სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიში

საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი 2-8901/24 19-06-2024 საქართველოს პარლამენტის საორგანიზაციო დეპარტამენტის უფროსს ქალბატონ ეთერ სვიანაიძეს ქალბატონო ეთერ, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის შესაბამისად, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიშთან დაკავშირებით (№1-6323/24/10, 03.06.2024), გიგზავნით საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის საქართველოს პარლამენტის დადგენილების პროექტს. დასკვნას გთხოვთ, მისცეთ შესაბამისი მსვლელობა. დანართები: - კომიტეტის დასკვნა - 1 ფურცელზე; - პარლამენტის დადგენილების პროექტი - 1 ფურცელზე. პატივისცემით, კომიტეტის თავმჯდომარე პაატა კვიჟინაძე თბილისი 0118, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge და

*002648/07* № 002648/07 31/05/2024 საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეს ბატონ შალვა პაპუაშვილს ბატონო შალვა, „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 31-ე მუხლისა და საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 69-ე მუხლის შესაბამისად, წარმოგიდგენთ ანგარიშს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის შესახებ (თან ერთვის). დანართი: სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიში – 111 ფურცელი. პატივისცემით, ცოტნე ყავლაშვილი გენერალური აუდიტორი

საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი 2-8900/24 19-06-2024 საქართველოს პარლამენტის ბიუროს დასკვნა საქართველოს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტმა მიმდინარე წლის 19 ივნისს განიხილა „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიში“ (№1-6323/24/10, 03.06.2024). კომიტეტს მიზანშეწონილად მიაჩნია „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიშის“ პარლამენტის პლენარულ სხდომაზე განხილვა. კომიტეტის თავმჯდომარე პაატა კვიჟინაძე თბილისი 0118, რუსთაველის გამზირი # 8, საქართველოს პარლამენტის სასახლე ტელეფონი: (995 32) 2281679. ელ. ფოსტა: contact@parliament.ge

პროექტი საქართველოს პარლამენტის დადგენილება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიშის თაობაზე საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 165-ე მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად: საქართველოს პარლამენტის ადგენს: 1. ცნობად იქნეს მიღებული სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიში. 2. ეს დადგენილება ამოქმედდეს მიღებისთანავე. საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილი

სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიში 1 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში თბილისი 2024 წელი 2 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სარჩევი გენერალური აუდიტორის მიმართვა.........................................................................................4 2023 წლის საქმიანობის ძირითადი შედეგები...........................................................................6 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მისია, ღირებულებები და სტრატეგიული მიზნები...........9 1. აუდიტორული საქმიანობა....................................................................................................10 1.1 აუდიტების ძირითადი შედეგები..................................................................................... 11 1.2 აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა..............................................32 1.3 სახელმწიფო ბიუჯეტთან დაკავშირებული ანგარიშები.................................................35 2. ძირითად პარტნიორებთან თანამშრომლობის გაძლიერება.............................................37 2.1 თანამშრომლობა საქართველოს პარლამენტთან........................................................38 2.2 თანამშრომლობა საქართველოს მთავრობასთან........................................................38 2.3 თანამშრომლობა სამართალდამცავ ორგანოებთან....................................................39 2.4 საზოგადოებასთან ურთიერთობა...................................................................................39 2.5 საერთაშორისო თანამშრომლობა.................................................................................40 3. შიდა მმართველობის სისტემის გაძლიერებით ეფექტიანობის ამაღლება........................43 4. თანამშრომელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა............................................45 5. სამსახურის ფინანსები..........................................................................................................49 6. მომავლის ხედვა და არსებული გამოწვევები......................................................................51 დანართები:...............................................................................................................................54 დანართი 1. 2023 წელს ჩატარებული აუდიტები..................................................................55 დანართი 2. 2023 წელს პარლამენტის აუდიტის ჯგუფის მიერ განხილული აუდიტები.....57 დანართი 3. სამართალდამცავ ორგანოებში 2023 წელს გადაგზავნილი ანგარიშები/მასალები...........................................................................................................58 დანართი 4. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის ბიუჯეტი.................................59 დანართი 5. დამოუკიდებელი აუდიტორის დასკვნა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაზე............................60 3 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში გენერალური აუდიტორის მიმართვა წარმოგიდგენთ სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიშს, რომელიც სამ სახურის ხუთწლიანი განვითარების სტრატეგიის პირველი წლის შედეგებს მოიცავს. ამ ერთი წლის განმავლობაში სამსახურმა არაერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადადგა ინსტიტუციური, ორგანიზაციუ ლი და პროფესიული საერთაშორისო სტანდარტების განმტკ იცების მიმართულებით. სამსახურის 2023 წლის საქმიანობა მიმართული იყო სტრატეგიულ მიზნებთან მიმართებით SAI-PMFის მიერ გამოვლენილი გამოწვევების გადასაჭრელად და, ამავდროულად, უკვე არსებული მიღწევე ბის შენარჩუნებისა და განმტკიცებისკენ. 2023 წელს სამსახური სტრატეგიული მიზნების მიღწევის პროცესში, აქტიურად განაგრძობდა წარმა ტებულ თანამშრომლობას ისეთ დონორ ორგანიზაციებთან, როგორებიცაა ევროკავშირი, მსოფლიო ბანკი, USAID და სხვა. აღნიშნული ორგანიზაციებ ის მაღალი ნდობის გამოხატულებაა ის, რომ დღეს დღეობით აუდიტის სამსახური რეგიონში მათი პროექტების აღიარებული აუდიტორია. 2023 წელს სამ სახურმა დონორების მიერ დაფინანსებული პროექტების 3 აუდიტი ჩაატარა. სამსახურის მიზანია მაღალი ხარისხის აუდიტორული საქმიანობით მოქალაქეებისთვის ღირებულე ბის შექმნა და კეთილდღეობის გაუმჯობესება. აღნიშნული მიზნით, 2023 წელს სამსახურმა ჩაატარა 51 აუდიტი, მათ შორის, 15 – ფინანსური, 24 – შესაბამისობის, 2 – უწყებათაშორისი და 10 ეფექტიანობის აუდიტი. საჯარო სექტორში არსებული სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებების იდენტიფიცირებისა და შესაბამი სი რეკომენდაციების გაცემის მიზნით, სამსახურმა 2023 წელს 2 უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდი ტი ჩაატარა, რის ფარგლებშიც დაიფარა 13 საჯარო უწყება და გაიცა 73 რეკომენდაცია. პარლამენტთან ურთიერთობების განმტკ იცება აუდიტის ანგარიშების განხილვისა და რეკომენდაცი ების შესრულების მონიტორინგის პროცესში უზრუნველყოფს ანგარიშვალდებულებასა და რეკომენ დაციების შესრულების მზარდ მაჩვენებელს. დარგობრივი უწყებების მონაწილეობით, პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან არსებულმა აუდიტის ჯგუფმა 2023 წელს განიხილა 23 აუდიტის ანგარიში, მათ შორის, 11 − ფინანსური, 6 − შესაბამისობისა და 6 ეფექტიანობის აუდიტი. აუდიტის სამსახურის ძირითადი პროდუქტია აუდიტის შედეგად გაცემული რეკომენდაციები და მა თი შესრულებით მოტანილი სარგებელი, რომელიც გამოიხატება საჯარო ფინანსების მართვის გაუმ ჯობესებასა და მოქალაქეებისთვის ღირებულების შექმნაში. სამსახური აქტიურ კომუნიკაციაშია შე მოწმებულ ორგანიზაციებთან რეკომენდაციების შესრულების პროცესში, რითაც ხელს უწყობს მათი საქმიანობის გაძლიერებას. აუდიტის სამსახური სრულად გადავიდა რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის ელექტრონულ სისტემაზე (ARIS), რაც ასევე ქმნის შესაძლებლობას, ხელი შეუწყოს პარლამენტს საპარლამენტო ზედამხედველობის წარმატებით განხორციელებაში. არსებული მდგომა რეობით, სისტემაში ჩართულია 11 სამინისტრ ო, ორივე ავტონომიურ ი რესპუბლიკა, 51 მუნიციპალი ტეტი და ყველა სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრ აცია. სისტემის საშუალებით რეალურ რეჟიმში მიმდინარეობს მონიტორინგი 2021-2024 წლებში გაცემულ 1,100-ზე მეტ რეკომენდაციაზე. აუდიტის სამსახური მუდმივად ზრუნავს, რათა იყოს სამაგალითო ორგანიზაცია საჯარო სექტორში. ამის დასტურია, რომ სამსახურმა უკვე მეექვსედ მიიღო უპირობო დასკვნა PwC-ის მიერ ჩატარებული ფინანსური აუდიტის ფარგლ ებში. 2018 წლიდან სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსურ აუდიტს ახორციელებს მსოფლიოს ოთხი უმსხ ვილესი კერძო აუდიტორული კომპანიიდან ერთ-ერთი. 4 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აუდიტორული საქმიანობის პარალელურად, სამსახური თავის გამოცდილებასა და რესურსს აქტიუ რად იყენებს საჯარო სექტორში პრევენციული მექანიზმების დანერგვის მიმართულებით, რასაც წარ მატებით ახორციელებს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტი. მათ შორის, „მუნიციპალური განვითარების ხელშეწყობის პროგრამის“ ფარგლებში ჩატარებული სასწავ ლო კურსი გაიარა მუნიციპალიტეტების 233-მა წარმომადგენელმა. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის ფუნქციისა და დასახული სტრატეგიული მიზნების განხორციელე ბისთვის, მნიშვნელოვანი ფაქტორია მაღალკვალიფიციური და პროფესიონალი კადრების მოზიდვა, შენარჩუნება და მათი განვითარების ხელშეწყობა. 2023 წელს სხვადასხვა მიმართულებით კვალიფი კაცია აიმაღლა სამსახურის 270-მა თანამშრომელმა. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურისთვის მნიშვნელოვანია თანამედროვე ინფორმაციული ტექნოლოგი ური სისტემების დანერგვა, ადაპტირება და ინტეგრირება აუდიტის პროცესში. უკვე დანერგილი უსაფ რთხოებისა და ინფორმაციული ტექნოლოგიების მართვის არაერთი სისტემის შედეგად, 2023 წლიდან სამსახურმა დაიწყო ინფორმაციული უსაფრთ ხოებ ის საერთაშორისო სტანდარტის – ISO 27001-ის და ნერგვის პროცესი. ორგანიზაციული განვითარების მიმართულებით ჩვენ ორიენტირებული ვრჩებით სამსახურის ეფექტი ანობის გაუმჯობესებაზე, რათა მაღალ დონეზე განვახორციელ ოთ აუდიტორული საქმიანობა და პრე ვენციული ხასიათის მექანიზმების დანერგვით დავძლიოთ პოტენციური გამოწვევები. ცოტნე ყავლაშვილი გენერალური აუდიტორი 5 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში 2023 წლის საქმიანობის ძირითადი შედეგები 1. დამოუკიდებლობისა და მანდატის გაძლიერება • 2018 წლიდან სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსურ აუდიტს ახორციელებს მსოფლიოს ოთხი უმსხვილესი კერძო აუდიტორული კომპანიიდან ერთ-ერთი. 2019-2020 წლებში Deloitte-ის, ხოლო 2021-2024 წლებში − PwC-ის მიერ ჩატარებული ფინანსური აუდიტის ფარგლებში უკვე მე ექვსე წელია სამსახური იღებს უპირობო დასკვნას, რაც ნიშნავს იმას, რომ სამსახურის ფინანსური ანგარიშგება სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს. 2. აუდიტორული საქმიანობა • ჩატარდა 51 აუდიტი, მათ შორის, 15 − ფინანსური, 24 − შესაბამისობის, 2 − უწყებათაშორისი შესაბამისობისა და 10 ეფექტიანობის აუდიტი; • ჩატარებული 15 ფინანსური აუდიტიდან პირობითი მოსაზრება გაიცა 10 შემთხვევაში, ხოლო მოსაზრებების 27% (4 მოსაზრება) იყო უარყოფითი; • ეფექტიანობის აუდიტების წილმა მთლიან აუდიტორულ საქმიანობაში 20% შეადგინა; • ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელმა 89% შეადგინა; • სამსახურმა ჩაატარა 2 უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდიტი, რომელთა ფარგლებში თე მატურად დაიფარა 13 საჯარო უწყება; • 2023 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა დონორი ორგანიზაციების მიერ და ფინანსებული პროექტების 3 აუდიტი: მსოფლიო ბანკის (WB) პროექტის ეფექტიანობის აუდი ტი, მსოფლიო ბანკის (WB) პროექტის ფინანსური აუდიტი და USAID-ის პროექტის ფინანსური აუდიტი; • 2019-2023 წლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გაცემული რეკომენდაციების 47% შესრულებულია სრულად, 27% − შესრულებულია ნაწილობრივ, 16% − მიმდინარეა და 10% − შეუსრულებელია; • სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სრულად გადავიდა რეკომენდაციების შესრულების მო ნიტორინგის ელექტრონულ სისტემაზე.1 არსებული მდგომარეობით, სისტემაში ჩართულია 11 სამინისტრო, ორივე ავტონომიური რესპუბლიკა, 51 მუნიციპალიტეტი და ყველა სახელ მწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია. სისტემის საშუალებით მონიტორინგი ხორციელდება 2021-2024 წლებში გაცემულ 1,100-ზე მეტ რეკომენდაციაზე. 1 6 https://aris.sao.ge სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 3. ძირითად პარტნიორებთან თანამშრომლობა თანამშრომლობა საქართველოს პარლამენტთან • • პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან არსებულმა აუდიტის ჯგუფმა განიხილა 23 აუდიტის ანგარიში. მათ შორისაა 11 − ფინანსური, 6 − შესაბამისობისა და 6 ეფექტიანო ბის აუდიტი; მომზადდა და საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს წარედგინა აუდიტის რეკომენდაციების შეს რულების წლიური ანალიტიკური ანგარიში. თანამშრომლობა სამართალდამცავ ორგანოებთან • • 2023 წელს სამართალდამცავ ორგანოებში გადაიგზავნა 21 აუდიტის ანგარიში/კონკრ ეტუ ლი ინფორმაცია, მათ შორის, 18 შემთხვევა ეხებოდა მუნიციპალიტეტებს; საქართველოს პროკურატურის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიშში ცალკე ქვეთავი დაეთმო სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის ანგარიშებთან დაკავშირებით პროკურატურის მიერ გან ხორციელებულ რეაგირებასა და მიღწეული შედეგების მიმოხილვას. ჩართულობა და გამჭვირვალობა • • • • • 2023 წელს სამსახურმა მიღებული მომართვების 61% გაითვალისწინა აუდიტორული საქმი ანობის გეგმების შედგენის პროცესში; სამსახურის ოფიციალური ვებგვ ერდის უნიკალური მომხმ არებლების რაოდენობამ 50 ათასს გადააჭარბა; სამსახურის ფეისბუქის გვერდის მომხმარებელთა რაოდენობამ 55 ათასს გადააჭარბა; 2023 წელს დაფიქსირდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ 1,330 ერთეულ ი მედი აგამოხმაურება; 2023 წელს ეფექტიანობის აუდიტის ბლოგზე გამოქვეყნდა 4 პოსტი. საერთაშორისო და დონორ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა • • • • 2 აშშ-ის მთავრობის ანგარიშვალდებულების სამსახურის აუდიტის დახელოვნების ცენტრის (GAO Center for Audit Excellence – GAO CAE) ექსპერტებმა სამსახურის 60-მდე აუდიტორს ჩაუტარეს ტრენინგკ ურსები სხვადასხვ ა მიმართულებით; ასევე მათი მენტორობით 2023 წელს ჩატარდა ორი ეფექტიანობის აუდიტი;2 „ეკონომიკური მმართველობისა და ფისკალური ანგარიშვალდებულების“ პროგრამის ტექნი კური დახმარების პროექტის (განმახორციელებელია მსოფლიო ბანკი) მხარდაჭერით სამსახუ რის აუდიტორებისთვის ჩატარდა ტრენინგკურსი IPSAS სტანდარტების პრაქტიკული გამოყე ნების შესახებ. სამსახურის 60-მდე ფინანსური აუდიტორი ჩაერთო PwC-ის მიერ შემუშავებულ IPSAS სტანდარტების სწავლების ელექტრონულ პლატფორმაზე − IPSAS in Box; 2023 წელს სამსახურმა მონაწილეობა მიიღო INTOSAI-ის, EUROSAI-ისა და ASOSAI-ის 40-მდე საერთაშორისო კონფერენციასა და ვებინარში, რომელთა შორის აღსანიშნავია სახელმწ იფო ვალის, დიდი მონაცემების, ადგილობრივი თვითმმ ართველობების აუდიტი სა და კატასტროფებსა და უბედურ შემთხვევებზე მიმართული სახსრების აუდიტის სამუშაო ჯგუფების, ასევე − შესაბამისობისა და ეფექტიანობის აუდიტის ქვეკომიტეტების შეხვედრები; 2023 წელს გამოქვეყნდა სამსახურის ორი პუბლიკაცია INTOSAI-ის საჯარო აუდიტის საერ თაშორისო ჟურნალში. ს  ამედიცინო პერსონალის პროფესიული განვითარების ეფექტიანობის აუდიტი და აგროდაზღვევის სახელმწიფო პროგრამის განვითარებისა და მართვის ეფექტიანობის აუდიტი. 7 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში 4. შიდა მმართველობა და ორგანიზაციული კულტურა • ეთიკური ღირებულებების განმტკ იცების პრიორიტეტულობიდან გამომდინარე, 2023 წელს სამსახურის თანამშრომლებმა გაიარეს აშშ-ის ანგარიშვალდებულების სამსახურის (GAO) ექსპერტების მიერ ორგანიზებული ტრენინგი თემაზე: „ეთიკური ორგანიზაციული კულტურა: სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის ეთიკური ჩარჩოს განხორციელ ების პრინციპები და პრაქ ტიკა“; • სამსახურმა გაეროს ქალთა ორგანიზაციის (UN Women) მხარდაჭერით ჩაატარა თანამონაწი ლეობითი გენდერული აუდიტი; • USAID-ის „საჯარო მმართველობის პროგრამის“ მხარდაჭერით სახელმწიფო აუდიტის სამსა ხურმა დაიწყო ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის საერთაშორისო სტანდარტის − ISO 27001-ის დანერგვა. 5. თანამშრომელთა პროფესიული განვითარება • თანამშრომელთა შეფასების შედეგებზე დაყრდ ნობით, სამსახურმა შეიმუშავა პროფესიული საჯარო მოხელის განვითარების 2024 წლის გეგმა, რაც ემსახურება თანამშრომლების კვა ლიფიკაციის ამაღლებასა და შესაძლებლობების გაძლიერებას; • 2023 წელს სხვადასხვა მიმართულებით კვალიფიკაცია აიმაღლა სამსახურის 270-მა თანამ შრომელმა. • სამსახურის აუდიტორთა კორპუსის 48% ფლობს პროფესიული განვითარების დამადასტურე ბელ სერტიფიკატს; • სამსახურის 95 თანამშრომელი ფლობს სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის სერტიფიკატს, 38 აუდიტორი − ACCA-ის, 16 აუდიტორი − PESA-ს სერტიფიკატს, 30 აუდიტორი − IT აუდიტის სერტიფიკატს, 2 თანამშრომელი − CFA-ისა და CFM-ის სერტიფიკატებს; • 2023 წელს სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტმა ჩაატარა 42 ტრენინგკურსი, რომელშიც მო ნაწილეობა მიიღო 1,264-მა მსმენელმა. საჯარო სექტორის აუდიტორული მომსახურების სა სერტიფიკაციო პროგრამა გაია რა 28 პირმა; • სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის ორგანიზებით, „მუნიციპალური განვითარების ხელ შეწყობის პროგრამის“ ფარგლებში ჩატარებული სასწავლო კურსი გაიარა მუნიციპალიტეტე ბის 233-მა წარმომადგენელმა. 8 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მისია, ღირებულებები და სტრატეგიული მიზნები მისია დამოუკიდებელი და ხარისხიანი აუდიტორული საქმიანობით შევქმნათ ღირებულება და სარგებელი საზოგადოებისთვის, პარლამენტისა და მთავრობისთვის. ხედვა აღვასრულოთ ჩვენი მოვალეობა კეთილსინდისიერად და ხარისხიანად. სამსახურის საქმიანობა დაფუძნებული იქნება შემდეგ ღირებულებებზე: დამოუკიდებლობა და ობიექტურობა პროფესიონალიზმი პატიოსნება გამჭვირვალობა ჩვენი საქმიანობა ეფუძნება მიუკერძოებლობის, სამართლიანობის, სანდოობისა და ნეიტრალიტეტის პრინციპებს. ჩვენი თანამშრომლები საქმიანობას წარმარ თავენ შესაბამისი პრო ფესიული სტანდარ ტების საფუძველზე, მაღალი ხარისხითა და პასუხისმგ ებლობით. ჩვენი თანამშრომლები მოქმედებენ კეთილსინდისიერად, საჯარო ინტერესების გათვალისწინებით. ჩვენ ვართ ანგარიშვალდებულნი საზოგადოების წინაშე და ხელს ვუწყობთ შესაბამისი ინფორმაციის საჯაროობას. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სტრატეგიული მიზნები მიზანი 1 მიზანი 2 მიზანი 3 მიზანი 4 მიზანი 5 დამოუკიდებ ლობისა და მანდატის გაძ ლიერება მაღალხარის ხიან ი აუდიტო რული საქმია ნობით საჯარო ფინანსების მართვის სის ტემის გაუმჯო ბესება ძირითად პარ ტნიორებთან თანამშრომ ლობის გაძლი ერება შიდა მმარ თველობის სისტემის გაძლიერებით ეფექტიანობის ამაღლება თანამშრო მელთა პრო ფესიული განვითარების ხელშეწყობა 9 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში 1. აუდიტორული საქმიანობა 10 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 1.1 აუდიტების ძირითადი შედეგები 2023 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩა ატარა 51 აუდიტი (იხ. დანართი 1) და ჯამურად დაფარა 20 მლრდ ლარზე მეტი. ქვეყნის ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელმა 89% შეადგინა. ჩატარდა 15 − ფინანსური, 26 − შე საბამისობისა და 10 ეფექტიანობის აუდიტი. დიაგრამა 1. ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი და ფარვის მაჩვენებელი (მლრდ ლარი; %). 90% 89% 20.0 20.4 90% 81% 85% 89% 87% 16.5 9.5 2017 11.0 12.0 2018 2019 13.9 2020 2023 წელს ჩატარებული აუდიტების შედეგად გა მოვლენილი დარღვევების ჯამურმა მოცულობამ 21.2 მლნ ლარი შეადგინა. აღნიშნული, ძირი თადად, საბიუჯეტო რესურსების არაეფ ექტიან ი, არაეკონომიური და არამიზნობრივი გამოყენების შემთხვევებია და არ მოიცავს აღრიცხვა-ანგარიშ გების მიმართულებებით იდენტიფიცირებულ ნაკ ლოვანებებს. დარღვევის კატეგორია და თანხა შესყიდვების მართვა3 − 10.8 მლნ აქტივების მართვა4 − 1.6 მლნ საბიუჯეტო რესურსების მართვა5 − 8.9 მლნ სულ: 21.2 მლნ 2021 2022 2023 ფინანსური აუდიტების შედეგები დიაგრამა 2. 2023 წელს ჩატარებული აუდიტების გა ნაწილება სახეობების მიხედვით. 10 2 51 აუდიტი 15 24 ფინანსური აუდიტი შესაბამისობის აუდიტი უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდიტი ეფექტიანობის აუდიტი ფინანსური აუდიტის ფარგლ ებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ამოწმებს და აფასებს საჯა რო დაწესებულების ანგარიშსა და ანგარიშგე ბას, ასევე შიდა კონტროლისა და შიდა აუდიტის ფუნქციონ ირებას. აუდიტის შედეგების საფუძ ველზე სამსახური გასცემს დასკვნას ორგანიზა ციის ფინანსური ანგარიშგების სისრულესა და სიზუსტეზე. საჯარო სექტორში ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშ გების პროცესი გარკვეული გამოწვევებით მიმდი ნარეობს. ამ სფეროში არსებულ სისტემურ ნაკ ლოვანებებზე მიუთითებს სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის მიერ ჩატარებულ ფინანსურ აუდიტებ 3 მომწოდებლისათვის საჯარიმო სანქციის ან პირგასამტეხლოს დაუკისრებლობა; მომწოდებლის მიერ საჯარიმო სანქციის ან პირგასამტეხლოს გადაუხდელობა; დოკუმენტური დასაბუთების გარეშე ანაზღაურებული სამუშაოები; მომწოდებლის მიერ შეუსრულებელი ან ნაწილობრივ დასრულებული სამუშაოები; სატენდერო დოკუმენტაციაში შემზღუდავი პირობების არსებობის შედეგად არაეკონომიურად გახარჯული თანხები. 4 იჯარით გაცემულ სახელმწიფო ქონებაზე გადაუხდელი საიჯარო ქირა; ბუნებრივი რესურსების სარგებლობიდან ბიუჯეტში მიუმართავი სახსრები; საიჯარო ქირის გარეშე სარგებლობაში გადაცემული სახელმწიფო ქონება. 5 ფაქტობრივად შესრულებულ სამუშაოებზე საბაზრო ღირებულებაზე მეტი ოდენობით თანხების ანაზღაურება; შესყიდული საქონლის/მომსახურების გამოუყენებლობა; საბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგულირებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეული ხარჯები. 11 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში ში გაცემული მოსაზრებების სტატისტიკა,6 რომე ლიც აფასებს საჯარო უწყების მიერ წარმოებული ფინანსური ანგარიშგების სისრულესა და სიზუს ტეს. 2023 წელს სამსახურის მიერ ჩატარებული 15 ფინანსური აუდიტიდან, უპირობო მოსაზრება გაი ცა მხოლოდ ერთ შემთხვევაში, პირობითი მოსაზ რება − 10 შემთხვევაში, ხოლო მოსაზრებების 27% (4 მოსაზრება) იყო უარყოფითი. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების მიმართუ ლებით 2019-2023 წლებში სახელმწ იფო აუდი ტის სამსახურის მიერ ჩატარებული 67 ფინანსუ რი აუდიტიდან, 63-ში გაცემულია პირობითი ან უარყოფითი მოსაზრება; მხოლოდ ოთხი აუდიტის შემთხვევაში გამოითქვა უპირობო მოსაზრება, ანუ აუდიტის ფარგლებში არ გამოვლენილა არ სებითი უზუსტობები. დიაგრამა 3. 2019-2023 წლებში ჩატარებული ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გაცემული მოსაზრების ტიპების სტატისტიკა. 10 8 7 6 5 6 6 6 5 4 2 1 1 0 0 უპირობო მოსაზრება 2019 6 პირობითი მოსაზრება 2020 2021 უარყოფითი მოსაზრება 2022 2023 დიაგრამა 4. 2023 წელს ჩატარებული ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გაცემული მოსაზრების ტიპების განაწილება. 7% 27% 66% უპირობო მოსაზრება პირობითი მოსაზრება უარყოფითი მოსაზრება საჯარო ფინანსების მართვის რეფორმის ერთ-ერ თი პრიორიტეტია სახელმწიფო სახსრების მართ ვის, აღრიცხვისა და ანგარიშგების კუთხით არსე ბული მდგომარეობ ის გაუმჯობესება. აღნიშნული მიზნით 2009 წლიდან დაიწყო საჯარო სექტორის ბუღალტრ ული აღრიცხვის რეფორმა, რომელიც მიზნად ისახავს საჯარო სექტორში ბუღალტრუ ლი აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (IPSAS) სრულად დანერგვას. მიუხედავად რე ფორმის ფარგლებში განხორციელებული მრავა ლი აქტივობისა, საბიუჯეტო ორგანიზაციებში ფი ნანსური ინფორმაციის აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით ისევ შეინიშნება სისტემური ხასიათის ნაკ ლოვანებები, რომელთა გამომწვევი მიზეზებიდან აღსანიშნავია: ფინანსურ აუდიტში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური გამოთქვამს ოთხი ტიპის მოსაზრებას: • უპირობო მოსაზრება – აუდიტის ფარგლებში არ გამოვლენილა არსებითი უზუსტობები; • პირობითი მოსაზრება – აუდიტის ფარგლებში გამოვლენილი უზუსტობები ფინანსური ანგარიშგებისთვის არსებითია, მაგრამ არა – ყოვლისმომცველი; • უარყოფითი მოსაზრება – აუდიტის ფარგლებში გამოვლენილი უზუსტობები ფინანსური ანგარიშგებისთვის არსებითიცაა და ყოვლისმომცველიც; • უარი მოსაზრების გამოთქმაზე – აუდიტორებს არ შეუძლიათ საკმარისი და შესაფერისი აუდიტორული მტკიცებულების მოპოვება, რომელთაც დაეყრდნობა მათი მოსაზრება. 12 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური • ბუღალტრული აღრიცხვისა და ფინანსური ან გარიშგების ნაკლებ პრიორ იტეტულობა საჯა რო სექტორში; • პერსონალის კვალიფიკაცია საჯარო სექტორ ში, მათ შორის, აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (IPSAS) მიმართულებით; • ფინანსური რესურსის ნაკლებობა, რაც საჭი როა აღრიცხვა-ანგარიშგების სისტემის გაუმ ჯობესებისათვის. აუდიტის სამსახურმა გააანალიზა 2023 წელს ჩა ტარებული ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გამოვლენილი დარღვევები და გამოკვეთა ისეთი სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებები, რომლებიც მნიშვნელოვანი და აქტუალურია საბიუჯეტო ორ განიზაციების დიდი ნაწილისთვის. დარღვევები შეიძლება დაჯგუფდეს 4 სისტემურ საკითხად: • • • • აქტივების მართვა; მოთხოვნები და ვალდებულებები; აღრიცხვა-ანგარიშგება; ზოგადი კონტროლის მექანიზმები. აქტივების მართვ ასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები ფინანსური აუდიტების ფარგლ ებში აქტივების მართვის კუთხით გამოვლენილი ნაკლოვანებე ბის მაგალითებია: • ფინანსურ ანგარიშგებაში აღურიცხავი ან ნუ ლოვანი ღირებულებით აღრიცხული აქტივები; • აქტივები, რომლებსაც არ ფლობს ან არ განკარ გავს ორგანიზაცია, გამოუსადეგარია მოხმარების თვის და აღრიცხულია ფინანსურ ანგარიშგებაში; • აქტივები, რომლებიც აღრიცხულია არასწორი კლასიფიკაციით ან არასწორი ღირებულებით; • ინვენტარიზაციის ჩატარების პროცესთან და კავშირებული ნაკლოვანებები. საქართველოს რეგიონული განვითარე ბისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტ როს ფინანსური აუდიტი სსდ − საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარ ტამენტის ფინანსურ ანგარიშგებაში „მატერიალური მარაგების“ მუხლის ნაშთი შეადგენს 5.7 მლნ ლარს, საიდანაც 3.3 მლნ ლარის მარაგი წარმოადგენს დროებით ხიდებს, რომლებიც გამოიყენება მრავალ ჯერადად. აღნიშნული ხიდები აკმაყოფილებს ძირი თად აქტივად აღიარების კრიტერიუმს. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობ ის სამინისტრ ოს ფი ნანსური აუდიტი ა(ა)იპ − სოფლის განვითარების სააგენტომ 2019 წელს სახელმწ იფო პროგრამის ფარგლებში შეი ძინა სამი დანადგარი, ჯამური ღირებულებით 1.7 მლნ ლარი. აქტივები გადასაცემად იყო განკუთვ ნილი, შესაბამისად, არც ექსპლუატაციაშია მიღე ბული და ცვეთაც არ ერიცხება. აქტივის მომავალ გამოყენებასთან დაკავშირებით სააგენტოს გეგმა არ აქვს შემუშავებული. ასევე, სააგენტოს ბალანსზ ე აღრიცხულია 147 ათა სი ლარის დაუმთავრებელი აქტივები, რომლებიც წარმოადგენს საწარმოების პროექტებსა და ხარ ჯთაღრიცხვის დოკუმენტაციას. მათზე ორი წელია ბრუნვა არ ფიქსირდება და შესაძლოა არ აკმაყო ფილებდეს აქტივად აღიარების კრიტერიუმს. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრა დი განვითარების სამინისტროს ფინანსუ რი აუდიტი სსიპ − საქართველოს სახელმწიფო ჰიდროგრა ფიულ სამსახურს ფინანსურ ანგარიშგებაში მის სახელზე რეგისტრირებული 117 კვ.მ მიწის ნაკ ვეთი და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობა აღ რიცხული აქვს 50 ლარის ღირებულებით, რაც არ შეესაბამება აქტივის სამართლიან ღირებულებას. საქართველოს განათლებისა და მეცნიე რების სამინისტრ ოს ფინანსური აუდიტი სსიპ − საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფ რასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს „სხვა გრძელვადიანი არაფინანსური აქტივების“ მუხლში აღრიცხული აქვს საგანმანათლებლო დაწესებულე ბების სამშენებლო-სარეაბილიტაციო სამუშაოებ ი, საიდანაც 19.1 მლნ ლარის ნაშთი უცვლელი იყო 2020-2022 წლებში. ობიექტის განმარტებით, აღნიშ ნული თანხიდან 16.3 მლნ ლარის სამუშაოები დას რულებულია, თუმცა ჯერ ისევ არ არის გადაცემული საგანმანათლებლო დაწესებულებებისათვის. 13 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი სსიპ − საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში არ დასრულებულა კანონმდებლობით გათვალის წინებული 2022 წლის სავალდებულო ინვენტარი ზაცია. სააგენტოს მიერ სააღრიცხვო პროგრამაში აქტივების ნაშთები ასახულია მხოლოდ ნაერთი სახით, არ არის დაყოფილი ერთეულების და მა ტერიალურად პასუხისმგ ებელი პირების მიხედ ვით, რის გამოც ვერ ხორციელდება ფაქტობრივი და საბუღალტრო ნაშთების შედარება და შესაბა მისობის კონტროლი. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტო რიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთ ე ლობისა და სოციალური დაცვის სამინის ტროს ფინანსური აუდიტი სამინისტრ ოს „სხვა გრძელვადიანი არაფინან სური აქტივების“ საბოლოო ნაშთში ასახულია 2010-2013 წლებში შესყიდული 1.7 მლნ ლარის ღირებულების სამშენებლო სამუშაოე ბის პროექ ტები, რომლებიც არ არის იდენტიფიცირებადი და ინვენტარიზაციის გარეშე ვერ ხორციელდება პროექტის შემდგომი გამოყენების საკითხის გან ხილვა. აუდიტის სამსახურმა ვერ მიიღო რწმუნე ბა, დაკმაყოფილებულია თუ არა მათი აქტივად აღიარების კრიტერიუმ ები. ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის ფინან სური აუდიტი მუნიციპალიტეტს წილობრივი მონაწილეობ ით დაფუძნებული 11 ერთეული შეზღუდული შესაძ ლებლობის საზოგადოებიდან, კონსოლიდირე ბულ ფინანსურ ანგარიშგებაში „გრძელვადიანი ფინანსური აქტივების“ ანგარიშზე აღურიცხველია 7 კომერციულ ერთეულში არსებული წილები, რომლებიც ჯამურად 32 მლნ ლარს შეადგენს. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ფი ნანსური აუდიტი ქალაქ თბილისის მერიას „ძირითადი აქტივების“ მუხლში ერიცხება 37.4 მლნ ლარის ღირებულე ბის 74 ერთეული მიწის ფართი, რომლებზეც არ არის მითითებული ზუსტი ადგილმდებარეობა და 14 საკადასტრო კოდი. მუნიციპალიტეტი ქონება ზე მითითებული მონაცემებით ვერ ახდენს მიწის იდენტიფიცირებასა და არსებობის დადასტურე ბას. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ერთიანი რესპუბლიკური ბიუჯეტით გან საზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციებ ის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსუ რი ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი ინვენტარიზაციის პროცესში აღმოჩნდა, რომ გა ნათლების სამინისტროს 2023 წლის თებერვლ ი დან მიღებული აქვს მიწის ნაკვეთი და მასზე გან თავსებული შენობა-ნაგებობები, რომლებიც არ იყო აღრიცხული. მოთხოვნებთან და ვალდებულებებთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები მოთხოვნებთან და ვალდებულებებთან დაკავში რებული ნაკლოვანებები მოიცავს ისეთი ტიპის დარღვევებს, როგორებიცაა: • მოთხოვნები და ვალდებულებები, რომლებიც არ აკმაყოფილებენ ფინანსურ ანგარიშგებაში აღიარების კრიტერიუმებს; • მოთხოვნები და ვალდებულებები, რომლებიც აღრიცხულია არასწორი კლასიფიკაციით ან არასწორი ღირებულებით; • მოთხოვნები და ვალდებულებები, რომელთა არსებობასა და სისწორეზე რწმუნება ვერ იქნა მიღებული. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობ ის სამინისტრ ოს ფი ნანსური აუდიტი სსდ − გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დე პარტამენტის ფინანსური ანგარიშგების მოკლე ვადიან დებიტორულ დავალიანებებში ასახულია 1.2 მლნ ლარის მოთხოვნები, რომლებიც უკავ შირდება 2017-2020 წლებში სამართალდარღ ვევების ოქმებით დარიცხულ ჯარიმებს. აღნიშ ნულ მოთხოვნებზე 2021-2022 წლებში ბრუნვა არ ფიქსირდება. გარდა ამისა, ერთიან სახაზინო კოდზე ჯარიმებთან დაკავშირებული ჩარიცხვები 510 ათასი ლარით აღემატება ჩამოწერილ დები სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ტორულ დავალიანებებს. აღნიშნული სხვაობ ის იდენტიფიცირება დეპარტამენტის მიერ ვერ ხერ ხდება. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრა დი განვითარების სამინისტროს ფინანსუ რი აუდიტი სსიპ − სახელმწ იფო ქონების ეროვნულ სააგენ ტოს „ვალდებულებები დროებით განთავსებული სახსრებით“ მუხლში ასახული აქვს 2018 წლამდე წარმოშობილი ვალდებულებები 2.4 მლნ ლარის ოდენობით, რომლის შესაბამისი მიმღები პირე ბის იდენტიფიცირება და შესაბამისად, თანხების დაბრუნებაც ვერ ხერხდება. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი სსიპ − აღსრ ულების ეროვნული ბიუროს 2.1 მლნ ლარის ოდენობით სადეპოზიტო ვალდებულების წარმოშობის წელი და კრედიტორების ვინაობა არ არის იდენტიფიცირებული. ბიუროს განმარტე ბით, აღნიშნული საკითხი უკავშირდება ბიუროს შექმნის დროს არსებულ აღრიცხვის პრობლე მებს, რის შედეგადაც ვერ ხერხდება კრედიტორე ბის იდენტიფიცირება. ასევე, იუსტიციის სამინისტროს აპარატის კრე დიტორული დავალიანების ნაშთი მოიცავს 2005 წელს გაუქმებული მიწის მართვის დეპარტამენ ტის 1.1 მლნ ლარის ოდენობის ვალდებულებებს, რაც წარმოადგენს 2004 წლამდე წარმოშობილ დავალიანებებს, რომელზეც ბრუნვა არ განხორ ციელებულა წლების განმავლობაში, შესაბამი სად, მათი დაფარვის ალბათობა დაბალია. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტო რიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთ ე ლობისა და სოციალური დაცვის სამინის ტროს ფინანსური აუდიტი სამინისტრ ოს კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში რეფერალური მომსახურების პროგრამის ფარგლ ებში აღრიცხულია 20062022 წლებში 1,461 ფიზიკური პირის მიმართ წარმოშობილი 24.5 მლნ ლარის დებიტორული დავალიანება, რომელიც წარმოქმნ ილია საქარ თველოს ფარგლებს გარეთ სამედიცინო მომსა ხურების ხარჯების გადარიცხვით. სამინისტრ ოს განმარტებით, დებიტორული დავალიანება აღი არდება თანხის გადარიცხვის მომენტშ ი და მისი ჩამოწერის საფუძველია ბენეფიციარის ან/და მი სი ნდობით აღჭურვილი პირის მიერ წარმოდგე ნილი სამედიცინო მომსახურების დამადასტურე ბელი დოკუმენტაცია. სამინისტროს აპარატსა და სოლიდარობის ფონდში არ ჩატარებულა ინვენ ტარიზაცია და დავალიანებები არ არის შეფასე ბული საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დამტკიცებული წესის შესაბამისად. ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის ფინან სური აუდიტი მუნიციპალიტეტის კონსოლიდირებულ ფინან სურ ანგარიშგებაში მონაწილე 14 ერთეულს „მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებე ბის“ მუხლშ ი ერიცხება 7.8 მლნ ლარი. მერიის მოთხოვნების დიდი ნაწილი ხანდაზმულია. წარ მოდგენილი ინფორმაციის შესაბამისად, მერიას დებიტორული დავალიან ების სახით 43 შემთხ ვევაში ერიცხება 3 მლნ ლარი, რომლებიც 2009 წლამდე პერიოდშია წარმოშობილი და რომელ თა წარმოშობის მიზეზების შესახებ დოკუმენტური მტკიცებულებები ვერ იქნა წარმოდგენილი. აღრიცხვა-ანგარიშგებასთან დაკავშირე ბული ნაკლოვანებები ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გამოვლენი ლი სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებების მნიშვ ნელოვანი ნაწილი უკავშირდება აღრიცხვა-ანგა რიშგების მიმართულებით არსებულ ხარვეზებს, რაც ძირითადად გამოწვეულია იმ ფაქტით, რომ უწყებების უმრავლესობაში არ არის შემუშავე ბული და დანერგილი აღრიცხვის ინსტრ უქციით მოთხოვნილი სააღრიცხვო პოლიტიკა; ასევე მნიშვნელოვანი გამოწვევაა ფინანსური აღრიცხ ვის საინფორმაციო სისტემების არსებობა ან/და მათი სწორი მოხმარება. ეს უკანასკნელი იწვევს მთელ რიგ უზუსტობებს აქტივებზე დარიცხული ცვეთის გაანგარიშებაში, ნაშთებისა და ოპერა ციების არასწორ კლასიფიკაციასა და/ან დროში გამიჯვნაში, ასევე უზუსტობებს − სააღრიცხვო მო ნაცემებში. 15 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში საქართველოს რეგიონული განვითარე ბისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტ როს ფინანსური აუდიტი სამინისტრ ოს დაქვემდებარებულ უწყებებში არ არის ჩამოყალიბებული ერთგვაროვანი მიდგომა სასამართლო დავების მოსალოდნელი შედეგე ბის შეფასებასთან დაკავშირებით. სამინისტრ ოში არ არის ფორმალიზებული საფინანსო და იური დიულ სამსახურებს შორის კომუნიკაციის წესი და პირობები, სრულყოფილად არ ხდება სასამარ თლო დავების მოსალოდნელი შედეგების შეფა სება და ფინანსურ ანგარიშგებაში მოთხოვნების, ვალდებულებების, პირობითი აქტივებისა და პი რობითი ვალდებულებების ასახვა. ასევე, სსდ − საქართველოს საავტომობილო გზე ბის დეპარტამენტის მიერ ცვეთის ხარჯის გადათ ვლის შედეგად გამოვლინდა სხვაობები. კერძოდ, ძირითადი აქტივის ერთ ნაწილზე ცვეთა ზედმე ტად იყო დარიცხული, ნაწილზე კი − ნაკლებო ბით. საერთო ჯამში 2022 წელს ზედმეტად და რიცხულმა ცვეთამ 1.9 მლნ ლარი შეადგინა. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ფი ნანსური აუდიტი სსდ − გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარ ტამენტმა 2021 წლის 31 დეკემბრ ის მდგომარეობით გამოავლინა 6.9 მლნ ლარის სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნების შემცველი ზიანი, რაც ასახა ფინანსურ ანგარიშგებაში. აღსანიშნავია, რომ 2022 წელს დეპარტამენტის მიერ გამოწერილი ოქმების საფუძველზე, ჯამურად 9 მლნ ლარის ზიან ი გამოვ ლინდა, თუმცა დეპარტამენტმა შეცვალა მიდგომა და 2022 წლის 31 დეკემბრით წარდგენილ ფინან სურ ანგარიშგებაში ასახა მხოლოდ სასამართლო გადაწყვეტილების შედეგად დაკისრებული ზიანი − 65 ათასი ლარის ოდენობით. შესაბამისად, მსგავსი ოპერაციებისთვის დეპარტამენტს გამოყენებული აქვს განსხვავებული მიდგომა. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრა დი განვითარების სამინისტროს ფინანსუ რი აუდიტი სსიპ − სახელმწ იფო ქონების ეროვნული საა გენტოს მონაცემებით, 2022 წლის 31 დეკემბრის 16 მდგომარეობით, ხელშეკრულებების საფუძველ ზე მისაღები პირგასამტეხლო შეადგენს 77.2 მლნ ლარსა და 129.7 მლნ აშშ დოლარს. დაკისრე ბული პირგასამტეხლოებიდან მისაღები შემო სავლები აღრიცხვის ინსტრუქციის მიხედვით, წარმოადგენს ადმინისტრირებადი კატეგორიის მუხლს და ინსტრ უქციის მოთხოვნების მიხედვით, აღრიცხული უნდა იყოს სააგენტოს ფინანსურ ან გარიშგებაში, რაც განხორციელ ებული არ არის. საქართველოს განათლებისა და მეცნიე რების სამინისტრ ოს ფინანსური აუდიტი სამინისტროს კონსოლიდირებულ ფინან სურ ანგარიშგებაში არ იყო გამორიცხული (ელიმინირებული) 19.2 მლნ ლარის შიდაჯგუ ფური შემოსავლები და ხარჯები, რომლებიც და კავშირებულია ეკონომიკურ ერთეულში შემავალ ორგანიზაციებს შორის განხორციელ ებულ ოპე რაციებთან. საქართველოს იუსტიციის სამინისტრ ოს ფინანსური აუდიტი სამინისტროსა და დაქვემდებარებული ორგა ნიზაციების სააღრიცხვო პოლიტიკა შემუშავე ბულია ზოგადი პრინციპების მიხედვით და არ არის მორგებული კონკრეტული ობიექტის საქმი ანობის სპეციფიკას; ასევე სამინისტრ ოს არ აქვს შემუშავებული ერთიანი სააღრიცხვო მეთოდი კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების მოსამზადებლად (მაგალითად, მარაგებისა და მცირეფასიანი აქტივების აღრიცხვა). გარდა ამი სა, იუსტიციის სახლის სააღრიცხვო პოლიტიკა არ მოიცავს პირობითი აქტივების/ვალდებულებების და ანარიცხების აღიარებასთან დაკავშირებულ საკითხებს; ასევე არ არის გამჟღავნებული მარა გების აღრიცხვის მეთოდი. საქართველოს პროკურატურის ფინანსუ რი აუდიტი ფინანსური ანგარიშგების კონსოლიდაციისას, ანალოგიური მუხლების განსხვავებული წარდგე ნის შედეგად, პროკურატურის 2022 წლის კონსო ლიდირებული ფინანსური შედეგების ანგარიშგე ბაში მუხლი „შემოსავლები შიდა ტრანსფერებით“ წარმოდგენილია 1.9 მლნ ლარით შემცირებუ ლად, მუხლი „ტრანსფერები და სხვა არაკლასი სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ფიცირებული შემოსავლები“ გაზრდილია 1.9 მლნ ლარით, ხოლო მუხლი „შემოსავლები გრანტე ბით“ გაზრდილია 10.9 ათასი ლარით. ასევე, 2022 წელს გენერალური პროკურატურის ცენტრალურ საწყობში მიღებული მარაგების აღ რიცხვისთვის არ გამოიყენებოდა სპეციალიზე ბული სასაწყობო პროგრამა და არ იყო დამტკი ცებული მატერიალური მარაგების სააღრიცხვო პოლიტიკა. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრუ ლი საბიუჯეტო ორგანიზაციებ ის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგა რიშგების ფინანსური აუდიტი აჭარის ფინანსთ ა და ეკონომიკის სამინისტ როს მიერ არ ჩატარებულა იმ უძრავი ქონების ინვენტარიზაცია, რომელიც საჯარო რეესტრ ის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით აჭარის ავ ტონომიური რესპუბლიკის საკუთრებაა და სარ გებლობაში პირველადი გადაცემა 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით არ იყო განხორცი ელებული. ასევე: ა(ა)იპ – აგროსერვის ცენტრის საინვენტარიზაციო მასალებში მითითებული აქ ტივების ადგილსამყოფელი და მდგომარეობ ა არ ასახავს რეალობას, ასევე არ არის მინიჭებული საინვენტარო ნომერი ან შტრიხკოდი, ხოლო მა ტერიალურად პასუხისმგებელი პირების განსაზღ ვრა ფორმალურ ხასიათს ატარებს. ასევე, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის საბი უჯეტო ორგანიზაციებს (უმაღლესი საბჭო; უმაღ ლესი საარჩევნო კომისია; განათლების, კულტუ რისა და სპორტის სამინისტრო; ჯანმრ თელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სოფლის მეურნეობის სამინისტრო) არ აქვთ შემუშავებული და დანერგილი საჯარო სექტორის ბუღალტრუ ლი აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებით განსაზღვრული სააღრიცხვო პოლიტიკა. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ფი ნანსური აუდიტი მუნიციპალიტეტის შვიდ კონტროლირებულ სა წარმოს უფიქსირდება აკუმულირებული ზარალი 670 მლნ ლარის ოდენობით. ფინანსურ ანგარიშ გებაში აღნიშნულ კომპანიებზე ინვესტიციებ ი ასა ხულია თვითღირებულებით − 772 მლნ ლარი, რომელიც არ არის შეცვლ ილი წლების განმავ ლობაში მიღებული 670 მლნ ლარის ზარალის მაჩვენებლის შესაბამისად. შედეგად, კონსოლი დირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში ინვესტორის კუთვნილ წილში არ არის გათვალისწინებული 670 მლნ ლარის მოცულობის ზარალი. ზოგ ად ი კონტ რ ოლ ის მექ ან იზმ ებთ ან დაკ ავშ ირ ებ ულ ი ნაკლ ოვ ან ებ ებ ი ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების პროცესში გამოვლენილი ნაკლოვანებების გამომწვევ მიზე ზებს შორის აღსანიშნავია საბიუჯ ეტო ორგანიზა ციებში შიდა კონტრ ოლის მექანიზმების სისუსტე და ამ მიმართულებით, ეფექტიანი კონტროლის გარემოს უზრუნველყოფა, კერძოდ: • დეტალური პროცესებისა და პროცედურების არარსებობა; • ეფექტიანი მონიტორინგის სისტემების არქონა ან/და გაუმართაობ ა; • ფინანსური ოპერაციების სათანადო დოკუმენ ტირებასა და სტრუქტურულ ერთეულებს შო რის კომუნიკაციაში არსებული ხარვეზები. საქართველოს განათლებისა და მეცნიე რების სამინისტრ ოს ფინანსური აუდიტი სსიპ − საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფ რასტრუქტურის განვითარების სააგენტოს არ აქვს დადგენილი საწვავის ლიმიტების თვიური ოდენობა. ბრძანება განსაზღვრავს თითოეული ავტომობილის მიერ წლის განმავლობაში მხოლოდ ჯამურად ასათ ვისებელ მოცულობებს. აღნიშნული პრაქტიკა არ იძ ლევა ხარჯვის სრულყოფილი ანალიზის შესაძლებ ლობას და ართულებს კონტრ ოლის პროცესს. საქართველოს იუსტიციის სამინისტრ ოს ფინანსური აუდიტი მიუხ ედავად იმისა, რომ იუსტიციის სამინისტ რო და სპეციალური პენიტენციური სამსახური კანონმდებლობის შესაბამისად ითვლ ება კრი ტიკული ინფორმაციის სისტემის სუბიექტებად, მათ არ გააჩნიათ ინფორმაციული უსაფრთხო ების პოლიტიკის დოკუმენტი „ინფორმაციული 17 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში უსაფრთხოების შესახებ“ საქართვ ელოს კანო ნის შესაბამისად, რაც მნიშვნ ელოვნად ზრდის რისკებს ინფორმაციული უსაფრთხოების მი მართულებით. ასევე, სსიპ − აღსრულების ეროვნული ბიუროს მი ერ განხორციელებული ხაშურის იუსტიციის სახლის მშენებლობის პროცესი კონტრაქტორი კომპანი ის მხრიდან მიმდინარეობდა ხარვეზებით. მშენებ ლობაში გამოყენებული მასალა არ შეეს აბამებოდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულს, რამაც გა მოიწია ხელშეკრულების შეწყვეტა. მშენებლობის გაგრძელების მიზნით საჭირო იყო შენობის სრული დემონტაჟი, რაც განხორციელდა ახალი ხელშეკ რულების საფუძველზე. შესაბამისად, მშენებლობი სა და მისი დემონტაჟისთვის საჭირო სახსრები გაი ზარდა 1.7 მლნ ლარის ოდენობით, რაც მიუთითებს კონტროლის ნაკლოვანებებზე. შესაბამისობის აუდიტების შედეგები შესაბამისობის აუდიტის მიზანია დაადგინოს აუდიტის ობიექტის საქმიანობის შესაბამისობა კა ნონმდებლობასთან, მარეგულირებელ ნორმებ თან, სახელშეკრულებო მოთხოვნებსა და ორგა ნიზაციულ პოლიტიკასთან მიმართებით. 2023 წელს ჩატარებული 26 შესაბამისობის აუდი ტის (მათ შორის, 2 უწყებათაშორისი შესაბამისო ბის აუდიტი) ფარგლებში, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გამოვლენილი ნაკლოვანებები შესაძლებელია დაჯგუფდეს 4 ძირითადი სისტემუ რი მიმართულებით: შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები შესყიდვების მართვის პროცესი ნაკლოვანებე ბით მიმდინარეობს შესყიდვების თითქმის ყველა ეტაპზე და მოიცავს ხარვეზებს როგორც საწყის − საჭიროებების იდენტიფიცირებისა და ბაზრის კვლევის, ასევე სატენდერო პროცედურების, ხელშეკრულებების მართვის, სამუშაოებ ის ზედამ ხედველობისა და მიღება-ჩაბარების განხორცი ელების ეტაპებზე. აღნიშნული ნაკლოვანებები 18 წარმოშობს საბიუჯეტო სახსრების არაეკ ონომი ური, არაპროდუქტიული და არაეფ ექტიანი გან კარგვის რისკებს. სსიპ − საქართვ ელოს კულტურული მემ კვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენ ტოს მიერ 2018 – 2020 წლებში განხორ ციელ ებული სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი შერჩეული ხელშეკრულებების მიხედვით, რომე ლიც გაფორმდა ნოქალაქევის კომპლექსის სა რეაბილიტაციო სამუშაოებზე გამოცხადებულ ტენ დერებში უკონკურენტო პირობებში გამარჯვებულ მიმწოდებელთან, სამუშაოთა ერთეულების ფასე ბის გაზრდის შედეგად, შესყიდვის ობიექტის სავა რაუდო ღირებულებები და შესაბამისად, საკონტ რაქტო ფასები, გაზრდილია 422.4 ათასი ლარით. უჯარმის ციხე-ქალაქის რეაბილიტაცია-კონსერვა ციის სამუშაოების შესყიდვისას, სატენდერო კომი სიის მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში, არსებობდა 72.2 ათასი ლარის ეკო ნომიის მიღების შესაძლებლობა, ნიკორწმ ინდისა და უფლისციხის ობიექტებზე კი – 193.2 ათასი ლა რის ეკონომიის მიღების შესაძლებლობა. შერჩეული ხელშეკრულებების მიხედვით, შესრუ ლებული სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვები ხელოვ ნურადაა გაზრდ ილი და შესაბამისად, სამუშაოთა შემსრულებლებისათვის ზედმეტად არის ანაზღა ურებული ნოქალაქევის კომპლექსის სარეაბ ილი ტაციო სამუშაოებზე – 277.8 ათასი ლარი, ოპერის თეატრის რეაბილიტაციის სამუშაოებზე – 228.4 ათასი ლარი, გრაკლიანი გორის არქეოლ ოგიუ რი მუზეუმის საგამოფენო სივრც ის მოწყობის სა მუშაოებზე – 20.8 ათასი ლარი. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სა მინისტროებ ის მიერ განხორციელ ებული სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი სახელმწიფო შესყიდვების დაგეგმვის დროს, შემს ყიდველი ორგანიზაციების მიერ რიგ შემთხვევებში ბაზრის კვლევა სათანადოდ არ არის ჩატარებული; რიგ შემთხვევებში შესყიდვის სავარაუდო ფასი გან საზღვრულია გასულ წელს მსგავსი მომსახურების სახელმწიფო აუდიტის სამსახური შესყიდვის ფასის შესაბამისად, თუმცა შესყიდვის ვა დის გათვალისწინებით, აღნიშნული კვლევა არავა ლიდურია. 2022 წელს 418 შემდგარი ტენდერიდან 75 შემთხვევაში დაფიქსირდა 20%-იანი და მეტი ფასის შემცირება. კერძოდ, განხორციელებულ ტენ დერებში შესყიდვების ჯამური სავარაუდო ღირებუ ლება შემცირდა 13.5 მლნ ლარით.7 ამასთანავე, სახელმწიფო შესყიდვების მართვ აში არსებული ნაკლოვანებებისა და შიდა კონტრო ლის სისუსტის გამო, მხარჯავი დაწესებულებების მიერ სახელმწ იფო შესყიდვების მოსამზადებელი სამუშაოების დროს რიგ შემთხვევებში სათანა დოდ არ ხდება არსებული რისკების შეფასება, რამაც ინფრასტრუქტურული პროექტების დადგე ნილ დროში შეუსრულებლობა გამოიწვია. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლი კის ჯანმრთელობისა და სოციალ ური დაცვის სამინისტროში რესპუბლიკუ რი ბიუჯეტით განსაზღვრ ული პრიორ ი ტეტის − „მოსახლეობის ჯანმრთელო ბის დაცვა“ ფარგლებში პროგრამების (ქვეპროგრამების) შესრულებისა და სა ბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის შესაბამისო ბის აუდიტი 2022 წელს სამინისტრომ სამედიცინო საგნები სა და მომსახურების შესყიდვაზე გამოაცხადა 31 ელექტრონული ტენდერი, ჯამური ღირებულებით 1.3 მლნ ლარი. აქედან, არ შედგა ხუთი ტენდერი, რადგან მონაწილეობა არ მიიღო არცერთმა პო ტენციურმა მიმწოდებელმა, ხოლო სამი ტენდერი უშედეგოდ დასრულდა პრეტენდენტების დისკ ვალიფიკაციის გამო. იმავე შესყიდვის საგანზე, იდენტური სატენდერო პირობებით გამოცხადე ბულ ახალ ტენდერებში მონაწილეობა მიიღეს სავარაუდო მომწოდებლებმა. საბოლოოდ, შედ გა 790 ათასი ლარის სავარაუდო ღირებულების 23 ტენდერი, რაც მიუთითებს სამინისტროს მიერ პოტენციურ მომწოდებლებთან არასაკმარის კო მუნიკაციაზე. შედეგად, ბენეფიციარებს მომსახუ რება დროულად ვერ მიეწოდათ. შპს „სანდასუფთავების“ საქმიანობის შე საბამისობის აუდიტი შპს „სანდასუფთავების“ მიერ რიგ შემთხვევებში ბაზრის კვლევა განხორციელებულია არასრულ ყოფილად. კერძოდ, არ არის შექმნილი სრული სურათი ბაზარზე არსებული შემოთავაზებების, მათ შორის, პოტენციურ მიმწოდებელთა ვინა ობის, არეალის, მათი შესაძლებლობების, შეს ყიდვის ობიექტის ტექნიკური და ხარისხობრივი მახასიათებლების, მიწოდების პირობებისა და ვადების, ასევე შესყიდვის სავარაუდო ღირებუ ლების თაობაზე. აღნიშნულმა განაპირობა, რომ ცალკეულ შემთხვევებში საკონტრ აქტო ფასებ სა და სავარაუდო ღირებულებებს შორის ფიქ სირდება მნიშვნელოვანი სხვაობები. 2021-2022 წლებში 62 შემდგარი ტენდერიდან, 14-ში სავარა უდო სატენდერო ღირებულება განისაზღვრა 1.1 მლნ ლარით. პრეტენდენტების მიერ სავარაუდო ღირებულება შემცირდა 368 ათასი ლარით (33%ით) და 758.9 ათასი ლარი შეადგინა. ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის 20212022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის მიერ შესყიდვის ხელშეკრულე ბის შესრულების უზრუნველყოფის გარანტიის გა მოუყ ენებლობით, ბიუჯეტში არ მოხდა დამატებით 13.4 ათასი ლარის მობილიზება. ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის 20212022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის მიერ რიგი ინფრ ასტრ უქტურუ ლი ობიექტების მშენებლობის/რეაბილიტაციის არასათანადოდ დაგეგმვის შედეგად 5 ობიექტი დაუსრულებელია, ხოლო 1 − უფუნქციოა. აღნიშ ნულის შედეგად, ობიექტების სარეაბ ილიტაციოდ გამოყოფილი 336.2 ათასი ლარი გამოყენებულია არაეფექტიანად. 7 აჭარის ა/რ განათლების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს მიერ გამოცხადებულ ტენდერებში – 954.9 ათასი ლარით; აჭარის ა/რ ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ გამოცხადებულ ტენდერებში – 35 ათასი ლარით; აჭარის ა/რ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ გამოცხადებულ ტენდერებში – 1.9 მლნ ლარით; აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიერ გამოცხადებულ ტენდერებში – 10.6 მლნ ლარით. 19 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში ახალციხის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი 2021-2022 წლებში მუნიციპალიტეტმა 3 გამარ ტივებული შესყიდვით შეისყიდა სამშენებლო სა მუშაოები, საერთო ღირებულებით 135.1 ათასი ლარი. მერიამ სამუშაოები ჩაიბარა და ანგარიშ სწორება განახორციელა ფაქტობრივი დანახარ ჯების დადასტურების გარეშე. ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი ინფრ ასტრუქტურული პროექტების დაგეგმვ აში არსებული ხარვეზების შედეგად, მუნიციპალიტეტ მა არაეფ ექტიანად დახარჯა 104.1 ათასი ლარი და ვერ მიაღწია პროექტების განხორციელებით განსაზღვრულ შედეგებს. კერძოდ, ზოგიერთი ინ ფრასტრუქტურული პროექტი არაა დასრულებუ ლი და მოსახლეობ ა ვერ იყენებს. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტში სამუშაოების დასრულების ვადების დარღვევის ან/და ხელშეკრულების პი რობების არაჯეროვნად შესრულებისთვის მიუღე ბელმა და ასევე დაურიცხავმა ჯარიმებმა ჯამურად 263.9 ათასი ლარი შეადგინა. საჯარიმო სანქციე ბის ადმინისტრირების კუთხით მერიას სათანადო ღონისძიებ ები არ გაუტარებია. გურჯაანის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი ინფრასტრუქტურულ პროექტებზე 2021-2022 წლებ ში გაფორმებული 60 ხელშეკრულების შემთხვე ვაში, საერთო ღირებულებით 10.6 მლნ ლარი, მიმწოდებლებს სამუშაოების გეგმა-გრაფიკის შეუ საბამოდ განხორციელების გამო დაერ იცხათ 610.6 ათასი ლარის ოდენობის ჯარიმა. 2023 წლის 1 იან ვრის მდგომარეობით, მუნიციპალიტეტმა ამოიღო მხოლოდ 8.6 ათასი ლარი.8 ამასთანავე, ჯარიმის გადაუხდელობისას მერიამ არ მიმართა სახელმწ ი ფო შესყიდვების სააგენტოს არაკეთილსინდისიერი მიმწოდებლების შავ სიაში დასარეგისტრირებლად. 8 ასევე, ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული საჯარიმო სანქციებ ის გამოუყ ენებლობის გამო, 12-დან 9 შეწყვეტილ ხელშეკრულებაზე გაუვრც ე ლებელმა სანქციამ 46.3 ათასი ლარი შეადგინა. გარდაბნის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2021-2022 წლებში მუნიციპალიტეტში ინფრ ასტ რუქტურული პროექტების მართვაში არსებული სუსტი კონტრ ოლის მექანიზმების გამო, მნიშვნ ე ლოვანი ინფრ ასტრ უქტურული პროექტები და უსრულებელია. ამასთანავე, მუნიციპალიტეტმა ხელშეკრულებების შეწყვეტის შემდეგ მიღებული ზიანის საკომპენსაციოდ ვერ მიიღო 278.3 ათასი ლარის საგარანტიო და საჯარიმო თანხები. აქტივების მართვ ასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები აქტივების მართვასთან დაკავშირებული სისტე მური ხასიათის დარღვევებია: აქტივების არაე ფექტიანი გამოყენება, ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის პროცე დურებთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები, ბიუ ჯეტში მიუმართავი სახსრები და სხვ. შპს „სანდასუფთავების“ საქმიანობის შე საბამისობის აუდიტი შპს „სანდასუფთავების“ შემოსავლის ერთ-ერ თი წყაროა კომერციული ბანკების ანგარიშებ ზე არსებული ნაშთიდან მიღებული საპროცენ ტო სარგებელი. 2021-2022 წლებში 1 იანვრის მდგომარეობით, სხვადასხვა ბანკში კომპანიას ერიცხებოდა თავისუფალი ფულადი სახსრების ნაშთი 8.7 მლნ ლარის მოცულობით, ხოლო ფუ ლადი სახსრების ბრუნვა შეადგენდა 28.2 მლნ ლარს. ამ პირობებში კომპანიამ მიიღო საპრო ცენტო სარგებელი 1.5 მლნ ლარის ოდენობით. სხვა კომერციულ ბანკებში, სადაც საპროცენ ტო სარგებლის მიღება ხელშეკრულებით გათ ვალისწინებული არ იყო, კომპანიას ნაშთად ერიცხებოდა 1.8 მლნ ლარი, ხოლო ბრუნვა შე ადგენდა 25.4 მლნ ლარს. 2023 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით, ჯარიმის სახით, დამატებით ამოიღო 87.6 ათასი ლარი. 20 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ქობულეთის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი მერიის მიერ უკანონო მშენებლობების აღკვ ეთის მიზნით გატარებულმა ღონისძიებებმა ვერ უზრუნ ველყო უნებართვო მშენებლობების შეჩერება და სახელმწ იფო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკ ვეთების უკანონო გამოყენება, რაც ქალაქ ქობუ ლეთის ტერიტორიაზე მშენებლობების ზედამხედ ველობასთან დაკავშირებული შიდა კონტრ ოლის სისტემის არსებითი სისუსტეა. ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი ქალაქ ახალქალაქში ზოგიერთ ქონებას არაუფლე ბამოსილი ფიზიკური/იურიდიული პირები იყენებ დნენ კომერციული დანიშნულებით, მუნიციპალი ტეტთან შესაბამისი ხელშეკრულების გაფორმების გარეშე. მერია ვერ უზრუნველყოფს მუნიციპალიტე ტის საკუთრებაში არსებული ქონების განკარგვ ის პროცესის კანონშესაბამისად წარმართვას. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2019 წელს მერიას უსასყიდლოდ გადაეცა მუნიციპა ლიტეტის ტერიტორიაზე მდებარე 1.1 მლნ ლარად შეფასებული 44 კონტეინერი, მათში განთავსებუ ლი შესაბამისი ინვენტარით. ქონების შენარჩუნების მიზნით, 2019-2023 წლებში მერია ყოველწლ იურად შეისყიდიდა დაცვის მომსახურებას, რისთვისაც ჯამში გადახდილია 197 ათასი ლარი. 2021 წელს აღნიშნულ ტერიტორიაზე დაფიქსირდა ძარცვის ფაქტი. მიუხედავად იმისა, რომ დაცვის კომპანიამ აღნიშნული ქურდობის ფაქტი ვერ გამოავლინა, მერიას არ მიუმართავს ზარალის ანაზღაურების მოთხოვნით; ასევე მუნიციპალიტეტის მხრიდან არ დადგენილა ადგილზე დარჩენილი მატერიალური ფასეულ ობების რაოდენობა და ღირებულება. ასევე, 2021-2022 წლებში მუნიციპალიტეტი ადმი ნისტრირებას უწევდა 26 საიჯარო ხელშეკრულებას, თუმცა სრულად ვერ იღებდა ხელშეკრულებებით გათვალისწინებულ შემოსავლებს. კერძოდ, 2023 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, მუნიციპალიტეტს არ მიუღია ჯამურად 24.4 ათასი ლარის შემოსავა ლი. მოქმედი საიჯ არო ხელშეკრულებებიდან, ყვე ლა შემთხვევაში, მერიამ ობიექტები იჯარით გასცა პირდაპირი განკარგვის წესით. შესაბამისად, ქონე ბის განკარგვის პროცესში ვერ იქნა უზრუნველყო ფილი გამჭვირვალობა, დაინტერესებული პირების ინფორმირებულობა და კონკურენტულ გარემოში ფასის დადგენა. დმანისის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2021-2022 წლებში მოქმედი 113 საიჯარო ხელ შეკრულებიდან 27 შემთხვევაში ქონება გაცემუ ლია პირდაპირი განკარგვის წესით, რითაც შე იზღუდა ვაჭრობის კონკურენტულ/გამჭვირვალე გარემოში წარმართვით ქონებიდან მაქსიმალური სარგებლის მიღების შესაძლებლობა. 2023 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, 65 საიჯ არო ხელშეკრულების შემთხვევაში მუნიციპალიტეტს არ მიუღია სულ 207.4 ათასი ლარის ოდენობის შემო სავალი; ასევე მუნიციპალიტეტის მიერ 2011-2019 წლებში გაფორმებული გრძელვადიანი საიჯარო ხელშეკრულებების უმეტესობა ითვალისწინებდა ხელშეკრულების პირობების, მათ შორის, საიჯარო ფასის პერიოდულ გადასინჯვას. მუნიციპალიტეტს არ უმსჯელია იჯარით გაცემული ქონების საიჯ არო ღირებულების გადახედვისა და საბაზრო ფასებთან შესაბამისობაში მოყვანის შესახებ. საბიუჯეტო რესურსის მართვასთან დაკავ შირებული ნაკლოვანებები ჩატარებული აუდიტების შედეგად გამოვლენილი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირე ბული ნაკლოვანებები მოიცავს საჯარო უწყებების მიერ ბიუჯ ეტის არარაციონალურად და არამიზ ნობრივად გამოყენების შემთხვევებს. დევნილთა საცხოვრებელი ბინებით უზ რუნველყოფის 2020-2021 წლების შესა ბამისობის აუდიტი თბილისში დევნილთა საცხოვრებელი ბინებით უზ რუნველყოფის მიზნით საცხოვრებელი ფართების შესყიდვისას, დაუსაბუთებლად გაიზარდა სახელ შეკრულებო ღირებულება, რამაც გამოიწვია 302.9 ათასი ლარის საბიუჯეტო სახსრ ების არაეკონო მიური ხარჯვა. გორში დევნილთა საცხოვრებელი ბინებით უზრუნველყოფის მიზნით გამოცხადებულ კონკურსში, მიზანშეუწონელი გადაწყვეტილების 21 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში მიღების გამო, დაიკარგა 120 ათასი აშშ დოლარის ოდენობის ეკონომიის მიღების შესაძლებლობა. რიგ შემთხვევებში, დევნილი ოჯახების გრძელვადია ნი განსახლების საჭიროების სრულყოფილი შესწავ ლისა და ასევე, დევნილთა საკითხების შემსწავლელი კომისიის მიერ კრიტერიუმის გამოყენების გარეშე მი ღებული არაერთგვ აროვანი გადაწყვეტილებების შე დეგად, საცხოვრებლით დაკმაყოფილება წარმოებ და შეფასების ჯამური ქულის გაუთვალისწინებლად. ასევე, დევნილთა საკითხების შემსწავლელი კომი სიის გადაწყვეტილებების შედეგად, საცხოვრებლით დაკმაყოფილებული არიან ოჯახები, რომლებიც სა კითხის განხილვის მომენტისთვ ის არ საჭიროებდნენ გრძელვადიან განსახლებას. სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრ ა ციების მიერ განხორციელებული საფი ნანსო-ეკონომიკური საქმიან ობის შესა ბამისობის აუდიტი სახელმწ იფო რწმუნებულის ადმინისტრ აციების მიერ აუდიტის პროცესში ვერ იქნა წარმოდგე ნილი შესაბამისი ფორმალური დოკუმენტაცია, რომელიც დაადასტურებდა საწვავის ჩასხმისა და ავტომობილების სამსახურებრივი საჭიროებ ი სათვის გამოყენების აუცილებლობას. სსიპ − ფინანსური მონიტორინგის სამსა ხურის საფინანსო-ეკონომიკური საქმია ნობის შესაბამისობის აუდიტი 2021 წელს დანამატის სახით სამსახურის თანამშრ ომ ლებზე გაიცა 196.8 ათასი ლარი, ხოლო 2022 წელს − 196.4 ათასი ლარი. სამსახურის მიერ ვერ იქნა წარ მოდგენილი დოკუმენტაცია, თუ რა სახის ზეგანაკვეთუ რი სამუშაოს შესრულება დაევ ალათ თანამშრომლებს; ასევე ვერ იქნა წარმოდგენილი ასეთი სახის სამუშაოს შესრულების დამადასტურებელი მტკიცებულებები. სსიპ − აფხაზეთიდან იძულებით გადაად გილებულ პირთა − დევნილთა მომსახუ რების სააგ ენტოს პროგრამების შესრუ ლებისა და საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვ ის შესაბამისობის აუდიტი სააგენტოს მიერ შესაბამისი ნებართვის გარეშე, კანონმდელობით დადგენილი მოთხოვნების შე 22 უსაბამოდ, შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმდა 35 პირი, რომლებზეც ჯამურად გაიცა 177.5 ათასი ლარის ოდენობის ანაზღაურება. შპს „სანდასუფთავების“ საქმიანობის შე საბამისობის აუდიტი კომპანიის მიერ ფაქტობრივად დადგენილ ნორმას თან შეუს აბამოდ ჩამოწერილია 147.8 ათასი ლიტრი საწვავი. კერძოდ, 2021-2022 წლებში, 22 ავტომო ბილზე 94.7 ათასი ლიტრი საწვავის ნორმის შესაბა მის ხარჯვაზე არაა წარმოდგენილი ექსპერტის დას კვნ ები; ასევე, კომპანიას ფიზიკური პირებიდან 43 შემთხვევაში უსასყიდლო სარგებლობაში, თხოვების ფორმით მიღებული აქვს ავტომობილები, რომლებიც მიმაგრებულია თანამშრომლებზე და გამოყოფილია საწვავის ხარჯვის ლიმიტი. ავტომანქანების სამსახუ რებრივი დანიშნულებით გამოყენება არ დასტურდე ბა, თუმცა ჩამოწერილია 52.8 ათასი ლიტრი საწვავი. გურჯაანის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2021 წელს სოფელ ვეჯინში ტურისტების მომსახუ რებისთვის მოეწყო ობიექტი, ღირებულებით 38.4 ათასი ლარი. ობიექტი არ ფუნქციონირებს და მი სი ექსპლოატაციისთვის საჭიროა დამატებითი სა მუშაოების შესრულება. ასევე, 2022 წელს სოფელ კოლაგში მოეწყო სკვე რი, ღირებულებით 19 ათასი ლარი. ობიექტი მდე ბარეობს დაუსახლებელ ადგილას, სოფლიდან მოშორებით და მოსახლეობა ვერ იყენებს. ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ბორჯომის ისტორიულ პარკში ვიზიტორთა შესვლა წარმოებს ნაღდი და უნაღდო ანგარიშსწ ორებით. საბიუჯეტო ორგანიზაცია არ აწარმოებს სალაროს წიგნს, რაც წარმოშობს ფულადი თანხების არას წორად აღრიცხვის რისკს. ვიზიტორთა აღრიცხვის სისტემის გასაუმჯობესებლად 2015 წლიდან დამონ ტაჟებულია ტურნიკეტები, რაც არ ფუნქციონირებს. გარდა ამისა, 2021-2022 წლებში მოქმედი 66 საი ჯარო ხელშეკრულებიდან, 2023 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, 35 ხელშეკრულების ფარგლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სრულად არ იქნა გადახდილი საიჯარო თანხა, ჯა მურად 107.4 ათასი ლარის მოცულობით. ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი სასამართლო დავის მიმდინარეობ ისას, მუნიციპა ლიტეტის პასუხისმგებელი პირები არ გამოცხად დნენ სასამართლოში, რითაც მუნიციპალიტეტმა დაკარგა საკუთარი ინტერესების დაცვის შესაძ ლებლობა. სასამართლომ მიიღ ო დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და მერიას დაეკისრა მიმწოდებ ლისთვის 19.5 ათასი ლარის გადახდა. გარდაბნის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი სასამართლო დავის მიმდინარეობისას, მუნიცი პალიტეტის მიერ საპროცესო ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო (შესაგებლის წარუდგენ ლობა), სასამართლომ მტკიცებულებათა გამოკ ვლევისა და შეფასების გარეშე მიიღო დაუსწრე ბელი გადაწყვეტილება, რითაც მერიას დაეკ ისრა მიმწოდებლისათვის 520 ათასი ლარის გადახდა. ქობულეთის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის წილობრივი მონაწილეობით და ფუძნებულ შპს-ებში საფინანსო-სამეურნეო საქმია ნობის არასწორად წარმართვის შედეგად, ხელფა სის სახით ზედმეტად გაცემულია 266 ათასი ლარი. ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის 20212022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ა(ა)იპ − ხელვაჩაურის გამწვანების, დასუფთავე ბისა და კომუნალური მომსახურების სამსახურში 2019-2022 წლებში საბიუჯეტო რესურსების არა მიზნობრივად ხარჯვ ის შედეგად ზედმეტად გა დახდილია 152 ათასი ლარი. მუნიციპალიტეტებში დასუფთავების მო საკრებლის ადმინისტრირებასთან დაკავ შირებული ნაკლოვანებები მუნიციპალიტეტებისთვის მნიშვნელოვან გამოწვე ვად რჩება დასუფთავების მოსაკრებლის ადმინის ტრირება. კერძოდ, 2023 წელს აუდიტის სამსახურის მიერ შესწავლილი 13 მუნიციპალიტეტიდან − 11-ის შემთხვევაში,9 იურიდიული და ფიზიკური პირების მი ერ 2021-2022 წლებში გადაუხდელმა დასუფთავების მოსაკრებელმა ჯამურად 1.4 მლნ ლარი შეადგინა. მუნიციპალიტეტებში დელეგირებული უფ ლებამოსილებების განხორციელ ებასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები 2023 წელს შესწავლილი 13 მუნიციპალიტეტიდან 9 მუნიციპალიტეტმა,10 2021-2022 წლებში საკუ თარი ფინანსური რესურსი გამოიყენა დელეგი რებული უფლებამოსილების განხორციელების მიზნით. შედეგად, მუნიციპალიტეტებმა დამატე ბით დახარჯეს ჯამურად 1.9 მლნ ლარი, რაც სა ბიუჯეტო პროცესთან დაკავშირებული მარეგული რებელი საკანონმდებლო ნორმების შეუსაბამოდ გაწეულ ხარჯს წარმოადგენს. ორგანიზაციული და პერსონალის მართვ ას თან დაკავშირებული ნაკლოვანებები სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრ ა ციებ ის მიერ განხორციელებული საფი ნანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესა ბამისობის აუდიტი 2021 წლიდან რეგიონ ების განვითარების სტრა ტეგია აღარ განახლებულა, რაც უარყოფით გავ ლენას ახდენს რეგიონების პოტენციალის სრუ ლად ათვისებასა და არსებული გამოწვევების გადაჭრაზე. ასევე, სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრ ა ციებს მთავრობის მიერ არ განესაზღვრა სამოქ 9 ყაზბეგის, ნინოწმინდის, თეთრიწყაროს, ზესტაფონის, დმანისის, გურჯაანის, გარდაბნის, ახალციხის, ახალქალაქის, ადიგენისა და ქობულეთის მუნიციპალიტეტები. 10 ყაზბეგის, ნინოწმინდის, თეთრიწყაროს, ზესტაფონის, დმანისის, გურჯაანის, გარდაბნის, ახალქალაქისა და ადიგენის მუნიციპალიტეტები. 23 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში მედო გეგმების მომზადებისა და შესრულებული სამუშაოს შესახებ ანგარიშგების ვალდებულება, სადაც ასახული იქნებოდა წლის განმავლობაში დაგეგმილი და განხორციელებული საქმიანობე ბი. შპს „საქართველოს გაზის ტრანსპორტი რების კომპანიის“ შესაბამისობის აუდიტი კომპანიის მიერ ბუნებრივი გაზის ხარისხის გაზომ ვის პროცედურები არ არის სრულად შესაბამისო ბაში ქსელის წესებით დადგენილ მოთხოვნებთან, რაც კომპანიის მიერ ტრანსპ ორტირებული ბუნებ რივი გაზის ხარისხის დაცვის, გაზსადენი მილები სა და შესაბამისი ინფრასტრუქტურის დაზიანების რისკებს წარმოშობს. ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის 20212022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2021-2022 წლებში მუნიციპალიტეტმა სოციალ უ რი დახმარების მიზნით 15 სხვადასხვ ა პროგრა მის ფარგლ ებში დახარჯა 4.6 მლნ ლარი, საი დანაც 3,461 ბენეფიციარზე 500.1 ათასი ლარი გაცემულია „განსაკუთრებულ შემთხვევებში ზეს ტაფონის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზ ე რე გისტრირებულ და მცხოვრებ, უკიდურესად გა ჭირვებულ ოჯახებზე დახმარების“ ქვეპროგრამის ფარგლებში. ქვეპროგრამა ითვალისწინებს ბენე ფიციარების 100 ლარიდან არაუმეტეს 500 ლა რამდე დახმარებას. ქვეპროგრამის ფარგლებში დადგენილია მხოლოდ გასაცემი თანხის რაო დენობა და არ არის განსაზღვრული ბენეფიცია რების შერჩევის კრიტერიუმი. შესაბამისად, დახ მარების მიმღებ პირებზე გასაცემი კონკრეტული თანხის ოდენობას შესაბამისი კომისია საკუთარი შეხედულების მიხედვით ადგენდა. ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2021-2022 წლებში მუნიციპალიტეტში უნებართვო მშენებლობისთვის გამოვლენილი და დაჯარიმე ბულია 102 პირი. მერიის მიერ მიმდინარე სამშე ნებლო სამუშაოე ბის მონიტორინგის არსებული სისტემა გაუმართავია, რაც ვერ უზრუნველყოფს 24 უკანონო მშენებლობების დროულ გამოვლენას. კერძოდ, მერიამ გამოავლინა უნებართვო მშე ნებლობის 53 შემთხვევა და შესაბამისი პირები დააჯარიმა ობიექტის სამუშაოებ ის დასრულების ეტაპზე ან როდესაც სამშენებლო სამუშაო დასრუ ლებული იყო და ობიექტი ფუნქციონირებდა. გურჯაანის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი აუდიტის შედეგად გამოვლინდა, რომ მუნიციპა ლიტეტში არსებობს საერთო მიზნებისა და ამო ცანების მქონე ერთი და იმავე პროფილის რამ დენიმე ა(ა)იპ. მაგალითად, 2021-2022 წლებში მუნიციპალიტეტში ფუნქციონირებდა კულტურისა და განათლების მიმართულების 6 სხვადასხვა ა(ა)იპ. ამასთანავე, მუნიციპალიტეტის ა(ა)იპ-ებში დასაქმებული პირები ერთდროულად მუშაობენ 2-4 სხვადასხვა საბიუჯეტო ორგანიზაციაში. მუნიციპალიტეტებში წყალმომარაგების სისტემების მოწყობის ნაკლოვანებები მუნიციპალიტეტებში ჩატარებული აუდიტების შე დეგად გამოვლენილი ერთ-ერთი სისტემური ხა სიათის ნაკლოვანებაა წყალმომარაგების სის ტემების გაუმართავი ფუნქციონირება. კერძოდ, გარკვეულ შემთხვევებში მოსახლეობის ნაწილს წყალი არ მიეწოდება ან მიეწ ოდება შეფერხებით; ასევე, ზოგიერთ შემთხვევაში, სასმელი წყალი არ იწმინდება, არ მოწმდება მიწოდებული წყლის ხარისხი ან/და ჩატარებული ლაბორატორიული კვლევებით დადგინდა, რომ სასმელი წყლის ხა რისხი შეუსაბამოა სტანდარტებთან. ამასთანავე, თეთრიწყაროს, დმანისის, გურჯაანის, ბორჯო მის, ახალციხისა და ადიგენის მუნიციპალიტეტებ ში სასმელი წყლის მიწოდებაზე პასუხისმგებელი იურიდიული პირები არ ფლობენ საქმიანობის შესაბამის ლიცენზიას, ხოლო ზესტაფონის, ნი ნოწმინდის, გარდაბნისა და ახალქალაქის მუნი ციპალიტეტებში არ ფუნქციონ ირებს შესაბამისი პროფილის პასუხისმგებელი იურიდიული სუბიექ ტი. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ეფექტიანობის აუდიტების შედეგები სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის პრიორ იტეტული მიმართულებაა ეფექტიანობის აუდიტი, რომელიც უმნიშვნელოვანესი ინსტ რუმენტია საჯარო უწყებების მიერ განხორციელებული პროგრამებით/ღონის ძიებებით მიღწეულ ი შედეგებისა და ამ პროცესში საბიუჯეტო რესურსის გამოყენების ეკონომიურ ობის, ეფექტიანობისა და პროდუქტიულობის შესაფასებლად. ეფექტიანობის აუდიტის ფარგლებში გაცემუ ლი რეკომენდაციების შესრულება ხელს უწყობს საჯარო მმართველობის ხარისხის გაუმჯობესებას. აუდიტის სამსახურმა 2023 წელს ჩაატარა 10 ეფექტიანობის აუდიტი. 2023 წელს ჩატარებული ზოგიერთი ეფექტიანობის აუდიტის ფარგლებში გამოვლენილი შედეგებია: აუდიტის დასახელება: სამხედრო განათლების სისტემის ეფექტიან ობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: თავდაცვა აუდიტის პერიოდი: 2020-2021 წლები აუდიტის ობიექტი: საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო თავდაცვისუნარიანობის განვითარების ერთ-ერთი საწყისი და მნიშვნელოვანი წინაპირობაა სამხედ რო მოსამსახურეთა და სამოქალაქო პირთა შესაბამისი განათლებითა და საბრძოლო მომზადებით უზრუნველყოფა. სამხედრო განათლების მიმართულებით უკანასკნელ პერიოდში განხორციელდა სხვადასხვა რეფორმა, რომლებიც ითვალისწინებს საქართველოში თანამედროვე მოთხოვნებთან თავსებადი, მაღალპროფესიული, ბრძოლისუნარიანი თავდაცვის ძალების ჩამოყალიბებას. შესაბამი სად, აუდიტის სამსახურმა შეისწავლა, რამდენად უზრუნველყოფს თავდაცვის სამინისტროს მიერ სამ ხედრო განათლების მიზნით დაგეგმილი და განხორციელ ებული ღონისძიებები დასახული მიზნების მიღწევას. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: დაწყებით სამხედრო განათლებასთან დაკავშირებით გამოვლინდა, რომ ლიცეუმის წესდებით მკაფიოდ არ არის გაცხადებული მისი მთავარი დანიშნულება − მოამზადოს მოსწავლეები ეროვნული თავდაცვის აკადემიაში შემდგომი სწავლისთვის და საქართვ ელოს თავდაცვის ძალებში მომავალი კა რიერისთვის, რაც რეალურად სამხედრო სკოლის მთავარი დანიშნულება უნდა იყოს, კადეტის მიერ პირველადი სამხედრო ცოდნისა და უნარების შეძენასთან ერთად. 2017-2020 წლების ანალიზით, ჩა რიცხული მოსწავლეებიდან დროის სხვადასხვა ეტაპზე საშუალოდ 40%-მა შეწყვიტა სწავლა და ამო ირიცხა ლიცეუმიდან. შედეგად, ლიცეუმდამთავრებულ აბიტურიენტთ ა საშუალოდ 50-60% აგრძ ელებს სწავლას სხვადასხვა სასწავლებელში და არა ეროვნულ თავდაცვის აკადემიაში. ამასთანავე, 20162018 წლებში კადეტთა სამხედრო ლიცეუმდამთავრებული 215 კადეტიდან ეროვნული თავდაცვის აკა დემიაში ჩაირიცხა 103 (48%). აქედან, აკადემია დაასრულა 59-მა პირმა (57%), რომელთაგან დღეის მდგომარეობით თავდაცვის ძალებში ირიცხება 50 ოფიცერი. აღნიშნული მაჩვენებლები არ არის ეფექ ტიანი და ვერ უზრუნველყოფს სამინისტროს სამოქმედო გეგმით დასახული მიზნების მიღწევას. ამას თანავე, კადეტებისთვის არ არის შემუშავებული და დანერგილი შესაბამისი შეღავათები/სარგებელი, გააგრძელონ სწავლა სამხედრო მიმართულებით ეროვნულ თავდაცვის აკადემიაში. რეკომენდაცია: სამხედრო განათლების უწყვეტობის უზრუნველყოფის, ხარისხის გაუმჯობესებისა და საბიუჯეტო სახსრ ების არაეფექტიანი ხარჯის თავიდან აცილების მიზნით: 25 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში • მიზანშეწონილია, ლიცეუმის წესდებაში მკაფიოდ განისაზღვროს სამხედრო სკოლის მთავარი და ნიშნულება − მოამზადოს მოსწავლეებ ი ეროვნულ თავდაცვის აკადემიაში შემდგომი სწავლისთვის და საქართველოს თავდაცვის სისტემაში მომავალი კარიერ ისთვის. • მიზანშეწონილია, გამოცდების ეროვნულ ცენტრ თან თანამშრომლობით, ლიცეუმს ჰქონდეს შესაძ ლებლობა მიიღ ოს ოფიციალური ინფორმაცია კადეტების მიერ ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე მი ღებული შედეგების შესახებ, რაც შესაძლებლობას მისცემს, სამომავლოდ ყურადღება გაამახვილოს იმ საგნებზე, რომლებშიც კადეტები შედარებით დაბალ ქულებს იღებენ. • მიზანშეწონილია, ლიცეუმმა განახორციელოს სწავლის სხვადასხვ ა ეტაპზე კადეტთა სასწავლებ ლიდან ამორიცხვის მიზეზების მოკვლევა; მიღებულ შედეგებზე დაყრდნობით კი, განახორციელოს სისტემატური მუშაობა კადეტებთან, როგორც ლიცეუმში მიღების ეტაპზე, ასევე სწავლის სრული პე რიოდის განმავლობაში. • ლიცეუმის დამთავრების შემდგ ომ, კადეტების მიერ ეროვნული თავდაცვის აკადემიაში საწყისი სამხედრო განათლების გაგრძელების და სწავლის უწყვეტობის პრინციპის შენარჩუნების მიზ ნით, მიზანშეწონილია გაგრძ ელდეს კადეტებისთვ ის შესაბამისი წამახალისებელი მექანიზმების შემუშავებისა და დანერგვის პროცესი − ეროვნული თავდაცვის აკადემიაში სამხედრო განათლე ბის მისაღებად. მიგნება: საწყისი სამხედრო განათლების პროგრამას ახორციელებს სსიპ − დავით აღმაშენებლის სა ხელობის საქართველოს ეროვნული თავდაცვის აკადემია, სადაც სამხედრო განათლება ინტეგრირე ბულია აკადემიურ განათლებასთან. ბაკალავრიატის დონეზე აღნიშნული მოიც ავს ოფიცრის საწყი სი სამხედრო და აკადემიური უმაღლესი განათლების პირველ საფეხურს. მაგისტრ ატურის დონეზე − ოფიცრის შუალედური სამხედრო (სამეთაურო-საშტაბო) განათლებისა და აკადემიურ ი უმაღლესი განათლების მეორ ე საფეხურის ინტეგრაციას. თავდაცვის ძალების ოფიცრებით შევსების ერთადერთ წყაროს თავდაცვის ეროვნულ აკადემიაში არ სებული საბაკალავრო პროგრამებისა და ოფიცერთა მომზადების საკანდიდატო კურსდ ამთავრებუ ლები წარმოადგენენ. აღნიშნულ პროგრამებზე განსაზღვრ ული კვოტები და კურსდამთავრებულთა რაოდ ენობა სრულად ვერ უზრუნველყოფს თავდაცვის ძალების ოფიცრებით დაკომპლექტებას საჭი როების შესაბამისად. აკადემიაში არსებულ სამაგისტრ ო პროგრამებზე ჩართულობის დაბალი მაჩვე ნებელი გამოწვეულია პროგრამებზე ჩარიცხვისთვის დაწესებული საკვალიფიკაციო მოთხოვნებით და უწყებათა შორის არასათანადო კოორდინაციით. რეკომენდაცია: • საქართველოს თავდაცვის ძალებში ოფიცერთა ვაკანსიებ ის შევსების მიზნით, მიზანშეწონილია თავდაცვის ძალების დაკომპლექტების სხვა წყაროს − რეზერვის უმცროს ოფიცერთა მომზადების კურსის დროული ამოქმედება. • აკადემიის კურსდ ამთავრებულთა მაჩვენებლის გაზრდის მიზნით, მიზანშეწონილია აკადემიამ აღ რიცხოს და დოკუმენტური კვლევის საფუძველზე შეისწავლოს იუნკერთა/მსმენელთა გადინების მი ზეზები და განახორციელოს შესაბამისი საპასუხო ღონისძიებ ები. • აკადემიის ასიგნებების პროდუქტიულად და მიზნობრივად ხარჯვის მიზნით, მიზანშეწონილია გადა იხედოს და დაკონკრ ეტდეს მისაღებ პირთა წრე და სწავლების დაფინანსების არსებული მოდელი იმ სამაგისტრო პროგრამებზე, რომლებიც არ მოიცავს სამხედრო კომპონენტს. 26 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აუდიტის დასახელება: ზოგადი განათლების მართვის მოდელის ეფექტიანობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: განათლება აუდიტის პერიოდი: 2019-2021 წლები აუდიტის ობიექტი: საქართველოს განათლების, მეცნიერ ებისა და ახალგაზრდ ობის სამინისტ რო 2021-2024 წლების სამთავრობო გეგმის მიხედვით, მთავრობის პრიორიტეტი ზოგადი განათლების ხარისხის მნიშვნელოვანი გაუმჯობესებაა, რომლის მისაღწევადაც გაიზრდება მოცემული მიმარ თულებით საბიუჯეტო დაფინანსება, დამტკიცდება და დაინერგება ზოგადი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის განახლებული სტანდარტები და პროცედურები, შემუშავდება და დაინერგება სკოლების მართვისა და დაფინანსების დიფერენცირებული მოდელები. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა ეფექტიან ობის აუდიტი იმის დასადგენად, რამდენად უზრუნველყოფს ზოგადი განათლების მართვ ის არსებული მოდელი ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ეფექტიან მმართველობას. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: ზოგადი განათლების ეფექტიანი მართვის სისტემის განვითარება სამინისტროს სტრატეგი ული ამოცანაა, რომლის ერთ-ერთ კომპონენტსაც სკოლის მართვ ის დიფერენცირებული მიდგომის განხორციელება წარმოადგენს. მოცემული მიზნის გათვალისწინებით, სკოლების არსებული მდგომა რეობის ანალიზი არ ჩატარებულა, რომელიც რელევანტურ კრიტერიუმზე დაყრდ ნ ობით უზრუნველ ყოფდა საჭირო რესურსების, მზაობის და შესაძლებლობის მქონე სკოლების იდენტიფიცირებას და ხელს შეუწყობდა განხილულიყო ავტონომიურობის გაზრდის შესაძლებლობა. რეკომენდაცია: სამინისტრომ, დასახული სტრატეგიული მიზნის მისაღწევად, შესაბამის მხარეებთან კოორდინაციით ა და რელევანტურ კრიტერიუმებზე დაყრდნ ობით უზრუნველყოს სკოლების მზაობ ის შეფასება. საჭიროების შემთხვევაში, შესაბამისი რესურსების და შესაძლებლობების მქონე სკოლების თვის განიხილოს დივერსიფიცირებული მიდგომის − ავტონომიურობის გაზრდ ის განხორციელების შესაძლებლობა, ანგარიშვალდებულების და დამატებითი მონიტორინგის მექანიზმების გათვალისწი ნებით. მიგნება: დაფინანსების მოდელის არსებული ინდიკატორები სრულად არ პასუხობს სკოლებისა და მოსწავლეების რეალურ საჭიროებებს (მათ შორის, არაქართულენოვანი სექტორის/სკოლების გამოწ ვევებს). კერძოდ, ვაუჩერული დაფინანსება ძირითადად მიმართულია მასწავლებლების ხელფასზე და არ არის გათვალისწინებული მოსწავლეთა სრულფასოვანი განათლების მიღებისთვის სხვა სახის მნიშვნელოვანი კომპონენტები, როგორებიცაა, მაგალითად არაფორმალური განათლება, კლასგა რეშე, კულტურული და შემოქმედებითი პროექტების განხორციელ ება. არაქართულენოვანი სექტორის სკოლების წინაშე მდგარი გამოწვევების საპასუხოდ, სამინისტროს მხრიდან გათვალისწინებულია გაზრდილი ვაუჩერული დაფინანსება, თუმცა ეფექტიან ი ღონისძიებ ების გასატარებლად, მნიშვნ ელო ვანია არსებული საჭიროებების იდენტიფიცირება და დამატებითი მექანიზმების დანერგვა პროცესის მონიტორინგის მიზნით. ასევე, ვაუჩერული დაფინანსების მოდელის და მასში ინტეგრირებული კომ პონენტების ფარგლ ებში მისაღწევი მიზანი არ არის ნათლად გაწერილი. კერძო სკოლების დაფინან სებისას არ არის გათვალისწინებული სკოლების ფინანსური შესაძლებლობები და საჭიროებები. ამას თანავე, სამინისტროსა და კერძო სკოლებს შორის არ არსებობს უკუკავშირი კერძო სკოლების მიერ მიღებული დაფინანსების გამოყენებასთან დაკავშირებით. 27 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში რეკომენდაცია: სახელმწიფო სახსრების ეფექტიანად და პროდუქტიულ ად ხარჯვის მიზნით, მიზანშეწო ნილია არსებული დაფინანსების მოდელის გადახედვა და შემდეგი კომპონენტების გათვალისწინება: • შეფასდეს სკოლების წინაშე (მათ შორის, არაქართულენოვანი სკოლები) არსებული გამოწვევები, მოსწავლეების საჭიროებები და დაფინანსების ფარგლებში მისაღწევი შედეგები; • დაფინანსების ყველა ეტაპზე მკაფიოდ გაიწეროს შესაბამისი მიზანი; • შეფასდეს კერძო სკოლების დაფინანსების მექანიზმის ოპტიმალურობა და არსებული კრიტერიუმე ბის ეფექტიანობა საჭიროებებისა და მისაღწევი მიზნების გათვალისწინებით; • საბიუჯეტო სახსრებით დაფინანსების ფარგლებში დაინერგოს კერძო სკოლების ანგარიშვალდებუ ლების სისტემა. აუდიტის დასახელება: ინტერნეტის ხელმისაწვდომობის ეფექტიანობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: ეკონომიკა აუდიტის პერიოდი: 2020-2023 წლები აუდიტის ობიექტები: საქართვ ელოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო; ა(ა)იპ – ოუფენ ნეტი ხარისხიან ინტერნეტთან წვდომის თანაბარი შესაძლებლობა არა მარტო ადამიანის ფუნდამენტური უფლებების რეალიზებისთვისაა საჭირო, არამედ ქვეყნის ეკონომიკური და მდგრადი განვითარების მნიშვნელოვანი წინაპირობაა. არსებული გამოწვევების დასაძლევად უკანასკნელ წლებში სახელმ წიფოს მხრიდან, საერთაშორისო დონორების მხარდაჭერით, არაერთი ნაბიჯი გადაიდგა. ციფრული ბაზრის ჰარმონიზების პროექტის − EU4Digital ინიციატივის ფარგლებში, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსთან ერთად, ასევე მსოფლიო ბანკისა და ევროკავშირის მხარდაჭერით, შემუშავდა საქართველოს ფართოზოლოვანი ქსელების განვითარების 2020-2025 წლების ეროვნული სტრატეგია და მისი განხორციელების სამოქმედო გეგმა. აუდიტის სამსახურმა შეისწავლა, რამდენად ქმედითია სამინისტროს მიერ განხორციელებული ღონისძიებები ინტერნეტის ხელმისაწვდ ომობის გა უმჯობესებისთვის. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: სამიზნე გეოგრაფიული არეალის შერჩევის კრიტერიუმი ეყრდნობა მოძველებულ ინფორმა ციას და ვერ ასახავს მიმდინარე მდგომარეობ ას. შესაბამისად, პროგრამის ფარგლებს გარეთ რჩები ან ისეთი დასახლებული პუნქტები, რომლებიც დადგენილების თანახმად, აკმაყოფილებენ შესაბამის კრიტერიუმებს. რეკომენდაცია: ინფრასტრუქტურული სამუშაოებ ისთვ ის გამოყოფილი რესურსების პროდუქტიულო ბის გაზრდის მიზნით, მოსახლეობ ის ფაქტობრივი რაოდ ენობის დასადგენად განიხილოს ალტერნა ტიული საშუალებების გამოყენება (მაგალითად, გარკვეული პერიოდულობით ადგილობრივი თვითმ მართველობების ორგანოებიდან განახლებული ინფორმაციის გამოთხოვა). 28 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მიგნება: აუდიტის პერიოდში ინტერნეტპროვაიდერების მხრიდან პროგრამით დაინტერესება არ იყო მაღალი. არსებობს რისკი იმისა, რომ აღნიშნული გარემოება აქტუალური იქნება პროგრამის დასრუ ლებისთვის, ვინაიდან დაგეგმვის ეტაპზე სათანადოდ არ შეფასებულა პროვაიდერების საჭიროებები და არ მომხდარა იმ მინიმალური პირობების იდენტიფიცირება, რომლის შემთხვევაშიც კერძო ოპე რატორები იქნებოდნენ დაინტერესებულნი აღნიშნულ დასახლებულ პუნქტ ებში მომსახურების მიწო დებით. რეკომენდაცია: სამომავლოდ, სამიზნე გეოგრაფიულ არეალებში ინტერნეტპროვაიდერების მო ზიდვა-დაინტერესების მიზნით, განიხილოს ინტერნეტპროვაიდერებთან და ფართოზოლოვანი ინ ტერნეტის პოტენციურ მომხმარებლებთან ერთად იმ პირობების იდენტიფიცირების შესაძლებლობა (მაგალითად, მოსალოდნელი მოთხოვნა კონკრეტულ ინტერნეტპაკეტებზე, სავარაუდო ფასთა ნუსხა, მომსახურებაში ჩართვის მსურველი იურიდიულ ი პირების რაოდ ენობა და ა.შ.), რომელიც ხელს შე უწყობს პროგრამის ფარგლ ებში შექმნილი ინფრასტრ უქტურის გამოყენებას. აუდიტის დასახელება: სამედიცინო პერსონალის პროფესიული განვითარების ეფექტიან ობის სახელმწიფო სექტორი: ჯანდაცვა აუდიტის პერიოდი: 2018-2021 წლები აუდიტის ობიექტები: საქართველოს განათლების, მეცნიერ ებისა და ახალგაზრდ ობის სამინისტ აუდიტი რო; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებ იდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთ ელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრ ო ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ, სამედიცინო პერსონალის დეფიციტისა და დისბალანსის საპასუხოდ, 2016 წელს გამოაქვეყნა დოკუმენტი − „სამედიცინო პერსონალის გლობალური სტრატე გია 2030“. სტრატეგიის მიხედვით, სამედიცინო სფეროში არსებული გამოწვევევის ეფექტიანად გადა საჭრელად, მნიშვნელოვანია სათანადო უნარების მქონე სამუშაო ძალის შექმნა, რომელიც უპასუხებს მოსახლეობის დღევანდელ და სამომავლო საჭიროებ ებს. საქართველოს სამთავრობო პროგრამის ოთხი საკვანძო მიმართულებიდან, ერთ-ერთს სოციალური პოლიტიკისა და ადამიანური კაპიტალის განვითარება წარმოადგენს, რომელიც მოიცავს ჯანდაცვის სისტემის შემდგომ განვითარებასა და ეფექტიან მართვას. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა შეისწავლა სამედიცინო პერსონალის სათანა დო კვალიფიკაციის ა და საკმარისი რაოდენობის უზრუნველსაყოფად დანერგილი მექანიზმებისა და გატარებული ღონისძიებების ეფექტიანობა. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: დიპლომისშემდგ ომი სამედიცინო სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში არ არის ნათლად შემუშავებული საექ იმო სპეციალობის პრიორიტეტულად განსაზღვრის მექანიზმი. არსებული მექანიზ მები სათანადოდ ვერ უზრუნველყოფს სამედიცინო სპეციალისტების საკმარის რაოდ ენობასა და გე ოგრაფიულ მოცვას. 29 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში რეკომენდაცია: დიპლომისშემდგომი სამედიცინო განათლების სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში, ქვეყანაში არსებული ექიმ-სპეციალისტების დეფიციტის თანმიმდევრულად და ეფექტიანად აღმოფხვ რის მიზნით, შემუშავდეს: • პრიორიტეტული მიმართულებების განსაზღვრის კრიტერიუმ ი; • დეფიციტური სპეციალობების განსაზღვრისა და აღმოფხვრის მიზნით შესაბამისი ღონისძიებები; • პროგრამის შესრულების შეფასების გაზომვადი და შედეგზე ორიენტირებული, როგორც რაოდე ნობრივი, ისე ხარისხობრივი ინდიკატორები; • პროგრამის შესრულების კონტროლისა და მონიტორინგის ეფექტიანი მექანიზმები. მიგნება: ქვეყნის მასშტაბით დაბალია პროფესიულად აქტიური ექიმების ჩართულობა უწყვეტი სამე დიცინო განათლების (უსგ) პროგრამებზე როგორც სავალდებულო, ისე არასავალდებულო ნაწილში. 2021 წლის მდგომარეობ ით, 2018-2021 წლებში 17,632 ექიმიდან პროგრამებში მონაწილეობ ა მიიღ ო 43%-მა. 2018-2021 წლების მიხედვით, ჯამში განხორციელ ებული 757 უსგ-ის პროგრამიდან, 2020-2021 წლებში მონიტორინგი ჩატარდა 108 (15%) პროგრამაზე, ხოლო სავალდებულო 628 უსგ-ის პროგრა მიდან − 90 (14%)-ზე. რეკომენდაცია: უწყვეტი სამედიცინო განათლების სისტემის ეფექტიანი ფორმირებისა და სამედიცინო პერსონალის კვალიფიკაციის მუდმივად ამაღლების მიზნით: • დაინ ერგოს სავალდებულო უწყვეტი სამედიცინო განათლების (უსგ) მექანიზმები თითოეული სპეცი ალობის მიხედვით, პროფესიულად აქტიური სამედიცინო პერსონალის გათვალისწინებით; • შემუშავდეს სამედიცინო პერსონალის მიერ სავალდებულო უსგ-ის პროგრამის კრედიტქულების დაგროვების ზედამხედველობის ეფექტიანი მექანიზმები; • შემუშავდეს უწყვეტი სამედიცინო განათლების აკრედიტებული პროგრამების მონიტორინგის ეფექ ტიანი მექანიზმი. აუდიტის დასახელება: სამომხმარებლო, ინდუსტრიული და სამშენებლო პროდუქტების უვნებლო ბის უზრუნველსაყოფად სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული ღონისძიე ბების ეფექტიანობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: ეკონომიკა აუდიტის პერიოდი: 2020-2022 წლები აუდიტის ობიექტი: სსიპ − ბაზარზე ზედამხედველობის სააგენტო ასოციირების შეთანხმების შესაბამისად, საქართველომ აიღო ვალდებულება, საკუთარი პრიორ ი ტეტების გათვალისწინებით, ეტაპობრივად დაუახლოოს კანონმდებლობა ევროკავშირის შესაბამის კანონმდებლობას. აღნიშნული ვალდებულებების შესრულების უზრუნველსაყოფად, საქართველოს მთავრობამ შეიმუშავა და დაამტკიცა სხვადასხვ ა საზედამხედველო პროდუქტის ტექნიკური რეგლა მენტები, რომელთა ტექნიკურ რეგლამენტებთან შესაბამისობა, საქართველოს მთავრობის გადაწყვე ტილებით, დაექვემდებარა სსიპ − ბაზარზე ზედამხედველობის სააგენტოს. შესაბამისად, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ სისტემურ დონეზე შეფასდა სააგ ენტოს მიერ განხორციელ ებული ღონისძი ებების ეფექტიანობა. 30 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: სააგენტო თავისი საქმიან ობის დასაგეგმად და განსახორციელებლად ხელმძღვანელობს კოდექსითა და საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, თუმცა სააგენტოს არ გააჩნია რაიმ ე სახის ინსტრუქცია ან მეთოდოლოგია ბაზარზე ზედამხედველობის დასაგეგმად და განსახორციე ლებლად საჭირო ინფორმაციის კატეგორიების, მათი შეგროვების, დამუშავების და გამოყენების შესახებ. რეკომენდაცია: ბაზარზე ზედამხედველობის ეფექტიანი დაგეგმვისა და განხორციელებისათვის საჭირო ინფორმაციის განსაზღვრ ის, მათი შეგროვების, დამუშავების, ანალიზისა და დოკუმენტი რების ერთგვაროვანი და გამართული პროცედურების უზრუნველსაყოფად, სააგენტომ შეიმუშაოს მონაცემთა შეგროვებისა და დამუშავების მეთოდოლოგია, რომელიც განსაზღვრავს ბაზარზე ზე დამხედველობის დაგეგმვისა და განხორციელებისთვ ის საჭირო ინფორმაციის (მათ შორის, საზე დამხედველო პროდუქტების საქართვ ელოს ბაზარზე წილის, მისგან გამოწვეული დაზიანებებისა და სხვა მნიშვნ ელოვანი მახასიათებლების შესახებ) შეგროვების, დამუშავების, დოკუმენტირების და გამოყენების პროცედურებს. მიგნება: ბაზარზე ზედამხედველობის პროცესთან დაკავშირებული ადმინისტრ აციულ ი ჯარიმების გა მოყენება მიმართულია როგორც საზედამხედველო პროდუქტების, ასევე ეკონომიკური ოპერატო რების განსხვავებულ და ფართო სპექტრ ზე, თუმცა კანონი ამის პარალელურად არ ითვალისწინებს ჯარიმების შესაფერის/პროპორციულ დიაპაზონს და ამავდროულად, მკაფიო კრიტერიუმებს, რომელ თა მხედველობაში მიღებითაც მოხდება აღნიშნულ დიაპაზონში ჯარიმის კონკრეტული ოდენობის გან საზღვრა, კონკრეტული ეკონომიკური ოპერატორის მიმართ, კონკრეტული სამართალდარღვ ევის შინაარსის მხედველობაში მიღებით. ასევე, კანონი არ ითვალისწინებს დაჯარიმებასთან ერთად იმ მოვალეობის შესრულების დაკისრებას, რომლის შეუსრულებლობისთვისაც ხდება ჯარიმის შეფარდე ბა, ხოლო შეუსრულებლობის შემთხვევაში – ჯარიმების გაზრდ ილ ოდენობას. რეკომენდაცია: ბაზარზე ზედამხედველობასთან დაკავშირებული ადმინისტრ აციულ ი სამართალდარ ღვევებისთვის დადგენილი ჯარიმისა და შემზღუდველი ღონისძიებ ების აღსრულების ეფექტიანობის უზრუნველსაყოფად, სააგენტომ მოამზადოს საკანონმდებლო ცვლილებების პროექტი და წარუდგი ნოს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, რათა განისაზღვროს სამართალდარღვევის შემაკავებელი ეფექტის მქონე ჯარიმების დიაპაზონი და ამავდროულ ად კონ კრეტული ადმინისტრაციული სამართალდარღვ ევისთვის ჯარიმის კონკრეტული ოდენობის განსაზღ ვრისთვის დადგინდეს ისეთი გასათვალისწინებელი კრიტერიუმ ები, როგორებიცაა: ადმინისტრაციუ ლი სამართალდარღვევის შინაარსი, ჯარიმის ოდენობის თანაფარდობა შეუსაბამო საზედამხედველო პროდუქციის ჯამურ ღირებულებასთან, საზოგადოების დაინტერესება და სხვ. ასევე, დაჯარიმებასთან ერთად, კანონმდ ებლობით განისაზღვროს იმ მოვალეობის შესრულების დაკისრება, რომლის შეუს რულებლობისთვისაც ხდება ჯარიმის შეფარდება, ხოლო შეუსრულებლობის შემთხვევაში − ჯარიმების გაზრდილი ოდენობა. 31 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში დონორების მიერ დაფინანსებული პროექტების აუდიტები 2018 წლიდან სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციების მო მართვის საფუძველზე, ყოველწლიურ ად ატარებს მათ მიერ საქართველოში დაფინანსებული პრო ექტების აუდიტებს, რაც სამსახურის დამოუკიდე ბელი აუდიტორული საქმიანობის მაღალ ხარის ხსა და ნდობაზე მიუთითებს. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს ნდობა გამო უცხადეს ისეთმა საერთაშორისო დონორმა ორ განიზაციებმა, როგორებიცაა, მსოფლიო ბანკი (WB) და აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო (USAID). 2023 წლიდან აუდიტის სამსახური მსოფლიო ბან კის მიერ დაფინანსებული კიდევ ერთი მსხვილი პროექტის − „საქართველოს ადამიანური კაპი ტალის პროგრამის“ ფინანსურ აუდიტს ატარებს და პროგრამის ძირითადი მიმართულებით და გეგმილი შედეგებისა და ინდიკატორების მიღ წევის დამოუკიდებელ ვერიფიკაციას ახორციე ლებს. ვერიფიკაციის ანგარიში13 თან დაერთო აუდიტის სამსახურის მოხსენებას „საქართველოს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის შესახებ“. აღსანიშნავია, რომ აუდიტის სამსახურის ვერიფიკაციის ანგარიშის საფუძველზე დონორის მხრიდან მიიღება გადაწყ ვეტილება პროექტით გათვალისწინებული ტრან შების გამოყოფის შესახებ. 1.2 აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 2018 წლიდან ყოველწლიურად ატარებს მსოფლიო ბანკის პროექტის − „შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქ ტივების მართვა (SRAMP)“ დამოუკიდებელ ეფექ ტიანობის აუდიტს.11 სწორედ აუდიტის სამსახურის დასკვნის საფუძველზე მიიღება გადაწყვეტილება პროექტის შემდგომი ტრანშის გამოყოფის შესა ხებ. სამსახურის მიერ განხორციელებული აუდი ტების ფარგლებში დაიფ არა პროექტის 20162022 წლების საქმიანობა. ამჟამად სამსახური ატარებს პროექტის 2023 წლის საქმიანობის შესა ხებ აუდიტს. 2022 წლიდან უკვე მეორ ედ, სახელმწ იფო აუდი ტის სამსახურმა ასევე ჩაატარა სსიპ − სურსათის ეროვნული სააგენტოს მიერ განხორციელ ებული და USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროექტის − „მცენარეთა დაცვის სისტემის ინიციატივა“ ფინან სური აუდიტი.12 სამსახურმა ჩატარებული აუდიტის ფარგლებში გასცა უპირობო მოსაზრება. 11 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის, როგორც უმაღ ლესი აუდიტორული ორგანიზაციის, უმთავრესი ფუნქც იაა მოქალაქეებისთვის ღირებულების შექ მნა, რაც შესაძლებელია აუდიტების ფარგლ ებში გაცემული რეკომენდაციების დანერგვ ით. შესაბამი სად, სამსახურის პრიორიტეტია რეკომენდაციების დროული შესრულების ხელშეწყობა პარლამენტ თან და საბიუჯეტო ორგანიზაციებთან ეფექტიანი კომუნიკაციითა და თანამშრომლობით. 2019-2023 წლებში სახელმწიფო აუდიტის სამ სახურმა გასცა 3,500-ზე მეტი რეკომენდაცია, სა იდანაც 24% ეკუთვნის 2023 წელს ჩატარებულ აუდიტებს.14 სტატისტიკური ანალიზით, სრულად შესრულებულია რეკომენდაციების 47%, ნაწი ლობრივ შესრულებულია – 27%. რეკომენდაცი ების 16% მიმდინარეა და ორგანიზაციების მიერ მათი საბოლოო შესრულებისთვის დაგეგმილი თარიღი ჯერ არ დამდგარა. შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის პროექტის (SRAMP) ეფექტიანობის აუდიტი. სსიპ – სურსათის ეროვნული სააგენტოს მიერ განხორციელებული პროექტის – „მცენარეთა დაცვის სისტემის ინიციატივა“ ფინანსური აუდიტი. 13 „საქართველოს ადამიანური კაპიტალის პროგრამის“ ძირითადი მიმართულებით დაგეგმილი შედეგების და ინდიკატორების მიღწევის დამოუკიდებელი ვერიფიკაციის ანგარიში. 14 წინამდებარე ანგარიშში 2023 წლის რეკომენდაციების მაჩვენებელი მოიცავს 2023 წლის აუდიტორული საქმიანობის გეგმით განსაზღვრული იმ აუდიტების რეკომენდაციებსაც, რომლებიც დამტკიცდა 2024 წლის დასაწყისში. 12 32 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დიაგრამა 5. 2019-2023 წლებში რეკომენდაციების რაოდენობა.15 870 793 გაცემული დიაგრამა 6. 2019-2023 წლებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა. 10% 845 16% 630 47% 446 27% შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული 2019 2020 2021 2022 2023 მიმდინარე შეუსრულებელი დიაგრამა 7. 2023 წელს გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა.16 დიაგრამა 8. 2019-2022 წლებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა. 5% 27% 4% 11% 54% 56% 12% 31% შესრულებული შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული მიმდინარე მიმდინარე შეუსრულებელი შეუსრულებელი სახელმწიფო აუდიტის სამსახური გასცემს ორი ტიპის რეკომენდაციას: მნიშვნელოვანს და სტან დარტულს. მნიშვნელოვანი რეკომენდაცია ეხე ბა ქვეყნის პრიორიტეტულ მიმართულებებს და მათ შესრულებას შეუძლია არსებითი ზეგავლენის მოხდენა საჯარო ფინანსების მართვის სისტემაზე. ასეთი რეკომენდაციების შეუსრულებლობით შე საძლოა გაიზარდოს თაღლითობის, კორუფციის, სახელმწიფო ქონებისა და საბიუჯეტო რესურსე ბის არამიზნობრივად განკარგვის რისკები. აღსა ნიშნავია, რომ მნიშვნელოვანი რეკომენდაციებ ის შესრულება საბიუჯეტო ორგანიზაციების მხრიდან მეტ ძალისხმ ევას მოითხოვს, თუმცა მათი დანერ გვით მიღებული სარგებელი/ეფექტი გაცილებით მაღალია. 2019-2023 წლებში სამსახურმა გასცა 1,600-ზე მეტი მნიშვნელოვანი რეკომენდაცია, საიდანაც სრულად შესრულებულია 48%; სტანდარტული რეკომენდაციების შესრულების მაჩვენებელი 47%-ია. 15 წინამდებარე ანგარიშში მოცემული რეკომენდაციების სტატისტიკა შესაძლებელია განსხვავდებოდეს გასული წლების საქმიანობის ანგარიშებში წარმოდგენილი მონაცემებისგან. კერძოდ, რელევანტურობის შესანარჩუნებლად, სამსახური პერიოდულად ატარებს გასულ წლებში გაცემული რეკომენდაციების ინვენტარიზაციას და არავალიდური რეკომენდაციების იდენტიფიცირების შემთხვევაში, ჩამოწერს მათ. 16 2023 წლის რეკომენდაციების მაჩვენებელი მოიცავს 2023 წლის აუდიტორული საქმიანობის გეგმით განსაზღვრული იმ აუდიტების რეკომენდაციებსაც, რომლებიც დამტკიცდა 2024 წლის დასაწყისში. 33 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული მიმდინარე შეუსრულებელი დიაგრამა 10. 2019-2023 წლებში გაცემული სტანდარ ტული რეკომენდაციებ ის შესრულების მდგომარეობ ა. 6% 23% 47% 24% შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული მიმდინარე შეუსრულებელი აღსანიშნავია, რომ მნიშვნელოვანი რეკომენ დაციები ძირითადად ეფექტიანობის აუდიტების ფარგლებში გაიცემა. შესაბამისად, ეფექტიანო ბის აუდიტის რეკომენდაციების მხოლოდ 27%-ია შესრულებული, ხოლო მიმდინარეა 13%. შედა რებით მაღალია შესაბამისობის აუდიტების ფარ გლებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულება, რომელიც 52%-ს აღწევს. შესრულების ყველაზე მაღალი მაჩვენებლით გამოირჩევა ფინანსური აუდიტის რეკომენდაციები, რომელთა შესრულე ბა 58%-ია. 34 ფინანსური 25% 13% 27% 6% 1% 14% 15% 26% 48% 29% 35% 52% 14% 27% 9% დიაგრამა 11. 2019-2023 წლებში გაცემული რე კომენდაციების შესრულება აუდიტის სახეობე ბის მიხედვით. 58% დიაგრამა 9. 2019-2023 წლებში გაცემული მნიშვ ნელოვანი რეკომენდაციების შესრულების მდგო მარეობა. შესაბამისობა ეფექტიანობა შესრულებული მიმდინარე ნაწილობროვ შესრულებული შეუსრულებელი რეკომენდაციების რაოდენობის ზრდასთან ერ თად სულ უფრო დიდი მნიშვნელობა ენიჭება მათი მართვის ქმედითი მექანიზმის არსებობას. აქედან გამომდინარე, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მუდმივად მუშაობს ამ მიმართულებით შიდა პრო ცესების ეფექტიანობის ამაღლებაზე. შედეგების გაუმჯობესებისა და გაცემული რეკომენდაციებ ის შესრულების უკეთესი მონიტორინგის მიზნით, სამსახური ჩატარებული აუდიტების შედეგად გა ცემული რეკომენდაციების მონიტორინგს ელექტ რონული სისტემის (www.aris.sao.ge) საშუალებით ახორციელებს. სისტემას მონიტორინგის პროცე სი სრულად გადაჰყავს ელექტრონულ სივრც ეში და უზრუნველყოფს საბიუჯეტო ორგანიზაციებთან პროაქტიულ კომუნიკაციასა და პროცესების ავ ტომატიზაციას. არსებული მდგომარეობ ით, ელექტრონულ სის ტემაში ჩართულია 11 სამინისტრო და მათ დაქ ვემდებარებაში მყოფი 90-მდე საბიუჯეტო ორგა ნიზაცია, ორივე ავტონომიური რესპუბლიკა, 51 მუნიციპალიტეტი და ყველა სახელმწიფო რწმუ ნებულის ადმინისტრაცია. სისტემის საშუალებით მონიტორინგი ხორციელდება 2021-2024 წლებში გაცემულ 1,100-ზე მეტ რეკომენდაციაზე. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური რეკომენდაციების შესრულების უზრუნველსაყო ფად მნიშვნელოვანია აღნიშნულ პროცესში პარ ლამენტის ჩართულობა. პარლამენტის ინფორმი რებულობის გაზრდის მიზნით, სამსახურმა 2023 წელს მოამზადა რეკომენდაციებ ის შესრულების ანალიტიკური ანგარიში, რომელიც იძლევა დე ტალურ ინფორმაციას არსებული მდგომარეო ბის, გამოწვევების, სისტემური ხასიათის საკითხე ბის, მათი გამომწვევი მიზეზებისა და თითოეუ ლი მხარჯავი დაწესებულების მიერ რეკომენდაციე ბის შესასრულებლად განხორციელებული ქმედე ბების ეფექტიანობის შესახებ. 1.3 სახელმწიფო ბიუჯეტთან დაკავშირებული ანგარიშები საჯარო ფინანსების მართვის პროცესში საპარ ლამენტო კონტროლის ხელშეწყობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ელემენტია სახელმწიფო ბიუჯ ეტ თან დაკავშირებული აუდიტის სამსახურის ანგა რიშები. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საბიუ ჯეტო პროცესის მნიშვნელოვანი მონაწილეა და ჩართულია როგორც ბიუჯეტის დაგეგმვ ის, ასევე ბიუჯეტის შესრულების კონტროლის ეტაპებზე. კერძოდ, 2023 წელს სამსახურმა მოამზადა და პარლამენტს წარუდგინა: • მოხსენება „საქართველოს 2022 წლის სახელ მწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიურ ი ანგარი შის შესახებ“;17 • მოხსენება „საქართველოს 2023 წლის სახელ მწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ მთავრობის ანგარიშზე“;18 • დასკვნა „საქართველოს 2024 წლის სახელ მწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ კანონის პროექტზ ე (კანონპროექტის სამივე წარდგენაზე);19 • დასკვნა კანონის პროექტზე „საქართველოს 2023 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ სა ქართველოს კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე.20 17 სახელმწიფო ბიუჯ ეტის შესრულებასთან დაკავ შირებით აუდიტის სამსახურის მოხსენებების მიზანია, შეაფასოს ბიუჯეტის შესრულების შე სახებ მთავრობის ანგარიშებში წარმოდგენილი ინფორმაციის სისრულე და სიზუსტე, ამასთანა ვე, გამოავლინოს საჯარო ფინანსების მართ ვის პროცესში არსებული სისტემური ხასიათ ის ნაკლოვანებები და ხელი შეუწყოს აღნიშნული სისტემის ეფექტიან ი ფუნქციონირების, გამჭ ვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების გა უმჯობესებას რეკომენდაციების საშუალ ებით. 2023 წელს მომზადებულ მოხსენებებში სამსა ხურმა შეისწავლა ისეთი მნიშვნელოვანი სა კითხები, როგორებიცაა: • მაკროეკ ონომიკური პროგნოზებისა და ფისკა ლური რისკების რეალიზების მდგომარეობ ა; • „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქარ თველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული ფისკალური წესების შესრულების მდგომარე ობა; • სახელმწ იფო ბიუჯეტის შემოსავლების მობი ლიზების მდგომარეობა; • საბიუჯეტო ორგანიზაციების ბიუჯეტის დაგეგმ ვისა და შესრულების პროცესის გამართულო ბა; • კაპიტალური/საინვესტიციო პროექტების მარ თვა; • სახელმწ იფოს ფინანსური აქტივების მართვა; • სახელმწ იფო ვალის მართვა; • პროგრამული ბიუჯეტის შედგენისა და ანგა რიშგების პროცესის გამართულობა. სახელმწ იფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესა ხებ აუდიტის სამსახურის დასკვნ ის მიზანია კა ნონპროექტში ასახული სახელმწ იფო ბიუჯეტის შემოსულობებისა და გადასახდელების საფუძ ვლიანობისა და კანონიერების შეფასება, ფის კალური წესების საპროგნოზო მაჩვენებლებისა და ბიუჯეტის დაგეგმვის პროცესის შესაბამისო ბის დადგენა, კანონმდებლობით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან. სამსახურის დასკვნები ეხმარება მოხსენება „საქართველოს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის შესახებ“. 18 მოხსენება „საქართველოს 2023 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ მთავრობის ანგარიშზე“. დასკვნა „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ კანონის პროექტზე. 20 დასკვნა კანონის პროექტზე „საქართველოს 2023 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე. 19 35 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში პარლამენტს მომავალი წლის სახელმწ იფო ბი უჯეტის განხილვის პროცესში ინფორმირებული გადაწყვეტილებების მიღებაში. 2023 წელს მომ ზადებულ დასკვნებში წარმოდგენილი საკითხები დან აღსანიშნავია: • ქვეყნის მაკროეკონომიკური გარემოს მიმო ხილვა და კანონპროექტში ასახული მაკროე კონომიკური დაშვებების ანალიზი; • „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქარ თველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული ფისკალური წესების საპროგნოზო მაჩვენებ ლების ანალიზი და შესაბამისობა კანონმდ ებ ლობით დადგენილ მოთხოვნებთან; • მაკროეკონომიკური და ფისკალური რისკები და მათი გავლენის ანალიზი; 36 • სახელმწ იფო ბიუჯეტის გადასახდელებისა და პროგრამებზე გამოყოფილი დაფინანსების მი ზანშეწონილობის ანალიზი; • სახელმწ იფო ვალის საპროგნოზო მაჩვენებ ლების ანალიზი; • პროგრამული ბიუჯეტის გამართულობა და შე საბამისობა კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებთან. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის დასკვნებსა და მოხსენებებში გასულ წლებში გაცემული რეკომენ დაციებ ის შედეგად, მნიშვნელოვნად გაუმჯობეს და საბიუჯეტო დოკუმენტების ხარისხი, შინაარსი და მათი ანგარიშგების პროცესი. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 2. ძირითად პარტნიორებთან თანამშრომლობის გაძლიერება 37 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში 2.1 თანამშრომლობა საქართველოს პარლამენტთან სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს მნიშვნელო ვანი როლი აქვს საქართველოს პარლამენტის მიერ საჯარო ფინანსების მართვის ზედამხედ ველობის პროცესში. პარლამენტი აუდიტის სამ სახურის ძირითადი პარტნიორი და აუდიტის ანგარიშების მთავარი მომხმ არებელია. შესაბა მისად, საჯარო ფინანსების მართვის სფეროში საზედამხედველო როლის გაძლიერ ებისა და რეკომენდაციების უკეთ შესრულების მიზნით, პარლამენტსა და მის კომიტეტებთან მჭიდრო თანამშრ ომლობა სამსახურის პრიორ იტეტად რჩება. პარლამენტსა და აუდიტის სამსახურს შორის თა ნამშრომლობის მნიშვნელოვანი პლატფორმაა საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან არსებული აუდიტის ჯგუფი, რომელიც განიხილავს კონკრე ტული აუდიტების შედეგებსა და რეკომენდაციებს. 2018-2023 წლებში ჯგუფმა საერთო ჯამში განი ხილა 117 აუდიტის ანგარიში, მათ შორის, 2023 წელს − 23 ანგარიში (იხ. დანართი 2). დიაგრამა 12. 2018-2023 წლებში პარლამენტის აუდიტის ჯგუფის მიერ განხილული ანგარიშების რაოდენობა. 30 13 21 22 7 7 3 8 11 11 2 2018 2019 2020 15 7 7 8 8 2021 2022 23 6 სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურისთვ ის პრიო რიტეტია პარლამენტის წევრებისა და აპარატის მუდმივი ინფორმირება და ცნობიერების ამაღ ლება სამსახურის საქმიანობის, სტრატეგიული მიმართულებებისა და ძირითადი შედეგების შესა ხებ. შესაბამისად, აუდიტის სამსახური აქტიურად მონაწილეობს როგორც ორმხრივ, ასევე დო ნორებისა და არასამთავრობო სექტორის მიერ ორგანიზებულ მრავალმხრივ შეხვედრებში, ინ ფორმაციის გაზიარებისა და თანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით. 6 11 2023 ფინანსური აუდიტი შესაბამისობის აუდიტი ეფექტიანობის აუდიტი აუდიტის ანგარიშების განხილვასთან ერთად, პარლამენტს მნიშვნ ელოვანი როლი აქვს სამ სახურის მიერ გაცემული რეკომენდაციების შეს რულების პროცესში. აუდიტის სამსახურის პარა ლელურად, საფინანსო-საბიუჯ ეტო კომიტეტიც 38 აქტიურ ად ახორციელებს მის მიერ გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგს. ამ პროცესის ეფექტიან ობის ხელშეწყობისთვის აუდიტის სამსახური იყენებს არაერთ ინსტრუ მენტს. კერძოდ, 2023 წელს მომზადდა და კომი ტეტს წარედგინა რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობის ამსახველი ანგარიში. ამასთა ნავე, პარლამენტის საზედამხედველო როლის გაძლიერებისა და რეკომენდაციების მონიტო რინგის პროცესში უფრო აქტიური მონაწილე ობის უზრუნველსაყოფად, აუდიტის სამსახურმა პრაქტიკაში დანერგა აუდიტის რეკომენდაცი ების შესრულების მონიტორინგის ელექტრ ო ნული სისტემა. სისტემა საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს საშუალებას აძლევს მუდმივად გა ნახლებად რეჟიმში მიიღოს ინფორმაცია საბი უჯეტო ორგანიზაციებზე გაცემული თითოეული რეკომენდაციის შესრულების მდგომარეობის შესახებ და საჭიროების შემთხვევაში, განახორ ციელოს შესაბამისი რეაგირება. 2.2 თანამშრომლობა საქართველოს მთავრობასთან სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურმა წლის განმავ ლობაში გამართა არაერთი ორმხრ ივი და მრა ვალმხრ ივი შეხვედრა საჯარო უწყებებთან, სადაც განხილულ იქნა აუდიტების შედეგად გამოვლე ნილი სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებები და გაცემული რეკომენდაციებ ის შესრულების მდგო მარეობა. ორგანიზაციების ხელმძღვანელობას მიეწოდა ინფორმაცია არსებული გამოწვევებისა და ძირითადი მიგნებების/რეკომენდაციების შე სახებ, რომლებიც მათი მხრიდან საჭიროებს და მატებით ყურადღებას. ასევე, რეკომენდაციების სახელმწიფო აუდიტის სამსახური შესრულების მონიტორინგის ელექტრონული სის ტემის (ARIS) დანერგვის პროცესში, სამუშაო შეხ ვედრები გაიმართა სხვადასხვა საბიუჯეტო ორ განიზაციასთან, სადაც განხილულ იქნა სისტემის ფუნქციონალი და მისი მოხმარების წესი. აღსანიშნავია აუდიტის სამსახურის წვლილი მუნიციპალიტეტებში შიდა აუდიტის ფუნქციის გაძლიერებისა და ეფექტიან ობის ამაღლების კუთხით. სამსახურის სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტ იტუტის ორგანიზებით, მუნიციპალური გან ვითარების ხელშეწყობის პროგრამის ფარგ ლებში, ტარდება ტრენინგკურსები: „შიდა აუდი ტი − მუნიციპალიტეტებისთვ ის“ და „რისკზე ორიენტირებული შიდა აუდიტი“. აღნიშნული სასწავლო კურსები 2019-2023 წლებში გაიარა 240-მდე საჯარო მოხელემ. კურსების სასწავლო პროგრამები მუნიციპალიტეტებში განხორცი ელებული აუდიტების შედეგად გამოვლენილი მიგნებებისა და გაცემული რეკომენდაციების საფუძველზე შემუშავდა და მათი მიზანია, მუნი ციპალიტეტებში შიდა კონტრ ოლის მექანიზმე ბის გაძლიერ ებით საჯარო ფინანსების მართვის პროცესის გაუმჯობესების ხელშეწყობა. 2.3 თანამშრომლობა სამართალდამცავ ორგანოებთან აუდიტების ფარგლებში გამოვლენილი დარღ ვევები, რომლებიც შესაძლოა შეიცავდეს დანა შაულ ის ნიშნებს, გადაეც ემა სამართალდამცავ ორგანოებს, კანონმდებლობით დადგენილი შემდგომი პროცედურების განსახორციელებ ლად. შესაბამისად, აუდიტის სამსახურისთვ ის 21 არსებითად მნიშვნელოვანია სამართალდამცავ ორგანოებთან მჭიდრო და ეფექტიან ი კომუნი კაცია, როგორც რისკის შემცვ ელი მასალების გადაგზავნის, ასევე გადაგზავნილ საკითხებ ზე რეაგირების შესახებ ინფორმაციის მიღების კუთხით. 2023 წელს გენერალურ პროკურატურაში გაიგზავ ნა 21 აუდიტის ანგარიში/კონკრეტული ინფორმა ცია, მათ შორის, 18 შემთხვევა ეხებოდა მუნიციპა ლიტეტებს (იხ. დანართი 3). პროკურატურისთვ ის მიწოდებულ საკითხებზე მონიტორინგისა და შე დეგების გამჭვირვალობის კუთხით აღსანიშნავია, რომ პროკურატურის 2023 წლის საქმიანობის ან გარიშში ცალკე ქვეთავია წარმოდგენილი აუდი ტის სამსახურის მიერ მიწოდებულ ინფორმაციას თან დაკავშირებით გატარებული ღონისძიებ ებისა და მიღწეული შედეგების შესახებ. 2.4 საზოგადოებასთან ურთიერთობა სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური მუდმივად ზრუ ნავს თანამედროვე მიდგომების შემუშავებაზე, რომლებიც გააძლიერ ებს მედიისა და სამოქა ლაქო საზოგადოების როლსა და ჩართულობას საჯარო ფინანსების მართვის პროცესში, ასევე გაზრდის მათი ინფორმირებულობის ხარისხს სამსახურის საქმიანობისა და ძირითადი შედეგე ბის შესახებ. მედიასთან, სამოქალაქო საზოგადოებ ასა და მოქალაქეებთან ეფექტიანი ურთიერთობისთვის აუდიტის სამსახური იყენებს სხვადასხვ ა კომუნი კაციის არხსა და ინსტრუმენტს. სამსახურის ოფიციალური ვებგვერდი (www.sao.ge) ეფექტიანობის აუდიტის ბლოგი (www.blog.sao.ge) სოციალური ქსელი 50 ათასამდე უნიკალური მომხმარებელი; 500 ათასზე მეტი ნახვა; დოკუმენტების 20 ათასამდე ნახვა. 2023 წელს ბლოგზე გამოქვეყნდა 4 პოსტი. 2023 წლის ბოლოს სამსახურის ფეისბუქის გვერდის მომხმარებელთა რაოდენობამ 55 ათასს გადააჭარბა. საქართველოს პროკურატურის 2023 წლის საქმიანობის ანგარიში. 39 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში საზოგადოებ ასთან პროაქტიული კომუნიკაციის პროცესში, სამსახური უზრუნველყოფს დაინტერე სებულ მხარეთა მოსაზრებების გათვალისწინებას წლიური აუდიტორული საქმიანობის გეგმის ფორ მირებისას. აუდიტის სამსახური მუდმივად იღებს მომართვებს სხვადასხვა საკითხის შესწავლისა და აუდიტის ჩატარების შესახებ მოქალაქეების, მედიის, სამოქალაქო საზოგადოების, საკანონმდებლო ორ განოსა თუ აღმასრულებელი ხელისუფლების წარ მომადგენლების მხრიდან. 2023 წელს სამსახურმა შემოსული მომართვების უმეტესობა (61%) გაითვა ლისწინა აუდიტის გეგმის შედგენის პროცესში. დიაგრამა 13. 2018-2023 წლებში სამსახურის მიერ მიღებული მომართვები აუდიტის ჩატარების შესახებ, კატეგორიების მიხედვით. საჯარო ფინანსების მართვის გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების, ისევე როგორც მო ქალაქეთა ჩართულობის გაზრდის ერთ-ერთი უმ თავრესი წინაპირობაა აუდიტის სამსახურის ეფექ ტიანი თანამშრომლობა მედიასთან. სამსახური აქტიურად მუშაობს მედიის წარმომადგენლებთან აუდიტის ანგარიშების, სამსახურის საქმიან ობისა და ძირითადი პროდუქტების შესახებ ინფორმაცი ის პროაქტიული მიწოდების გზით. ასევე, აუდიტის სამსახური აქტიურად აკვირდება მედიის სხვადასხვა საშუალების გამოხმაურ ებასა და ინტერესს სამსახურის საქმიან ობასთან მიმარ თებით. დიაგრამა 15. 2023 წელს დაფიქსირდა სახელმწი ფო აუდიტის სამსახურის შესახებ 1,330 ერთეულ ი მედიაგამოხმაურება. 20% 60 105 9% 26 10% 4% 4% 35% 20% 31 78 72% 26% მოქალაქე სამოქალაქო საზოგადოება ინტერნეტი – 954 სტატია საკანონმდებლო ორგანო ტელევიზია – 269 სიუჟეტი აღმასრულებელი ხელისუფლება რადიო – 54 ინფორმაცია სხვა პრესა – 53 სტატია დიაგრამა 14. 2018-2023 წლებში სამსახურის მიერ მიღებული მომართვების გათვალისწინების მაჩვენებელი (%) წლების მიხედვით. 71% 56% 49% 60% 61% აუდიტის სამსახურის მიერ მოქალაქეთა ჩართუ ლობის გაუმჯობესებისკენ მიმართული ძალისხ მევა ყოველდღიურ ი საქმიანობის განუყოფელი ნაწილია. სამსახური მუდმივად ცდილობს განავი თაროს თანამედროვე მიდგომები, რაც გააძლიე რებს საზოგადოების როლს საჯარო ფინანსების მართვის პროცესში. 47% 2.5 საერთაშორისო თანამშრომლობა 2018 40 2019 2020 2021 2022 2023 სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური განსაკუთრე ბულ ყურადღებას ანიჭებს ორმხრივი და მრავალ მხრივი ურთიერთობების გაღრმ ავებას სხვა ქვეყ ნების უმაღლეს აუდიტორულ და საერთაშორისო დონორ ორგანიზაციებთან. სამსახური აქტიურად სახელმწიფო აუდიტის სამსახური თანამშრომლობს საერთაშორისო პარტნ იორებ თან სხვადასხვა პროექტისა თუ პროგრამის ფარ გლებში. 2023 წელს მიმდინარე პროექტებიდან აღსანიშნავია: • აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენ ტოს (USAID) „მმართველობა განვითარების თვის (G4G) პროგრამა“ – პროექტი მოიცავდა აუდიტის სამსახურისა და აშშ-ის მთავრობის ანგარიშვალდებულების სამსახურის აუდიტის დახელოვნების ცენტრს (GAO Center for Audit Excellence – GAO CAE) შორის თანამშრომ ლობის მხარდაჭერას. ამერიკელი ექსპ ერტები წლის განმავლობაში ორი სამუშაო ვიზიტით ეწ ვივნენ აუდიტის სამსახურს და 60-მდე აუდიტო რისათვის ჩაატარეს 8 ტრენინგკურსი სხვადას ხვა მიმართულებით; ასევე მათი მენტორობით ჩატარდა ორი ეფექტიანობის აუდიტი;22 USAID-ის მხარდაჭერით, სამსახურის ერთმ ა აუდიტორმა სტაჟირების სამთვიანი პროგრამა გაიარა აშშ-ის მთავრობის ანგარიშვალდებუ ლების სამსახურში, ქალაქ ვაშინგტონში; • აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენ ტოს (USAID) „საჯარო მმართველობის პროგ რამა (NGP)“ – 2023 წელს დაიწყო USAID-ის ახალი ხუთწლიანი საჯარო მმართველობის პროგრამა, რომლის ძირითადი მიზანია საჯა რო ადმინისტრირებისა და საჯარო მმართვე ლობის რეფორმების მხარდაჭერა და განვითა რება საქართველოში. პროექტი სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს ეხმარება სხვადასხვა მი მართულებით, მათ შორის, IT აუდიტის განვი თარების, ინფორმაციული უსაფრთ ხოების საერთაშორისო სტანდარტის დანერგვის, და ინტერესებულ მხარეებთან თანამშრომლობის გაღრმავების, აუდიტორთა პროფესიული გან ვითარებისა და სამსახურის მატერიალურ-ტექ ნიკური ბაზის განახლებაში; • ევროკავშირის (EU) „ეკონომიკური მმართვე ლობისა და ფისკალური ანგარიშვალდებუ ლების“ პროგრამის ტექნიკური დახმარების პროექტი (პროექტის განმახორციელებელია მსოფლიო ბანკი) – პროექტის ექსპ ერტები წლის განმავლობაში ორი სამუშაო ვიზიტით ეწ ვივნენ სამსახურს. ექსპერტების მხარდაჭერით მიმდინარეობდა მუშაობა ქვეყნის კონსოლი დირებული ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის ჩატარებისთვის მომზადების, აუდიტის მეთო დოლოგიების გადახედვის, აუდიტის ხარისხის კონტრ ოლისა და ხარისხის უზრუნველყოფის პროცესების გაუმჯობესების მიმართულებით. ასევე, ექსპერტებმა 30-მდე ფინანსური აუდი ტორისთვის ჩაატარეს ტრენინგი საჯარო სექ ტორის ბუღალტრ ული აღრიცხვის საერთა შორისო სტანდარტებში (IPSAS), მათ შორის, კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების მომზადების შესახებ. პროექტის ფარგლებში სამსახურის ფინანსურ მა აუდიტორებმა გაიარ ეს PwC-ის მიერ შემუ შავებული IPSAS სტანდარტების სასწავლო კურსი. სამსახურის 23-მა აუდიტორმა მოიპოვა შესაბამისი სერტიფიკატი; • ევროკავშირის (EU) „საქართველოში უსაფრ თხოებ ის, ანგარიშვალდებულებისა და დანა შაულ ის წინააღმდეგ ბრძოლის“ პროექტი (EU SAFE) – პროექტის მხარდაჭერით აუდიტის სამსახურის დელეგაცია სამუშაო ვიზიტით ეწ ვია პოლონეთის უმაღლეს აუდიტორულ ინს ტიტუციას. სამუშაო შეხვედრების ფარგლებში მოხდა პოლონეთის გამოცდილების გაზიარება სამართალდამცავ ორგანოებში აუდიტების ჩა ტარების, აუდიტის თემების შერჩევის, აუდიტის დაგეგმვ ისა და განხორციელ ების, ასევე აუდი ტის მიდგომებისა და პროცედურების, კომუნი კაციისა და სფეროსთან დაკავშირებული სხვა სპეციფიკური საკითხების შესახებ; • გაერ ოს ქალთა ორგანიზაცია (UN Women) Women – 2023 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურ მა თანამშრომლობა დაიწყო UN Women-თან. თანამშრომლობის ფარგლებში ჩატარდა სა ხელმწიფო აუდიტის სამსახურის გენდერული შეფასების აუდიტი და მომზადდა შესაბამისი ანგარიში. ანგარიშში იდენტიფიცირებულ სა კითხებთან დაკავშირებით დაიგეგმა სხვადასხ ვა სახის ერთობლივი აქტივობების განხორცი ელება. 22 „სამედიცინო პერსონალის პროფესიული განვითარების“ ეფექტიანობის აუდიტი და „აგროდაზღვევის სახელმწიფო პროგრამის განვითარებისა და მართვის“ ეფექტიანობის აუდიტი. 41 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური, როგორც უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერ თაშორისო გაერთიანებების (INTOSAI, EUROSAI და ASOSAI) წევრი, წლის განმავლობაში აქტიუ რად იყო ჩართული და მონაწილეობდა აღნიშ ნული ორგანიზაციების ფარგლებში შექმნილი სამუშაო ჯგუფების/ქვ ეკომიტეტების საქმიანობა ში, INTOSAI-ის განვითარების ინიციატივის (IDI) პროექტებსა და ვებინარებში. 2023 წელს სამსა ხურმა მონაწილეობა მიიღო 40-მდე საერთაშო რისო კონფერენციასა და ვებინარში, რომელთა შორის აღსანიშნავია სახელმწიფო ვალის, დიდი მონაცემების, ადგილობრივი თვითმმართველო ბების აუდიტისა და კატასტროფებსა და უბედურ შემთხვევებზე მიმართული სახსრ ების აუდიტის სამუშაო ჯგუფების; ასევე − შესაბამისობისა და ეფექტიანობის აუდიტის ქვეკომიტეტების შეხვედ რები. 2023 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსა ხურმა საქართველოში უმასპინძლა IDI-ის ახალი ინიციატივის − „უმაღლესი აუდიტორული ორგა ნიზაციების მმართველობის აკადემიის“ პირველ სამუშაო შეხვედრას, რომელსაც 7 ქვეყნის უმაღ ლესი აუდიტორული ორგანიზაციის 20-მდე წარ მომადგენელი დაესწრო. უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერ თაშორისო ჟურნალებში აუდიტის საინტერესო მიგნებებისა და საკუთარი გამოცდილების შესახებ სტატიების გამოქვეყნებით, აუდიტის სამსახურს თავისი წვლილი შეაქვს უკეთესი საერთაშორი სო პრაქტიკის გაზიარებასა და ჩამოყალიბებაში. 2023 წელს გამოქვეყნდა სამსახურის ორი პუბ ლიკაცია INTOSAI-ის საჯარო აუდიტის საერთა შორისო ჟურნალში.23 ასევე, გაეროს ეკონომიკუ რი პროგრამის მხარდაჭერით, საერთაშორისო ბიუჯეტის პარტნ იორ ობისა (International Budget Partnership) და უმაღლესი აუდიტორული ორგა ნიზაციების ჩართულობით, მომზადდა და გამო იცა აუდიტორის სახელმძღვანელო „საბიუჯეტო სანდოობის გაძლიერება გარე აუდიტის მეშვე ობით“.24 სახელმძღვანელოს მომზადებაში მო ნაწილეობდნენ 11 ქვეყნის აუდიტის სამსახურის წარმომადგენლები, მათ შორის, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის თანამშრომლები. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური აქტიურად თა ნამშრომლობს სხვა ქვეყნების უმაღლეს აუდი ტორულ ორგანიზაციებთან საჯარო აუდიტის უახლესი მიდგომების გაზიარების, პრაქტიკული გამოცდილების მიღებისა და პროფესიული კვა ლიფიკაციის ამაღლების მიზნით. სამსახურის ძირითადი პარტნიორ ები არიან აშშ-ის, ნიდერ ლანდების, ლატვიის, გერმანიის, პოლონეთის, შვედეთის, ფინეთის, თურქეთის უმაღლესი აუდი ტორული ინსტ იტუციები. 23 სტატია აუდიტის სამსახურის მიერ ჩატარებული ეფექტიანობის აუდიტის შესახებ - „საჯარო სექტორში დისტანციური მუშაობისათვის ეფექტიანი და უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფა“; სტატია სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში ეთიკისა და კეთილსინდისიერების საერთაშორისო პრაქტიკის დანერგვასთან დაკავშირებით. 24 https://internationalbudget.org/publications/strengthening-budget-credibility-through-external-audits-a-handbook-for-auditors/ 42 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 3. შიდა მმართველობის სისტემის გაძლიერებით ეფექტიანობის ამაღლება 43 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური ორიენტირე ბულია შიდა მმართველობის სისტემის გაძლიე რებით ეფექტიანობის ამაღლებაზე, საზოგადოე ბისთვის მეტი ღირებულების შექმნასა და საჯარო სექტორის სანიმუშო ორგანიზაციად ჩამოყალი ბებაზე. სტრატეგიის მიხედვით, სამსახური აგრძ ე ლებს არსებული გამოწვევების საპასუხოდ შიდა ორგანიზაციული გარემოს გაუმჯობესებას, რაც გამოიხ ატება მმართველობითი სისტემის დახვე წაში, ეთიკური ღირებულებების განმტკ იცებაში, უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფასა და სტრა ტეგიული/ოპერაციული დაგეგმვ ის პროცესის გა უმჯობესებაში. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის სტრატეგიული პრიორიტეტია ეთიკური ღირებულებების განმ ტკიცება ორგანიზაციაში. შიდა მმართველობის სისტემამ უნდა უზრუნველყოს საოპერაციო და რეპუტაციული ხასიათის რისკების დროულ ი გა მოვლენა და შესაბამისი რეაგირება. 2023 წელს სამსახურის თანამშრომლებმა გაია რეს აშშ -ის ანგარიშვალდებულების სამსახურის (GAO) „აუდიტის დახელოვნების ცენტრის“ ექსპ ერტების მიერ ჩატარებული ტრენინგკურსი: „ეთიკური ორ განიზაციული კულტურა: სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ეთიკური ჩარჩოს განხორციელ ების პრინციპები და პრაქტიკა“. 2023 წელს გაეროს ქალთა ორგანიზაციის (UN Women) მხარდაჭერით ჩატარდა სამსახურის თა ნამონაწილეობ ითი გენდერული აუდიტი, რომ ლის მიზანი იყო გენდერული მეინსტრ იმინგის მხრივ სამსახურის მიერ მიღწეული პროგრესის შეფასება, ასევე არსებული გამოწვევების გამოვ ლენა და სამომავლო განვითარების შესაძლებ ლობების ანალიზი. აუდიტი ჩატარდა დამოუკი დებელი ფასილიტატორების მიერ. შეფასების საფუძველზე მომზადდა რეკომენდაციებ ი, რომ ლებიც შეეხება როგორც სამსახურის შიდა ორგა ნიზაციულ პროცესებს, ასევე აუდიტორულ საქმი ანობაში გენდერული საკითხების ინტეგრირებას. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის განვითარების სტრატეგიაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ინფორმაციული ტექნოლოგიების გაუმჯობესება სა და მათ ინტეგრირებას აუდიტის პროცესსა და სამსახურის ოპერაციულ საქმიანობაში. ამასთა ნავე, თანამედროვე ტექნოლოგიურ სამყაროში 44 არსებული გამოწვევების პირობებში, სამსახურის პრიორიტეტულ მიმართულებად რჩება ინფორ მაციული უსაფრთხოებ ის უზრუნველყოფა. სამსა ხური აცნობიერ ებს მის წინაშე არსებულ გამოწ ვევებს, რომლებიც უკავშირდება ინფორმაციის კონფიდენციალურობის, მთლიან ობისა და ხელ მისაწვდომობის დაცვას, ასევე მათ განკარგვას. ინფორმაციული სისტემების გაუმჯობესებისა და ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის უზრუნველყო ფის მიზნით, სამსახურში ფუნქციონ ირებს ინ ფორმაციულ ი უსაფრთხოების საბჭო, რომელიც პასუხისმგებელია ამ მიმართულებით პოლიტი კის განხორციელებასა და განახლებაზე; ასევე სამსახურს ჰყავს ინფორმაციული უსაფრთხოების ოფიცერი, რომელიც პერიოდულად აფასებს სამ სახურის IT გარემოს უსაფრთ ხოებას სხვადასხვა პროგრამული უზრუნველყოფისა და ტექნოლო გიური ინსტრ უმენტების გამოყენებით. ამ შეფასე ბების საფუძველზე შემუშავებულია სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის IT განვითარების გრძელვა დიანი სტრატეგია და შესაბამისი ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის სამოქმედო გეგმა. ინფორმაციის კონფიდენციალურობის, მთლია ნობისა და ხელმისაწვდომობის დაცვის კუთხით არსებული რისკების ეფექტიანი მართვის მიზ ნით, აუდიტის სამსახური აქტიურად განაგრძობს მუშაობას IT უსაფრთხოების პოლიტიკებისა და პროცედურების დანერგვასა და გაუმჯობესებაზე, რათა მაქსიმალურად დაუახლოვდეს უსაფრთხო ების საერთაშორისოდ აღიარებულ სტანდარტს. 2023 წელს, USAID-ის „საჯარო მმართვ ელობის პროგრამის“ მხარდაჭერით, სახელმწიფო აუდი ტის სამსახურმა დაიწყო მზადება ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის საერთაშორისო სტანდარტის − ISO 27001-ის მოპოვებისთვის. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 4. თანამშრომელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა 45 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში სამსახურის სტრატეგიული მიზნების დროული და ეფექტიანი მიღწევის ძირითადი წინაპირო ბაა მაღალკვ ალიფიციური და პროფესიონალი კადრების მოზიდვა და მათი შენარჩუნება მუდ მივი პროფესიული განვითარების ხელშეწყო ბითა და მოტივაციის ამაღლებით. ადამიან ური რესურსი სამსახურის ძირითადი აქტივია. შესა ბამისად, აუდიტის სამსახურის მიერ განხორ ციელებული მრავალი აქტივობა და დონორე ბისგან მიღებული მხარდაჭერა მიმართულია გენდერული განაწილება ადამიანური რესურსების გაძლიერებაზე. შესაძლებლობების 2023 წელს აუდიტის სამსახურში დასაქმებული იყო 321 თანამშრომელი (პროფესიული საჯარო მოხე ლეები და შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებუ ლი პირები). ორგანიზაციის თანამშრომელთა 77%-ს პროფესიული შტატი შეადგენს, ხოლო 23% − დამხ მარე პერსონალია. აღსანიშნავია, რომ სამსახურში სრულად არის დაცული გენდერული ბალანსი. პროფესიული და დამხმარე შტატი 23% 48% 52% 77% ქალი კაცი პროფესიული შტატი დასაქმებულთა ასაკობრივი განაწილება 10% 7% დამხმარე შტატი დასაქმებულთა სამუშაო გამოცდილება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში 10% 13% 16% 49% 28% 45% 22% 21-29 30-40 41-55 56-65 65+ დასაქმებულთა განათლების სფერო 0-დან 3 წლამდე 4-დან 6 წლამდე 7-დან 10 წლამდე 10-დან ზევით დასაქმებულთა განათლების დონე 3% 15% 4% 3% 28% 40% 57% 21% 29% ეკონომიკა ბიზნეს ადმინისტრირება იურიდიული სოციალური მეცნიერებები ჰუმანიტარული სხვა 46 ბაკალავრი მაგისტრი დოქტორი სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აუდიტის სამსახურში დანერგილია საერთაშორი სო პრაქტიკაზე დაფუძნებული თანამშრომელთა საქმიანობის შეფასების სისტემა, რომლის საშუ ალებით განისაზღვრება თანამშრომელთა პრო ფესიული განვითარების საჭიროებები, ასევე მა თი პროფესიული კვალიფიკაციის გამოყენების პერსპექტივები და წახალისების წინაპირობები. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის თანამშრომ ლები ასევე აქტიურად არიან ჩართული სხვა დასხვა ადგილობრივ და საერთაშორისოდ აღიარებულ სასერტიფიკაციო პროგრამებში, რო გორებიცაა, სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის „საჯარო სექტორის აუდიტორთა სასერტიფიკა ციო პროგრამა“, ACCA, CFA, CFM, CISA და სხვ. თანამშრომლების როგორც პროფესიულ ი, ასევე სხვა უნარების განვითარებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით, სამსახურის თანამშრომლები აქტიურად მონაწილეობენ სხვადასხვა ტრენინგ კურსებსა და პროფესიულ სამუშაო შეხვედრებში. 2023 წელს რამდენიმე მიმართულებით ტრენინგი გაიარა 270-მა თანამშრომელმა. აღნიშნული სას წავლო კურსები შეეხებოდა როგორც აუდიტო რულ, ასევე არააუდიტორულ და ინფორმაციულ ტექნოლოგიებთან დაკავშირებულ საკითხებს. აღსანიშნავია, რომ სამსახურის აუდიტორთა 48% ფლობს პროფესიული განვითარების დამადასტუ რებელ სერტიფიკატს. აუდიტის სამსახურისა და ზოგადად, საჯარო სექ ტორის ადამიანური რესურსების განვითარებაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სსიპ − საჯარო აუდიტის ინს ტიტუტი. ინსტიტუტის პირველადი ფუნქციაა აუდი ტის სამსახურისა და ინსტიტუტის თანამშრომელ თა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა, მოსამსახურეთა გადამზადებისა და კვალიფიკა ციის ამაღლების უზრუნველყოფა, მათი ცოდნის გაღრმავებისა და პროფესიული უნარ-ჩვევების გამომუშავების მიზნით, შესაბამისი სასწავლო კურსების შემუშავება და ტრენინგების ჩატარება. დიაგრამა 16. 2023 წელს გადამზადებულ თანამშრ ომელთა განაწილება მიმართულებების მიხედვით. 65 47 24 25 30 16 12 Microsoft Excel 27 49 IDI PESA ტრენერთა ტრენინგი US GAO სამხედრო აღჭურვილობა IT აუდიტი ეფექტური IPSAS რეკომენდაციები სტანდარტები - US GAO სხვა http://www.sai.ge/ka/ 47 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში 2023 წელს ინსტ იტუტმა ჩაატარა 42 ტრენინგ კურსი, რომელშიც მონაწილეობ ა მიიღო 1,264მა მსმენელმა. საჯარო სექტორის აუდიტორული მომსახურების სასერტიფიკაციო პროგრამა გაი არა 28 პირმა. აღსანიშნავია, რომ მუნიციპალუ რი განვითარების პროგრამის მიმართულებით, ტრენინგკურსებში მონაწილეობდა მუნიციპალი ტეტების 233 წარმომადგენელი. ინსტ იტუტი გახდა პირველი სასწავლო დაწესებულება, რომელმაც საბაზისო პროგრამების: „მოხელის მენეჯერუ ლი უნარები“ და „პიროვნული და პროფესიული კომპეტენციების განვითარების კურსი“ ელექტ რონულ ფორმატში განხორციელების უფლება მოიპოვა. სსიპ − განათლების ხარისხის განვითა რების ეროვნული ცენტრის აკრედიტაციის საბჭოს გადაწყვეტილებით, ინსტიტუტმა ელექტრ ონული კურსების აკრედიტაცია 5 წლის ვადით მიიღო. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის საჭიროებ ების გათვალისწინებით, ინსტიტუტის მიერ ორგანიზე ბულ 17 სხვადასხვა თემატიკის ტრენინგკურსში ჩართული იყო სამსახურის 107 თანამშრომელი. 48 ინსტიტუტმა 2023 წელს ხუთ საერთაშორისო სა კონსულტაციო-აუდიტორულ კომპანიასთან (EY, KPMG, PwC, Deloitte, BDO) მეორედ განახორცი ელა პროექტი − „გახდი აუდიტორი“, რომელშიც პარტნიორი 21 უმაღლესი სასწავლებლის მიერ შერჩეულმა 42-მა სტუდენტმ ა მიიღო მონაწილეო ბა. პროექტის ფარგლებში აუდიტორულმა კომპა ნიებმა 2 წლის განმავლობაში 20-მდე სტაჟიორი შეარჩიეს და დაას აქმეს. საჯარო აუდიტის ინსტიტუტმა 2023 წელს თანამშ რომლობის 2 ახალი მემორანდუმი გააფორმა ბუ ღალტრ ული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდი ტის ზედამხედველობის სამსახურსა (SARAS) და შპს „მოორ ეიბისი“-სთან. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 5. სამსახურის ფინანსები 49 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის ბი უჯეტი 21.3 მლნ ლარით განისაზღვრა. ფაქტობ რივად დახარჯულმა თანხამ 20.9 მლნ ლარი და გეგმის 98% შეადგინა. სამსახურის ძირითადი ხარჯია თანამშრომელთა შრომის ანაზღაურ ე ბა,26 რაზეც წლის განმავლობაში 17.4 მლნ ლარი მიიმართა; ასევე IT ინფრასტრუქტურის მოწეს რიგებისა და განვითარების მიზნით, 2023 წელს გამოიყო 277 ათასი ლარი, რის შედეგადაც შესყი დულ იქნა კომპიუტერული ინფრასტრუქტურა და ქსელური მოწყობილობები, ასევე უსაფრთ ხოებ ის პროგრამული უზრუნველყოფის სისტემები. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის ფინანსურ აუდიტს ატარებს საქართველოს პარლამენტის მიერ შერჩეული მსოფლიოს ოთხი უმსხვ ილესი კერძო აუდიტორული კომპანიიდან ერთ-ერთი. 2023 წლის ფინანსური ანგარიშგების აუდიტი ჩაა ტარა PwC-მ. სამსახურმა მიიღო უპირობო დასკ ვნა, რაც ნიშნავს, რომ სამსახურის ფინანსური ან გარიშგება სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს. სამსახურის 2023 წლის ფინანსური ანგარიშგება და შესაბამისი აუდიტის დასკვნა იხ. დანართ 5-ში. დიაგრამა 17. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის ბიუჯეტის სტრუქტურა (ფაქტი). 1% 2% 7% 11% 79% შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა 26 შრომის ანაზღაურება მოიცავს შტატით გათვალისწინებულ და შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ თანამშრომელთა ანაზღაურებას. 50 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 6. მომავლის ხედვა და არსებული გამოწვევები 51 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში შედეგზე ორიენტირებული და ეფექტიანი საქმი ანობის უზრუნველსაყოფად აუდიტის სამსახური მუდმივად აანალიზებს ორგანიზაციის წინაშე არ სებულ შიდა და გარე გამოწვევებს, მნიშვნელო ვან ყურადღებას უთმობს მათთან გამკლ ავების გზების მოძიებასა და განვითარების შესაძლებ ლობად გარდაქმნას. არსებული მდგომარეობით სამსახურის წინაშე მდგარი გამოწვევებია: სამსახურის მანდატი აუდიტის სამსახურის მიერ საზოგადოებ ისთვის შექმნილი სარგებელი და მისი როლი საჯარო ფინანსების მართვის სისტემაში მნიშვნელოვნა დაა დამოკიდებული სამსახურის მანდატსა და ინ ფორმაციაზე შეუფერხებელი წვდომის უფლებაზე. აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტებით, უმაღ ლესი აუდიტორული ორგანიზაცია ატარებს საგა დასახადო შემოსავლების აუდიტს, რაც გამოიხა ტება საგადასახადო სისტემის ფუნქციონირებისა და საგადასახადო მიზნების მიღწევასთან დაკავ შირებით რწმუნების გამოთქმაში. ამ მიმართულე ბით გამოწვევაა საგადასახადო შემოსავლების აუდიტის ჩატარების მანდატის ნათლად წარმოჩე ნა, რაც კიდევ უფრო აქტუალური ხდება მთავრო ბის მიერ IPSAS-ის სტანდარტებით მომზადებული კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის ჩატარების პროცესში. აუდიტორული საქმიანობით ბიუჯეტისა და სექ ტორების დაფარვა აუდიტის სამსახურმა 2017-2022 წლებში ნაერთი ბიუჯეტის დაფარვის მაჩვენებელი 81%-დან 90%მდე გაზარდა და დააკმაყოფილა ამ კუთხით სა ერთაშორისო სტანდარტით თუ უკეთესი პრაქტი კით (SAI-PMF, PEFA) დადგენილი მოთხოვნები, თუმცა აღნიშნული მაჩვენებლის შენარჩუნება და შემდგ ომი ზრდა დაკავშირებულია ბევრი მცირე ბიუჯეტიანი უწყების აუდიტთან, რაც დამატებით აუდიტორულ რესურსს მოითხოვს. ამის ნათელი დასტურია 2023 წლის ნაერთი ბიუჯ ეტის დაფარ ვის ფაქტობრივი მაჩვენებელი, რომელმაც 89% შეადგინა. ბიუჯეტის დაფარვის მაჩვენებლის გა უმჯობესება მნიშვნელოვან ადამიანურ და დრო ით რესურსს მოითხოვს და გამოწვევად რჩება სამსახურისთვის. 52 სახელმწიფო საწარმოების დაფარვა აუდიტის სამსახურის მანდატი ფართოა და იგი მოიცავს მხარჯავ დაწესებულებებს, საჯარო სა მართლის იურიდიულ პირებს, საბიუჯეტო ორ განიზაციებს საქართველოს ორ ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ასევე 69 მუნიციპალიტეტსა და 400-მდე სახელმწიფო საწარმოს. სამსახურისთ ვის გამოწვევად რჩება სახელმწ იფო საწარმოე ბის დაფარვისთვის საჭირო რესურსის გამოყოფა ნაერთი ბიუჯ ეტისა და სექტორული დაფარვის მა ღალი მაჩვენებლის შენარჩუნების პარალელუ რად. რეკომენდაციების შესრულების მაჩვენებელი სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის, როგორც უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციის, უმთავ რესი ფუნქციაა საჯარო მმართველობის გაუმ ჯობესება და მოქალაქეებისთვის ღირებულების შექმნა. აღნიშნული ფუნქციის შესასრულებლად სამსახური გასცემს რეკომენდაციებს, რაც მიზ ნად ისახავს, გაუმჯობესდეს საჯარო ფინანსების მართვა საერთაშორისო სტანდარტებთან/უკეთეს პრაქტიკებთან შესაბამისობის, კანონიერებისა და ეფექტიანობის კუთხით გამოვლენილ ნაკ ლოვანებებზე საპასუხო ქმედებების განხორციე ლებით. აუდიტორული საქმიან ობის სარგებელი გამოიხატება შესრულებული რეკომენდაციების რაოდენობაში, რაც მთავარ გამოწვევად რჩე ბა. აღნიშნული გამოწვევის საპასუხოდ აუდიტის სამსახურმა შეიმუშავა რეკომენდაციებ ის შესრუ ლების მონიტორინგის ელექტრ ონული სისტემა (ARIS). სისტემის პრაქტიკაში სრულად ამოქმედე ბა და დაინტერესებული მხარეების, განსაკუთრე ბით პარლამენტის, აღნიშნულ პროცესში აქტიური ჩართვა, ხელს შეუწყობს რეკომენდაციებ ის შეს რულების მაჩვენებლის გაუმჯობესებას. თანამედროვე ინფორმაციული ტექნოლოგიუ რი სისტემები ციფრული მმართველობა და საჯარო სერვისების ელექტრ ონიზაცია თანამედროვე საჯარო ფინან სების მართვის უმნიშვნელოვანესი კომპონენტია. გასულ წლებში არსებითად გაფართოვდა საჯარო სექტორის ინფორმაციული ინფრასტრუქტურა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დაინ ერგა მრავალი ახალი ელექტრ ონული სის ტემა. დადებით მხარეებთან ერთად, ელექტრ ო ნული მმართველობის სისტემების განვითარება დაკავშირებულია ისეთ რისკებთან, როგორები ცაა, კიბერუსაფრთხოება და მონაცემთა ბაზების მართვის პროგრამული უზრუნველყოფის ეფექ ტიანობა. აღნიშნულის პარალელურად, კიდევ უფრო იზრდება სახელმწ იფო აუდიტის სამსა ხურში IT აუდიტის მიმართულების განვითარე ბის საჭიროება და მისი გამოყენება მთავრობის საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიური (ICT) ინფრასტრუქტურის მდგრადი განვითარე ბის ხელშეწყობისათვის. კვალიფიციური თანამშრომლების მოზიდვა და შენარჩუნება აუდიტის სამსახურის უმთავრესი ინტელექტუა ლური რესურსი პროფესიული კადრებია. აუდი ტის სფეროში არსებული მაღალი კონკურენციის პირობებში, სამსახურისთვის გამოწვევად რჩება ადამიანური რესურსების გადინების მიზნობრი ვი მაჩვენებლის (5%) შენარჩუნება და კვალიფი ციურ ი თანამშრომლების მოზიდვა. აღნიშნული გამოწვევა განსაკუთრებით მწვავედ დგას სამსა ხურის სტრატეგიით განსაზღვრული ახალი მი მართულებების გაძლიერებისა და დაფარვის მიზ ნობრივი მაჩვენებლების მიღწევის/შენარჩუნების კუთხით, ასევე IT აუდიტორების მიმართულებით. ინფორმაციული ტექნოლოგიები და ინფორმა ციულ ი უსაფრთხოება მაღალხარისხიანი აუდიტორული საქმიანობა მოითხოვს დიდი მოცულობის მონაცემების და მუშავებასა და ანალიზს. ამასთანავე, მომეტებუ ლი კიბერსაფრთხეების ფონზე შესამჩნევადაა გაზრდილი ინფორმაციული სისტემების უსაფრ თხოებ ის მნიშვნელობა. გასულ პერიოდში აუდი ტის სამსახურმა დანერგა კონტროლის ისეთი სისტემები, რომლებიც პასუხობს თანამედროვე საინფორმაციო ტექნოლოგიურ გამოწვევებს და უზრუნველყოფს სამსახურის, როგორც საჯარო სექტორში ინფორმაციული და კიბერუსაფრთხო ების მიმართულებით სანიმუშო ორგანიზაციის, გამართულ ფუნქციონ ირებას. მიუხ ედავად ამისა, სწრაფად ცვალებადი ტექნოლოგიური გარემო მოითხოვს ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის სის ტემების, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზისა და IT აუდიტის შესაძლებლობების გაძლიერ ებაზე მუდ მივ ზრუნვას, რაც ადამიანურ და ფინანსურ რე სურსებთანაა დაკავშირებული. 53 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართები 54 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართი 1. 2023 წელს ჩატარებული აუდიტები 15 ფინანსური აუდიტი 1 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 2 საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 3 საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 4 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 5 საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 6 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 7 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 8 საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 9 საქართველოს პროკურატურის ფინანსური აუდიტი 10 საქართველოს პარლამენტის და მასთან არსებული ორგანიზაციების ფინანსური აუდიტი 11 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ერთიანი რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციების ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 12 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ერთიანი რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციების ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 13 ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 14 ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 15 სსიპ - სურსათის ეროვნული სააგენტოს პროექტის „მცენარეთა დაცვის სისტემის ინიციატივა“ ფინანსური აუდიტი 26 შესაბამისობის აუდიტი 16 სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაციების მიერ განხორციელებული საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდიტი 17 სსიპ - ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 18 შპს „საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანიის“ შესაბამისობის აუდიტი 19 საქართველოს პარლამენტის საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 20 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის აქტივების მართვისა და სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი 21 პროგრამის „საჯარო სკოლების მშენებლობა-რეაბილიტაცია“ შესაბამისობის აუდიტი 22 შპს „საქართველოს მელიორაციის“ შესაბამისობის აუდიტი 23 სსიპ - აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა - დევნილთა მომსახურების სააგენტოს პროგრამების შესრულებისა და საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის შესაბამისობის აუდიტი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროში რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული პრიორიტეტის „მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა“ 24 ფარგლებში პროგრამების (ქვეპროგრამების) შესრულებისა და საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის შესაბამისობის აუდიტი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის სამინისტროში რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული პრიორიტეტის „განათლების, კულტურის, სპორტის და ახალგაზრდობის 25 განვითარების ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია“ ფარგლებში პროგრამების (ქვეპროგრამების) შესრულებისა და საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის შესაბამისობის აუდიტი 26 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სამინისტროების მიერ განხორციელებული სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი 27 შპს „სანდასუფთავების“ საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 55 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში 28 ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 29 ქობულეთის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 30 ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების ბიუჯეტებით გათვალისწინებული „გამწვანების ღონისძიებების“ (პროგრამული კოდი 03 01) შესაბამისობის აუდიტი 31 ადიგენის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 32 ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 33 ახალციხის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 34 ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 35 გარდაბნის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 36 გურჯაანის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 37 დმანისის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 38 ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 38 თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 49 ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 41 ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 10 ეფექტიანობის აუდიტი 42 მუნიციპალიტეტების მიერ 2020-2022 წლებში „სოფლის მხარდაჭერის პროგრამის“ განხორციელების ეფექტიანობის აუდიტი 43 ინტერნეტის ხელმისაწვდომობის ეფექტიანობის აუდიტი 44 ფსიქიკური ჯანმრთელობის ეფექტიანობის აუდიტი 45 მაღალი მიღწევების სპორტის განვითარების ხელშეწყობის ეფექტიანობის აუდიტი 46 შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის პროექტის (SRAMP) ეფექტიანობის აუდიტი 47 სამომხმარებლო, ინდუსტრიული და სამშენებლო პროდუქტების უვნებლობის უზრუნველსაყოფად სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული ღონისძიებების ეფექტიანობის აუდიტი 48 სამხედრო განათლების სისტემის ეფექტიანობის აუდიტი 49 მაღალმთიანი დასახლების განვითარების ეფექტიანობის აუდიტი 50 ზოგადი განათლების მართვის მოდელის ეფექტიანობის აუდიტი 51 სამედიცინო პერსონალის პროფესიული განვითარების ეფექტიანობის აუდიტი 56 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართი 2. 2023 წელს პარლამენტის აუდიტის ჯგუფის მიერ განხილული აუდიტები 1 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2021 წლის ფინანსური აუდიტი 2 საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს 2021 წლის ფინანსური აუდიტი 3 საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს 2021 წლის ფინანსური აუდიტი 4 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს 2021 წლის ფინანსური აუდიტი 5 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2021 წლის ფინანსური აუდიტი 6 საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს 2021 წლის ფინანსური აუდიტი 7 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2021 წლის ფინანსური აუდიტი 8 საქართველოს იუსტიციისა სამინისტროს 2021 წლის ფინანსური აუდიტი 9 საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს 2021 წლის ფინანსური აუდიტი 10 სსიპ - სურსათის ეროვნული სააგენტოს პროექტის - „მცენარეთა დაცვის ინიციატივა“ ფინანსური აუდიტი 11 სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების კონსოლიდირებულ (ნაერთ) ფინანსურ ანგარიშგებაში საგადასახადო შემოსავლების ფინანსური აუდიტი 12 სსიპ - საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის (საქსტატი) შესაბამისობის აუდიტი 13 სს „საქართველოს რკინიგზის“ შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი 14 შსს-ს სასაზღვრო პოლიციის აქტივების მართვისა და სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი 15 უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 16 ხელბურთის ეროვნული ფედერაციის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 17 სსიპ - ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 18 ბიზნესომბუდსმენის მიერ განხორციელებული საქმიანობის ეფექტიანობის აუდიტი 19 შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის (SRAMP) პროექტის 2021 წლის ეფექტიანობის აუდიტი 20 შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის (SRAMP) პროექტის 2022 წლის ეფექტიანობის აუდიტი 21 საჯარო სექტორში დისტანციური მუშაობისთვის ეფექტიანი და უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფის ეფექტიანობის აუდიტი 22 დაავადებების პრევენციის ეფექტიანობის აუდიტი 23 პროგრამა „სტარტაპ საქართველოს“ ეფექტიანობის აუდიტი 57 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართი 3. სამართალდამცავ ორგანოებში 2023 წელს გადაგზავნილი ანგარიშები/მასალები 1 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2021 წლის ფინანსური აუდიტის ანგარიშის მასალები 2 ქობულეთის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები 3 ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები 4 ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები 5 ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები 6 ა(ა)იპ - საქართველოს ხელბურთის ეროვნული ფედერაციის 2019-2021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები 7 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატისა და აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სამინისტროების მიერ 2020-2021 წლებში განხორციელებული სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტის მასალები 8 შპს „თბილსერვის ჯგუფის“ 2020-2021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 9 დუშეთის მუნიციპალიტეტის 2020-2021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიშის ანგარიში 10 გორის მუნიციპალიტეტის 2020-2021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 11 ხობის მუნიციპალიტეტის 2020-2021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 12 ბოლნისის მუნიციპალიტეტის 2020-2021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 13 თიანეთის მუნიციპალიტეტის 2020-2021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 14 ლენტეხის მუნიციპალიტეტის 2020-2021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 15 თელავის მუნიციპალიტეტის 2020-2021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 16 ახმეტის მუნიციპალიტეტის 2020-2021 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 2020-2021 წლებში მუნიციპალიტეტების წარმომადგენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოების 17 დაფინანსებისა და სამშენებლო სამუშაოების გამარტივებული შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტის მასალები 18 ქობულეთის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები (შპს „ქობულეთის წყალი“) 19 ქობულეთის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში და მასალები 20 შპს „სანდასუფთავების“ 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები 21 58 ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში და მასალები სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართი 4. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის ბიუჯეტი ათასი ლარი ხარჯები დაზუსტებული გეგმა შესრულება % ფაქტი 19,800 19,350 98% შრომის ანაზღაურება 16,509 16,481 100% საქონელი და მომსახურება 2,594 2,240 86% 6 4 67% სოციალური უზრუნველყოფა 300 295 98% სხვა ხარჯები 391 331 85% 1,500 1,557 104% 21,300 20,907 98% გრანტები არაფინანსური აქტივების ზრდა მთლიანი ბიუჯეტი 59 2 023 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართი 5. დამოუკიდებელი აუდიტორის დასკვნა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2023 წლის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაზე 60 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება და დამოუკიდებელი აუდიტორის დასკვნა 2023 წლის 31 დეკემბერს დასრულებული წლისთვის შინაარსი დამოუკიდებელი აუდიტორის დასკვნა ხელმძღვანელობის პასუხისმგებლობის განსაზღვრა კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება კონსოლიდირებული ფინანსური მდგომარეობის შესახებ ანგარიშგება............................................................... 1 კონსოლიდირებული ფინანსური შედეგების შესახებ ანგარიშგება ....................................................................... 2 კონსოლიდირებული წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების შესახებ ანგარიშგება .............................. 3 კონსოლიდირებული ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგება ...................................... 4 კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების შენიშვნები 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. ორგანიზაცია და მისი საქმიანობა........................................................................................................................ 5 ფინანსური ანგარიშგების მომზადების საფუძვლები ...................................................................................... 8 მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკების აღწერა ........................................................................................ 9 ფულადი სახსრები და ეკვივალენტები ............................................................................................................ 17 მიმდინარე ინვესტიციები და მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებები........................................ 19 მატერიალური მარაგები ...................................................................................................................................... 23 სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) აქტივები ..................................................................................................... 25 ძირითადი აქტივები ............................................................................................................................................. 27 არამატერიალური აქტივები ............................................................................................................................... 30 კრედიტორული დავალიანება, ანარიცხები და სხვა ვალდებულებები...................................................... 33 შემოსავლები გადასახადებიდან, გრანტებიდან და სხვა ............................................................................... 35 შემოსავლები გაცვლითი ოპერაციებიდან ........................................................................................................ 36 გაუფასურების ხარჯები და გაუფასურების უკუგატარებით შემოსავლები .............................................. 37 დარიცხული ხარჯები, გრანტები და სუბსიდიები ......................................................................................... 38 სხვადასხვა შემოსავლები და ხარჯები .............................................................................................................. 40 თანამშრომელთა ანაზღაურება .......................................................................................................................... 40 პირობითი ვალდებულებები .............................................................................................................................. 41 ტრანზაქციები დაკავშირებულ მხარეებთან .................................................................................................... 42 ფინანსური რისკის მართვა ................................................................................................................................. 43 მოვლენები საანგარიშო პერიოდის შემდგომ................................................................................................... 44 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 1. ორგანიზაცია და მისი საქმიანობა 1918 წელს შეიქმნა სახელმწიფო კონტროლიორის ინსტიტუტი, რომელიც ფუნქციონირებდა 1921 წლის ჩათვლით, საბჭოთა ოკუპაციამდე. 1991 წელს, ქვეყნის დამოუკიდებლობის აღდგენასთან ერთად, შეიქმნა სახელმწიფო ფინანსური კონტროლის ეროვნული სისტემა და დაარსდა საქართველოს კონტროლის პალატა. 2008 წლიდან დაიწყო უწყების ინსტიტუციური გარდაქმნა, რის შედეგადაც 2012 წლის ივლისიდან ქვეყნის უმაღლესი აუდიტორული ორგანო სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სახით ჩამოყალიბდა. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მართვის მოდელი წარმოადგენს ვესტმინსტერულ მოდელს. სამსახურს ხელმძღვანელობს გენერალური აუდიტორი, რომელსაც ირჩევს პარლამენტი 5 წლის ვადით. აუდიტის სამსახური ხელს უწყობს საპარლამენტო ზედამხედველობისა და მთავრობის საქმიანობის გაუმჯობესებას, უზრუნველყოფს გამჭვირვალობასა და საჯარო ფინანსების ეფექტიან გამოყენებას. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დამოუკიდებელია თავის საქმიანობაში და ანგარიშვალდებულია მხოლოდ საქართველოს პარლამენტის წინაშე. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთაშორისო სტანდარტების (ISSAIs) მიხედვით შეიმუშავა ფინანსური, შესაბამისობისა და ეფექტიანობის აუდიტის მეთოდოლოგიები. 2018 წლიდან დაიწყო სისტემური (ჰორიზონტალური) აუდიტების ჩატარება საჯარო სექტორში არსებული სისტემური რისკების გამოვლენისათვის. აუდიტის ახალ მიმართულებად განისაზღვრა საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებისა (მსოფლიო ბანკი - World Bank (WB)) და დონორების (United States Agency for International Development (USAID)) მიერ დაფინანსებული პროექტების აუდიტი. კერძოდ, აუდიტის სამსახურმა სრულად დააკმაყოფილა USAID-ის მოთხოვნები აუდიტის ხარისხთან დაკავშირებით და გახდა USAID-ის აუდიტორი ორგანიზაცია ამიერკავკასიის რეგიონში. საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციების მხრიდან გამოცხადებული ნდობა მიუთითებს აუდიტის სამსახურის წარმატებასა და აუდიტორული საქმიანობის მაღალ ხარისხზე. აგრეთვე სამსახურის პრიორიტეტულ მიმართულებად განისაზღვრა ინფორმაციული ტექნოლოგიების აუდიტი. ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად გაიზარდა ეფექტიანობის აუდიტების წილი მთლიან აუდიტორულ საქმიანობაში. ხარისხის უზრუნველყოფის მიზნით შეიქმნა აუდიტის ხარისხის კონტროლის მიმოხილვის სისტემა. შედეგად აუდიტის სამსახურის აუდიტორული საქმიანობა შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებსა და პრაქტიკას. მიღწეული შედეგებიდან გამომდინარე, უკანასკნელ პერიოდში სამსახური ჩამოყალიბდა აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების ლიდერ უმაღლეს აუდიტორულ ორგანიზაციად და პარალელურ რეჟიმში, ატარებს ერთობლივ აუდიტებს ევროკავშირის ისეთ ქვეყნებთან ერთად, როგორებიცაა: პოლონეთი, ავსტრია, ესპანეთი, ნიდერლანდები, შვეიცარია, ესტონეთი, უნგრეთი და ა.შ. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში დაინერგა თანამედროვე მიდგომები რეკომენდაციების შესრულების მაჩვენებლის გაუმჯობესების მიმართულებით. კერძოდ, სამსახურმა შექმნა რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის ელექტრონული სისტემა (https://aris.sao.ge), რომელიც უზრუნველყოფს აუდიტის ობიექტებთან პროაქტიულ კომუნიკაციას, პროცესების ავტომატიზაციასა და მონიტორინგის ეფექტური მექანიზმის დანერგვას. სისტემაში ასახულია რეკომენდაციებთან დაკავშირებული ყველა აუცილებელი ინფორმაცია და ხელს უწყობს გაცემული რეკომენდაციების პრაქტიკაში დროულ დანერგვას. პარლამენტის საზედამხედველო როლის გაძლიერებისა და აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების მიზნით, მნიშვნელოვნად გააქტიურდა თანამშრომლობა პარლამენტთან აუდიტის ანგარიშების 5 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 1. ორგანიზაცია და მისი საქმიანობა (გაგრძელება) განმხილველი სამუშაო ჯგუფის ფორმატში. 2023 წელს სამუშაო ჯგუფმა განიხილა 23 აუდიტის ანგარიში, მათ შორის საანგარიშგებო პერიოდში სახელმწიფოს ცენტრალურ დონეზე ჩატარებული ყველა ფინანსური, 6 შესაბამისობისა და 6 ეფექტიანობის აუდიტები (2022: 30 აუდიტის ანგარიში, მათ შორის სახელმწიფოს ცენტრალურ დონეზე ჩატარებული ყველა ფინანსური, 8 შესაბამისობისა და 15 ეფექტიანობის აუდიტები). თანამედროვე გამოწვევების საპასუხოდ, სამსახურის პრიორიტეტულ მიმართულებას წარმოადგენს ინფორმაციული უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. უსაფრთხო საინფორმაციო ტექნოლოგიური გარემოს ჩამოყალიბებით, აუდიტის სამსახურმა დანერგა კონტროლის ისეთი სისტემები, რომლებიც პასუხობს საერთაშორისო სტანდარტებს. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ინსტიტუციურ განვითარებას მნიშვნელოვნად შეუწყო ხელი სხვა ქვეყნების უმაღლეს აუდიტორულ ინსტიტუტებთან (აშშ, შვედეთი, გერმანია, ჰოლანდია, ლატვია, პოლონეთი, ლიეტუვა, სლოვენია და სხვა), საერთაშორისო და დონორ ორგანიზაციებთან განხორციელებულმა თანამშრომლობამ. დონორებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების ხელშეწყობით, როგორებიცაა: EU (European Union), GIZ (Gasellschaft fur Internationale Zusammenarbeit), WB, USAID სხვადასხვა დროს წარმატებით განხორციელდა მრავალი მნიშვნელოვანი პროექტი, რომლებიც მიზნად ისახავდა სამსახურის როგორც აუდიტორული, ასევე არააუდიტორული საქმიანობის მიმართულებების გაძლიერებას. საჯარო სექტორის აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტებთან დაახლოებისა და უკეთესი პრაქტიკის გაზიარების მიზნით, სამსახური უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთაშორისო ორგანიზაციისა (INTOSAI) და მისი რეგიონული გაერთიანებების (EUROSAI, ASOSAI) აქტიური წევრია. INTOSAI, EUROSAI და ASOSAI წარმოადგენენ ავტონომიურ, დამოუკიდებელ და აპოლიტიკურ ორგანიზაციებს, რომლებიც ხელს უწყობენ საჯარო აუდიტის მიმართულებით დაგროვებული ცოდნისა და გამოცდილების გაზიარებას, როგორც საერთაშორისო, ასევე რეგიონულ დონეზე. 2022 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შეფასება განხორციელდა უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საქმიანობის შეფასების ჩარჩოს - SAI-PMF 1 მეთოდოლოგიის საშუალებით. შეფასება გააკეთა დამოუკიდებელ ექსპერტთა ჯგუფმა OECD-ისა და ევროკავშირის SIGMA-ს პროექტის მხარდაჭერით. შეფასების შედეგების გათვალისწინებითა და ახალი გენერალური აუდიტორის ხედვით, სამსახურმა შეიმუშავა 2023-2027 წლების სტრატეგიული განვითარების გეგმა, რომლის სტრატეგიულ მიზნებში ასახულია ხუთწლიან პერიოდში მისაღწევი შედეგები და მათი მიღწევის გზები. სამსახურის განვითარების ძირითადი მიმართულებები წარმოდგენილია 2023-2027 წლების სტრატეგიულ გეგმაში, რომელიც ასახავს სამსახურის მისიას, ხედვას, ძირითად ღირებულებებს და ეყრდნობა ხუთ სტრატეგიულ მიზანს: (1) დამოუკიდებლობისა და მანდატის გაძლიერება (2) მაღალხარისხიანი აუდიტორული საქმიანობით საჯარო ფინანსების მართვის სისტემის გაუმჯობესება (3) ძირითად პარტნიორებთან თანამშრომლობის გაძლიერება (4) შიდა მმართველობის სისტემის გაძლიერებით ეფექტიანობის ამაღლება (5) თანამშრომელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა. 1 https://www.idi.no/work-streams/well-governed-sais/sai-pmf 6 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 1. ორგანიზაცია და მისი საქმიანობა (გაგრძელება) 2018-2023 წლებში არაერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადაიდგა სამსახურის დამოუკიდებლობისა და მანდატის განმტკიცების მიმართულებით. 2018 წლიდან ძალაში შევიდა ახალი კონსტიტუცია და „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ კანონმა შეიძინა ორგანული კანონის სტატუსი. ასევე, სამსახურს მიენიჭა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოსადმი პირდაპირი მიმართვის უფლება. მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება იყო სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსური კონტროლის განხორციელება მსოფლიოს ოთხი უმსხვილესი კერძო აუდიტორული კომპანიის მიერ. აუდიტორული საქმიანობის კუთხით, აღსანიშნავია: • განახლდა ფინანსური, შესაბამისობისა და ეფექტიანობის აუდიტების მეთოდოლოგიები, რითაც ისინი კიდევ უფრო დაუახლოვდა უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთაშორისო სტანდარტებს (ISSAIs); • სრულად დაინერგა აუდიტის მართვის სისტემა (AMS); • შემუშავდა და დაინერგა აუდიტის ხარისხის კონტროლის მიმომხილველთა სისტემა; • • ბიუჯეტის დაფარვის მაჩვენებელი გაიზარდა 2018 წელს 81%-დან 2023 წელს 89%-მდე; დაინერგა აუდიტის ახალი მიმართულება - უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდიტი, რომლის ხელს უწყობს სფეროში არსებული სისტემური ხასიათის ხარვეზების აღმოჩენასა და შესაბამისი რეკომენდაციების გაცემას; • ეფექტიანობის აუდიტების წილი მთლიან აუდიტორულ საქმიანობაში გაიზარდა 2018 წელს 13%დან 2023 წელს 19%-მდე; • ჩატარდა USAID-ისა და მსოფლიო ბანკის მიერ დაფინანსებული პროექტების აუდიტები; • დაინერგა საერთაშორისო პრაქტიკაზე დაფუძნებული თანამშრომელთა შეფასების სისტემა, შემუშავდა თანამშრომელთა მუდმივი პროფესიული და კარიერული განვითარების გეგმა; • შეიქმნა ეთიკის კომისია, განახლდა ეთიკის კოდექსი და შემუშავდა ეთიკის სახელმძღვანელო; • შემუშავდა არაერთი პოლიტიკა სამსახურის ინფორმაციული უსაფრთხოების გაუმჯობესების კუთხით. საოპერაციო და ანგარიშგების ვალუტა წინამდებარე კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება წარმოდგენილია საქართველოს ეროვნულ ვალუტაში, ქართულ ლარში ("ლარი"), რომელიც წარმოადგენს ანგარიშგების ვალუტას და ასახავს ორგანიზაციის ფინანსურ მდგომარეობას, მის გარშემო არსებულ სიტუაციას და განხორციელებულ ტრანზაქციებს. უცხოურ ვალუტაში არსებული ფულადი ნაშთების წარმოსადგენად გამოყენებული გაცვლითი კურსებია: ვალუტა 1 დოლარი/ლარი 1 ევრო/ლარი საანგარიშგებო წელი საანგარიშგებო წლის წინა წელი 2.6894 2.9753 2.7020 2.8844 7 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 1. ორგანიზაცია და მისი საქმიანობა (გაგრძელება) სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის უფლებამოსილება განისაზღვრება საქართველოს კონსტიტუციის 69-ე მუხლითა და „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით. საქართველოს კონსტიტუციის 69-ე მუხლის მიხედვით: 69.1. საჯარო მმართველობის ეფექტიანობისა და ანგარიშვალდებულების ხელშესაწყობად საბიუჯეტო სახსრებისა და სხვა საჯარო რესურსების გამოყენებასა და ხარჯვას ზედამხედველობს სახელმწიფო აუდიტის სამსახური. იგი უფლებამოსილია აგრეთვე შეამოწმოს საფინანსო-სამეურნეო კონტროლის სხვა სახელმწიფო ორგანოთა საქმიანობა, წარუდგინოს პარლამენტს საგადასახადო კანონმდებლობის სრულყოფის წინადადებები. 69.3. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური თავის საქმიანობაში დამოუკიდებელია. 69.6. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის უფლებამოსილება, სტრუქტურა, საქმიანობის წესი და დამოუკიდებლობის გარანტია განისაზღვრება ორგანული კანონით. „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-4 მუხლი ადგენს: „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საქმიანობის ძირითადი მიზანია, ხელი შეუწყოს საჯარო მმართველობის ეფექტიანობას და ანგარიშვალდებულებას, საბიუჯეტო სახსრებისა და სხვა საჯარო რესურსების გამოყენებისა და ხარჯვის კანონიერების, მიზნობრიობის დაცვასა და ეფექტიანობას, ეროვნული სიმდიდრის, სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და თვითმმართველი ერთეულების საკუთრების დაცვას, აგრეთვე საჯარო ფინანსების მართვის გაუმჯობესებას“. კონსტიტუციითა და ორგანული კანონით განსაზღვრულ ამოცანების შესასრულებლად გენერალური აუდიტორი განსაზღვრავს სამსახურის სტრუქტურას, განვითარების სტრატეგიას და ამტკიცებს წლიური აუდიტორული საქმიანობის გეგმას. 2023 წლისა და 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად, ორგანიზაცია სახელმწიფო კონტროლს ახორციელებს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - „საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის“ საქმიანობაზე (ერთობლივად „ჯგუფი“). 2. ფინანსური ანგარიშგების მომზადების საფუძვლები წინამდებარე კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება მომზადებულია საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2020 წლის 5 მაისის N 108 ბრძანებით დამტკიცებული - „საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (სსბასს-ების) საფუძველზე ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების წარმოების შესახებ“ - ინსტრუქციისა და 2021 წლის 4 თებერვლის N 24 ბრძანებით დამტკიცებული - „საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ“ - ინსტრუქციის (ერთობლივად „ინსტრუქცია“) შესაბამისად. იმ შემთხვევაში, როდესაც ფინანსური ანგარიშგების ახალი ფორმები, წინა (შესადარის) პერიოდთან შედარებით, ითვალისწინებს მონაცემების უფრო მეტად აგრეგირებას ან დეზაგრეგირებას, ამის შესახებ დეტალური განმარტებები წარმოდგენილია ფინანსური ანგარიშგების შესაბამის ნაწილში, კერძოდ, ანგარიშგების ფორმებში შეტანილი ცვლილებების შედეგების განმარტებაში. 8 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 3. მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკების აღწერა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სააღრიცხვო პოლიტიკა ძირითადად ეყრდნობა შემდეგ დოკუმენტებს: საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2020 წლის 5 მაისის N 108 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქცია „საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (სსბასს-ების) საფუძველზე ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების წარმოების შესახებ“; საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2020 წლის 2 დეკემბრის N289 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქცია - ,,საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ ცვეთის/ამორტიზაციის ბუღალტრულ აღრიცხვასა და ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახვის შესახებ“. აგრეთვე, სააღრიცხვო პოლიტიკის შემუშავებისას გათვალისწინებულია საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის, საქართველოს საბიუჯეტო კლასიფიკაციის, სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ საქართველოს კანონის და სახელმწიფო სექტორის საქმიანობის მარეგულირებელი და აღრიცხვა-ანგარიშგებასთან დაკავშირებული სხვა საკანონმდებლო და ნორმატიული აქტების მოთხოვნები. წინამდებარე კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება მომზადებულია იმ დაშვებით, რომ ორგანიზაცია არის მოქმედი და საქმიანობას გააგრძელებს განჭვრეტად მომავალში. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მანდატი განსაზღვრულია საქართველოს კონსტიტუციით, გენერალური აუდიტორი არჩეულია საქართველოს პარლამენტის მიერ 2022 წლის სექტემბერში, 5 წლის ვადით და სარგებლობს დამოუკიდებლობის უმაღლესი სტანდარტით. სამსახურის 2024 წლის ბიუჯეტი დამტკიცდა 2023 წელს, 2025 წლის საბიუჯეტო განაცხადი წარედგინება პარლამენტს 2024 წლის 1 მაისამდე, პარლამენტის რეგლამენტით განსაზღვრული მოთხოვნების შესაბამისად. აღსანიშნავია, რომ ჯგუფის 2025 წლის ბიუჯეტის შემცირება 2024 წლის დამტკიცებულ ოდენობასთან შედარებით არ იგეგმება (ავტოპარკის განახლებისთვის 2023-2024 წლების ბიუჯეტებში გათვალისწინებული თანხების - თითო მილიონი ლარი თითოეულ წელს - გაუთვალისწინებლად, რაც წარმოადგენდა ერთჯერად, მხოლოდ აღნიშნული მიზნობრიობით გამოყოფილ თანხებს). გამომდინარე აქედან, ხელმძღვანელობა დარწმუნებულია, რომ ფუნქციონირებადი ერთეულის დაშვება მართებულია. წინამდებარე კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება წარმოდგენილია ქართულ ლარში, თუ სხვაგვარად არ არის მითითებული. წინამდებარე კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება მომზადებულია ისტორიული ღირებულების საფუძველზე. ისტორიული ღირებულება ჩვეულებრივ ეფუძნება აქტივების სანაცვლოდ გადახდილი ანაზღაურების სამართლიან ღირებულებას, გარდა ორგანიზაციის ადმინისტრაციული შენობებისა (თბილისი, ქ. ქუთაისი, ქ. ბათუმი) და მიწისა, რომლებიც 2018 წლის ფინანსურ ანგარიშგებაში აღრიცხვის მიზნებისთვის ერთჯერადად შეფასდა სამართლიანი ღირებულებით. სამართლიანი ღირებულება არის ის ფასი, რასაც მიიღებდა აქტივის მფლობელი აქტივის გაყიდვისას ან გადაიხდიდა ვალდებულების მფლობელი ვალდებულების დასაფარად, ჩვეულებრივი ტრანზაქციისას საბაზრო მონაწილეებს შორის შეფასების თარიღის დროს, მიუხედავად იმისა, არის თუ არა ეს ფასი პირდაპირ დაკვირვებადი ან შეფასებული სხვა შეფასების მეთოდით. აქტივის ან ვალდებულების სამართლიანი ღირებულების შეფასებისას, ორგანიზაცია მხედველობაში იღებს აქტივის ან ვალდებულების მახასიათებლებს, თუ ბაზრის მონაწილეებიც მიიღებდნენ ამ მახასიათებლებს მხედველობაში აქტივის ან ვალდებულების შეფასებისას შეფასების თარიღისთვის. 9 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 3. მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკების აღწერა (გაგრძელება) კონსოლიდაციის პრინციპები 2023 წლისა და 2022 წლის 31 დეკემბრისათვის დასრულებული წლებისთვის კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება მოიცავს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის აპარატის და მის კონტროლს დაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის „საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის“ ანგარიშგებებს. კონსოლიდირებულ ანგარიშგებაში შიდა ოპერაციებით წარმოშობილი ტრანზაქციები ელიმინირებულია. მატერიალური მარაგები და გრძელვადიანი მცირეფასიანი აქტივები მატერიალური მარაგები ფინანსური მდგომარეობის შესახებ ანგარიშგებაში წარმოდგენილია ღირებულებით, რომელიც მოიცავს მათ შეძენასთან, წარმოებასთან და გადამუშავებასთან დაკავშირებულ ყველა დანახარჯს. მოკლევადიან აქტივებში აისახება საქართველოს საბიუჯეტო კლასიფიკაციით განსაზღვრული სტრატეგიული მარაგები, ნედლეული და მასალები, დაუმთავრებელი წარმოება, მზა პროდუქცია, გასაყიდად შეძენილი საქონელი და სხვ. ასევე მცირეფასიანი აქტივები - მრავალჯერადი გამოყენების ტექნიკა, ინვენტარი და მოწყობილობა - რომლებიც არ აკმაყოფილებენ საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ ძირითადი აქტივების აღიარების კრიტერიუმს (500 ლარზე ნაკლები ღირებულებისაა და გამოიყენება ერთ წელზე მეტი ვადით). მარაგები თავდაპირველი აღიარებისას აისახება თვითღირებულებით. როდესაც მატერიალური მარაგები შეძენილია არაგაცვლითი ოპერაციის გზით, მათი შეფასება ხდება შეძენის თარიღისთვის არსებული სამართლიანი ღირებულებით. თავდაპირველი აღიარების შემდეგ მარაგები აისახება თვითღირებულებასა და ნეტო სარეალიზაციო ღირებულებას შორის უმცირესით. თუ მარაგები განკუთვნილია უსასყიდლოდ ან ნომინალური ღირებულებით გასანაწილებლად ან ასეთი მარაგების/საქონლის წარმოებისათვის, მარაგების ეს კლასი აისახება თვითღირებულებასა და მიმდინარე ჩანაცვლების ღირებულებას შორის უმცირესით. მიმდინარე ჩანაცვლების ღირებულება არის ის ღირებულება, რომელსაც ერთეული გაიღებდა აქტივების მოსაპოვებლად ანგარიშგების თარიღისათვის. ნეტო სარეალიზაციო ღირებულება არის ჩვეულებრივი ოპერირების რეჟიმში შეფასებით დადგენილი გასაყიდი ფასი, პროდუქციის დასრულებისათვის, გაყიდვის, გაცვლის და განაწილებისათვის შეფასებით დადგენილი საჭირო დანახარჯების გამოკლებით. მიმდინარე ჩანაცვლების ღირებულებისა და ნეტო სარეალიზაციო ღირებულების დადგენისას, ასევე, არაგაცვლითი ოპერაციის შემთხვევაში მიღებული ისეთი მატერიალური მარაგების შეფასებისას, რომელთაც ღირებულება არ გააჩნიათ, მატერიალური მარაგების სამართლიანი ღირებულება დგინდება მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად მიღებული სანდო ინფორმაციის საფუძველზე. მარაგებისა და გრძელვადიანი მცირეფასიანი აქტივების მოხმარება აღირიცხება ხარჯად, როდესაც ისინი გადადიან მოხმარების ეტაპზე ჯგუფის ჩვეულებრივი ოპერაციების მიმდინარეობისას. მარაგების ღირებულება გამოითვლება ინდივიდუალური დანახარჯების სპეციფიური იდენტიფიკაციის მეთოდით. 10 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 3. მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკების აღწერა (გაგრძელება) გადახდილი ავანსი გადახდილი ავანსი აღირიცხება თვითღირებულებით, შემცირებული გაუფასურების ანარიცხებით. გადახდილი ავანსი კლასიფიცირდება, როგორც გრძელვადიანი, როდესაც მოსალოდნელია, რომ გადახდილ ავანსთან დაკავშირებული საქონელი ან მომსახურება მიღებული იქნება ერთი წლის შემდეგ. სხვა შემთხვევაში გადახდილი ავანსები კლასიფიცირდება მოკლევადიან აქტივად. აქტივების (ძირითადი მატერიალური/არამატერიალური, მცირეფასიანი აქტივები და მარაგები) შესაძენად გადახდილი ავანსები გადადის მათ საბალანსო ღირებულებაში ჯგუფის მიერ მათზე კონტროლის მოპოვების შემდეგ და როდესაც მოსალოდნელია, რომ ამ აქტივთან დაკავშირებული სამომავლო ეკონომიკური სარგებელი ჯგუფში შემოვა. მომსახურებისთვის გადახდილი ავანსები ჩამოიწერება ფინანსური შედეგების ანგარიშგებაში (ნამეტში/დეფიციტში) მომსახურების მიღებისას. როდესაც არსებობს მინიშნება, რომ აქტივები/მომსახურება არ იქნება მიღებული, გადახდილი ავანსის საბალანსო ღირებულება ჩამოიწერება და გაუფასურების ზარალი აღიარდება შესაბამისი წლის ნამეტში/დეფიციტში. ძირითადი აქტივები ძირითადი აქტივები ფინანსურ ანგარიშგებაში აღრიცხულია და შეფასებულია თვითღირებულებით, რომელიც შემცირებულია ნებისმიერი დაგროვილი ცვეთისა და გაუფასურების ზარალით. მომავალი პერიოდის დანახარჯები ემატება აქტივის საბალანსო ღირებულებას, ან აღიარდება ცალკე აქტივად, იმ შემთხვევაში, თუ მოსალოდნელია, რომ აქტივთან დაკავშირებული მომავალი ეკონომიკური სარგებელი შემოვა ორგანიზაციაში და აქტივის დანახარჯების განსაზღვრა საიმედოდაა შესაძლებელი. ჩანაცვლებული კომპონენტის საბალანსო ღირებულება ჩამოიწერება. ყველა სხვა დანახარჯი, რომელიც დაკავშირებულია აქტივის შეკეთებასა და შენარჩუნებასთან, აღიარდება ხარჯად იმ პერიოდის ნამეტში ან დეფიციტში, რომელშიც წარმოიშვა. ძირითადი აქტივების თვითღირებულება წარმოადგენს აღიარების თარიღისთვის ფულადი სახსრებით გადასახდელი ფასის ეკვივალენტს (შესყიდვის ფასს, ასევე ყველა იმ დანახარჯს, რაც დაკავშირებულია შეძენასთან, საკუთრების უფლების მოპოვებასთან და ექსპლუატაციაში შესვლასთან), ან არაგაცვლითი ოპერაციისას მითითებული ძირითადი აქტივების შემთხვევაში, აღიარების თარიღისთვის დადგენილ მის სამართლიან (რეალურ) ღირებულებას. ამასთან, თუ გადახდა გადავადებულია და გადავადების პირობები სცილდება ჩვეულებრივი საკრედიტო პირობების ფარგლებს, მაშინ სხვაობა ფულადი სახსრების გადასახდელი ფასის ეკვივალენტსა და მთლიანად გადასახდელ თანხას შორის აღიარდება, როგორც საპროცენტო ხარჯი კრედიტის ვადის განმავლობაში. ძირითადი აქტივების ცვეთის გაანგარიშებისთვის და მისი აღრიცხვა-ანგარიშგებაში ასახვისთვის გამოიყენება საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2020 წლის 2 დეკემბრის N289 ბრძანებით დამტკიცებული - ,,საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ ცვეთის/ამორტიზაციის ბუღალტრულ აღრიცხვასა და ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახვის შესახებ“ - ინსტრუქცია (შემდგომში - ინსტრუქცია). ძირითადი აქტივების ცვეთის გაანგარიშებისთვის გამოყენებულია წრფივი მეთოდი, რაც გულისხმობს ცვეთის ერთი და იმავე თანხის დარიცხვას აქტივის მომსახურების ვადის განმავლობაში. ძირითად აქტივებზე ცვეთის დარიცხვისათვის გამოყენებული ცვეთადი თანხა განისაზღვრება როგორც ძირითადი აქტივის თვითღირებულებას გამოკლებული ნარჩენი (სალიკვიდაციო) ღირებულება. 11 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 3. მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკების აღწერა (გაგრძელება) ძირითადი საშუალებების სასარგებლო მომსახურების ვადების შეფასება განსჯის საკითხია და ეფუძნება მსგავს აქტივებთან დაკავშირებულ გამოცდილებას (გარდა ძირითადი აქტივების სასარგებლო მომსახურების მინიმალური ვადებისა, რაც განსაზღვრულია ზემოაღნიშნულ ინსტრუქციაში). ჯგუფის ხელმძღვანელობა აფასებს ნარჩენ მოხმარების ვადებს აქტივების მიმდინარე მდგომარეობის მიხედვით, რა დროსაც გაითვალისწინება შემდეგი ფაქტორები: აქტივების მოსალოდნელი მოხმარება, ფიზიკური მოხმარება, ცვეთა და ა.შ. ძირითადი აქტივების სასარგებლო მომსახურების ვადები: აქტივების ჯგუფი შენობა-ნაგებობები სხვა ნაგებობები ავეჯი საოფისე ინვენტარი და ტექნიკა კომპიუტერული ტექნიკა და კომუნიკაცია სატრანსპორტო საშულებები სასარგებლო მომსახურების ვადა (წელი) 100 20-26 10-15 2-20 5-10 8-10 თითოეული პერიოდის ცვეთის ხარჯი აღიარდება ნამეტში ან დეფიციტში, თუ ის ჩართული არ არის სხვა აქტივის საბალანსო ღირებულებაში. ძირითად აქტივებს ცვეთა ერიცხება სისტემატურ საფუძველზე, ერთეულის ხელმძღვანელობის მიერ განსაზღვრული მიზნებისა და დანიშნულების მისაღწევად, სამუშაო მდგომარეობაში მოყვანიდან, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც კანონმდებლობის, ხელშეკრულების ან/და მოცემული აქტივის ტექნიკური დოკუმენტაციის შესაბამისად აღნიშნული სხვაგვარადაა განსაზღვრული. ცვეთის დარიცხვისათვის გამოიყენება წრფივი მეთოდი. სამუშაო მდგომარეობაში მოყვანის წელს აქტივს ცვეთა ერიცხება წლის განმავლობაში ერთეულში მუშა მდგომარეობაში ყოფნის ვადის პროპორციულად, ხოლო აღიარების შეწყვეტის წელს – წლის განმავლობაში ერთეულში ყოფნის ვადის პროპორციულად თვეების მიხედვით. ცვეთის პროპორციული დარიცხვისათვის გამოიყენება თვეების მიხედვით დარიცხვის მეთოდი. არასრული თვეების შემთხვევაში გამოიყენება დამრგვალება შემდეგი წესით: 15 რიცხვამდე შემოსულ აქტივებს ცვეთა ერიცხებათ შემოსვლის თვიდან, ხოლო 15 რიცხვიდან შემოსულებს - მომდევნო თვიდან. ცვეთადი აქტივის ნარჩენი (სალიკვიდაციო) ღირებულება (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) და სასარგებლო მომსახურების ვადა ყოველი საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს გადაისინჯება და თუ მოსალოდნელი შედეგები წინა შეფასებებისაგან განსხვავდება, ცვლილებები ერთეულის აღრიცხვაანგარიშგებაში აისახება სსბასს-ების მოთხოვნების შესაბამისად, როგორც სააღრიცხვო შეფასების ცვლილება. ძირითადი აქტივების აღიარება წყდება გაყიდვის/გადაცემის შემთხვევაში, ან როდესაც მისი გაყიდვიდან ან გამოყენებიდან არანაირი ეკონომიკური სარგებლის/მომსახურების პოტენციალის მიღება აღარ არის მოსალოდნელი. ძირითადი აქტივის ობიექტის აღიარების შეწყვეტის შედეგად მიღებული მოგება ან ზარალი აქტივის აღიარების შეწყვეტისას ჩაირთვება ნამეტის ან დეფიციტის ნაწილში. 12 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 3. მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკების აღწერა (გაგრძელება) არამატერიალური აქტივები არამატერიალური აქტივების ამორტიზაციის გაანგარიშებისთვის და მისი აღრიცხვა-ანგარიშგებაში ასახვისთვის გამოიყენება საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2020 წლის 2 დეკემბრის N289 ბრძანებით დამტკიცებული - ,,საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ ცვეთის/ამორტიზაციის ბუღალტრულ აღრიცხვასა და ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახვის შესახებ“ - ინსტრუქცია. არამატერიალური აქტივები თავდაპირველი აღიარების შემდგომ აისახება თვითვითღირებულების მოდელის გამოყენებით, რაც გულისხმობს ყოველი წლის ბოლოს არამატერიალური აქტივების საბალანსო ღირებულებით ასახვას ფინანსურ ანგარიშგებაში. არაგაცვლითი ოპერაციებით არამატერიალური აქტივების საჯარო სექტორის ერთეულიდან მიღებისას, არამატერიალური აქტივები ფასდება გადმომცემი ერთეულის მიერ ღირებულების შესაფასებლად გამოყენებული თვითღირებულების ოდენობით ან ღირებულების განსაზღვრისათვის გამოყენებული სხვა თანხით. განუსაზღვრელი სასარგებლო მომსახურების ვადის მქონე არამატერიალურ აქტივებს ამორტიზაცია არ ერიცხება. ყველა საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოს გადაისინჯება ადასტურებს თუ არა მოვლენები და პირობები, რომ მოცემულ აქტივს კვლავ განუსაზღვრელი სასარგებლო მომსახურების ვადა გააჩნია. თუკი ასეთი რამ არ დასტურდება, აქტივის განუსაზღვრელი მომსახურების ვადის შეცვლა განსაზღვრული სასარგებლო მომსახურების ვადით ერთეულის აღრიცხვა-ანგარიშგებაში აისახება სსბასს-ების მოთხოვნების შესაბამისად, როგორც სააღრიცხვო შეფასების ცვლილება. განსაზღვრული სასარგებლო მომსახურების ვადის მქონე არამატერიალურ აქტივებს ამორტიზაცია დაერიცხება სასარგებლო მომსახურების ვადის პროპორციულად, თუ სასარგებლო მომსახურების ვადის განსაზღვრა შესაძლებელია. თუ ახალ ამორტიზირებად აქტივთან დაკავშირებით ერთეულს არ შეუძლია სასარგებლო მომსახურების ვადის დადგენა, ასეთი აქტივებისათვის სასარგებლო მომსახურების ვადად განისაზღვრება 10 წელი. ექსპლუატაციაში მყოფი ამორტიზირებადი აქტივების მიღების შემთხვევაში, თუ ერთეულს არ შეუძლია სასარგებლო მომსახურების ვადის დადგენა, სასარგებლო მომსახურების ვადად შეიძლება განისაზღვროს 10 წელზე ნაკლები. ცვეთის პროპორციული დარიცხვისათვის გამოიყენება თვეების მიხედვით დარიცხვის მეთოდი. არასრული თვეების შემთხვევაში გამოიყენება დამრგვალება შემდეგი წესით: 15 რიცხვამდე შემოსულ აქტივებს ამორტიზაცია ერიცხებათ შემოსვლის თვიდან, ხოლო 15 რიცხვიდან შემოსულებს - მომდევნო თვიდან. არამატერიალურ აქტივებზე ამორტიზაციის დარიცხვისათვის გამოყენებული ამორტიზირებადი თანხა განისაზღვრება როგორც არამატერიალური აქტივის თვითღირებულებას ან ღირებულების შესაფასებლად გამოყენებულ სხვა თანხას გამოკლებული ნარჩენი (სალიკვიდაციო) ღირებულება. 13 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 3. მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკების აღწერა (გაგრძელება) ფინანსური ინსტრუმენტები ფინანსური აქტივები და ფინანსური ვალდებულებები ინსტრუმენტის საკონტრაქტო პირობების მხარე. აღიარდება, როდესაც ჯგუფი გახდება ფინანსური აქტივები და ფინანსური ვალდებულებები თავდაპირველად აღიარდება სამართლიანი ღირებულებით. ტრანზაქციული ხარჯები, რომლებიც პირდაპირ მიეკუთვნება შეძენას ან ფინანსური აქტივისა და ვალდებულებების (არ გულისხმობს ფინანსური აქტივებისა და ფინანსური ვალდებულებების სამართლიანი ღირებულებით აღიარებას ნამეტში/დეფიციტში) გამოშვებას, შესაბამისად ამცირებს ან ზრდის ფინანსური აქტივის ან ფინანსური ვალდებულების რეალურ ღირებულებას თავდაპირველი აღიარებისას. ფინანსური აქტივები ორგანიზაციის ძირითად ფინანსურ აქტივებს წარმოადგენს ფულადი სახსრები, სხვა მოთხოვნები და სხვა ფინანსური აქტივები. საბიუჯეტო სახსრების ფინანსური აქტივების კონტროლს და მის განკარგვას ახორციელებს სახელმწიფო ხაზინა, რის გამოც სახელმწიფო და ადგილობრივ ბიუჯეტზე არსებული ორგანიზაციები წარუდგენენ მოთხოვნას (დებიტორული დავალიანება ხაზინის მიმართ) სახელმწიფო ხაზინას დაფინანსების თაობაზე. ფულადი სახსრები და მათი ეკვივალენტები ფულადი სახსრები და მათი ეკვივალენტები მოიცავს: ფულად სახსრებს სალაროში; მიმდინარე ანგარიშებს ბანკში და ფულადი სახსრების ეკვივალენტებს. ფულადი სახსრები სალაროში მოიცავს: ნაღდ ფულს ეროვნულ ვალუტაში და ნაღდ ფულს უცხოურ ვალუტაში. მიმდინარე ანგარიში ბანკში მოიცავს: ხაზინის ერთიან ანგარიშს ეროვნულ ბანკში, ხაზინის სავალუტო ანგარიშს ეროვნულ ბანკში, ხაზინის ანგარიშებს კომერციულ ბანკებში და საბიუჯეტო ორგანიზაციების ანგარიშებს კომერციულ ბანკებში. ხაზინის ერთიანი ანგარიში ეროვნულ ბანკში მოიცავს: სახელმწიფო ბიუჯეტის ფულად სახსრებს, დეპოზიტებს ხაზინაში ეროვნულ ვალუტაში, დეპოზიტებს ხაზინაში უცხოურ ვალუტაში და სხვა ანგარიშებს ხაზინაში. საბიუჯეტო ორგანიზაციების ანგარიშები კომერციულ ბანკებში მოიცავს საბიუჯეტო ორგანიზაციის ანგარიშს კომერციულ ბანკში ეროვნულ ვალუტაში; საბიუჯეტო ორგანიზაციის ანგარიშს კომერციულ ბანკში უცხოურ ვალუტაში და საბიუჯეტო ორგანიზაციის სხვა ანგარიშს კომერციულ ბანკში. ფინანსური აქტივების აღიარების შეწყვეტა ჯგუფი წყვეტს ფინანსური აქტივის აღიარებას მხოლოდ მაშინ, როდესაც აქტივიდან ფულადი სახსრების მიღების ვადა ამოიწურება ან გაუქმდება. 14 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 3. მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკების აღწერა (გაგრძელება) ფინანსური ვალდებულებები ორგანიზაციის ფინანსურ ვალდებულებას წარმოადგენს სხვა კრედიტორული დავალიანებები, რომლებიც აღიარებულია ამორტიზირებული ღირებულებით. ფინანსური ვალდებულებების აღიარების შეწყვეტა ჯგუფი წყვეტს ფინანსური ვალდებულებების აღიარებას მხოლოდ მაშინ, როდესაც ჯგუფის ვალდებულებები გათავისუფლებულია, გააუქმებულია, ან იწურება. სხვაობა შეწყვეტილი ფინანსური ვალდებულების საბალანსო ღირებულებასა და გადახდილ ან გადასახდელ საფასურს შორის აღიარდება ნამეტში/დეფიციტში. წმინდა აქტივები/კაპიტალი წმინდა აქტივები/კაპიტალი მოიცავს: კაპიტალში შენატანის, გაუნაწილებელი ნამეტის/დეფიციტის, პერიოდის ნამეტის/დეფიციტის თანხების ანგარიშებს და რეზერვებს. კაპიტალში შენატანი მოიცავს კაპიტალად კლასიფიცირებულ არაფინანსურ და ფინანსურ აქტივებს. გაუნაწილებელი ნამეტი/დეფიციტი მოიცავს გაუნაწილებელ ნამეტს/დეფიციტს, როგორც საბიუჯეტო, ისე არასაბიუჯეტო (საკუთარი) სახსრებით საქმიანობისათვის. საანგარიშგებო პერიოდის ნამეტი/დეფიციტი მოიცავს პერიოდის ნამეტს/დეფიციტს, როგორც საბიუჯეტო, ისე არასაბიუჯეტო (საკუთარი) სახსრებით საქმიანობისათვის. რეზერვები მოიცავს ინვესტირებულ ერთეულში გადაფასების ან კურსთაშორის სხვაობის შედეგად კაპიტალის ზრდის/კლების მონაცემებს. ბიუჯეტიდან დაფინანსება ბიუჯეტიდან მიღებული დაფინანსების ანგარიშზე აღირიცხება ჯგუფის ბიუჯეტით განსაზღვრული გადასახდელების დასაფინანსებლად გამოყოფილი სახსრები (საბიუჯეტო სახსრები, კრედიტები და გრანტები). საბიუჯეტო დაფინანსების ანგარიშები გადაიხურება გაუნაწილებელი ნამეტი/დეფიციტის ანგარიშზე. ბიუჯეტიდან მიღებული დაფინანსება საბიუჯეტო ორგანიზაციის მიერ კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში აისახება ასიგნებების ფარგლებში გაწეული საკასო ხარჯების შესაბამისი მოცულობით. ბიუჯეტით განსაზღვრული ასიგნებების ფარგლებში მიღებული დაფინანსება ორგანიზაციების მიერ აღირიცხება საკასო მეთოდით. მესამე პირის მიერ განხორციელებული გადახდები, ორგანიზაციის მიერ სააღრიცხვო ჩანაწერებში და ანგარიშგებაში აღიარდება, როგორც ბიუჯეტიდან მიღებული დაფინანსება. თანამშრომელთა მოკლევადიანი ანაზღაურება თანამდებობრივი სარგო, ანაზღაურებადი შვებულება, წოდებრივი (საკლასო) დანამატი, სახელფასო დანამატი, ფულადი ჯილდო და სოციალური ანაზღაურება (საავადმყოფო ფურცელი) ირიცხება იმ პერიოდში, რომელშიც შესაბამისი მომსახურება გაიწია ორგანიზაციის თანამშრომლების მიერ. თანამშრომელთა მოკლევადიან ბენეფიტებთან დაკავშირებით აღიარებული ვალდებულებები აისახება შესაბამისი მომსახურების სანაცვლოდ გადასახდელი ბენეფიტების არადისკონტირებული ოდენობით. 15 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 3. მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკების აღწერა (გაგრძელება) სავალუტო ოპერაციები სავალუტო ოპერაციები თავდაპირველად აღირიცხება ტრანზაქციის დღეს მოქმედი კურსით. უცხოურ ვალუტაში დენომინირებული კრედიტორები ან დებიტორები ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგების თარიღისთვის აისახება ამ დღეს მოქმედი გაცვლითი კურსით. საკრედიტო დავალიანების დაფარვით ან პერიოდის განმავლობაში თავდაპირველად ასახულისგან განსხვავებული კურსით გადაანგარიშებისას წარმოშობილი სხვაობები შემოსავალში ან ხარჯში აღიარდება მათი წარმოშობის პერიოდში. შემოსავლები გაცვლითი ოპერაციებიდან შემოსავლის შეფასება ხდება მისაღები ეკონომიკური სარგებლის ან მომსახურების პოტენციალის სამართლიანი ღირებულებით, რომელიც არ შეიცავს შეღავათებს, ფასდაკლებებსა და დამატებითი ღირებულების გადასახადს (შემდგომში - დღგ). მომსახურებიდან შემოსავალი აღიარდება ეტაპობრივად, ფინანსური ანგარიშგების მომზადების თარიღისათვის ხელშეკრულების შესრულების სტადიის მიხედვით, თუ შესაძლებელია მომსახურების გაწევის შედეგების საიმედოდ განსაზღვრა. შემოსავალი აღიარდება იმ საანგარიშგებო პერიოდში, რომელშიც ხდება მომსახურების გაწევა და მიეკუთვნება იმ პერიოდს, როცა მოხდა მომსახურების მიწოდება. მომსახურების ღირებულების ანაზღაურება ხდება უნაღდო ანგარიშსწორებით. შემოსავლის თანხის ოდენობა მისაღები ფულადი სახსრების ტოლია. იმ შემთხვევაში, როცა ფულის შემოსვლა ერთეულში ყოვნდება, ანაზღაურების სამართლიანი ღირებულების განსაზღვრის მიზნით მისაღები თანხების დისკონტირება არ ხდება. მიზნობრივი გრანტები მიზნობრივი გრანტის დაფინანსების აღრიცხვა ხდება საერთაშორისო და უცხო ქვეყნის ორგანიზაციასთან გაფორმებული შეთანხმების პირობების შესაბამისად. პირობითი შეთანხმების შემთხვევაში მიღებული მიზნობრივი გრანტები, აღირიცხება, როგორც მოთხოვნა დონორის მიმართ მისაღებ თანხაზე და ვალდებულება დონორის მიმართ, შეთანხმებით დადგენილი მოვალეობის შესრულების დადასტურების შემდგომ შემოსავლად აღიარდება თანხა საკასო ხარჯის მოცულობით, ხოლო უპირობო და შეზღუდვით გაფორმებული შეთანხმების შემთხვევაში გრანტი მიღებისთანავე აღიარდება, როგორც შემოსავლები გრანტებით. ანგარიშგების ფორმებში შეტანილი ცვლილებების შედეგები 2023 წელს ფინანსური მდგომარეობის შესახებ ანგარიშგების ფორმაში შეიცვალა მიდგომა პერსონალისა და სატრანსპორტო საშუალებების დაზღვევის ხარჯის და მოსაკრებლების მიმართ და აისახება არა „შიდა ტრანსფერით ხარჯად“ -018 სტრიქონი, არამედ „ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯი“ 017 სტრიქონი. 16 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 3. მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკების აღწერა (გაგრძელება) აღნიშნული ცვლილება წარმოდგენილია ქვევით ფინანსური მდგომარეობის შესახებ ანგარიშგების ფორმის ამონარიდის სახით: წელი 017 დასახელება შენიშვნა 2023 წ სულ 2022 წ სულ ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯი N17 ა 337,584 338,064 2022 წლის ანგარიშგების მონაცემები 018 „შიდა მიმდინარე ტრანსფერით ხარჯი“ 338,064 კრიტიკული სააღრიცხვო დაშვებები კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებებში აღწერილი სააღრიცხვო პოლიტიკების გამოყენებისას ხელმძღვანელობას ევალება შეფასებების, ვარაუდებისა და დაშვებების გაკეთება აქტივებისა და ვალდებულებების საბალანსო ღირებულებების თაობაზე, რომლებიც სხვა წყაროებში მკაფიოდ არ ჩანს. შეფასებები და დაშვებები ეფუძნება ისტორიულ გამოცდილებას და სხვა შესაბამის ფაქტორებს, რომელთა გამოყენება მართებულად მიიჩნევა. რეალური შედეგები შეიძლება განსხვავდებოდეს შეფასებებისგან. შეფასებები და შესაბამისი დაშვებები რეგულარულად გადაიხედება. სააღრიცხვო შეფასებების კორექტირება აღიარდება ამ კორექტირების გაკეთების პერიოდში, თუ კორექტირებას ეფექტი აქვს მიმდინარე და მომავალ პერიოდებზე. სააღრიცხვო პოლიტიკებში გამოყენებული კრიტიკული შეფასებები და გაურკვევლობის შეფასების ძირითადი წყაროები, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, განმარტებულია კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების იმ ელემენტების მომცველ განმარტებებში, რომლებთანაც ისინი არის დაკავშირებული. ორგანიზაციის მიერ რეგიონში ოფისების გახსნის დროს, ჯგუფის ხელმძღვანელობამ მხედველობაში მიიღო პოტენციური ობიექტების სიდიდე, თანამშრომელთა რაოდენობა და გეოგრაფიული სიახლოვე. ორგანიზაციის ხელმძღვანელობა მიიჩნევს, რომ რეგიონში არსებული აქტივები შესაბამისობაშია ორგანიზაციის მიმდინარე მოთხოვნებთან და სამომავლო, სტრატეგიულ გეგმებთან და შესაბამისად ადგილი არ აქვს აქტივების მიერ მიწოდებული მომსახურების მოთხოვნის ან საჭიროების მნიშვნელოვან, გრძელვადიან ვარდნას და მითუმეტეს აქტივების მიერ მოწოდებული მომსახურების მოთხოვნის ან საჭიროების სრულ ან თითქმის სრულ შეწყვეტას, რაც შესაძლოა აღნიშნული აქტივების გაუფასურების ერთ-ერთი ინდიკატორი გამხდარიყო. 4. ფულადი სახსრები და ეკვივალენტები შენიშვნა N2 2023 და 2022 წლებში სსიპ საჯარო აუდიტის ინსტიტუტს კომერციულ ბანკში სარგებლის მიღების მიზნით გააჩნია მიმდინარე ანგარიშზე თანხები. ინსტიტუტმა დამატებითი შემოსავლების მიღების მიზნით ჩაატარა ბაზრის კვლევა ეროვნული ბანკის მიერ ლიცენზირებულ ყველა ბანკში. საუკეთესო პირობები წარმოადგინა სს "ლიბერთი ბანკმა“, შესაბამისად ინსტიტუტმა საკუთარი სახსრები განათავსა სს „ლიბერთი ბანკი“-ს მიმდინარე ანგარიშზე. სს „ლიბერთი ბანკს“ Fitch Ratings - ის მიერ მინიჭებული აქვს „B+“ (2022: „B”) საკრედიტო რეიტინგი. ბანკთან გაფორმებული ხელშეკრულების პირობის მიხედვით, მიმდინარე ანგარიშზე საპროცენტო განაკვეთია 9.4% (2022: 9.4%), სადაც განთავსებულია 550,000 ლარი, ხოლო ვადიან ანგარიშზე - 11,0%, სადაც განთავსებულია 100,00 ლარი. ანგარიშზე პროცენტი ირიცხება თვეში ერთხელ. 17 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) ფულადი სახსრები და ეკვივალენტები (გაგრძელება) სტრიქონის კოდი 4. დასახელება საანგარიშ გებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი წინა საანგარიშგებ ო პერიოდის საბოლოო ნაშთი - - - - - - - - - - - - ფულადი სახსრები ეროვნულ ვალუტაში 010 020 030 040 050 060 სტრიქონის კოდი 070 080 090 ხაზინის ერთიანი ანგარიში, მათ შორის სახელმწიფო ბიუჯეტის სახსრები ეროვნულ ვალუტაში სახელმწიფო ბიუჯეტის საბიუჯეტო ფულადი სახსრები ეროვნულ ვალუტაში სახელმწიფო ბიუჯეტის არასაბიუჯეტო (საკუთარი) ფულადი სახსრები ეროვნულ ვალუტაში ავტონომიური რესპუბლიკების სახსრები ეროვნულ ვალუტაში ავტონომიური რესპუბლიკების ბიუჯეტის საბიუჯეტო ფულადი სახსრები ეროვნულ ვალუტაში ავტონომიური რესპუბლიკების ბიუჯეტის არასაბიუჯეტო (საკუთარი) ფულადი სახსრები ეროვნულ ვალუტაში მუნიციპალიტეტების სახსრები ეროვნულ ვალუტაში მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტის საბიუჯეტო ფულადი სახსრები ეროვნულ ვალუტაში 100 110 120 130 140 150 დასახელება მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტის არასაბიუჯეტო (საკუთარი) ფულადი სახსრები ეროვნულ ვალუტაში დეპოზიტები ხაზინაში ეროვნულ ვალუტაში სხვა ანგარიშები ხაზინაში ეროვნულ ვალუტაში ფულადი სახსრები სალაროში ეროვნულ ვალუტაში კომერციულ ბანკებში ფულადი ნაშთები ეროვნულ ვალუტაში სულ ფულადი სახსრები ეროვნულ ვალუტაში საანგარიშგებ ო პერიოდის საბოლოო ნაშთი წინა საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი - - 650,000 650,000 500,000 500,000 - - ფულადი სახსრები უცხოურ ვალუტაში 160 170 180 190 200 210 ხაზინის ანგარიშები უცხოურ ვალუტაში ხაზინის სავალუტო ანგარიში დეპოზიტები ხაზინაში უცხოურ ვალუტაში ფულადი სახსრები სალაროში უცხოურ ვალუტაში კომერციულ ბანკებში ფულადი ნაშთები უცხოურ ვალუტაში სულ ფულადი სახსრები უცხოურ ვალუტაში ფულადი სახსრების ეკვივალენტები 220 სახელმწიფო ხაზინის მიერ 3 თვემდე ვადიან დეპოზიტებზე (ანაბრებზე) ეროვნულ ვალუტაში განთავსებული ფულადი სახსრები - - 230 ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების მიერ 3 თვემდე ვადიან დეპოზიტებზე (ანაბრებზე) ეროვნულ ვალუტაში განთავსებული ფულადი სახსრები - - - - - - 650,000 500,000 240 250 260 270 ცენტრალური ბიუჯეტის სსიპ-ებისა და არასამეწარმეო, არაკომერციული იურიდიული პირების მიერ 3 თვემდე ვადიან დეპოზიტებზე (ანაბრებზე) ეროვნულ ვალუტაში განთავსებული ფულადი სახსრები ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტის სსიპ-ების და ა(ა)იპ-ების მიერ 3 თვემდე ვადიან დეპოზიტებზე (ანაბრებზე) ეროვნულ ვალუტაში განთავსებული ფულადი სახსრები სულ ფულადი სახსრების ეკვივალენტები სულ ფულადი სახსრები და ეკვივალენტები 18 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 5. მიმდინარე ინვესტიციები და მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებები შენიშვნა N2ა მთლიანი საბალანსო ღირებულება აკუმულირებული გაუფასურების ზარალი/საეჭვო მოთხოვნების ანარიცხები საბალანსო ღირებულება წინა საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი საბალანსო ღირებულება დასახელება აკუმულირებული გაუფასურების ზარალი/საეჭვო მოთხოვნების ანარიცხები საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი მთლიანი საბალანსო ღირებულება სტრიქონის კოდი ა) მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები და მოთხოვნები არის ის მოთხოვნები, რომელიც ინსტიტუტს წარმოეშვა 2023 და 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, წარმოადგენს ფულადი სახსრების ნაშთს ხაზინაში და საგადასახადო დებიტორულ დავალიანებას. ბ) მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები და მოთხოვნები ასევე წარმოადგენს მიზნობრივი გრანტის ნაშთს. გ) ჯგუფს არ აქვს მიმდინარე ინვესტიციები. 50,340 112,175 - 112,175 - - - 50,340 112,175 - 112,175 - - - - 7,960 51,161 - 51,161 42,380 61,014 - 61,014 - - - - - - - მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები და მოთხოვნები 070 080 090 100 110 120 130 140 150 სახაზინო ოპერაციებთან დაკავშირებული მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ, საბიუჯეტო სახსრებით ეროვნულ ვალუტაში საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ მიზნობრივი დაფინანსებით და გრანტებით ეროვნულ ვალუტაში საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ, არასაბიუჯეტო (საკუთარი) სახსრებით ეროვნულ ვალუტაში საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ, საბიუჯეტო სახსრებით უცხოურ ვალუტაში საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ მიზნობრივი დაფინანსებით და გრანტებით უცხოურ ვალუტაში საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ, არასაბიუჯეტო (საკუთარი) სახსრებით უცხოურ ვალუტაში 50,340 - - 50,340 7,960 42,380 - - - - - - - - - - - 19 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) მიმდინარე ინვესტიციები და მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებები (გაგრძელება) 170 4,044 - 4,044 - 180 საშემოსავლო გადასახადი 190 მოგების გადასახადი 1,733 200 ქონების გადასახადი 2,311 - 210 დღგ - 220 სააქციზო გადასახადი - 230 იმპორტის გადასახადი სხვა გადასახადები 240 - - - 5,742 - საბალანსო ღირებულება - საბალანსო ღირებულება - წინა საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი აკუმულირებული გაუფასურებისზარალი/საეჭვო მოთხოვნების ანარიცხები საბიუჯეტო ორგანიზაციების სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ მოკლევადიანი (მიმდინარე) საგადასახადო დებიტორული დავალიანებები აკუმულირებული გაუფასურების ზარალი/საეჭვო მოთხოვნების 160 დასახელება მთლიანი საბალანსო ღირებულება სტრიქონის კოდი საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი მთლიანი საბალანსო ღირებულება 5. 5,742 - - - 1,733 2,875 - 2,875 2,311 2,867 - 2,867 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 250 მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები საპენსიო სქემაში - - - - - - 260 მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები დარიცხული პროცენტებით და ჯარიმებით - - - - - - 270 მისაღები დივიდენდები - - - - - - 280 საქონლისა და მომსახურების გაყიდვებიდან მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები - - - - - - 290 მოკლევადიანი (მიმდინარე) მოთხოვნები თანამშრომლებისა და ანგარიშვალდებული პირების მიმართ - - - - - - 300 მოკლევადიანი (მიმდინარე) მოთხოვნები არაფინანსური აქტივების გასვლით (გაყიდვით) - - - - - - 310 სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) მოთხოვნები - - - - - - - - - - - - 54,384 - 54,384 117,917 - 117,917 320 330 მ. შ მოკლევადიანი (მიმდინარე) ფულადი მოთხოვნები არაგაცვლით ოპერაციებთან დაკავშირებით სულ მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები და მოთხოვნები 20 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 5. მიმდინარე ინვესტიციები და მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებები (გაგრძელება) ზრდა საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი საანგარიშგებო პერიოდის გადაანგარიშებულ ი საწყისი ნაშთი დასახელება საანგარიშგებო პერიოდის საწყისი ნაშთი სტრიქონის კოდი მთლიანი საბალანსო ღირებულება კლება მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები და მოთხოვნები 070 080 090 100 110 120 130 140 150 160 170 180 190 200 210 220 სახაზინო ოპერაციებთან დაკავშირებული მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ, საბიუჯეტო სახსრებით ეროვნულ ვალუტაში საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ მიზნობრივი დაფინანსებით და გრანტებით ეროვნულ ვალუტაში საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ, არასაბიუჯეტო (საკუთარი) სახსრებით ეროვნულ ვალუტაში საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ, საბიუჯეტო სახსრებით უცხოურ ვალუტაში საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ მიზნობრივი დაფინანსებით და გრანტებით უცხოურ ვალუტაში საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ, არასაბიუჯეტო (საკუთარი) სახსრებით უცხოურ ვალუტაში საბიუჯეტო ორგანიზაციების სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები ხაზინის მიმართ მოკლევადიანი (მიმდინარე) საგადასახადო დებიტორული დავალიანებები საშემოსავლო გადასახადი მოგების გადასახადი ქონების გადასახადი დღგ სააქციზო გადასახადი 112,175 - - 21,439,181 21,501,016 50,340 21,439,181 21,501,016 50,340 20,906,856 20,906,856 - - 112,175 - - 51,161 74,018 117,219 7,960 458,307 476,941 42,380 - - - - - - - - - - - - - - - - - - 1,699 4,043 - - 1,142 556 - 1,733 2,311 - 61,014 - - - 5,742 2,875 2,867 - 21 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 5. მიმდინარე ინვესტიციები და მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებები (გაგრძელება) 250 260 270 280 290 300 310 320 330 იმპორტის გადასახადი სხვა გადასახადები მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები საპენსიო სქემაში მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები დარიცხული პროცენტებით და ჯარიმებით მისაღები დივიდენდები საქონლისა და მომსახურების გაყიდვებიდან მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები მოკლევადიანი (მიმდინარე) მოთხოვნები თანამშრომლებისა და ანგარიშვალდებული პირების მიმართ მოკლევადიანი (მიმდინარე) მოთხოვნები არაფინანსური აქტივების გასვლით (გაყიდვით) სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) მოთხოვნები მ.შ მოკლევადიანი (მიმდინარე) ფულადი მოთხოვნები არაგაცვლით ოპერაციებთან დაკავშირებით სულ მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები და მოთხოვნები საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი საანგარიშგებო პერიოდის გადაანგარიშებული საწყისი ნაშთი 230 240 დასახელება საანგარიშგებო პერიოდის საწყისი ნაშთი სტრიქონის კოდი მთლიანი საბალანსო ღირებულება - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 117,917 - 21,439,181 21,502,715 54,383 ზრდა კლება 22 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 6. მატერიალური მარაგები 110 120 130 ნედლეული და მასალები სხვა მასალები და მარაგები მცირეფასიანი აქტივები სხვა დანარჩენი მასალები და მარაგები დაუმთავრებელი წარმოება მზა პროდუქცია გაყიდვის მიზნით ფლობილი საქონელი სამხედრო მატერიალური მარაგები სულ დაგროვილი ღირებულების შემცირება დაგროვილი ღირებულების შემცირება - 224,531 224,531 51,822 250,738 250,738 63,181 - 250,738 250,738 63,181 172,709 187,557 - 187,557 - - - - - - - - - 224,531 - 224,531 250,738 - 250,738 224,531 224,531 51,822 172,709 საბალანსო ღირებულება ღირებულება1 060 090 100 დასახელება წინა საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი საბალანსო ღირებულება 010 020 030 საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი ღირებულება1 სტრიქონის კოდი შენიშვნა N3 2023 წლის ბოლოს ჩატარებული არაფინანსური აქტივების სავალდებულო ინვენტარიზაციის შედეგად სხვაობა ფაქტობრივ და საბუღალტრო მონაცემებს შორის, აგრეთვე დაზიანებული/გამოუსადეგარი აქტივები არ გამოვლენილა. 2022 წლის ბოლოს ჩატარებული არაფინანსური აქტივების სავალდებულო ინვენტარიზაციის შედეგად სხვაობა ფაქტობრივ და საბუღალტრო მონაცემებს შორის არ გამოვლენილა, ხოლო გამოვლენილი დაზიანებული/გამოუსადეგარი აქტივები (ღირებულება 11,488 ლარი) და მარაგში არსებული ჟალუზები (ღირებულება 15,505 ლარი) 2023 წელს შემდგომი განკარგვისთვის გადაეცა სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს. 23 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) დანაკლისით საკუთარი ძალებით კაპიტალის შექმნით - - - - - 328,108 - 328,108 - 34,829 - 15,506 - 15,506 - - - - - - - 224,531 224,531 51,822 293,937 - - - - - - 293,280 - 15,506 - - - - - - 172,709 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 317,407 - - - - - - 328,108 - 15,506 - - - - - - - სხვა გასვლებით 3 საქონლითა და მომსახურებით სხვადასხვა ხარჯებით 2 სოციალური დახმარებებებით - გრანტებით 317,407 317,407 23,470 სუბსიდიებით - სასაქონლო ფორმით ანაზღაურებით ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯები 250,738 სხვა მიღებებით 3 - სხვადასხვა შემოსავლებით2 საანგარიშგებო პერიოდის საწყისი ნაშთი - დანაკლისის აღდგენით 120 130 - ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები 110 187,557 გრანტებით 060 090 100 250,738 250,738 63,181 მიმდინარე პერიოდის შესყიდვით 030 ნედლეული და მასალები სხვა მასალები და მარაგები მცირეფასიანი აქტივები სხვა დანარჩენი მასალები და მარაგები დაუმთავრებელი წარმოება მზა პროდუქცია გაყიდვის მიზნით ფლობილი საქონელი სამხედრო მატერიალური მარაგები სულ გასვლა წინა საანგარიშგებო პერიოდების ავანსების შემცირებით 010 020 მატერიალური მარაგების ღირებულება 1 მიღება საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი მატერიალური მარაგები (გაგრძელება) სტრიქონის კოდი 6. 224,531 *იგულისხმება თვითღირებულება ან ღირებულების განსაზღვრისათვის გამოყენებული სხვა თანხა ** აისახება მოცულობითი, რაოდენობრივი ცვლილებებით წარმოქმნილი შემოსავლები და ხარჯები, რაც შეეხება ღირებულებით ცვლილებას რომელიც გამოწვეულია ერთჯერადი შეფასებით,/გადაფასებით, იგი აისახება როგორც კაპიტალის კორექტირება „წმინდა აქტივების/კაპტალის ცვლილებების“ ანგარიშგებაში *** აისახება ზრდა/შემცირება კაპიტალში შენატანებით, სხვა ერთეულებში ინვესტიციებით, აქტივების რეკლასიფიკაციით, ბარტერით და ა.შ 24 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 7. სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) აქტივები შენიშვნა N4 ორგანიზაცია წინასწარ გადახდებს ახორციელებს მხოლოდ შესაბამისი საბანკო გარანტიების საფუძველზე. ანგარიშგების დამტკიცების თარიღისთვის წინასწარ გადახდილი აქტივები/საქონელი/მომსახურება ნაწილობრივადაა მოწოდებული. თანხების წინა საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი საბალანსო ღირებულება მთლიანი საბალანსო ღირებულება აკუმულირებულ ი გაუფასურების ზარალი საბალანსო ღირებულება აკუმულირებულ ი გაუფასურების ზარალი 700,238 700,238 235,734 - 235,734 19,238 19,238 - - - 681,000 681,000 235,734 - - - - - - - - - - - - - - - 235,734 - 235,734 მთლიანი საბალანსო ღირებულება სტრიქონის კოდი საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი დასახელება შესაბამისი სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) აქტივები 020 030 წინასწარი გადახდები წინასწარი გადახდები საქონლისა და მომსახურებისათვის წინასწარი გადახდები გრძელვადიანი არაფინანსური აქტივებისათვის წინასწარი გადახდები გადასახდელებით - - - მოკლევადიანი (მიმდინარე) არაფულადი მოთხოვნები არაფინანსური აქტივების გადაცემით ბარტერული ოპერაციებიდან მისაღები აქტივებით მოკლევადიანი (მიმდინარე) მოთხოვნები - - - - - - მოკლევადიანი (მიმდინარე) არაფულადი მოთხოვნები არაგაცვლით ოპერაციებთან დაკავშირებით - - - 070 080 მოკლევადიანი (მიმდინარე) არაფულადი მოთხოვნები არაფინანსური აქტივების დანაკლისით - 090 სულ - 700,238 700,238 235,734 მთლიანი საბალანსო ღირებულება კლება დასახელება ზრდა სტრიქონის კოდი 060 საანგარიშგებო პერიოდის გადაანგარიშებ ული საწყისი ნ შ 050 საანგარიშგებო პერიოდის საწყისი ნაშთი 040 - საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი 010 235,734 - 700,988 236,484 700,238 - - 19,988 750 19,238 235,734 - 681,000 235,734 681,000 - - - - სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) აქტივები 010 020 030 040 წინასწარი გადახდები წინასწარი გადახდები საქონლისა და მომსახურებისათვის წინასწარი გადახდები გრძელვადიანი არაფინანსური აქტივებისათვის წინასწარი გადახდები გადასახდელებით 25 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 7. სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) აქტივები (გაგრძელება) 090 სულ საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი - - - - - - - - - - - - - - - - 235,734 - 700,988 236,484 სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) აქტივები მოკლევადიანი (მიმდინარე) არაფულადი მოთხოვნები 050 არაფინანსური აქტივების გადაცემით ბარტერული ოპერაციებიდან მისაღები აქტივებით 060 მოკლევადიანი (მიმდინარე) მოთხოვნები მოკლევადიანი (მიმდინარე) არაფულადი მოთხოვნები 070 არაგაცვლით ოპერაციებთან დაკავშირებით მოკლევადიანი (მიმდინარე) არაფულადი მოთხოვნები 080 არაფინანსური აქტივების დანაკლისით ზრდა კლება საანგარიშგებო პერიოდის გადაანგარიშებული საწყისი ნაშთი დასახელება საანგარიშგებო პერიოდის საწყისი ნაშთი სტრიქონის კოდი მთლიანი საბალანსო ღირებულება 700,238 ინფორმაცია წინასწარ გადახდილი თანხების შესახებ ორგანიზაციულ ჭრილში: სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) აქტივები და სხვა მოთხოვნები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით წარმოდგენილია შემდეგნაირად: ორგანიზაციის დასახელება შპს გეო პლასტ გრუპი შპს ფავორიტი სტილი შპს კია საქართველო სულ სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) აქტივები დებეტი თანხა 12,901 6,337 681,000 700,238 წარმ. თარიღი 2023წ წარმოშობის საფუძველი ადმინისტრაციული შენობის მიმდ.რემონტი საკანცელარიო საქონელი სატრანსპორტო საშუალებები სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) აქტივები და სხვა მოთხოვნები 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით წარმოდგენილია შემდეგნაირად: ორგანიზაციის დასახელება შპს ენ-ჯი-ეს გრუპი შპს კა ელ ჯი + შპს "ორიენტ ლოჯიკი" შპს ელ+ სულ სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) აქტივები დებეტი თანხა 23,624 11,271 101,008 99,832 235,735 წარმ. თარიღი 2022წ წარმოშობის საფუძველი ძირითადი მატერილური აქტივი ძირითადი მატერილური აქტივი ძირითადი მატერილური აქტივი არასაცხოვრებელი შენობის კაპ.რემონტი ორგანიზაციის მიზანს წარმოადგენდა ადმინისტრაციული შენობის მოვლა შენახვისთვის დაზიანებული მინების განახლება, ბრენდირებული ბლოკნოტების შეძენა და სატრანსპორტო პარკის განახლება. საანგარიშგებო პერიოდის დასრულებიდან 4 თვის განმავლობაში, ზემოთ მოცემული ავანსი დაიხურა ნაწილობრივ და ორგანიზაციამ მიიღო 19,238 ლარის ღირებულების მომსახურება და საქონელი. 2022 წლის ავანსები დაიხურა სრულად და ორგანიზაციამ მიიღო 235,735 ლარის ღირებულების შესაბამისი აქტივები/მომსახურება. 26 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 8. ძირითადი აქტივები შენიშვნა N6 საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი დასახელება 010 020 030 040 050 060 070 080 090 100 110 120 130 140 შენობა-ნაგებობები საკუთარი მიზნებისათვის გამოსაყენებლად საცხოვრებელი სახლები არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობები სხვა ნაგებობები მიწის გაუმჯობესება მიწა მანქანა-დანადგარები და ინვენტარი სატრანსპორტო მოწყობილობა სხვა მანქანა-დანადგარები და მოწყობილობა საინფორმაციო, კომპიუტერული, სატელეკომუნიკაციო და სხვა დანადგარები, ავეჯი და აღჭურვა სხვა მანქანა-დანადგარები და ინვენტარი სამხედრო იარაღის სისტემები კულტივირებული მცენარეები და ცხოველები სულ ღირებულება1 დაგროვილი ცვეთა 25,438,685 191,037 792,971 8,130 11,396,572 47,547 765,529 19,312 13,803,529 3,930,631 959,458 1,576,628 236,071 2,971,173 1,340,557 დაგროვილი გაუფასურება - წინა საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი საბალანსო ღირებულება ღირებულება 1 დაგროვილი ცვეთა დაგროვილი გაუფასურება საბალანსო ღირებულება 24,645,714 182,907 25,967,619 191,036 613,376 6,096 - 25,354,244 184,940 10,631,043 28,235 13,803,529 2,354,003 723,387 11,925,506 47,548 13,803,529 3,181,950 535,456 592,380 14,899 1,109,378 169,136 11,486 - 11,333,126 32,649 13,803,529 2,061,086 366,320 1,630,616 2,646,492 940,242 11,486 1,694,766 1,473,871 2,565,499 936,634 11,488 1,617,381 156,745 80,993 - 3,608 - - 77,385 - 26,999,717 29,149,567 1,722,753 11,488 27,415,327 2,783,625 1,309,754 - 187,548 - 30,803 - - 29,369,316 2,369,599 - 2023 წელს ორგანიზაციამ სრულად გაცვეთილი ძირითადი აქტივები გადასცა შემდგომი განკარგვის მიზნით სსიპ- სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს, ასევე გრანტის სახით კასპის მუნიციპალიტეტს, სსიპ − საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და სსიპ- ანტიკორუფციულ ბიუროს გადასცა სულ 54,275 ლარის ისტორიული და 19,314 ლარის ნარჩენი ღირებულების ძირითადი აქტივი. 2023 წელს, ხელშეკრულების საფუძველზე, ორგანიზაციამ შეიძინა 424,0 ათასი ლარის ღირებულების 4 ავტომობილი, ხოლო 17 ავტომობილზე გაფორმებულია ხელშეკრულება 1,414.4 ათას ლარზე, საიდანაც ავანსის სახით გადახდილია 681,0 ათასი ლარი, 733,4 ათასი ლარი კი გადაირიცხება 2024 წელს აქტივების მოწოდების შემდეგ. სსიპ - სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს და სსიპ − საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, გადაეცათ ბათუმის ადმინისტრაციული შენობის მე-5 სართულზე არსებული უძრავი ქონების ნაწილი სულ 629,864 ლარის ისტორიული და 604,485 ლარის ნარჩენი ღირებულებით. 27 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) შენობა-ნაგებობები საკუთარი 604,485 25,379 მიზნებისათვის გამოსაყენებლად 25,967,619 97,774 3,156 020 საცხოვრებელი სახლები 191,037 არასაცხოვრებელი 030 დანიშნულების შენობები 11,925,506 97,774 3,156 604,485 25,379 040 სხვა ნაგებობები 47,548 050 მიწის გაუმჯობესება 060 მიწა 13,803,529 მანქანა-დანადგარები და 070 ინვენტარი 3,181,950 120,495 638,288 - 45,873 7,825 48,149 080 სატრანსპორტო მოწყობილობა 535,458 424,000 სხვა მანქანა-დანადგარები და 090 მოწყობილობა 2,646,492 120,495 214,287 - 45,873 7,825 48,149 საინფორმაციო, კომპიუტერული, 100 სატელეკომუნიკაციო და სხვა დანადგარები, ავეჯი და აღჭურვა 2,565,499 23,624 204,604 - 45,873 7,825 48,149 სხვა მანქანა-დანადგარები და 110 ინვენტარი 80,994 96,871 9,683 120 სამხედრო იარაღის სისტემები კულტივირებული მცენარეები და 130 ცხოველები 140 სულ 29,149,569 218,269 641,444 - 45,873 - 612,310 - 73,529 * იგულისხმება თვითღირებულება ან ღირებულების განსაზღვრისათვის გამოყენებული სხვა თანხა ** აისახება მოცულობითი, რაოდენობრივი ცვლილებებით წარმოქმნილი შემოსავლები და ხარჯები, რაც შეეხება ღირებულებით ცვლილებას რომელიც გამოწვეულია ერთჯერადი შეფასებით, იგი აისახება როგორც კაპიტალის კორექტირება „წმინდა აქტივების/კაპტალის ცვლილებების“ ანგარიშგებაში *** აისახება ზრდა/შემცირება კაპიტალში შენატანებით, სხვა ერთეულებში ინვესტიციებით, აქტივების რეკლასიფიკაციით, ბარტერით და ა.შ. 010 საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი სხვა გასვლებით *** სხვადასხვა ხარჯებით** დანაკლისით ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯები გრანტებით გაყიდვით სხვა მიღებებით *** სხვადასხვა შემოსავლებით** გასვლა დანაკლისის აღდგენით ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები გრანტებით არსებითი გაუმჯობესებით მიმდინარე პერიოდის შესყიდვით მიღება წინა საანგარიშგებო პერიოდების ავანსების შემცირებით ძირითადი აქტივების ღირებულება 1 საანგარიშგებო პერიოდის გადაანგარიშებული საწყისი ნაშთი ძირითადი აქტივები (გაგრძელება) საანგარიშგებო პერიოდის საწყისი ნაშთი სტრიქონის კოდი 8. 25,438,685 191,037 11,396,572 47,548 13,803,529 3,930,631 959,458 2,971,173 2,783,625 187,548 29,369,316 28 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) ძირითადი აქტივები (გაგრძელება) 110 120 130 140 25,380 1,109,379 169,139 - 502,211 66,932 34,962 940,240 - 435,280 34,962 936,632 - 3,608 - - 1,722,755 - 408,083 - - - - - - - 765,529 19,313 1,576,628 236,071 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 11,488 - - - - - - - - - - - - - - 11,488 - - - - - - 11,488 - 11,488 1,340,557 34,962 1,309,753 27,195 - - - - 707,185 60,341 - - 30,803 2,369,599 გასვლისას ანულირებული - საანგარიშგებო პერიოდის გადაანგარიშებული საწყისი ნაშთი - საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი გასვლისას ანულირებული წლის ცვეთის ხარჯი 198,529 4,414 - 792,971 8,129 საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი 100 - - აქტივების რეკლასიფიცირება (+/-) 090 592,380 14,899 - - მიღებული დაგროვილი გაუფასურება სატრანსპორტო მოწყობილობა სხვა მანქანა-დანადგარები და მოწყობილობა საინფორმაციო, კომპიუტერული, სატელეკომუნიკაციო და სხვა დანადგარები, ავეჯი და აღჭურვა სხვა მანქანა-დანადგარები და ინვენტარი სამხედრო იარაღის სისტემები კულტივირებული მცენარეები და ცხოველები სულ 25,379 წლის გაუფასურების ხარჯის უკუგატარებით შემოსავალი **** 080 204,974 2,032 წლის გაუფასურების ხარჯი **** მანქანა-დანადგარები და ინვენტარი 030 - აქტივების რეკლასიფიცირება (+/-) 070 020 613,376 6,097 ძირითადი აქტივების დაგროვილი გაუფასურების ზარალი მიღებული დაგროვილი ცვეთა 040 050 060 შენობა-ნაგებობები საკუთარი მიზნებისათვის გამოსაყენებლად საცხოვრებელი სახლები არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობები სხვა ნაგებობები მიწის გაუმჯობესება მიწა 010 საანგარიშგებო პერიოდის გადაანგარიშებული საწყისი ნაშთი დასახელება საანგარიშგებო პერიოდის საწყისი ნაშთი სტრიქონის კოდი ძირითადი აქტივების დაგროვილი ცვეთა საანგარიშგებო პერიოდის საწყისი ნაშთი 8. - 11,488 11,488 29 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 9. არამატერიალური აქტივები სტრიქონი ს კოდი შენიშვნა N8 დასახელება ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტები 010 კვლევა და განვითარება მინერალური წიაღისეულის ძიება და 020 შეფასებები კომპიუტერული პროგრამები და 030 მონაცემთა ბაზები 040 კომპიუტერული პროგრამები 050 მონაცემთა ბაზები გასართობი,ლიტერატურული და 060 მხატვრული ორიგინალი ნიმუშები ინტელექტუალური საკუთრების სხვა 070 პროდუქტები 080 სულ არამატერიალური არაწარმოებული აქტივები ხელშეკრულებები, იჯარა და 090 ლიცენზიები ბაზარზე გაყიდვადი საოპერაციო 100 იჯარები ბუნებრივი რესურსბით სარგებლობის 110 ნებართვები სპეციფიკური საქმიანობების 120 განხორციელების ნებართვები მომავალში საქონელსა და 130 მომსახურებაზე ექსკლუზიური უფლებები 140 შეძენილი გუდვილი 150 სულ საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი ღირებულება დაგროვილი დაგროვილი საბალანსო ამორტიზაცია გაუფასურება ღირებულება - - - წინა საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი ღირებულება დაგროვილი დაგროვილი საბალანსო ამორტიზაცია გაუფასურება ღირებულება - - - - - - - - 650,512 541,472 109,040 - 1,532,791 1,302,340 230,451 655,166 614,984 40,182 - 877,621 687,356 190,265 - - - - 94,859 1,627,650 75,040 730,206 - 19,819 897,440 - - - - - - - - - - - - 3,624 604 - 3,020 3,624 604 - 3,020 1,459,374 1,304,603 154,771 - 808,862 763,131 45,731 - 27,252 1,486,626 9,910 818,772 - - 17,342 667,854 - - - - - - - - - - - 155,844 - 6,644 - - 149,200 - 155,844 6,644 - 149,200 30 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) არამატერიალური აქტივები (გაგრძელება) 050 060 070 080 090 100 110 120 130 140 150 გასართობი,ლიტერატურული და მხატვრული ორიგინალი ნიმუშები ინტელექტუალური საკუთრების სხვა 94,859 პროდუქტები სულ 1,627,649 არამატერიალური არაწარმოებული აქტივები ხელშეკრულებები,იჯარა და ლიცენზიები ბაზარზე გაყიდვადი საოპერაციო იჯარები ბუნებრივი რესურსბით სარგებლობის ნებართვები სპეციფიკური საქმიანობების 3,624 განხორციელების ნებართვები მომავალში საქონელსა და მომსახურებაზე ექსკლუზიური უფლებები შეძენილი გუდვილი სულ 3,624 - - საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 94,966 - - - - - 62,044 - - - 106,340 1,459,374 - 94,966 - - - - - - - - 92,703 1,304,603 - - - - - - 62,044 - - - 13,636 154,771 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 67,607 27,252 - - - - - 62,044 - - - 173,947 1,486,626 - - - - გრანტებით - 94,966 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 152,220 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 152,220 სხვა გასვლებით *** - ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარ ბ დანაკლისით - გაყიდვით - სხვადასხვა შემოსავლებით** სხვა მიღებებით *** - მიმდინარე პერიოდის შესყიდვით - წინა საანგარიშგებო პერიოდების ავანსების შემცირებით საანგარიშგებო პერიოდის გადაანგარიშებული საწყისი ნაშთი - დანაკლისის აღდგენით 040 - ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები 030 - გრანტებით 020 ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტები კვლევა და განვითარება მინერალური წიაღისეულის ძიება და შეფასებები კომპიუტერული პროგრამები და 1,532,790 მონაცემთა ბაზები კომპიუტერული პროგრამები 1,302,339 230,451 მონაცემთა ბაზები გასვლა არსებითი გაუმჯობესებით 010 არამატერიალური აქტივების ღირებულება * საანგარიშო პერიოდის საწყისი ნაშთი სტრიქონის კოდი მიღება სხვადასხვა ხარჯებით ** 9. - * იგულისხმება თვითღირებულება ან ღირებულების განსაზღვრისათვის გამოყენებული სხვა თანხა **აისახება მოცულობითი, რაოდენობრივი ცვლილებებით წარმოქმნილი შემოსავლები და ხარჯები, რაც შეეხება ღირებულებით ცვლილებას რომელიც გამოწვეულია ერთჯერადი შეფასებით, იგი აისახება როგორც კაპიტალის კორექტირება „წმინდა ***აისახება ზრდა/შემცირება კაპიტალში შენატანებით, სხვა ერთეულებში ინვესტიციებით, აქტივების რეკლასიფიკაციით, ბარტერით და ა.შ. 31 155,844 - - - 155,844 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) არამატერიალური აქტივები (გაგრძელება) - - - - - - - - - - - - - - - 9,910 818,772 - - - - - - - - - - - - - - - - - 6,644 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 2,478 262,513 67,608 173,947 604 - - - - - - - - - - - - 604 - 6,040 - - - 6,644 საანგარიშგებო პერიოდის გადაანგარიშებული საწყისი ნაშთი 106,339 92,702 13,637 - 6,040 მიღებული დაგროვილი გაუფასურება აქტივების რეკლასიფიცირება (+/-) საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი აქტივების რეკლასიფიცირება (+/-) - 260,035 240,849 19,186 - **** მიღებული დაგროვილი ამორტიზაცია გასვლისას ანულირებული 140 150 წლის გაუფასურების ხარჯის უკუგატარებით შემოსავალი 130 საანგარიშგებო პერიოდის გადაანგარიშებული საწყისი ნაშთი 120 808,862 763,131 45731 - - ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტები კვლევა და განვითარება მინერალური წიაღისეულის ძიება და შეფასებები კომპიუტერული პროგრამები და მონაცემთა ბაზები 655,166 614,984 კომპიუტერული პროგრამები მონაცემთა ბაზები 40,182 გასართობი,ლიტერატურული და მხატვრული ორიგინალი ნიმუშები ინტელექტუალური საკუთრების სხვა პროდუქტები 75,040 730,206 სულ არამატერიალური არაწარმოებული აქტივები ხელშეკრულებები,იჯარა და ლიცენზიები ბაზარზე გაყიდვადი საოპერაციო იჯარები ბუნებრივი რესურსბით სარგებლობის ნებართვები სპეციფიკური საქმიანობების განხორციელების ნებართვები მომავალში საქონელსა და მომსახურებაზე ექსკლუზიური უფლებები შეძენილი გუდვილი სულ - საანგარიშგებო პერიოდის საწყისი ნაშთი 090 100 110 - საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო ნაშთი 070 080 - გასვლისას ანულირებული 060 - არამატერიალური აქტივების დაგროვილი გაუფასურების ზარალი წლის ამორტიზაციის ხარჯი 010 020 030 040 050 დასახელება საანგარიშო პერიოდის საწყისი ნაშთი სტრიქონის კოდი არამატერიალური აქტივების დაგროვილი ამორტიზაცია წლის გაუფასურების ხარჯი 9. **** განმარტეთ გაუფასურების ზარალის ან გაუფასურების ზარალის უკუგატარების მიზეზები 2023 წელს მომსახურების ვადის გასვლის გამო ჩამოიწერა 161,661 ლარის სრულად ამორტიზირებული არამატერიალური აქტივი. 2022 წლის შესაბამის პერიოდში ვადის გასვლის გამო ჩამოიწერა 67,656 ლარის სრულად ამორტიზირებული არამატერიალური აქტივი. 2023 წელს ანტიკორუფციულ სამსახურს გადაეცა 74,330 ისტორიული და 62,044 ნარჩენი ღირებულების არამატერიალური (ვებ-პლატფორმები) აქტივები. 32 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 10. კრედიტორული დავალიანება, ანარიცხები და სხვა ვალდებულებები შენიშვნა N13 საანგარიშგებო წელი სტრიქონის N13ა 010 020 030 040 050 060 070 080 090 100 110 110 120 130 140 დასახელება მოკლევადიანი კრედიტორული დავალიანებები 2-13-0000 სახაზინო ოპერაციებთან დაკავშირებული გადასახდელები გადასახადებით წარმოქმნილი მოკლევადიანი (მიმდინარე) კრედიტორული დავალიანებები თანამშრომლებთან და სტიპენდიანტებთან დაკავშირებული კრედიტორული დავალიანებები მ.შ სოციალური დახმარებით წარმოქმნილი ვალდებულებები2 საქონლისა და მომსახურების მოწოდებასთან დაკავშირებული მოკლევადიანი კრედიტორული დავალიანებები არაფინანსური აქტივების მოწოდებასთან დაკავშირებული მოკლევადიანი კრედიტორული დავალიანება გადასახდელი პროცენტი სხვა მოკლევადიანი (მიმდანარე) კრედიტორული დავალიანებები სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) ვალდებულებები (2-15-0000) ავანსად მიღებული მოკლევადიანი (მიმდინარე) შემოსავლები მოკლევადიანი (მიმდინარე) ავანსად მიღებული საგადასახადო შემოსავლები მოკლევადიანი (მიმდინარე) ავანსად მიღებული არასაგადასახადო შემოსავლები მოკლევადიანი (მიმდინარე) ავანსად მიღებული იჯარის შემოსავლები მოკლევადიანი (მიმდინარე) ავანსად მიღებული გრანტებით და სხვა არაგაცვლითი ოპერაციებით შემოსავლები საანგარიშგ ებო პერიოდის საწყისი ნაშთი საანგარიშგე ბო პერიოდის გადაანგარი შებული საწყისი ნაშთი 36,542 საკასო სხვა საკასო სხვა საანგარი შგებო პერიოდ ის საბოლო ო ნაშთი - 1,277,622 - 1,263,348 - 22,268 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 36,542 - 1,277,622 - 1,263,348 - 22,268 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ზრდა კლება - - 33 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) სტრიქონის 10. კრედიტორული დავალიანება, ანარიცხები და სხვა ვალდებულებები (გაგრძელება) დასახელება მოკლევადიანი (მიმდინარე) 150 ავანსად მიღებული სხვა არასაგადასახადო შემოსავლები მოკლევადიანი (მიმდინარე) 160 არაფულადი ვალდებულებები არაფინანსური აქტივების მიღებით ბარტერული ოპერაციების შედეგად გასაცემი აქტივებით წარმოქმნილი 170 მოკლევადიანი (მიმდინარე) ვალდებულებები მოკლევადიანი (მიმდინარე) არაფულადი ვალდებულებები 180 არაგაცვლით ოპერაციებთან დაკავშირებით ვალდებულებები დროებით 190 განთავსებული სახსრებით ვალდებულებები დროებით 200 განთავსებული სახსრებით ხაზინაში ვალდებულებები დროებით 210 განთავსებული სახსრებით ბანკში 220 დაბრუნების სარეზერვო ქვეანგარიში გრძელვადიანი კრედიტორული 230 დავალიანებები 2-26-0000 საქონლისა და მომსახურების მიწოდებასთან დაკავშირებული 240 გრძელვადიანი კრედიტორული დავალიანება არაფინანსური აქტივების მოწოდებით დარიცხული 250 გრძელვადიანი კრედიტორული დავალიანებები სხვა გრძელვადიანი 260 კრედიტორული დავალიანებები საანგარიშგ ებო პერიოდის საწყისი ნაშთი საანგარიშგებო პერიოდის გადაანგარიშებ ული საწყისი ნაშთი ზრდა საკასო საანგარიშგებ ო პერიოდის საბოლოო ნაშთი კლება სხვა საკასო სხვა - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 34 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 11. შემოსავლები გადასახადებიდან, გრანტებიდან და სხვა შენიშვნა N14 მიღებულია გრანტი სასაქონლო ფორმით საერთაშორისო ორგანიზაციებიდან ძირითადი აქტივის სახით N14 ბ შემოსავლები გრანტებით საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა 030 040 050 060 070 080 090 100 110 120 130 უცხო სახელმწიფოთა მთავრობებიდან მიღებული საერთაშორისო ორგანიზაციებიდან მიღებული სახელმწიფო ერთეულებისაგან მიღებული იმავე დონის სახელმწიფო ერთეულებისაგან მიღებული სხვა დონის სახელმწიფო ერთეულებისაგან მიღებული სულ - - - - - - - - - - - - - - 45,873 - 45,873 - - 45,873 - 45,873 - - - - - - - 45,873 45,873 - - - - 7,609 7,609 - - - - 7,609 7,609 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 135,178 135,178 - - - - 38,400 38,400 - - - - - - - - 96,778 96,778 - - - - 96,778 96,778 - - - - 142,787 142,787 მიმდინარე - სულ კაპიტალური - მიმდინარე სულ კაპიტალური - სასაქონლო ფორმით სულ 020 ფულადი ფორმით უცხო სახელმწიფოთა მთავრობებიდან მიღებული საერთაშორისო ორგანიზაციებიდან მიღებული სახელმწიფო ერთეულებისაგან მიღებული იმავე დონის სახელმწიფო ერთეულებისაგან მიღებული სხვა დონის სახელმწიფო ერთეულებისაგან მიღებული კაპიტალური 010 დასახელება მიმდინარე სტრი ქონის კოდი წინა საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა არასაბიუჯეტო სახსრები საბიუჯეტო სახსრები - 2023 წელს საერთაშორისო ორგანიზაციებიდან მიღებულია 45,873 ლარის ღირებულების კაპიტალური გრანტი სასაქონლო ფორმით. 2022 წელს უცხო სახელმწიფოთა მთავრობებიდან და იმავე დონის სახელმწიფო ერთეულებისაგან მიღებულია 135,178 ლარის ღირებულების კაპიტალური გრანტი სასაქონლო ფორმით. 35 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 11. შემოსავლები გადასახადებიდან, გრანტებიდან და სხვა (გაგრძელება) სტრიქონის კოდი N14 გ სხვა ოპერაციებიდან შემოსავლები 010 020 050 080 090 100 110 120 საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა დასახელება შემოსავლები სანქციებით, ჯარიმებით და საურავებით ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები მიმდინარე ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები არაგაცვლითი ოპერაციებით კაპიტალური ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები არაგაცვლითი ოპერაციებით შემოსავლები შიდა ტრანსფერებით შემოსავლები შიდა მიმდინარე ტრანსფერებით შემოსავლები შიდა კაპიტალური ტრანსფერებით სულ საბიუჯეტო სახსრები არასაბიუჯეტო სახსრები წინა საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა სულ 96 - 96 - - - - 1,357 - - - 1,357 20,906,856 - 20,906,856 17,909,490 19,349,897 - 19,349,897 17,491,692 1,556,959 20,906,952 - 1,556,959 20,906,952 417,798 17,910,847 12. შემოსავლები გაცვლითი ოპერაციებიდან სტრიქონის კოდი საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა წინა საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა შენიშვნა N15 1) კონტროლირებად ერთეულს აქვს საპროცენტო შემოსავლები, რომელიც ერიცხება ბანკში მიმდინარე ანგარიშზე განთავსებულ თანხას; 2) ასევე გააჩნია მომსახურების რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლები. შენიშვნა N15ა შემოსავლები გაცვლითი ოპერაციებიდან გარდა გრძელვადიანი აქტივების გასვლიდან მიღებული მოგება/ზარალისა დასახელება 010 020 030 040 შემოსავლები საკუთრებიდან საპროცენტო შემოსავლები დივიდენდებიდან შემოსავლები რენტიდან შემოსავლები - 33,157 33,157 - 33,157 33,157 - 42,583 42,583 - 050 060 070 შემოსავლები საქონლისა და მომსახურების გაყიდვებიდან - 496,101 496,101 495,428 - 496,101 496,101 495,428 080 ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები - - - 8,911 - - - 8,911 - - - - - 529,258 529,258 546,922 090 100 110 საქონლის გაყიდვებიდან შემოსავლები მომსახურების გაწევიდან შემოსავლები მიმდინარე ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები გაცვლითი ოპერაციებით კაპიტალური ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები გაცვლითი ოპერაციებით სულ საბიუჯეტო სახსრები არასაბიუჯე ტო სახსრები სულ 36 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 13. გაუფასურების ხარჯები და გაუფასურების უკუგატარებით შემოსავლები სტრიქონის შენიშვნა N16 დასახელება გაუფასურების უკუგატარებით შემოსავლები საეჭვო მოთხოვნების ანარიცხების შემცირების უკუგატარებით წარმოქმნილი 010 შემოსავლები მატერიალური მარაგების ღირებულების შემცირების უკუგატარებით 020 წარმოქმნილი შემოსავლები ძირითადი აქტივების გაუფასურების უკუგატარებით წარმოქმნილი 030 შემოსავლები საინვესტიციო ქონების გაუფასურების უკუგატარებით წარმოქმნილი 040 შემოსავლები არამატერიალური აქტივების გაუფასურების უკუგატარებით წარმოქმნილი 050 შემოსავლები შეღავათიანი მომსახურების აქტივების გაუფასურების უკუგატარებით 060 წარმოქმნილი შემოსავლები ფინანსური იჯარით მიღებული აქტივების გაუფასურების უკუგატარებით 070 წარმოქმნილი შემოსავლები სხვა არაფინანსური აქტივების გაუფასურების უკუგატარებით წარმოქმნილი 080 შემოსავლები ფინანსური აქტივების (გარდა დებიტორული დავალიანებებისა) გაუფასურების 090 უკუგატარებით წარმოქმნილი შემოსავლები 100 სულ გაუფასურების უკუგატარებით შემოსავლები გაუფასურების ხარჯები 110 საეჭვო/უიმედო მოთხოვნების ხარჯები 120 მატერიალური მარაგების ღირებულების შემცირების ხარჯები 130 ძირითადი აქტივების გაუფასურების ხარჯები 140 საინვესტიციო ქონების გაუფასურების ხარჯები 150 არამატერიალური აქტივების გაუფასურების ხარჯები 160 შეღავათიანი მომსახურების აქტივების გაუფასურების ხარჯები 170 ფინანსური იჯარით მიღებული აქტივების გაუფასურების ხარჯები 180 სხვა არაფინანსური აქტივების გაუფასურების ხარჯები ფინანსური აქტივების (გარდა დებიტორული დავალიანებებისა) გაუფასურების 190 ხარჯები 200 სულ გაუფასურების ხარჯები საანგარიშგებო პერიოდის წინა ბრუნვა საანგარიშგე ბო საბიუჯე არასაბიუჯ სულ პერიოდის ტო ეტო ბრუნვა სახსრებ სახსრები ი - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 11,488 - - - - 11,488 37 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 14. დარიცხული ხარჯები, გრანტები და სუბსიდიები შენიშვნა N17 საოპერაციო ხარჯები სტრიქო ნის N17 ა 010 020 030 040 050 060 070 080 090 100 110 120 130 140 150 160 170 180 190 200 210 220 230 240 250 260 270 280 290 საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა დასახელება შრომის ანაზღაურების ხარჯები საქონლისა და მომსახურების ხარჯები მ.შ შტატგარეშეთა შრომის ანაზღაურება იჯარის ხარჯები მივლინებების ხარჯები ცვეთის და ამორტიზაციის ხარჯები ცვეთის ხარჯი ამორტიზაციის ხარჯი შიდა ტრანსფერებით ხარჯები შიდა კაპიტალური ტრანსფერებით ხარჯები შიდა მიმდინარე ტრანსფერებით ხარჯები სოციალური დახმარება/უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები საპროცენტო ხარჯები რენტის ხარჯები ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯები მიმდინარე ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯები მიმდინარე ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯები გაცვლითი ოპერაციებით მიმდინარე ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯები არაგაცვლითი ოპერაციებით კაპიტალური ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯები კაპიტალური ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯები გაცვლითი ოპერაციებით კაპიტალური ტრანსფერები და სხვა არაკლასიფიცირებული ხარჯები არაგაცვლითი ოპერაციებით ქონებასთან დაკავშირებული ხარჯები, გარდა პროცენტისა გრძელვადიანი აქტივების გაყიდვასთან დაკავშირებული ხარჯი ძირითადი აქტივების გაყიდვასთან დაკავშირებული ხარჯი არამატერიალური აქტივების გაყიდვასთან დაკავშირებული ხარჯი საინვესტიციო ქონების გაყიდვასთან დაკავშირებული ხარჯი სხვა გრძელვადიანი არაფინანსური აქტივების გაყიდვასთან დაკავშირებული ხარჯი სულ სულ წინა საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა საბიუჯეტო სახსრები 16,507,462 2,189,132 856,007 162,715 967,635 702,583 265,052 60,763 არასაბიუჯეტო სახსრები 192,108 189,739 117,265 5,738 8,103 4,602 3,501 - 16,699,570 2,378,871 973,272 168,453 975,738 707,185 268,553 60,763 15,051,865 2,300,222 958,830 85,706 967,606 685,356 282,250 - 58,610 2,153 294,699 330,593 - 565 6,991 - 58,610 2,153 295,264 337,584 - 212,022 338,064 - 330,593 6,991 337,584 338,064 330,593 6,991 337,584 338,064 16,489 - 16,489 3,173 314,104 6,991 321,095 334,891 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 20,350,284 397,506 20,747,790 18,869,779 38 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 14. დარიცხული ხარჯები, გრანტები და სუბსიდიები (გაგრძელება) 030 040 050 060 070 080 090 100 110 120 130 ფულადი ფორმით უცხო სახელმწიფოთა მთავრობებზე გაცემული საერთაშორისო ორგანიზაციებზე გაცემული სახელმწიფო ერთეულებზე გაცემული იმავე დონის სახელმწიფო ერთეულებზე გაცემული სხვა დონის სახელმწიფო ერთეულებზე გაცემული სასაქონლო ფორმით უცხო სახელმწიფოთა მთავრობებზე გაცემული საერთაშორისო ორგანიზაციებზე გაცემული სახელმწიფო ერთეულებზე გაცემული იმავე დონის სახელმწიფო ერთეულებზე გაცემული სხვა დონის სახელმწიფო ერთეულებზე გაცემული სულ კაპიტალური კაპიტალური - - - 5,050 - 5,050 - - - - - - - - 4,418 - 4,418 - - - 5,050 - 5,050 - - - - - - - - - - - - - - - - -- -- 15,505 674,353 689,858 - - - - -- -- - - - - - - - - - - - - - - - - - - 15,505 674,353 689,858 - - - - - - 15,505 674,353 689,858 - - - - -- -- 19,923 674,353 694,277 - - - 5,050 -- -5,050 სულ 4,418 სულ - 4,418 მიმდინარე კაპიტალური მიმდინარე 020 დასახელება წინა საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა სულ 010 საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა არასაბიუჯეტო საბიუჯეტო სახსრები სახსრები მიმდინარე სტრიქონის კოდი N17 ბ გრანტებით ხარჯები საანგარიშგებო და წინა საანგარიშგებო პერიოდის მიმდინარე გრანტის ხარჯი შედგება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საერთაშორისო ორგანიზაციების (INTOSAI, EUROSAI, ASOSAI) საწევრო გადასახადისგან. 39 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 15. სხვადასხვა შემოსავლები და ხარჯები სხვადასხვა შემოსავლები უცხოური ვალუტის გაცვლის კურსის ცვლილებით ფლობიდან 010 მიღებული მოგება უცხოურ ვალუტაში აქტივების გადაანგარიშების შედეგად 020 ფლობიდან მიღებული მოგება უცხოურ ვალუტაში ვალდებულებების გადაანგარიშების შედეგად 030 ფლობიდან მიღებული მოგება კაპიტალ-მეთოდით აღრიცხული ინვესტიციების ფლობით 040 მიღებული მოგება 050 სულ სხვადასხვა შემოსავლები სხვადასხვა ხარჯები უცხოური ვალუტის გაცვლის კურსის ცვლილებით ფლობიდან 060 წარმოქმნილი ზარალი უცხოურ ვალუტაში აქტივების გადაანგარიშების შედეგად 070 ფლობიდან წარმოქმნილი ზარალი უცხოურ ვალუტაში ვალდებულებების გადაანგარიშების შედეგად 080 ფლობიდან წარმოქმნილი ზარალი კაპიტალ-მეთოდით აღრიცხული ინვესტიციების ფლობით 090 წარმოქმნილი ზარალი 100 სულ სხვადასხვა ხარჯები წინა საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა სულ დასახელება არასაბიუჯეტო სახსრები საანგარიშგებო პერიოდის ბრუნვა საბიუჯეტო სახსრები სტრიქონის კოდი შენიშვნა N18 - - - 2,570 - - - - - - - - - - - 2,570 - - - 1,400 - - - 1,400 - - - - - - - 1,400 2022 წლის სხვადასხვა შემოსავლები და ხარჯები წარმოადგენს მიზნობრივი გრანტის ფარგლებში ვალუტის კონვერტაციისას წარმოქმნილ მოგება/ზარალს. 2023 წელს სხვადასხვა შემოსავლები და ხარჯები ჯგუფს არ ჰქონია. 16. თანამშრომელთა ანაზღაურება მუხლის დასახელება თანამდებობრივი სარგო საკლასო დანამატი სახელფასო დანამატი პრემია სულ შტატიანი თანამშრომლების ანაზღაურება საანგარიშგებო წელი 11,665,106 593,048 6,640 3,954,881 16,219,675 საანგარიშგებო წლის წინა წელი 11,531,546 462,967 15,800 3,041,552 15,051,865 თანამდებობრივი სარგოები გაცემულია დამტკიცებული ბიუჯეტისა და საშტატო ნუსხის შესაბამისად. 40 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 16. თანამშრომელთა ანაზღაურება (გაგრძელება) დასახელება შტატიანი თანამშრომლების ანაზღაურება შტატგარეშე მომუშავეთა ანაზღაურება სოციალური უზრუნველყოფის ხარჯი სულ თანამშრომელთა ანაზღაურება საანგარიშგებო წელი 16,219,675 830,702 294,699 17,345,076 საანგარიშგებო წლის წინა წელი 15,051,865 958,830 212,022 16,222,717 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შტატიანი და შტატგარეშე მომუშავეთა რაოდენობა იყო 262 და 35 თანამშრომელი, შესაბამისად. 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შტატიანი და შტატგარეშე მომუშავეთა რაოდენობა იყო 278 და 38 თანამშრომელი, შესაბამისად. 17. პირობითი ვალდებულებები სასამართლო დავები ოპერაციების ჩვეული მსვლელობისას ჯგუფი აწარმოებდა რამდენიმე სასამართლო დავას ყოფილ თანამშრომლებსა და აუდიტის ობიექტებთან. ხელმძღვანელობის აზრით რაიმე არსებითი დაურიცხავი ზარალი არ არის მოსალოდნელი, შესაბამისად წინამდებარე კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში არ არის გათვალისწინებული შესაბამისი რეზერვის ხარჯი. შესაბამისობა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ ორგანულ კანონთან ჯგუფის საქმიანობა ძირითადად რეგულირდება ორგანული კანონით „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ“. 2023 წლისა და 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, ჯგუფის ხელმძღვანელობის შეფასებით, ორგანიზაცია აკმაყოფილებს ამ კანონის პირობებს. გადასახადები ჯგუფი არაკომერციული ორგანიზაციაა და მასზე საჯარო დაწესებულებისთვის დამახასიათებელი საგადასახადო მოთხოვნები ვრცელდება. საგადასახადო ნორმების დარღვევის შედეგად ჯგუფს შეიძლება დამატებით დაეკისროს გადასახადების, ჯარიმების და საურავის გადახდა. ხელმძღვანელობის შეფასებით საანგარიშო პერიოდში ორგანიზაციამ ზუსტად მოახდინა საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა და გათვალისწინება. საოპერაციო გარემო ჯგუფის საქმიანობაზე შესაძლოა გავლენა მოახდინოს ისეთმა ძირითადმა გარე ფაქტორებმა, როგორებიც არის სამართლებრივი სივრცე და საბიუჯეტო პროცესი. აღნიშნული მიმართულებებით დღეს არსებული მიღწევები, კერძოდ, რეფორმირებული სამართლებრივი საფუძვლები, ქმნის გარანტიებს ორგანიზაციის ფინანსური და ფუნქციონალური დამოუკიდებლობის შესახებ, რაც არსებითად განაპირობებს ჯგუფის გამართული საქმიანობისთვის შესაბამის გარემოს. 41 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 18. ტრანზაქციები დაკავშირებულ მხარეებთან კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების მიზნებისათვის, მხარე დაკავშირებულად ითვლება, თუ ერთერთ მხარეს შეუძლია მეორე მხარის კონტროლი ან მასზე მნიშვნელოვანი ზეგავლენის მოხდენა ფინანსური თუ საოპერაციო გადაწყვეტილებების მიღებისას. დაკავშირებულ მხარეებთან არსებული ყოველი ურთიერთობის განხილვისას ყურადღება ექცევა ურთიერთობის შინაარსს და არა მხოლოდ სამართლებრივ ფორმას. 2023 წლის 31 დეკემბერს დასრულებული წლის განმავლობაში ორგანიზაციას არ ჰქონია ტრანზაქციები დაკავშირებულ მხარეებთან უმაღლესი ხელმძღვანელობისათვის გადახდილი ანაზღაურების გარდა. 2023 წლის 31 დეკემბერს დასრულებული წლის განმავლობაში უმაღლესი ხელმძღვანელობისთვის გადახდილმა ჯამურმა (დარიცხული) ანაზღაურებამ შეადგინა 466,624 ლარი. 2022 წლის 31 დეკემბერს დასრულებული წლის განმავლობაში უმაღლესი ხელმძღვანელობისთვის გადახდილმა ჯამურმა (დარიცხული) ანაზღაურებამ შეადგინა 473,045 ლარი. შენიშვნა: 2022 წლის 21 სექტემბრამდე გენერალური აუდიტორი იყო ერეკლე მექვაბიშვილი. 2022 წლის 21 სექტემბრიდან გენერალური აუდიტორი არის ცოტნე ყავლაშვილი. ნოდარ ჯავახიშვილი გათავისუფლდა თანამდებობიდან 2022 წლის 21 სექტემბრიდან. ეკატერინე ღაზაძე გათავისუფლდა თანამდებობიდან 2022 წლის 1 ნოემბრიდან. დავით გოგიჩაიშვილი გათავისუფლდა გენერალური აუდიტორის მოადგილის თანამდებობიდან 2023 წლის 13 მარტიდან. გენერალური აუდიტორის მოადგილეების თანამდებობაზე 2023 წლის 11 აპრილიდან დაინიშნენ სოფიო დვალიშვილი და ზაზა შეყილაძე. საკლასო დანამატი გაცემულია გენერალური აუდიტორის მოადგილეების თანამდებობაზე დანიშვნამდე. გენერალური აუდიტორსა და გენერალური აუდიტორის მოადგილეებზე საკლასო დანამატი არ გაიცემა. ცოტნე ყავლაშვილი დავით გოგიჩაიშვილი სიფიო დვალიშვილი ზაზა შეყილაძე სულ ანაზღაურება ცოტნე ყავლაშვილი ერეკლე მექვაბიშვილი დავით გოგიჩაიშვილი ეკატერინე ღაზაძე ნოდარ ჯავახიშვილი სულ ანაზღაურება საანგარიშგებო წელი თანამდებობრივი საკლასო სარგო დანამატი 98,400 18,514 88,929 1,311 92,400 3,330 298,243 4,641 საანგარიშგებო წლის წინა წელი თანამდებობრივი სარგო 24,891 63,909 87,600 73,000 63,045 312,445 პრემია 9,840 24,300 64,800 64,800 163,740 პრემია 73,000 51,100 36,500 160,600 42 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 19. ფინანსური რისკის მართვა ჯგუფი ხარჯებსა და წმინდა აქტივებს მართავს იმის უზრუნველსაყოფად, რომ შეძლოს უწყვეტი ფუნქციონირება და ამავდროულად, მიზნების მიღწევა მინიჭებული მანდატის განხორციელების პროცესში გაწეული ხარჯების ოპტიმიზების გზით. ოპერაციების მიმდინარეობისას ჯგუფის ძირითადი ფინანსური რისკებია სახსრების არამიზნობრივი გამოყენებისა და ლიკვიდობის რისკი. ვინაიდან ჯგუფს არ აქვს პროცენტიანი ფინანსური ვალდებულებები ან მოგება-ზარალში აღრიცხული ფინანსური ვალდებულებები, მასზე საპროცენტო განაკვეთისა და სავალუტო რისკების გავლენა არ მოქმედებს. ქვებენეფიციარების მიერ სახსრების არამიზნობრივი გამოყენების რისკი ორგანიზაციაზე მოქმედებს სახსრების არამიზნობრივი გამოყენების რისკი, ანუ იმის რისკი, რომ სახსრების გამოყენება არ მოხდება დადგენილი მანდატის შესაბამისად და დამტკიცებული ბიუჯეტის პირობებით და ამდენად, ორგანიზაცია დაზარალდება. ეს რისკი ძირითადად დაკავშირებულია პერიოდის განმავლობაში გამოყოფილი ასიგნების ხარჯვასთან. ზემოაღნიშნული რისკების სამართავად, ორგანიზაციაში შექმნილია ფუნქციურად დამოუკიდებელი შიდა აუდიტის დეპარტამენტი, რომლის ძირითადი ამოცანაა შიდა კონტროლის ეფექტიანობისა და ადეკვატურობის შემოწმება, შეფასება და მონიტორინგი. შიდა აუდიტორების მიერ გამოტანილი დასკვნები გარემოებების შესაფერისია და სათანადოდ ხდება მათ მიერ შესრულებული სამუშაოების ზედამხედველობა, მიმოხილვა და დოკუმენტირება. ხელმძღვანელობა უზრუნველყოფს შიდა აუდიტორების მიერ წამოჭრილი საკითხების დროულ გადაჭრას და დანერგვას. გარდა ამისა, შიდა კონტროლის გასაძლიერებლად, საფინანსო-ეკონომიკური გადაწყვეტილებების შესრულების პროცესში უფლება-მოვალეობები გადანაწილებულია შესაბამის პასუხისმგებელ თანამშრომლებს შორის. ნებისმიერი ფინანსური ტრანზაქცია საჭიროებს სულ ცოტა ორი დონის ავტორიზაციას, რაც მინიმუმამდე ამცირებს შეცდომის დაშვების და თაღლითობის ალბათობას. ჯგუფში, საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნების შესაბამისად, გენერალური აუდიტორის ბრძანებით, განსაზღვრულია საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის მომწესრიგებელი შიდა პოლიტიკები და პროცედურები. ამასთანავე, ფუნქციონირებს კომისიები სახელმწიფო შესყიდვების, ქონების, მოთხოვნებისა და ვალდებულებების ინვენტარიზაციის, ეთიკის კოდექსის მოთხოვნების დაცვის და სხვა საკითხების მიმართულებით. კომპეტენციების მაქსიმიზაციის მიზნიდან გამომდინარე და აგრეთვე ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან აცილების მიზნით, თითოეულ კომისიაში წევრები შეირჩევიან როგორც ადმინისტრაციული, ასევე აუდიტორული ფუნქციის მქონე დეპარტამენტებიდან. ლიკვიდობის რისკი ლიკვიდობის რისკი არის რისკი იმისა, რომ ჯგუფი ვერ შეძლებს ყველა ვალდებულების დროულად დაფარვას. ორგანიზაციის ლიკვიდობის პოზიცია ყურადღებით იმართება. ჯგუფში მოქმედებს ბიუჯეტირებისა და ნაღდი ფულის დეტალური პროგნოზირების პროცესი, რომლის მიზანია სახსრების ისეთი ოდენობის უზრუნველყოფა, რომელიც საკმარისი იქნება გადახდის ვალდებულებების დასაკმაყოფილებლად. 43 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების განმარტებები 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით (მონაცემები წარმოდგენილია ლარში) 20. მოვლენები საანგარიშო პერიოდის შემდგომ ჯგუფის 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტი უკვე დამტკიცებულია, ხოლო პარლამენტის რეგლამენტით გათვალისწინებული, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2025 წლის ბიუჯეტის დამტკიცების პროცესი დასრულებული იქნება მიმდინარე წლის ივნისის თვეში. ამის საფუძველზე, მმართველი გუნდი მიიჩნევს, რომ ორგანიზაციას აქვს ადექვატური ლიკვიდურობა საქმიანობის გაგრძელებისთვის შემდეგი 12 თვის ვადაში. აფხაზეთის მთავრობის მომართვის საფუძველზე 2024 წლის 17 იანვარს გრანტის სახით გადაეცათ სულ 76,824 ლარის ისტორიული და 37,612 ლარის ნარჩენი ღირებულების 4 ერთეული სატრანსპორტო საშუალება. 2024 წლის 10 აპრილს კასპის მუნიციპალიტეტს ასევე გრანტის სახით გადაეცა 16,046 ლარის ისტორიული და 4,533 ლარის ნარჩენი ღირებულების ძირითადი აქტივები. 44

ʱʬʴ˅ʰʹʿʸʰʹʨʴʪʨʸʰˀʰ ʶʲʬʴʨʸʻʲʰʹˆʫʵʳʨ 27.06.2024 ʹʨʱʰʯˆʰʹʫʨʹʨˆʬʲʬʩʨ “ʹʨˆʬʲʳ˄ʰʼʵʨʻʫʰʺʰʹʹʨʳʹʨˆʻʸʰʹ˄ʲʰʹʹʨʽʳʰʨʴʵʩʰʹʨʴʪʨʸʰˀʰʹʯʨʵʩʨʮʬ“ ʹʨʱʰʯˆʰʹʨʾ˄ʬʸʨ ʹʨʽʨʸʯʭʬʲʵʹʶʨʸʲʨʳʬʴʺʰʹʫʨʫʪʬʴʰʲʬʩʰʹʶʸʵʬʽʺʰ“ʹʨˆʬʲʳ˄ʰʼʵʨʻʫʰʺʰʹʹʨʳʹʨˆʻʸʰʹ˄ʲʰʹʹʨʽʳʰʨʴʵʩʰʹ ʨʴʪʨʸʰˀʰʹʯʨʵʩʨʮʬ“ ʹˆʫʵʳʨʮʬʪʨʴʹʨˆʰʲʭʬʲʰʶʸʵʬʽʺʰ ȹ˟  ʹˆʫʵʳʰʹʯʨʭʳˇʫʵʳʨʸʬ ʶʨʶʻʨˀʭʰʲʰˀʨʲʭʨ ʰʴʼʵʸʳʨ˂ʰʨʱʬʴ˅ʰʹʿʸʰʹˀʬʹʨˆʬʩ ʱʬʴ˅ʰʹʿʸʰʹʫʨ˄ʿʬʩʰʹʫʸʵ ʱʬʴ˅ʰʹʿʸʰʹʫʨʳʯʨʭʸʬʩʰʹʫʸʵ ʱʭʵʸʻʳʰʹʨʾ˄ʬʸʨ ʱʬʴ˅ʰʹʿʸʰʹʸʬʷʰʳʰ ʱʬʴ˅ʰʹʿʸʰʹˀʬʫʬʪʰ 27/06/2024 13:29:05 ʳʵʳˆʸʬ ˄ʰʴʨʨʾʳʫʬʪʰ ʱʭʵʸʻʳʰ 76 27/06/2024 13:29:22 ʫʨʳʻʳʸʨʸʨʴʨʱʹʸ ʾʰʨʱʬʴ˅ʰʹʿʸʨ ʹʨʱʰʯˆʰʪʨʫʨ˄ʿʭʬʺʰʲʰʨ 0 50 ʱʬʴ˅ʰʹʿʸʰʹˀʬʫʬʪʰʼʸʨʽ˂ʰʬʩʰʯ ʼʸʨʽ˂ʰʰʹʫʨʹʨˆʬʲʬʩʨ ʬʹ˄ʸʬʩʵʫʨ ʨʸ ʬʹ˄ʸʬʩʵʫʨ ʳʵʳˆʸʬ ˄ʰʴʨʨʾʳʫʬʪʰ ʨʸ ʳʵʴʨ˄ʰʲʬʵ ʩʫʨ ʬʸʵʭʴʻʲʰʫʨʫʬʳʵʱʸʨʺʰʻʲʰʹʨˆʬʲʳ˄ʰʼʵʹʯʭʰʹ 0 2 0 ʴʨ˂ʰʵʴʳʵ˃ʸʨʵʩʨ˟˃ʨʲʨʬʸʯʵʵʩʨˀʰʨ 0 20 0 ʶʵʲʰʺˇʪʬʭʸʵʶʬʲʰʹʵ˂ʰʨʲʰʹʺʬʩʰ 1 3 1 ʶʵʲʰʺˇʪʲʬʲʵ˟ʶʨʸʺʴʰʵʸʵʩʨʹʨʽ˟ʯʭʰʹ 0 2 0 ʶʵʲʰʺˇʪʸʬʼʵʸʳʬʩʰʹˇʪʻʼʰ 1 4 1 ʶʵʲʰʺˇʪʻʼʰʬʭʸʵʵʶʺʰʳʰʹʺʬʩʰ 0 2 0 ʶʵʲʰʺˇʪʻʼʰʯʨʭʰʹʻʼʲʬʩʨ 0 2 0 ʶʵʲʰʺˇʪʻʼʰʹʨʽʨʸʯʭʬʲʵʹʯʭʰʹ 0 5 ʶʵʲʰʺˇʪʻʼʰˆʨʲˆʰʹ˃ʨʲʨ 9 0 ʶʵʲʰʺʰʱʻʸʰˇʪʻʼʰʪʰʸˁʰ 2 2 ʶʵʲʰʺʰʱʻʸʰˇʪʻʼʰʳʵʽʨʲʨʽʬʬʩʰ 0 2 ʼʸʨʽ˂ʰʰʹʪʨʸʬˀʬ 3 6 1 ʽʨʸʯʻʲʰʵ˂ʴʬʩʨ 69 4 67 85 54 76 ʹʨʩʵʲʵʵˀʬʫʬʪʰ ʫʨʩʬ˅ʫʰʲʰʨ 0 8 1 2 0 2 2 0 9 ʪʭʬʸʫʰof 4 ʱʬʴ˅ʰʹʿʸʰʹʨʴʪʨʸʰˀʰ ʶʲʬʴʨʸʻʲʰʹˆʫʵʳʨ 27.06.2024 ʰʴʫʰʭʰʫʻʨʲʻʸʰʱʬʴ˅ʰʹʿʸʰʹˀʬʫʬʪʰ ʶʨʸʲʨʳʬʴʺʰʹ˄ʬʭʸʰʹʪʭʨʸʰʫʨʹʨˆʬʲʰ ʬʹ˄ʸʬʩʵʫʨ ʳʵʳˆʸʬ ʨʽʻʩʨʸʫʰʨʯʬʵʴʨ X ʨˆʭʲʬʫʰʨʴʰʨʸʳʨʮ ʩʨʸʭʬʴʨˀʭʰʲʰʪʰʵʸʪʰ X ʩʨʽʸʨ˃ʬʫʨʭʰʯ ʩʬʴʨˀʭʰʲʰʪʰʨ X ʩʬʷʨˀʭʰʲʰʲʬʭʨʴ ʩʬʸʨʰʨʰʸʨʱʲʰ ʫʨˁʰ  X X ʩʬʸʨ˃ʬʸʨʳʰʴʨ X X ʩʰʯʨ˃ʬʳʨʰʨ ʩʵʱʻˁʨʭʨʯʰʴʨʯʰʴ ʩʵʲʽʭʨ˃ʬʨʴʮʵʸ X X ʩʵʲʽʭʨ˃ʬʬʲʰʹʵ X X ʩʵʺʱʵʭʬʲʰʪʰʵʸʪʰ ʩʵ˅ʵʸʰˀʭʰʲʰʳʨʱʨ X X ʩʻˁʻʱʻʸʰʨʴʨ ʪʵʫʨʩʸʬʲʰ˃ʬʪʰʵʸʪʰ ʪʵʸʫʻʲʨ˃ʬʨʸˁʰʲ X X ʪʵ˂ʰʸʰ˃ʬʬʲʪʻˇʨ X X ʪʵ˂ʰʸʰ˃ʬʸʵʳʨʴ ʫʨʭʰʯʻʲʰʨʴʰʩʬʽʨ X X ʫʨʲʨʽʰˀʭʰʲʰʨʲʬʽʹʨʴʫʸʬ X X ʫʨʸʪʨʲʰʮʨʻʸ X X ʫʨʹʬʴʰʰʹʱʵ X X ʫʨʻˀʭʰʲʰʳʰˆʬʰʲ ʫʬʱʨʴʵʰ˃ʬˆʨʺʰʨ ʫʻʪʲʨ˃ʬʮʨʨʲ X X ʬʲʰʹʨˀʭʰʲʰʨʲʬʽʹʨʴʫʸʬ ʬʴʻʽʰ˃ʬʨʭʯʨʴʫʰʲ X ʬʴʻʽʰ˃ʬʪʵˁʨ X X ʭʨˀʨ˃ʬʪʰʵʸʪʰ ʭʨˀʨ˃ʬʪʸʰʪʵʲ ʭʵʲʹʱʰʪʰʵʸʪʰ X X ʮʨʭʸʨʫʨˀʭʰʲʰʰʸʳʨ X X ʮʨʸʽʻʨʰʸʨʱʲʰ X X ʮʰʲʼʰʳʰʨʴʰʫʨʭʰʯ ʯʨʲʨʱʭʨ˃ʬʨʸˁʰʲ X X ʯʵʲʵʸʨʰʨʬʫʰˀʬʸ X X ʯʻʸʨʮʨˀʭʰʲʰʽʬʯʬʭʨʴ ʰʴˇʰʨʼʸʰʫʵʴ ʰʵʴʨʯʨʳʰˀʭʰʲʰʸʨʺʰ X X ʰʹʳʨʰʲʵʭʰʨʩʫʻʲʨ ʱʨ˅ʨʸʨʭʨʫʨʭʰʯ X X ʱʨˆʨ˃ʬʭʲʨʫʰʳʬʸ X X ʱʨˆʰʨʴʰʪʰʵʸʪʰ ʱʨˆʰˀʭʰʲʰʱʨˆʨ X X ʱʬʸʬʹʬʲʰ˃ʬˀʨʲʭʨ ʱʭʰʷʰʴʨ˃ʬʶʨʨʺʨ X X ʱʭʰʸʱʬʲʰʨʳʨʴʻˁʨʸ ʱʭʰ˂ʰʨʴʰʩʨʰʨ X X ʱʰʸʱʰʺʨ˃ʬʫʨʭʰʯ ʱʰʸ˂ˆʨʲʰʨʰʸʨʱʲʰ X X ʱʰʻʸʬʾʰʨʴʰʹʻʳʩʨʺ X X ʱʵʩʰʨˀʭʰʲʰʲʬʭʨʴ ʱʵʴ˂ʬʲʰ˃ʬʸʬʹʨʴ X X ʱʵʸ˃ʨʰʨʯʨʳʨʸ ʲʨˀˆʰʳʨʸʰʨʳ X X ʫʨʩʬ˅ʫʰʲʰʨ ˄ʰʴʨʨʾʳʫʬʪʰ ʨʸ ʳʵʴʨ˄ʰʲʬʵʩʫʨ X X X X ʪʭʬʸʫʰof 4 ʱʬʴ˅ʰʹʿʸʰʹʨʴʪʨʸʰˀʰ ʶʲʬʴʨʸʻʲʰʹˆʫʵʳʨ 27.06.2024 ʶʨʸʲʨʳʬʴʺʰʹ˄ʬʭʸʰʹʪʭʨʸʰʫʨʹʨˆʬʲʰ ʬʹ˄ʸʬʩʵʫʨ ʳʵʳˆʸʬ ʲʰʲʻʨˀʭʰʲʰʩʬʽʨ ʲʵʳʰʴʨ˃ʬʮʨʮʨ X X ʳʨʯʰʱʨˀʭʰʲʰʫʨʭʰʯ X X ʳʨʴʻʱʰʨʴʰʹʨʳʭʬʲ X X ʳʨʴˇʪʨʲʨ˃ʬʶʨʨʺʨ ʳʨ˅ʨʭʨʸʰʨʴʰʲʬʭʨʴ X X ʳʨ˅ʨʸʨˀʭʰʲʰʪʻʸʨʳ X X ʳʨ˅ʻʺʨ˃ʬʴʰʱʨ ʳʪʨʲʵʩʲʰˀʭʰʲʰʲʬʭʨʴ X X ʳʫʰʴʨʸʨ˃ʬʳʨʳʻʱʨ X X ʳʬʪʸʬʲʰˀʭʰʲʰʭʨˆʺʨʴʪ X ʳʬʮʻʸʴʰˀʭʰʲʰʰʸʨʱʲʰ X ʳʬˀʭʬʲʰʨʴʰʪʵʪʰ X ʳʬ˃ʳʨʸʰʨˀʭʰʲʰʰʸʨʱʲʰ X X ʳʰʴʨˀʭʰʲʰʨʱʨʱʰ ʳʰʸʮʵʬʭʰʹʨʭʨʲʨʴ X X ʳʰʽʨʴʨ˃ʬʪʰʭʰ ʳʰʽʨ˃ʬʪʬʲʨ ʳʰʽʬʲʨ˃ʬʮʨʨʲ X X ʳʵ˄ʬʸʬʲʰʨʨʲʬʽʹʨʴʫʸʬ ʴʨʱʨʰ˃ʬʺʨʸʰʬʲ ʴʨʿʵʼʰʨʱʵʩʨ ʴʨ˂ʭʲʰˀʭʰʲʰʨʴʨ ʴʰʱʵʲʨʰˀʭʰʲʰʸʨʳʨʮ ʴʰʱʻʸʨ˃ʬʰʳʬʫʨ X X ʵʩʵʲʨˀʭʰʲʰʨʴʺʵʴ X X ʵʫʰˀʨʸʰʨʩʬʽʨ X X ʵʽʸʰʨˀʭʰʲʰʱʨˆʨʩʬʸ ʵˆʨʴʨˀʭʰʲʰʨʴʸʰ X X ʶʨʶʻʨˀʭʰʲʰˀʨʲʭʨ X X ʸʨʽʭʰʨˀʭʰʲʰʨʲʬʽʹʨʴʫʸʬ ʹʨʩʵˈʬʸʳʨʴ X ʹʨʳʨʫʨˀʭʰʲʰʹʨʲʵʳʬ ʹʨʳʴʰ˃ʬˆʨʯʻʴʨ ʹʨʳˆʨʸʨʻʲʰʪʬʲʨ X X ʹʨʳˆʨʸʨ˃ʬʫʰʳʰʺʸʰ X X ʹʨʳˆʨʸʨ˃ʬʴʰʱʵʲʵʮ X X ʹʨʴʰʱʰ˃ʬʪʻʩʨʮ ʹʨʴʰʱʰ˃ʬʭʰʽʺʵʸ X X ʹʬʼʨˀʭʰʲʰʬʱʨ X X ʹʰʩʨˀʭʰʲʰʹʻʲˆʨʴ ʹʵʴʾʻʲʨˀʭʰʲʰʫʨʭʰʯ X X ʹʵʹʰʨˀʭʰʲʰʪʰʵʸʪʰ X X ʹʻʩʨʸʰʹʵʮʨʸ X X ʺʨʩʨʺʨ˃ʬʨʲʬʽʹʨʴʫʸʬ X X ʺʻʸ˃ʬʲʨ˃ʬʴʵʫʨʸ X X ʻʹʻʼʨˀʭʰʲʰʫʨʭʰʯ ʽʨʫʨʪʰˀʭʰʲʰʰʸʨʱʲʰ X X ʽʨʸʫʨʭʨʩʨˁʻʱʰ ʽʨʸʻʳʰ˃ʬʲʬʭʨʴ X X ʽʭʨʸʨʰʨʳʬʸʨʩ X X ʽʻʸʨʹʩʬʫʰʨʴʰʹʨʲʵʳʬ X X ʾʻʫʻˀʨʻʸʰʨʲʻʫʨ X X ʿʨʭʬʲʨˀʭʰʲʰʳʰˆʬʰʲ X X ˀʨʭʪʻʲʰ˃ʬˀʨʲʭʨ X ˀʨʸʳʨʴʨˀʭʰʲʰʯʬʴʪʰʮ X X ˀʨʺʨʱʰˀʭʰʲʰʰʸʨʱʲʰ X X ʫʨʩʬ˅ʫʰʲʰʨ ˄ʰʴʨʨʾʳʫʬʪʰ ʨʸ ʳʵʴʨ˄ʰʲʬʵʩʫʨ X X X X X ʪʭʬʸʫʰof 4 ʱʬʴ˅ʰʹʿʸʰʹʨʴʪʨʸʰˀʰ ʶʲʬʴʨʸʻʲʰʹˆʫʵʳʨ 27.06.2024 ʶʨʸʲʨʳʬʴʺʰʹ˄ʬʭʸʰʹʪʭʨʸʰʫʨʹʨˆʬʲʰ ʬʹ˄ʸʬʩʵʫʨ ʳʵʳˆʸʬ ˁʨʱʭʬʺʨ˃ʬʪʰʵʸʪʰ X X ˁʨʴʽʹʬʲʰʨʴʰʪʵʫʬʸ˃ʰ X X ˁʨʸʱʭʰʨʴʰʯʨʳʨʸ ˁʨʸʱʭʰʨʴʰʽʬʯʬʭʨʴ X X ˁʰʪʵʪʰ˃ʬʭʨʹʰʲ X X ˁʵˁʬʲʰ˂ʬʮʨʸ ˁˆʬʰ˃ʬʴʨʺʵ ˁˆʬʰ˃ʬʸʵʹʺʵʳ ˄ʨʽʨ˃ʬʩʬʷʨʴ X X ˄ʰʯʲʰ˃ʬʨʴʨ ˄ʰʲʵʹʨʴʰʴʰʴʵ X X ˄ʰʲʵʹʨʴʰˆʨʺʰʨ X X ˄ʰ˄ʨʭʨʪʸʬʺʨ X X ˅ʨʴʱʵʺʨ˃ʬʫʬʭʰ ˅ʰ˅ʰʴʨ˃ʬʪʰʭʰ X X ˆʨʩʨʸʬʲʰˀʵʯʨ X X ˆʨʩʬʰˀʭʰʲʰʲʬʭʨʴ ˆʨʩʻʲʰʨʴʰʫʰʲʨʸ X ˆʨˆʻʩʰʨʪʰʵʸʪʰ X ˆʨˇʰˀʭʰʲʰʫʨʭʰʯ ˆʬʸˆʬʻʲʰ˃ʬʬʱʨʺʬʸʰʴʬ ˆʭʰˁʰʨʰʨʪʵ ˆʻʴʫʨ˃ʬʫʰʳʰʺʸʰ X ˇʨʴʨˀʰʨʯʬʰʳʻʸʨʮ ˇʨʼʨʸʰ˃ʬʭʰʽʺʵʸ X X ˇʰʴˇʵʲʨʭʨʹʨʲʵʳʬ X X ʫʨʩʬ˅ʫʰʲʰʨ ˄ʰʴʨʨʾʳʫʬʪʰ ʨʸ ʳʵʴʨ˄ʰʲʬʵʩʫʨ X X X ʪʭʬʸʫʰof 4