღლეს
საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან თანამშრომლობის გზით;
გაზარდოს ხელმისაწვდომობის ხარისხი, რომელიც უზრუნველყოფს ეთნიკური
უმცირესობებისა და შშმ პირებისთვის სამსახურის საქმიანობაში ჩართვის
შესაძლებლობას;
გააძლიეროს
პარალეგალების
საქმიანობის
ხელშემწყობი
ღონისძიებები
და
უზრუნველყოს მათი ფართო მონაწილეობა სამსახურის საქმიანობაში;
გაზარდოს
ხელოვნური
ინტელექტის
რესურსის
გამოყენება
და
ფართოდ
დანერგოს ის, იურიდიული მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით.
კომიტეტმა ცნობად მიიღო წარმოდგენილი ანგარიში და დადებითად შეაფასა
საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - იურიდიული დახმარების სამსახურის მიერ 2023
წლის განმავლობაში განხორციელებული საქმიანობა.
პატივისცემით,
კომიტეტის თავმჯდომარე
რატი იონათამიშვილი