სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ წარმოდგენილი სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2024 წლის საქმიანობის ანგარიში

სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2024 წლის საქმიანობის ანგარიში 1 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში თბილისი 2025 წელი 2 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სარჩევი გენერალური აუდიტორის მიმართვა.........................................................................................5 2024 წლის საქმიანობის ძირითადი შედეგები...........................................................................7 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მისია, ღირებულებები და სტრატეგიული მიზნები...........9 1. აუდიტორული საქმიანობა....................................................................................................10 1.1 აუდიტების ძირითადი შედეგები..................................................................................... 11 1.2 აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა..............................................50 1.3 სახელმწიფო ბიუჯეტთან დაკავშირებული ანგარიშები.................................................53 2. ძირითად პარტნიორებთან თანამშრომლობის გაძლიერება.............................................55 2.1 თანამშრომლობა საქართველოს პარლამენტთან........................................................56 2.2 თანამშრომლობა საქართველოს მთავრობასთან და საჯარო უწყებებთან.................56 2.3 თანამშრომლობა სამართალდამცავ ორგანოებთან....................................................57 2.4 საზოგადოებასთან ურთიერთობა...................................................................................57 2.5 საერთაშორისო თანამშრომლობა.................................................................................59 3. შიდა მმართველობის სისტემის გაძლიერებით ეფექტიანობის ამაღლება........................62 4. თანამშრომელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა............................................64 5. სამსახურის ფინანსები..........................................................................................................68 6. მომავლის ხედვა და არსებული გამოწვევები......................................................................70 დანართები:...............................................................................................................................73 დანართი 1. 2024 წელს ჩატარებული აუდიტები..................................................................74 დანართი 2. 2024 წელს პარლამენტის აუდიტის ჯგუფის მიერ განხილული აუდიტები.....76 დანართი 3. სამართალდამცავ ორგანოებში 2024 წელს გადაგზავნილი ანგარიშები/მასალები...........................................................................................................77 დანართი 4. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2024 წლის ბიუჯეტი.................................78 დანართი 5. დამოუკიდებელი აუდიტორის დასკვნა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2024 წლის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაზე............................79 3 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში გენერალური აუდიტორის მიმართვა წარმოგიდგენთ სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის 2024 წლის საქმიანობის ანგარიშს, რომელიც სამ სახურის ხუთწლიანი განვითარების სტრატეგიის მეორე წლის შედეგებს მოიცავს. ამ პერიოდში სამსა ხურმა არაერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადადგა ინსტიტუციური, ორგანიზაციული და პროფესიული საერთაშორისო სტანდარტების განმტ კიცების მიმართულებით. სამსახურის 2024 წლის საქმიანობა მიმართული იყო სტრატეგიულ მიზნებთან მიმართებით SAI-PMFის მიერ გამოვლენილი გამოწვევების გადასაჭრელად და, ამავდროულად, უკვე არსებული მიღწევე ბის შენარჩუნებისა და განმტკიცებისკენ. აუდიტის სამსახურის მიზანია მაღალი ხარისხის აუდიტორული საქმიანობით მოქალაქეებისთვის ღი რებულების შექმნა და კეთილდღეობის გაუმჯობესება. აღნიშნული მიზნით, 2024 წელს სამსახურმა ჩა ატარა 58 აუდიტი, მათ შორის, 13 – ფინანსური, 25 – შესაბამისობის, 4 – უწყებათაშორისი შესაბამისო ბის და 16 ეფექტიანობის აუდიტი. საჯარო სექტორში არსებული სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებების იდენტიფიცირებისა და შესაბამი სი რეკომენდაციების გაცემის მიზნით, სამსახურმა 2024 წელს 4 უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდი ტი განახორციელა, რომელთა ფარგლებშიც დაიფარა 40-ზე მეტი საჯარო უწყება. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ პარლამენტი აქტიურადაა ჩართული აუდიტის ანგარიშების განხილვის პროცესში. წინა წლების მსგავსად, 2024 წელსაც სამსახური ინტენსიურ ად თანამშრომლობ და საქართველოს პარლამენტთან. საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან არსებულმა აუდიტის ჯგუფმა განიხილა 18 აუდიტის ანგარიში, მათ შორის, 8 − ფინანსური, 3 − შესაბამისობისა და 7 ეფექტიანობის აუდიტი. აუდიტის სამსახურის ძირითადი პროდუქტია აუდიტის შედეგად გაცემული რეკომენდაციები და მათი შესრულებით მოტანილი სარგებელი, რომელიც გამოიხატება საჯარო ფინანსების მართვის გაუმჯობე სებასა და მოქალაქეებისთვის ღირებულების შექმნაში. სამსახურს მუდმივი კომუნიკაცია გააჩნია შე მოწმებულ ორგანიზაციებთან რეკომენდაციების შესრულების პროცესში, რითაც ხელს უწყობს მათი საქმიანობის ეფექტიანობის ამაღლებას. აუდიტის სამსახური სრულად გადავიდა რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის ელექტრონულ სისტემაზე (ARIS), რაც ასევე ქმნის შესაძლებლობას, ხე ლი შეუწყოს პარლამენტს საპარლამენტო ზედამხედველობის წარმატებით განხორციელებაში. არსე ბული მდგომარეობ ით, სისტემაში ჩართულია 13 სამინისტრო, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიურ ი რესპუბლიკები, 58 მუნიციპალიტეტი და ყველა სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია. სისტემის საშუალებით რეალურ რეჟიმში მიმდინარეობს მონიტორინგი 2021-2025 წლებში გაცემულ 1,700-ზე მეტ რეკომენდაციაზე. 2024 წელი განსაკუთრებით დინამიკური იყო საერთაშორისო თანამშრომლობის კუთხით. აუდიტის სამსახურმა საქართველოში უმასპინძლა 3 მასშტაბურ საერთაშორისო ღონისძიებას, რომლებიც ჩა ტარდა EUROSAI-ისა და INTOSAI-ის განვითარების ინიციატივის (IDI) ეგიდით. წარმატებით გაგრძელ და პარტნიორ ობა USAID-თან, ევროკავშირთან, GIZ-სა და გაეროს ქალთა ორგანიზაციასთან, რამაც ხელი შეუწყო სამსახურის როგორც ინსტ იტუციურ გაძლიერებას, ასევე თანამედროვე სტანდარტების დანერგვასა და თანამშრომელთა პროფესიულ განვითარებას. აღსანიშნავია, სამსახურის როლი EUROSAI-ისა და EU Network-ის ქსელში ჩართულობის კუთხით, რაც კიდევ უფრო აძლიერებს საქარ თველოს აუდიტის სამსახურის საერთაშორისო ინტეგრაციას. 4 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურისთვის მაღალკვალიფიციური და პროფესიონ ალი კადრების მოზიდ ვა, შენარჩუნება და მათი განვითარების ხელშეწყობა წარმოადგენს ინვესტიციას, რომელიც აისახება ჩვენი სამსახურის საქმიანობის ხარისხზ ე. 2024 წელს თანამშრომელთა შეფასების შედეგებზე დაყრ დნობით, სამსახურმა შეიმუშავა პროფესიული საჯარო მოხელის განვითარების წლიურ ი გეგმა, რაც ემსახურება თანამშრომლების კვალიფიკაციის ამაღლებასა და შესაძლებლობების გაძლიერებას. სა ერთო ჯამში, 2024 წელს 250-ზე მეტმა თანამშრომელმა აიმაღლა კვალიფიკაცია სხვადასხვა მიმარ თულებით. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურისთვის მნიშვნელოვანია თანამედროვე ინფორმაციული ტექნოლოგი ური სისტემების დანერგვა, ადაპტირება და ინტეგრირება აუდიტის პროცესში. უკვე დანერგილი უსაფ რთხოებისა და ინფორმაციული ტექნოლოგიების მართვის არაერთი სისტემის შედეგად, 2023 წლიდან სამსახურმა დაიწყო ინფორმაციული უსაფრთ ხოებ ის საერთაშორისო სტანდარტის – ISO 27001-ის და ნერგვის პროცესი, რომელიც 2024 წელსაც გაგრძელდა. აუდიტის სამსახური მუდმივად ზრუნავს, რათა იყოს სამაგალითო ორგანიზაცია საჯარო სექტორში. ამის დასტურია, რომ სამსახურმა უკვე მეშვიდედ მიიღო უპირობო დასკვნა PwC-ის მიერ ჩატარებული ფინანსური აუდიტის ფარგლ ებში. 2018 წლიდან სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსურ აუდიტს ახორციელებს მსოფლიოს 4 უმსხ ვილესი კერძო აუდიტორული კომპანიიდან ერთ-ერთი. აუდიტორული საქმიანობის პარალელურად, სამსახური თავის გამოცდილებასა და რესურსს აქტიუ რად იყენებს საჯარო სექტორში პრევენციული მექანიზმების დანერგვის მიმართულებით, რასაც წარ მატებით ახორციელებს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტი. 2024 წელს ინსტ იტუტის მიერ ჩატარებულ 41 სასწავლო კურსში მონაწილეობ ა მიიღო 1,600-ზე მეტმა მსმე ნელმა. სამსახური აქტიურად აგრძელებს მუშაობას სტრატეგიით განსაზღვრული მიზნების დროულ ად და ეფექტიანად მისაღწევად, სისტემური გამჭვირვალობის გასაძლიერებლად და უკეთესი მმართველო ბის ხელშეწყობისთვის. ცოტნე ყავლაშვილი გენერალური აუდიტორი 5 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში 2024 წლის საქმიანობის ძირითადი შედეგები 1. დამოუკიდებლობისა და მანდატის გაძლიერება • 2018 წლიდან სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის ფინანსურ აუდიტს ახორციელებს მსოფლი ოს 4 უმსხ ვილესი კერძო აუდიტორული კომპანიიდან ერთ-ერთი. 2019-2020 წლებში Deloitteის, ხოლო 2021-2025 წლებში – PwC-ის მიერ ჩატარებული ფინანსური აუდიტის ფარგლებში უკვე მეშვიდე წელია სამსახური იღებს უპირობო დასკვნ ას, რაც ნიშნავს იმას, რომ სამსახურის ფინანსური ანგარიშგება სრულად შეეს აბამება საერთაშორისო სტანდარტებს. 2. აუდიტორული საქმიანობა • ჩატარდა 58 აუდიტი, მათ შორის, 13 − ფინანსური, 25 − შესაბამისობის, 4 − უწყებათაშორისი შესაბამისობისა და 16 ეფექტიანობის აუდიტი; • ჩატარებული 13 ფინანსური აუდიტიდან პირობითი მოსაზრება გაიცა 8 შემთხვევაში, ხოლო მოსაზრებების 31% (4 მოსაზრება) იყო უარყოფითი; • ეფექტიანობის აუდიტების წილმა მთლიან აუდიტორულ საქმიანობაში 28% შეადგინა; • ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელმა 90.6% შეადგინა; • სამსახურმა ჩაატარა 4 უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდიტი, 3 ცენტრალური ხელისუფ ლების და ერთი – მუნიციპალურ დონეზე, რომელთა ფარგლებში თემატურად დაიფარა 40-ზე მეტი საჯარო უწყება, მათ შორის, 15 მუნიციპალიტეტი; • 2024 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა მსოფლიო ბანკის (WB) მიერ დაფი ნანსებული 2 პროექტის აუდიტი; • 2020-2024 წლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გაცემული რეკომენდაციების 46% შესრულებულია სრულად, 28% − შესრულებულია ნაწილობრივ, 18% − მიმდინარეა და 8% − შეუსრულებელია; • არსებული მდგომარეობით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის რეკომენდაციების შესრულე ბის მონიტორინგის ელექტრონულ სისტემაში1 ჩართულია 13 სამინისტრო, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკები, 58 მუნიციპალიტეტი და ყველა სახელმწიფო რწმუნებუ ლის ადმინისტრაცია. სისტემის საშუალებით მონიტორინგი ხორციელდება 2021-2025 წლებ ში გაცემულ 1,700-ზე მეტ რეკომენდაციაზე. 1 6 https://aris.sao.ge სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 3. ძირითად პარტნიორებთან თანამშრომლობა თანამშრომლობა საქართველოს პარლამენტთან • • პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან არსებულმა აუდიტის ჯგუფმა განიხილა 18 აუდიტის ანგარიში. მათ შორისაა: 8 − ფინანსური, 3 − შესაბამისობისა და 7 ეფექტიანო ბის აუდიტი; მომზადდა და საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს წარედგინა აუდიტის რეკომენდაციების შეს რულების წლიური ანალიტიკური ანგარიში. თანამშრომლობა სამართალდამცავ ორგანოებთან • • 2024 წელს გენერალურ პროკურატურაში გაიგზავნა 14 აუდიტის ანგარიში/კონკრეტული ინ ფორმაცია, მათ შორის, 12 შემთხვევა ეხებოდა მუნიციპალიტეტებს; საქართველოს პროკურატურის 2024 წლის საქმიანობის ანგარიშში ცალკე ქვეთავი დაეთმო სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის ანგარიშებთან დაკავშირებით პროკურატურის მიერ გან ხორციელებულ რეაგირებასა და მიღწეული შედეგების მიმოხილვას. ჩართულობა და გამჭვირვალობა • • • • • 2024 წელს სამსახურმა მიღებული მომართვების 38% გაითვალისწინა აუდიტორული საქმი ანობის გეგმების შედგენის პროცესში; სამსახურის ოფიციალური ვებგვ ერდის უნიკალური მომხმ არებლების რაოდენობამ 50 ათასს გადააჭარბა; სამსახურის ფეისბუკის გვერდის მომხმ არებელთა რაოდ ენობამ 55 ათასს გადააჭარბა; 2024 წელს დაფიქსირდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ 766 ერთეული მედია გამოხმაურება; 2024 წელს ეფექტიანობის აუდიტის ბლოგზე გამოქვეყნდა 7 პოსტი. საერთაშორისო და დონორ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა • • • • • წარმატებით დასრულდა ევროკავშირის (EU) „ეკონომიკური მმართველობისა და ფისკალუ რი ანგარიშვალდებულების“ პროგრამის ტექნიკური დახმარების პროექტი; თანამშრომლობა განახლდა გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლობის საზოგადო ებასა (GIZ) და სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს შორის პროექტის – „კარგი ფინანსური მმართველობა ადგილობრივ დონეზე საქართველოში“ – ფარგლებში. სამსახურმა GIZ-ის მხარდაჭერით უმასპინძლა EUROSAI-ის მუნიციპალური აუდიტების სამუშაო ჯგუფის წლიურ შეხვედრას; გაეროს ქალთა ორგანიზაციის (UN Women) მხარდაჭერით განხორციელდა გენდერული თა ნასწორობის საკითხებზე თანამშრომელთა ცნობიერ ების ამაღლების სხვადასხვა აქტივობა; 2024 წლიდან სახელმწიფო აუდიტის სამსახური გახდა ევროკავშირის კანდიდატი და პო ტენციური კანდიდატი ქვეყნების უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების ქსელის (EU Network) წევრი და ჩაერთო ქსელის მიერ ორგანიზებულ სხვადასხვ ა ღონისძიებასა და აქ ტივობაში; 2024 წელს აუდიტის სამსახურმა უმასპინძლა 3 მაღალი რანგის მასშტაბურ საერთაშორისო ღონისძიებას, რომლებშიც მონაწილეობ ა მიიღეს უმაღლესი აუდიტორული, საერთაშორი სო საფინანსო და სხვა ორგანიზაციებ ის პირველმა პირებმა მთელი მსოფლიოდან. 7 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში 4. შიდა მმართველობა და ორგანიზაციული კულტურა • USAID-ის „საჯარო მმართველობის პროგრამის“ მხარდაჭერით სახელმწიფო აუდიტის სამ სახურმა BDO-ს დახმარებით განახორციელ ა სხვადასხვა აქტივობა ინფორმაციულ ი უსაფრ თხოების საერთაშორისო სტანდარტის − ISO 27001-ის დანერგვისთვის; • გაეროს ქალთა ორგანიზაციის მხარდაჭერით ჩატარდა თანამშრომელთა ცნობიერების ამაღ ლების ტრენინგები უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების როლთან დაკავშირებით გენ დერული თანასწორობისა და გენდერული ბიუჯეტირების საკითხებში. 5. თანამშრომელთა პროფესიული განვითარება • თანამშრომელთა შეფასების შედეგებზე დაყრდ ნობით, სამსახურმა შეიმუშავა პროფესიული საჯარო მოხელის განვითარების წლიური გეგმა, რაც ემსახურება თანამშრომლების კვალი ფიკაციის ამაღლებასა და შესაძლებლობების გაძლიერებას; • 2024 წელს სხვადასხვა მიმართულებით კვალიფიკაცია აიმაღლა სამსახურის 250-მა თანამ შრომელმა; • სამსახურის აუდიტორთა 50% ფლობს პროფესიული განვითარების დამადასტურებელ სერ ტიფიკატს; • არსებული მდგომარეობით, PESA-ს2 საერთაშორისო სერტიფიკატს ფლობს სამსახურის 14 აუდიტორი და 5 მენტორი; • 2024 წელს სსიპ – საჯარო აუდიტის ინსტიტუტმა ჩაატარა 41 ტრენინგკურსი, რომელშიც მო ნაწილეობ ა მიიღ ო 1,660-მა მსმენელმა. საჯარო სექტორის აუდიტორული მომსახურების სა სერტიფიკაციო პროგრამა გაია რა 33 პირმა; • ინსტიტუტის ორგანიზებით, „მუნიციპალური განვითარების ხელშეწყობის პროგრამის“ ფარგლ ებ ში ჩატარებული სასწავლო კურსი გაიარა მუნიციპალიტეტების 220-მა წარმომადგენელმა. 2 8 IDI-ის პროფესიული განათლების პროგრამა (Professional Education for SAI Auditors – PESA). სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მისია, ღირებულებები და სტრატეგიული მიზნები მისია დამოუკიდებელი და ხარისხიანი აუდიტორული საქმიანობით შევქმნათ ღირებულება და სარგებელი საზოგადოებისთვის, პარლამენტისა და მთავრობისთვის. ხედვა აღვასრულოთ ჩვენი მოვალეობა კეთილსინდისიერად და ხარისხიანად. სამსახურის საქმიანობა დაფუძნებულია შემდეგ ღირებულებებზე დამოუკიდებლობა და ობიექტურობა პროფესიონალიზმი პატიოსნება გამჭვირვალობა ჩვენი საქმიანობა ეფუძნება მიუკერძოებლობის, სამართლიანობის, სანდოობისა და ნეიტრალიტეტის პრინციპებს. ჩვენი თანამშრომლები საქმიანობას წარმარ თავენ შესაბამისი პრო ფესიული სტანდარ ტების საფუძველზე, მაღალი ხარისხითა და პასუხისმგ ებლობით. ჩვენი თანამშრომლები მოქმედებენ კეთილსინდისიერად, საჯარო ინტერესების გათვალისწინებით. ჩვენ ვართ ანგარიშვალდებულნი საზოგადოების წინაშე და ხელს ვუწყობთ შესაბამისი ინფორმაციის საჯაროობას. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სტრატეგიული მიზნები მიზანი 1 დამოუკიდებლობისა და მანდატის გაძლიერება მიზანი 2 მაღალხარისხიან ი აუდიტორული საქმიანობით საჯარო ფინანსების მართვის სისტემის გაუმჯობესება მიზანი 3 ძირითად პარტნიორებთან თანამშრომლობის გაძლიერება მიზანი 4 შიდა მმართველობის სისტემის გაძლიერებით ეფექტიანობის ამაღლება მიზანი 5 თანამშრომელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა 9 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში 1. აუდიტორული საქმიანობა 10 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 1.1 აუდიტების ძირითადი შედეგები 2024 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაა ტარა 58 აუდიტი (იხ. დანართი 1) და ჯამურად და ფარა 23 მლრდ ლარზე მეტი. ქვეყნის ნაერთი ბიუ ჯეტის თანხობრივი დაფარვის მაჩვენებელმა 90.6% შეადგინა. სამსახურმა ჩაატ არა 13 − ფინანსური, 29 − შესაბამისობის და 16 ეფექტიან ობის აუდიტი. დიაგრამა 1. ნაერთი ბიუჯეტის თანხობრივი და ფარვის მაჩვენებელი (მლრდ ლარი; %). 91% 90% 89% 20.0 20.4 90% 81% 85% 87% 89% 23.4 16.5 9.5 2017 12.0 11.0 ბიუჯ ეტო რესურსების არაეფ ექტიანი, არაეკონომი ური და არამიზნობრივი გამოყენების შემთხვევებია და არ მოიცავს აღრიცხვა-ანგარიშგების მიმართუ ლებებით იდენტიფიცირებულ ნაკლოვანებებს. დარღვევის კატეგორია და თანხა შესყიდვების მართვა − 7.2 მლნ აქტივების მართვა − 4.2 მლნ საბიუჯეტო რესურსების მართვა − 13.2 მლნ სულ: 24.5 მლნ 13.9 ფინანსური აუდიტების შედეგები 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 დიაგრამა 2. 2024 წელს ჩატარებული აუდიტების განაწილება სახეობების მიხედვით. 16 4 13 58 აუდიტი 25 ფინანსური აუდიტი შესაბამისობის აუდიტი უწყებათაშორისი შესაბამისობის აუდიტი ეფექტიანობის აუდიტი 2024 წელს ჩატარებული აუდიტების შედეგად გამოვ ლენილი დარღვევების ჯამურმა მოცულობამ 24.5 მლნ ლარი შეადგინა. აღნიშნული, ძირითადად, სა ფინანსური აუდიტის ფარგლებში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ამოწმებს და აფასებს საჯა რო დაწესებულების ანგარიშსა და ანგარიშგებას, ასევე შიდა კონტრ ოლისა და შიდა აუდიტის ფუნ ქციონირებას. აუდიტის შედეგების საფუძველზე სამსახური გასცემს დასკვნას ორგანიზაციის ფი ნანსური ანგარიშგების სისრულესა და სიზუსტეზე. საჯარო სექტორში ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშ გების პროცესი გარკვეული გამოწვევებით მიმდი ნარეობს. ამ სფეროში არსებულ სისტემურ ნაკ ლოვანებებზე მიუთითებს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ ჩატარებულ ფინანსურ აუდიტებ ში გაცემული მოსაზრებების სტატისტიკა, რომე ლიც აფასებს საჯარო უწყების მიერ წარმოებული ფინანსური ანგარიშგების სისრულესა და სიზუს ტეს. 2024 წელს სამსახურის მიერ ჩატარებული 13 ფინანსური აუდიტიდან, უპირობო მოსაზრება გაი ცა მხოლოდ ერთ შემთხვევაში, პირობითი მოსაზ რება − 8 შემთხვევაში, ხოლო მოსაზრებების 31% (4 მოსაზრება) იყო უარყოფითი. 3 ფინანსურ აუდიტში სახელმწიფო აუდიტის სამსახური გამოთქვამს ოთხი ტიპის მოსაზრებას: • უპირობო მოსაზრება – აუდიტის ფარგლებში არ გამოვლენილა არსებითი უზუსტობები; • პირობითი მოსაზრება – აუდიტის ფარგლებში გამოვლენილი უზუსტობები ფინანსური ანგარიშგებისთვის არსებითია, მაგრამ არა – ყოვლისმომცველი; • უარყოფითი მოსაზრება – აუდიტის ფარგლებში გამოვლენილი უზუსტობები ფინანსური ანგარიშგებისთვის არსებითიცაა და ყოვლისმომცველიც; • უარი მოსაზრების გამოთქმაზე – აუდიტორებს არ შეუძლიათ საკმარისი და შესაფერისი აუდიტორული მტკიცებულების მოპოვება, რომელთაც დაეყრდნობა მათი მოსაზრება. 11 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების მიმართუ ლებით 2020-2024 წლებში სახელმწ იფო აუდი ტის სამსახურის მიერ ჩატარებული 62 ფინანსური აუდიტიდან, 58-ში გაცემულია პირობითი ან უარ ყოფითი მოსაზრება; მხოლოდ 4 აუდიტის შემ თხვევაში გამოითქვა უპირობო მოსაზრება, ანუ აუდიტის ფარგლ ებში არ გამოვლენილა არსები თი უზუსტობები. დიაგრამა 3. 2020-2024 წლებში ჩატარებული ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გაცემული მოსაზრების ტიპების სტატისტიკა. 10 8 6 6 6 6 5 5 2 4 2 1 1 რიცხვის რეფორმა, რომელიც მიზნად ისახავს საჯარო სექტორში ბუღალტრული აღრიცხვის სა ერთაშორისო სტანდარტების (IPSAS) სრულად დანერგვას. მიუხედავად რეფორმის ფარგლებში განხორციელებული მრავალი აქტივობისა, საბი უჯეტო ორგანიზაციებში ფინანსური ინფორმაციის აღრიცხვა-ანგარიშგების კუთხით ისევ შეინიშნება სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებები, რომელთა გამომწვევი მიზეზებიდან აღსანიშნავია: • ბუღალტრ ული აღრიცხვისა და ფინანსური ან გარიშგების ნაკლებ პრიორიტეტულობა საჯა რო სექტორში; • პერსონალის კვალიფიკაცია საჯარო სექტორ ში, მათ შორის, აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (IPSAS) მიმართულებით; • ფინანსური რესურსის ნაკლებობა, რაც საჭი როა აღრიცხვა-ანგარიშგების სისტემის გაუმ ჯობესებისათვის. 0 0 უპირობო მოსაზრება 2020 პირობითი მოსაზრება 2021 2022 უარყოფითი მოსაზრება 2023 2024 დიაგრამა 4. 2024 წელს ჩატარებული ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გაცემული მოსაზრების ტიპების განაწილება. • • • • 8% 31% 62% უპირობო მოსაზრება პირობითი მოსაზრება უარყოფითი მოსაზრება ქვეყნაში მიმდინარე საჯარო ფინანსების მარ თვის რეფორმის ერთ-ერთი მიმართულებაა სა ხელმწიფო სახსრების მართვის, აღრიცხვისა და ანგარიშგების კუთხით არსებული მდგომარეობის გაუმჯობესება. აღნიშნული მიზნით 2009 წლიდან დაიწყო საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღ 12 აუდიტის სამსახურმა გააა ნალიზა 2024 წელს ჩა ტარებული ფინანსური აუდიტების ფარგლებში გამოვლენილი დარღვევები და გამოკვეთა ისეთი სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებები, რომლებიც მნიშვნელოვანი და აქტუალურია საბიუჯეტო ორ განიზაციებ ის დიდი ნაწილისთვის. დარღვევები, გასული წლების მსგავსად, შეიძლება დაჯგუფდეს 4 სისტემურ საკითხად: აქტივების მართვა; მოთხოვნები და ვალდებულებები; აღრიცხვა-ანგარიშგება; ზოგადი კონტროლის მექანიზმები. აქტივების მართვ ასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები ფინანსური აუდიტების ფარგლებში აქტივების მართვის კუთხით გამოვლენილი ნაკლოვანებე ბის მაგალითებია: • ფინანსურ ანგარიშგებაში აღურიცხავი ან ნუ ლოვანი ღირებულებით აღრიცხული აქტივები; • აქტივები, რომლებსაც არ ფლობს ან არ გან კარგავს ორგანიზაცია, გამოუსადეგარია მოხ მარებისთვის და აღრიცხულია ფინანსურ ანგა რიშგებაში; სახელმწიფო აუდიტის სამსახური • აქტივები, რომლებიც აღრიცხულია არასწორი კლასიფიკაციით ან არასწორი ღირებულებით; • ინვენტარიზაციის ჩატარების პროცესთან და კავშირებული ნაკლოვანებები. საქართველოს განათლებისა და მეცნიე რების სამინისტრ ოს ფინანსური აუდიტი სამინისტროს კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგა რიშგებაში აღრიცხულია გასულ წლებში ლიკვიდი რებული პროფესიული სასწავლებლებისა და კო ლეჯების, სამეცნიერ ო ცენტრებისა და ინსტიტუტების ბალანსზე აღრიცხული აქტივების ნაშთები, ჯამურად – 513 ათასი ლარის ოდენობით. ასახული ნაშთების აქტივად აღიარების კრიტერიუმებთან შესაბამისო ბის დადგენისა და შემდგომი ღონისძიებების გატარე ბის მიზნით სამინისტროში შექმნილია სამუშაო ჯგუფი და მოძიებულ მასალებზე დაყრდნობით შედეგები პე რიოდულად აისახება ფინანსურ ანგარიშგებაში. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტო რიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთ ე ლობისა და სოციალური დაცვის სამინის ტროს ფინანსური აუდიტი სამინისტრ ოს ცენტრალური აპარატის და სსიპ – სოციალური მომსახურების სააგენტოს ბალანსზე აღრიცხული უძრავი ქონებიდან ზოგიერთ ქონე ბაზე საჯარო რეესტრში არ არის რეგისტრ ირე ბული აღნიშნულ ორგანიზაციებზე სარგებლობის ან/და სხვა უფლება. მათი ისტორიული ღირებუ ლება, 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, 2.3 მლნ ლარს შეადგენს, ხოლო საბალანსო ღი რებულება – 1.8 მლნ ლარია. ასევე, ვერ ხორ ციელდება ცენტრალური აპარატის „სხვა მანქა ნა-დანადგარებისა და ინვენტარის“ ანგარიშზე აღრიცხული, ჯამურად 268 ათასი ლარის ისტო რიული ღირებულების აქტივის იდენტიფიცირება. სამინისტროს ცენტრ ალური აპარატის მიერ საანგა რიშო წელს არ ჩატარებულა მატერიალური მარა გების ინვენტარიზაცია. ასევე: სსიპ – ჯანმრ თელობის ეროვნულ სააგენტოში ინვენტარიზაცია ჩატარდა 2023 წლის 30 სექტემბრის მდგომარეობით, თუმცა ინვენტარიზაციის ვადა გაგრძ ელებულია და არ არის დასრულებული ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის თარიღისათვის. შესაბამისად, ინვენტარიზაციის შედე გები არ არის ასახული ფინანსურ ანგარიშგებაში. საქართველოს იუსტიციის სამინისტრ ოს ფინანსური აუდიტი სსიპ – სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ფინანსურ ანგარიშგებაში 2023 წლის საწყის და საბოლოო ნაშთებად უცვლ ელად ირიცხებოდა 238 ათასი ლარის მატერიალური მარაგები, რომელთაგან შემდგომი სარგებლის მიღება არ არის მოსალოდნელი. ასევე, სააგენ ტოს დაუმთავრებელი მშენებლობის ანგარიშზე ირიცხება 2012-2016 წლებში წარმოშობილი 459 ათასი ლარის ღირებულების პროექტები. სააგენ ტო აღნიშნულ აქტივებს არ იყენებს და არც მათი სამომავლოდ გამოყენების გეგმა აქვს შემუშავე ბული. გარდა ამისა, სააგენტოს ფინანსურ ანგა რიშგებაში ასახულია სხვადასხვა დასახელების 20 არამატერიალური აქტივი, საბალანსო ღირე ბულებით − 1.9 მლნ ლარი, რომლებიც არ გამო იყენება. სსიპ – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ფინანსურ ანგარიშგებაში აღრიცხულია 874 ათასი ლარის მარაგები, რომელთა გამოყენება არ იგეგ მება და არც მომავალში გამოყენების პოტენციალი გააჩნიათ. ასევე, სააგენტოს ფინანსურ ანგარიშ გებაში 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით ირიცხება 15 ერთეული 721 ათასი ლარის საბალან სო ღირებულების აქტივი, რომლებიც განხორციე ლებული ინვენტარიზაციის აქტის მიხედვით, ტექნი კურად გაუმართავი და მოძველებულია. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრა დი განვითარების სამინისტროს ფინანსუ რი აუდიტი სამინისტროს აპარატს ფინანსური ანგარიშგების მუხლშ ი – „ინვესტიციები წილობრივ ინსტრუმენ ტებში“ – აღრიცხული აქვს 3 კომპანიაში, 20102014 წლებში განხორციელებული ინვესტიციები, ჯამურად – 3.2 მლნ ლარის ოდენობით. აუდიტის შედეგად გამოვლინდა, რომ აპარატს მართვ ის უფლებით გადაცემული აქვს დამატებით 5 კომპა ნიის წილი, მათ შორის, 3 კომპანიის 100%-იანი და 2 კომპანიის − 50%-იანი წილი, რაც მოცემულ მუხლშ ი არ არის აღრიცხული. სამინისტროს კონსოლიდირებულ ფინანსურ ან გარიშგებაში არ არის ასახული მიწის ნაკვეთები, 13 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში საერთო ფართით − 36,630 კვ.მ და მასზე განთავ სებული შენობა-ნაგებობები, რაც საჯარო რეეს ტრის მონაცემებით, ეკონომიკის სამინისტროს სარგებლობაშია და ექვემდებარება ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახვას. ასევე, სსიპ − საქართვე ლოს ინოვაციების და ტექნოლოგიების სააგენ ტოს 2023 წელს სარგებლობის უფლებით გადაე ცა 16,624 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. აღნიშნული აქტივი 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობ ით მომზა დებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში არ არის ასახუ ლი. სსიპ − საზღვაო ტრანსპორტის სააგენტოსა და სსიპ − ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრ აციის ბა ლანსზე აღრიცხულია, შესაბამისად, 82.6 ათასი ლარის და 40.9 ათასი ლარის ღირებულების მა რაგები, რომელთა გამოყენებაც მომავალში შე უძლებელია და არ აკმაყოფილებს მარაგად აღი არების კრიტერიუმებს. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ნა ერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგება მერიის ფინანსურ ანგარიშგებაში „მატერიალური მარაგების“ მუხლში არ არის წარმოდგენილი ინ ფორმაცია გასაყიდად გამიზნული ქონების შესა ხებ. თბილისის მუნიციპალიტეტში ქონებას გან კარგავს ქონების მართვის სააგენტო. აუდიტის ჯგუფმა სააგენტოსგან მოითხოვა ინფორმაცია მერიის საკუთრებაში არსებული ქონების შესა ხებ. მოწოდებული ინფორმაციით, 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობ ით, მუნიციპალიტეტს სა კუთრებაში გააჩნდ ა გასაყიდად გამიზნული 47.3 მლნ ლარის აქტივი, რაც სსბასს 12-ის შესაბამი სად, აკმაყოფილებს მატერიალურ მარაგად აღი არების კრიტერიუმებს. მერიის ბუღალტრულ ჩა ნაწერებსა და ფინანსურ ანგარიშგებაში ქონება აქტივად არ არის აღრიცხული. ასევე, მერიას ფინანსური ანგარიშგების „ძირითადი აქტივების“ მუხლშ ი ერიცხება 37 მლნ ლარის ღირებულების მიწა, რომელზეც არ არის მითითებული ზუსტი ადგილმდებარეობა და საკა დასტრო კოდი. მუნიციპალიტეტი ქონებაზე მითი თებული მონაცემებით ვერ ახდენს მიწის იდენტი ფიცირებას და არსებობის დადასტურებას. 14 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრუ ლი საბიუჯეტო ორგანიზაციების ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგა რიშგება ფინანსურ ანგარიშგებაში არ არის ასახული საჯა რო რეესტრში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთები და შენობა-ნაგებობები, რომლებიც აჭარის ავტო ნომიური რესპუბლიკის საკუთრებაა, სარგებლობა ში მათი პირველადი გადაცემა არ განხორციელებუ ლა და არ არის შეფასებული. კერძოდ, ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს ფინანსურ ანგარიშ გებაში არ ირიცხება და არ არის შეფასებული, არა ნაკლებ, 1,484 ერთეული მიწის ნაკვეთი და სხვა უძ რავი ქონება, რომელიც სსიპ − საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, აჭარის ავტო ნომიური რესპუბლიკის საკუთრებაა. ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის ნაერ თი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ან გარიშგება მუნიციპალიტეტის მერიას ფინანსურ ანგარიშგება ში ასახული აქვს 2.4 მლნ ლარის ღირებულების 8 დასახელების მარაგი, რომელიც საჭიროებს კლა სიფიკაციას „ძირითადი აქტივების“ ანგარიშზე. ასევე, მერიაში 2023 წლის ინვენტარიზაცია აუდი ტის მიმდინარეობის პერიოდისთვის არ იყო დას რულებული, ხოლო ა(ა)იპ − აკაკი წერეთლის სა ხელობის ქალაქ ბათუმის საჯარო ბიბლიოთეკაში − არ ჩატარებულა. მოთხოვნებისა და ვალდებულებების აღრიცხ ვასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები მოთხოვნებისა და ვალდებულებების აღრიცხვას თან დაკავშირებული ნაკლოვანებები მოიცავს ისეთი ტიპის დარღვევებს, როგორებიცაა: • მოთხოვნები და ვალდებულებები, რომლებიც არ აკმაყოფილებენ ფინანსურ ანგარიშგებაში აღიარების კრიტერიუმებს; • მოთხოვნები და ვალდებულებები, რომლებიც აღრიცხულია არასწორი კლასიფიკაციით ან არასწორი ღირებულებით; სახელმწიფო აუდიტის სამსახური • მოთხოვნები და ვალდებულებები, რომელთა არსებობასა და სისწორეზე რწმუნება ვერ იქნა მიღებული. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი სსიპ − აღსრულების ეროვნულ ბიუროში 2.6 მლნ ლარის ოდენობის სადეპოზიტო ვალდებულების წარმოშობის წელი და კრედიტორების ვინაობა არ არის იდენტიფიცირებული. ბიუროს განმარ ტებით, ვერ ხერხდება ვერც კრედიტორების იდენ ტიფიცირება და შესაბამისად, ვერც − თანხების დაბრუნება. ასევე, შესაბამისი პროგრამული უზ რუნველყოფის არარსებობის გამო, სადეპოზიტო ვალდებულებების ბუღალტრულად აღრიცხვა არ წარმოებს ინდივიდუალურად, კრედიტორების მიხედვით. საბუღალტრო ანგარიშზე თანხების ზრდა და შემცირება აისახება ჯამურად. სსიპ − საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ მოთხოვნებში ასახულია 2011-2018 წლებ ში წარმოშობილი 916 ათასი ლარის ოდენობის დავალიანება, რომლის მიღების ალბათობა და ბალია. შესაბამისად, კონსოლიდირებულ ფინან სურ ანგარიშგებაში „მოკლევადიანი მიმდინარე დებიტორული დავალიანებები“ და „სხვა მოკლე ვადიანი მიმდინარე აქტივების“ მუხლი გაზრდი ლად არის წარმოდგენილი და არ აკმაყოფილებს აქტივად აღიარების კრიტერიუმს. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტო რიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთ ე ლობისა და სოციალური დაცვის სამინის ტროს ფინანსური აუდიტი სამინისტროს 2023 წლის ფინანსურ ანგარიშგე ბაში ასახულია 81 კლინიკის მიმართ, ჯამურად − 4.8 მლნ ლარის მოცულობის დებიტორული დავალიანება, რომელიც წარმოშობილია 2014 წელს გაცემული 20-წლიანი სესხებიდან. მათი შესწავლით დადგინდა, რომ სამინისტრ ო სათა ნადოდ ვერ უზრუნველყოფს სესხის გაცემის პი რობების მონიტორინგს, ვინაიდან 23 კლინიკის შემთხვევაში არ დადასტურდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამედიცინო მომსახურე ბის უწყვეტი განხორციელება; ასევე ვერ იქნა წარმოდგენილი გაცემული სესხების კლინიკე ბის მიერ მიზნობრივად ხარჯვის დამადასტურე ბელი დოკუმენტაცია. სამინისტროს ცენტრალური აპარატის ფინანსურ ანგარიშგებაში ვალდებულების ანგარიშზე აღ რიცხულია წინა წლებში აღიარ ებული 8.4 მლნ ლარის მოცულობის 2010 წლამდე წარმოქმნილი გაურკვეველი დავალიანებები. მათი წარმოშობის შესახებ დამადასტურებელი დოკუმენტაცია აუდი ტის ჯგუფს ვერ წარედგინა და არ არის იდენტიფი ცირებადი კონკრეტული კრედიტორების დონე ზე. დავალიანების ნაშთების დასადასტურებლად კრედიტორთა რეესტრიდან შერჩეულ ორგანი ზაციებთან, კრედიტორული დავალიან ებების ხანდაზმულობის მოტივით, არ არის გაგზავნილი დასტურის წერილები. საქართველოს განათლებისა და მეცნიე რების სამინისტრ ოს ფინანსური აუდიტი სსიპ – შოთა მესხიას ზუგდიდის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტს 2023 წლის ფინან სურ ანგარიშგებაში ასახული აქვს სწავლის გა დასახადიდან წარმოქმნილი მოთხოვნები, 534 ათასი ლარის ოდენობით. უნივერსიტეტი ასრუ ლებს მოთხოვნების/ვალდებულებების ურთიერ თგადაფარვას, რაც არ შეესაბამება სტანდარტის მოთხოვნებს. სსიპ − გორის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსი ტეტის 2023 წლის ფინანსურ ანგარიშგებაში ასა ხულია სწავლის გადასახადიდან წარმოქმნილი მოთხოვნები − 711 ათასი ლარი, ვალდებულებები − 67 ათასი ლარი, შემოსავლები − 4.5 მლნ ლარი და საეჭვო (უიმედო) მოთხოვნების/გაუფასურების /ღირებულების შემცირების ხარჯები − 218 ათასი ლარი. აუდიტის შედეგად გამოვლინდა შემთხვე ვები, როდესაც უნივერსიტეტს საწყისი ნაშთი აქვს არასწორი. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრა დი განვითარების სამინისტროს ფინანსუ რი აუდიტი სსიპ − ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედ ველობის სააგ ენტოს ფინანსურ ანგარიშგებაში „მოკლევადიანი კრედიტორული დავალიანებე ბის“ მუხლში ასახულია 1996-2006 წლებში წარმო 15 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში შობილი დავალიანებები, ჯამურად − 190 ათასი ლარის ოდენობით, რომელთა მაიდენტიფიცირე ბელი პირველადი დოკუმენტაცია სააგენტოში არ იძებნება. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ნა ერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგება მერიას დებიტორულ დავალიანებად აღიარებუ ლი არ აქვს ხელშეკრულების პირობების დარ ღვევის შედეგად მერიის სხვადასხვა სამსახურის მიერ კონტრაქტორებისათვის დაკისრებული ჯა რიმა − 3.4 მლნ ლარის ოდენობით. ფინანსური ანგარიშგების „მიმდინარე ინვესტი ციების“ მუხლის ნაშთში ასახული 553 ათასი ლა რი წარმოადგენს 2011-2012 წლებში მუნიციპა ლიტეტის გამგეობების მიერ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობებისთვის ამორტიზებული ლიფტების სარეაბილიტაციოდ გაცემულ სესხებს. ხელშეკ რულების მიხედვით, სესხის მიმღებს თანხა უნ და დაებრუნებინა რეაბილიტირებული ლიფტის ექსპლუატაციაში შესვლიდან 48 თვეში, თუმცა დავალიანება მიმდინარე პერიოდშიც გადაუხდე ლია. გამგეობებს დავალიანების მისაღებად შესა ბამისი ღონისძიებები არ გაუტარებიათ; არ არის შეფასებული ნაშთების რეალურობა და კრედი ტორების გადახდისუნარიანობა, შედგენილი არ არის შედარების აქტები. მოთხოვნის წარმოშობი დან გასულია 10 წელზე მეტი, მომავალში თანხის მიღების შესაძლებლობა მცირეა და შესაძლოა არ აკმაყოფილებდეს აქტივად აღიარების კრიტე რიუმს. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრუ ლი საბიუჯეტო ორგანიზაციებ ის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგა რიშგება აჭარის ფინანსთ ა და ეკონომიკის სამინისტ როს ფინანსური ანგარიშგებით „მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებები და რიცხული პროცენტებით და ჯარიმებით“ ნაწილში, პერიოდის გადაანგარიშებით რიცხული საწყისი ნაშთი შეადგენს 320 მლნ ლარს. აუდიტის პერი 16 ოდში დებიტორული დავალიანების ნაშთი, გაუ ფასურების ტესტით, შემცირებულია 10 მლნ ლა რით და ბუღალტრულად აღრიცხულია „საეჭვო მოთხოვნების ანარიცხების“ მუხლში, საიდანაც რიგ შემთხვევებში გაუფასურების ინდიკატორები სააღრიცხვო პოლიტიკით განსაზღვრული პირო ბების შეუსაბამოდ არის შეფასებული. შესაბამი სად, ვერ იქნა მოპოვებული რწმუნება კონსოლი დირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახული „მოკლევადიანი (მიმდინარე) დებიტორული და ვალიანებების დარიცხული პროცენტებით და ჯა რიმებით“ ნაშთის სისწორეზე, შეფასებასა და მი კუთვნებაზე. ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის ნაერ თი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ან გარიშგება მუნიციპალიტეტის ფინანსურ ანგარიშგებაში „მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანების“ მუხლი 62 ათასი ლარით შემცირებულად არის წარმოდგენილი, ასევე ვერ იქნა მიღებული რწმუ ნება ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახული 17 მლნ ლარის დებიტორული დავალიანების სისრულე ზე, არსებობასა და სისწორეზე. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ერთიანი რესპუბლიკური ბიუჯეტით გან საზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციებ ის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსუ რი ანგარიშგება აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძუ ლებით გადაადგილებულ პირთა-დევნილთა სამინისტროს მიერ სხვადასხვა დაგეგმილი ღონისძიების ფინანსური მხარდაჭერის მიზნით სისტემაში შემავალ ორგანიზაციებს „სუბსიდიის“ მუხლით გადაერიცხათ, ჯამურად − 11 ათასი ლა რი. მიუხედავად იმისა, რომ მიმღები ორგანიზა ციების მიერ საანგარიშგებო პერიოდში არ არის წარმოდგენილი ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტი, აღნიშნული თანხა აღიარებულია ხარჯად. შედეგად, იძულებით გადაადგილებულ პირთა სამინისტროს ფინანსურ ანგარიშგებაში შემცირებულია „დებიტორული დავალიანების“ და გაზრდილია „ხარჯების“ მუხლი 11 ათასი ლა რის ოდენობით. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აღრიცხვა-ანგარიშგებასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები ფინანსური აუდიტების ფარგლ ებში გამოვლენი ლი სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებების მნიშვ ნელოვანი ნაწილი უკავშირდება აღრიცხვა-ანგა რიშგების მიმართულებით არსებულ ხარვეზებს, რაც ძირითადად გამოწვეულია იმ ფაქტით, რომ უწყებების უმრავლესობაში არ არის შემუშავე ბული და დანერგილი აღრიცხვის ინსტ რ უქციით მოთხოვნილი სააღრიცხვო პოლიტიკა; ასევე მნიშვნელოვანი გამოწვევაა ფინანსური აღრიცხ ვის საინფორმაციო სისტემების არსებობა ან/და მათი სწორი მოხმარება. ეს უკანასკნელი იწვევს მთელ რიგ უზუსტობებს აქტივებზე დარიცხული ცვეთის გაანგარიშებაში, ნაშთებისა და ოპერა ციების არასწორ კლასიფიკაციასა და/ან დროში გამიჯვნაში, ასევე უზუსტობებს − სააღრიცხვო მო ნაცემებში. საქართველოს განათლებისა და მეცნიე რების სამინისტრ ოს ფინანსური აუდიტი სამინისტრ ოს კონსოლიდირებულ ფინან სურ ანგარიშგებაში არ იყო გამორიცხული (ელიმინირებული) 19.4 მლნ ლარის შიდაჯგუ ფური შემოსავლები და ხარჯები, რომლებიც და კავშირებულია ეკონომიკურ ერთეულში შემავალ ორგანიზაციებს შორის განხორციელ ებულ ოპე რაციებთან. სსიპ − ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწ იფო უნივერსიტეტისა და სსიპ − გორის სახელმწ იფო უნივერსიტეტის მიერ სააღრიცხ ვო ჩანაწერებისთვის გამოიყ ენება პროგრამა MS Excel, რაც ზრდის ადამიანური ფაქტორებით გა მოწვეული შეცდომების, ასევე ინფორმაციის დაც ვასა და შენახვასთან დაკავშირებულ რისკებს, მონაცემების დამუშავება კი მოითხოვს დიდ დრო ით და ადამიანურ რესურსს. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ფი ნანსური აუდიტი ა(ა)იპ − სოფლის განვითარების სააგენტოს სა კუთრებაში არსებულ შპს „მოსავლის მართვ ის კომპანიის“ აუდირებული მონაცემებით, ინვეს ტიციებ ი წილობრივ ინსტრუმენტებში 54.3 მლნ ლარს შეადგენს, მაშინ როდესაც სააგენტოს ფი ნანსურ ანგარიშგებაში აღნიშნული მაჩვენებელი 75.9 მლნ ლარითაა ასახული, რაც 21.6 მლნ ლა რით აღემატება აუდირებულ მონაცემებს. სსიპ − გარემოს ეროვნული სააგენტოს დებულე ბის თანახმად, სააგენტოს მოვალეობ აში შედის სამონადირეო მეურნეობის სპეციალ ური ლიცენ ზიის, თევზჭერის ლიცენზიის, ექსპორტის მიზნით სოჭის გირჩით სარგებლობის ლიცენზიებ ის გაცე მა და სხვ., რაც სახელმწიფოს სახელით ფლობი ლი შემოსავლებია. მსგავსი ტიპის 3.7 მლნ ლარის შემოსავლები სააგენტოს ასახული აქვს მუხლში − „შემოსავლები სანქციებ ით, ჯარიმებით და სა ურავებით“, ნაცვლად მუხლისა − „შემოსავლები გაცვლითი ოპერაციებიდან“. ამასთანავე, მითი თებული თანხა არ მოიცავს 765 ათასი ლარის გაცემული ლიცენზიებ იდან/ნებართვებიდან მიღე ბულ შემოსავალს. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტო რიებ იდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთ ე ლობისა და სოციალური დაცვის სამინის ტროს ფინანსური აუდიტი 2023 წლის ბოლოს სამინისტროში შემუშავებუ ლია, თუმცა დამტკ იცებული და დანერგილი არ არის ერთიანი სააღრიცხვო პოლიტიკა აღრიცხ ვის ინსტრუქციის შესაბამისად, რომლის შემუ შავება, დანერგვა და გამოყენება ორგანიზაცია ში აღრიცხვის თანმიმდევრულობის ერთ-ერთი მთავარი წინაპირობაა. სააღრიცხვო პოლიტიკის არარსებობით არის გამოწვეული დაქვემდება რებულ ორგანიზაციებში რიგ შემთხვევებში ერთ სა და იმავე მუხლებთან მიმართებით აღიარების სხვადასხვა მეთოდის/პრინციპის გამოყენება. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრა დი განვითარების სამინისტროს ფინანსუ რი აუდიტი ა(ა)იპ − ოუფენ ნეტი დარიცხულ ჯარიმებს აღ რიცხავს საკასო მეთოდით, რაც არ შეეს აბამება აღრიცხვის ინსტრუქციის მოთხოვნებს. აღრიცხ ვის არასათანადოდ წარმოების გამო, ოუფენ ნეტის ფინანსურ ანგარიშგებაში, დარიცხუ ლი ჯარიმებით წარმოშობილი მოკლევადიანი 17 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში (მიმდინარე) დებიტორული დავალიანებების ნაშ თი 2023 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით შემცი რებულია 389 ათასი ლარით, ხოლო 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით − 600 ათასი ლა რით. სსიპ − მინერალური რესურსების ეროვნული სააგენტოს ფინანსური ანგარიშგების მუხლშ ი − „შემოსავლები სანქციებით, ჯარიმებით და სა ურავებით“ − აღრიცხულია 7.7 მლნ ლარი. აუდი ტის შედეგად დადგინდა, რომ ზემოაღნიშნული თანხიდან 7.5 მლნ ლარი, ნაცვლად დარიცხული ჯარიმებიდან მიღებული შემოსავლისა, წარმო ადგენს სააგენტოს მიერ გაცემული ლიცენზიებ ის საფასურიდან მიღებულ შემოსავალს. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი სამინისტროს აპარატს 2023 წელს არ გააჩნდა ბუღალტრული აღრიცხვის პროგრამული უზრუნ ველყოფა. სააღრიცხვო ინფორმაციის დასამუ შავებლად ჩანაწერების წარმოება ხორციელდე ბოდა პროგრამა MS Excel-ის გამოყენებით, რაც ფინანსური ანგარიშგების მომზადების პროცეს თან დაკავშირებული კონტროლის ნაკლოვანე ბაა და ზრდის ადამიანური შეცდომით გამოწვეუ ლი უზუსტობის რისკს. სსიპ − საჯარო რეესტრის სააგენტოს მატერიალ უ რი მარაგები და გრძელვადიანი მცირეფასიანი აქტივები ბუღალტრულად ჩამოიწერება სინთე ზურად, ანალიზური აღრიცხვა სპეციალიზებული აღრიცხვის სისტემის ნაცვლად, წარმოებს MS Excel-ის გამოყენებით. სააგენტოს არ აქვს ლო ჯისტიკური აღრიცხვის შესაბამისი პროგრამა, რომელიც შესაძლებელს გახდიდა სასაქონლო მატერიალური ფასეულობების სრულყოფილ აღ რიცხვას, იდენტიფიცირებასა და კონტროლს. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ნა ერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგება მუნიციპალიტეტის 9 კონტროლირებულ საწარ მოს უფიქსირდება აკუმულირებული ზარალი 747 მლნ ლარის ოდენობით. ფინანსურ ანგარიშგება ში აღნიშნულ ორგანიზაციებზე ინვესტიციებ ი ასა 18 ხულია საბალანსო ღირებულებით − 1.1 მლრდ ლარი, რომელიც არ არის შეცვლილი წლების განმავლობაში მიღებული 747 მლნ ლარის ზარა ლის მაჩვენებლის შესაბამისად. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრუ ლი საბიუჯეტო ორგანიზაციების ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგა რიშგება 2023 წლის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგა რიშგებაში 10 მლნ ლარის ღირებულების შიდა ჯგუფური ოპერაციები არ არის ელიმინირებული. ამასთანავე, ერთგვაროვანი სააღრიცხვო პოლი ტიკის არარსებობა იწვევს არათანმიმდევრულ აღრიცხვიანობას და ზრდის ფინანსურ ანგარიშ გებაში დაშვებული უზუსტობების რისკს. ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის ნაერ თი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ან გარიშგება მუნიციპალიტეტის 2023 წლის ფინანსური ანგა რიშგების ახსნა-განმარტებით შენიშვნებში არ არის ასახული მუნიციპალიტეტის ყველა სტრუქ ტურული ერთეულ ის ინდივიდუალური ფინანსური ანგარიშგების ახსნა-განმარტებითი შენიშვნების შესაბამისი სრული ინფორმაცია. კერძოდ, ფი ნანსური ანგარიშგების სამართლ იან ი წარდგ ენის პრინციპიდან გამომდინარე, ფინანსური ანგარიშ გების განმარტებით შენიშვნებში წარდგ ენილი უნდა იყოს სასამართლო დავების შესახებ ინ ფორმაცია ან საჭიროების შემთხვევაში უნდა აღი რიცხოს შესაბამის მუხლშ ი. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ერთიანი რესპუბლიკური ბიუჯეტით გან საზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციებ ის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსუ რი ანგარიშგება 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობ ით წარ დგენილ ნაერთ (კონსოლიდირებულ) ფინანსურ ანგარიშგებაში 28.5 ათასი ლარის ღირებულების შიდა ჯგუფური ოპერაციები არ არის ელიმინირე ბული. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ზოგადი კონტრ ოლის მექანიზმებთან დაკავ შირებული ნაკლოვანებები დეს მიღებული შემოსავლებისა და ავანსების სისრულეში. ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების პროცესში გამოვლენილი ნაკლოვანებების გამომწვევ მიზე ზებს შორის აღსანიშნავია საბიუჯეტო ორგანიზა ციებში შიდა კონტროლის მექანიზმების სისუსტე და ამ მიმართულებით, ეფექტიანი კონტროლის გარემოს უზრუნველყოფა, კერძოდ: საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრა დი განვითარების სამინისტროს ფინანსუ რი აუდიტი • • • დეტალური პროცესებისა და პროცედურების არარსებობა; ეფექტიანი მონიტორინგის სისტემების არქო ნა ან/და გაუმართაობ ა; ფინანსური ოპერაციების სათანადო დოკუ მენტირებასა და სტრუქტურულ ერთეულებს შორის კომუნიკაციაში არსებული ხარვეზები. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი „სუბიექტების ნუსხის დამტკიცების შესახებ“ საქარ თველოს მთავრობის დადგენილების მიხედვით, სპეციალ ური პენიტენციური სამსახური და სსიპ − დანაშაულის და პრობაციის ეროვნული სააგენტო წარმოადგენს პირველი კატეგორიის კრიტიკული ინფორმაციის სუბიექტებს. „ინფორმაციული უსაფ რთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესა ბამისად, 2023 წლის მდგომარეობით, უწყებებში არ არის შემუშავებული ინფორმაციული უსაფრთხოე ბის პოლიტიკა. სსიპ − სახელმწ იფო სერვისების განვითარე ბის საა გ ენტოს მიე რ 2023 წელს მომსახურების რეალ იზაციიდან მიღებულმა შემოსავლებმა 115 მლნ ლარი შეადგინა. სააგენტოშ ი არ არ სებ ობს შესაბამისი სისტემა, რომლის მეშვეო ბით აც ინტეგრირებული იქნება ინფორმაცია მომხმარებლის მიე რ წინასწ არ გადახდილი საფასურებ ის და ფაქტობრივად გაწ ეული მომ სახურებ ებ ის შესახებ, რაც თავის მხრივ, უზ რუნვ ელყოფდა შემოსავლების დარიცხვის მე თოდით აღრიცხვას და შექმნიდა კონტროლის მექ ანიზმს იმ მიზნით, რომ სააგენტო დარწმუნ სსიპ − ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემია ში მკაფიოდ არ არის განსაზღვრ ული სტუდენტე ბის მიერ ზედმეტად ჩარიცხული თანხის უკან დაბ რუნების მოთხოვნის შემთხვევაში, მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად საჭირო პროცედურები. კერძოდ, რა დოკუმენტები უნდა წარმოადგინოს დაინტერესებულმა პირმა და რა დოკუმენტაცია/ ინფორმაცია უნდა შემოწმდეს საზღვაო აკადემი ის მიერ თანხის დაბრუნების შესახებ გადაწყვეტი ლების მისაღებად. სახელმწ იფო ბიუჯეტის კანონით, მიწოდებული ბუნებრივი აირის ღირებულება უნაზღაურდება ყაზბეგისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტების მა ღალმთ იან სოფლებში მუდმივად მცხოვრებ მო სახლეობ ას (აბონენტებს)4 აუდიტის შედეგად გა მოვლინდა შემთხვევები, როდესაც მაღალმთიან დასახლებებში მუდმივად მცხოვრებ ერთ პირზე რეგისტრ ირებულია ორი ან მეტი ბუნებრივი აირის აბონენტის ნომერი, რამაც ზოგიერთ შემთხვევაში ერთ მაცხოვრებელზე ბიუჯეტის კანონით დადგე ნილ ლიმიტზე მეტი ოდენობის ბუნებრივი აირის ღირებულების ანაზღაურება გამოიწვია. სათა ნადო კონტროლის მექანიზმების არარსებობის პირობებში, ერთ პირზე ერთზე მეტი ბუნებრივი აირის აბონენტის ნომრის არსებობა ზრდის საბი უჯეტო თანხების არაეფექტიანი და არაეკონომიუ რი განკარგვის რისკებს. საგადასახადო შემოსავლების ფინანსუ რი აუდიტი საქართველოს ფინანსთ ა სამინისტროში დაბრუ ნების ქვეანგარიშზე თანხების მიმართვის პროცე სისათვის არ არის დამტკიცებული პროცედურული სახელმძღვანელო, შესაბამისად, არ არის ჩამოყა ლიბებული კრიტერიუმები და მაჩვენებლები, რო 4 2022 წლის 1 დეკემბრიდან 2023 წლის 15 მაისის ჩათვლით და 2023 წლის 15 ოქტომბრიდან 2023 წლის 30 ნოემბრის ჩათვლით პერიოდებში, წლიურად, 4,900 კუბ. მ-ის ოდენობით. 19 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში მელთა მიხედვით განისაზღვრება დაბრუნების ქვე ანგარიშზე სახსრების მიმართვ ის აუცილებლობა; ასევე არ არის განსაზღვრ ული დაბრუნების ქვეან გარიშზე სახსრების მიმართვის პროცესში ჩართუ ლი პასუხისმგებელი სტრუქტურული ერთეულების როლები. 2023 წელს გადასახადის ზედმეტად გა დახდილი თანხის დაბრუნების ქვეანგარიშზე მი მართულია 2.3 მლრდ ლარი. აუდიტის ფარგლ ებ ში ვერ იქნა მიღებული შესაფერისი დოკუმენტური მტკიცებულებები, რომლებითაც დადასტურდებო და, რა პრინციპს ეყრდ ნობოდა 2023 წელს დაბრუ ნების ქვეანგარიშზე თანხების გადატანა. ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტის ნაერ თი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ან გარიშგება 2023 წელს მუნიციპალიტეტის საბიუჯეტო დაწესე ბულებებში ავტოსატრანსპორტო საშუალებებზე, ჯამში დახარჯულია − 590 ათასი ლარის საწვავი, მათ შორის, ბალანსზე რიცხულ 93 ერთეულ ავტო სატრანსპორტო საშუალებაზე − 467 ათასი ლა რის საწვავი, ხოლო საჯარო მოხელეების პირად საკუთრებაში არსებულ 56 ერთეულ ავტოტრანს პორტზე − 124 ათასი ლარის საწვავი. ტრანსპორ ტთან დაკავშირებული დანახარჯების ანალიზი ცხადყოფს, რომ არასათანადო კონტრ ოლია დაწესებული მუნიციპალიტეტის ა(ა)იპ-ების სარ გებლობაში არსებულ ავტოსატრანსპ ორტო სა შუალებებზე გამოყოფილი საწვავის ხარჯვაზე. აღნიშნულთან დაკავშირებით ვერ იქნა წარმოდ გენილი გაცემული საწვავის მიზნობრივად ხარჯ ვის სრული დოკუმენტური დადასტურება. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ერთიან ი რესპუბლიკური ბიუჯეტით გან საზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციებ ის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსუ რი ანგარიშგება განათლების სამინისტრ ოს მიერ 2023 წელს ხორ ციელდებოდა „გალის რაიონის სკოლამდელი აღზრ დისა და სახელოვნებო სკოლების პედაგოგ თა და ადმინისტრაციულ-ტექნიკური პერსონა ლის ფინანსური დახმარების პროგრამა“ (06 09), რომლის ფარგლებში დაიხარჯა 435 ათასი ლა რი. ბენეფიციარების უზრუნველყოფა წარმოებდა ყოველთვიური/ყოველკვარტალური ფინანსური 20 დახმარებით, რომლის ოდენობაც განსაზღვრ ული იყო პროგრამით. ბენეფიციართა სია დადგინდა განათლების სამინისტროს ტერიტორიულ ი ორ განოს – გალის რაიო ნის საგანმანათლებლო რე სურსცენტრის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე. ბენეფიციართა სიაში ან/და გასაცე მი სახსრების ოდენობაში ნებისმიერი ცვლილება ხორციელდებოდა ასევე გალის რაიონის საგანმა ნათლებლო რესურსცენტრის მიერ წერილობით მოწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე. სამი ნისტრო ბენეფიციართა დახმარებას ახორციელებ და გალის საგანმანათლებლო რესურსც ენტრის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე (რომლის შემდგ ომ შესწავლასა და გადამოწმებას სამინისტრო ვერ ახერხებდა). ვინაიდან განათლე ბის სამინისტროს მხრიდან არ არის შემუშავებული კონტროლის ეფექტიანი მექანიზმი, რომელიც უზ რუნველყოფს პროგრამის ბენეფიციარების იდენ ტიფიცირებასა და გაცემული თანხების ფაქტობრი ვად დადასტურებას, იქმნება საბიუჯეტო სახსრების არამიზნობრივად გახარჯვის რისკები. შესაბამისობის აუდიტების შედეგები შესაბამისობის აუდიტის მიზანია დაადგინოს აუდიტის ობიექტის საქმიანობის შესაბამისობა კა ნონმდებლობასთან, მარეგულირებელ ნორმებ თან, სახელშეკრულებო მოთხოვნებსა და ორგა ნიზაციულ პოლიტიკასთან მიმართებით. 2024 წელს ჩატარებული 29 შესაბამისობის აუდი ტის ფარგლებში, სახელმწიფო აუდიტის სამსახუ რის მიერ გამოვლენილი ნაკლოვანებები შესაძ ლებელია დაჯგუფდეს 4 ძირითადი სისტემური მიმართულებით: შესყიდვების მართვასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები შესყიდვების მართვის პროცესში ნაკლოვანებე ბით ხასიათდება თითქმის ყველა ეტაპი და მოი ცავს ხარვეზებს როგორც საწყის − საჭიროებ ების იდენტიფიცირებისა და ბაზრის კვლევის, ასევე სატენდერო პროცედურების, ხელშეკრულებების მართვის, სამუშაოების ზედამხედველობისა და სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მიღება-ჩაბარების განხორციელ ების ეტაპებზე. აღნიშნული ნაკლოვანებები წარმოშობს საბიუჯე ტო სახსრების არაეკონომიური, არაპროდუქტიუ ლი და არაეფ ექტიანი განკარგვის რისკებს. შპს „ენგურჰესის“ შესაბამისობის აუდიტი რიგ შემთხვევებში, შპს „ენგურჰესის“ მიერ ბაზრის კვლევა განხორციელებულია არასრულყოფი ლად. კერძოდ, სრული სურათი არ იყო შექმნილი ბაზარზე არსებული შემოთავაზებების, მათ შო რის, პოტენციურ მიმწოდებელთა შერჩევის, მათი შესაძლებლობების, შესყიდვის ობიექტის ტექნი კური და ხარისხობრივი მახასიათებლების, მიწო დების პირობებისა და ვადების, ასევე შესყიდვის სავარაუდო ღირებულების თაობაზე. შედეგად, ფიქსირდებოდა მნიშვნელოვანი სხვაობები ცალ კეულ შემთხვევებში სახელშეკრულებო ფასებსა და სატენდერო წინადადების ღირებულებებს შო რის. კერძოდ, 2022-2023 წლებში, ჯამურად − 13 შემთხვევაში, შესყიდვის სავარაუდო ღირებუ ლება განისაზღვრა 2.6 მლნ ლარით. შესყიდვის პროცედურების შედეგად პრეტენდენტების მიერ სავარაუდო ღირებულება შემცირდა 823.8 ათასი ლარით და 1.7 მლნ ლარი შეადგინა (13 შემთხ ვევაში ფასთა კლება შეადგენდა 24%-დან 68%მდე). ასევე, 2022-2023 წლებში გამოცხადებულ 13 ელექტრ ონულ ტენდერში, სახელშეკრულებო ღირებულებით − 5.4 მლნ ლარი, სატენდერო დოკუმენტაციით პრეტენდენტთ ა მიმართ დად გენილი საკვალიფიკაციო მოთხოვნები შედგე ნილია არასრულყოფილად, რის გამოც პრე ტენდენტთა მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია არ ემსახურებოდა საკვალიფიკაცო მოთხოვ ნებისთვის სახელმწიფო შესყიდვების კანონმ დებლობით განსაზღვრულ მიზნებს. კერძოდ, შპს „ენგურჰესის“ სატენდერო კომისიის მიერ პრეტენდენტთა გამოცდილების შესახებ მო ითხოვებოდა მხოლოდ სტატისტიკური ინფორ მაცია ცხრილის სახით, რომელიც მოიცავდა პრეტენდენტის მიერ შესრულებული სამუშაოს და შემსყიდველის დასახელებებს, ხელშეკრუ ლების ღირებულებას და პერიოდს. ინფორ მაცია მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის შესახებ კი მოითხოვებოდა მხოლოდ ცხრილის სახით, დასაბუთების გარეშე. კომისიის მიერ არ მო ითხოვებოდა შესრულებული ანალოგიურ ი სა მუშაოების (პროექტების) ჯამური ღირებულების მინიმალური ოდენობა, არც ასეთი სამუშაოების შესრულების დამადასტურებელი დოკუმენტაცი ის ასლები. სსიპ − სოფლის მეურნეობის სამეცნიე რო-კვლევითი ცენტრის შესაბამისობის აუდიტი სსიპ − სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვ ლე ვითი ცენტრის მიერ 394 ათასი ლარის ღირებუ ლების სამშენებლო/სარეკონსტრუქციო სამუშა ოების შესრულების ვადა გახანგრძლივდა 60 დღით, რასთან დაკავშირებითაც აუდიტის ჯგუ ფისთვ ის ვერ იქნა მოწოდებული სამუშაოების შესრულების ვადების გაგრძელებასთან დაკავ შირებით შემსრულებლის მიერ წარმოდგენილი არგუმენტების შესწავლისა და ობიექტურობის განსაზღვრის დოკუმენტური მტკიცებულებე ბი. ამასთანავე, წინასწარი ანგარიშსწორების გარანტიის მოქმედების პერიოდ ი არ შეესაბა მება სატენდერო დოკუმენტაციით დადგენილ მოთხოვნას. ცენტრ ის მიერ ჰიდროპონიკური მოწყობილობე ბის შესყიდვაზე ჩატარებული 2 ტენდერი, ღირე ბულებით − 207 ათასი ლარი, არ შედგა, მესამე კი შეწყდა, შესყიდვის ობიექტთ ან დაკავშირებით შედგენილ ტექნიკურ დოკუმენტაციაში გამოვლე ნილი მნიშვნელოვანი ხარვეზების გამო. აღნიშნუ ლი ცენტრ ის მხრიდან შესყიდვის წინამოსამზადე ბელი სამუშაოების ჩატარებასთან დაკავშირებულ ნაკლოვანებებზე მიუთითებს. პროგრამის – „საჯარო სკოლების მშე ნებლობა-რეაბილიტაცია“ შესაბამისობის აუდიტი რუსთავისა და გარდაბნის მუნიციპალიტეტების სკოლების რეაბილიტაციაზე ახალი კონტრაქტო რების მიერ შედგენილი შესრულებული სამუშაოე ბის ანგარიშებში, ზოგიერთ შემთხვევაში ასახული მოცულობები და მათზე ბიუჯ ეტიდან ანაზღაუ რებული თანხები მუნიციპალური განვითარების ფონდის მიერ ერთხელ უკვე დადასტურებული და ანაზღაურებული იყო პირველი კონტრ აქტო რის მიერ წარმოდგენილი შესრულებული სა 21 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში მუშაოების ანგარიშების საფუძველზე. შედეგად, შეწყვეტილი კონტრაქტების ფარგლ ებში, ქალაქ რუსთავის N25 და N26, სოფლების: ნორიოს და გამარჯვების სკოლების სარეაბილიტაციო სამუ შაოებზე, ხელმეორ ედ განხორციელებულ 89 სა ხის სამუშაოზე ბიუჯეტიდან ანაზღაურებულია 847 ათასი ლარი. რუსთავის N25 და N26 სკოლების სამუშაოე ბისთვის კონტრაქტორზე გაცემული საავანსო თანხების უზრუნველსაყოფად წარმოდგენილი საბანკო გარანტიების ვალდებულებების დაუ საბუთებელი შემცირების შედეგად ფონდმ ა სა ბანკო დაწესებულებიდან ვერ გამოითხოვა 335 ათასი ლარის ლიკვიდური აქტივი და შესაბა მისად, არ მიმართა საქართვ ელოს სახელმწი ფო ბიუჯ ეტის შემოსულობების შესაბამის ანგა რიშზე. აღნიშნული თანხიდან 280 ათასი ლარი გამოიქვითა ფონდის მიერ დაკავებული და კონტრაქტორისთვის გადასახდელი სარეზერ ვო თანხების კატეგორიიდან, ხოლო 55 ათასი ლარი დღემდე ირიცხება დებიტორული დავა ლიანების ნაშთად და 2023 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, ფონდის მიერ მისი ამოღების თვის შესაბამისი სამართლ ებრივი პროცედურე ბი გატარებული არ იყო. შპს „საქართველოს მელიორ აციის“ შესა ბამისობის აუდიტი კომპანიის მიერ 285 ათასი ლარის სავარაუდო ღირებულების ტუმბოების შესყიდვაზე გამოცხა დებული ელექტრონული პროცედურით დადგე ნილია გარკვეულწილად შემზღუდავი მოთხოვნა. ასეთი სახის მოთხოვნების დაწესებამ შესაძლებე ლია განაპირობოს კონკურენციის შეზღუდვა, რაც პირდაპირ უკავშირდება შესყიდვის ღირებულე ბას. ზოგიერთ შემთხვევაში, კომპანიის მიერ დაგვია ნებით და/ან საერთოდ არ არის ატვირთული სა ხელმწიფო შესყიდვების ერთიან ელექტრონულ სისტემაში კანონმდებლობით დადგენილი რეგუ ლაციებით განსაზღვრული დოკუმენტაცია, რაც მიუთითებს ხელშეკრულებების შესრულების მიმ დინარეობის ანგარიშგებასთან დაკავშირებულ ნაკლოვანებებზე. 22 საქართველოს ეროვნული ბანკის კაპი ტალური და ადმინისტრ აციული ხარჯების შესაბამისობის აუდიტი 2022-2023 წლებში მონეტარული ზღვრების ფარ გლებში განხორციელებულ 34.6 ათასი ლარის გამარტივებულ შესყიდვებთან დაკავშირებით, ბანკმა ვერ წარმოადგინა შესყიდვის განხორციე ლებამდე ობიექტის მახასიათ ებლებისა და ღირე ბულების დადგენის მიზნით ჩატარებული სამუშა ოების დოკუმენტაცია. ონის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის მიერ ჩატარებული ბაზრის კვლევის პროცედურები ზოგ შემთხვევაში მიმდი ნარეობდა ხარვეზებით. კერძოდ, 10 სახელმწ ი ფო შესყიდვის შემთხვევაში, მოთხოვნა ბაზრის კვლევაზე გაგზავნილია მხოლოდ ერთი კომპანი ისთვის; 7 სახელმწიფო შესყიდვისათვის ბაზრის კვლევა ჩატარებული აქვს მერიის სხვადასხვა სამსახურს, თუმცა კვლევის ჩატარების დამადას ტურებელი დოკუმენტები ვერ იქნა წარმოდგე ნილი; 25 სახელმწიფო შესყიდვისთვ ის ბაზრის კვლევა არ ჩატარებულა. 2020 წელს მუნიციპალიტეტმა 2 ხელშეკრულების ფარგლებში, გამარტივებული შესყიდვის გზით შე იძინა სტიქიის სალიკვიდაციო სამუშაოე ბ ი გადა უდებელი აუცილებლობის მოტივით, ღირებულე ბით − 2.2 მლნ ლარი და 1.7 მლნ ლარი. აუდიტის შედეგად დადგინდა, რომ არცერთ მიმწოდებელს სათანადო გამოცდილება არ გააჩნდა. მიმწოდებ ლებმა სამუშაოები ვერ დაასრულეს ხელშეკრუ ლებით დადგენილ პერიოდში, რიც შედეგადაც მი წოდების ვადები გაიზარდა, შესაბამისად, 113 და 20 დღით. კომპანიებმა სამუშაოე ბის დასრულე ბა ვერც გაზრდილ ვადებში შეძლეს, რის გამოც ხელშეკრულების მოქმედების ვადა სისტემატუ რად გრძელდებოდა. საბოლოოდ მიმწოდებლებ მა სამუშაოები დაასრულეს თავდაპირველად გან საზღვრული მიწოდების ვადიდან მნიშვნელოვანი დაგვიანებით, 220 და 244 დღის შემდეგ. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ბაღდათის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2021 წლის დეკემბერში მუნიციპალიტეტმა ხელ შეკრულება გააფორმა სოფელ დიმში ჭაბურღი ლის და სასმელი წყლის მაგისტრალის მოწყო ბის სამუშაოებზე, ღირებულებით − 136.7 ათასი ლარი. ჭაბურღილის მოწყობის დროს პროექტით გათვალისწინებულ სიღრმეზე წყალი არ ამოვი და, რის გამოც ხელშეკრულება შეწყდა. მიმწოდე ბელს აუნაზღაურდა შესრულებული სამუშაოებ ის ღირებულება − 55.6 ათასი ლარი. პროექტის შემ ჭიდროებულ ვადებში შესყიდვის საფუძველი სო ფელ დიმში არსებული წყლის მწვავე დეფიციტი იყო. მუნიციპალიტეტს დამატებითი ღონისძიებ ე ბი საკითხის მოგვარებისთვის არ განუხორციე ლებია. შედეგად, მოსახლეობას წყალი ისევ არ მიეწოდება და 55.6 ათასი ლარი დახარჯულია არაეფ ექტიანად. აბაშის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტს აუდიტის მიმდინარეობისას გა მოუყენებელი ჰქონდა 2021-2023 წლებში შესყი დული 122.9 ათასი ლარის ღირებულების საპ როექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაცია, რომელიც ითვალისწინებდა 15.1 მლნ ლარის 40 ობიექტის მშენებლობა-რეაბილიტაციას. კასპის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტმა 5 შემთხვევაში, ხელშეკრულების არაჯეროვანი შესრულების გამო, მიმწოდებლებს არ დაარიცხა საჯარიმო სანქცია – 37.2 ათასი ლა რის ოდენობით, ხოლო 2 შემთხვევაში – გეგმა-გ რაფიკისა და მიწოდების ვადის დარღვევისთვის – 128.7 ათასი ლარი. გარდა ამისა, 2 შემთხვევაში მერიამ არ გაატარა სათანადო ღონისძიებები – 55.4 ათასი ლარის ჯარიმის ამოღების მიზნით. მუ ნიციპალიტეტი საჯარიმო თანხების მისაღებად იყე ნებდა მხოლოდ წერილობით მიმართვ ას, რაც ვერ უზრუნველყოფდა სათანადო შედეგის მიღებას. სატენდერო კომისიამ დაბალი ფასის მქონე პრე ტენდენტს დისკვალიფიკაცია მისცა კანონმდ ებ ლობის დარღვევით, შედეგად, სამუშაოებ ი შეს ყიდულ იქნა უფრო მაღალი ღირებულებით და ბიუჯეტიდან გაიწია, მინიმუმ, 46.2 ათასი ლარის არაეკონომიური ხარჯი. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანო ბის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტმა 2022 წელს შეისყიდა საპრო ექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაცია ინფ რასტრუქტურული ობიექტების მოწყობა-რეა ბილიტაციისთვის. აქედან, 231.2 ათასი ლარის ღირებულების დოკუმენტაციით განსაზღვრ ული ობიექტებისათვის მერიას შესყიდვები არ დაუ გეგმავს. აღნიშნული პროექტებით გათვალისწი ნებული იყო 12.8 მლნ ლარის სავარაუდო ღი რებულების ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელება. მერიის მიერ განხორციელებული შესყიდვების ფარგლებში შესრულებული სამუშაოე ბ ის დათ ვალიერების შედეგად ხარვეზები გამოვლინდა 8 ხელშეკრულებით შესრულებულ პროექტებზე, რომელთა ღირებულება 8.2 მლნ ლარია. კერ ძოდ, დაზიანებულია კულტურული და დასვენე ბის პარკები, საჩოგბურთო კორტი, საფეხბურთო მოედ ანი, საავტომობილო გზა და სხვა დანიშნუ ლების ინფრასტრუქტურული ობიექტები. აღსა ნიშნავია, რომ დათვალიერების მომენტისათვის ინფრასტრუქტურულ პროექტებს გააჩნდა მოქმე დი საგარანტიო ვადა, რომლის ფარგლებში უნდა გამოსწორებულიყო არსებული ნაკლოვანებები. ობიექტებზე არსებული დაზიან ებების აღმოფხვ რის მიზნით მერიას მიმწოდებლებისათვის არ მი უმართავს. შუახევის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი შუახევის მუნიციპალიტეტში არსებული შიდა კონ ტროლის სისტემა ვერ უზრუნველყოფს შესყიდვის პროცედურების სათანადო მართვას, რის გამოც მაღალია შეწყვეტილი ტენდერებისა და ხელშეკ რულებების რაოდენობა, რამაც 745 ათასი ლარის ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციე ლების შეფერხება განაპირობა. ასევე, გარკვეულ შემთხვევებში შესყიდული საპროექტო-სახარჯ 23 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში თაღრიცხვო დოკუმენტაცია არ არის გამოყენებუ ლი გონივრულ ვადაში ან/და შეიცავს ხარვეზებს. ამასთანავე, ხელშეკრულებების შეწყვეტის შემ დეგ მერიამ ვერ მიიღ ო 77.7 ათასი ლარის ოდე ნობის საგარანტიო და საჯარიმო თანხები. ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანო ბის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტმა 2024 წლის 25 იანვრიდან 29 თებერვლამდე პერიოდში სკოლის მოსწავ ლეების ტრანსპ ორტირების მომსახურება შეის ყიდა გამარტივებული შესყიდვის საშუალებით, გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით. ხელ შეკრულების ღირებულებამ შეადგინა 155.8 ათა სი ლარი. მუნიციპალიტეტს შესყიდვის პროცესი სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოსთან არ შეუ თანხმებია, რითაც დაირღვა შესყიდვების გამარ ტივებული გზით განხორციელების კანონმდებ ლობით გათვალისწინებული მოთხოვნა. სახურების, ასევე საწვავის მიზნობრივად ხარჯვის დოკუმენტურად დადასტურებას. კერძოდ, ა(ა)იპ − ხულოს სოციალური სერვისების ცენტრის მი ერ 2022-2023 წლებში ავტოტექნიკური მომსახუ რების მიზნით გაფორმებულია 5 ხელშეკრულება, რისთვისაც გადახდილია 55.9 ათასი ლარი, საი დანაც 4 ხელშეკრულების მიხედვით, 45.5 ათასი ლარის ღირებულების მომსახურება გაუწია ერთ მა მიმწოდებელმა. აუდიტის ფარგლებში მიმწო დებელმა ვერ წარმოადგინა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული შეცვლილი სათადარიგო ნა წილების შეძენის დოკუმენტაცია. მიღებული გან მარტებით, შესყიდვა ხორციელდებოდა ნაღდი ანგარიშსწორებით და ცენტრს არ გააჩნია გადახ დის დამადასტურებელი რაიმე დოკუმენტაცია. ჭიათურის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2022-2023 წლებში მუნიციპალიტეტმა სხვადას ხვა სარემონტო სამუშაოებ ის შესყიდვის მიზნით 16 ხელშეკრულება გააფორმა შპს „რგანთან“, სა ცაგერის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 ერთო ღირებულებით – 467.3 ათასი ლარი, მათ წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანო შორის, გამარტივებული შესყიდვის გზით შეძენი ბის შესაბამისობის აუდიტი ლია 307.3 ათასი ლარის ღირებულების სამუშაო. ყველა სატენდერო შესყიდვის შემთხვევაში კომი მუნიციპალიტეტს 2024 წლის 1 ნოემბრის მდგო სიის წევრები წერილობით ადასტურებდნ ენ, რომ მარეობით გამოუყენებელი ჰქონდა 2020-2023 პრეტენდენტთ ან არ იმყოფებოდნენ ინტერესთა წლებში შეძენილი 271 ათასი ლარის ღირებუ კონფლიქტში. საჯარო რეესტრ ის ეროვნული სა ლების საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუ აგენტოს მონაცემებით, შპს „რგანის“ დირექტორი მენტაცია, რომელიც ითვალისწინებდა 43.5 მლნ და 100%-იანი წილის მესაკუთრე არის პირი, რო ლარის ღირებულების 38 ობიექტის მშენებლობას მელიც ამავე დროს იკავებდა მუნიციპალიტეტის /რეაბილიტაციას. გარდა ამისა, არსებობს რისკი, მიერ დაფუძნებული ა(ა)იპ − ჭიათურის დასუფთა რომ დროთა განმავლობაში საქონლის საბაზრო ვებისა და კეთილმოწყობის სერვისცენტრ ის კე ღირებულებისა და შესაბამისად, ერთეული ფასე თილმოწყობის განყოფილების უფროსის თანამ ბის ცვლილების გამო, საპროექტო-სახარჯთაღ დებობას. რიცხვო დოკუმენტაცია გახდეს მოქმედ ფასებთან შეუს აბამო და მისი კორექტირებისათვის დამატე წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის 2022ბითი საბიუჯეტო თანხების გამოყოფა გახდეს სა 2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის ჭირო. აუდიტი ხულოს მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტში არსებული შიდა კონტროლის სისტემა ვერ უზრუნველყოფს ავტოსატრანსპორ ტო საშუალებებისა და სპეციალური ტექნიკისათ ვის შეძენილი სათადარიგო ნაწილების და მომ 24 ა(ა)იპ − წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ქალაქ წა ლენჯიხის დასუფთავებისა და კეთილმოწყობის სამსახურს 2022-2023 წლებში სახელმწიფო შეს ყიდვების კანონმდებლობის გვერდის ავლით, ინ ფრასტრუქტურული და სხვადასხვა მომსახურების შესყიდვის მიზნით გაფორმებული ჰქონდა 200 ხელშეკრულება, საერთო ღირებულებით – 134.1 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ათასი ლარი. განხორციელებულ სამუშაოებსა და მომსახურებებზე არ იყო შედგენილი ხარჯთაღ რიცხვები და შესრულებული სამუშაოს აქტები, აგრეთვე არ იყო დასაბუთებული სახელშეკრუ ლებო ღირებულებების გაანგარიშებები. შესაბა მისად, გაურკვეველია სამუშაოებ ის შემადგენელი კომპონენტების (მასალა, ტრანსპორტი, შრომის ანაზღაურება და სხვ.) ღირებულებები. ასევე, მუნიციპალიტეტმა შეისყიდა 39.1 ათასი ლარის ღირებულების ისეთი საპროექტო-სახარ ჯთაღრიცხვო დოკუმენტაცია, რომელიც გონივ რულ ვადაში არ გამოუყენებია. გარდა ამისა, არ განხორციელდა არსებითი ღირებულების სამშე ნებლო სამუშაოე ბი. ტყიბულის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანო ბის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის მიერ განხორციელ ებული სხვადასხვა ინფრასტრუქტურული პროექტის დათვალიერების შედეგად ხარვეზები გამოვ ლინდა 6 ხელშეკრულების ფარგლ ებში შესრუ ლებულ პროექტებზე, რომელთა ღირებულება 650.4 ათასი ლარია. კერძოდ, დაზიანებულია მოსწავლე-ახალგაზრდობის სასახლის, ბავშვთა სარეაბილიტაციო ცენტრის და სხვა დანიშნულე ბის ინფრასტრუქტურული ობიექტები. ობიექტე ბის ექსპლუატაციის პროცესში გამოვლენილი დაზიანებები, ძირითადად, რეაბილიტაციის მიმ დინარეობისას მოქმედი სამშენებლო წესებისა და ნორმების დარღვ ევის შედეგია, რომლის გა მოვლენაც ტექნიკური ზედამხედველისა და საექ სპერტო დაწესებულებების ვალდებულება იყო. დაზიანებული ობიექტების არსებობის მიუხედა ვად, მუნიციპალიტეტს აღნიშნული დაწესებულე ბების პასუხისმგ ებლობის შესახებ არ უმსჯელია და სათანადო ღონისძიებები არ გაუტ არებია. შესამოწმებელ პერიოდში მუნიციპალიტეტ მა „წარმომადგენლობითი ხარჯების“ მუხლი დან, სტუმრების მასპინძლობისა და სხვადასხ ვა საბანკეტო მომსახურების შესყიდვის მიზნით გასწია 102.4 ათასი ლარის ხარჯი. მუნიციპა ლიტეტის მიერ არ არის შემუშავებული შიდა ინ სტრუქცია/წესი, რომელიც უზრუნველყოფდა „წარმომადგენლობითი ხარჯების“ მუხლიდან კვე ბით მომსახურებაზე თანხების რაციონალურად, ეკონომიურად და გამჭვირვალედ ხარჯვას. შესა მოწმებელ პერიოდში მუნიციპალიტეტი წარმო მადგენლობით ხარჯებს განკარგავდა მერის მიერ გამოცემული ბრძანებების საფუძველზე. საკითხის შესწავლით გაირკვა, რომ აღნიშნულ პერიოდში თანხები გახარჯულია 53 ღონისძიებაზე, თუმცა დოკუმენტებში არ არის მითითებული იმ პირთა რაოდენობა, რომელთაც მომსახურება მიიღეს. აქტივების მართვასთან დაკავშირებული ნაკ ლოვანებები აქტივების მართვასთან დაკავშირებული ნაკლო ვანებები მოიცავს აქტივების არაეფ ექტიან გა მოყენებას, ქონების პრივატიზებისა და სარგებ ლობის უფლებით გადაცემის პროცედურებთან დაკავშირებულ დარღვევებს, ბიუჯეტში მიუმარ თავ სახსრებსა და სხვ. სსიპ – ეკონომიკური პროგრამების საა გენტოში პროგრამების (ქვეპროგრამების) შესრულებისა და საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვ ის შესაბამისობის აუდიტი სააგენტო, ბალანსზე რიცხულ იმ უძრავ ქონებას, რომელსაც არ იყენებდა საკუთარი საქმიანობის ფარგლებში, 2022-2023 წლებში გასცემდა იჯა რით, აუქციონის წესით, გამარჯვებულ პრეტენ დენტებთან დადებული საიჯარო ხელშეკრულე ბების შესაბამისად. ფაქტობრივი გარემოების შესწავლით დადგინდა, რომ 2 მოიჯარის მიერ სააგენტოსთან შეთანხმ ების გარეშე, აღნიშნული ქონებები გადაცემული იყო სხვადასხვა ფიზიკურ/ იურიდიულ პირებზე (ქვეიჯარით). 2023 წელს ქვეპროგრამების ფარგლ ებში გამარ ჯვებული ბენეფიციარებიდან 5 შემთხვევაში ვერ დასტურდება, ჯამურად – 26.9 ათასი ლარის ღი რებულების გადაცემული აქტივების გამოყენება, პროგრამით განსაზღვრული მიზნების შესაბამისად. შპს „ენგურჰესის“ შესაბამისობის აუდიტი 2022-2023 წლებში შპს „ენგურჰესის“ აგრეგატების სარემონტო სამუშაოებთან დაკავშირებით კომპანი ის მიერ წარმოდგენილ იქნა სათადარიგო ნაწილე 25 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში ბისა და სარემონტო მასალების ჩამოწერის აქტები, ღირებულებით – 1.3 მლნ ლარი. აქტებში არ იყო მითითებული, კონკრ ეტულად რომელი აგრეგატის მიმდინარე შეკეთებაზე ან გეგმურ სარემონტო სა მუშაოებზე დაიხარჯა მასალები, ხოლო წარმოდ გენილ მიმდინარე მიღება-ჩაბარების აქტებში არ ფიქსირდება აგრეგატზე გახარჯული სარემონტო მასალებისა და სათადარიგო ნაწილების ჩამონათ ვალი, დასახელება და ფასი. საგულისხმოა, რომ საწყობიდან მატერიალური ფასეულობების გაცემი სას სათანადოდ არ იყო შედგენილი დოკუმენტაცია, სადაც დაფიქსირებული იქნებოდა მათი გაცემის მიზნობრიობა. გამოვლინდა შემთხვევები, როდე საც სარემონტო მასალების და სათადარიგო ნაწი ლების ჩამოწერის აქტები შედგენილი იყო სამუშა ოების დასრულებიდან 5 თვის შემდეგ. ყოველივე ზემოაღნიშნული მიუთითებს მარაგების ხარჯვისა და სარემონტო სამუშაოების პროცესთან დაკავში რებულ კონტროლის ნაკლოვანებებზე. აუდიტის პერიოდში შერჩევით შემოწმდ ა ხარჯებ ში ჩამოწერილი 48.7 ათასი ლარის ღირებულე ბის სპეცტანსაცმლ ის და ფეხსაცმელების დოკუ მენტაცია. გამოვლინდა, რომ მათი გაცემის დროს არ ხდებოდა უწყისების შედგენა მიმღები პირების ხელმოწერებით, რაც წარმოშობს აღნიშნული მა ტერიალური ფასეულობების არამიზნობრივად გაცემის რისკს. პროგრამის – „საჯარო სკოლების მშე ნებლობა-რეაბილიტაცია“ შესაბამისობის აუდიტი სკოლების მშენებლობა-რეაბ ილიტაციასთან დაკავ შირებით, მუნიციპალური განვითარების ფონდის მიერ მიმწოდებლებთან გაფორმებული ხელშეკ რულებების პირობები არ ითვალისწინებს სკოლე ბის რეაბილიტაციის პროცესში დემონტირებული, ვარგისი მასალების აღრიცხვას, დასაწყობებას და ბენეფიციარზე გადაცემას, რაც წარმოქმნის დემონ ტირებული, ვარგისი მასალების, დადგენილი ნორ მების შეუსაბამოდ განკარგვ ის რისკს. სკოლების მშენებლობა-რეაბილიტაციის ხელშეკ რულებების შეწყვეტის დროს, ფონდის მიერ სათანა დო ინვენტარიზაციები არ ჩატარებულა; ასევე, ახალ კონტრაქტორებთან ხელშეკრულებების გაფორმე ბამდე პერიოდში, აქტივების მოვლა-შენახვაზე მატე 26 რიალურად პასუხისმგებელი პირები არ განისაზღ ვრებოდა. აღნიშნული გარემოებები წარმოქმნ ის აქტივების დაზიანებისა და მითვისების რისკებს. ონის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ყვე ლა აქტივი არ არის ჩაბარებული მატერიალურად პასუხისმგებელ პირზე. აღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, მუნიციპალიტეტს არ აქვს და წესებული სათანადო კონტროლი საკუთრებაში არსებული აქტივების მოძრაობაზე. შესაბამისად, არსებობს მაღალი რისკი, ქონების დაკარგვის ან დაზიანების შემთხვევები დარჩეს შეუმჩნეველი, შესაბამისი რეაგირების გარეშე. მუნიციპალიტეტს საკუთრებაში არსებული ერთ -ერთი მიწის ნაკვეთი იჯარით ჰქონდა გაცემული 2021 წლის მაისამდე. იჯარის ვადის გასვლის მიუ ხედავად, მეიჯარე აღნიშნულ ფართს ისევ იყენებს და ქონებით სარგებლობის საფასურს არ იხდის. მერიას არ აქვს გატარებული საკმარისი ღონის ძიებები, საკუთარი ქონების დაბრუნების მიზნით. ასევე, 2022 წლის თებერვალში მუნიციპალიტეტმა 25 წლის ვადით, პირობიანი იჯარით გასცა მიწის ნაკვეთი, მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობით. საიჯარო ხელშეკრულების თანახმად, მოიჯარეს შენობაში უნდა მოეწყო საგაზაფხულო და საშე მოდგომო სკოლები მუნიციპალიტეტში მცხოვ რები ახალგაზრდებისთვის. ადგილზე დათვალი ერებით გამოვლინდა, რომ შენობაში შესაბამისი ინფრასტრუქტურა არ არის მოწყობილი. ხელშეკ რულების შესაბამისად, საიჯარო პირობების შეუს რულებლობის შემთხვევაში, მერია უფლებამოსი ლი იყო შეეწყვიტა საიჯარო ხელშეკრულება და ქონებით მოსარგებლე პირის მიმართ გაეტ არე ბინა შესაბამისი სამართლებრივი ღონისძიებები. ბაღდათის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტს 2024 წლის 1 იანვრის მდგო მარეობით გამოუყენებელი ჰქონდა 2020-2023 წლებში შეძენილი 100.2 ათასი ლარის ღირებუ ლების საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუ მენტაცია, რომელიც ითვალისწინებდა 14 მლნ სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ლარის ღირებულების 32 ობიექტის მშენებლო ბას/რეაბილიტაციას. 2022-2023 წლებში მუნიციპალიტეტმა სხვადასხვა ინფრ ასტრუქტურული პროექტის განსახორციე ლებლად შეიძინა სამშენებლო მასალები. მუნი ციპალიტეტის გადაწყვეტილებით საჭირო სამუ შაოები მოსახლეობას საკუთარი ძალებით უნდა ჩაეტარებინა, რის გამოც მასალები გადაეცათ მერიის წარმომადგენლებს, ადმინისტრაციულ ერთეულებში. წარმოდგენილი ინფორმაციით, აღნიშნული მასალებიდან გამოუყენებელია 57.8 ათასი ლარის ღირებულების მასალა, რომელიც დასაწყობებულია სოფლებში. აბაშის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი გარკვეულ შემთხვევებში მერია სრულად ვერ იღებდა ხელშეკრულებებით გათვალისწინებულ საიჯარო თანხებს. კერძოდ, 2024 წლის 1 იანვრის მდგომარეობ ით, 8 ხელშეკრულების ფარგლებში მუნიციპალიტეტს არ მიუღია, ჯამურად – 16 ათასი ლარის საიჯარო ქირა. გარდა ამისა, ხელშეკრუ ლებების უმეტესობა მოიც ავდა საჯარიმო სანქც ი ას საიჯარო ქირის გადაუხდელობის შემთხვევაში, რომელიც მუნიციპალიტეტს არ გამოუყენებია, ჯა მურად – 11.7 ათასი ლარი. შედეგად, ადგილობ რივი ბიუჯეტის მიერ მიუღებელმა შემოსავალმა 27.7 ათასი ლარი შეადგინა. ასევე, 2022-2023 წლებში მოქმედი 26 ხელშეკრუ ლებიდან 20 შემთხვევაში მერიის მიერ ქონება გაცე მულია პირდაპირი განკარგვის წესით. მათ შორის, 3 ერთეული ქონების იჯარით გაცემა არ არის საკმა რისად დასაბუთებული. მუნიციპალიტეტმა არ გამო იყენა ელექტრონული აუქციონის ფორმა, რომლის დროსაც იზრდება ინფორმირებულ პირთა წრე და ვაჭრობის კონკურენტულ/გამჭვირვალე გარემოში წარმართვის შესაძლებლობა, რაც ხელს უწყობს ქო ნებიდან მაქსიმალური სარგებლის მიღებას. კასპის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტმა 2015 წელს აღნაგობის ფორ მით 59 წლის ვადით გასცა არასასოფლო-სამე ურნეო დანიშნულების 3 მიწის ნაკვეთი, საერთო ფართობით – 22,428 კვ. მ, წლიური ქირა განი საზღვრა 6 ათასი ლარის ოდენობით. აუდიტის შედეგად გამოვლინდა, რომ მოაღნაგეს ქონებით სარგებლობის საფასური ხელშეკრულების მოქ მედების პერიოდში საერთოდ არ გადაუხდია. შე საბამისად, დავალიანებამ − 50.0 ათასი ლარი, ხოლო დარიცხულმა საურავმა 17.5 ათასი ლარი შეადგინა. მერიამ კუთვნილი საიჯარო შემოსავ ლების მისაღებად მოქმედება დაიწყო მხოლოდ საკითხით აუდიტის ჯგუფის დაინტერესების შემ დეგ. კერძოდ, 2024 წლის აპრილში წერილობით მიმართა ქონებით მოსარგებლეს დავალიანების გადახდასთან დაკავშირებით, რის შემდეგაც შპს-მ სრულად დაფარა დავალიანება. მუნიციპალიტეტს 2024 წლის 1 იანვრის მდგომა რეობით მიუღ ებელი ჰქონდა ორი ხელშეკრულე ბით გათვალისწინებული საიჯარო შემოსავალი, ჯამურად – 26.4 ათასი ლარი, ასევე დარიცხული საურავი, ჯამში – 4.3 ათასი ლარი. მიუხედავად იმისა, რომ მოიჯარეებს საიჯარო ღირებულება ხანგრძლივი ვადის განმავლობაში არ გადაუხდი ათ, მერიას არ გაუტარებია შესაბამისი ღონისძიე ბები კუთვნილი შემოსავლების მისაღებად. შუახევის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2023 წელს შუახევის მუნიციპალიტეტის მერიას და მუნიციპალურ ორგანიზაციებს, მოქმედი რეგულა ციების შესაბამისად არ ჩაუტარებიათ ბალანსზე რიცხული 53.7 მლნ ლარის აქტივების, მოთხოვ ნებისა და ვალდებულებების სრული ინვენტარი ზაცია. 2023 წლის 31 დეკემბრ ის მდგომარეობ ით, მერიის საკუთრებაში არსებული ქონების იჯარით გაცემის შესახებ გაფორმებული ხელშეკრულებების შესა ბამისად, საიჯარო გადასახადისა და პირგასამ ტეხლოს სახით გადაუხდელია 181 ათასი ლარი, რომელიც ბუღალტრულად არ არის აღრიცხული. დიდი ოდენობით გადაუხდელი საიჯარო გადასა ხადის აღურიცხველი თანხები კონტრ ოლის არსე ბით სისუსტეზე მიუთითებს და წარმოშობს მუნი ციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ქონების არამართლზომიერი გამოყენების რისკებს. 27 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანო ბის შესაბამისობის აუდიტი 2023 წელს მუნიციპალიტეტმა სტიქიის შედეგე ბის სალიკვიდაციოდ შეიძინა 86.9 ათასი ლარის ღირებულების სამშენებლო მასალები. მასალები გადაეცა 35 მოსახლეს, რომელთაც საკუთარი ძა ლებით უნდა აღმოეფხვრათ საცხოვრებელ სახ ლებზე არსებული დაზიანებები. მუნიციპალიტეტ მა სამშენებლო მასალების მოსახლეობ ისათვის დარიგება გადაწყვიტა ისე, რომ არ გაითვალის წინა მათი ცოდნა-გამოცდილება და ფინანსური შესაძლებლობა მასალების გამოყენებასთან და კავშირებით. შედეგად, გადაცემული სამშენებ ლო მასალის უმეტესი ნაწილი გამოუყენებელია (დასაწყობებულია 68.4 ათასი ლარის ღირებულე ბის მასალა). შესამოწმებელ პერიოდში მუნიციპალიტეტში მოქ მედებდა 20 საიჯ არო ხელშეკრულება. ყველა ქო ნება გაცემულია პირდაპირი განკარგვის წესით, რომელიც სათანადოდ არ არის დასაბუთებული. მუნიციპალიტეტმა არ გამოიყენა ელექტრონული აუქციონის ფორმა, რომლის დროსაც იზრდება ინფორმირებულ პირთა წრე და ვაჭრობის კონ კურენტულ/გამჭვ ირვალე გარემოში წარმართვ ის შესაძლებლობა, რაც ხელს უწყობს ქონებიდან მაქსიმალური სარგებლის მიღებას. ცაგერის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანო ბის შესაბამისობის აუდიტი შესამოწმებელ პერიოდში მუნიციპალიტეტში მოქ მედებდა სულ 26 საიჯარო ხელშეკრულება. წარ მოდგენილი დოკუმენტაციის შესწავლით გამოვ ლინდა, რომ 24 შემთხვევაში მერია სრულად ვერ იღებდა ხელშეკრულებებით გათვალისწინებულ შემოსავლებს. კერძოდ, 2024 წლის 1 ივლისის მდგომარეობ ით, მუნიციპალიტეტს არ მიუღ ია ჯა მურად 121.7 ათასი ლარის საიჯარო შემოსავა ლი. აღსანიშნავია, რომ ქონებით მოსარგებლე ების ნაწილი საფასურს ხანგრძლ ივი პერიოდ ის განმავლობაში არ იხდიდა. მიუხედავად ამისა, მე რიას სათანადო სამართლებრივი ღონისძიებ ები დროულად არ გაუტარებია. 28 ხულოს მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიან ობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის იურიდიული პირების ნაწილ ში, მოქმედი რეგულაციებ ის შესაბამისად არ არის ჩატარებული ინვენტარიზაცია. აქტივებზე სათანა დო კონტროლის არარსებობა, მათ შორის, მუნი ციპალიტეტის მიერ ა(ა)იპ − ხულოს მუნიციპალურ სერვისზე თხოვების ფორმით გადაცემულ 97.6 ათასი ლარის ღირებულების აქტივებზე, წარმო შობს მათი დაკარგვის და ვარგისიანი აქტივების ჩამოწერის რისკებს. ტყიბულის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანო ბის შესაბამისობის აუდიტი შესამოწმებელ პერიოდში მუნიციპალიტეტი ფლობ და 249-მდე დასახელების სხვადასხვა დანიშნულე ბის უძრავ ქონებას. ქონების განკარგვ ისა და მო ნიტორინგის პროცესში გამოვლინდა ხარვეზები, რის გამოც მუნიციპალიტეტი კარგავს დამატებითი შემოსავლების მიღების შესაძლებლობას. კერძოდ, შესამოწმებელ პერიოდში მუნიციპალიტეტში მოქ მედებდა ქონების სარგებლობით გაცემის 13 ხელ შეკრულება. განკარგული ობიექტებიდან 12 შემთხ ვევაში ქონება გაცემულია პირდაპირი განკარგვ ის წესით და არ არის გამოყენებული ელექტრონული აუქციონის ფორმა, რომლის დროსაც იზრდება ინ ფორმირებულ პირთა წრე და ვაჭრობის კონკურენ ტულ/გამჭვ ირვალე გარემოში წარმართვის შესაძ ლებლობა. აღნიშნული ხელს უწყობს ქონებიდან მაქსიმალური სარგებლის მიღებას. მოქმედი ხელშეკრულებებიდან, 2 შემთხვევაში, ქონება გაცემულია 2017 წელს, 25 წლის ვადით. მიუხედავად იმისა, რომ ობიექტების გაცემიდან გასულია 7 წელზე მეტი, მუნიციპალიტეტს არ უმ სჯელია იჯარით გაცემული ქონების საიჯარო ღი რებულების გადახედვისა და საბაზრო ფასებთან შესაბამისობაში მოყვანის შესახებ. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური შპს „სამედიცინო ცენტრ „დიომედში“ შე მოსავლების, ფულადი სახსრებისა და მა ტერიალური ფასეულობების აღრიცხვის, მიღება-ხარჯვისა და გამოყენების შესაბა მისობის აუდიტი დღიდან აუდიტის პერიოდის ჩათვლით, ფუნქცი ონირებდა ისე, რომ ვერ ასრულებდა იმ ძირითად ფუნქც ია-მოვალეობებს, რისთვისაც იგი იყო შექ მნილი. 2022-2023 წლებში სენბის ხარჯებმა 2.9 მლნ ლარი შეადგინა. ვარკეთილის ფილიალისთვის სარგებლობის უფ ლებით უსასყიდლო უზუფრუქტის ხელშეკრულების საფუძველზე გადაცემული შენობის ფართის ნაწილი შესაბამისი სამართლ ებრივი საფუძვლის გარეშე და კავებული ჰქონდა შპს „აფხაზეთის ფსიქო-ნევრო ლოგიურ დისპანსერს“ და ა(ა)იპ − ზემო აფხაზეთის საავადმყოფოს. საზოგადოების ხელმძღვანელობის მიერ არ იქნა გამოყენებული უზუფრუქტის ხელშეკ რულებით დადგენილი უზუფრუქტუარის უფლება მესაკუთრის წინასწარი თანხმობის საფუძველზე იჯა რის ან ქირავნობის უფლებით ქონების, ან მისი ნა წილის გაცემაზე და არ იქნა მოთხოვნილი საიჯარო ხელშეკრულებების გაფორმება დაკავებული ფარ თის დაწესებულებებთან. აღნიშნული ქმედებით, სა ზოგადოებამ დაკარგა 43.2 ათასი ლარის ოდენობის შესაბამისი შემოსავლის მიღების შესაძლებლობა. შპს „ენგურჰესის“ შესაბამისობის აუდიტი საბიუჯეტო რესურსის მართვ ასთან დაკავში რებული ნაკლოვანებები სამსახურის მიერ ჩატარებული აუდიტების შე დეგად გამოვლენილი საბიუჯეტო რესურსების მართვასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებები უკავშირდება საჯარო უწყებების მიერ ბიუჯეტის არარაციონალურად და არამიზნობრივად გამო ყენების შემთხვევებს. სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციულ ი ოპერატორის (ესკო)“ შესა ბამისობის აუდიტი ესკო თანამშრომლებზე ფულადი ჯილდოს გაცემი სას არ ეყრდნ ობა მათ მიერ შესრულებულ სამუშა ოს შედეგებს, რაც უფრო გამჭვირვალეს გახდიდა წახალისების სისტემას. შედეგად, ასეთი სახით ჯა მურად გაცემულია ჯილდოს 81% (1.6 მლნ ლარი), რაც არაერთგვაროვან პრაქტიკაზე მიუთითებს. 2022-2023 წლებში კომპანიის ბალანსზ ე რიცხულ ხუთი დასახელების სპეცტექნიკაზე გახარჯულია 58.8 ათასი ლარის საწვავი, რაც კომპანიის განმარ ტებით ხარჯებში ჩამოწერილი იყო GPS მოწყობი ლობის საფუძველზე დაფიქსირებული ნამუშევარი ძრავ/საათების მიხედვით. კომპანიაში არ ხდებოდა სპეცტექნიკით შესრულებული სამუშაოების სათა ნადო დოკუმენტური დადასტურება. შესაბამისად, აუდიტის ჯგუფმა ვერ მიიღო რწმუნება გამოყენებუ ლი საწვავის მიზნობრიობის შესახებ. 2022-2023 წლებში კომპანიის მიერ გაწეულმა წარმომადგენლობითმა ხარჯებმა 173.3 ათასი ლარი შეადგინა. ზოგ შემთხვევაში, არ ხდებოდა მოხსენებითი ბარათების შედგენა ღონისძიებების დასახელებისა და მასში მონაწილე პირების მი თითებით, ხოლო გარკვეულ ი სახის ხარჯები გა წეული იყო სათანადო დასაბუთების გარეშე. სსიპ – სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო- კვლევითი ცენტრის შესაბამისობის აუდიტი ცენტრ ის 2022 წლის დამტკიცებულ ბიუჯ ეტში არა ფინანსური აქტივების ზრდის ნაწილში ასიგნებე ბის მთლიანმა მოცულობამ შეადგინა 718 ათასი ლარი, მათ შორის, მანქანა-დანადგარებსა და ინ ვენტარზე – 648 ათასი ლარი. აღსანიშნავია, რომ მანქანა-დანადგარებისა და ინვენტარის შესაძე ნად დამტკიცებული ბიუჯ ეტიდან მითითებული მიზნობრიობით გამოყენებულია მხოლოდ 32.9 ათასი ლარი (გეგმის 5.1%). მუნიციპალიტეტების საბიუჯეტო პროცე სის მართვ ის შესაბამისობის აუდიტი 2022-2023 წლებში, სასამართლო გადაწყვე ტილებების საფუძველზე, მუნიციპალიტეტებმა5 ესკოს შვილობილი კომპანია სენბი, დაარსების 5 ქუთაისის, საჩხერის, ხარაგაულის, ფოთის, სენაკის, ამბროლაურის, ხონის და ხაშურის მუნიციპალიტეტები. 29 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში ერთი მლნ ლარი გადაიხადეს გაფორმებული შესყიდვის ხელშეკრულებების პირობების დარღ ვევის, შესრულებული სამუშაოების ანაზღაურება ზე უარის თქმისა და პირგასამტეხლოს შემცირე ბის გამო. აქედან, 25.6 ათასი ლარი შეადგენდა სასამართლო ბაჟისა და საადვოკატო მომსახუ რების ხარჯს. ასევე, 2022-2023 წლებში მუნიციპა ლიტეტებმა6 სასამართლო გადაწყვეტილებების საფუძველზე აანაზღაურ ეს სამსახურიდან განთა ვისუფლებული პირების იძულებით განაცდურთან დაკავშირებული ხარჯები, ჯამურად – 166.5 ათასი ლარის ოდენობით. რუსთავის მუნიციპალიტეტში ფუნქციონირებს ა(ა)იპ – რუსთავის მუნიციპალური არქივი, რომ ლის მიერ მიღებულმა დაფინანსებამ 2022-2023 წლებში 240.6 ათასი ლარი შეადგინა. მუნიციპა ლიტეტმა ვერ წარმოადგინა საკმარისი და შესა ფერისი დოკუმენტური მტკიცებულებები, თუ რა ტომ არის საჭირო ამ ორგანიზაციის არსებობა ცალკე ა(ა)იპ-ად, როდესაც სხვა მუნიციპალიტე ტებში არქივის წარმოებას ახორციელებენ მერი ის ადმინისტრაციული სამსახურები. დოკუმენტური მტკიცებულებები ვერ იქნა წარ მოდგენილ ი ა(ა)იპ – ვანის მუნიციპალიტეტის კულტურულ ი ღონისძიე ბების ორგანიზებისა და მართ ვ ის ცენტრშ ი 22 სპეციალისტის, ა(ა)იპ – ვანის მუნიციპალიტეტის სასპორტო დაწესებუ ლებ ებ ის გაერთიანებაშ ი − 12 სპეციალისტის, ა(ა) იპ – სენაკის საზოგადოე ბრივი მომსახურე ბის ცენტრში − 10 სპეციალისტის, ა(ა)იპ – ხაშუ რის მუნიციპალიტეტის წყლისა და გამწვანების კომპ ანიაშ ი − 1 სპეციალისტის; ა(ა)იპ − ხაშურ სერვ ისში − 3 სპეციალისტის მიე რ შესრულებუ ლი სამუშაოე ბის შესახებ. 2022-2023 წლებში აღნიშნულ თანამშრომლებზე დაიხ არჯა 339.3 ათასი ლარი. ბაღდათის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ბაღდათის მუნიციპალიტეტმა პროექტის – „გაძლიერებული ადგილობრივი თემები კატას ტროფის ზეგავლენის შემსუბუქების უსაფრთხო 6 გარემოსა და სიცოცხლის ხელშეწყობისთვ ის“ – განსახორციელ ებლად, 2022-2023 წლებში ხელ შეკრულებები გააფორმა საქართველოს წითელი ჯვრის საზოგადოებასთან, ჯამური ღირებულებით – 36.5 ათასი ლარი. აუდიტის ჯგუფს ვერ წარედ გინა შესაფერისი და საკმარისი დოკუმენტური მტკიცებულებები მომსახურე ორგანიზაციის მიერ, რამდენად იყო განხორციელებული ხელშეკრუ ლებით გათვალისწინებული ღონისძიებები. ამას თანავე, მუნიციპალიტეტის მერიას პროგრამის ფარგლებში გახარჯულ თანხებზე არ განუხორ ციელებია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მონიტორინგი. აბაშის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2022-2023 წლებში მუნიციპალიტეტს დელეგირე ბული ჰქონდა ცენტრალური ხელისუფლების უფ ლებამოსილებების ნაწილი და მუნიციპალიტეტმა მიზნობრივად მიიღო 1.3 მლნ ლარის ოდენობის ტრანსფერი. გარდა მიზნობრივი ტრანსფერისა, 2022-2023 წლებში მუნიციპალიტეტმა გამოიყენა საკუთარი ფინანსური რესურსი და დელეგირე ბული უფლებამოსილების დაფინანსების მიზნით დამატებით დახარჯა 20.4 ათასი ლარი. აღნიშ ნული თანხა ძირითადად გამოყენებულია შრო მის ანაზღაურების, ტრანსპორტისა და სხვა ხარ ჯების დაფინანსების მიზნით, რომლის დაგეგმვა და გათვალისწინებაც მუნიციპალიტეტს წინასწარ შეეძლო. მუნიციპალიტეტში დასუფთავების მოსაკრებ ლის ადმინისტრ ირებას ახორციელებს მერიის მუნიციპალური ქონებისა და ადგილობრივი მოსაკრებლის განყოფილება. წარმოდგენილ ი ინფორმაციით, 2024 წლის 1 იანვრის მდგომა რეობ ით, გადაუხდელი დასუფთავების მოსაკ რებლის სახით ირიცხება 23.2 ათასი ლარ ის ნაშთი. მერიას არ აქვს შედგენილი მოსაკრებ ლის გადამხდელთა სრული ბაზა და შესაბამის მონაცემებზე დაყრდნობით არ გეგმავს წლის განმავლობაში სრულად მისაღებ შემოსავ ლებს. რუსთავის, ზუგდიდის, სენაკის და მესტიის მუნიციპალიტეტები. 30 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური კასპის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 2022-2023 წლებში მუნიციპალიტეტმა არასათანა დოდ შეასრულა ბიუჯეტის გადასახდელების მუხ ლი. კერძოდ, მერიამ ინფრასტრუქტურული პრო ექტების განსახორციელებლად წლის ბოლომდე ვერ აითვისა ადგილობრივი ბიუჯეტიდან და სა ქართველოს მთავრობის განკარგულებით გამო ყოფილი თანხები. შესაბამისად, მუნიციპალიტეტ მა ვერ მიიღ ო პროგრამებით გათვალისწინებული შედეგები (ძირითადად ვერ დასრულდა და დაგ ვიანდა წყლის სისტემების, საგზაო ინფრასტრუქ ტურის, საბავშვო ბაღების და სხვა ობიექტების მშენებლობისა და რეაბილიტაციის სამუშაოებ ი). 2022-2023 წლებში მუნიციპალიტეტმა იურიდიუ ლი და ფიზიკური პირებისგან დასუფთავების მო საკრებლის სახით ვერ მიიღო 453.6 ათასი ლა რი. მუნიციპალიტეტს არ გაუტარებია სათანადო ღონისძიებები კუთვნილი მოსაკრებლის მიღების მიზნით. ამასთანავე, გამოვლინდა შემთხვევა, როდესაც ერთ-ერთი იურიდიული პირი მოსაკრე ბელს იხდიდა მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნე ბული შპს-ის ანგარიშზე, რომელიც აღარ ფუნქცი ონირებს 2018 წლის შემდეგ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანო ბის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის და მისი დაფუძნებული იური დიული პირის მიერ წარმოებული სასამართლო დავები უარყოფითი შედეგით დასრულდა 3 შემ თხვევაში. კერძოდ, 2022-2023 წლებში მერიამ სასამართლო გადაწყვეტილებების საფუძველზე აანაზღაურა სამსახურიდან განთავისუფლებული პირების იძულებით განაცდურთან დაკავშირებუ ლი ხარჯები, ჯამურად – 101.3 ათასი ლარის ოდე ნობით. ქედის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ქედის მუნიციპალიტეტს 2022-2023 წლებში აუთ ვისებელი დარჩა 3 მლნ ლარის საბიუჯეტო რე სურსი, რაც, ძირითადად, ინფრასტრუქტურული პროექტების დაგეგმვა-განხორციელების ხარვე ზებსა და საბიუჯეტო რესურსების არაეფ ექტიან მართვაზე მიუთითებს. ასევე, მუნიციპალიტეტის მიერ დამატებული ღი რებულების გადამხდელად არარეგისტრ ირებულ პირებზე, შესაბამისი დასაბუთების გარეშე, 17 შემ თხვევაში ზედმეტადაა გადახდილი 26.9 ათასი ლარი. ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანო ბის შესაბამისობის აუდიტი ა(ა)იპ – ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის კულტუ რის ცენტრისა და მოსწავლე-ახალგაზრდ ობის სახლის გაერთიანებაში სულ გაცემულია 50 ათას ლარზე მეტი სახელფასო დანამატი. გადაწყვე ტილებები დანამატის გაცემის შესახებ არ არის დასაბუთებული. კერძოდ, ბრძანებებში არ არის მითითებული, კონკრეტულად რა დამატებითი სა მუშაოს განხორციელებისთვის გაიცა დანამატი. 2022-2023 წლებში მუნიციპალიტეტმა 42.5 ათასი ლარით დააფინანსა ა(ა)იპ − სამეგრელოს დანიშ ნულების ადგილის მართვის ორგანიზაცია. მერი ამ ვერ წარმოადგინა ინფორმაცია, თუ რა სარგე ბელი მიიღო ორგანიზაციისაგან ტურიზმისა და ეკონომიკური განვითარების კუთხით. იურიდიუ ლი პირის მიერ განხორციელებული საქმიანობის შესახებ მუნიციპალიტეტის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია ფორმალური ხასიათ ისაა და ვერ უზრუნველყოფს შედეგების მიმოხილვასა და ანა ლიზს. ორგანიზაციული და პერსონალის მართვას თან დაკავშირებული ნაკლოვანებები სსიპ – სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო- კვლევითი ცენტრის შესაბამისობის აუდიტი ცენტრის შრომითი ხელშეკრულებით, დასაქმებულ პირებზე 2022-2023 წლებში ფულადი ჯილდოების გაცემა ხორციელდებოდა ზემდგომი თანამდებობის პირების წარდგინებების გარეშე, რაც არ შეეს აბამე ბა კანონმდებლობით დადგენილ ნორმას. 31 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში სსიპ – ეკონომიკური პროგრამების საა გენტოში პროგრამების (ქვეპროგრამების) შესრულებისა და საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის შესაბამისობის აუდიტი დამტკიცებული ტარიფების გაანგარიშების მე თოდოლოგია, აუდიტის სამსახურმა ვერ მიიღო რწმუნება განსხვ ავებული მეთოდების გამოყენე ბისა და მიზანშეწონილობის თაობაზე. სააგენტოში 2022-2023 წლებში თანამშრ ომელთა მოძრაობის აღრიცხვის ჟურნალში, უმეტეს შემ თხვევაში თანამშრომლის სამუშაო ადგილზე გა მოცხადების/გასვლის დროს დაფიქსირებულია არა მათი ფაქტობრივი მოსვლა-წასვლის დრო, არამედ შინაგანაწესით განსაზღვრული სამუშაოს დაწყებისა და დამთავრების დრო; ასევე 20222023 წლებში არ იწარმოებოდა ნამუშევარი საა თების აღრიცხვის ტაბელი, რაც გასაცემი შრომის ანაზღაურების ოდენობის განსაზღვრის საფუძვე ლია. ონის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციულ ი ოპერატორის (ესკო)“ შესა ბამისობის აუდიტი 2022-2023 წლებში ესკოს არ შეუდგენია აღრიცხ ვის კვანძების შემოწმების გეგმა-გრ აფიკები; ასე ვე არ განხორციელებულა ანგარიშსწ ორებაში გამოყენებული აღრიცხვის კვანძების პერიოდ უ ლი შემოწმება, რაც არ შეესაბამება „ქსელის წე სებით“, „ბაზრის წესებით“ და ესკოს დებულებით დადგენილ მოთხოვნებს და აღრიცხვის კვანძების მოწყობილობების შემოწმების/ინსპ ექტირების პროცესში კონტროლის მექანიზმების არასრულ ყოფილად ფუნქციონირებაზე მიუთითებს. შპს „საქართველოს მელიორ აციის“ შესა ბამისობის აუდიტი კომპანიას არ აქვს შემუშავებული სამელიორა ციო სისტემიდან საწარმოო დანიშნულების წყლის მიწოდების სერვისის საფასურის გაანგარიშების მეთოდოლოგია. ამასთანავე, ერთ შემთხვევაში წყლის მიწოდება ხორციელდება დადგენილ მი ნიმალურ საფასურზე ნაკლები ოდენობის ღირე ბულებით. ჰიდროელექტროსადგურებისათვის წყლის მი წოდების მომსახურების ღირებულების გაანგა რიშება, სხვადასხვ ა მომხმარებელთან მიმართე ბით, ხორციელდება განსხვავებული მიდგომით. გამომდინარე იქიდან, რომ კომპანიაში არ არის 32 შპს „ონის სერვის-ჯგუფს“ შესამოწმებელ პერიოდ ში შეძენილი და გამოყენებული აქვს 79.5 ტონა საწვავი. ორგანიზაციას არ აქვს დანერგილი შე საბამისი კონტრ ოლის მექანიზმები საწვავის ხარ ჯვაზე. ბაღდათის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტი ვერ უზრუნველყოფს სასმელ წყალზე მოსახლეობის ნაწილის ყოველდღიურ ი მოთხოვნის დაკმაყოფილებას. კერძოდ, 28 სო ფელში მცხოვრები 8,886 ოჯახიდან 2,789-ს წყა ლი მიეწოდება სათავე ნაგებობიდან (მათ შორის, 565 ოჯახს წყალი მიეწოდება გრაფიკით), ხოლო 6,097 ოჯახი სარგებლობს ჭებით და წყაროებ ით. მოსახლეობის უმრავლესობა ზაფხულში განიც დის წყლის დეფიციტს. აღსანიშნავია, რომ მუნიციპალიტეტი არ ახორ ციელებდა მოსახლეობაზე მიწოდებული წყლის სისტემატურ ლაბორატორიულ შემოწმებას. სოფლებში მოწყობილი სათავე ნაგებობები არ არის აღჭურვილი გამწმენდი ნაგებობებით და წყლის დაქლორვის საშუალებებით. ცალკეუ ლი ლაბორატორიულ ი კვლევით დადგენილია, რომ სასმელი წყალი არ შეეს აბამება დადგენილ სტანდარტებს. მიუხედავად ამისა, პრობლემის მოსაგვარებლად მუნიციპალიტეტს საკმარისი ღონისძიებები არ გაუტარებია. კასპის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებული იურიდი ული პირები მერიაშ ი არ წარადგენენ წლიურ ი საქმიანობის ანგარიშებს. შესაბამისად, მერიას არ განუხილავს და არ შეუფასებია მათი წლიური შედეგები. აღნიშნული ხარვეზი მიუთითებს, რომ სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მუნიციპალიტეტს არ აქვს დაწესებული შესაბამი სი კონტრ ოლის მექანიზმები იურიდიული პირების საქმიანობაზე. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის 20222023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი ქედის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტში დაფუძნებულია 2 საერთო მიზნების და ამოცანების მქონე ერთი და იმა ვე პროფილის ა(ა)იპ, რომლებიც მოსახლეობას სთავაზობს ერთნაირ დარგობრივ მომსახურე ბას. კერძოდ, მუნიციპალიტეტში ფუნქც იონირებს ა(ა)იპ – წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ქალაქ წალენჯიხის დასუფთავებისა და კეთილმოწყო ბის სამსახური და ა(ა)იპ − წალენჯიხის მუნიცი პალიტეტის ქალაქ ჯვარის დასუფთავებისა და კეთილმოწყობის სამსახური. 2022-2023 წლებში აღნიშნულ ა(ა)იპ-ებში ადმინისტრაციის თანამშ რომელთა შრომის ანაზღაურებაზე დაიხარჯა 243 ათას ლარზე მეტი. შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებ ების წილის მფლობელი ქედის მუნიციპალიტეტის მე რია შესაბამის ზედამხედველობას არ უწევს შპსების საქმიანობას, არ ატარებს სათანადო მმარ თველობით ღონისძიებებს. 3 შპს-ს ფინანსური წელი დასრულებული აქვს 647.9 ათასი ლარის ზარალით, რაც წარმოშობს მეწარმე სუბიექტების გადახდისუუნარობის და გაკოტრების რისკებს. შუახევის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლე ბის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის მიერ არ არის აღრიცხული დასუფთავების მოსაკრებლის გადამხდ ელთა რა ოდენობა და გადასახდელი თანხები. შედეგად, არ ხორციელდება გადასახადის ადმინისტრ ირე ბა. ასევე, მუნიციპალიტეტის შიდა კონტროლის სისტემა სრულყოფილად ვერ უზრუნველყოფს მუნიციპალიტეტის ფინანსების მართვის გაუმჯო ბესებას, ინფრასტრუქტურული ღონისძიებ ების შესრულების მონიტორინგის, საბიუჯეტო სახსრე ბის ხარჯვის მიზნობრიობისა და ეფექტიანობის ზრდის ხელშეწყობას. ხულოს მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი მუნიციპალიტეტის შიდა კონტროლის სისტემა სრულყოფილად ვერ უზრუნველყოფს მუნიციპა ლიტეტის ფინანსების მართვის სისტემის გაუმ ჯობესებას, ინფრასტრუქტურული ღონისძიებ ების შესრულების მონიტორინგის, საბიუჯეტო სახსრე ბის ხარჯვის მიზნობრიობის და ეფექტიანობის ზრდის ხელშეწყობას. მუნიციპალიტეტში სათანადოდ არ ფუნქციონ ირებს ფაქტობრივად ნამუშევარი დროის აღრიცხვის სის ტემა, რაც ხელფასის დაანგარიშების არსებითი სა ფუძველია. აღნიშნული გარემოებები, საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვასთან მიმართებით, არსებული კონტროლის მექანიზმების სისუსტეზე მიუთითებს. მუნიციპალიტეტში არსებობს მოსახლეობის წყალმომარაგების სისტემური პრობლემები: სას მელი წყლის მიწოდებას ახორციელ ებენ არა ლიცენზირებული სუბიექტები; მოსახლეობ ას მი ეწოდება დადგენილ სტანდარტებთან შეუსაბამო სასმელი წყალი. შესაბამისად, მუნიციპალიტეტის საქმიანობა მოსახლეობის წყალმომარაგების მი მართულებით − არასაკმარისია. ტყიბულის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანო ბის შესაბამისობის აუდიტი შესამოწმებელ პერიოდში მუნიციპალიტეტი სამ სახურებრივი უფლებამოსილების განსახორცი ელებლად იყენებდა ბალანსზე არსებულ 3 გან პიროვნებულ და 2 სამორიგეო ავტომანქანას. გარდა აღნიშნულისა, მუნიციპალიტეტი ასევე სარგებლობდა და საწვავს ყოველთვ იურად გას ცემდა საჯარო მოსამსახურეების სარგებლობაში არსებულ ავტომანქანებზე. მუნიციპალიტეტის მი ერ სამსახურებრივი უფლებამოსილების განსა ხორციელ ებლად გამოყენებული სატრანსპორტო საშუალებების რაოდენობა აღემატება დადგენი ლებით განსაზღვრულ ოდენობას. აღნიშნულ პე რიოდში ტყიბულის მუნიციპალიტეტის წარმომად გენლობითი და აღმასრულებელი ორგანოებ ის მიერ დახარჯულმა საწვავმა 122.9 ათასი ლიტრი შეადგინა. 33 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში ეფექტიანობის აუდიტების შედეგები აუდიტის სამსახურის პრიორიტეტული მიმართულებაა ეფექტიანობის აუდიტი, რომელიც უმნიშვნე ლოვანესი ინსტ რუმენტია საჯარო უწყებების მიერ განხორციელებული პროგრამებით/ღონისძიებებით მიღწეული შედეგებისა და ამ პროცესში საბიუჯეტო რესურსის გამოყენების ეკონომიურობის, ეფექტია ნობისა და პროდუქტიულობის შესაფასებლად. ეფექტიანობის აუდიტის ფარგლებში გაცემული რეკო მენდაციების შესრულება ხელს უწყობს საჯარო მმართველობის ხარისხის გაუმჯობესებას. აუდიტის სამსახურმა 2024 წელს ჩაატ არა 16 ეფექტიანობის აუდიტი, რის ფარგლებშიც დაიფარა ისეთი სფეროები, როგორებიცაა, ჯანმრთელობის დაცვა, განათლება, ეკონომიკური საქმიანობა, საზოგადოებ რივი წესრიგი და უსაფრთხოება, გარემოს დაცვა, საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება. 2024 წელს ჩატარებული ზოგიერთი ეფექტიანობის აუდიტის ფარგლებში გამოვლენილი შედეგებია: აუდიტის დასახელება: მეტეორ ოლოგიური, ჰიდროლოგიური და გეოლ ოგიური მონაცემების ადრე ული გაფრთხილებებისთვის გამოყენების ეფექტიანობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: გარემოს დაცვა აუდიტის პერიოდი: 2022-2023 წლები აუდიტის ობიექტი: საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობ ის სამინისტრ ო; სსიპ – საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური; სსიპ – გარემოს ეროვ ნული სააგენტო; ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს აპარატი; ხულოს, თეთ რიწყაროს, ხარაგაულის, მესტიის, წალენჯიხის, ხაშურის, ბორჯომისა და ონის მუნიციპალიტეტები აუდიტის ფარგლ ებში განხორციელდა ადრეული გაფრთ ხილების სისტემების ეფექტიანობის შესწავლა ბუნებრივი კატასტროფებით გამოწვეული ზიანის შესამცირებლად; ასევე – ჰიდრომეტეორ ოლოგიურ ი და გეოლოგიური მონაცემების გამოყენების შესწავლა, საქართვ ელოს პირობებში ხშირი კატასტრო ფების (ზვავი, მეწყერი, წყალდიდობა, სეტყვა) პრევენციისთვის. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: აუდიტის შედეგად გამოვლინდა, რომ ქვეყანაში არ არის შემუშავებული/განახლებული ეროვ ნული დონის ისეთი კონცეპტუალური დოკუმენტები, როგორებიცაა, ეროვნული უსაფრთხოების კონ ცეფცია, საფრთ ხეების შეფასების დოკუმენტი და უსაფრთ ხოების სფეროში ეროვნული სტრატეგიები. განახლებას საჭიროებს ასევე სამოქალაქო უსაფრთხოებ ის ეროვნული გეგმის მოქმედი ვერსია. სხვა დასხვა სამართლებრივი აქტების, რეგულაციების შესწავლის და უწყებების ფუნქციურ ი ანალიზის შე დეგად გამოვლინდა უწყებების ფუნქციათა ურთიერთგადაფარვა. ამასთანავე, არ არსებობს ბუნებრი ვი კატასტრ ოფების, საფრთხეებისა და რისკების შეფასების საინფორმაციო ბაზა. ადრეული გაფრთხილების მიზნებისთვ ის არ არსებობს სამეცნიერ ო და ტექნიკურ ექსპ ერტებთან მუნიციპა ლიტეტების, სააგენტოსა და საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის თანამშრ ომლობის, ინფორმაცი ის მიმოცვლ ის პროცესების მომწესრიგებელი დოკუმენტები, კომუნიკაციის სტრატეგიები, პროტოკოლები და მემორანდუმები. მუნიციპალიტეტების მიერ ჰიდრომეტეოროლოგიური და გეოლოგიური მონაცემები ინფორმირებული გადაწყვეტილებების მისაღებად არასაკმარისად გამოიყენება. გასათვალისწინებელია, რომ არ არსებობს ერთიანი ცენტრალიზებული საინფორმაციო საკომუნიკა ციო ტექნოლოგიების სისტემა (ICT), საგანგებო სიტუაციების ეროვნული სატელეკომუნიკაციო გეგმა 34 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური და მასთან დაკავშირებული გამართული პროცესები, რათა დაინტერესებულ პირებამდე და ბუნებრივი კატასტრ ოფის რისკის ქვეშ მყოფ საზოგადოებამდე გაფრთხილების შეტყობინებებმა მიაღწიოს სხვა დასხვა საკომუნიკაციო არხის გამოყენებით. რეკომენდაცია: საქართვ ელოში მრავალმხრივი საფრთხეების ადრეული გაფრთხილების სისტემის შექმ ნისა და ეფექტიანი ფუნქციონირების მიზნით, ეროვნული უსაფრთხოებ ის საბჭოს აპარატმა დააორგანიზოს კატასტროფის რისკის შემცირების ეროვნული სტრატეგიის შემუშავება და კოორდინაცია, ასევე ინციდენ ტის/მოსალოდნელი ან წარმოქმნილი საგანგებო სიტუაციის შესახებ შეტყობინების სისტემის დებულების პროექტის, როგორც ადრეული გაფრთხილების სისტემის ინტეგრირებული და ყოვლისმომცველი ჩარჩო დოკუმენტის შემუშავება, რომელიც, მათ შორის, განსაზღვრავს სისტემის მონაწილე სუბიექტების როლებს, პასუხისმგებლობებს, უწყებებს შორის თანამშრ ომლობისა და კოორდინირების მექანიზმებს. აუდიტის დასახელება: ციფრული ჯანდაცვის ეფექტიანობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: ჯანმრთ ელობის დაცვა აუდიტის პერიოდი: 2020-2023 წლები აუდიტის ობიექტი: სსიპ – ინფორმაციული ტექნოლოგიების სააგენტო; ა(ა)იპ – საქართველოს სა მედიცინო ჰოლდინგი; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევ ნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; სსიპ – სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტო აუდიტის ფარგლ ებში შესწავლილ იქნა ციფრული ჯანდაცვის ელემენტების დანერგვისა და ფუნქციო ნირების მექანიზმების ეფექტიანობა. ასევე – საინფორმაციო ტექნოლოგიების გამოყენება ჯანდაცვის სერვისების ხელმისაწვდომობისა და ხარისხის გასაუმჯობესებლად, განსაკუთრებით პანდემიის გავ ლენით. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: ჯანმრთ ელობის ელექტრონული ჩანაწერების (EHR) სისტემაში არ არის ჩართული მაღალი რისკის დაწესებულებების 57%, სტაციონ არების – 4%, აფთიაქების – 32% და ექიმების – 24%. 20222023 წლებში 400,681 შემთხვევიდან 50%, არ არის ასახული EHR-ში. ექიმების რაოდენობა 2023 წელს ჩართულია ელ-სისტემაში სტაციონარული და ამბულატორიული შემთხვევის წილი, რომელიც არ არის ასახული EHR სისტემაში, 2022-2023 წლებში არ არის ჩართული ელ-სისტემაში სისტემაში არ არის ჩართული მაღალი რისკის შემცველი სამედიცინო დაწესებულების უმეტესობა 50% 57% 35 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში რეკომენდაცია: ელექტრონული ჩანაწერების სისტემაში ჩართული მომხმ არებლებისათვის მუდმივად განახლებად და სრულ მონაცემებზე წვდომის მიზნით, შემუშავდეს ეფექტიანი ზედამხედველობის მექა ნიზმი, რომელიც გაზრდის ექიმებისა და სამედიცინო დაწესებულებების ჩართულობას, რითაც გააუმ ჯობესებს პაციენტის ჯანმრთელობის შესახებ არსებული ინფორმაციის დროულ ად და სრულად ასახ ვის მაჩვენებელს. მიგნება: ელექტრონული რეცეპტების სისტემის გარეშე გაიცა 498,739,288 ერთეული მედიკამენტის 67%. 2021-2024 წლებში 38 ექიმმა 56 გარდაცვლილ პაციენტზე გასცა რეცეპტს დაქვემდებარებული, ძირითადად, პირველი ჯგუფის მედიკამენტები. ელექტრონულ სისტემაში აფთიაქების ჩართულობის წილი 2023 წელს მედიკამენტების გაცემის 2023 წლის მაჩვენებელი არ არის ჩართული ელ-რეცეპტით გაცემული ჩართულია ელ-რეცეპტის გარეშე გაცემული რეკომენდაცია: ელექტრონული რეცეპტის სისტემის ეფექტიანად ამოქმედების მიზნით, შემუშავდეს ისეთი ზედამხედველობის მექანიზმი, რომელიც შეამცირებს რეცეპტს დაქვემდებარებული მედიკამენ ტების ურეცეპტოდ გაცემის შესაძლებლობას. მიგნება: ტელემედიცინის სერვისით 97,381 პოტენციურ ი ბენეფიციარიდან მხოლოდ 4% (3,883) სარ გებლობს; 6 სოფლის ექიმს არ გამოუყენებია სერვისი; ამასთანავე, შერჩეული 5 სოფლიდან, სადაც არ ფიქსირდება ტელემედიცინის სერვისით სარგებლობა ან გამოყენებულია მინიმალურად, სამ სოფელ ში ამბულატორიას ასევე არ ჰქონდა წვდომა ინტერნეტთან. ტელემედიცინის ოფთალმოსკოპი 6 ხელსაწყოდან 3 არ იყო გამოყენებული: სტეტოსკოპი სპირომეტრი ტელემედიცინის აპარატები განთავსებულია 50 სოფელში }6 სოფელში არ იყო გამოყენებული ტელემედიცინის სერვისი }ს აჭიროების განსაზღვრის ეტაპზე სათანადოდ არ იქნა გათვალისწინებული გეოგრაფიული და დემოგრაფიული ფაქტორები რეკომენდაცია: ტელემედიცინის სერვისების დანერგვისა და მისი ეფექტიანად ფუნქციონირების უზრუნ ველსაყოფად, შემუშავდეს იმგვ არი ადმინისტრირების მექანიზმი, რომელიც უზრუნველყოფს ტელემედი ცინის აპარატურის პროდუქტიულ გამოყენებას, რაც გულისხმობს: აპარატების სოფლების მიხედვით განა წილებისას გეოგრაფიული და დემოგრაფიული ფაქტორების გათვალისწინებას; აპარატურის გამართული და უწყვეტი ფუნქც იონირებისათვის შესაბამისი ინფრასტრუქტურის უზრუნველყოფას; სოფლის ექიმები სათვის ტელემედიცინის სერვისის გამოყენების მიზნით მოტივაციის ზრდას; სოფლად მცხოვრები მოსახ ლეობის ტელემედიცინის სერვისების შესახებ ინფორმირებულობის ამაღლებას. 36 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აუდიტის დასახელება: სამედიცინო დაწესებულებების ზედამხედველობის ეფექტიან ობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: ჯანმრთ ელობის დაცვა აუდიტის პერიოდი: 2022-2023 წლები აუდიტის ობიექტი: საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებ იდან დევნილთა, შრომის, ჯან მრთ ელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრ ო; სსიპ – სამედიცინო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტო აუდიტის ფარგლებში შეფასდა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსა და მის სისტემაში შემავალი სსიპ − სამედიცი ნო და ფარმაცევტული საქმიანობის რეგულირების სააგენტოს მიერ ამბულატორიული/დღის სტაციო ნარისა და სტაციონარული ტიპის სამედიცინო დაწესებულებების ზედამხედველობის მიმართულებით შემუშავებული და დანერგილი მექანიზმების ეფექტიანობა და გამოყენებული რესურსების პროდუქტი ულობა და ეკონომიურობა. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: 2022-2023 წლებში მოქალაქეთა მიერ წარდგენილი 682 სამედიცინო საჩივრიდან, 2024 წლის სექტემბრის მდგომარეობ ით მხოლოდ 33%-ია შესწავლილი, 67% კი – კვლავ მიმდინარეობს. აღნიშ ნული განპირობებულია იმ გარემოებ ით, რომ არ არის დანერგილი მექანიზმი, რომელიც უზრუნველ ყოფს მოქალაქეთა საჩივრებისა და განცხადებების კლასიფიცირებასა და პრიორიტეტულობის გან საზღვრას, მათი მნიშვნელობის მიხედვით.“ განცხადებების/საჩივრების შესწავლის სტატუსი 2022-2023 წლებში მოქალაქეთა საჩივრები, მნიშვნელობის და პრიორიტეტულობის მიხედვით, არ არის კლასიფიცირებული საჩივრების განხილვა შემთხვევათა 48% დასრულებული მიმდინარე -ში გაგრძელდა 1-დან 3 წლამდე პერიოდში რეკომენდაცია: სამედიცინო დაწესებულებებში პაციენტებისათვის გაწეული სერვისების ხარისხის გა უმჯობესების მიზნით შემუშავდეს და დაინერგოს მექანიზმი, რომელიც უზრუნველყოფს: მოქალაქეთა საჩივრებისა და განცხადებების პრიორიტეტიზაციასა და კლასიფიკაციას; მნიშვნელოვანი კატეგორი ის განცხადებებზე დროულ და პრიორიტეტულ რეაგირებას. მიგნება: ზედამხედველობის მიზნით, სამედიცინო დაწესებულებების შერჩევის პროცესში არსებული კრიტერიუმ ები სათანადოდ ვერ უზრუნველყოფენ რისკზე დაფუძნებულ მიდგომას და მაღალი რისკის შემცვ ელი საქმიანობის განმახორციელებელ სამედიცინო დაწესებულებების გათვალისწინებას. არსე ბულ პირობებში განხორციელებული კონტრ ოლი არ ახდენს სამედიცინო დაწესებულებებში არსებუ ლი რისკების სათანადო შეფასებასა და ანალიზს, შესაბამისად, ვერ უზრუნველყოფს დაგეგმვის ეფექ ტიანი პროცესის არსებობას. 37 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში არსებული მექანიზმები არ არის საკმარისი სამედიცინო დაწესებულებების სრულყოფილი ზედამხედველობისთვის სააგენტოს მიერ 2022-2023 წლებში სამედიცინო დაწესებულებების დაფარვა ინფორმაცია რეგისტრირებული სტომატოლოგიური კლინიკების შესახებ შემოწმდა არ შემოწმდა 50% 50% სტაციონარი 97% 3% ამბულატორია არ ფიქსირდება სისტემაში ფიქსირდება სისტემაში რეკომენდაცია: სამედიცინო დაწესებულებების ზედამხედველობის პროცესში სააგენტოს მიერ განსა ხორციელებელი ღონისძიებების ეფექტიანად დაგეგმვის მიზნით, შემუშავდეს და დაინერგოს შესაბა მისი კრიტერიუმები, რომლებიც უზრუნველყოფს: დაწესებულებების შერჩევას რისკზე დაფუძნებული მიდგომის გამოყენებით; მოქმედი მაღალრისკიანი სამედიცინო დაწესებულებების სათანადოდ მოც ვას. აუდიტის დასახელება: პანდემიის შემდგ ომ პერიოდში ინფექციებ ის მართვის ეფექტიან ობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: ჯანმრთ ელობის დაცვა აუდიტის პერიოდი: 2022-2023 წლები აუდიტის ობიექტი: სსიპ – ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზო გადოებრივი ჯანმრ თელობის ეროვნული ცენტრი; საქართვ ელოს ოკუპირე ბული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთ ელობისა და სოცია ლური დაცვის სამინისტრ ო აუდიტის ფარგლებში შესწავლილ იქნა ინფექციური დაავადებების, მათ შორის გრიპის, ზედამხედვე ლობისა და მართვის ღონისძიებ ების ეფექტიანობის, ასევე – ეპიდზედამხედველობის სისტემის გაძ ლიერების ღონისძიებების, ელექტრ ონული სისტემების განვითარებისა და საინფორმაციო სისტემების თავსებადობის საკითხები. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: რისკჯგუფებში გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინის მოცვის მაჩვენებელი საგრძ ნობლად დაბა ლია. ამასთანავე, ზოგიერთ რისკჯგუფში შემცირებულია 2023 წლის მოცვის მაჩვენებელი წინა წელ თან შედარებით. მაგალითად, ჯანმრთ ელობის დაცვის პერსონალი, ვისთვისაც ვაქცინაცია სავალდე ბულოა, 79%-დან შემცირდა 51%-მდე. ამასთანავე, აცრილი დიაბეტის მქონე პირების რაოდ ენობამ 2023 წლისთვის შეადგინა 19%, 60 წელზე ხანდაზმულ პირებთა რაოდ ენობამ − 7% და ორსულების რაოდენობამ − 2%. 38 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური შემცირებულია ვაქცინის ათვისების მაჩვენებელი არ არის განსაზღვრული ვაქცინაციით დაფარვის სამიზნე მაჩვენებელი 2021-2022 2022-2023 2023-2024 99% 99% 85% აცრილია სავალდებულო ვაქცინაციას დაქვემდებარებული სამედიცინო პერსონალის ნაწილი დაბალია მოსახლეობის ინფორმირებულობა ვაქცინაციის სარგებლიანობაზე 2021-2022 2022-2023 2023-2024 79% 59% 51% რეკომენდაცია: გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინის მოცვის მაჩვენებლის ზრდის მიზნით დაინერგოს შე საბამისი მექანიზმები, როგორც მოსახლეობის, ასევე სავალდებულო ვაქცინაციას დაქვემდებარებუ ლი სეგმენტისა და რისკ-ჯგუფებისათვის; ამასთანავე, გაზრდილი მოთხოვნის პირობებში გათვალის წინებულ იქნეს ვაქცინის სათანადო რაოდ ენობით უზრუნველყოფა. მიგნება: სასწრაფო შეტყობინებას დაქვემდებარებული დაავადებებისა და მდგომარეობების ფარგ ლებში დაფიქსირებულ მონაცემთა შედარებით აღმოჩნდა, რომ ზოგიერთი ნოზოლოგიის შემთხვე ვაში, საყოველთაო ჯანმრთ ელობის დაცვის მართვის პროგრამის მონაცემებით ფიქსირდება მეტი შემთხვევა, ცენტრის მონაცემებთან შედარებით. შერჩეული დაავადების/მდგ ომარეობის 2022-2023 წლებში დადასტურებულ 654 შემთხვევაზე ჩატარებული ეპიდკვლევების შესწავლის შედეგად გა მოვლინდა, რომ დაავ ადებათა ზედამხედველობის ელექტრონულ სისტემაში დაფიქსირებული ინფორმაცია ჩატარებულ ეპიდკვლ ევებთან დაკავშირებით შემთხვევათა 53%-თან მიმართებით, არასრულყოფილია. სისტემაში დაფიქსირებული ინფორმაცია ჩატარებულ ეპიდკვლევებთან დაკავშირებით არასრული სრული რეკომენდაცია: გადამდები დაავადებების შესახებ ქვეყნის დონეზე ზუსტი და სრული ინფორმაციის მო პოვების მიზნით, დაინ ერგოს სამედიცინო დაწესებულებების მიერ წარდგენილი, როგორც აგრეგირე ბული, ისე ინდივიდუალური შემთხვევების შესახებ მონაცემების ზედამხედველობის ეფექტიანი მექა ნიზმი და გაუმჯობესდეს დაავადებებზე ზედამხედველობის ელექტრ ონული ინტეგრირებული სისტემა. 39 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში მიგნება: საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის ცენტრების 46%-ს დასაქმებული ჰყავს იმაზე ნაკ ლები შრომითი რესურსი, რაც მინისტრის ბრძანებით დამტკ იცებული ეროვნული რეკომენდაციითაა განსაზღვრული. საშტატო ერთეულები მხოლოდ 32%-ში შეესაბამება ნორმას. საშტატო ერთეულების შესაბამისობა სჯდ ცენტრებში სისტემაში 25-35 წლის კადრების შედინების მაჩვენებელი 5%-ია დასაქმებულების 40% შეესაბამება არ შეესაბამება საპენსიო ასაკს მიღწეულია რეკომენდაცია: საზოგადოებრივი ჯანმრთ ელობის დაცვის სფეროს საკმარისი და კვალიფიციურ ი ადა მიანური რესურსის უზრუნველსაყოფად, შეფასდეს არსებული მდგომარეობა და შემუშავდეს, დაინერ გოს და ზედამხედველობა გაეწიოს არსებულ საჭიროებებზე მორგებულ ადამიანური რესურსის განვი თარების გეგმას, რომელიც შესაძლებელს გახდის გაუმკლ ავდეს არსებულ და მომავალ გამოწვევებს ინფექციების მართვის მიმართულებით. აუდიტის დასახელება: შრომის უსაფრთხო პირობების ხელშეწყობის ეფექტიან ობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: ჯანმრთ ელობის დაცვა აუდიტის პერიოდი: 2021-2023 წლები აუდიტის ობიექტი: სსიპ – შრომის ინსპექციის სამსახური აუდიტის ფარგლ ებში შეფასდა შრომის უსაფრთხოების სისტემის განვითარების პროცესში ჩართული მექანიზმების ეფექტიანობა, არსებული გამოწვევები და შესაძლებლობები. ამასთანავე, შესწავლილ იქნა: რამდენად არსებობს წინაპირობები შრომის უსაფრთ ხოების ნორმების სათანადო ინსპექტირე ბისთვის; პრიორ იტეტული სექტორების გამოვლენისა და კომპანიების რისკზე დაფუძნებული შერჩევის საკითხი; ინსპექტირების პროცესის გავლენა კომპანიებში შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვაზე. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: საქართველოში რეგისტრირებული პოტენციურად შესამოწმებელი ბიზნესსუბიექტების რაო დენობა აღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველოში შეადგენს, შესაბამისად, 105,726 და 65,407 ერ თეულს. აღნიშნულთან მიმართებით, ინსპ ექტორთა რაოდენობის განაწილება რეგიონ ების მიხედვით არაპროპორციულია. კერძოდ, 2022 წელს ცენტრალურ ოფისში ფაქტობრივად დასაქმებული იყო – 54, ხოლო რეგიონებში – 12 ინსპ ექტორი. აღნიშნულის გათვალისწინებით, თბილისის ოფისი დიდი მოცულობით ამოწმებს რეგიონების ობიექტებს. 40 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური რეგიონებში გადანაწილებულ ბიზნესსუბიექტებთან შრომის ინსპექციის სტრუქტურულ ერთეულებთან დასაქმებულთა ურთიერთმიმართება – 2022 წ. რეკომენდაცია: ინსპექტირების პროცესის მოთხოვნებთან ადამიანური რესურსების რაოდენობისა და განაწილების უკეთ მისადაგების მიზნით, სსიპ – შრომის ინსპექციის სამსახურმა უზრუნველყოს ინს პექტორთა რაოდენობის ეტაპობრივი ზრდის პარალელურად ახალი თანამშრომლების რეგიონალურ სამმართველოებში გადანაწილება შესამოწმებელი ობიექტების რაოდენობის პროპორციულად, მათი სექტორული და რეგიონ ული სპეციფიკის გათვალისწინებით. მიგნება: შრომის ინსპ ექციის მიერ გეგმურად ინსპექტირებულია კომპანიების 1%, ხოლო სულ ინს პექტირებულ კომპანიებში (როგორც გეგმურ, ასევე არაგეგმურ და სხვა სახით ინსპექტირებული) და საქმებულთა 7%. სექტორულ დონეზე ინსპექტირებას დაქვემდებარებული კომპანიების მინიმალური რაოდ ენობები ზოგ შემთხვევაში მცირეა, იმავე სექტორში ქვეყანაში არსებული კომპანიების საერთო რაოდ ენობასთან შეფარდებით. კომპანიები არ არიან შერჩეულნი რისკის დონის პროპორციულად, შესაბამისად, მესამე დონის რისკის მქონე სექტორებიდან მეტი კომპანია აირჩევა, ვიდრე უპირატესი მეოთხე ან მეხუთე დონის რისკის სექტორებიდან. 2022-2023 წლების ინსპექტირების გეგმა რისკის დონეების მიხედვით. 704 461 366 97 338 150 147 122 164 1 1 2 3 4 5 2022 ინსპექტირების გეგმა 2023 ინსპექტირების გეგმა რეკომენდაცია: შრომის უსაფრთ ხოების პრევენციული პოლიტიკის ეფექტიანობის გაუმჯობესების მიზ ნით, სსიპ – შრომის ინსპ ექციის სამსახურმა განსაზღვროს გეგმური ინსპექტირების დაფარვის მიზნობ რივი მაჩვენებლები და უზრუნველყოს მათი ინიციირება სამინისტროს სტრატეგიაში. 41 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში აუდიტის დასახელება: „სოფლის ექიმის“ სახელმწიფო პროგრამის მართვის (შემდგომი რეაგირება) ეფექტიანობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: ჯანმრთ ელობის დაცვა აუდიტის პერიოდი: 2023 წელი და 2024 წლის 6 თვე აუდიტის ობიექტი: ა(ა)იპ – საქართველოს სამედიცინო ჰოლდინგი; საქართველოს ოკუპირებუ ლი ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრ თელობისა და სოციალ უ რი დაცვის სამინისტრო აუდიტის ფარგლებში შეფასდა „სოფლის ექიმის“ პროგრამის ეფექტიანობა და პროგრამის გაუმჯობე სება 2015 წლის აუდიტის შედეგად გაცემული რეკომენდაციების შესრულებით შედეგად. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: სოფლად მცხოვრები მოსახლეობა არათანაბარ პირობებშია პირველად ჯანდაცვაზე ხელმი საწვდომობის კუთხით: 783 ტერიტორიული ერთეულიდან 45 მათგანში (6%-ში) არ არის დაცული საერ თაშორისო კრიტერიუმით − ერთ ექიმზე მიმაგრებული მოსახლეობ ის რაოდენობის რეკომენდებული ზედა ზღვარი და ერთ ექიმზე − 2000-ზე მეტი მოსახლე მოდის, ასევე – სოფლის ექიმების განაწილე ბისას არ არის გათვალისწინებული ტერიტორიული ერთეულისათვის დამახასიათებელი სპეციფიკუ რი გარემოებები. მაგალითად, ტერიტორიულ ერთეულში, სადაც მოსახლეობის რაოდ ენობა 2000-ზე ნაკლებია და 2 სოფელს შორის მანძილი მცირეა, არის 2 საექ იმო პუნქტ ი, როდესაც მსგავსი მოსახ ლეობის რაოდ ენობის მქონე მაღალმთ იან ტერიტორიულ ერთეულში ერთი საექიმო პუნქტ ია, ბევრი დასახლებული პუნქტისა და სოფლებს შორის დიდი დაშორების მიუხედავად. რეკომენდაცია: სოფლად პირველადი ჯანდაცვის მომსახურების ხელმისაწვდომობის გაზრდისა და სა მედიცინო პერსონალის ოპტიმალურად განაწილების მიზნით: – სამინისტრომ დაადგინოს დემოგრა ფიული და გეოგრაფიული კრიტერიუმები ტერიტორიული ერთეულებისთვის (მათ შორის, მაღალმთი ანი და მეჩხერად დასახლებული ტერიტორიული ერთეულებისთვის); აღნიშნულის გათვალისწინებით შეაფასოს ადამიანური რესურსები და განსაზღვროს სოფლის ექიმების საკმარისი რაოდენობა თითო ეული ტერიტორიული ერთეულისათვის; სხვა დაინტერესებულ უწყებებთან კოორდინაციით შეიმუშაოს სოფლად საკმარისი რაოდენობის და შესაბამისი კვალიფიკაციის სოფლის ექიმების მოძიების საშუა ლოვადიანი/გრძ ელვადიანი ხედვა და შესაბამისი სამოქმედო გეგმა. მიგნება: ტერიტორიულ ერთეულებში ექიმების დატვირთვ ა განსხვ ავებულია. კერძოდ, შერჩეული ტე რიტორიული ერთეულების 28%-ში ერთი ექიმი მეორეზე, სულ მცირე, 70%-ით მეტ პაციენტს იღებს, რაც შესაძლოა მიანიშნებდეს ექიმების განსხვავებულ პროდუქტიულობაზე. ასევე: აუდიტის შედეგად გამოვლინდა, რომ გამოკითხული სოფლის ექიმების უდიდესი ნაწილი მხოლოდ სამიზნე მოსახლეო ბის 0%-დან 19%-მდე გადამისამართებას ახორციელებს სკრინინგის პროგრამებში. სოფლის ექიმებს სამიზნე მოსახლეობის შედარებით მაღალი მოცვა აქვთ პროგრამით გათვალისწინებული სხვა მომ სახურებების ფარგლ ებში, თუმცა გამოწვევად მაინც რჩება ექიმების მხრიდან სამიზნე მოსახლეობის სრული მოცვა. რეკომენდაცია: სოფლის ექიმების მოტივაციის ამაღლებისა და დაკისრებული ფუნქციების ჯეროვნად შესრულების სტიმულირების მიზნით, პირველადი ჯანდაცვის რეფორმის სრულად ამოქმედებამდე, შეიმ უშაოს სოფლის ექიმების ანაზღაურების სისტემა, რომელიც დაფუძნებული იქნება წინასწარ გან საზღვრულ რაოდენობრივ და ხარისხობრივ ინდიკატორებზე (მაგალითად, პროგრამით გათვალისწი ნებული მომსახურებებით სამიზნე მოსახლეობის მოცვა და სხვ.). 42 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აუდიტის დასახელება: სსიპ – აღსრულების ეროვნული ბიუროს სააღსრულებო პროცესის ეფექტი ანობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება აუდიტის პერიოდი: 2021-2023 წლები და 2024 წლის 6 თვე აუდიტის ობიექტი: სსიპ – აღსრ ულების ეროვნული ბიურ ო აუდიტის ფარგლებში შეფასდა, რამდენად უზრუნველყოფს სსიპ – აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ დაგეგმილი და განხორციელ ებული ღონისძიებები ეფექტიანი აღსრულების წინაპირობების შექ მნას. ამასთანავე, შესწავლილ იქნა სისტემაში არსებული გამოწვევები. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: მოვალის ქონების მოძიებასთან დაკავშირებით არსებობს რიგი გამოწვევები, რომლებიც გავ ლენას ახდენს ბიუროს საქმიანობის ეფექტიანობაზე. კერძოდ, ბიურო ეროვნული ბანკიდან ავტომა ტურად ვერ იღებს ინფორმაციას ბანკის ლიცენზირების შესახებ, შესაბამისად, ვერ უზრუნველყოფს ბანკებთან მათი ლიცენზირებისთანავე ხელშეკრულების გაფორმებასა და მოვალის შესახებ დაცული ინფორმაციის დაუყოვნებლივ მიმოცვლას; ბიუროს ყველა საბანკო დაწესებულებასთან არ აქვს ხელ შეკრულება დადებული; ბიურომ ვერ წარმოადგინა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფ ლებამოსილ ორგანოებთან ინფორმაციის მიმოცვლის შესახებ დადებული ხელშეკრულებები; ყადა ღისგან უსაფუძვლოდ თავისუფლდება ის თანხა, რომელიც არ წარმოადგენს სახელმწიფო პენსიასა და სოციალურ დახმარებას და ირიცხება ამ მიზნით გამოყენებულ ანგარიშებზე; დასაკავებლად გადა ცემული ავტოსატრანსპორტო საშუალებების მოძიების პროცესში, ბიურო ვერ იყენებს ყველა შესაძლო ადმინისტრაციული ორგანოს რესურსს; ბიურო ვერ ახერხებს ინფორმაციის მოძიებას კრიპტოაქტივზე, ფასიან ქაღალდებსა და სათამაშო ბიზნესში თანხის ვირტუალურად შენახვის საშუალებებზე. რეკომენდაცია: ბიურომ, ქონების ყველა სახეობაზე აღსრულების განხორციელ ების მიზნით, უზრუნ ველყოს: – ავტოტრანსპ ორტის მოძიების პროცესში ყველა შესაძლო ადმინისტრაციული ორგანოს რე სურსის გამოყენება; – ვირტუალური აქტივის მომსახურების პროვაიდერებთან, ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შუამავლებთან, სათამაშო ბიზნესის სუბიექტებთან ელექტრ ონული საკომუნიკაციო გზების შე მუშავება და მოვალის ქონების მოძიებ ა. მიგნება: ბიუროს პროგრამაში გამოყენებული ტექნოლოგია მოძველებულია და დგას სისტემის გა დაწერის აუცილებლობა, რაც გაზრდის სისტემის მოქნილობას, ხელს შეუწყობს ცვლილებების უფრო მარტივად განხორციელებას და შეუფ ერხებელ მუშაობას. პროგრამაში არსებული კონტროლის სხვა დასხვა ნაკლოვანება ზრდის არაავტორიზებული წვდომის რისკს. ზოგიერთ ტერიტორიულ ბიუროში საქმის განაწილების ალგორითმი განსხ ვ ავდება დანარჩენი ბიუროებ ისგან. რეკომენდაცია: სააღსრულებო წარმოების შეუფ ერხებელი განხორციელების მიზნით, ბიურ ომ უზრუნ ველყოს საქმისწარმოების ელექტრონული სისტემის მდგრადი და გამართული ფუნქციონ ირება, ასევე ტერიტორიულ ბიუროებში საქმეთა განაწილება პროგრამული ალგორითმის გამოყენებით. 43 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში აუდიტის დასახელება: გენდერული თანასწორობის უზრუნველყოფა ზოგადი განათლების სფეროში სახელმწიფო სექტორი: განათლება აუდიტის პერიოდი: 2018-2023 წლები აუდიტის ობიექტი: საქართვ ელოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო; სსიპ – მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრი აუდიტის ფარგლებში განხორციელდა ზოგადი განათლების სფეროში გენდერული თანასწორობის უზ რუნველყოფის მიზნით საქართველოს განათლების, მეცნიერ ებისა და ახალგაზრდ ობის სამინისტრო სა და სსიპ − მასწავლებელთა პროფესიული გადამზადების ეროვნული ცენტრის მიერ განხორციელე ბული ღონისძიებების ეფექტიანობის შეფასება. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: მასწავლებელთა გადამზადების ტრენინგებში არ არის შემუშავებული გენდერული თანას წორობის შესახებ მასწავლებელთა ცნობიერების ამაღლების ან/და გენდერულად მგრძნობიარე პე დაგოგიკის/ს წავლების დამოუკიდებელი ტრენინგმოდული, რომლის ფარგლებშიც დაიფარებოდა საერთაშორისო კარგი პრაქტიკით გათვალისწინებული ყველა საკითხი და განხორციელდებოდა მას წავლებელთა სისტემური გადამზადება. არსებული ტრენინგები მხოლოდ ფრაგმენტულად მოიცავს აღნიშნულ საკითხებს, მიდგომა არ არის სისტემატური, მასშტაბური და არ ფარავს ყველა მასწავლე ბელს. ამასთანავე, მოსწავლეთა გამოკითხვითაც დადასტურდა, რომ მასწავლებელთა გადამზადება გენდერულ საკითხებზე ცნობიერების ამაღლების მიზნით კვლავ რჩება აუცილებელ ამოცანად. მოსწავლეთა აზრი მასწავლებელთა მხრიდან დამოკიდებულებებზე იღებთ თუ არა მასწავლებლებისგან იმავე დონის გამოხმაურებას და წახალისებას, როგორც საპირისპირო სქესის მოსწავლე? მასწავლებლის მხრიდან გსმენიათ თუ არა სხვადასხვა გენდერული სტერეოტიპული გამონათქვამი? 3% 18% 14% 53% 53% 29% 30% ყოველთვის იშვიათად დიახ არა ხანდახან არასოდეს დარწმუნებული არ ვარ რეკომენდაცია: მასწავლებელთა გენდერულად პასუხისმგებლიანი პედაგოგიკის განხორციელების მიზნით, გენდერული სტერეოტიპების აღმოსაფხვრელად და თანასწორი განათლების პირობების შე საქმნელად, მიზანშეწონილია: მასწავლებელთა პროფესიულ ი სტანდარტის გადასინჯვა, რათა მასწავ ლებელთა მიმართ მოთხოვნებში გათვალისწინებულ იქნეს გენდერულად პასუხისმგებლიანი სწავლე ბა; შეიქმნას სათანადო ტრენინგმ ოდული, რომლითაც მოცული იქნება საერთაშორისო პრაქტიკით არსებული ყველა საჭირო ინფორმაცია გენდერულად პასუხისმგებლიანი პედაგოგიკის განსახორციე ლებლად და აღნიშნულის საფუძველზე სისტემურად გადამზადდნენ მოქმედი მასწავლებლები. 44 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური მიგნება: სამინისტრომ გენდერული თანასწორობის პრობლემები განსაზღვრა მხოლოდ სხვა ორგა ნიზაციების კვლევებით, რაც გენდერულ ჭრილში დამატებითი ანალიზების გარეშე, არ მოიცავს პრობ ლემატიკის სრულ სპექტრს და არ ადგენს მათ გამომწვევ ფაქტორებს, რაზეც შემდგომ მიმართული უნდა იყოს გენდერული თანასწორობის უზრუნველყოფის ღონისძიებ ები. აუდიტის ჯგუფის მიერ ჩატა რებული მოსწავლეთა გამოკითხვების ანალიზით გამოვლინდა სკოლის დონეზე გენდერული თანას წორობის ის საკითხები, რომლებიც სამინისტრ ოს მხრიდან საჭიროებს დამატებითი ღონისძიებების გატარებას მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით, როგორიცაა, მაგალითად, სკოლის დონეზე STEM საგნებში გოგოების მოტივაციების/ინტერესების გაზრდა. გამოკითხული მაღალი შეფასების მქონე მოსწავლეებ ი სქესის მიხედვით და მაღალი შეფასების მქონე გოგოებსა და ბიჭებში სწავლის გაგრძელების სურვილი STEM მიმართულებით. მაღალი შეფასების მქონე მოსწავლეები მაღალი შეფასების მქონე გოგოებსა და ბიჭებში სწავლის გაგრძელების სურვილი STEM პროფესიებში 36% 30% 65% 64% 70% 35% გოგო ბიჭი გოგო ბიჭი კი არა რეკომენდაცია: სამინისტრომ განათლების სფეროში გენდერული თანასწორობის საკითხების უკეთ ინტეგრირების მიზნით გააუმჯობესოს განათლების სტრატეგიულ ი ამოცანების დასახვისა და ღონისძი ებების დაგეგმვ ის მოქმედი პროცესი, საერთაშორისო კარგი პრაქტიკის შესაბამისად: – განსაზღვროს გენდერული თანასწორობის საკითხების სათანადოდ გამოვლენისთვის განსახორციელებელი აქტი ვობები; – გენდერული თანასწორობის ღონისძიებ ების დაგეგმვისას გათვალისწინებულ იქნეს ზოგადი განათლების დონეზე ინიციატივები STEM საგნებში გოგოებ ის მოტივაციის/ინტერესის გაზრდ ის მიზ ნით. აუდიტის დასახელება: სეტყვასაწინააღმდ ეგო სისტემების ეფექტიანობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება აუდიტის პერიოდი: 2022-2023 წლები აუდიტის ობიექტი: სსიპ – სახელმწ იფო სამხედრო სამეცნიერ ო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობ ის სამინისტრ ო აუდიტის ფარგლ ებში შესწავლილ იქნა ქვეყანაში არსებული სეტყვასაწინააღმდეგო სისტემები და მა თი მართვის პროცესი, მოხდა ნაკლოვანებების იდენტიფიცირება და მათი გამომწვევი მიზეზების გაა ნალიზება. 45 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: სეტყვასაწინააღმდეგო სარაკეტო სისტემის ფუნქც იონ ირებისათვის უმნიშვნელოვანესი კომ პონენტია მეტეოროლოგიური რადიოლოკაციური სადგური „რადარი“. მისი მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევაში, სისტემა ხდება უფუნქც იო. დღეის მდგომარეობ ით, ქვეყანაში არსებობს მხოლოდ ერთი რადარი, რომელიც სისტემის ფუნქციონირების დაწყების დღიდან მუშაობს სრული დატვირთვით. ამ ეტაპზე მისი საგარანტიო ვადა ამოწურულია და იმყოფება პოსტგარანტიულ მომსახურებაზე. რადა რის ტექნიკური მომსახურება ხორციელდება გერმანელი სპეციალისტების მიერ. მათ ყოველწლიურ მოხსენებებში მითითებულია რეკომენდაციებ ი, რადარის გამართული ფუნქციონ ირებისათვის საჭირო აქტივობების შესახებ. აუდიტის შედეგად გამოვლინდა, რომ სპეციალისტების მიერ გაცემული მნიშვ ნელოვანი რეკომენდაციები მეორდება სხვადასხვა წლის მოხსენებებში და მათი აღმოფხვრა ხორცი ელდება დაგვიანებით. რეკომენდაცია: სეტყვასაწინააღმდეგო სარაკეტო სისტემის ეფექტიან ი ფუნქც იონ ირების მიზნით, მნიშ ვნელოვანია განხორციელდეს შესაბამისი აქტივობები: უზრუნველყოფილ იქნეს სეზონის განმავლო ბაში მეტეოროლოგიური რადარის გამართული ფუნქც იონირება, ე.წ. „მკვდარი ზონის“ არეალის და ფარვა და რადარის მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევაში, სხვა ალტერნატიული ქმედებები, რათა სისტემა არ გახდეს უფუნქციო. მიგნება: არსებული საცეცხლე დანადგარების რაოდენობა და განლაგება, სრულყოფილად ვერ ფა რავს დასაცავ არეალს. დანადგარების სიმცირესთან ერთად, მათ ნაწილს გააჩნიათ ე.წ. აკრძალული აზიმუტები, რაც გულისხმობს, რომ ღრუბელზე ზემოქმედება ვერ განხორციელდება სხვადასხვა მიმარ თულებით. დანადგარები არ არის განლაგებული წინა დამცავ (ბუფერულ) ზონებში, შესაბამისად, ვერ ხდება სეტყვის მარცვლის მატარებელი ღრუბლის დასაცავ ტერიტორიაზე შემოსვლამდე წინასწარ და მუშავება. არსებული 92 დანადგარი გასროლას ახდენს, მაქსიმუმ, 7 კმ-ის სიმაღლეზე, რაც არაეფექ ტიანია. რეკომენდაცია: სეტყვასაწინააღმდ ეგო სარაკეტო სისტემის ეფექტიანი ფუნქციონ ირების მიზნით, მნიშ ვნელოვანია განხორციელდეს შესაბამისი აქტივობები: დასაცავი არეალის ფართობის, სპეციფიკის და „აკრძალული აზიმუტების“ გათვალისწინებით, განხორციელდეს დამატებითი საცეცხლე დანადგარე ბის განთავსება შესაბამის წერტილებში, მათ შორის, ე.წ. „ბუფერულ ზონებში“. ამასთანავე, განხორ ციელდეს შესაბამისი სამუშაოები საცეცხლე დანადგარების და რაკეტების უფრო შორ მანძილსა და სიმაღლეზე ზემოქმედების არეალის გაზრდის მიზნით. აუდიტის დასახელება: ფერმათა/ფერმერთა რეესტრის ფორმირებისა და ადმინისტრ ირების პრო ცესის ეფექტიანობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება აუდიტის პერიოდი: 2021-2024 წლები აუდიტის ობიექტი: ა(ა)იპ ─ სოფლის განვითარების სააგენტო; საქართველოს გარემოს დაცვი სა და სოფლის მეურნეობ ის სამინისტრ ო აუდიტმა შეაფასა ფერმათა/ფერმერთა რეგისტრაციის პროექტის ფარგლებში სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობასთან დაკავშირებულ მონაცემთა შეგროვების, გამოყენებისა და შენახვის პროცესის მართ ვის ეფექტიანობა და პროდუქტიულობა. 46 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: მხარეებს (ABACO, სააგენტო, სამინისტრო) შორის არ არსებობს უფლება-მოვალეობების გა მიჯვნის ფორმალური დოკუმენტი. ხელშეკრულებების „მხარეთა ვალდებულებების“ მუხლი ზოგადია, მოიცავს მხოლოდ კონტრაქტორის ვალდებულებებს, არ განსაზღვრავს მომხმარებლების უფლებებს. რეკომენდაცია: პროგრამული უზრუნველყოფის ეფექტიანი მართვისა და ადმინისტრირების მიზნით, კარგი პრაქტიკის გათვალისწინებით (მათ შორის, ცვლილებების მართვისა და მხარდაჭერის კომუ ნიკაციის პროცესის გაუმჯობესებისა და მომსახურების ხარისხის განმსაზღვრელი ძირითადი ინდიკა ტორების დადგენის გზით), სამინისტრომ უზრუნველყოს სერვისის დონის შეთანხმების დოკუმენტის შემუშავება და დანერგვა. მიგნება: ფერმერთა/ფერმათა რეესტრში რეგისტრაცია ხდება მხოლოდ სატელეფონო ინტერვიუთი, რომ ლის დროსაც ოპერატორი მანუალურად ავსებს მონაცემებს, რომლებიც არ გადამოწმდება ოფიციალური წყაროებით. ინფორმაცია სტატიკურია, არ ხდება მისი განახლება რეალურ დროში ან პერიოდულად. რეკომენდაცია: სოფლის მეურნეობის შესახებ სტატისტიკური ინფორმაციის მოგროვებისა და ცენტრა ლიზაციის, ასევე დარგის განვითარების ხელშემწყობი პროგრამების/პროექტების მიზანმიმართულად დასაგეგმად და განსახორციელ ებლად, ფერმათა/ფერმერთა შესახებ სრული, ზუსტი და განახლებადი მონაცემების მოგროვების მიზნით, სააგენტომ განიხილოს რეგისტრ აციის და რეესტრში შესატან მონა ცემთა ვალიდაციის პროცესის ავტომატიზაციის შესაძლებლობა. აუდიტის დასახელება: მუნიციპალიტეტების საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მართვ ისა და განკარგვ ის ეფექტიანობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება აუდიტის პერიოდი: 2022-2023 წლები და 2024 წლის 6 თვე აუდიტის ობიექტი: სიღნაღის, წყალტუბოს, წალკის, ყვარლის, საგარეჯოს, სამტრ ედიის, მცხე თის, ჩოხატაურის, მარტვილის, მარნეულის, ლაგოდეხის, ასპინძისა და დე დოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტები აუდიტის ფარგლ ებში შესწავლილ იქნა მუნიციპალური უძრავი ქონების მართვისა და განკარგვის პროცესების ეფექტიანობის, ეკონომიურობისა და პროდუქტიულობის საკითხები. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: მუნიციპალიტეტებში უძრავი ქონების ფორმირების, მართვისა და განკარგვის პროცესი არა სისტემური და არათანმიმდევრულია – მუნიციპალიტეტებს ქონების მართვის სტრატეგია შემუშავებუ ლი არ აქვთ. შესაბამისად, ქონების ფორმირების, მართვისა და განკარგვის მიმართულებით მისაღ წევი მიზნები, მოსალოდნელი შედეგები და შეფასების ინდიკატორები ნათლად ჩამოყალიბებული და დოკუმენტირებული არ არის. მუნიციპალიტეტებში არ ტარდება მოსახლეობ ის საჭიროებების, ინფრას ტრუქტურის მდგომარეობის ან/და ბიზნესისთვის საინტერესო ქონების იდენტიფიცირება და მიღებული გადაწყვეტილებები არ ეყრდნობა ხარჯთს არგებლიანობის ანალიზს. რეკომენდაცია: უძრავი ქონების მართვის პროცესის გაუმჯობესებისთვის, მუნიციპალიტეტებმა საკუთა რი სპეციფიკიდან და თავისებურებებიდან გამომდინარე, მიზანშეწონილია შეიმუშაონ უძრავი ქონების 47 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში მართვის სტრატეგია, რომელიც უნდა ითვალისწინებდეს მიზნების, მოსალოდნელი შედეგებისა და შე ფასების ინდიკატორების ერთობლიობ ას ქონებრივი უფლებამოსილებების განხორციელების ყველა ეტაპზე; ქონების ფორმირების, მართვისა და განკარგვის მიმართულებით შემუშავდეს საშუალოვადია ნი/გრძელვადიანი გეგმა, რომელიც ნათლად, ზუსტად და კონკრეტულად განსაზღვრავს განსახორცი ელებელ აქტივობებს და საჭირო რესურსებს; ქონების ფორმირების პროცესში ჩაატარონ შესაბამისი კვლევა/შესწავლა და გამოავლინონ უძრავი ქონება, რომელიც საჭიროა მუნიციპალური ინფრასტრუქ ტურისა და სერვისების განვითარების, მოქალაქეთა საჭიროებების გამოვლენისა და დაკმაყოფილე ბის, ბიზნესგარემოს განვითარებისა და ადგილობრივი შემოსავლების ზრდის მიზნით. მიგნება: მუნიციპალიტეტები ქონების მართვ ისა და განკარგვის პროცესში ინფორმაციის სათანადოდ გასავრცელებლად არ იყენებენ ყველა შესაძლო ინსტრუმენტს. სათანადოდ არ აქვთ შესწავლილი არ სებული ბიზნესგარემო და ინვესტიციების მოზიდვის რესურსი, არ არის იდენტიფიცირებული ბიზნესის თვის საინტერესო მუნიციპალური უძრავი ქონება და არ არის შემუშავებული პოტენციურ დაინტერე სებულ ინვესტორებთან/მხარეებთან ეფექტიანი კომუნიკაციის მექანიზმები. შესაბამისად, ვერ ხდება დაინტერესებული მხარეების სათანადოდ ინფორმირება, იზღუდება კონკურენცია, დაინტერესებული მხარეების ჩართულობა და მუნიციპალიტეტები კარგავენ მეტი სარგებლის მიღების შესაძლებლობას. რეკომენდაცია: უძრავი ქონების მართვისა და განკარგვის პროცესში დაინტერესებული მხარეების ჩართულობის გაზრდ ის, კონკურენტული გარემოს გაუმჯობესებისა და მეტი შემოსავლების მიღების მიზნით მუნიციპალიტეტებმა: – მაქსიმალურად გამოიყენონ ინფორმაციის გავრც ელების სხვადასხვა პლატფორმა და რეგულარულად განაახლონ ინფორმაცია ვებგვერდებსა და სოციალურ ქსელებში; – დანერგონ დამატებითი პროცედურები, რაც ხელს შეუწყობს დაინტერესებული პირების/მხარეების სათანადოდ ინფორმირებას და აქტიურ ჩართულობას უძრავი ქონების განკარგვის პროცესში. მათ შო რის, ინფორმაციის გასავრცელებლად, აქტიურად გამოიყენონ საინფორმაციო დაფა; – გამოიყენონ ქონების განკარგვის ისეთი ფორმები, რომელიც უზრუნველყოფს კონკურენტული და გამჭვირვალე გარემოს შექმნ ას. მიგნება: მუნიციპალიტეტებში ქონების განკარგვის პროცესი არაოპტიმალურია – საწყისი საპრივატი ზებო/საიჯარო საფასურის დასადგენად გამოყენებულ აუდიტორულ დასკვნებში მითითებული არ არის იმ ანალოგების მაიდ ენტიფიცირებელი მონაცემები, რაზე დაყრდნობითაც განისაზღვრა შესაფასებე ლი ქონების ფასი; გრძელვადიანი იჯარების შემთხვევებში მუნიციპალიტეტები არ იყენებენ ფასების გადახედვის პრაქტიკას და სარგებლობის უფლებით გაცემული ქონების ფასი არ არის დაზუსტებუ ლი საბაზრო ფასების შესაბამისად; გადაუხდელი საიჯარო ქირის მისაღებად დროულად არ არის გა ტარებული შესაბამისი ღონისძიებ ები; გამოყენებული არ არის ქონების პირობებით განკარგვის მე ქანიზმები; მუნიციპალიტეტებში არ არის გაწერილი ან/და პრაქტიკაში დანერგილი უძრავი ქონების მონიტორინგის განხორციელების სათანადო მეთოდები, რაც იწვევს მუნიციპალური ქონების არაუფ ლებამოსილი პირების მიერ განკარგვ ას. რეკომენდაცია: უძრავი ქონების მართვისა და განკარგვის ეფექტიანობის გაუმჯობესებისა და მიღე ბული სარგებლის ზრდის მიზნით მუნიციპალიტეტებმა: – ყურადღება გაამახვილონ განსაკარგი ქონე ბის ღირებულების კვალიფიციურ შეფასებაზე, რაც საშუალებას მისცემთ, თავიდან აირიდონ ქონების არასაბაზრო ფასით განკარგვ ა; – გრძელვადიანი საიჯარო ხელშეკრულებების გაფორმებისას, ჩამო აყალიბონ ერთიანი მიდგომა ქონების ღირებულების პერიოდულად გადაფასებასთან დაკავშირებით; – ქონების განკარგვ აზე გადაწყვეტილებების მიღებისას, მუნიციპალიტეტებმა აქტიურ ად განიხილონ ქონების პირობებით განკარგვის შესაძლებლობა;- საუკეთესო პრაქტიკის გათვალისწინებით, შემო სავლების ადმინისტრირების პროცესის გასაუმჯობესებლად, დანერგონ დამატებითი კონტროლის მექანიზმები. აღნიშნული უზრუნველყოფს მუნიციპალიტეტის და მოსახლეობის ინტერესების დაცვას, ასევე მისაღები შემოსავლების ადგილობრივ ბიუჯეტში მაქსიმალურად მობილიზებას. 48 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აუდიტის დასახელება: აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მუნიციპალიტეტების მიერ დაფუძნებული სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებების მართვის ეფექტიანობის აუდიტი სახელმწიფო სექტორი: განათლება აუდიტის პერიოდი: 2021-2023 წლები აუდიტის ობიექტი: ა(ა)იპ − ბათუმის საბავშვო ბაღების გაერთიანება; ა(ა)იპ – ქობულეთის სა ბავშვო ბაღების გაერთიანება; ა(ა)იპ – ხელვაჩაურის საბავშვო ბაღების გა ერთიანება; ა(ა)იპ – შუახევის ბაგა-ბაღების გაერთიანება; ა(ა)იპ – ქედის ბა გა-ბაღების გაერთიანება; ა(ა)იპ – ხულოს საბავშვო ბაღების გაერთიან ება აუდიტის ფარგლებში შესწავლილ იქნა, რამდენად ხორციელდება აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკა ში არსებულ სკოლამდელი აღზრ დის დაწესებულებებში სისტემური და მიზანმიმართული რეფორმები, რათა საბავშვო ბაღებმა დააკმაყოფილონ „ადრეული და სკოლამდელი განათლების სახელმწიფო სტანდარტით“ განსაზღვრული პირობები და მოთხოვნები. აუდიტის შედეგად გამოვლენილი მთავარი პრობლემების მოკლე აღწერა მიგნება: ადრეული და სკოლამდელი აღზრდ ის დაწესებულებების ინფრასტრუქტურა მოძველებულია, არ აკმაყოფილებს სტანდარტებს, საჭიროებს რეაბილიტაციას. მუნიციპალიტეტებს არ გააჩნიათ სა მოქმედო გეგმა. ამასთანავე, ბაღებში არასათანადო ყურადღება ეთმობა საგანმანათლებლო რესურ სების არსებობას და მდგომარეობას. რეკომენდაცია: ბათუმის, ქობულეთის და ხულოს მუნიციპალიტეტებმა შეიმ უშაონ საბავშვო ბაღების ინფრასტრ უქტურის განვითარების სამოქმედო გეგმა. აღნიშნულ დოკუმენტში ასახული უნდა იყოს ის აქტივობები, რომლებიც უზრუნველყოფენ საჯარო ბაღების საყოველთაო ხელმისაწვდომობას და არ სებული ინფრ ასტრუქტურული, ასევე საგანმანათლებლო რესურსის მდგომარეობის გაუმჯობესებას. მიგნება: სკოლამდელ დაწესებულებებში საკადრო პოლიტიკა არაეფექტიანია, არ არის საკმარისი რაოდენობის სათანადო კვალიფიციური პერსონალი. აღმზრდ ელ-პედაგოგთა პროფესიულ ი განვი თარების ტრენინგმოდული მხოლოდ 20-42%-მა გაიარა. მუნიციპალიტეტებში პროფესიული განვითა რების ღონისძიებები არასაკმარისია. არ არის სათანადო ინტენსივობით დაგეგმილი აღმზრდელ-პე დაგოგთა პროფესიული განვითარების ხელშემწყობი ღონისძიებ ები. 656 183 ბათუმის ბაღები 265 112 ქობულეთის ბაღები 80 16 ხულოს ბაღები თანამშრომელთა საერთო რაოდენობა თანამშრომლები, რომლებსაც გავლილი აქვთ 66-საათიანი ტრენინგ-მოდელი რეკომენდაცია: სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებებმა, სტანდარტების შესაბამისად შეიმ უშაონ აღმზრდელ-პედაგოგთა უწყვეტი განათლების უზრუნველყოფის სისტემა და ორგანიზება გაუწიონ მათ გადამზადებას, რაც ხელს შეუწყობს დაწესებულების ავტორიზაციის პროცესს. 49 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში დონორების მიერ დაფინანსებული პროექტების აუდიტები 2018 წლიდან სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციებ ის მო მართვის საფუძველზე, ყოველწლიურად ატარებს მათ მიერ საქართველოში დაფინანსებული პრო ექტების აუდიტებს, რაც სამსახურის დამოუკიდე ბელი აუდიტორული საქმიანობის მაღალ ხარის ხსა და ნდობაზე მიუთითებს. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურს ნდობა გამოუცხა დეს ისეთმა საერთაშორისო დონორმა ორგანიზაცი ებმა, როგორებიცაა, მსოფლიო ბანკი (WB) და აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო (USAID). სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური 2018 წლიდან ყოველწლიურ ად ატარებს მსოფლიო ბანკის (WB) პროექტის − „შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქ ტივების მართვა (SRAMP)“ დამოუკიდებელ ეფექ ტიანობის აუდიტს.7 სწორედ აუდიტის სამსახურის დასკვნის საფუძველზე მიიღებოდა გადაწყვეტი ლება პროექტის შემდგომი ტრანშის გამოყოფის შესახებ. პროექტი დასრულდა 2024 წელს. სამსა ხურის მიერ, საერთო ჯამში ჩატარდა – 6 ეფექტი ანობის აუდიტი, რომელთა ფარგლ ებში დაიფარა პროექტის 2016-2024 წლების საქმიანობა. 2023 წლიდან აუდიტის სამსახური მსოფლიო ბან კის მიერ დაფინანსებული კიდევ ერთი მსხვილი პროექტის − „საქართველოს ადამიან ური კაპიტა ლის პროგრამის“ ფინანსურ აუდიტს ატარებს და პროგრამის ძირითადი მიმართულებით დაგეგმი ლი შედეგებისა და ინდიკატორების მიღწევის და მოუკ იდებელ ვერიფიკაციას ახორციელებს. 2024 წელს აუდიტის სამსახურმა მოამზადა მეორე ვერი ფიკაციის ანგარიში,8 რომელიც თან დაერთო აუდი ტის სამსახურის მოხსენებას „საქართველოს 2023 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების წლიური ანგარიშის შესახებ“. აღსანიშნავია, რომ სწორედ აუდიტის სამსახურის ვერიფიკაციის ანგარიშის სა 7 ფუძველზე მსოფლიო ბანკის მხრიდან მიიღ ება გადაწყვეტილება პროექტით გათვალისწინებული ტრანშების გამოყოფის შესახებ. ასევე: სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ შესწავლილ იქნა პრო ექტის ფინანსური მხარე და ანგარიშგების პროცესი საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოცია ლური დაცვის სამინისტროსა9 და საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს10 2023 წლის ფინანსური აუდიტების ფარგლ ებში. 1.2 აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის, როგორც უმაღ ლესი აუდიტორული ორგანოს, მთავარი მიზანია მოქალაქეებისთვის ღირებულების შექმნ ა. ეს მი ზანი უშუალოდ უკავშირდება აუდიტების შედეგად გაცემული რეკომენდაციების ეფექტიან დანერგვას. შესაბამისად, სამსახურისთვის პრიორიტეტულია რეკომენდაციების დროული შესრულება პარლა მენტსა და საბიუჯეტო ორგანიზაციებთან თანამშ რომლობითა და პროაქტიური კომუნიკაციით. 2020-2024 წლებში სამსახურმა გასცა 3000-ზე მე ტი რეკომენდაცია, საიდანაც 20% ასახულია 2024 წელს ჩატარებული აუდიტების ანგარიშებში.11 სტა ტისტიკური ანალიზით, სრულად შესრულებულია რეკომენდაციების 46%, ნაწილობრივ შესრულებუ ლია – 28%. რეკომენდაციების 18% მიმდინარეა და ორგანიზაციების მიერ მათი საბოლოო შესრულე ბისთვის დაგეგმილი თარიღი ჯერ არ დამდგარა. რაც შეეხება ხელისუფლების ცენტრალურ დონეს, 2020-2024 წლებში აუდიტის სამსახურმა გასცა 1,200ზე მეტი რეკომენდაცია, რაც ჯამური რეკომენდაციე ბის 41%-ია. აღსანიშნავია, რომ სრულად შესრულე ბული რეკომენდაციების მაჩვენებელი გაცილებით მაღალია ცენტრალური ხელისუფლების დონეზე; იგი 58%-ს შეადგენს და 12 პ.პ.-ით აღემატება რეკო მენდაციების შესრულების ჯამურ მაჩვენებელს. შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის პროექტი (SRAMP). „საქართველოს ადამიანური კაპიტალის პროგრამის“ ძირითადი მიმართულებით დაგეგმილი შედეგების და ინდიკატორების მიღწევის დამოუკიდებელი ვერიფიკაციის ანგარიში. 9 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის ანგარიში. 10 განათლების და მეცნიერების სამინისტროს კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის ანგარიში. 11 წინამდებარე ანგარიშში 2024 წლის რეკომენდაციების მაჩვენებელი მოიცავს 2024 წლის აუდიტორული საქმიანობის გეგმით განსაზღვრული იმ აუდიტების რეკომენდაციებსაც, რომლებიც დამტკიცდა 2025 წლის დასაწყისში. 8 50 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დიაგრამა 5. რაოდენობა.12 გაცემული 721 648 რეკომენდაციების 678 დიაგრამა 6. 2020-2024 წლებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა. 626 8% 18% 407 46% 28% 2020 2021 2022 2023 2024 დიაგრამა 7. ხელისუფლების ცენტრალურ დონეზე გაცემული რეკომენდაციების რაოდენობა. 316 299 შესრულებული მიმდინარე ნაწილობრივ შესრულებული შეუსრულებელი დიაგრამა 8. 2020-2024 წლებში ხელისუფლების ცენტრალურ დონეზე გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა. 282 6% 199 22% 155 58% 14% 2020 2021 2022 2023 2024 სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური გასცემს ორი ტიპის რეკომენდაციას: მნიშვნელოვანსა და სტან დარტულს. მნიშვნელოვანი რეკომენდაცია ეხე ბა ქვეყნის პრიორიტეტულ მიმართულებებს და მათ შესრულებას შეუძლია არსებითი ზეგავლენის მოხდენა საჯარო ფინანსების მართვის სისტემა ზე. მათი შეუსრულებლობა ზრდის თაღლითობის, კორუფციისა და რესურსების არამიზნობრივი გა მოყენების რისკებს. მიუხედავად იმისა, რომ მნიშ ვნელოვანი რეკომენდაციების შესრულება საბიუ ჯეტო ორგანიზაციების მხრიდან მეტ ძალისხმ ევას მოითხოვს, მიღებული სარგებელი ბევრად აღე მატება დანახარჯს. შესრულებული მიმდინარე ნაწილობრივ შესრულებული შეუსრულებელი 2020-2024 წლებში გაცემული 1,300-ზე მეტი მნიშ ვნელოვანი რეკომენდაციის 52% სრულად არის შესრულებული. შედარებით დაბალია სტანდარ ტული რეკომენდაციების შესრულების მაჩვენე ბელი, რომელიც 42%-ია. აღსანიშნავია, რომ ხელისუფლების ცენტრალურ დონეზე გაცემული რეკომენდაციები შესრულების შედარებით მაღა ლი მაჩვენებლით გამოირჩევა, მათ შორის, მნიშ ვნელოვანი რეკომენდაციებ ის შესრულება 64%-ს შეადგენს, ხოლო სტანდარტული რეკომენდაციე ბის – 53%-ს. 12 წინამდებარე ანგარიშში მოცემული რეკომენდაციების სტატისტიკა შესაძლებელია განსხვავდებოდეს გასული წლების საქმიანობის ანგარიშებში წარმოდგენილი მონაცემებისგან. კერძოდ, რელევანტურობის შესანარჩუნებლად, სამსახური ყოველწლიურად ატარებს გასულ წლებში გაცემული რეკომენდაციების ინვენტარიზაციას და არავალიდური რეკომენდაციების იდენტიფიცირების შემთხვევაში, ჩამოწერს მათ. 51 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში დიაგრამა 9. 2020-2024 წლებში გაცემული მნიშვნელოვანი რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა. 3% დიაგრამა 10. 2020-2024 წლებში გაცემული სტანდარტული რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა. 12% 11% 52% 34% 42% 23% 23% შესრულებული შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული მიმდინარე მიმდინარე შეუსრულებელი შეუსრულებელი დიაგრამა 11. 2020-2024 წლებში ხელისუფლების ცენტრალურ დონეზე გაცემული მნიშვნელოვანი რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა. დიაგრამა 12. 2020-2024 წლებში ხელისუფლების ცენტრალურ დონეზე გაცემული სტანდარტული რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობა. 5% 6% 15% 64% 29% 53% 15% 13% შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული მიმდინარე შეუსრულებელი აღსანიშნავია, რომ მნიშვნელოვანი რეკომენ დაციები, ძირითადად, ეფექტიანობის აუდიტების ფარგლებში გაიცემა. შესაბამისად, ეფექტიანო ბის აუდიტის რეკომენდაციების მხოლოდ 25%-ია სრულად შესრულებული, ხოლო ნაწილობრივ შესრულებულია – 33%. შედარებით მაღალია შე საბამისობის აუდიტების ფარგლ ებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულება, რომელიც 54%-ს აღწევს. შესრულების ყველაზე მაღალი მაჩვენებ ლით გამოირჩევა ფინანსური აუდიტის რეკომენ დაციები, რომელთა შესრულება 56%-ია. 52 შესრულებული ნაწილობრივ შესრულებული მიმდინარე შეუსრულებელი აღსანიშნავია, რომ ხელისუფლების ცენტრ ალურ დონეზე გაცემული რეკომენდაციებიდან შესრუ ლების ყველაზე მაღალი მაჩვენებლით შესაბა მისობის აუდიტების ფარგლებში გაცემული რე კომენდაციებ ი გამოირჩევა და 79%-ს შეადგენს. საერთო მაჩვენებელთან შედარებით მნიშვნ ე ლოვნად მაღალია ცენტრალურ დონეზე გაცემუ ლი ეფექტიანობის აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების მაჩვენებელი, რომელიც 41%-ია. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დიაგრამა 13. 2020-2024 წლებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულება აუდიტის სახეობების მიხედვით. 56% დიაგრამა 14. 2020-2024 წლებში ხელისუფლების ცენტრალურ დონეზე გაცემული რეკომენდაციების შესრულება აუდიტის სახეობების მიხედვით. 79% 54% 54% 22% 20% 28% 11% 2% ფინანსური აუდიტი 33% 25% 41% 26% 15% 34% 23% 21% 7% 2% შესაბამისობის აუდიტი ეფექტიანობის აუდიტი ფინანსური აუდიტი 13% 6% 13% 14% 3% შესაბამისობის აუდიტი ეფექტიანობის აუდიტი შესრულებული მიმდინარე შესრულებული მიმდინარე ნაწილობრივ შესრულებული შეუსრულებელი ნაწილობრივ შესრულებული შეუსრულებელი რეკომენდაციების რაოდ ენობის ზრდასთან ერთად განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს მათი მარ თვის ეფექტიანი მექანიზმები. ამ მიზნით აუდიტის სამსახური მუდმივად აუმჯობესებს შიდა პროცესე ბის ეფექტიანობას. შედეგების გაუმჯობესებისა და გაცემული რეკომენდაციების შესრულების უკეთესი მონიტორინგის მიზნით, სამსახური ჩატარებული აუდიტების შედეგად გაცემული რეკომენდაციებ ის მონიტორინგს ელექტრ ონული სისტემის (www.aris. sao.ge) საშუალებით ახორციელებს. სისტემას მო ნიტორინგის პროცესი სრულად გადაჰყავს ელექტ რონულ სივრცეში, რაც პროცესების ავტომატიზაცი ასა და საბიუჯეტო ორგანიზაციებთან პროაქტიულ კომუნიკაციას უზრუნველყოფს. არსებული მდგომარეობით, ელექტრონულ სის ტემაში ჩართულია 13 სამინისტრო და მათ დაქ ვემდებარებაში მყოფი 120-მდე საბიუჯეტო ორ განიზაცია, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიურ ი რესპუბლიკები, 58 მუნიციპალიტეტი და ყველა სახელმწ იფო რწმუნებულის ადმინისტრ აცია. სის ტემის საშუალებით მონიტორინგი ხორციელდება 2021-2025 წლებში გაცემულ 1,700-მდე რეკომენ დაციაზე. რეკომენდაციების შესრულების უზრუნველსაყო ფად მნიშვნელოვანია აღნიშნულ პროცესში პარ ლამენტის ჩართულობა. პარლამენტის ინფორმი რებულობის გაზრდის მიზნით, სამსახურმა 2024 წელს მოამზადა რეკომენდაციებ ის შესრულების ანალიტიკური ანგარიში, რომელიც იძლევა დე ტალურ ინფორმაციას არსებული მდგომარეო ბის, გამოწვევების, სისტემური ხასიათის საკითხე ბის, მათი გამომწვევი მიზეზებისა და თითოეუ ლი მხარჯავი დაწესებულების მიერ რეკომენდაციე ბის შესასრულებლად განხორციელ ებული ქმედე ბების ეფექტიანობის შესახებ. 1.3 სახელმწიფო ბიუჯეტთან დაკავშირებული ანგარიშები საჯარო ფინანსების მართვის პროცესში საპარ ლამენტო კონტროლის ხელშეწყობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ელემენტია საბიუჯეტო კანონ მდებლობით გათვალისწინებული სახელმწიფო ბიუჯეტთან დაკავშირებული აუდიტის სამსახურის ანგარიშები. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური სა ბიუჯეტო პროცესის მნიშვნელოვანი მონაწილეა და ჩართულია როგორც ბიუჯეტის დაგეგმვის, ასე ვე ბიუჯეტის შესრულების კონტროლის ეტაპებზე. კერძოდ, 2024 წელს სამსახურმა მოამზადა და სა ქართველოს პარლამენტს წარუდგინა: • მოხსენება „2023 წლის სახელმწიფო ბიუჯ ეტის წლიური შესრულების შესახებ“ მთავრობის ან გარიშზე; 53 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში • მოხსენება „2024 წლის ბიუჯ ეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ“ მთავრობის ანგარიშ ზე; • დასკვნა კანონის პროექტზე „საქართველოს 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ (კანონპროექტის სამივე წარდგენაზე); • დასკვნა კანონის პროექტზე „საქართველოს 2024 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ სა ქართველოს კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე. სახელმწ იფო ბიუჯეტის შესრულებასთან დაკავ შირებით აუდიტის სამსახურის მოხსენებების მი ზანია, შეაფასოს ბიუჯეტის შესრულების შესახებ მთავრობის ანგარიშებში წარმოდგენილი ინფორ მაციის სისრულე და სიზუსტე, ამასთანავე, გამო ავლინოს საჯარო ფინანსების მართვის პროცესში არსებული სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებები და ხელი შეუწყოს აღნიშნული სისტემის ეფექტი ანი ფუნქციონ ირების, გამჭვირვალობისა და ან გარიშვალდებულების გაუმჯობესებას რეკომენ დაციების საშუალებით. 2024 წელს მომზადებულ მოხსენებებში სამსახურმა შეისწავლა ისეთი მნიშ ვნელოვანი საკითხები, როგორებიცაა: • მაკროეკონომიკური პროგნოზებისა და ფისკა ლური რისკების რეალიზების მდგომარეობა; • „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქარ თველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული ფისკალური წესების შესრულების მდგომარე ობა; • სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლების მობი ლიზების მდგომარეობა; • საბიუჯეტო ორგანიზაციების ბიუჯეტის დაგეგმ ვისა და შესრულების პროცესის გამართულო ბა; • კაპიტალური/საინვესტიციო პროექტების მარ თვა; • სახელმწიფოს ფინანსური აქტივების მართვა; • სახელმწიფო ვალის მართვა; • პროგრამული ბიუჯეტის შედგენისა და ანგა რიშგების პროცესის გამართულობა. სახელმწ იფო ბიუჯეტის კანონის პროექტის შესა ხებ აუდიტის სამსახურის დასკვნის მიზანია კა ნონპროექტში ასახული სახელმწ იფო ბიუჯეტის შემოსულობებისა და გადასახდელების საფუძ ვლიანობისა და კანონიერების შეფასება, ფის 54 კალური წესების საპროგნოზო მაჩვენებლებისა და ბიუჯეტის დაგეგმვის პროცესის შესაბამისო ბის დადგენა, კანონმდებლობით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან. სამსახურის დასკვნები ეხმარება პარლამენტს მომავალი წლის სახელმწ იფო ბი უჯეტის განხილვის პროცესში ინფორმირებული გადაწყვეტილებების მიღებაში. 2024 წელს მომ ზადებულ დასკვნებში წარმოდგენილი საკითხები დან აღსანიშნავია: • ქვეყნის მაკროეკონომიკური გარემოს მიმო ხილვა და კანონპროექტში ასახული მაკროე კონომიკური დაშვებების ანალიზი; • „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქარ თველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული ფისკალური წესების საპროგნოზო მაჩვენებ ლების ანალიზი და შესაბამისობა კანონმდებ ლობით დადგენილ მოთხოვნებთან; • მაკროეკ ონომიკური და ფისკალური რისკები და მათი გავლენის ანალიზი; • სახელმწ იფო ბიუჯეტის გადასახდელებისა და პროგრამებზე გამოყოფილი დაფინანსების მი ზანშეწონილობის ანალიზი; • სახელმწ იფო ვალის საპროგნოზო მაჩვენებ ლების ანალიზი; • პროგრამული ბიუჯეტის გამართულობა და შე საბამისობა კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებთან. აღსანიშნავია, რომ სახელმწიფო აუდიტის სამ სახურის დასკვნებსა და მოხსენებებში გასულ წლებში გაცემული რეკომენდაციების შედეგად, მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა საბიუჯ ეტო დოკუ მენტების ხარისხი, შინაარსი და მათი ანგარიშ გების პროცესი, გაიზარდა საჯარო ფინანსების გამჭვირვალობა და დარეგულირდა არაერთი სა კითხი, მათ შორის საკანონმდებლო დონეზე. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 2. ძირითად პარტნიორებთან თანამშრომლობის გაძლიერება 55 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში 2.1 თანამშრომლობა საქართველოს პარლამენტთან სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური მნიშვნელოვან როლს ასრულებს საქართველოს პარლამენტის მიერ საჯარო ფინანსების მართვის ზედამხედვე ლობის პროცესში. პარლამენტი აუდიტის სამსა ხურის ძირითადი პარტნიორი და აუდიტის ანგა რიშების მთავარი მომხმარებელია. შესაბამისად, საჯარო ფინანსების მართვის სფეროში საზედამ ხედველო როლის გაძლიერებისა და აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების პროცესის მხარ დაჭერის მიზნით, პარლამენტსა და მის დარგობ რივ კომიტეტებთან მჭიდრო თანამშრომლობა სამსახურის პრიორიტეტია. პარლამენტსა და აუდიტის სამსახურს შორის თა ნამშრომლობის მნიშვნელოვანი პლატფორმაა საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან არსებული აუდიტის ჯგუფი, რომელიც განიხილავს კონკრე ტული აუდიტების შედეგებსა და რეკომენდაციებს. 2018-2024 წლებში ჯგუფმა საერთო ჯამში განიხი ლა – 135 აუდიტის ანგარიში, მათ შორის, 2024 წელს − 18 ანგარიში (იხ. დანართი 2). დიაგრამა 15. 2018-2024 წლებში პარლამენტის აუდიტის ჯგუფის მიერ განხილული ანგარიშების რაოდენობა. 30 21 22 7 7 13 8 8 2018 11 23 15 3 7 7 8 8 2021 2022 11 6 18 6 7 3 11 8 2 2019 2020 2023 2024 ფინანსური აუდიტი შესაბამისობის აუდიტი ეფექტიანობის აუდიტი აუდიტის ანგარიშების განხილვასთან ერთად, პარლამენტს მნიშვნელოვანი როლი აქვს სამსა ხურის მიერ გაცემული რეკომენდაციებ ის შესრუ ლების პროცესში. აუდიტის სამსახურის პარალე ლურად, პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო 56 კომიტეტიც აქტიურად ახორციელ ებს მის მიერ გა ცემული რეკომენდაციების შესრულების მონიტო რინგს. ამ პროცესის ეფექტიანობის ხელშეწყო ბისთვის აუდიტის სამსახური იყენებს არაერთ ინსტრუმენტს. კერძოდ, 2024 წელს მომზადდა და კომიტეტს წარედგინა გასულ წლებში გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მდგომარეობ ის ამსახველი ანგარიში. ამასთანავე, პარლამენტის საზედამხედველო როლის გაძლიერ ებისა და რე კომენდაციებ ის მონიტორინგის პროცესში უფრო აქტიური მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად, აუდიტის სამსახურმა პრაქტიკაში დანერგა აუდი ტის რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინ გის ელექტრონული სისტემა. აღნიშნული სისტე მა საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს საშუალებას აძლევს, მუდმივად განახლებად რეჟიმში მიიღოს ინფორმაცია საბიუჯეტო ორგანიზაციებზე გაცე მული თითოეულ ი რეკომენდაციის შესრულების მდგომარეობის შესახებ და საჭიროებ ის შემთხვე ვაში, განახორციელოს შესაბამისი რეაგირება. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურისთვ ის პრიო რიტეტია პარლამენტის წევრებისა და აპარატის მუდმივი ინფორმირება და ცნობიერების ამაღ ლება სამსახურის საქმიანობის, სტრატეგიული მიმართულებებისა და ძირითადი შედეგების შესა ხებ. შესაბამისად, აუდიტის სამსახური აქტიურად მონაწილეობს როგორც ორმხრივ, ასევე მრა ვალმხრ ივ შეხვედრებში, ინფორმაციის გაზიარე ბისა და თანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით. 2.2 თანამშრომლობა საქართველოს მთავრობასთან და საჯარო უწყებებთან სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურმა წლის განმავ ლობაში გამართა არაერთი ორმხრ ივი და მრა ვალმხრ ივი შეხვედრა საჯარო უწყებებთან, სადაც განხილულ იქნა აუდიტების შედეგად გამოვლე ნილი სისტემური ხასიათის ნაკლოვანებები და გაცემული რეკომენდაციებ ის შესრულების მდგო მარეობა. ორგანიზაციების ხელმძღვანელობას მიეწოდა ინფორმაცია არსებული გამოწვევებისა და ძირითადი მიგნებების/რეკომენდაციების შე სახებ, რომლებიც მათი მხრიდან საჭიროებს და მატებით ყურადღებას. ასევე, რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგის ელექტრონული სის ტემის (ARIS) დანერგვის პროცესში, სამუშაო შეხ სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ვედრები გაიმართა სხვადასხვა საბიუჯეტო ორ განიზაციასთან, სადაც განხილულ იქნა სისტემის ფუნქციონალი და მისი მოხმარების წესი. 2024 წელს სამსახური აქტიურ ად იყო ჩართული სხვადასხვა უწყებათაშორისი საბჭოების საქმია ნობაში. PFM საბჭოს ფარგლებში მომზადდა 2024 წლის სამოქმედო გეგმა და მისი კვარტალური შესრულების ანგარიშები. ასევე, სამსახურის მი ერ მომზადდა და საგარეო საქმეთა სამინისტ როს წარედგინა საქართველოს ევროკავშირში ინტეგრაციის 2024 წლის ეროვნული სამოქმედო გეგმის შესრულების შესახებ ანგარიშები. სახელ მწიფო აუდიტის სამსახურმა შეასრულა აღნიშნუ ლი სამოქმედო გეგმებით განსაზღვრული ყველა მიზანი. აღსანიშნავია აუდიტის სამსახურის წვლილი მუ ნიციპალიტეტებში ეფექტიანობის ამაღლების კუთხით. სამსახურის სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის ორგანიზებით ტარდება სხვადასხ ვა მიმართულებით ტრენინგკ ურსები, რომლებიც მორგებულია მუნიციპალიტეტებში დასაქმებული საჯარო მოხელეების მოთხოვნებზე, საჭიროებ ებ სა და ინტერესებზე. აღნიშნული სასწავლო კურ სები 2024 წელს გაიარა მუნიციპალიტეტების 220მა საჯარო მოხელემ. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურმა 2024 წელს ქვემო ქართლის, აჭარის, გურიის ა და კახეთის რეგიონის მუნიციპალიტეტებში ჩაატარა 3 გას ვლითი შეხვედრა, სადაც მერიებისა და საკრე ბულოების წარმომადგენლებს სამუშაო რეჟიმში გააცნო სამსახურის მიერ ჩატარებული აუდიტების ფარგლებში გამოვლენილი სისტემური ხასიათის მიგნებები, გაცემული რეკომენდაციები, აუდიტის რეკომენდაციების შესრულების ელექტრონული სისტემის (ARIS) თავისებურებები და სსიპ – საჯა რო აუდიტის ინსტ იტუტის ტრენინგკ ურსების კატა ლოგი. შეხვედრების ფარგლებში განხილულ იქნა აუდიტის რეკომენდაციების პოტენციური შესრუ ლების გზები და ამ კუთხით, მხარეებს შორის სა მომავლო თანამშრომლობის საკითხები. 13 2.3 თანამშრომლობა სამართალდამცავ ორგანოებთან აუდიტების ფარგლებში გამოვლენილი დარღ ვევები, რომლებიც შესაძლოა შეიცავდეს დანა შაულ ის ნიშნებს, გადაეცემა სამართალდამცავ ორგანოებს, კანონმდებლობით დადგენილი შემ დგომი პროცედურების განსახორციელ ებლად. შესაბამისად, აუდიტის სამსახურისთვის არსები თად მნიშვნელოვანია სამართალდამცავ ორგა ნოებთან მჭიდრო და ეფექტიან ი კომუნიკაცია, როგორც რისკის შემცველი მასალების გადაგზავ ნის, ასევე გადაგზავნილ საკითხებზე რეაგირების შესახებ ინფორმაციის მიღების კუთხით. 2024 წელს გენერალურ პროკურატურაში გაიგზავ ნა 14 აუდიტის ანგარიში/კონკრეტული ინფორმა ცია, მათ შორის, 12 შემთხვევა ეხებოდა მუნიციპა ლიტეტებს (იხ. დანართი 3). პროკურატურისთვ ის მიწოდებულ საკითხებზე მონიტორინგისა და შე დეგების გამჭვირვალობის კუთხით აღსანიშნავია, რომ პროკურატურის 2024 წლის საქმიანობის ან გარიშში13 ცალკე ქვეთავია წარმოდგენილი აუდი ტის სამსახურის მიერ მიწოდებულ ინფორმაციას თან დაკავშირებით გატარებული ღონისძიებ ებისა და მიღწეული შედეგების შესახებ. 2.4 საზოგადოებასთან ურთიერთობა სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური მუდმივად ზრუ ნავს თანამედროვე მიდგომების შემუშავებაზე, რომლებიც გააძლიერ ებს მედიისა და სამოქა ლაქო საზოგადოების როლსა და ჩართულობას საჯარო ფინანსების მართვის პროცესში, ასევე გაზრდის მათი ინფორმირებულობის ხარისხს სამსახურის საქმიანობისა და ძირითადი შედეგე ბის შესახებ. მედიასთან, სამოქალაქო საზოგადოებ ასა და მოქალაქეებთან ეფექტიანი ურთიერთობისთვის აუდიტის სამსახური იყენებს სხვადასხვ ა კომუნი კაციის არხსა და ინსტრუმენტს. საქართველოს პროკურატურის 2024 წლის საქმიანობის ანგარიში. 57 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში სამსახურის ოფიციალური ვებგვერდი (www.sao.ge) ეფექტიანობის აუდიტის ბლოგი (www.blog.sao.ge) სოციალური ქსელი 2024 წელს ბლოგზე გამოქვეყნდა 7 პოსტი. 2024 წლის ბოლოს სამსახურის ფეისბუქის გვერდის მომხმარებელთა რაოდენობამ 55 ათასს გადააჭარბა. 50 ათასამდე უნიკალური მომხმარებელი; 500 ათასზე მეტი ნახვა; დოკუმენტების 43 ათასამდე ნახვა. საზოგადოებ ასთან პროაქტიული კომუნიკაციის პროცესში, სამსახური უზრუნველყოფს დაინტე რესებულ მხარეთა მოსაზრებების გათვალისწი ნებას წლიური აუდიტორული საქმიანობის გეგმის ფორმირებისას. აუდიტის სამსახური მუდმივად იღებს მომართვებს სხვადასხვა საკითხის შესწავ ლისა და აუდიტის ჩატარების შესახებ მოქალა ქეების, მედიის, სამოქალაქო საზოგადოების, სა კანონმდებლო ორგანოსა თუ აღმასრულებელი ხელისუფლების წარმომადგენლების მხრიდან. დიაგრამა 16. 2018-2024 წლებში სამსახურის მიერ მიღებული მომართვები აუდიტის ჩატარების შესახებ, კატეგორიების მიხედვით. 20% 60 116 5% 15 38% 31 10% 83 მედიასთან თანამშრომლობის ფარგლ ებში, ცნობიერების ამაღლებისა და სამსახურის საქ მიან ობის სპეციფიკის გაცნობის მიზნით, 2024 წელს მედიის წარმომადგენლებისთვ ის სამსა ხურმა ჩაატარა მედიასემინარი, სადაც განხი ლულ იქნა სამსახურის საქმიანობის ცალკეული მიმართულებები, აქტუალური თემები და შედე გები. 27% მოქალაქე სამოქალაქო საზოგადოება აღმასრულებელი ხელისუფლება საკანონმდებლო ორგანო სხვა დიაგრამა 17. 2018-2024 წლებში სამსახურის მიერ მიღებული მომართვების გათვალისწინების მაჩვენებელი (%) წლების მიხედვით. 71% 49% 56% 60% 61% 47% 38% 2018 58 2019 2020 2021 2022 2023 საჯარო ფინანსების მართვის გამჭვ ირვალობი სა და ანგარიშვალდებულების, ისევე როგორც მოქალაქეთა ჩართულობის გაზრდის ერთ-ერ თი უმთავრესი წინაპირობაა ეფექტიან ი თანამ შრომლობა მედიასთან. აუდიტის სამსახური აქტიურ ად მუშაობს მედიის წარმომადგენლებ თან აუდიტის ანგარიშების, სამსახურის საქმი ანობისა და ძირითადი პროდუქტების შესახებ ინფორმაციის პროაქტიული მიწოდების გზით და იყენებს კომუნიკაციის ისეთ საშუალ ებებს, როგორებიცაა, სამსახურის ოფიციალური ვებ გვერდი, ეფექტიანობის აუდიტის ბლოგი, ბიუ ჯეტის მონიტორი, Facebook გვერდი, Linkedln და Youtube. მეორე მხრივ, აუდიტის სამსახური აქტიურ ად აანალიზებს მედიის სხვადასხვა სა შუალ ების გამოხმაურ ებასა და ინტერესს სამ სახურთან მიმართებით და იყენებს აღნიშნულ ინფორმაციას საქმიანობის განხორციელების პროცესში. 2024 აუდიტის სამსახურის მიერ მოქალაქეთა ჩართუ ლობის გაუმჯობესებისკენ მიმართული ძალისხ მევა ყოველდღიურ ი საქმიანობის განუყოფელი ნაწილია. სამსახური მუდმივად ცდილობს განავი თაროს თანამედროვე მიდგომები, რაც გაზრდ ის საზოგადოებ ის ინფორმირებულობის ხარისხს და გააძლიერებს მის როლს საჯარო ფინანსების მართვის პროცესში. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დიაგრამა 18. 2024 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის საზოგადოებასთან კომუნიკაციის პლატფორმებზე განთავსებული სიახლეების/ პოსტების სტატისტიკა. 84 64 დიაგრამა 19. 2024 წელს დაფიქსირდა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის შესახებ 766 ერთეული მედიაგამოხმაურება. 1% 8% 81 11% 59 44 80% 34 22 Youtube ვიდეო მასალა Linkedln SAI პოსტი Linkedln SAO პოსტი FB SAI პოსტი ინტერნეტი – 612 სტატია FB SAO პოსტი blog.sao.ge სიახლე sai.ge სიახლე sao.ge სიახლე 7 2.5 საერთაშორისო თანამშრომლობა სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური განსაკუთრე ბულ ყურადღებას ანიჭებს ორმხრივი და მრავალ მხრივი ურთიერთობების გაღრმავებას სხვა ქვეყ ნების უმაღლეს აუდიტორულ და საერთაშორისო დონორ ორგანიზაციებთან. სამსახური აქტიურად თანამშრომლობს საერთაშორისო პარტნ იორებ თან სხვადასხვა პროექტის/პროგრამის თუ პლატ ფორმის ფარგლებში. საქართველოს მიერ ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყნის სტატუსის მოპოვებასთან ერთად, 2024 წლიდან სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური გახ და ევროკავშირის კანდიდატი და პოტენციური კანდიდატი ქვეყნების უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების ქსელის (EU Network) წევრი. აღ ნიშნულ ფორმატში თანამშრომლობის მიზანია კანდიდატი ქვეყნების ევროკავშირის სტანდარ ტებთან დაახლოება და ინტეგრირება. სახელმ წიფო აუდიტის სამსახურის წარმომადგენლებმა 2024 წელს პირველად მიიღ ეს მონაწილეობ ა თე ბერვალში გამართულ ქსელისა და საკონტაქტო კომიტეტის14 მეკავშირე ოფიცრების ყოველწლი ურ შეხვედრაში. ქსელში გაწევრიანების კვალ ტელევიზია – 84 სიუჟეტი პრესა – 60 სტატია რადიო – 10 ინფორმაცია დაკვალ სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ასევე გაწევრიანდა აუდიტორული საქმიან ობის ერთობ ლივ სამუშაო ჯგუფში, რომლის ძირითადი მიზა ნია ევროკავშირის წევრი და კანდიდატი ქვეყ ნების უმაღლეს აუდიტორულ ორგანიზაციებს შორის თანამშრომლობის პლატფორმის შექმნა. სამსახური აქტიურად ჩაერთო ქსელის მიერ ორ განიზებულ ღონისძიებებსა და აქტივობებში. კერძოდ, 2024 წელს აუდიტის სამსახურის თანამ შრომლებმა მონაწილეობა მიიღეს ქსელის ფარგ ლებში EU/OECD SIGMA-ს ორგანიზებით ჩატარე ბულ სამუშაო შეხვედრაში თემაზე „სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშგების აუდიტი“ და შვედეთის სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის მხარდაჭერით გამართულ სამუშაო შეხვედრა ში თემაზე „თავდაცვისა და უსაფრთ ხოებ ის სექ ტორში ფინანსური და ეფექტიანობის აუდიტების ჩატარება და მათი ხარისხის კონტრ ოლი“; ასევე: სამსახურის 3 აუდიტორი ჩაერთო შვედეთის სა ხელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ ქსელის წევრი ქვეყნებისთვის შემუშავებულ პროფესიულ საგანმანათლებლო პროგრამაში „ეფექტიანობის აუდიტი გამოცდილი აუდიტორებისათვის“, ხო ლო დამატებით, კიდევ 3 აუდიტორი პროგრამაში 14 საკონტაქტო კომიტეტი დაკომპლექტებულია ევროკავშირის წევრი ქვეყნების უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების წარმომადგენლებით. 59 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში – „ეფექტიანობის აუდიტი დამწყები აუდიტორები სათვის“. პროგრამები მოიცავს ერთწლიან ონლა ინ სწავლებისა და სამუშაო შეხვედრების ციკლს. რაც შეეხება საერთაშორისო დონორ ორგანიზა ციებთან თანამშრომლობას, 2024 წელს განხორ ციელებული პროექტებიდან აღსანიშნავია: • • • 60 აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენ გ ენ ტოს (USAID) „საჯარო მმართველობის პროგრა მა (NGP)“ და „ადგილობრივი მმართველობის პროგრამა“ (LGP) – პროექტების ფარგლებში ხორციელდებოდა სახელმწიფო აუდიტის სამსა ხურის მხარდაჭერა რამდენიმე მიმართულებით. კერძოდ, IT აუდიტის გაძლიერება თანამშრო მელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყო ბით; სამსახურის ინფორმაციული უსაფრთხო ების სისტემების გაძლიერება და ISO 27001 საერთაშორისო სტანდარტის დანერგვა; თანამ შრომლობა აშშ-ის მთავრობის ანგარიშვალდე ბულების სამსახურის აუდიტის დახელოვნების ცენტრთან; თანამშრომელთა პროფესიული გან ვითარება საერთაშორისო სერტიფიცირებებით; სამსახურის თანამშრომლობის გაღრმავება ძი რითად დაინტერესებულ მხარეებთან; ევროკავშირის (EU) „ეკონომიკური მმართვე ლობისა და ფისკალური ანგარიშვალდებუ ლების“ პროგრამის ტექნიკური დახმარების პროექტი – პროექტის განმახორციელებელი იყო მსოფლიო ბანკი (WB). პროექტის მხარდა ჭერა მიმართული იყო სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის თანამშრომლების პროფესიულ განვითარებაზე IPSAS სტანდარტებისა და IT აუდიტის მიმართულებებით. მსოფლიო ბანკის ექსპერტის დახმარებით სამსახურის აუდიტო რებმა შეიმუშავეს მთავრობის კონსოლიდი რებული ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის სტრატეგია და სამოქმედო გეგმა, გააკეთეს არ სებითი რისკების იდენფიცირება და შეფასება; ევროკავშირის (EU) „საქართველოში უსაფრ თხოების, ანგარიშვალდებულებისა და დანა შაულ ის წინააღმდეგ ბრძოლის“ პროექტი (EU SAFE) – პროექტის მხარდაჭერით აუდიტის სამ სახურის დელეგაცია სამუშაო ვიზიტით ეწვია შვედეთის უმაღლეს აუდიტორულ ინსტიტუცი ას. სამუშაო შეხვედრების ფარგლ ებში გაზიარე ბულ იქნა შვედეთის გამოცდილება სამართალ დამცავ ორგანოებში აუდიტების ჩატარებისა და • • აუდიტის თემების შერჩევის, აუდიტის დაგეგმვი სა და განხორციელების, ასევე აუდიტის მიდგო მებისა და პროცედურების, კომუნიკაციისა და სფეროსთან დაკავშირებული სხვა სპეციფიკუ რი საკითხების შესახებ; გერმანიის საერთაშორისო თანამშრომლო ბის საზოგადოების (GIZ) პროექტი „კარგი ფინანსური მმართველობა ადგილობრივ დონეზე საქართველოში“ – პროექტის მხარ დაჭერით აუდიტის სამსახურმა 2024 წელს საქართველოში უმასპინძლა ევროპის უმაღ ლესი აუდიტორული ორგანიზაციებ ის გაერ თიანების (EUROSAI) მუნიციპალური აუდიტე ბის სამუშაო ჯგუფის წლიურ შეხვედრას; გაერ ოს ქალთა ორგანიზაცია (UN Women) – 2024 წელს დაიწყო თანამშრომლობის ახალი ფაზა, რომლის ფარგლებშიც განხორციელ და გენდერული თანასწორობის საკითხებზე აუდიტის სამსახურის თანამშრომელთა ცნო ბიერ ების ამაღლების სხვადასხვ ა აქტივობა, მათ შორის, ტრენინგები. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური, როგორც უმაღ ლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთაშო რისო გაერთიანებების (INTOSAI, EUROSAI და ASOSAI) წევრი, წლის განმავლობაში აქტიურად იყო ჩართული და მონაწილეობდა აღნიშნული ორ განიზაციების ფარგლებში შექმნ ილი სამუშაო ჯგუ ფების/ქვ ეკომიტეტების საქმიანობაში, INTOSAI-ის განვითარების ინიციატივის (IDI) პროექტებსა და ვებინარებში. 2024 წელს სამსახურმა მონაწილეო ბა მიიღო 50-მდე საერთაშორისო კონფერენციასა და ვებინარში, რომელთა შორის აღსანიშნავია UN/ INTOSAI-ის სიმპოზიუმი; სახელმწიფო ვალის, IT აუდიტის, ადგილობრივი თვითმმართველობების აუდიტისა და კატასტრ ოფებსა და უბედურ შემთხვე ვებზე მიმართული სახსრების აუდიტის სამუშაო ჯგუ ფების; ასევე − შესაბამისობისა და ეფექტიანობის აუდიტის ქვეკომიტეტების შეხვედრები. 2024 წელი გამორჩეული იყო სახელმწ იფო აუდი ტის სამსახურისთვის საერთაშორისო ურთიერთო ბების კუთხით, იმ თვალსაზრისით, რომ სამსახურმა უმასპინძლ ა 3 მაღალი რანგის მასშტაბურ საერთა შორისო ღონისძიებას, რომლებშიც მონაწილეობა მიიღეს უმაღლესი აუდიტორული, საერთაშორისო საფინანსო და სხვა ორგანიზაციების პირველმა პი რებმა მთელი მსოფლიოდან, კერძოდ: სახელმწიფო აუდიტის სამსახური • • • INTOSAI-ის განვითარების ინიციატივის (IDI) გლობალური სამიტი15– სახელმწ იფო აუდი ტის სამსახურმა საქართველოში უმასპინძლა IDI-ის რიგით მეორ ე გლობალურ სამიტს თე მაზე: „უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაცი ების აუდიტების წვლილი დიჯიტალიზაციასა და მდგრადობაში“. კონფერენციაში მონაწი ლეობა მიიღ ო 30-ზე მეტი ქვეყნის 100-ზე მეტ მა წარმომადგენელმა, მთელი მსოფლიო დან,16 მათ შორის, 12 ქვეყნის გენერალურმა აუდიტორმა. გარდა უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციებისა, კონფერენციაში მონაწი ლეობდა არაერთი საერთაშორისო ორგანი ზაციის წარმომადგენელი; INTOSAI-ის ეფექტიანობის აუდიტის ქვეკომიტე ტის (PAS) წლიური შეხვედრა17 – სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მასპინძლობით გაიმ ართა INTOSAI-ის ეფექტიან ობის აუდიტის ქვეკომი ტეტის მე-15 წლიური შეხვედრა. შეხვედრაში მონაწილეობა მიიღო 30-მდე სხვადასხვ ა ქვეყ ნის უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციის 50-მდე წარმომადგენელმა. სახელმწიფო აუდი ტის სამსახური მრავალი წელია ქვეკომიტეტის წევრია და აქტიურადაა ჩართული მის საქმია ნობაში როგორც საჯარო აუდიტის მეთოდო ლოგიური ბაზის განახლების, ასევე პრაქტიკუ ლი გამოცდილების გაზიარების კუთხით; EUROSAI-ის მუნიციპალიტეტების აუდიტის სამუშაო ჯგუფის (WGMA) წლიური შეხვედრა18 – სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურმა უმას პინძლ ა EUROSAI-ის მუნიციპალიტეტების აუდიტის სამუშაო ჯგუფის რიგით მერვე წლი ურ შეხვედრას და მეშვიდე სემინარს თემაზე: „ინფრასტრუქტურული პროექტების აუდიტი მუნიციპალიტეტებში“. ღონისძიებაში მონა წილეობ ა მიიღო ევროპის 25 ქვეყნის უმაღ ლესი აუდიტორული ორგანიზაციის 60-მდე წარმომადგენელმა, მათ შორის, 6 ქვეყნის გენერალურმა აუდიტორმა და გენერალური აუდიტორის მოადგილემ. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური აქტიურად თა ნამშრომლობს სხვა ქვეყნების უმაღლეს აუდი ტორულ ორგანიზაციებთან საჯარო აუდიტის უახლესი მიდგომების გაზიარების, პრაქტიკული გამოცდილების მიღებისა და პროფესიულ ი კვა ლიფიკაციის ამაღლების მიზნით. სამსახურის ძირითადი პარტნიორები არიან აშშ-ის, ნიდერ ლანდების, ლატვიის, გერმანიის, პოლონეთის, შვედეთის, ფინეთის, თურქეთის უმაღლესი აუდი ტორული ინსტიტუციებ ი. სხვა ქვეყნის უმაღლეს აუდიტორულ ორგანიზაცი ებთან თანამშრომლობის კუთხით აღსანიშნავია IDI-ს ახალი ინიციატივა – „უმაღლესი აუდიტო რული ორგანიზაციების ანგარიშვალდებულების გლობალური ინიციატივა“ (Global SAI Accountability Initiative – GSAI), რომელსაც სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 2024 წელს შეუერთდა. პროექტი ემსახუ რება შერჩეული 8 ქვეყნის აუდიტის სამსახურების ინსტ იტუციურ განვითარებას პარტნიორი ქვეყნების აუდიტის სამსახურების მხარდაჭერით. პროექტის ფარგლ ებში, სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური ტა ჯიკეთის საანგარიშო პალატის მენტორი და პარ ტნიორი ორგანიზაცია გახდა. 2025-2028 წლებში სამსახური კოლეგა ორგანიზაციას დაეხმარება და საკუთარ გამოცდილებას გაუზიარებს აუდი ტის სტანდარტების დანერგვის, აუდიტის მეთო დოლოგიების შემუშავების, საპილოტე აუდიტების ჩატარების, აუდიტის ხარისხის კონტროლისა და უზრუნველყოფის სისტემების დანერგვ ის, ასევე რე კომენდაციების მონიტორინგის მიმართულებებით. უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციების საერთა შორისო ჟურნალებში აუდიტის საინტერესო მიგნე ბებისა და საკუთარი გამოცდილების შესახებ სტა ტიების გამოქვეყნებით, აუდიტის სამსახურს თავისი წვლილი შეაქვს უკეთესი საერთაშორისო პრაქტი კის გაზიარებასა და ჩამოყალიბებაში. 2024 წელს გამოქვეყნდა სამსახურის 3 პუბლიკაცია INTOSAIის საჯარო აუდიტის საერთაშორისო ჟურნალში.19 15 IDI-ის გლობალური სამიტი. ევროპა, აზია, სამხრეთ ამერიკა, ჩრდილოეთ ამერიკა, აფრიკა, ოკეანეთი. 17 INTOSAI-ის ეფექტიანობის აუდიტის ქვეკომიტეტის წლიური კონფერენცია. 18 EUROSAI-ის მუნიციპალური აუდიტების სამუშაო ჯგუფის წლიური კონფერენცია. 16 19 სტატია აუდიტის სამსახურის მიერ ჩატარებული ეფექტიანობის აუდიტის შესახებ: „საჯარო სექტორში დისტანციური მუშაობისათვის ეფექტიანი და უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფა“; სტატია: „სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში ეთიკისა და კეთილსინდისიერების საერთაშორისო პრაქტიკის დანერგვასთან დაკავშირებით“. 61 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში 3. შიდა მმართველობის სისტემის გაძლიერებით ეფექტიანობის ამაღლება 62 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწ იფო აუდიტის სამსახური ორიენტირე ბულია შიდა მმართველობის სისტემის გაძლიე რებით ეფექტიანობის ამაღლებაზე, საზოგადოე ბისთვის მეტი ღირებულების შექმნასა და საჯარო სექტორის სანიმუშო ორგანიზაციად ჩამოყალი ბებაზე. სტრატეგიის მიხედვით, სამსახური აგრძ ე ლებს არსებული გამოწვევების საპასუხოდ შიდა ორგანიზაციული გარემოს გაუმჯობესებას, რაც გამოიხ ატება მმართველობითი სისტემის დახვე წაში, ეთიკური ღირებულებების განმტკ იცებაში, უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფასა და სტრა ტეგიული/ოპერაციული დაგეგმვ ის პროცესის გა უმჯობესებაში. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის განვითარების სტრატეგიაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ინფორმაციული ტექნოლოგიების გაუმჯობესება სა და მათ ინტეგრირებას აუდიტის პროცესსა და სამსახურის ოპერაციულ საქმიანობაში. ამასთა ნავე, თანამედროვე ტექნოლოგიურ სამყაროში არსებული გამოწვევების პირობებში, სამსახუ რის პრიორიტეტულ მიმართულებად რჩება ინ ფორმაციულ ი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა და შესაბამისი სისტემების დანერგვა. სამსახური აცნობიერებს მის წინაშე არსებულ გამოწვევებს, რომლებიც უკავშირდება ინფორმაციის კონფი დენციალურობის, მთლიანობისა და ხელმისაწვ დომობის დაცვას, ასევე მათ განკარგვ ას. ნით, აუდიტის სამსახური აქტიურად განაგრძობს მუშაობას IT უსაფრთხოების პოლიტიკებისა და პროცედურების დანერგვასა და გაუმჯობესებაზე, რათა მაქსიმალურად დაუახლოვდეს უსაფრთხო ების საერთაშორისოდ აღიარებულ სტანდარტს. ამ კუთხით, სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აგ რძელებს მუშაობ ას ინფორმაციული უსაფრთხოე ბის საერთაშორისო სტანდარტის − ISO 27001-ის დანერგვაზე. 2024 წელს BDO-მ განახორციელა სამსახურში არსებული IT პროცესებისა და ინფ რასტრუქტურის შეფასება, მომზადდა Gap ანალი ზი, იდენტიფიცირდა სამსახურის საჭიროებ ები, რის საფუძველზეც შემუშავდა სამოქმედო გეგმა; ასევე შეიქმნა როგორც – ახალი, ასევე განახლ და არსებული ინფორმაციული უსაფრთხოების პოლიტიკის დოკუმენტები, განხორციელდა სხვა დასხვა IT სისტემის კონფიგურაცია. 2024 წელს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურსა და გაერ ოს ქალთა ორგანიზაციას შორის არსებული თანამშრომლობის ფარგლებში განხორციელდა რამდენიმე აქტივობა, რომლებიც ემსახურებო და თანამშრომელთა ცნობიერ ების ამაღლებას უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციებ ის როლ თან დაკავშირებით, გენდერული თანასწორობისა და გენდერული ბიუჯ ეტირების საკითხებში. ინფორმაციული სისტემების გაუმჯობესებისა და ინფორმაციული უსაფრთხოების უზრუნველყო ფის მიზნით, სამსახურში ფუნქციონირებს ინ ფორმაციულ ი უსაფრთხოების საბჭო, რომელიც პასუხისმგ ებელია ამ მიმართულებით პოლიტი კის განხორციელებასა და განახლებაზე; ასევე სამსახურს ჰყავს ინფორმაციული უსაფრთ ხოებ ის ოფიცერი, რომელიც პერიოდულად აფასებს სამ სახურის IT გარემოს უსაფრთხოებას სხვადასხვა პროგრამული უზრუნველყოფისა და ტექნოლო გიური ინსტრუმენტების გამოყენებით. ამ შეფასე ბების საფუძველზე შემუშავებულია სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის IT განვითარების გრძელვა დიანი სტრატეგია და შესაბამისი ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის სამოქმედო გეგმა. ინფორმაციის კონფიდენციალურობის, მთლია ნობისა და ხელმისაწვდომობის დაცვის კუთხით არსებული რისკების ეფექტიანი მართვის მიზ 63 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში 4. თანამშრომელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა 64 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სამსახურის სტრატეგიული მიზნების დროული და ეფექტიანი მიღწევის ძირითადი წინაპირო ბაა მაღალკვ ალიფიციური და პროფესიონ ალი კადრების მოზიდვა და მათი შენარჩუნება მუდ მივი პროფესიული განვითარების ხელშეწყო ბითა და მოტივაციის ამაღლებით. ადამიანური რესურსი სამსახურის ძირითადი აქტივია. შესა ბამისად, აუდიტის სამსახურის მიერ განხორ ციელებული მრავალი აქტივობა და დონორე ბისგან მიღებული მხარდაჭერა მიმართულია გენდერული განაწილება ადამიანური რესურსების გაძლიერებაზე. შესაძლებლობების 2024 წელს აუდიტის სამსახურში დასაქმებული იყო 307 თანამშრომელი (პროფესიული საჯარო მო ხელეები და შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმე ბული პირები). ორგანიზაციის თანამშრ ომელთა 74%-ს პროფესიული შტატი შეადგენს, ხოლო 26% − დამხმარე პერსონალია. აღსანიშნავია, რომ სამ სახურში დაცულია გენდერული ბალანსი. პროფესიული და დამხმარე შტატი 26% 49% 51% 74% ქალი კაცი პროფესიული შტატი დასაქმებულთა ასაკობრივი განაწილება 9% 8% დასაქმებულთა სამუშაო გამოცდილება სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში 10% 13% 13% 55% 30% 21-29 30-40 44% 41-55 19% 56-65 65+ დასაქმებულთა განათლების სფერო 0-დან 3 წლამდე 4-დან 6 წლამდე 7-დან 10 წლამდე 10-დან ზევით დასაქმებულთა განათლების დონე 3% 20% 3% დამხმარე შტატი 29% 40% 57% 20% 28% ეკონომიკა ბიზნეს ადმინისტრირება იურიდიული სოციალური მეცნიერებები სხვა ბაკალავრი მაგისტრი დოქტორი 65 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში აუდიტის სამსახურში დანერგილია საერთა შორისო პრაქტიკაზე დაფუძნებული თანამშ რომელთა საქმიან ობის შეფასების სისტემა, რომლის საშუალებით განისაზღვრ ება თანამ შრომელთა პროფესიული განვითარების სა ჭიროებები, ასევე მათი პროფესიული კვა ლიფიკაციის გამოყენების პერსპექტივები და წახალისების წინაპირობები. თანამშრ ომლების როგორც პროფესიული, ასევე სხვა უნარების განვითარებისა და კვა ლიფიკაციის ამაღლების მიზნით, სამსახურის თანამშრ ომლები აქტიურად მონაწილეობენ სხვადასხვა ტრენინგკ ურსებსა და პროფესიულ სამუშაო შეხვედრებში. 2024 წელს რამდენიმე მიმართულებით ტრენინგი გაიარ ა 250-მდე თა ნამშრ ომელმა. აღნიშნული სასწავლო კურსები შეეხებოდა როგორც აუდიტორულ, ასევე არა აუდიტორულ და ინფორმაციულ ტექნოლოგი ებთან დაკავშირებულ საკითხებს. 2024 წელს სამსახურის 23-მა აუდიტორმა მოიპოვა პროფე სიული სერტიფიკატი. აღსანიშნავია, რომ სამ სახურის თანამშრომლების, დაახლოებით, 50% ფლობს პროფესიული განვითარების დამადას ტურებელ სერტიფიკატს. აუდიტის სამსახური 2021 წლიდან ჩართულია IDI-ის პროფესიული განათლების პროგრამაში (Professional Education for SAI Auditors – PESA), რომლის მიზანია აუდიტორთა კვალიფიკაციის ამაღლება აუდიტის საერთაშორისო სტანდარ ტებზე დაფუძნებული სწავლებით ფინანსური, შესაბამისობისა და ეფექტიანობის აუდიტის მი მართულებით. პროგრამა ითვალისწინებს თითო ეული მონაწილისთვის ინდივიდუალური სასწავ ლო პორტფელის შემუშავებასა და აუდიტორთა პროფესიული კომპეტენციებ ის გაძლიერ ებას. 2024 წელს PESA-ს საერთაშორისო სერტიფი კატი მოიპოვა ოთხმა აუდიტორმა. არსებული მდგომარეობით, PESA-ს სერტიფიკატს ფლობს სამსახურის 14 აუდიტორი და 5 მენტორი. პროგ რამის 2024-2025 წლების ნაკადში ჩაერთო სამსა ხურის კიდევ 30 აუდიტორი. სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის თანამშრომ ლები ასევე აქტიურად არიან ჩართული სხვა დასხვა ადგილობრივ და საერთაშორისოდ აღიარებულ სასერტიფიკაციო პროგრამებში, რო გორებიცაა, სსიპ − საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის „საჯარო სექტორის აუდიტორთა სასერტიფიკა ციო პროგრამა“, ACCA, CFA, CFM, CISA და სხვ. დიაგრამა 20. 2024 წელს გადამზადებულ თანამშრომელთა განაწილება მიმართულებების მიხედვით. 245 226 193 58 შშმ პირთა უფლებების დაცვა 66 პერსონალური კიბერმონაცემების უსაფრთხოება დაცვა გენდერული საკითხები 70 38 IT აუდიტი 26 33 რეკომენდაციების IPSAS შემუშავება სტანდარტები სხვა სახელმწიფო აუდიტის სამსახური აუდიტის სამსახურისა და ზოგადად, საჯარო სექ ტორის ადამიანური რესურსების განვითარებაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის სსიპ − საჯარო აუდიტის ინ სტიტუტი.20 ინსტ იტუტის პირველადი ფუნქც იაა აუდიტის სამსახურისა და ინსტ იტუტის თანამშრო მელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყო ბა, მოსამსახურეთა გადამზადებისა და კვალიფი კაციის ამაღლების უზრუნველყოფა, მათი ცოდნის გაღრმავებისა და პროფესიული უნარ-ჩვევების გამომუშავების მიზნით, შესაბამისი სასწავლო კურსების შემუშავება და ტრენინგების ჩატარება. 2024 წელს ინსტ იტუტმა ჩაატარა 41 ტრენინგ კურსი, რომელშიც მონაწილეობ ა მიიღო 1,660მა მსმენელმა. საჯარო სექტორის აუდიტორული მომსახურების სასერტიფიკაციო პროგრამა გაია რა 33-მა პირმა. აღსანიშნავია, რომ მუნიციპალუ რი განვითარების პროგრამის მიმართულებით, ტრენინგკურსებში მონაწილეობდა მუნიციპალი ტეტების 220-მდე წარმომადგენელი. 2024 წელს საჯარო აუდიტის ინსტიტუტმა საერ თაშორისო სტანდარტის შესაბამისი ხარისხის მართვის სისტემის (ISO 9001:2015) სერტიფიკა ტი ხელახლა მოიპოვა, ასევე შემუშავდა საჯარო აუდიტის ინსტიტუტის 2024-2028 წლების სტრატე გია. საჯარო აუდიტის ინსტიტუტსა და აუდიტორულ კომპანია „კრესტონ ჯორჯიას“ შორის თანამშრომ ლობის მემორანდუმი გაფორმდა. მემორანდუმი ითვალისწინებს თანამშრომლობას პროფესიული განათლების, პერსონალის განვითარების, აუდი ტის სფეროში პროფესიული კადრების დაინტე რესებისა და მოზიდვის ხელშემწყობ აქტივობებ ში, ასევე, გამოცდილების და ცოდნის გაზიარების ერთობლივ ღონისძიებებში. 2024 წელს აკრედიტებული პროგრამების კურსი განხორციელდა 12 ჯგუფისათვის, რომლებშიც მონაწილეობ ა მიიღ ო 192-მა ადამიანმა. 20 http://www.sai.ge/ka/ 67 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში 5. სამსახურის ფინანსები 68 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის 2024 წლის ბი უჯეტი 23.3 მლნ ლარით განისაზღვრა. ფაქტობ რივად დახარჯულმა თანხამ 22.6 მლნ ლარი და გეგმის 97% შეადგინა. სამსახურის ძირითადი ხარჯია თანამშრომელთა შრომის ანაზღაურება, რაზეც წლის განმავლობაში 19 მლნ ლარი მიი მართა.21 დიაგრამა 21. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2024 წლის ბიუჯეტის სტრუქტურა (ფაქტი). 1% 3% სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის ფინანსურ აუდიტს ატარებს საქართველოს პარლამენტის მიერ შერჩეული მსოფლიოს 4 უმსხვილესი კერ ძო აუდიტორული კომპანიიდან ერთ-ერთი. 2024 წლის ფინანსური ანგარიშგების აუდიტი ჩაატარა შპს „ფრაისუოთერჰაუსკუპერს საქართველომ“ (PwC). სამსახურმა მიიღო უპირობო დასკვ ნა, რაც ნიშნავს, რომ სამსახურის ფინანსური ანგა რიშგება სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სტანდარტებს. სამსახურის 2024 წლის ფინანსური ანგარიშგება და შესაბამისი აუდიტის დასკვნა იხ. დანართ 5-ში. 6% 11% 79% შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა 21 მოიცავს შტატით გათვალისწინებულ და შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ თანამშრომელთა ანაზღაურებას. 69 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში 6. მომავლის ხედვა და არსებული გამოწვევები 70 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური შედეგზე ორიენტირებული და ეფექტიანი საქმი ანობის უზრუნველსაყოფად აუდიტის სამსახური მუდმივად აანალიზებს ორგანიზაციის წინაშე არ სებულ შიდა და გარე გამოწვევებს, მნიშვნელო ვან ყურადღებას უთმობს მათთან გამკლავების გზების მოძიებასა და განვითარების შესაძლებ ლობად გარდაქმნას. არსებული მდგომარეობ ით სამსახურის წინაშე მდგარი გამოწვევებია: სახელმწიფო საწარმოების დაფარვა აუდიტის სამსახურის მანდატი ფართოა და იგი მოიცავს მხარჯავ დაწესებულებებს, საჯარო სა მართლის იურიდიულ პირებს, საბიუჯეტო ორ განიზაციებს საქართველოს ორ ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ასევე 69 მუნიციპალიტეტსა და 300-მდე სახელმწ იფო საწარმოს. სამსახურისთ ვის გამოწვევად რჩება სახელმწ იფო საწარმოე ბის დაფარვისთვის საჭირო რესურსის გამოყოფა ნაერთი ბიუჯ ეტისა და სექტორული დაფარვის მა ღალი მაჩვენებლის შენარჩუნების პარალელუ რად. თანამედროვე ინფორმაციულ ი ტექნოლოგიუ რი სისტემები ციფრული მმართველობა და საჯარო სერვისების ელექტრონიზაცია თანამედროვე საჯარო ფინან სების მართვის უმნიშვნელოვანესი კომპონენტია. გასულ წლებში არსებითად გაფართოვდა საჯარო სექტორის ინფორმაციული ინფრ ასტრ უქტურა და დაინერგა მრავალი ახალი ელექტრ ონული სის ტემა. დადებით მხარეებთან ერთად, ელექტრ ო ნული მმართველობის სისტემების განვითარება დაკავშირებულია ისეთ რისკებთან, როგორები ცაა, კიბერუსაფრთხოება და მონაცემთა ბაზების მართვის პროგრამული უზრუნველყოფის ეფექ ტიანობა. აღნიშნულის პარალელურად, კიდევ უფრო იზრდება სახელმწიფო აუდიტის სამსა ხურში IT აუდიტის მიმართულების განვითარე ბის საჭიროება და მისი გამოყენება მთავრობის საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიური (ICT) ინფრასტრუქტურის მდგრადი განვითარე ბის ხელშეწყობისათვის. კვალიფიციური თანამშრომლების მოზიდვა და შენარჩუნება რეკომენდაციების შესრულების მაჩვენებელი სახელმწ იფო აუდიტის სამსახურის, როგორც უმაღლესი აუდიტორული ორგანიზაციის, უმთავ რესი ფუნქციაა საჯარო მმართველობის გაუმ ჯობესება და მოქალაქეებისთვის ღირებულების შექმნა. აღნიშნული ფუნქც იის შესასრულებლად სამსახური გასცემს რეკომენდაციებს, რაც მიზ ნად ისახავს, გაუმჯობესდეს საჯარო ფინანსების მართვა საერთაშორისო სტანდარტებთან/უკეთეს პრაქტიკებთან შესაბამისობის, კანონიერ ებისა და ეფექტიანობის კუთხით გამოვლენილ ნაკლოვა ნებებზე საპასუხო ქმედებების განხორციელ ებით. აუდიტორული საქმიანობის სარგებელი გამოიხა ტება შესრულებული რეკომენდაციების რაოდ ე ნობაში, რაც მთავარ გამოწვევად რჩება. აღნიშნუ ლი გამოწვევის საპასუხოდ აუდიტის სამსახურმა შეიმ უშავა რეკომენდაციების შესრულების მონი ტორინგის ელექტრონული სისტემა (ARIS). და ინტერესებული მხარეების, განსაკუთრებით, პარ ლამენტის აღნიშნულ პროცესში აქტიური ჩართვა, ხელს შეუწყობს რეკომენდაციებ ის შესრულების მაჩვენებლის გაუმჯობესებას. აუდიტის სამსახურის უმთავრესი ინტელექტუა ლური რესურსი პროფესიული კადრებია. აუდი ტის სფეროში არსებული მაღალი კონკურენციის პირობებში, სამსახურისთვის გამოწვევად რჩება ადამიანური რესურსების გადინების მიზნობრი ვი მაჩვენებლის (5%) შენარჩუნება და კვალიფი ციური თანამშრომლების მოზიდვა. აღნიშნული გამოწვევა განსაკუთრებით მწვავედ დგას სამსა ხურის სტრატეგიით განსაზღვრული ახალი მი მართულებების გაძლიერებისა და დაფარვის მიზ ნობრივი მაჩვენებლების მიღწევის/შენარჩუნების კუთხით, ასევე IT აუდიტორების მიმართულებით. 71 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში ინფორმაციული ტექნოლოგიები და ინფორმა ციული უსაფრთხოებ ა მაღალხარისხიანი აუდიტორული საქმიანობა მოითხოვს დიდი მოცულობის მონაცემების და მუშავებასა და ანალიზს. ამასთანავე, მომეტებუ ლი კიბერსაფრთხეების ფონზე შესამჩნევადაა გაზრდილი ინფორმაციული სისტემების უსაფრ თხოების მნიშვნელობა. გასულ პერიოდში აუდი ტის სამსახურმა დანერგა კონტროლის ისეთი სისტემები, რომლებიც პასუხობს თანამედროვე 72 საინფორმაციო ტექნოლოგიურ გამოწვევებს და უზრუნველყოფს სამსახურის, როგორც საჯარო სექტორში ინფორმაციული და კიბერუსაფრთხო ების მიმართულებით სანიმუშო ორგანიზაციის, გამართულ ფუნქციონ ირებას. მიუხ ედავად ამისა, სწრაფად ცვალებადი ტექნოლოგიური გარემო მოითხოვს ინფორმაციული უსაფრთხოებ ის სის ტემების, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზისა და IT აუდიტის შესაძლებლობების გაძლიერ ებაზე მუდ მივ ზრუნვას, რაც ადამიანურ და ფინანსურ რე სურსებთანაა დაკავშირებული. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართები 73 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართი 1. 2024 წელს ჩატარებული აუდიტები 13 ფინანსური აუდიტი 1 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 2 საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 3 საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 4 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 5 საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 6 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 7 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 8 საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 9 საგადასახადო შემოსავლების ფინანსური აუდიტი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ერთიანი რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული 10 საბიუჯეტო ორგანიზაციების ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 11 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული საბიუჯეტო ორგანიზაციების ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 12 ქ. ბათუმის მუნიციპალიტეტის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 13 ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ნაერთი (კონსოლიდირებული) ფინანსური ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 29 შესაბამისობის აუდიტი უმაღლეს სასწავლო დაწესებულებებში ხარჯვითი ოპერაციებისა და ქონების მართვის შესაბამისობის 14 აუდიტი 15 სამშენებლო სამუშაოების შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი 16 ა(ა)იპ - ქართული ფეხბურთის განვითარების ფონდის შესაბამისობის აუდიტი 17 სსიპ - სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს შესაბამისობის აუდიტი 18 სსიპ - სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის შესაბამისობის აუდიტი 19 სსიპ - საზოგადოებრივი მაუწყებლის შესაბამისობის აუდიტი 20 სსიპ - სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის - „დელტას“ აქტივების მართვისა და შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი 21 სს „საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციის“ შესაბამისობის აუდიტი 22 სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციული ოპერატორის (ესკო)“ შესაბამისობის აუდიტი 23 საქართველოს ეროვნული ბანკის კაპიტალური და ადმინისტრაციული ხარჯების შესაბამისობის აუდიტი 24 შპს „ენგურჰესის“ შესაბამისობის აუდიტი 25 საჯარო უწყებებში მივლინებების მართვის შესაბამისობის აუდიტი 26 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იძულებით გადაადგილებულ პირთა სამინისტროში რესპუბლიკური ბიუჯეტით განსაზღვრული პრიორიტეტის - „მოსახლეობის სოციალური დაცვა“ ფარგლებში პროგრამების (ქვეპროგრამების) შესრულებისა და საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის შესაბამისობის აუდიტი 27 სსიპ - ეკონომიკური პროგრამების სააგენტოში პროგრამების (ქვეპროგრამების) შესრულებისა და საბიუჯეტო სახსრების ხარჯვის შესაბამისობის აუდიტი 28 შპს „სამედიცინო ცენტრ „დიომედში“ შემოსავლების, ფულადი სახსრებისა და მატერიალური ფასეულობების აღრიცხვის, მიღება-ხარჯვისა და გამოყენების შესაბამისობის აუდიტი 74 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 29 ქედის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 30 შუახევის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 31 ხულოს მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 32 აბაშის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 33 ბაღდათის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 34 კასპის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 35 ონის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 36 ტყიბულის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 37 ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 38 ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 39 ცაგერის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლებისა და 2024 წლის 6 თვის საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 40 წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 41 ჭიათურის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი 42 მუნიციპალიტეტების საბიუჯეტო პროცესის მართვის შესაბამისობის აუდიტი 16 ეფექტიანობის აუდიტი 43 განათლების მიღმა დარჩენილი ბავშვების სოციალური ინტეგრაციის ეფექტიანობის აუდიტი 44 პანდემიის შემდგომ პერიოდში ინფექციების მართვის ეფექტიანობის აუდიტი 45 ციფრული ჯანდაცვის ეფექტიანობის აუდიტი 46 სამედიცინო დაწესებულებების ზედამხედველობის ეფექტიანობის აუდიტი 47 შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის პროექტის (SRAMP) ეფექტიანობის აუდიტი 48 მეტეოროლოგიური, ჰიდროლოგიური და გეოლოგიური მონაცემების ადრეული გაფრთხილებებისთვის გამოყენების ეფექტიანობის აუდიტი 49 სსიპ - აღსრულების ეროვნული ბიუროს სააღსრულებო პროცესის ეფექტიანობის აუდიტი 50 სეტყვასაწინააღმდეგო სისტემების ეფექტიანობის აუდიტი 51 სახელმწიფო ბიუჯეტის დაგეგმვის ეფექტიანობის აუდიტი 52 შრომის უსაფრთხო პირობების ხელშეწყობის ეფექტიანობის აუდიტი 53 ზოგადი განათლების სფეროში გენდერული თანასწორობის უზრუნველყოფის ეფექტიანობის აუდიტი 54 „სოფლის ექიმის“ სახელმწიფო პროგრამის მართვის (შემდგომი რეაგირება) ეფექტიანობის აუდიტი 55 „წითელი ნუსხით“ დაცული სახეობების აღდგენა-შენარჩუნების მიზნით განხორციელებული ღონისძიებების მართვის ეფექტიანობის აუდიტი 56 ფერმათა/ფერმერთა რეესტრის ფორმირებისა და ადმინისტრირების პროცესის ეფექტიანობის აუდიტი 57 მუნიციპალიტეტების საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების მართვისა და განკარგვის ეფექტიანობის აუდიტი 58 აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მუნიციპალიტეტების მიერ დაფუძნებული სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებების მართვის ეფექტიანობის აუდიტი 75 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართი 2. 2024 წელს პარლამენტის აუდიტის ჯგუფის მიერ განხილული აუდიტები 1 აგროდაზღვევის სახელმწიფო პროგრამის განვითარების და მართვის ეფექტიანობის აუდიტი 2 სამედიცინო პერსონალის პროფესიული განვითარების ეფექტიანობის აუდიტი 3 ზოგადი განათლების მართვის მოდელის ეფექტიანობის აუდიტი 4 სსიპ - კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მიერ განხორციელებული სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტი 5 ინტერნეტიზაციის ხელმისაწვდომობის ეფექტიანობის აუდიტი 6 დევნილთა საცხოვრებელი ბინებით უზრუნველყოფის შესაბამისობის აუდიტი 7 სამომხმარებლო, ინდუსტრიული და სამშენებლო პროდუქტების უვნებლობის უზრუნველსაყოფად სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული ღონისძიებების ეფექტიანობის აუდიტი 8 სამხედრო განათლების სისტემის ეფექტიანობის აუდიტი 9 შპს „საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანიის“ შესაბამისობის აუდიტი 10 რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს კონსოლიდირებული ანგარიშგების ფინანსური აუდიტი 11 ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 12 გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 13 ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 14 განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 15 იუსტიციის სამინისტროს ფინანსური აუდიტი 16 საქართველოს პროკურატურის ფინანსური აუდიტი 17 სურსათის ეროვნული სააგენტოს მიერ განხორციელებული პროექტის – „მცენარეთა დაცვის სისტემის ინიციატივა“ დამოუკიდებელი ფინანსური აუდიტი 18 ფსიქიკური ჯანმრთელობის ეფექტიანობის აუდიტი 76 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართი 3. სამართალდამცავ ორგანოებში 2024 წელს გადაგზავნილი ანგარიშები/მასალები 1 საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2018 - 2020 წლებში განხორციელებული სახელმწიფო შესყიდვების შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში და მასალები 2 გურჯაანის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 3 ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 4 გარდაბნის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 5 ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 6 დმანისის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 7 ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 8 ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 9 თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 10 ახალციხის მუნიციპალიტეტის 2021-2022 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის ანგარიში 11 მუნიციპალიტეტების 2022-2023 წლების საბიუჯეტო პროცესის მართვის შესაბამისობის აუდიტის თაობაზე ინფორმაცია (ხაზინის ამონაწერები) საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2022 წლის 31 დეკემბრით 12 დასრულებული საანგარიშგებო პერიოდისთვის კონსოლიდირებული ანგარიშგების ფინანსური აუდიტის მასალები 13 შუახევის მუნიციპალიტეტის 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები 14 ქედის მუნიციპალიტეტების 2022-2023 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის მასალები 77 2 024 წლის საქმიანობის ანგარიში დანართი 4. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2024 წლის ბიუჯეტი ათასი ლარი ხარჯები შესრულება % ფაქტი 21,854 21,265 97% შრომის ანაზღაურება 17,963 17,925 100% საქონელი და მომსახურება 3,017 2,545 84% 6 4.4 73% სოციალური უზრუნველყოფა 320 319 99% სხვა ხარჯები 547 470 85% 1,436 1,348 94% 23,290 22,613 97% გრანტები არაფინანსური აქტივების ზრდა მთლიანი ბიუჯეტი 78 დაზუსტებული გეგმა სახელმწიფო აუდიტის სამსახური დანართი 5. დამოუკიდებელი აუდიტორის დასკვნა სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის 2024 წლის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაზე 79