საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – შრომის ინსპექციის სამსახურის მთავარი შრომის ინსპექტორის 2025 წლის ანგარიში

სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის 2025 წლის საქმიანობის ანგარიში LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 სარჩევი მთავარი შრომის ინსპექტორის მიმართვა .................................................................................................................... 3 2025 წლის საქმიანობის შემაჯამებელი მიმოხილვა ..................................................................................................... 4 თავი 1. შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობის განმსაზღვრელი სამართლებრივი აქტები .......................... 8 1.1 შრომის კანონმდებლობაში 2025 წელს განხორციელებული ცვლილებები/სიახლეები ................................... 9 თავი 2. სამსახურის სტრუქტურული და ადამიანური რესურსების მიმოხილვა ......................................................... 11 თავი 3. მანდატის ფარგლებში განხორციელებული ზედამხედველობის შესახებ სტატისტიკური ინფორმაცია ... 13 3.1 შრომის უსაფრთხოების ნორმებზე განხორციელებული ზედამხედველობა .................................................. 14 3.2 შრომით უფლებებზე განხორციელებული ზედამხედველობის მიმოხილვა .................................................. 22 3.2.1 „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონზე განხორციელებული ზედამხედველობის შედეგები .......................................................................................................................................................... 29 3.2.2 შრომით ურთიერთობებში დისკრიმინაციის ამკრძალავ ნორმებზე ზედამხედველობა .......................... 30 3.2.3 18 წლამდე პირთა მიმართ გამოვლენილი შრომითი ნორმების დარღვევები .......................................... 32 3.2.4 იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის წინააღმდეგ ბრძოლის შედეგები ........................... 35 თავი 4. სამართალდარღვევის ოქმების შედგენისა და ადმინისტრაციულ ორგანოში/სასამართლოში გასაჩივრების პროცესისა და შედეგების მიმოხილვა ................................................................................................. 36 4.1 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის შედგენის წარმოებისას შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობის ძირითადი დებულებები ................................................................................................................. 36 4.2 2025 წელს სამსახურის მიერ შედგენილი ადმინისტრაციული სამართალდრღვევის ოქმები (სრულად) და გასაჩივრებული ოქმების სტატისტიკური ანალიზი ............................................................................................ 37 თავი 5. სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევები ................................................................................. 39 თავი 6. შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამაზე ზედამხედველობა ......................... 51 6.1 შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის განმახორციელებელი ორგანიზაციებისა და საგამოცდო ცენტრების შესახებ ...................................................................................................................... 52 6.2 სასერტიფიკატო გამოცდების შედეგები ........................................................................................................ 53 6.3 საკვალიფიკაციო გამოცდების შედეგები ...................................................................................................... 54 7 თავი . ცნობიერების ამაღლების მიმართულებით გატარებული ღონისძიებები .................................................... 56 7.1 საინფორმაციო შეხვედრები ........................................................................................................................... 57 7.1.1 საკანონმდებლო სიახლეების გაცნობის მიზნით შეხვედრები დამსაქმებლებთან და დასაქმებულებთან 58 7.1.2 სამსახურის მიერ სექტემბერ-ოქტომბრის პერიოდში ჩატარებული მასშტაბური ცნობიერების ამაღლების კამპანია ............................................................................................................................................................ 59 7.2 სამსახურის მიერ განხორციელებული საინფორმაციო კამპანიები ................................................................. 60 7.3 საინფორმაციო ვიდეო რგოლები .................................................................................................................... 61 7.4 საინფორმაციო ბუკლეტები ............................................................................................................................ 63 7.5 სამსახურის ცხელი ხაზის (15-75) საქმიანობის შედეგები .............................................................................. 65 თავი 8. სამომავლო გეგმები ......................................................................................................................................... 68 დანართი ......................................................................................................................................................................... 69 2|გვერდი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 მთავარი შრომის ინსპექტორის მიმართვა შრომის ინსპექციის სამსახურისთვის 2025 წელი იყო ინსტიტუციური განვითარებისა და პასუხისმგებლობის კიდევ უფრო გამყარების წელი. ჩვენი საქმიანობის ცენტრში რჩება — ადამიანი უსაფრთხოება მისი და ჯანმრთელობა, შრომითი უფლებების ეფექტიანი დაცვა. თანამედროვე შრომითი გარემო მოითხოვს არა მხოლოდ კონტროლს, არამედ პრევენციას, დიალოგსა და ცნობიერების ამაღლებას. სწორედ ამ მიდგომით ვაგრძელებთ მუშაობას, რათა შრომის უსაფრთხოება და უფლებების დაცვა იქცეს ყოველდღიურ სტანდარტად და არა მხოლოდ რეგულაციის მოთხოვნად. შრომის ინსპექციის სამსახური მიზნად ისახავს ინსტიტუციური შესაძლებლობების შემდგომ გაძლიერებას და პროფესიული კადრების განვითარებას ეფექტიანი ზედამხედველობისთვის. ჩვენი ხედვა არის ძლიერი, სანდო და საზოგადოებაზე ორიენტირებული ინსტიტუცია, რომელიც თანამშრომლობით, სამართლიანობითა და გამჭვირვალობით უზრუნველყოფს ღირსეული შრომის პირობების დანერგვასა და დაცვას საქართველოში. 3|გვერდი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 2025 წლის საქმიანობის შემაჯამებელი მიმოხილვა „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მიზნის - შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფის ფარგლებში სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში შემდეგი ღონისძიებები განხორციელდა: „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ საქართველოს შრომის კანონმდებლობის დახვეწისა მისი გამოყენების გაუმჯობესების მიზნით მომზადებულ და წარდგენილ იქნა ნორმატიული აქტის პროექტები. მათ შორის, აღსანიშნავია: ➔ „სამუშაო სივრცეში სამუშაო მოწყობილობების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2025 წლის 1 მაისის №135 დადგენილება(დეტალურად ინფორმაცია იხილეთ N1.1 ქვეთავში); ➔ შრომის ინსპექციის სამსახურის ინსტიტუციური გაძლიერების მიზნით, გაზრდილი მანდატის ეფექტურად აღსრულების მიზნით გაიზარდა სამსახურის 2025 წლის ბიუჯეტი, შესაბამისად უწყების საშტატო ერთეულის რაოდენობა გაიზარდა 167-დან 190 ერთეულამდე, რომელთაგან 143 საშტატო ერთეულით განსაზღვრულია ინსპექტირების განხორციელებაზე პასუხისმგებელი პირების, მათ შორის, შრომის ინსპექტორების/უფროსი შრომის ინსპექტორების რაოდენობა. ამასთან, დაიხვეწა და ახლებურად ფორმირდა სამსახურის სტრუქტურა „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – შრომის ინსპექციის სამსახურის დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2020 წლის 26 ნოემბრის №01-119/ნ ბრძანებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე" 2025 წლის 31 ივლისს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის №24/ნ ბრძანების საფუძველზე (დეტალურად ინფორმაცია იხილეთ N2 თავში). „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ შრომითი უფლებებისა და შრომის უსაფრთხოების ნორმების აღსრულებაზე განხორციელებული ზედამხედველობის ფარგლებში ჩატარებულ იქნა 7111 აქტივობა, რომელმაც პირველადად მოიცვა 3709 ობიექტი, მათ შორის: ➔ შრომის უსაფრთხოების ნორმებზე ზედამხედველობის მიმართულებით ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად 4312 ინსპექტირება (პირველადი და შემდგომი, დარღვევების ზრდადია, ინსპექტირებების რაოდენობა. კერძოდ, 2025 წელს: ზრდადია, პირველადი ინსპექტირების შედეგად იმ ობიექტების რაოდენობაც რომელთაც გაცემული მითითებები სრულად გამოასწორეს. კერძოდ, 2025 წელს: • 2021 წელთან შედარებით გაზრდილია 4-ჯერ • 2022 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,7-ჯერ • 2023 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,2-ჯერ • 2024 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,4 ჯერ • 2021 წელთან შედარებით გაზრდილია 12-ჯერ • 2022 წელთან შედარებით გაზრდილია 3-ჯერ • 2023 წელთან შედარებით გაზრდილია 2-ჯერ • 2024 წელთან შედარებით გაზრდილია 2- ჯერ 4|გვერდი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 სრულ გამოსწორებამდე) განხორციელდა. ზედამხედველობის შედეგად პირველადი ინსპექტირებების ფარგლებში შემოწმდა 2045 ობიექტი (დეტალურად ინფორმაცია იხილეთ N3.1 ქვეთავში). აქვე, აღსანიშნავია, რომ შრომის უსაფრთხოების ნორმებზე ზედამხედველობის შედეგად:  განხორციელებული ინსპექტირებები შეეხო 41 910-მდე დასაქმებულ პირს;  გაიცა 24 690 მითითება;  ჯამში შედგა 2 384 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი.  შრომის უსაფრთხოების ნორმებზე ზედამხედველობის მიმართულებით, გაზრდილი ინსპექტირებების ფონზე მნიშვნელოვნად, 38%-ით არის შემცირებული ადმინისტრაციული სახდელის სახედ ჯარიმის გამოყენების შემთხვევები;  ზედამხედველობისას დაფიქსირა ისეთი ორგანიზაციებიც, სადაც პირველივე ინსპექტირების შედეგად მიიღებულ იქნა დადგენილება საქმისწარმოების შეწყვეტის შესახებ, რაც ობიექტების მხრიდან შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვის სრულად აღსრულებას გულისხმობს.  წლიდან წლამდე იზრდება იმ ობიექტების რაოდენობა, რომელთაც პირველივე გადამოწმებისას სრულად აღმოფხვრეს გამოვლენილი შეუსაბამობები. (2025 წელს 1562-მა ობიექტმა; 2024 წელს - 701მა ობიექტმა; 2023 წელს-829 ობიექტმა; 2022 წელს- 592-მა ობიექტმა; 2021 წელს-126-მა ობიექტმა) აღნიშნული შრომის უსაფრთხოების ნორმების ეფექტიან გამოყენებაზე მიანიშნებს; რაც შეეხება, სამუშაო სივრცეში მომხდარ უბედურ შემთხვევებს, აღსანიშნავია, რომ 2025 წელს 46 %-ით არის შემცირებული ფატალური უბედური შემთხვევების რაოდენობა, მას შემდეგ რაც „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონი იქნა მიღებული. ამასთან, შემცირების ტენდენცია ნარჩუნდება ზოგადად აღრიცხული ინციდენტების მიმართულებითაც. (დეტალურად ინფორმაცია იხილეთ N5 თავში)  შრომით უფლებებზე განხორციელებული ზედამხედველობის მიმართულებით, საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-ს, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის, ,,შრომითი მიგრაციის შესახებ’’ საქართველოს კანონისა და „იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციისა და მათზე რეაგირების მიზნით, სახელმწიფო ზედამხედველობის განხორციელების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის №112 დადგენილების შესაბამისად, საქართველოს მასშტაბით ჩატარდა 2799 აქტივობა (პირველადი და შემდგომი ინსპექტირება დარღვევების აღმოფხვრამდე, მონიტორინგი), რომელმაც პირველადი ინსპექტირებისა და მონიტორინგის ფარგლებში მოიცვა 1664 ობიექტი (დეტალურად ინფორმაცია იხილეთ N3.2 ქვეთავში). ზრდადია, ინსპექტირებების რაოდენობა. კერძოდ, 2025 წელს: ზრდადია, მომართვიანობის (შრომითი უფლებების დარღვევაზე საჩივრების) რაოდენობა კერძოდ, 2025 წელს: • 2021 წელთან შედარებით გაზრდილია 6-ჯერ; • 2022 წელთან შედარებით გაზრდილია 2,3-ჯერ; • 2023 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,3 -ჯერ. • 2024 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,3- ჯერ. • 2021 წელთან შედარებით გაზრდილია 4-ჯერ; • 2022 წელთან შედარებით გაზრდილია 3-ჯერ; • 2023 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,3 -ჯერ. • 2024 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,2- ჯერ. 5|გვერდი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 აქვე, აღსანიშნავია, რომ შრომით უფლებებზე განხორციელებული ზედამხედველობის შედეგად:  განხორციელებული ინსპექტირებები შეეხო 35 000-მდე დასაქმებულ პირს;  გაიცა 3658 მითითება, რომლისთვისაც ჯამში შედგა 1095 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი და ობიექტზე დარღვევების არარსებობის გამო საქმისწარმოების შეწყვეტის შესახებ შედგენილ იქნა 352 დადგენილება;  წლიდან წლამდე იზრდება იმ ობიექტების რაოდენობა, რომელთაც პირველადი და შემდგომი გადამოწმებისას სრულად აღმოფხვრეს გამოვლენილი შეუსაბამობები. (2025 წელს 730-მა ობიექტმა; 2024 წელს - 591-მა ობიექტმა; 2023 წელს-397 ობიექტმა; 2022 წელს- 297-მა ობიექტმა);  წერილობითი და ზეპირი კონსულტაცია შრომით უფლებებთან დაკავშირებით გაეწია 581 დაინტერესებულ პირს.  „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონის ნორმების (შემდგომ – შრომითი ნორმები) ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველსაყოფად, განხორციელდა 224 ინსპექტირება (როგორც პირველადი ასევე შემდგომი), რომლის ფარგლებშიც პირველადად შემოწმდა 188 ადგილობრივი დამსაქმებლი. ასევე, საშუამავლო კომპანიის მიერ საქართველოს ფარგლების გარეთ შრომით მოწყობასთან დაკავშირებული საქმიანობის ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციისა და სერტიფიცირების ზედამხედველობის ფარგლებში, განხორციელდა 19 მონიტორინგი (დეტალურად ინფორმაცია იხილეთ N3.2.1 ქვეთავში);  სამუშაო ადგილებზე, როგორც წინასახელშეკრულებო, ასევე, მიმდინარე, თუ დასრულებულ შრომით ურთიერთობებში დისკრიმინაციული მოპყრობა ჯამში დადგენილ იქნა 70 სუბიექტის მიმართ. მათგან დასაქმებული პირის მიმართ დისკრიმინაციული მოპყრობა დადგენილ იქნა 5 შემთხვევაში, ხოლო წინასახელშეკრულებო ეტაპზე, კერძოდ ვაკანსიის გამოქვეყნებისას, პირთა მიმართ თანაბარი მოპყრობის დარღვევა დადგენილ იქნა 65 ობიექტის/სამუშაო ადგილის მიმართ. გარდა ამისა, როგორც მიმდინარე, ასევე დასრულებულ შრომით ურთიერთობებთან მიმართებით, არაჯანსაღი ან/და მტრული სამუშაო გარემოს არსებობა, ასევე, დამსაქმებლის მხრიდან დისკრიმინაციის ამკრძალავი დებულებების პრაქტიკაში აღსრულების გამოწვევები, გამოვლინდა 9 სუბიექტის მიმართ (დეტალურად ინფორმაცია იხილეთ N3.2.2 ქვეთავში);  18 წლამდე არასრულწლოვანის შრომითი უფლებების აღსრულებაზე ზედამხედველობის შედეგად, საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“-თ და „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული ნორმების დარღვევა გამოვლინდა 16 სამუშაო ადგილზე 26 არასრულწლოვანთან მიმართებით (დეტალურად ინფორმაცია იხილეთ N3.2.3 ქვეთავში);  „საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებით განსაზღვრული მინიმალური საათობრივი ანაზღაურების საკითხის შემოწმების ნაწილში განხორციელდა 321 სამედიცინო დაწესებულების გეგმური ინსპექტირება. (დეტალურად ინფორმაცია იხილეთ N3.2 ქვეთავში);  იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციისა და მათზე რეაგირების მიზნით საანგარიშო პერიოდში განხორციელდა 308 ობიექტის მონიტორინგი, რომელთაგანაც 300 იყო გეგმური, ხოლო 8 არაგეგმური (დეტალურად ინფორმაცია იხილეთ N3.2.4 ქვეთავში). 6|გვერდი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად შრომით ნორმებზე საზოგადოების, განსაკუთრებით კი დამსაქმებელთა და დასაქმებულთა ცნობიერების ამაღლების ფარგლებში სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ:  3824 საინფორმაციო შეხვედრა განხორციელდა სამუშაო ადგილებზე, რომელიც შეეხო 35 000-ზე მეტ პირს, მათ შორის: ✓ 38 საინფორმაციო/სამუშაო შეხვედრა ზოგადად სამსახურის საქმიანობასა თუ სხვადასხვა თემატურ საკითხზე განხორციელდა სამსახურის წარმომადგენლების მონაწეილეობით, მათ შორის, ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ ბრძოლის მიმართულებით, რომელიც 900-ზე მეტ პირს შეეხო; ✓ შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვის მიმართულებით შრომის ინსპექტორების მიერ 1894 ობიექტზე განხორციელებული ვიზიტის ფარგლებში 15 571 დასაქმებულს აუმაღლდა ცნობიერება. ვიზიტები განხორციელდა ქ.თბილისში, ქ.ბათუმსა და ქ.ქუთაისში მომსახურებისა და სამშენებლო სექტორში ოპერირებად სამუშაო ადგილებზე; ✓ საქართველოს შრომის კოდექსით განსაზღვრული შრომითი ნორმების შესახებ შრომის ინსპექტორების მიერ 1892 ობიექტზე განხორციელებული ვიზიტის ფარგლებში 18 817 დასაქმებულს აუმაღლდა ცნობიერება. ვიზიტები განხორციელდა ქ.თბილისში, ქ.ბათუმსა და ქ.ქუთაისში სხვადასხვა სექტორში ოპერირებად სამუშაო ადგილებზე.  50 საინფორმაციო მასალა მომზადდა, მათ შორის: ✓ 25 საინფორმაციო ვიდეორგოლი, რომელიც გასაჯაროვდა, სოციალური ქსელებისა და სამსახურის ოფიციალური ვებგვერდის საშუალებით; ✓ 17 საინფორმაციო ბუკლეტი, რომელიც ითარგმნა ინგლისურ, სომხურ, აზერბაიჯანულ, რუსულ ენებზე და დაიბეჭდა ქართულ ენაზე. ✓ 8 საინფორმაციო ბანერი განთავსდა სამსახურის ფეისბუკ გვერდზე;  18 სატელევიზიო გადაცემაში მიიღეს მონაწილოება სამსახურის წარმომადგენლებმა, რომელიც განთავსდა სამსახურის სოციალურ ქსელში;  14 432 შემომავალს ზარს გაეწია კონსულტაცია სამსახურის საკონსულტაციო ცენტრის/ცხელი ხაზის (1575) მიერ. ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ‘‘ საქართველოს ორგანული კანონის გათვალისწინებით შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებულ პროგრამაზე ზედახედველობის ფარგლებში:  შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის განმახორციელებელი 13 ორგანიზაციიდან აქტიური სასწავლო პროცესი განახორციელა 8 ორგანიზაციამ 5 ქალაქში;  აქტიურად ფუნქციონირებს სიმულაციური გამოცდის პორტალი: https://oshtesting.moh.gov.ge/iExam/public/exam  სამსახურის ვებგვერდზე (lio.moh.gov.ge) საჯაროდ ხელმისაწვდომია სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციებისა, საგამოცდო ცენტრებისა და უმაღლესი და პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების შესახებ ინფორმაცია. (დეტალურად ინფორმაცია იხილეთ N6.1 ქვეთავში); 7|გვერდი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 თავი 1. აქტები შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობის განმსაზღვრელი სამართლებრივი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – შრომის ინსპექციის სამსახური არის „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონისა და „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე შექმნილი საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს კონტროლს დაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც ფუნქციონირებს 2021 წლის პირველი იანვრიდან. სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის მიზანია შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფა. შესაბამისად, სამსახური, საკუთარი მანდატის ფარგლებში ახდენს იმ ძირითად მოთხოვნებისა და პრევენციული ღონისძიებების გატარებაზე სახელმწიფო ზედამხედველობას, რომელიც უკავშირდება სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოების საკითხებისა და შრომითი უფლებების ეფექტიანი დაცვის უზრუნველყოფას, რაც თავის მხრივ, დაკავშირებულია შრომის თავისუფლებასთან, დასაქმებულთა და დამსაქმებელთა შორის ურთიერთობების კანონისმიერად, თანმიმდევრულად და სტაბილურად წარმართვასა და სამუშაო ადგილებზე/სივრცეში უსაფრთხო და ჯანსაღი სამუშაო გარემოს შექმნასთან. სამუშაო სივრცეში/ადგილზე შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველსაყოფად, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური იყენებს სხვადასხვა მექანიზმებს, მათ შორის, ახდენს: ობიექტის საქმიანობის შემოწმებას გეგმური ან არაგეგმური ინსპექტირების ფარგლებში უზრუნველყოფს შრომითი ნორმების შესრულებასთან დაკავშირებით კონსულტაციის გაწევას შრომითი ნორმების დაცვის ხელშემწყობი ინფორმაციის საზოგადოებისთვის მიწოდებას და ცნობიერების ამაღლების მიზნით საინფორმაციო კამპანიებისა და სხვა ქმედითი ღონისძიებების განხორციელებას შრომითი ნორმების შესაძლო დარღვევასთან დაკავშირებული საჩივრების მიღებასა და განხილვას საქართველოს შრომის კანონმდებლობის დასახვეწად და მისი გამოყენების გასაუმჯობესებლად წინადადებების შემუშავებას „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონი არის სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის სადამფუძნებლო დოკუმენტი, რომლის საფუძველზე (სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტებთან ერთად) განსაზღვრულია შრომის ინსპექციის საქმიანობის ფარგლები, მიმართულებები, პროცედურები. საქმიანობის განხორციელებისას სამსახური, გარდა მისი სადამფუძნებლო დოკუმენტისა, ხელმძღვანელობს შემდეგი ნორმატიული აქტებით: საქართველოს კონსტიტუციით, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით, 8|გვერდი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“, „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით, „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონით, შრომის ინსპექციის სამსახურის დებულებით, საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით. აღსანიშნავია, რომ „შრომის ინსპექციის კანონი“ ადგენს არამხოლოდ შრომის ინსპექციის საქმიანობის ფარგლებსა და პროცედურებს, ასევე, სამსახურის საქმიანობის ძირითად პრინციპებს, რომელიც ასევე ინტეგრირებულია სხვა საკანონმდებლო/კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტებში, რომელსაც შრომის ინსპექციის სამსახური იყენებს მისი საქმიანობის განხორციელებისას. შესაბამისად, სამსახური, მისი თითოეული თანამშრომელი ხელმძღვანებლობს შემდეგი პრინციპების დაცვით: √ ობიექტურობა და მიუკერძოებლობა; √ კანონიერება; √ პროფესიონალიზმი; √ კონფიდენციალურობის დაცვა. ასევე, უნდა აღინიშნოს, რომ გარდა დადგენილი პრინციპებისა, შრომის ინსპექციის სამსახურის თითოეული თანამშრომელი, მისი საქმიანობის განხორციელებისას, ხელმძღვანელობს „საჯარო დაწესებულებაში ეთიკისა და ქცევის ზოგადი წესების განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის №200 დადგენილებით განსაზღვრული დებულებებით, ხოლო შრომის ინსპექტორებისთვის შემუშავებულია უფრო კონკრეტული, მათი სპეციფიკის გათვალისწინებით შექმნილი ქცევის წესები (,,შრომის ინსპექტორთა ქცევის კოდექსის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის №01-10/ნ ბრძანება). შესაბამისად, შრომის ინსპექციის სამსახურის ნებისმიერი თანამშრომელი, განსაკუთრებით კი შრომითი ნორმების აღსრულებაზე უშუალო ზედამხედველობის განმახორციელებელი პირი (შრომის ინსპექტორი), კანონით განსაზღვრული ვალდებულებების ფარგლებში ხელმძღვანელობს სათანადო პრინციპებითა და ეთიკის მაღალი სტანდარტით. შრომის კანონმდებლობასთან დაკავშირებული ნორმატიული/ინდივიდუალური სამართლებრივი აქტები, რომლის აღსრულებაზე ზედამხედველობას ახორციელებს შრომის ინსპექციის სამსახური ხელმისაწვდომია სამსახურის ოფიციალურ ვებგვერდზე, შრომის კანონმდებლობის ბლოკში (lio.moh.gov.ge). 1.1 შრომის კანონმდებლობაში 2025 წელს განხორციელებული ცვლილებები/სიახლეები 2025 წელს შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობის განმსაზღვრელ აქტებში განხორციელდა გარკვეული ცვლილებები. მოწესრიგდა და შეივსო ის ნორმატიული ბაზა, რომელზე მუშაობაც მიმდინარეობდა 2021-2024 წლებში. საანგარიშო პერიოდში, შრომის ინსპექციის სამსახური ჩართული იყო არაერთი სამუშაო ჯგუფის მუშაობის პროცესში, სადაც შრომით ნორმებთან მიმართებაში, თითოეულ ჩართულ მხარეს გაუზიარა ინფორმაცია როგორც არსებული სამართლებრივი ბაზის თაობაზე, ასევე, პრაქტიკული გამოცდილება და ამა თუ იმ ნორმის ჩამოყალიბებასთან დაკავშირებული ხედვა. აღსანიშნავია, უშუალოდ შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ, საანგარიშო პერიოდში შემუშავებული და წარდგენილი ნორმატიული აქტის პროექტი, რომელიც გამომდინარეობს „ერთის მხრივ, საქართველოსა და მეორეს მხრივ, ევროკავშირს და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის“ 2014 წელს დადებული ასოცირების შესახებ შეთანხმების XXX დანართით განსაზღვრული შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული, ასევე „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული 9|გვერდი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 კანონით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების უზრუნველსაყოფად. მომზადებული პროექტის შესაბამისად, დამტკიცებულ იქნა „სამუშაო სივრცეში სამუშაო მოწყობილობების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2025 წლის 1 მაისის №135 დადგენილება. აღნიშნული ტექნიკური რეგლამენტი განსაზღვრავს დასაქმებულის ან/და სამუშაო სივრცეში მყოფ სხვა პირთა მიერ სამუშაო მოწყობილობების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალურ მოთხოვნებს, რომელიც ვრცელდება „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით გათვალისწინებულ სამუშაო სივრცესა და სამუშაო ადგილზე განთავსებულ სამუშაო მოწყობილობებზე, რომელმაც შესაძლოა წარმოშვას რისკის შეფასების წესის შესაბამისად განსაზღვრული რისკი. ამასთანავე, ტექნიკური რეგლამენტი ითვალისწინებს დამსაქმებელთა ზოგად ვალდებულებებს, მათ შორის შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის საკითხებში დასაქმებულებისა და სხვა პირების ინფორმირებასთან, სწავლებასთან, კონსულტირებასა და ჩართულობასთან დაკავშირებით, ასევე, დასაქმებულების/სხვა პირების სათანადო სამუშაო მოწყობილობებით უზრუნველყოფასთან მიმართებით, რომლებიც მიესადაგება შესასრულებელ სამუშაოს და ამავდროულად საფრთხეს არ უქმნის მათ სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას. აგრეთვე, აღსანიშნავია ტექნიკური რეგლამენტით გათვალისწინებული სამუშაო მოწყობილობების რეგულარული შემოწმების ვალდებულება, რაც უკავშირდება უსაფრთხო და ჯანსაღი სამუშაო გარემოს შენარჩუნებას და ამ მიზნით დამსაქმებლის მიერ სამუშაო მოწყობილობის დაზიანების შემთხვევის დროულად გამოვლენასა და გამოსწორებას. ამასთან, ტექნიკური რეგლამენტი სტრუქტურულად შედგება ორი თავისგან, საიდანაც I თავი შეეხება „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრულ სამუშაო სივრცეში განთავსებულ ყველა ტიპის სამუშაო მოწყობილობას, ხოლო, II თავით განსაზღვრული მოთხოვნები დამატებით გამოიყენება ამავე სივრცეში განთავსებულ იმ სპეციფიკურ სამუშაო მოწყობილობებთან დაკავშირებული საკითხების რეგულირების მიზნით, რომლებსაც წარმოადგენს მოძრავი სამუშაო მოწყობილობები (მათ შორის, ძრავიანი, ჩანგლიანი და თვითმავალი), ტვირთამწე და ტვირთამწე სტაციონარული სამუშაო მოწყობილობები, ადამიანთა აწევისა და გადაადგილებისათვის განკუთვნილი სამუშაო მოწყობილობები, თავისუფლად მოძრავი ტვირთის ასაწევი და სიმაღლეზე დროებითი სამუშაოების განხორციელებისას სამუშაო მოწყობილობები. აღსანიშნავია 2025 წლის საკანონმდებლო ცვლილებები „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონში, რომლითაც დაიხვეწა შრომითი მიგრაციის მარეგულირებელი საკანონმდებლო ჩარჩო. განხორციელებული ცვლილებების შესაბამისად, დაინერგა საქართველოში უცხო ქვეყნის მოქალაქეების შრომითი მიგრაციის ნორმებზე აღსრულებისთვის საჭირო ახალი მექანიზმები. კერძოდ, საკანონმდებლო ცვლილებებით განისაზღვრა უცხოელის დასაქმებისთვის სპეციალური სამუშაო უფლების გაცემის პროცედურებიდა სამუშაო უფლების გაცემის კრიტერიუმები. განახლდა შრომით მიგრაციასთან დაკავშირებული ნორმების აღსრულების მექანიზმები; გამკაცრდა სანქცია იმ დამსაქმებლების მიმართ, რომლებიც უცხოელს სპეციალური სამუშაო უფლების მოპოვების გარეშე დაასაქმებენ; დაწესდა საჯარიმო სანქცია თითოეული შრომითი მიგრანტისთვის, რომელიც საქართველოში სპეციალური სამუშაო უფლების გარეშე ეწევა შრომით/სამეწარმეო საქმიანობას; განისაზღვრა აღმასრულებელი უწყებები, მათ შორის გაფართოვდა „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი ნორმების აღსრულებაზე სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის, როგორც საზედამხედველო სახელმწიფო უწყების მანდატი. 10 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 თავი 2. სამსახურის სტრუქტურული და ადამიანური რესურსების მიმოხილვა 2025 წელს განსაზღვრული სახელმწიფო ბიუჯეტისა და სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის გაზრდილი მანდატის გათვალისწინებით, “საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – შრომის ინსპექციის სამსახურის დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2020 წლის 26 ნოემბრის №01-119/ნ ბრძანებაში 2025 წლის 31 ივლისს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის №24/ნ ბრძანებით განხორციელებული ცვლილების შესაბამისად, დაიხვეწა სამსახურის სტრუქტურა, რომლის შესაბამისად სამსახურის მანდატის ზრდის გათვალისწინებით, ახლებურად დაფორმირდა სამსახურის შრომითი უფლებების ზედამხედველობის დეპარტამენტი. კერძოდ, დეპარტამენტში მესამე დონის სტრუქტურული ერთეული - იძულებითი შრომის და შრომითი ექსპლუატაციის (ტრეფიკინგის) ზედამხედველობის განყოფილება გარდაიქმნა მეორე დონის სტრუქტურულ ერთეულად და „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით, დაფორმირდა შემდეგი სახელწოდებით: შრომით მიგრაციასა და იძულებით შრომაზე (ტრეფიკინგი) ზედამხედველობის სამმართველო. ამასთან, სექტორულ დონეზე განსაზღვრული სპეციფიკური ნორმატიული დათქმების ეფექტურად აღსრულების მიზნით შეიქმნა მეორე დონის სტრუქტურული ერთეული - დარგობრივი რეგულირების სამმართველოს სახით. ზემოხსენებულიდან გამომდინარე, 2025 წლისთვის სამსახური მთავარი შრომის ინსპექტორის ხელმძღვანელობით, ფუნციონირებს 190 საშტატო ერთეულით, რომელთაგან 143 საშტატო ერთეული განსაზღვრულია ინსპექტირების განხორციელებაზე პასუხისმგებელ პირებზე, მათ შორის, შრომის ინსპექტორებზე/უფროსი შრომის ინსპექტორებზე ამასთან, სამსახური ცენტრალიზებული სისტემით ფუნქციონირებს და კვლავ აქვს სამ დონიანი სტრუქტურული სისტემა, რომელიც შედგება: 6 პირველი დონის (დეპარტამენტი), 21 მეორე დონის (სამმართველო) და 3 მესამე დონის (განყოფილება) სტრუქტურული ერთეულებისგან. სამსახურის პირველი დონის სტრუქტურული ერთეულებია: შრომის უსაფრთხოებაზე ზედამხედველობის დეპარტამენტი შრომითი უფლებების ზედამხედველობის დეპარტამენტი მონიტორინგისა და ზედამხედველობის დეპარტამენტი იურიდიული დეპარტამენტი საფინანსოეკონომიკური დეპარტამენტი სამსახურის დებულებით განსაზღვრული სტრუქტურა იხილეთ დანართში (იხ. სურათი N1). ამასთან, სამსახურის საკადრო ადმინისტრაციული დეპარტამენტი სამსახურის ოფიციალურ ვებგვერდსა და უზრუნველყოფის შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომია სამსახურის მიერ ადმინისტრირებულ ვებგვერდზე (lio.moh.gov.ge), საჯარო ინფორმაციის ბლოკში. აქვე აღსანიშნავია, რომ შრომის ინსპექციის სამსახური, შექმნის დღიდან, მუდმივად ზრუნავს თანამშრომელთა პროფესიულ გადამზადებასა და კვალიფიკაციის ამაღლებაზე, რათა შრომითი ნორმების დაცვაზე ზედამხედველობა ეფექტიანად და საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის შესაბამისად წარიმართოს. საანგარიშო პერიოდისთვის სამსახურში მოქმედი ყველა შრომის ინსპექტორი, უწყების მიერ მომზადებულ და გადამზადებულ იქნა შიდა სწავლების გეგმის შესაბამისად, ამასთან, საანგარიშო პერიოდში სხვადასხვა პარტნიორებთან თანამშრომლობით განხორციელდა ტრენინგები შემდეგ თემატიკაზე: ტრენერთა ტრენინგის გაძლიერებული 11 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 სასერთიფიკატო კურსი; მედია ტრენინგი; დასაქმებულთა მიერ სამუშაო მოწყობილობების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის პროექტის ძირითადი მიმართულებები და თემების შესახებ ტრენინგი; ფსიქოსოციალური რისკების შესახებ ტრენინგი. ამასთან, 2025 წელს ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის (ეუთო) ორგანიზებითა და ევროპული შრომის ორგანოსთან (ELA) თანამშრომლობით ქ. ვენაში, ავსტრიაში გამართულ სამუშაო შეხვედრაზე/ტრენინგზე: „შრომის ინსპექტორების შესაძლებლობების გაძლიერება ჰუმანიტარული კრიზისით გამოწვეული ადამიანებით ვაჭრობის, მსხვერპლთა იდენტიფიცირებისა და გადამისამართების კუთხით“, ევროპული ქვეყნების შრომის ინსპექტორებთან ერთად საქართველოდან მონაწილოებას იღებდნენ სსიპშრომის ინსპექციის სამსახურის წარმომადგენლები საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს წარმომადგენლებთან ერთად. შეხვედრის მიზანი იყო შრომის ინსპექტორების მიერ ტრეფიკინგის სავარაუდო შემთხვევების გამოვლენისა და რეფერირების საკითხებზე კვალიფიკაციის ამაღლება და ევროპული გამოცდილების გაზიარება. სესიებში აქტიურად მონაწილეობდნენ ევროპული შრომის ორგანოს (ELA) ექსპერტები. 12 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 თავი 3. მანდატის ფარგლებში სტატისტიკური ინფორმაცია განხორციელებული ზედამხედველობის შესახებ საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – შრომის ინსპექციის სამსახური, რომელიც ფუნქციონირებას შეუდგა 2021 წლის პირველი იანვრიდან „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრული მანდატის გათვალისწინებით, საქმიანობის განხორციელებისას ხელმძღვანელობს შემდეგი ნორმატიული აქტებით: საქართველოს კონსტიტუციით, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით, საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“, „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით, „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონით, შრომის ინსპექციის სამსახურის დებულებით, საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით. სამსახურის ზედამხედველობის განხორციელების მიმართულებია: ➔ საქართველოს ორგანული კანონი „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ ►შრომის უსაფრთხოების ნორმების აღსრულებაზე ზედამხედველობა ➔ სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის მოკვლევა, ანგარიშგება ➔ თემატურად დაკავშირებულ ტექნიკურ რეგლამენტებზე ზედამხედველობა ➔ საქართველოს ორგანული კანონი „საქართველოს შრომის კოდექსი“ ➔ საქართველოს კანონი „საჯარო სამსახურის შესახებ“ ➔ საქართველოს კანონი „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციის და ►შრომით უფლებებზე მათზე რეაგირების მიზნით სახელმწიფო ზედამხედველობა ზედამხედველობა საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 7 მარტის N112 დადგენილება სამედიცინო დაწესებულებებში მინიმალურ საათობრივ ანაზღაურებაზე კონტროლი „საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებით 13 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 3.1 შრომის უსაფრთხოების ნორმებზე განხორციელებული ზედამხედველობა 2025 წელს ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული 4312 ინსპექტირება (პირველადი და შემდგომი, განხორციელებული დარღვევების სრულ გამოსწორებამდე) განხორციელდა. განხორციელებული ინსპექტირებები შეეხო ზედამხედველობის ფარგლებში პირველადი ინსპექტირებების შედეგად 41 910-მდე დასაქმებულ პირს კანონის შესაბამისად შემოწმდა 2045 ობიექტი, მათ შორის: 1272 გეგმურად ზრდადია, ინსპექტირებების რაოდენობაც. კერძოდ, 2025 წელს: არაგეგმურად 773 26 საჩივრის საფუძველზე 177 სამუშაო ადგილზე უბედური შემთხვევებისა და ინციდენტების საფუძვლით 570 ➔2021 წელთან შედარებით გაზრდილია 4-ჯერ ➔2022 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,7-ჯერ ➔2023 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,2-ჯერ ➔2024 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,4 ჯერ ➔2021 წელთან შედარებით გაზრდილია 12-ჯერ ➔2022 წელთან შედარებით გაზრდილია 3-ჯერ ➔2023 წელთან შედარებით გაზრდილია 2-ჯერ ➔2024 წელთან შედარებით გაზრდილია 2- ჯერ ზრდადია, პირველადი ინსპექტირების შედეგად იმ ობიექტების რაოდენობაც რომელთაც გაცემული მითითებები სრულად გამოასწორეს. კერძოდ, 2025 წელს: სხვა არაგეგმური ინსპექტირება პირველადი ინსპექტირების შედეგად შემოწმებული სამუშაო ადგილების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით, საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის (სეკ-260016 (NACE Rev.2)) შესაბამისად წარმოდგენილია №1 დიაგრამაზე: დიაგრამა №1 ,, შრომის უსაფრთხოების შესახებ “ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად 2025 წელს შემოწმებული სამუშაო ადგილების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვითშესაბამისად (NACE REV.2) 729 506 378 30 34 A B C 17 6 D E F 56 51 G H I 20 16 21 27 33 53 20 20 28 J K L M N P Q R S წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი პირველადი ინსპექტირების შედეგად 2021 წლიდან შემოწმებული სამუშაო ადგილების ფარდობითი სიხშირეები ეკონომიკური საქმიანობის სახეებისა (NACE Rev.2) და საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიერ აღრიცხული აქტიური სუბიექტების გათვალისწინებით წარმოდგენილია №2 დიაგრამაზე: 14 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №2 ,, შრომის უსაფრთხოების შესახებ “ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად 2021 წლიდან შემოწმებული სამუშაო ადგილების ფარდობითი სიხშირეები ეკონომიკური საქმიანობის სახეებისა (NACE REV.2) და აქტიური ინსპექტირების სუბიექტების 1 გათვალისწინებით 2 M, 1.8 N, 2.8 O, 2.6 P, 3 L, 2.5 R, 6.6 Q, 4 A, 6.8 S, 4.2 B, 41 K, 10.1 J, 3.8 I, 10 H, 3.2 C, 11.4 G, 1.1 F, 24.4 E, 47.3 D, 75.1 საქმიანობის დასახელება (NACE.REV.2) სექცია 2021 2022 2023 2024 2025 შემოწმებული სუბიექტები 2021 წლიდან A სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა 2 10 21 70 30 133 B სამთომოპოვებითი მრეწველობა და კარიერების დამუშავება 22 80 46 86 34 268 C დამამუშავებელი მრეწველობა 81 270 279 167 378 1175 D ელექტროენერგიის, აირის, ორთქლის და კონდიცირებული ჰაერის მიწოდება 2 66 31 65 17 181 აქტიური ინსპექტირების სუბიექტები 2026 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით 1952 653 10309 241 1 ინსპექტირების სუბიექტებში მოიაზრება აქტიური სტატუსის მქონე სუბიექტი, რომელსაც უფიქსირდება შრომითი ურთიერთობა. ინსპექტირების სუბიექტების წყარო: საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის N 5-674 წერილით (31/03/2026) 2021-2025 წლების გათვალისწინებით გაზიარებული აქტიური სუბიექტების ნუსხა, რომელთაც უფიქსირდებათ შრომითი ურთიერთობა. 2 აქტიური 15 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 224 E წყალმომარაგება; კანალიზაცია, ნარჩენების მართვა და დაბინძურებისგან გასუფთავების საქმიანობები 2 10 24 64 6 106 F მშენებლობა 234 384 776 580 729 2703 G საბითუმო და საცალო ვაჭრობა; ავტომობილების და მოტოციკლების რემონტი 35 84 124 102 56 401 H ტრანსპორტი და დასაწყობება 40 46 36 66 51 239 I განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფის და საკვების მიწოდების საქმიანობები 19 133 91 85 506 834 J ინფორმაცია და კომუნიკაცია 1 6 18 75 20 120 3166 K საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები 0 1 31 68 16 116 1148 L უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმიანობები 0 4 17 77 21 119 M პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები 0 5 13 84 27 129 N ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები 2 3 18 60 33 116 O სახელმწიფო მმართველობა და თავდაცვა; სავალდებულო სოციალური უსაფრთხოება 0 6 2 3 0 11 P განათლება 0 3 20 78 53 154 Q ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები 4 30 47 19 20 120 R ხელოვნება, გართობა და დასვენება 0 3 27 71 20 121 1839 S სხვა სახის მომსახურეობა 2 3 14 81 28 128 3060 11093 37993 7409 8418 4710 7017 4086 432 5073 3049 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი დიაგრამიდან ნათლად ჩანს ეკონომიკური საქმიანობის სახეების გათვალისწინებით აქტიური სუბიექტების მოცვის მიზნობრიობა საქართველოს გათვალისწინებით, რაც მთავრობის N80-ე დადგენილებით განხორციელებული განსაზღვრული საქმიანობისას რისკების რესურსების სექტორების რაციონალურ გადანაწილებაზე მიუთითებს. 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში, შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვაზე განხორციელებული ზედამხედველობის ფარგლებში, ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად საქართველოს მასშტაბით პირველადი ინსპექტირების შედეგად შემოწმებული სამუშაო ადგილების რაოდენობა თბილისსა და რეგიონებში წარმოდგენილია №3 დიაგრამაზე. 16 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №3 ,, შრომის უსაფრთხოების შესახებ “ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად , პირველადი ინსპექტირების შედეგად 2025 წელს შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა თბილისსა და რეგიონებში თბილისი - 1236 აჭარა 279 სამეგრელო-ზემო სვანეთი -58 სამცხე-ჯავახეთი 25 გურია - 8 მცხეთა-მთიანეთი - 42 ქვემო ქართლი 119 იმერეთი - 182 შიდა ქართლი - 51 კახეთი - 40 რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი - 5 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი პირველადი ინსპექტირების შედეგად 2021 წლიდან შემოწმებული სამუშაო ადგილების ფარდობითი სიხშირეები თბილისსა და რეგიონებში საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიერ აღრიცხული აქტიური სუბიექტების გათვალისწინებით წარმოდგენილია №4 დიაგრამაზე: 17 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №4 ,, შრომის უსაფრთხოების შესახებ “ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად 2021 წლიდან შემოწმებული ობიექტების ფარდობითი სიხშირეები რეგიონულ დონეზე აქტიური ინსპექტირების სუბიექტების 3 გათვალისწინებით 4 შიდა ქართლი, 5.5 ქ. თბილისი, 6.5 კახეთი, 4.7 აჭარის ა.რ., 6.4 ქვემო ქართლი, 4.8 სამცხე-ჯავახეთი, 3.3 რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი, 3.7 სამეგრელო-ზემო სვანეთი, 4.1 იმერეთი, 5.4 გურია, 2.1 მცხეთა-მთიანეთი, 7.3 რეგიონის დასახელება 2021 2022 2023 2024 2025 უსაფრთხოების ნორმებზე ზედამხედველობის ფარგლებში შემოწმებული ობიექტები სულ 446 1147 1636 1901 2045 7175 122308 თბილისი 254 588 914 1168 1236 4160 64161 აჭარა 24 200 239 252 279 994 15507 სამცხე-ჯავახეთი 10 21 31 17 25 104 3196 სამეგრელო-ზემო სვანეთი 13 24 82 61 58 238 5875 მცხეთა-მთიანეთი 14 44 33 44 42 177 2426 გურია 4 13 9 11 8 45 2201 იმერეთი 60 93 103 159 182 597 11083 რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი 0 13 5 7 5 30 ქვემო ქართლი 39 46 118 88 119 410 8613 კახეთი 10 74 72 54 40 250 5337 შიდა ქართლი 18 31 30 40 51 170 3077 ქტიური ინსპექტირების სუბიექტები 2026 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით 819 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 3 ინსპექტირების სუბიექტებში მოიაზრება აქტიური სტატუსის მქონე სუბიექტი, რომელსაც უფიქსირდება შრომითი ურთიერთობა. აქტიური ინსპექტირების სუბიექტების წყარო: საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის N 5-674 წერილით (31/03/2026) 2021-2025 წლების გათვალისწინებით გაზიარებული აქტიური სუბიექტების ნუსხა, რომელთაც უფიქსირდებათ შრომითი ურთიერთობა. 4 18 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამიდან ნათლად ჩანს რეგიონულ დონეზე აქტიური სუბიექტების მოცვის პირდაპირპროპირციული ათვისება, რაც განხორციელებული საქმიანობისას რესურსების ოპტიმალურ და თანაბარ გადანაწილებაზე მიუთითებს. პირველადი ინსპექტირებების შედეგად გაცემული 24 690 მითითების რაოდენობა წარმოდგენილია დანართში №7 ცხრილში. აღნიშნული დარღვევების საფუძველზე გაცემული მითითებებიდან, ყველაზე ხშირად გამოვლენილ იქნა შემდეგი დარღვევები: ➔ 8% - ობიექტზე სამუშაოს სპეციფიკიდან გამომდინარე სრულად არ არის ჩატარებული გამომდინარე სრულად არ არიან აღჭურვილი სწავლება/ინსტრუქტაჟები; ➔ 7% - დასაქმებულები სამუშაოს სპეციფიკიდან ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებით; ➔ 6% - ობიექტზე არ არის განსაზღვრული პასუხისმგებლობები/ფუნქციები; ➔ 6% - ობიექტზე არ არის შეფასებული რისკები ➔ 5% - ობიექტზე არ არის განთავსებული უსაფრთხოების ან/და ჯანმრთელობის დაცვის ნიშნები; ➔ 5% - ობიექტს არ ჰყავს შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი; ➔ 5% - ობიექტზე არ წარმოებს საწარმოო უბედური შემთხვევების/ პროფესიული დაავადების აღწერა; ➔ 5% - ობიექტზე არ არის განთავსებული პირველადი სამედიცინო დახმარების საშუალებები ან დარღვეულია სახანძრო უსაფრთხოებისთვის/ევაკუაციისთვის აუცილებელი ზომები; ➔ 5% - ობიექტზე არ არის გამოყოფილი ალკოჰოლზე და ნარკოტიკულ თრობაზე პასუხისმგებელი პირი; ➔ 5% - ობიექტზე არ წარმოებს ფიზიკური ფაქტორების გაზომვა; გამოვლენილი დარღვევების შედეგად, ადმინისტრაციული სახდელის სახედ, სამსახურის მიერ გამოყენებულ იქნა საქმიანობის შეჩერება, გაფრთხილება და ჯარიმა. გაფრთხილება არსებული დარღვევის სიმძიმიდან გამომდინარე, დამსაქმებლისთვის გონივრული ვადის მიცემას გულისხმობს. პირველი გაფრთხილების შემდგომ, გონივრული ვადის გასვლისთანავე განმეორებითი ინსპექტირების შედეგად დაფიქსირდა, რომ 1562-მა ობიექტმა სრულად გამოასწორა დარღვევები. აღნიშნული რაოდენობა კი წლიდან წლამდე ზრდადია და მიანიშნებს შრომის უსაფრთხოების ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფას. სამსახურის მიერ „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული ნორმების დარღვევის შესაბამისად შედგა 2 384 ადმინისტრაციური სამართალდარღვევის ოქმი, რომლითაც გამოყენებულ იქნა შემდეგი სახის ადმინისტრაციული სახდელი:  გაფრთხილების თაობაზე 1923;  შეჩერების თაობაზე 130, მათ შორის, განმეორებით შეჩერების თაობაზე 3 შემთხვევა;  ჯარიმის თაობაზე 334. „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონზე ზედამხედველობის შედეგად გამოვლენილი დარღვევების შესაბამისად გამოყენებული ჯარიმების კატეგორიზაციის ფარდობითი სიხშირეები წარმოდგენილია N5 დიაგრამაზე: 19 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №5 ,, შრომის უსაფრთხოების შესახებ “ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად განხორციელებული ინსპექტირებების შედეგად ადმინისტრაციული სახდელის სახედ გამოყენებული ჯარიმების კატეგორიზაციის ფარდობითი სიხშირეები რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის საფუძვლით 1,5% თვითნებურად სამუშაოების განმეორებითი შეჩერების საფუძვლით 1% უბედური შემთხვევის მოკვლევის ჩაუტარებლობის საფუძვლით 0,3% გაგრძელების საფუძვლით 3,3% უბედური შემთხვევის შეუტყობინებლობის საფუძვლით 6% გაცემული მითითების შეუსრულებლობის საფუძვლით 88% წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი როგორც დიაგრამიდან ჩანს ყველაზე მეტად ადმინისტრაციული სახდელის სახედ ჯარიმა იქნა გამოყენებული: 294 გაცემული მითითების შეუსრულებლობის საფუძვლით 20 უბედური შემთხვევის შეუტყობინებლობის საფუძვლით 11 თვითნებურად სამუშაოების გაგრძელების საფუძვლით 5 რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის საფუძვლით 3 განმეორებითი შეჩერების საფუძვლით 1 უბედური შემთხვევის მოკვლევის ჩაუტარებლობის საფუძვლით 20 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 როგორც 2024 წლის საქმიანობის ანგარიშშია აღინიშნული, კვლავ გრძელდება ის პროგრესი, რაც შრომის უსაფრთხოების ნორმებზე ზედამხედველობის შედეგად გამოვლენილი დარღვევების შესაბამისად ფინანსური სახდელის/ჯარიმის დაკისრებისას ფიქსირდება. კერძოდ, ბოლო 4 წლის განმავლობაში5 შეგროვებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, ვლინდება შემდეგი ტენდენცია: განხორციელებული ინსპექტირებების ფონზე მნიშვნელოვნადაა შემცირებული ადმინისტრაციული სახდელის სახედ ჯარიმის გამოყენების მაჩვენებელი: 2025 წელს 2022 წელთან შედარებით შემცირებულია 14 %-ით, 2023 წელთან შედარებით 9%-ით, 2024 წელთან შედარებით კი 3%-ით. ამასთან აღსანიშნავია, რომ ზედამხედველობისას ფიქსირდება ისეთი ორგანიზაციებიც, სადაც პირველივე ინსპექტირების შედეგად მიიღება დადგენილება საქმისწარმოების შეწყვეტის შესახებ, რაც ობიექტების მხრიდან შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვის სრულად აღსრულებას გულისხმობს. ზემოხსენებულიდან გამომდინარე, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ უწყების მხრიდან განხორციელებული ათასობით პროაქტიული და რეაქტიული ღონისძიება, კანონის ეფექტურ აღსრულებაზე მეტყველებს და აღნიშნულისთვის წარმოდგენილი მიგნებების ხაზგასმა აღსრულების უმნიშვნელოვანეს ინდიკატორად შეგვიძლია მივიჩნიოთ. დიაგრამა №6 ,, შრომის უსაფრთხოების შესახებ “ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად განხორციელებული ინსპექტირებების შედეგად გამოვლენილი დარღვევების შესაბამისად აღრიცხული ჯარიმების წილი ჯარიმა ჯარიმის წილი ინსპექტირებებიდან 643 539 344 22% 2022 17% 2023 334 11% 2024 8% 2025 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი აქვე აღსანიშნავია, რომ კრიტიკული დარღვევისთვის სამუშაო პროცესის შეჩერების გადაწყვეტილების დამტკიცების თაობაზე სასამართლოს მიემართა 130-ჯერ. შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება სამუშაოს შეჩერების თაობაზე სასამართლომ ყველა შემთხვევაში დააკმაყოფილა. 5 COVID-19 პანდემიის (2020-2021) პერიოდში შრომის ინსპექციის უფლებამოსილებების გათვალისწინებით მიზანშეწონილია მონაცემების ანალიზი განხორციელდეს 2022 წლის საანგარიშო პერიოდიდან. 21 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 3.2 შრომით უფლებებზე განხორციელებული ზედამხედველობის მიმოხილვა სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში შრომით უფლებებზე ზედამხედველობის მიმართულება აერთიანებს შემდეგ მიმართულებებს: ➔ საქართველოს ორგანული კანონითა ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’ და „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით განხორციელებულ ინსპექტირებებს, მათ შორის, „საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებით განსაზღვრული მინიმალური საათობრივი ანაზღაურების კონტროლს; ➔ ,,შრომითი მიგრაციის შესახებ’’ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ინსპექტირებებსა და საშუამავლო კომპანიების მონიტორინგს; ➔ „იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციისა და მათზე რეაგირების მიზნით, სახელმწიფო ზედამხედველობის განხორციელების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის №112 დადგენილების შესაბამისად მონიტორინგს. ზემოხსენებულის ფარგლებში, სამსახურის მიერ საქართველოს მასშტაბით ჩატარდა 2799 აქტივობა (პირველადი და შემდგომი ინსპექტირება დარღვევების აღმოფხვრამდე, მონიტორინგი), რომელმაც პირველადი ინსპექტირებისა და მონიტორინგის ფარგლებში მოიცვა 1664 ობიექტი. (პირველადი ინსპექტირებები შეეხო 1337 ობიექტს, 308 ობიექტის მონიტორინგი განხორციელდა იძულებითი შრომის კომპონენტში და 19 მონიტორინგი საშუამავლო კომპანიის სერტიფიცირების მიზნებისთვის). ზრდადია, ინსპექტირებების რაოდენობა. კერძოდ, 2025 წელს: • 2021 წელთან შედარებით გაზრდილია 6-ჯერ; • 2022 წელთან შედარებით გაზრდილია 2,3-ჯერ; • 2023 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,3 -ჯერ. • 2024 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,3- ჯერ. • 2021 წელთან შედარებით გაზრდილია 4-ჯერ; • 2022 წელთან შედარებით გაზრდილია 3-ჯერ; ზრდადია, მომართვიანობის (შრომითი უფლებების დარღვევაზე საჩივრების) • 2023 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,3 -ჯერ. • 2024 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,2- ჯერ. რაოდენობა კერძოდ, 2025 წელს: შრომით ნორმებზე განხორციელებული ზედამხედველობის ფარგლებში, საქართველოს მასშტაბით, რეგიონულ დონეზე შემოწმებული ობიექტების გადანაწილების ფარდობითი სიხშირეები ქვეყანაში აქტიური ინსპექტირების სუბიექტების გათვალისწინებით, წარმოდგენილია №7 დიაგრამებზე: 22 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №7 შრომით უფლებებზე განხორციელებული ზედამხედველობის ( ინსპექტირებებისა და მონიტორინგის შედეგად შემოწმებული სამუშაო ადგილები ) ფარგლებში 2021 წლიდან შემოწმებული ობიექტების ფარდობითი სიხშირეები თბილისსა და რეგიონებში აქტიური ინსპექტირების სუბიექტების 6 გათვალისწინებით 7 შიდა ქართლი, 7.3 ქ. თბილისი, 4 აჭარის ა.რ., 5 კახეთი, 6 სამცხე-ჯავახეთი, 7 ქვემო ქართლი, 5 სამეგრელო-ზემო სვანეთი, 7.3 რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი, 4 იმერეთი, 5.1 გურია, 5.5 მცხეთა-მთიანეთი, 7.1 რეგიონის დასახელება 2021 2022 2023 2024 2025 შრომით უფლებებზე განხორციელებული ზედამხედველობის ფარგლებში შემოწმებული ობიექტები სულ 388 786 1703 1290 1664 7175 122308 თბილისი 203 353 655 593 743 4160 64161 აჭარა 44 104 153 249 220 994 15507 სამცხე-ჯავახეთი 22 25 99 24 48 104 3196 სამეგრელო-ზემო სვანეთი 8 32 104 95 189 238 5875 მცხეთა-მთიანეთი 5 41 28 38 60 177 2426 გურია 6 11 66 13 25 45 2201 იმერეთი 25 92 208 112 133 597 11083 რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი 0 7 14 5 7 30 819 ქვემო ქართლი 43 58 175 65 89 410 8613 კახეთი 16 34 124 76 69 250 5337 შიდა ქართლი 16 29 77 20 81 170 3077 აქტიური ინსპექტირების სუბიექტები 2026 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 6 ინსპექტირების სუბიექტებში მოიაზრება აქტიური სტატუსის მქონე სუბიექტი, რომელსაც უფიქსირდება შრომითი ურთიერთობა. აქტიური ინსპექტირების სუბიექტების წყარო: საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის N 5-674 წერილით (31/03/2026) 2021-2025 წლების გათვალისწინებით გაზიარებული აქტიური სუბიექტების ნუსხა, რომელთაც უფიქსირდებათ შრომითი ურთიერთობა.) 7 23 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 შრომითი უფლებების ზედამხედველობის მიმართულებითაც ნათლად ჩანს რეგიონულ დონეზე აქტიური ინსპექტირების სუბიექტების მოცვის პირდაპირპროპირციული ათვისება, რაც განხორციელებული საქმიანობისას რესურსების ოპტიმალურ და თანაბარ გადანაწილებაზე მიუთითებს. უშუალოდ, საქართველოს შრომის კოდექსითა და „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ მიგრაციის შესახებ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ნორმებზე, მათ შორის, ჯანდაცვის სექტორში მინიმალური საათობრივი ანაზღაურების კონტროლის ფარგლებში, 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში, შრომითი უფლებების ზედამხედველობის მიმართულებით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ განხორციელდა 2472 ინსპექტირება (პირველადი და შემდგომი, დარღვევების სრულ აღმოფხვრამდე). ჩატარებული ზედამხედველობის ფარგლებში პირველადი ინსპექტირებების შედეგად შემოწმდა 1337 ობიექტი/სამუშაო ადგილი8. 870 აღსანიშნავია, რომ გეგმურად განხორციელებული ინსპექტირებები არაგეგმურად 556 შეეხო 35 000-მდე დასაქმებულ პირს. 383 საჩივრის საფუძველზე 173 საკუთარი ინიციატივით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურმა მიღებული რაც შეეხება, განხორციელებულ განმეორებით ინსპექტირებებს, რომელიც მიზნად ისახავს გამოვლენილი განცხადებების საფუძველზე წერილობითი და ზეპირი კონსულტაცია შრომით უფლებებთან დარღვევების სრულად აღმოფხვრას, საანგარიშო პერიოდში დაკავშირებით გაუწია 581 დაინტერესებულ აღრიცხულ იქნა 1046 რეინსპექტირება. პირს. რაც შეეხება, სამსახურში შრომითი უფლებების დარღვევაზე წარმოდგენილ საჩივრებს, 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში აღირიცხა 654 საჩივარი. აღსანიშნავია, რომ ყოველწლიურად მზარდია საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის შესახებ’’ კოდექსი’’-სა და საქართველოს საქართველოს მასშტაბით შემოწმებული ,,შრომითი კანონის ობიექტების საჩივარი), კერძოდ 2025 წელს: • 2021 წელთან შედარებით გაზრდილია 4-ჯერ დონეზე • 2022 წელთან შედარებით გაზრდილია 3-ჯერ რაოდენობა • 2023 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,3-ჯერ • 2024 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,2-ჯერ შესაბამისად რეგიონულ წარმოდგენილია №8 დიაგრამაზე: 8 აღსანიშნავია, რომ მიგრაციის მომართვიანობა (დაინტერესებული პირის ერთსა და იმავე ობიექტზე ფიქსირდება, როგორც გეგმური, ასევე არაგეგმური ინსპექტირებები. 24 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №8 საქართველოს ორგანული კანონის ,, საქართველოს შრომის კოდექსი ’’- სა და ,, შრომითი მიგრაციის შესახებ ’’ საქართველოს კანონის შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების რაოდენობა თბილისსა და რეგიონებში წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი თბილისი 689 აჭარა - 148 სამეგრელო-ზემო სვანეთი -92 გურია - 23 სამცხე-ჯავახეთი -35 მცხეთა-მთიანეთი - 44 ქვემო ქართლი 71 იმერეთი - 127 შიდა ქართლი 55 კახეთი - 46 რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი - 7 საქართველოს ორგანული კანონის ,,საქართველოს შრომის კოდექსი’’-სა და ,,შრომითი მიგრაციის შესახებ’’ საქართველოს კანონის შესაბამისად შემოწმებული ობიექტების/სამუშაო ადგილების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით, საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ-2016 შესაბამისად წარმოადგენილია №9 დიაგრამაზე: 25 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №9 საქართველოს ორგანული კანონის ,, საქართველოს შრომის კოდექსი ’’- სა და ,, შრომითი მიგრაციის შესახებ ’’ საქართველოს კანონის შესაბამისად შემოწმებული სამუშაო ადგილების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ -2016 შესაბამისად 9 361 310 153 117 99 26 10 A B C 51 31 7 5 D E F G H I 23 20 15 20 J K L M N 6 10 O P Q 35 38 R S წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში, შრომით უფლებებზე განხორციელებული ზედამხედველობის შედეგად სსიპშრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ, ჯამში, გაიცა 1095 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი. მათ შორის: □ 661 - გაფრთხილების; □ 434 - დაჯარიმების შესახებ. აქვე აღსანიშნავია, რომ საქმისწარმოების შეწყვეტის შესახებ შედგენილ იქნა 352 დადგენილება, რაც შრომითი ნორმების დაცვის სრულად აღსრულებას გულისხმობს. 2025 წელს, პირველადი და განმეორებითი ინსპექტირებების შედეგად გამოვლენილი დარღვევების გათვალისწინებით, გაცემულ იქნა 3658 მითითებება. აქვე აღსანიშნავია, რომ განმეორებითი ინსპექტირებების (პირველადი და შემდგომი გადამოწმებები) შედეგების შესაბამისად, საანგარიშო წლის მონაცემებით, გაცემულია 730 შემოწმების აქტი, რაც გულისხმობს ობიექტების მხრიდან სამსახურის მიერ გაცემული მითითებების სრულად შესრულებას. 2025 წელს საქართველოს ორგანულ კანონზე ,,საქართველოს შრომის კოდექს’’-ზე განხორციელებული პირველადი ინსპექტირების ფარგლებში გაცემული მითითება მუხლებისა და პუნქტების შესაბამისად წარმოდგენილია N 1 ცხრილში: 9 ეკონომიკური საქმიანობის სახეები საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის (სეკ-2016) შესაბამისად (NACE REV. 2) იხილეთ დანართში - ცხრილი N1 26 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 ცხრილი №1 საქართველოს ორგანული კანონის ,, საქართველოს შრომის კოდექსი ’’ შესაბამისად განხორციელებული პირველადი ინსპექტირების შედეგად გამოვლენილი დარღვევები ჯამში და პუნქტების / ქვეპუნქტების შესაბამისად მუხლი 1 ჯამში 3 15 1.3 მუხლი 2 3 ჯამში 73 8 2.3 65 ჯამში ჯამში 67 16.5 2.1 მუხლი 4 მუხლი 16 2 5 4.2 2 4.5 2 4.7 1 მუხლი 17 67 ჯამში 17 24.7 70 24.8 3 24.9 2 24.11 421 17 1 17.1 14 25.3 2 17.2 2 25.4 25 მუხლი 18 ჯამში 11 მუხლი 25 ჯამში მუხლი 26 18 1 ჯამში 27 24 26 მუხლი 9 ჯამში 0 18.3 2 მუხლი 10 ჯამში 3 18.4 6 27 6 18.5 2 27.1 68 27.2 222 10.5 მუხლი 11 3 ჯამში 8 მუხლი 20 ჯამში 119 მუხლი 27 24 ჯამში 332 11.1 8 20.2 117 27.3 27 11.5 0 20.4.ა 1 27.4 2 20.8 1 27.5 7 მუხლი 12 ჯამში 140 12.1 3 12.2 39 21.2 3 12.3 10 21.4 15 12.4 88 მუხლი 14 ჯამში მუხლი 21 ჯამში მუხლი 22 726 ჯამში 18 მუხლი 28 ჯამში 1 28.1 მუხლი 30 2 1 ჯამში 59 30 31 22 1 30.1 1 22.3 1 30.4 27 14.1.ბ 18 14.1.გ 130 14.1.დ 60 23.4 137 31 27 14.1.ე 106 23.6 2 31.1 23 14.1.ვ 167 31.2 30 14.1.ზ 133 24.1 10 31.3 20 14.1.თ 91 24.2 51 31.3ა 7 14.1.ი 21 24.4 22 31.4 25 24.5 16 31.5 5 მუხლი 15 ჯამში 2 მუხლი 23 მუხლი 24 ჯამში ჯამში 139 მუხლი 31 595 ჯამში 138 27 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 31.6 მუხლი 32 1 ჯამში 3 32.1 1 32.4 2 მუხლი 33 ჯამში 6 9 35 5 35.1 3 35.2 1 ჯამში ჯამში 37 2 132 67 ჯამში 136 46 5 46.1 1 46.1.ი 1 41 10 46.2 3 41.1 38 46.2.ი 2 41.3 49 46.4 124 41.4 35 მუხლი 43 5 მუხლი 46 1 ჯამში 1 43.2 31 43.4 1 ჯამში მუხლი 59 33 43.1 მუხლი 44 ჯამში 16 51 9 ჯამში მუხლი 51 9 42.1 145 44 1 ჯამში მუხლი 42 145 36 ჯამში 38 1 ჯამში მუხლი 37 1 მუხლი 38 1 34.1 მუხლი 36 37.3 6 ჯამში მუხლი 35 2 მუხლი 41 33 მუხლი 34 37.1 ჯამში 17 59 1 59.1 16 მუხლი 60 67 16 ჯამში 27 60 4 60.1 23 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი ცალკე უნდა აღინიშნოს, რომ „საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებით განსაზღვრული მინიმალური საათობრივი ანაზღაურების საკითხის შემოწმების ნაწილში განხორციელდა 321 სამედიცინო დაწესებულების გეგმური ინსპექტირება, რომლის შედეგად მინიმალური საათობრივი ანაზღაურების დარღვევა გამოვლინდა 4 კლინიკაში, რაც წარმოადგენს შემოწმებული კლინიკების 1 %-ს. აქვე აღსანიშნავია, რომ 2023 წელს შემოწმებულ იქნა 249 კლინიკა, საიდანაც მინიმალური საათობრივი ანაზღაურების დარღვევა გამოვლინდა 32 კლინიკაში, რაც წარმოადგენს აღნიშნული ჯამური ოდენობის 13 %-ს. ზემოხსენებულიდან გამომდინარე, იმის გათვალისწინებით, რომ 2025 წელს ამბულატორიის კომპონენტიც დაემატა და გაიზარდა შემოწმებული კლინიკების ჯამური რაოდენობა, მინიმალური ანაზღაურების დარღვევის გამოვლენა 13ჯერ შემცირდა, რაც გატარებული პოლიტიკის აღსრულების ეფექტურობაზე მიანიშნებს. 28 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 3.2.1 „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონზე განხორციელებული ზედამხედველობის შედეგები საქართველოს ორგანული კანონის, საქართველოს შრომის კოდექსის 75-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის შესაბამისად, სსიპ შრომის ინსპექციის სამსახური 2023 წლის 1-ლი სექტემბრიდან განისაზღვრა „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონის ნორმების (შემდგომ – შრომითი ნორმები) ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველსაყოფად, საქართველოს შრომის კანონმდებლობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის განმახორციელებელ ორგანოდ. აღნიშნული მანდატის ფარგლებში, 2025 წელს განხორციელდა 224 ინსპექტირება (როგორც პირველადი ასევე შემდგომი), რომლის ფარგლებში პირველადად შემოწმდა 188 ობიექტი. ზედამხედველობის შედეგად გამოვლენილი დარღვევების შესაბამისად, გაცემულ იქნა 62 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი. „შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად გამოვლენილი დარღვევების რაოდენობის განაწილება ასახულია N2 ცხრილში: ცხრილი №2 „ შრომითი მიგრაციის შესახებ “ საქართველოს კანონის შესაბამისად გამოვლენილი დარღვევების რაოდენობა მუხლი 9 გამოვლენილი დარღვევების რაოდენობა 9 1 9.ი 12 მუხლი 11 გამოვლენილი დარღვევების რაოდენობა 11 2 მუხლი 13 გამოვლენილი დარღვევების რაოდენობა 13(2) 13 13(2).1 14 13(2).2 6 13(4) 10 13(4).1 1 აღსანიშნავია, რომ ,,შრომითი მიგრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლით გათვალისწინებული საშუამავლო კომპანიის მიერ საქართველოს ფარგლების გარეთ, შრომით მოწყობასთან დაკავშირებული საქმიანობის ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციისა და სერტიფიცირების ზედამხედველობის ფარგლებში, განხორციელდა 19 მონიტორინგი. “საქართველოს ფარგლებს გარეთ შრომით მოწყობასთან დაკავშირებული საქმიანობის სერტიფიცირების წესის დამტკიცების შესახებ” საქართველოს მთავრობის 2023 წლის 8 აგვისტოს №292 დადგენილებით დამტკიცებული წესის №1 დანართის შესაბამისად, საქართველოს ფარგლებს გარეთ შრომით მოწყობასთან დაკავშირებული საქმიანობის სერტიფიცირების პირობებთან ფაქტობრივი გარემოებების შესაბამისობის დადგენის მიზნით, შედგენილ იქნა 12 სრული შესაბამისობის აქტი და 7 ნაწილობრივი შესაბამისობის აქტი.10 10 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ფარგლებში მოქმედი კომისიის გადაწყვეტილებით სერტიფიცირებული საშუამავლო კომპანიების შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომია სამინისტროს მიერ ადმინისტრირებულ პორტალზე: https://labourmigration.moh.gov.ge/certified.php?id=10 29 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 3.2.2 შრომით ურთიერთობებში დისკრიმინაციის ამკრძალავ ნორმებზე ზედამხედველობა 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში, დისკრიმინაციის ამკრძალავ ნორმებზე ზედამხედველობის მიმართულებით, სსიპშრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ განხორციელდა 233 ინსპექტირება (პირველადი და შემდგომი, დარღვევების სრულ აღმოფხვრამდე). ჩატარებული ზედამხედველობის ფარგლებში, პირველადი ინსპექტირებების შედეგად, არაგეგმურად შემოწმდა 132 ობიექტი/სამუშაო ადგილი, მათ შორის:  65 საჩივრის საფუძველზე;  67 საკუთარი ინიციატივით. სსიპ-შრომის ინსპექციის აღსანიშნავია, რომ ყოველწლიურად მზარდია სამსახურის მიერ განხორციელებული ზედამხედველობის შედეგად: ➔ დისკრიმინაციული მოპყრობა სამუშაო ადგილებზე, როგორც წინასახელშეკრულებო, ასევე, მიმდინარე, თუ დასრულებულ შრომით მომართვიანობა (დაინტერესებული პირის საჩივარი), თანასწორობის საკითხებზეც, კერძოდ 2025 წელს: • 2021 წელთან შედარებით გაზრდილია 12-ჯერ • 2022 წელთან შედარებით გაზრდილია 5-ჯერ • 2023 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,4-ჯერ • 2024 წელთან შედარებით გაზრდილია 1,4-ჯერ ურთიერთობებში ჯამში დადგენილ იქნა 70 ობიექტის/მეწარმე სუბიექტის მიმართ, მათგან: 5 შემთხვევაში - დასაქმებული პირის მიმართ იქნა დადგენილი დისკრიმინაციული მოპყრობა; 65 შემთხვევაში - წინასახელშეკრულებო ეტაპზე, კერძოდ ვაკანსიის გამოქვეყნებისას, პირთა მიმართ თანაბარი მოპყრობის დარღვევა იქნა დადგენილი. ➔ არაჯანსაღი ან/და მტრული სამუშაო გარემოს არსებობა, ასევე, დამსაქმებლის მხრიდან დისკრიმინაციის ამკრძალავი დებულებების პრაქტიკაში აღსრულების გამოწვევები, როგორც მიმდინარე, ასევე, დასრულებულ შრომით ურთიერთობებთან მიმართებით, ჯამში გამოვლინდა 9 ობიექტზე/სამუშაო ადგილზე. რაც შეეხება, გამოვლენილ შემთხვევებს: 1) სამსახურის მიერ, საკუთარი ინიციატივით საჯარო წესით გამოქვეყნებული ვაკანსიების აქტიური მონიტორინგის შედეგად წინასახელშეკრულებო ეტაპზე, კერძოდ ვაკანსიის გამოქვეყნებისას, პირთა მიმართ თანაბარი მოპყრობის დარღვევა დადგენილ იქნა 65 ობიექტის/სამუშაო ადგილის მიმართ. აღსანიშნავია, რომ დამსაქმებელთა მიერ საჯარო წესით გამოქვეყნებული ვაკანსიების ტექსტები შეიცავდა დისკრიმინაციისგან დაცულ სხვადასხვა ნიშნებს, მათ შორის:  36 ვაკანსიაში გამოიკვეთა დასაქმებაზე კანდიდატთა შეზღუდვა ასაკის ნიშნით;  39 ვაკანსიაში გამოიკვეთა სქესის ნიშნით შეზღუდვა;  4 ვაკანსიაში გარეგნობის ნიშნით კანდიდატთა გამორჩევას ჰქონდა ადგილი. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ერთსა და იმავე ვაკანსიაში არათანაბარი მოპყრობისაგან დაცული რამდენიმე ნიშანი იკვეთებოდა. 2) დაინტერესებულ პირთა მიერ წარმოდგენილი საჩივრების საფუძველზე განხორციელებული ინსპექტირებების ფარგლებში, როგორც მიმდინარე, ასევე დასრულებულ შრომით ურთიერთობებთან მიმართებით დისკრიმინაცია დადგენილ იქნა 5 საჩივრის ავტორის მიმართ 5 ობიექტზე/სამუშაო ადგილზე. ხსენებულ საქმეებთან მიმართებით, რომელზეც დადგენილ იქნა დისკრიმინაციის სხვადასხვა ფორმა, დაცულ ნიშნებს შორის იყო: 3 შემთხვევა ვიქტიმიზაცია; 1 შემთხვევა - განსხვავებული მოსაზრება; 1 შემთხვევა- სქესი. 30 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 N 10 დიაგრამაზე წარმოდგენილია სამუშაო ადგილების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ-2016 შესაბამისად, სადაც მიმდინარე და დასრულებულ შრომით ურთიერთობებთან მიმართებით დადგენილი იქნა დისკრიმინაციის შემთხვევები. დიაგრამა №10 სამუშაო ადგილების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით საქართველოს ეროვნულული კლასიფიკატორის ( სეკ -2016) შესაბამისად , სადაც მიმდინარე და დასრულებულ შრომით ურთიერთობებთან მიმართებით დადგენილ იქნა დისკრიმინაციის შემთხვევები 11 2 1 1 M D 1 S G წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი ზემოხსენებულ 5 ორგანიზაციაში, სადაც მიმდინარე და დასრულებულ შრომით ურთიერთობებთან მიმართებით დადგენილ იქნა დისკრიმინაციული მოპყრობა, აღნიშნულ ფაქტს ადგილი ჰქონდა 5 პირთან მიმართებით, მათ შორის იყო 4 ქალი და 1 კაცი. დისკრიმინაციული მოპყრობის დადგენის ყველა შემთხვევაში მეწარმე სუბიექტების მიმართ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის სახდელის სახედ გამოყენებულ იქნა ჯარიმა. კერძოდ, სშკ 77-ე მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი წესის გათვალისწინებით, შესაბამისი ჯარიმის სამმაგი ოდენობა. 3) დაინტერესებულ პირთა მიერ წარმოდგენილი საჩივრების საფუძველზე განხორციელებული ინსპექტირებების ფარგლებში, როგორც მიმდინარე, ასევე, დასრულებულ შრომით ურთიერთობებთან მიმართებით არაჯანსაღი ან/და მტრული სამუშაო გარემოს არსებობა, ასევე, დამსაქმებლის მხრიდან დისკრიმინაციის ამკრძალავი დებულებების პრაქტიკაში აღსრულების გამოწვევები, გამოვლინდა 9 სუბიექტის მიმართ. შესაბამისად, დამსაქმებლებს დაეკისრათ ანტიდისკრიმინაციული დებულებების როგორც შრომითი ურთიერთობის მომწესრიგებელ დოკუმენტებში გაწერის, ასევე, მისი პრაქტიკაში უზრუნველყოფის/აღსრულების ვალდებულება, დასაქმებულთა (როგორც ხელმძღვანელ პოზიციებზე, ისე მათ დაქვემდებარებაში მყოფი პირების) ცნობიერების ამაღლება და არაჯანსაღი სამუშაო გარემოს პრევენციის მიმართულებით შესაბამისი ქმედებების განხორციელება. N 11 დიაგრამაზე წარმოდგენილია სამუშაო ადგილების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ-2016 შესაბამისად, სადაც მიმდინარე, ასევე, დასრულებულ შრომით ურთიერთობებთან მიმართებით არაჯანსაღი ან/და მტრული სამუშაო გარემოს არსებობა, ასევე დამსაქმებლის მხრიდან დისკრიმინაციის ამკრძალავი დებულებების პრაქტიკაში აღსრულების გამოწვევები გამოვლინდა: 11 ეკონომიკური საქმიანობის სახეები საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის (სეკ-2016) შესაბამისად (NACE REV. 2) იხილეთ დანართში - ცხრილი N6 31 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №11 სამუშაო ადგილების რაოდენობა ეკონომიკური საქმიანობის სახეების მიხედვით საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ -2016 შესაბამისად , სადაც მიმდინარე , ასევე , დასრულებულ შრომით ურთიერთობებთან მიმართებით არაჯანსაღი ან / და მტრული სამუშაო გარემოს არსებობა , ასევე , დამსაქმებლის მხრიდან დისკრიმინაციის ამკრძალავი დებულებების პრაქტიკაში აღსრულების გამოწვევები გამოვლინდა 12 3 G 1 1 1 1 1 1 R Q K N C L წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 3.2.3 18 წლამდე პირთა მიმართ გამოვლენილი შრომითი ნორმების დარღვევები საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“-თ და „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული 18 წლამდე არასრულწლოვანის შრომითი უფლებების აღსრულებაზე ზედამხედველობის შედეგად 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში დარღვევა გამოვლინდა 16 სამუშაო ადგილზე 26 არასრულწლოვანთან მიმართებით, მათ შორის:  საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“-თ განსაზღვრული ნორმების დარღვევა 15 სამუშაო ადგილზე, 25 არასრულწლოვანთან მიმართებით;  საქართველოს ორგანული კანონის ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ მეხუთე მუხლის მეექვსე პუნქტის დარღვევა 1 სამუშაო ადგილზე, 1 არასრულწლოვანთან მიმართებით; გამოვლენილი დარღვევების შედეგად, სამსახურის მიერ შედგენილ იქნა შესაბამისი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმები. საქართველოს ორგანული კანონის „საქართველოს შრომის კოდექსი“-ს შესაბამისად გაიცა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი - დაჯარიმების შესახებ. რაც შეეხება, არასრულწლოვანთა მიმართ საქართველოს ორგანული კანონის „საქართველოს შრომის კოდექსი“-თ განსაზღვრული შრომით უფლებებზე ზედამხედველობის შედეგად გაცემულ მითითებებს (ჯამში 79 მითითება), აღნიშნული ასახულია N3 ცხრილში: 12 ეკონომიკური საქმიანობის სახეები საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის (სეკ-2016) შესაბამისად (NACE REV. 2) იხილეთ დანართში - ცხრილი N6 32 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 ცხრილი №3 საქართველოს ორგანულ კანონზე ,, საქართველოს შრომის კოდექსი ’’ ზედამხედველობისას 18 წლამდე არასრულწლოვანთა მიმართ გამოვლენილი დარღვევები მუხლი 18 გამოვლენილი დარღვევების რაოდენობა მუხლები მუხლი 10 ჯამში მუხლი 12 მუხლი 20 3 ჯამში 5 12.2 1 12.3 1 12.4 3 მუხლი 14 ჯამში 5 14.1.დ 2 14.1.ე 1 14.1.ვ 6 14.1.ზ 2 14.1.თ 1 ჯამში მუხლი 24 1 6 6 ჯამში 1 37 მუხლი 41 21 1 ჯამში 6 41.1 1 24.5 2 41.3 3 24.7 5 41.4 2 24.8 3 24.9 1 24.11 10 მუხლი 26 ჯამში მუხლი 27 მუხლი 46 ჯამში 4 46.4 მუხლი 59 3 26 მუხლი 33 ჯამში მუხლი 37 4 4 ჯამში 1 36 3 ჯამში მუხლი 36 3 23.4 1 17.2 ჯამში მუხლი 23 33 1 20.2 17 14.1.გ მუხლი 17 1 18.4 3 10.5 ჯამში 4 ჯამში 1 59.1 1 3 ჯამში 9 27.1 2 27.2 7 ჯამში 1 როგორც აღინიშნა, შრომის უსაფრთხოების ნორმებზე განხორციელებული ზედამხედველობის ფარგლებში, სსიპშრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ, გამოვლინდა საქართველოს ორგანული კანონის ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ მეხუთე მუხლის მეექვსე პუნქტის დარღვევის ერთი ფაქტი, რომელიც მოიცავს დამსაქმებლის ვალდებულებას არ დაასაქმოს 18 წლამდე პირი (არასრულწლოვანი) ისეთ პოზიციაზე, რომელმაც სამუშაოს სპეციფიკიდან გამომდინარე შესაძლოა ზიანი მიაყენოს პირის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას. გარდა ამისა, ,,18 წლამდე ასაკის პირისთვის მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიანი სამუშაოების ჩამონათვალის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2020 წლის 30 ნოემბერის №01-126/ნ ბრძანებით განსაზღვრულია იმ მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიანი სამუშაოების ჩამონათვალი, რომელთა შესრულება აკრძალულია 18 წლამდე ასაკის პირისთვის. კანონის შესაბამისად, არასრულწლოვნის მიერ შესასრულებელი ყველა სახის სამუშაო უნდა შეფასდეს კანონით დადგენილი წესით. ასევე, უნდა განხორციელდეს ჯანმრთელობის მდგომარეობის, სამუშაო გარემოსა და სამუშაო პროცესის რეგულარული მონიტორინგი. ზემოხსენებულის საფუძველზე, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურმა ზედამხედველობისას სამშენებლო ობიექტზე დააფიქსირა არასრულწლოვნის (16-დან 18 წლამდე) მუშაობის ფაქტი და კრიტიკული შეუსაბამობების საფუძველზე ადმინისტრაციული სახდელის სახედ, გამოიყენა სამუშაო პროცესის შეჩერება. რაც შეეხება, საანგარიშო პერიოდში 18 წლამდე არასრულწლოვანის შრომითი უფლებების დარღვევების შედეგად დაზარალებული პირების შესახებ ინფორმაციას, აღნიშნული ასახულია №12 დიაგრამაზე: 33 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №12 საქართველოს ორგანული კანონზე „ საქართველოს შრომის კოდექს “- ზე და „ შრომის უსაფრთხოების შესახებ “ საქართველოს ორგანული კანონზე განხორციელებული ზედამხედველობის შედეგად გამოვლენილი 18 წლამდე არასრულწლოვანის შრომითი უფლებების დარღვევის შედეგად დაზარალებული პირები სქესობრივ - ასაკობრივ ჭრილში 14 12 10 8 6 4 2 0 14 წლამდე 14 წლიდან 16 წლამდე 16 წლიდან 18 წლამდე ქალი 0 1 12 კაცი 0 1 12 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი №13 დიაგრამაზე წარმოდგენილია ეკონომიკური საქმიანობის სახეებისა და რეგიონების მიხედვით იმ სამუშაო ადგილების რაოდენობა (ჯამში 16 ობიექტი), სადაც გამოვლინდა საქართველოს ორგანულ კანონზე „საქართველოს შრომის კოდექს“-ზე და „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონზე ზედამხედველობის შედეგად არასრულწლოვანთა შრომითი უფლებების დარღვევის ფაქტები. დიაგრამა №13 18 წლამდე არასრულწლოვანთან მიმართებით საქართველოს ორგანული კანონით „ საქართველოს შრომის კოდექსი “- თა და „ შრომის უსაფრთხოების შესახებ “ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული ნორმების დარღვევის ფაქტების მქონე ობიექტების რაოდენობა რეგიონულ და სექტორულ ჭრილში , საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ -2016 შესაბამისად 3.5 3 2.5 2 1.5 1 0.5 0 თბილისი A სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა 1 C დამამუშავებელი მრეწველობა 2 F მშენებლობა მცხეთა მთიანრეთი კახეთი 1 1 ქვემო ქართლი 2 G საბითუმო და საცალო ვაჭრობა 3 3 I განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფის და საკვების მიწოდების საქმიანობები 2 1 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 34 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 წარმოდგენილი ინფორმაციიდან ნათლად ჩანს, რომ სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მანდატის ფარგლებში განხორციელებული ზედამხედველობის შედეგად, ყველაზე ხშირად 18 წლამდე არასრულწლოვნის შრომითი უფლებების დარღვევის ფაქტები დაფიქსირდა საბითუმო და საცალო ვაჭრობის საქმიანობების G სექციაში. სამსახური, კომპლექსურად (ზედამხედველობის ორივე მიმართულებით), ინტენსიურ რეჟიმში განაგრძობს მუშაობას 18 წლამდე არასრულწლოვან დასაქმებულთა შრომითი უფლებების დაცვის ეფექტურად აღსრულებისთვის. 3.2.4 იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის წინააღმდეგ ბრძოლის შედეგები „იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციისა და მათზე რეაგირების მიზნით, სახელმწიფო ზედამხედველობის განხორციელების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის №112 დადგენილების შესაბამისად, 2025 წელს შემოწმდა 308 ობიექტი, რომელთაგანაც 300 იყო გეგმური, ხოლო 8 არაგეგმური. აღსანიშნავია, რომ 8 არაგეგმური შემოწმებული სამუშაო ადგილიდან, 2 განხორციელდა საჩივრის საფუძველზე, ხოლო დანარჩენი 6 - საკუთარი ინიციატივით. სამსახურის მიერ განხორციელებული აქტივობების შედეგად იძულებითი შრომის ნიშნები არ გამოვლენილა. საქართველოს მთავრობის №112 დადგენილების შესაბამისად განხორციელებული ზედამხედველობის შედეგად შემოწმებული სამუშაო ადგილები სექტორულ და რეგიონულ ჭრილში წარმოდგენილია №14 დიაგრამაზე. დიაგრამა №14 იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის ზედამხედველობის ფარგლებში შემოწმებული სამუშაო ადგილები რეგიონულ და სექტორულ ჭრილში , საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის სეკ -2016 შესაბამისად 30 25 20 15 10 5 0 A B თბილისი C F G I J L M N Q 2 D 4 4 H 4 6 1 3 2 1 25 3 5 1 2 4 1 აჭარა 5 5 11 კახეთი 6 3 6 ქვემო ქართლი 2 7 1 2 5 შიდა ქართლი 2 2 4 8 5 5 სამცხე-ჯავახეთი 1 2 2 6 1 სამეგრელო 11 5 22 1 21 1 2 S 15 2 13 2 2 გურია მცხეთა-მთიანეთი R 1 1 13 22 11 1 1 1 1 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 35 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 თავი 4. სამართალდარღვევის ოქმების შედგენისა და ადმინისტრაციულ ორგანოში/სასამართლოში გასაჩივრების პროცესისა და შედეგების მიმოხილვა 4.1 ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის შედგენის წარმოებისას შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობის ძირითადი დებულებები „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მანდატის ფარგლებში, სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის ერთ-ერთი ფუნქციაა, შრომითი ნორმების დარღვევის ფაქტების გამოვლენა და მასზე სათანადო რეაგირება. სამსახური, განხორციელებული ზედამხედველობის შედეგად გამოვლენილი შრომითი ნორმების დარღვევისთვის, განსაზღვრავს კანონით გათვალისწინებულ ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას და იყენებს შემდეგ ადმინისტრაციულ სახდელებს:  გაფრთხილება;  ჯარიმა;  სამუშაო პროცესის შეჩერება. სამართალდარღვევის ოქმთან ერთად, სამსახური გასცემს მითითებას, სადაც ჩაიწერება: ✓ დარღვევის შინაარსი (დეტალურად); ✓ კანონისმიერი საფუძველი, რაც გახდა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის შედგენის მიზეზი და ქმედება შეფასებულ იქნა ადმინისტრაცილ სამართალდარღვევად; ✓ გონივრული ვადა, დაფიქსირებული დარღვევების გამოსასწორებლად (გონივრულ ვადას სამსახური განსაზღვრავს დამსაქმებელსა და დასაქმებულთა გაერთიანებასთან (არსებობის შემთხვევაში) ან/და დასაქმებულთა წარმომადგენელთან (არსებობის შემთხვევაში) კონსულტაციის საფუძველზე). აღმოჩენილი დარღვევის გამოსასწორებლად გაცემული მითითებით დადგენილი გონივრული ვადის გასვლის შემდეგ, სამსახური ამოწმებს სამართალდამრღვევს, რის შესახებაც დგება შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აღინიშნება ინფორმაცია, მხარეთა მიერ დადგენილ ვადაში მითითების შესრულების ან/და შეუსრულებლობის თაობაზე.. გაცემული მითითების გონივრულ ვადაში გამოუსწორებლობის შემთხვევაში, შრომის ინსპექციის სამსახური იღებს გადაწყვეტილებას ადმინისტრაციული სახდელის ხელახლა გამოყენებისა და გაცემული მითითების შესასრულებლად სამართალდამრღვევისთვის დამატებითი გონივრული ვადის მიცემის შესახებ. აღნიშნული პროცესი, განმეორებითი ინსპექტირების ფარგლებში, გრძელდება მანამ, სანამ სამართალდამრღვევი სრულად არ უზრუნველყოფს გამოვლენილი დარღვევების აღმოფხვრას. მას შემდეგ რაც ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის შესახებ ოქმი ჩაბარდება უფლებამოსილ პირს, მას შეუძლია: ა) დაეთანხმოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევის ოქმს. სანქციის სახედ ჯარიმის გამოყენების შემთხვევაში გადაიხდოს დაკისრებული სახდელი ოქმის ჩაბარებიდან 30 დღის ვადაში. იმ შემთხვევაში თუ სამართალდამრღვევი არ გადაიხდის დაკისრებული ჯარიმას მას დაეკისრება საურავი აღნიშნული ჯარიმის ორმაგი ოდენობით, ხოლო, საურავის დაკისრებიდან 30 დღის ვადაში ჯარიმის ან/და საურავის გადაუხდელობის შემთხვევაში განხორციელდება იძულებითი აღსრულება „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. ბ) არ დაეთანხმოს სამართალდარღვევათა ადმინისტრაციულ კოდექსის 272-ე სამართალდარღვევის მუხლით ოქმს დადგენილი და წესით გაასაჩივროს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევის ოქმის ჩაბარებიდან/გაცნობიდან 10 კალენდარული დღის ვადაში, ოქმის შემდგენლის ზემდგომ თანამდებობის პირთან – 36 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 სსიპ შრომის ინსპექციის სამსახურის მთავარ შრომის ინსპექტორთან (მის: ქ. თბილისი, მიხეილ თამარაშვილის ქ. N15ა), რომლის გადაწყვეტილება საჩივრდება რაიონულ (საქალაქო) სასამართლოში. სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის ხელმძღვანელთან წარდგენილი საჩივრების განხილვა ხდება სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმებთან/აქტებთან დაკავშირებით არსებულ საჩივრების განმხილველ კომისიაზე, რომელიც არის სამსახურის მთავარი შრომის ინსპექტორის სათათბირო ორგანო და ანგარიშვალდებულია მის წინაშე. ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმებთან/აქტებთან დაკავშირებით სამსახურში შემოსული საჩივრების განხილვა ხდება კოლეგიურად, ღია სხდომაზე. კომისია უფლებამოსილია: ✓ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, განიხილოს სადავოდ გამხდარი, სამსახურის მიერ შედგენილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის/აქტის კანონიერების საკითხი; ✓ კომისიის სხდომაზე მონაწილეობის მიზნით, მოიწვიოს დაინტერესებული მხარეები და სხვა უფლებამოსილი პირები (რომელთა მონაწილეობაც მნიშვნელოვანია საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის); ✓ მასზე დაკისრებული ფუნქციების განხორციელების მიზნით, გამოითხოვოს დოკუმენტები და მიიღოს საჭირო ინფორმაცია საჯარო/კერძო დაწესებულებებიდან; კომისიის გადაწყვეტილება მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს დამსწრე წევრთა ნახევარზე მეტი. გადაწყვეტილების მიღება ხდება ღია კენჭისყრის წესით. ხმების თანაბრად გაყოფის შემთხვევაში, გადამწყვეტია სხდომის თავმჯდომარის ხმა. კომისია მისი უფლებამოსილების ფარგლებში იღებს ერთ-ერთ შემდეგ გადაწყვეტილებას:  საჩივრის დაკმაყოფილების/ნაწილობრივ დაკმაყოფილებისა და საქმის ხელახალი განხილვის მიზნით წარმოების დაწყების შესახებ;  საჩივრის დაკმაყოფილებისა და საქმისწარმოების შეწყვეტის შესახებ;  საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმისა და სადავო აქტის უცვლელად დატოვების შესახებ;  საჩივრის განუხილველად დატოვების თაობაზე. 4.2 2025 წელს სამსახურის მიერ შედგენილი ადმინისტრაციული სამართალდრღვევის ოქმები (სრულად) და გასაჩივრებული ოქმების სტატისტიკური ანალიზი ადმინისტრაციულ ორგანოში გასაჩივრების მაჩვენებელი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ინდიკატორია შრომის ინსპექციის სამსახურის საქმიანობის ეფექტიანობის შესაფასებლად, თუმცა, ამავე ჭრილში მნიშვნელოვანია შეფასდეს, შრომის ინსპექციის სამსახურის იურიდიული დეპარტამენტის საჩივრების განყოფილების მიერ განხილული საჩივრების შედეგად მიღებული დადგენილებების სასამართლოში გასაჩივრების მაჩვენებელი, რაც საშუალებას იძლევა დადგინდეს საბოლოოდ რამდენ შემთხვევაში იყო უკმაყოფილო სამართალდამრღვევი შრომის ინსპექციის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებით. 2025 წლის სტატისტიკური მონაცემები აჩვენებს, რომ 2025 წელს განხილული საჩივრებიდან, რომლის შედეგად უწყების მიერ გამოცემულ იქნა 216 დადგენილება, სასამართლოში გასაჩივრდა 86. შესაბამისად, 130 შემთხვევაში (60%-ში) ადმინისტრაციული საჩივრის ავტორისთვის მისაღები იყო შრომის ინსპექციის სამსახურის (ზემდგომი თანამდებობის პირის) გადაწყვეტილება და აღარ ჩათვალა მიზანშეწონილად მისი შემდგომი გასაჩივრება სასამართლოში. შესაბამისად, შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების (ზემდგომი თანამდებობის პირის გადაწყვეტილების ჩათვლით) გასაჩივრების მაჩვენებელი კიდევ უფრო მცირეა (ვინაიდან, მხოლოდ მიღებული დადგენილებების 2/5 საჩივრდება საქართველოს საერთო სასამართლოებში), ვიდრე ეს წარმოდგენილია №15 დიაგრამით. 37 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა N15 2021-2025 წლებში სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ დაწერილი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმების / დადგენილებებისა და მათი გასაჩივრებების რაოდენობა , გასაჩივრების მაჩვენებლით შედგენილი ოქმების/დადგენილებების რაოდენობა გასაჩივრებული ოქმების/დადგენილებების რაოდენობა გასაჩივრების მაჩვენებელი 3515 3502 3479 2388 1193 14% 7% 5% 5% 6% 164 172 164 176 207 2021 2022 2023 2024 2025 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი რაც შეეხება, სამსახურის მიერ დაწერილ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმებთან მიმართებაში სასამართლოში გასაჩივრების სტატისტიკას. 2025 წელს საქართველოს საერთო სასამართლოებში სულ დარეგისტრირდა 129 სამართალდარღვევის საქმე. აღნიშნული საჩივრებიდან ნაწილი განეკუთვნება 2021-2024 წლებში დაწერილ სამართალდარღვევის ოქმებს, რომელთა გასაჩივრების ვადა 2025 წელს დადგა, სამართალდარღვევის ოქმებს, რომლებიც გასაჩივრებული იყო ადმინისტრაციულ ორგანოში და შემდგომ გასაჩივრდა სასამართლოში, 2023-2024 წლებში გამოცემულ საურავის დადგენილებებს და 2025 წელს შედგენილ სამართალდარღვევის ოქმებზე საჩივრებს. აღსანიშნავია, რომ 129 საჩივრიდან13:  შრომითი უფლებების მიმართულებით საქართველოს საერთო სასამართლოების მიერ განსახილველად მიღებულ იქნა 89 სამართალდარღვევის საქმე;  შრომის უსაფრთხოების მიმართულებით საქართველოს საერთო სასამართლოების მიერ წარმოებაში მიღებულ იქნა 41 საქმე. ასევე, აღსანიშნავია, რომ 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში, სასამართლოში დაყენებულ იქნა 130 შუამდგომლობა სამუშაო პროცესის შეჩერების თაობაზე, რომელიც წარდგენილ იქნა სასამართლოში სამართალდარღვევის ოქმთან ერთად, ოქმის შედგენიდან არაუგვიანეს 24 საათისა. სასამართლომ სრულად დააკმაყოფილა ყველა შუამდგომლობა და 130-ვე შემთხვევაში ძალაში დატოვა სამსახურის გადაწყვეტილება კრიტიკული შეუსაბამობების გამო სამუშაო პროცესის შეჩერების თაობაზე. 13 აღსანიშნავია, რომ წარმოდგენილი საჩივრებიდან საერთო სასამართლოების მიერ განსახილველად იქნა მიღებული შრომის უსაფრთხოებასა და შრომით უფლებზე ზედამხედველობის მიმართულებით შედგენილი ერთი საქმე. 38 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 თავი 5. სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევები ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონი სამუშაო სივრცეში მომხდარ უბედურ შემთხვევას განმარტავს, როგორც სამუშაო პროცესში ან სამუშაო პროცესთან დაკავშირებით მომხდარ შემთხვევას, რომელსაც შედეგად მოჰყვა დასაქმებულის ან სხვა პირის ჯანმრთელობის დაზიანება, შრომისუნარიანობის შეზღუდვა ან დაკარგვა, გარდაცვალება ან მისი უგზო-უკვლოდ დაკარგულად აღიარება. თავის მხრივ, ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-15 მუხლის შესაბამისად, დამსაქმებელი ვალდებულია ზედამხედველ ორგანოს აცნობოს უბედური შემთხვევის შესახებ „სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების აღრიცხვის წესის და ფორმის, მოკვლევის პროცედურებისა და ანგარიშგების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის №01-11/ნ ბრძანების შესაბამისად. ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-14 მუხლის შესაბამისად, სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევა კლასიფიცირდება მისი შედეგებისა და ერთ ჯერზე დაშავებული ან გარდაცვლილი ადამიანების რაოდენობის მიხედვით, შემდეგნაირად:  მსუბუქი უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო მსუბუქი დაზიანება შრომისუნარიანობის დაკარგვის გარეშე ან შრომისუნარიანობის დაკარგვით არაუმეტეს 3 დღისა;  საშუალო სიმძიმის უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო დაზიანება შრომისუნარიანობის დაკარგვით 3 დღიდან 40 დღემდე;  მძიმე უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო მუდმივი შრომისუუნარობის განვითარება ან ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანება ან/და დროებითი შრომისუუნარობის განვითარება 40 კალენდარულ დღეზე მეტი ხნით;  ფატალური უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო ადამიანის (დასაქმებულის ან სხვა პირის) სამუშაო ადგილზე ან უბედური შემთხვევიდან 1 წლის განმავლობაში გარდაცვალება;  მასობრივი უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო 3 ან მეტი ადამიანის დაშავება, მათ შორის, 1 მძიმე უბედური შემთხვევა ან 1 ფატალური უბედური შემთხვევა. როგორც აღინიშნა, ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-15 მუხლისა და მინისტრის №01-11/ნ ბრძანების შესაბამისად დამსაქმებელი ვალდებულია, შეატყობინოს ზედამხედველ ორგანოს საშუალო, მძიმე, ფატალური და მასობრივი უბედური შემთხვევების შესახებ. შესაბამისად, ზედამხედველი ორგანოს მიერ ხდება იმ საწარმოო უბედური შემთხვევების აღრიცხვა, რომლებიც კლასიფიცირდება საშუალო, მძიმე, ფატალური და მასობრივ შემთხვევებთან. ორგანიზაციაში მომხდარი უბედური შემთხვევების მოკვლევასა და აღრიცხვას აწარმოებს სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური. საანგარიშო პერიოდში კი სამსახურის მიერ მოკვლეულ იქნა ყველა ფატალური, არაფატალური და მასობრივი უბედური შემთხვევა. ზემოხსნებულის შემდეგად სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურმა განახორციელა სამუშაო სივრცეში მომხდარ, ყველა აღრიცხულ, 211 შემთხვევაზე მოკვლევა/ინსპექტირება. 39 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში სამუშაო ადგილზე გარდაიცვალა 32 და დაშავდა 179. გარდაცვლილი 32 პირიდან ყველა კაცია, ხოლო დაშავებულთაგან 42 ქალი და 137 კაცი. აღრიცხული არაფატალური 179 უბედური შემთხვევიდან: ➔ 72 შემთხვევა კლასიფიცირდა, როგორც მძიმე უბედური შემთხვევა (ქალი 10; კაცი 62); ➔ 107 შემთხვევა კი, როგორც საშუალო სიმძიმის უბედური შემთხვევა (ქალი 32; კაცი 75); 2025 წელს აღრიცხულ შემთხვევათაგან დაფიქსირდა ერთი მასობრივი უბედური შემთხვევა, რომლის დროსაც ერთ ორგანიზაციაში 4 დასაქმებული გარდაიცვალა 1 კი მძიმედ დაშავდა. შენიშვნა: სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შესახებ სტატისტიკური მონაცემები სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ შეგროვებული და დამუშავებულია „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მიზნებისა და მეთოდოლოგიის მიხედვით. სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა, მათ შორის, სქესისა და საქართველოში დასაქმებულ შრომით იმიგრანტთა მიხედვით, წარმოდგენილია № 4 ცხრილში. ცხრილი №4 სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილ და დაშავებულ დასაქმებულთა რაოდენობა სქესისა და საქართველოში დასაქმებულ შრომით იმიგრანტთა მიხედვით სქესი ჯამში კაცი ქალი სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილ და დაშავებულ დასაქმებულთა რაოდენობა დაშავებულთა რაოდენობა გარდაცვლილთა რაოდნეობა ჯამში 179 32 მათ შორის, საქართველოში დასაქმებული შრომითი იმიგრანტი 10 4 ჯამში 137 32 მათ შორის, საქართველოში დასაქმებული შრომითი იმიგრანტი 9 4 ჯამში 42 0 მათ შორის, საქართველოში დასაქმებული შრომითი იმიგრანტი 1 0 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევები კლასიფიცირების, სქესისა და ეკონომიკური საქმიანობის სახეების (NACE Rev.2) სეკ 2016 -ის შესაბამისად ნაჩვენებია №5 ცხრილში: ცხრილი №5 40 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 კლასიფიცირებული საწარმოო უბედური შემთხვევები სქესობრივ ჭრილში ეკონომიკური საქმიანობის სახეების სეკ (NACE REV.2) 2016- ის შესაბამისად ეკონომიკურ საქმიანობის სახეების სეკ (NACE Rev.2) (2016) ჯამში ქალი კაცი მძიმე საშუალო მძიმე საშუალო 10 32 62 75 42 137 A სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა 0 0 1 0 B სამთომოპოვებითი მრეწველობა და კარიერის დამუშავება 0 0 3 3 C დამამუშავებელი მრეწველობა 3 6 15 20 D ელექტროენერგიის, აირის და ორთქლის მიწოდება 0 1 4 0 E წყალმომარაგება, კანალიზაცია, ნარჩენების მართვა 0 0 0 2 F მშენებლობა 0 0 27 23 G საბითუმო და საცალო ვაჭრობა 0 10 8 11 H ტრანსპორტი და დასაწყობება 1 0 1 4 I განთავსების საშუალებები და კვების მიწოდების საქმიანობები 4 14 1 7 J ინფორმაცია და კომუნიკაცია 0 0 1 1 K კომერციული ბანკების საქმიანობები 0 0 0 1 N ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები 0 1 0 1 Q ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები 1 0 1 1 R ხელოვნება, გართობა და დასვენება 0 0 0 1 S სხვა სახის მომსახურება 1 0 0 0 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა ეკონომიკურ საქმიანობის სახეების სეკ (NACE Rev.2) (2016) -ის შესაბამისად წარმოდგენილია №16 დიაგრამაზე: დიაგრამა №16 სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილ და დაშავებულ დასაქმებულთა რაოდენობა სქესისა და ეკონომიკური საქმიანობის სახეების სეკ -2016- ის მიხედვით 41 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 გარდაცვლილი (კაცი) დაშავებული (ქალი) დაშავებული (კაცი) S სხვა სახის მომსახურება 1 R ხელოვნება, გართობა და დასვენება 1 Q ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები 1 N ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები 1 2 1 1 1 K საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები 2 J ინფორმაცია და კომუნიკაცია I განთავსების საშუალებები და კვების მიწოდების საქმიანობები 18 H ტრანსპორტი და დასაწყობება 8 1 2 5 G საბითუმო და საცალო ვაჭრობა 10 19 F მშენებლობა 21 50 2 E წყალმომარაგება, კანალიზაცია, ნარჩენების მართვა 1 D ელექტროენერგიის, აირის და ორთქლის მიწოდება C დამამუშავებელი მრეწველობა 6 B სამთომოპოვებითი მრეწველობა და კარიერის დამუშავება 1 A სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა 1 4 9 35 6 1 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი შენიშვნა: სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შესახებ სტატისტიკური მონაცემები სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ შეგროვებული და დამუშავებულია „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მიზნებისა და მეთოდოლოგიის მიხედვით. 42 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 სამუშაო ადგილებზე მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად: ➔ სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობის A სექციაში დაშავებულია 1 დასაქმებული; ➔ სამთომოპოვებითი მრეწველობისა და კარიერის დამუშავების B სექციაში გარდაცვლილია 1 და დაშავებულია 6 დასაქმებული; ➔ დამამუშავებელი მრეწველობის C სექციაში გარდაცვლილია 6 და დაშავებულია 44 დასაქმებული; ➔ ელექტროენერგიის, აირის და ორთქლის მიწოდების საქმიანობების D სექციაში გარდაცვლილია 1 და დაშავებულია 5 დასაქმებული; ➔ წყალმომარაგების, ნარჩენების მართვის საქმიანობის E სექციაში დაშავებულია 2 დასაქმებული; ➔ მშენებლობის F სექციაში გარდაცვლილია 21 და დაშავებულია 50 დასაქმებული; ➔ საბითუმო და საცალო ვაჭრობის საქმიანობის G სექციაში დაშავებულია 29 დასაქმებული; ➔ ტრანსპორტისა და დასაწყობების საქმიანობის H სექციაში გარდაცვლილია 2 და დაშავებულია 6 დასაქმებული; ➔ განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფისა და კვების მიწოდების საქმიანობების I სექციაში დაშავებულია 26 დასაქმებული; ➔ ინფორმაციისა და კომუნიკაციის J სექციაში დაშავებულია 2 დასაქმებული; ➔ საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობების K სექციაში დაშავებულია 1 დასაქმებული; ➔ ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობების N სექციაში გარდაცვლილია 1 და დაშავებულია 2 დასაქმებული; ➔ ჯანდაცვის საქმიანობების Q სექციაში დაშავებულია 3 დასაქმებული; ➔ ხელოვნების, გართობისა და დასვენების R სექციაში დაშავებულია 1 დასაქმებული; ➔ სხვა სახის მომსახურების S სექციაში დაშავებულია 1 დასაქმებული. რეგიონების მიხედვით სამუშაო ადგილზე გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა განაწილებულია №17 დიაგრამაზე. დიაგრამა №17 სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილ და დაშავებულ დასაქმებულთა რაოდენობა რეგიონების მიხედვით 100 80 60 40 20 0 აჭარა გურია თბილის იმერეთი ი კახეთი დაშავებული 12 0 95 26 5 გარდაცვლილი 4 0 8 4 0 მცხეთარაჭასამცხემთიანეთ ლეჩხუმი ჯავახეთ ი და ქვემო ი სვანეთი 7 0 2 5 0 0 სამეგრე ქვემო შიდა ლოქართლი ქართლი ზემო სვანეთი 8 20 4 5 6 0 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი ფატალურ შემთხვევათაგან რეგიონულ და სექტორულ დონეზე შემთხვევები წარმოდგენილია №18 დიაგრამაზე: 43 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №18 ფატალური შემთხვევები რეგიონულ და სექტორულ დონეზე თბილისი იმერეთი B სამთომოპოვებითი მრეწველობა და კარიერის დამუშავება სამეგრე მცხეთაქვემო შიდა სამცხეკახეთი ლო-ზემო მთიანეთ ქართლი ქართლი ჯავახეთი სვანეთი ი 1 C დამამუშავებელი მრეწველობა 1 D ელექტროენერგიის, აირის და ორთქლის მიწოდების საქმიანობები F მშენებლობა აჭარა 1 2 1 1 1 4 4 1 7 1 N ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები 1 H ტრანსპორტისა და დასაწყობება 1 5 1 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების მოკვლევის შედეგად დაშავებულ პირთათვის მიყენებული სხვადასხვა ტიპის დაზიანებათა ფარდობითი სიხშირეები თვალსაჩინოდ ნაჩვენებია №19 და №20 დიაგრამაზე. დიაგრამა №19 დაზიანებათა ტიპების ფარდობითი სიხშირეები ღრძობა/დაჭიმულობა 6% ტვინის შერყევა 7% ელექტროშოკი 2% მოტეხილობა 31% ამპუტაცია 8% დამწვრობა 8% ინტოქსიკაცია თავის ტვინის დახურული ტრამვა/ჰემატომა 0.6% 0,6% დაჟეჟილობა 17% იარა-ნაკაწრი 21% წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 44 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №20 სხეულის დაზიანების ლოკაციის ფარდობითი სიხშირეები წელის მიდამო ზურგის თვალის არე არე 2% მთლიანი სხეული 1% 1% მენჯ-ბარძაყი 2% ნეკნი 3% გულ-მკერდი 3% ხერხემლის სვეტი 3% შინაგანი ორგანოები 1% მხარი 1% სასუნთქი გზები 1% 2% ზედა კიდური 30% სახის მიდამო 4% თითის ფალანგი 10% თავი 12% ქვედა კიდური 25% წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი ,,სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების აღრიცხვის წესის და ფორმის, მოკვლევის პროცედურებისა და ანგარიშგების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის N01-11/ნ ბრძანების დანართი 1.2-ის შესაბამისად, დამსაქმებლის მიერ სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში გამოგზავნილი მოკვლევის ოქმებისა და სამსახურის მიერ განხორციელებული მოკვლევების საფუძველზე საწარმოო ინციდენტები ასაკობრივ ჭრილში ნაჩვენებია №21 დიაგრამაზე. დიაგრამა №21 სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევის შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა ასაკობრივ ჭრილში ≥60 წელზე 40-60 წლამდე 27 22 11 20-40 წლამდე 6 0 0 0 42 24 9 <20 წლამდე 32 26 12 5 10 15 საშუალო უბედური შემთხვევა 20 25 30 მძიმე უბედური შემთხვევა 35 40 45 გარდაცვალება წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 45 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 როგორც დიაგრამიდან ჩანს ასაკის მიხედვით გარდაცვლილთა მაქსიმალური რაოდენობა გადანაწილდა 40-60 წლამდე ასაკობრივ დიაპაზონში, ხოლო დაშავებულთა მაქსიმალური რაოდენობა 20-40 წლამდე ასაკობრივ დიაპაზონში. ქვეყანაში შრომით ნორმებზე სახელმწიფო კონტროლის ერთიანი პოლიტიკის განსახორციელებლად, 2020 წლის 6 თებერვალს საქართველოს მთავრობის №80 დადგენილებით ჩამოყალიბდა ეკონომიკური საქმიანობის პრიორიტეტული დარგების განსაზღვრის მეთოდებისა და რისკის შეფასების წესი, რომლის მიზანია რისკის დონის მიხედვით ეკონომიკური საქმიანობის საფრთხის შეფასება, კონტროლის ინტენსივობის დადგენა, იმ მეთოდებისა და წესების შემუშავება, რომელთა საშუალებითაც უნდა მოხდეს სხვადასხვა დარგზე მონიტორინგი, ინფორმაციის შეგროვებისა და დამუშავების მიზნით. მეთოდოლოგია, საერთაშორისო გამოცდილებასა და ქვეყანაში მოპოვებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით შემუშავდა, რომელიც სხვადასხვა ეკონომიკურ საქმიანობას ინდიკატორების საფუძველზე, შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვისა და ინციდენტობის კუთხით აჯგუფებს და ჰყოფს განსაკუთრებით მაღალ, ძალიან მაღალ, მაღალ, საშუალო და დაბალ რისკის სექტორებად. აღსანიშნავია, რომ პრიორიტეტული დარგების განსაზღვრის მიზნით, საქმიანობების დაჯგუფებები რომელიც ცვალებადია 5 წლის მანძილზე შეგროვებული და დამუშავებული მონაცემების საფუძველზე, დაფუძნებულია ეროვნულ კლასიფიკატორზე სეკ (NACE Rev.2) (2016) 14 (აღნიშნული შეესაბამება ევროპულ კლასიფიკატორს − NACE Rev. 2 Statistical classification of economic activities in the European Community). პრიორიტეტული დარგების გადანაწილება 5 ძირითად კატეგორიაში ხორციელდება. ესენია: განსაკუთრებით მაღალი რისკის, ძალიან მაღალი რისკის, მაღალი რისკის, საშუალო რისკისა და დაბალი რისკის ჯფუფები. სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად დაშავებულთა და გარდაცვლილთა პროცენტული გადანაწილება პრიორიტეტული დარგების კატეგორიზაციის მიხედვით მოცემულია № 22 და №23 დიაგრამებზე: დიაგრამა №22 სამუშაო ადგილებზე გარდაცვლილთა გადანაწილება პრიორიტეტული დარგების კატეგორიზაციის მიხედვით მაღალი რისკი 12% დაბალი რისკი 3% ძალიან მაღალი რისკი 16% განსაკუთრებით მაღალი რისკი 69% წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 14 საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორი *სეკ-2016): https://www.geostat.ge/media/13408/NACE-Rev- 2_Georgian_2016.pdf 46 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №23 სამუშაო ადგილებზე დაშავებულთა გადანაწილება პრიორიტეტული დარგების კატეგორიზაციის მიხედვით დაბალი რისკი 2% საშუალო რისკი 31% ძალიან მაღალი რისკი 10% განსაკუთრებით მაღალი რისკი 28% მაღალი რისკი 30% წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილთა და დაშავებულთა რაოდენობა პრიორიტეტული დარგების მიხედვით შემდეგნაირია: • განსაკუთრებით მაღალი რისკის ჯგუფში-22 გარდაცვალების და 50 დაშავების შემთხვევა; • ძალიან მაღალი რისკის ჯგუფში-5 გარდაცვალების და 18 დაშავების შემთხვევა; • მაღალი რისკის ჯგუფში-4 გარდაცვალების და 53 დაშავების შემთხვევა; • საშუალო რისკის სექტორში -55 დაშავების შემთხვევა; • დაბალი რისკის ჯგუფში - 1 გარდაცვალების და 3 დაშავების შემთხვევა; 47 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 უნდა აღინიშნოს, რომ ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონი 2019 წლის 1 სექტემბრამდე ვრცელდებოდა მხოლოდ მომეტებული საფრთხის შემცველ მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიან სამუშაოებზე, ხოლო 2019 წლის 1 სექტემბრიდან აღნიშნულმა მოიცვა ეკონომიკური საქმიანობის ყველა დარგი, მათ შორის, საქართველოს ორგანული კანონითა „საქართველოს შრომის კოდექსი“ და „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით მოწესრიგებულ შრომით ურთიერთობები. იმის გამო, რომ ეკონომიკური საქმიანობის ყველა სექტორში დამსაქმებელს, მათ შორის, მათ, ვისაც არ გააჩნდათ უბედური შემთხვევის შესახებ შეტყობინების ვალდებულება 2019 წლის სექტემბრამდე და კანონმდებლობაში განხორციელებული ცვლილებებით 2019 წლის სექტემბრიდან გაუჩნდათ ეს ვალდებულება, შესაბამისად, შრომის ინსპექციის მიერ სწორედ ამ პერიოდიდან იწყება აღნიშნული შემთხვევების (საშუალო, მძიმე, ფატალური, მასობრივი) შეგროვება და დამუშავება. 2022-2025 წლებში აღრიცხული არაფატალური უბედური შემთხვევების რაოდენობა წარმოდგენილია №24 დიაგრამაზე. დიაგრამა №24 2022-2025 წლებში სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად დაშავებულ დასაქმებულთა რაოდენობა ( მძიმედ და საშუალო სიმძიმის ) მძიმე 330 საშუალო სიმძიმის 347 სულ არაფატალური 257 252 243 87 2022 95 2023 179 186 71 2024 72 107 2025 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი დიაგრამიდან ნათლად ჩანს თუ როგორ ინარჩუნებს არაფატალური უბედური შემთხვევები კლების ტენდენციას, განსაკუთრებით საშუალო სიმძიმის უბედური შემთხვევების კომპონენტში. კერძოდ, 2025 წელს საწარმოო უბედური შემთხვევების შედეგად საშუალო სიმძიმით დაშავებულ დასაქმებულთა რაოდენობა შემცირებულია: 42%-ით 2024 წელთან შედარებით; 58%-ით 2023 წელთან შედარებით; 56%-ით 2022 წელთან შედარებით. მძიმედ დაშავებულ დასაქმებულთა რაოდენობის კომპონენტში კი შემცირება ფიქსირდება 2023 წელთან (24%-ით) და 2022 წელთან შედარებით (17%-ით). 2018-2025 წლებში სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილ დასაქმებულთა რაოდენობა წარმოდგენილია №25 დიაგრამაზე. 48 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №25 2018-2025 წლებში სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილ დასაქმებულთა რაოდენობა 400 350 300 250 200 150 100 50 0 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 ფატალური 59 45 39 37 35 34 33 32 არაფატული 199 168 249 253 330 347 257 179 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი დიაგრამიდან ნათლად ჩანს სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების შედეგად გარდაცვლილ დასაქმებულთა რაოდენობრივი კლების დინამიკის შენარჩუნება, რაც 2018 წლიდან, „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონის მიღებიდან გრძელდება. 2025 წელს ფატალური უბედური შემთხვევების რაოდენობა შემცირებულია: 2025 წელს საწარმოო უბედური შემთხვევების შედეგად აღრიცხული ინციდენტების რაოდენობა შემცირებულია: 3%-ით 2024 წელთან შედარებით; 27%-ით 2024 წელთან შედარებით 6%-ით 2023 წელთან შედარებით; 45%-ით 2023 წელთან შედარებით 9%-ით 2022 წელთან შედარებით; 42%-ით 2022 წელთან შედარებით 14%-ით 2021 წელთან შედარებით; 27%-ით 2021 წელთან შედარებით 18%-ით 2020 წელთან შედარებით; 27%-ით 2020 წელთან შედარებით 29%-ით 2019 წელთან შედარებით; 1%-ით 2019 წელთან შედარებით 46%-ით 2018 წელთან შედარებით; 18%-ით 2018 წელთან შედარებით; 49 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 აქვე, აღსანიშნავია ის კოლერაცია, რაც აქტიური ბიზნეს სუბიექტების, დასაქმებულთა რაოდენობისა და სამუშაო სივრცეში მომხდარი უბედური შემთხვევების რაოდენობასთან ურთიერთდამოკიდებულებაში შეიმჩნევა: კერძოდ, ბოლო 3 წლის მანძილზე15 დიაგრამა №26 2022-2025 წლებში სამუშაო სივრცეში მომხდარი ინციდენტების , ქვეყანაში აქტიური ინსპექტირების სუბიექტებისა 16 და დასაქმებულთა რაოდენობა 17 დასაქმებულთა რაოდენობა უნიკალურად აქტიურ ინსპექტირების სუბიექტთა რაოდენობა (ნაზარდი ჯამით) ინციდენტების რაოდენობა 100 000 დასაქმებულზე ინციდენტობის მაჩვენებელი 28.4 88184 2022 1402500 1334600 1283700 28.5 100849 365 111542 381 2023 1389700 20.7 122308 15.2 290 2024 211 2025 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი N 26-ე დიაგრამიდან ნათლად ჩანს, რომ მიუხედავად აქტიური ინსპექტირების სუბიექტებისა და დასაქმებულთა რაოდენობების ზრდისა პირდაპირპროპორციულადაა შემცირებული სამუშაო სივრცეში მომხდარი ინციდენტების რაოდენობა და შესაბამისად ინციდენტობის მაჩვენებელი18. ზემოხსენებულიდან გამომდინარე, ხაზგასასმელია სამუშაო სივრცეში აღრიცხული ინციდენტების რადიკალური კლება 2024 წლისთვის, რაც სახელმწიფოს მიზნობრივი პოლიტიკისა და სტრატეგიული დოკუმენტებით დაგეგმილი აქტივობების ეფექტურობაზე და კანონმდებლობის ეფექტიან აღსრულებაზე მეტყველებს. ინსპექტირების სუბიექტების წყარო: საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის N 5-674 წერილით (31/03/2026) 2021-2025 წლების გათვალისწინებით გაზიარებული აქტიური სუბიექტების ნუსხა, რომელთაც უფიქსირდებათ შრომითი ურთიერთობა. 16 აქტიური 17 დასაქმებულთა რაოდენობის წყაროა საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური. იხ. ბმული: https://www.geostat.ge/ka/modules/categories/683/dasakmeba-umushevroba (28/05/2026) 18 ინციდენტობის მაჩვენებელი გამოითვლება შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის მეთოდოლოგიით ყოველ 100 000 დასაქმებულზე. 50 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 თავი 6. შრომის ზედამხედველობა უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამაზე ,,შრომის უსაფრთხოების შესახებ‘‘ საქართველოს ორგანული კანონის მე-7 მუხლის პირველი, მე-5 და მე-6 პუნქტების შესაბამისად, შრომის უსაფრთხოების სფეროში დასახული ამოცანების შესრულების ეფექტური ორგანიზებისათვის, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2018 წლის 31 ოქტომბრის №01-25/ნ ბრძანებით (შემდგომში №01-25/ნ ბრძანება) განსაზღვრულია ,,შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის მოცულობა, განხორციელების წესი და პირობები“. აღნიშნული ნორმების ეფექტურად აღსრულების მიზნით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურში შექმნილია შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებულ პროგრამაზე ზედამხედველობის ცენტრი (შემდგომში როგორც აკრედიტაციის ცენტრი), რომელიც შრომის ბაზარზე კვალიფიციური შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტების უზრუნველყოფის ხელშეწყობის მიზნით ახორციელებს: ➔ შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის განხორციელების, საგამოცდო ცენტრის საქმიანობის მოპოვების, სასერტიფიკატო/საკვალიფიკაციო გამოცდაზე დაშვების მიზნით სამსახურში რეგისტრირებული განცხადებების მართვას; ➔ აკრედიტებული პროგრამის განმახორციელებელი ორგანიზაციების საქმიანობის მონიტორინგს; ➔ აკრედიტებული პროგრამის საგამოცდო ცენტრების საქმიანობის მონიტორინგს; ➔ აკრედიტაციის კომისიის სამდივნოს საქმიანობას; ➔ თანამშრომლობას ავტორიზებულ საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან. აღნიშნული ამოცანების განსახორციელებლად აკრედიტაციის ცენტრი იყენებს სპეციალურად შექმნილ ელექტრონულ სისტემას. 51 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 6.1 შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის განმახორციელებელი ორგანიზაციებისა და საგამოცდო ცენტრების შესახებ 2025 წლის პერიოდში შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის განმახორციელებელი 13 ორგანიზაციიდან აქტიური სასწავლო პროცესი განახორციელა 8 ორგანიზაციამ. აკრედიტებული სასწავლო ორგანიზაციების რაოდენობა რეგიონულ დონეზე წარმოდგენილია N 27 დიაგრამაზე: დიაგრამა №27 2025 წელს სწავლების განმახორციელებელი 13 ორგანიზაციის 15 დაწესებულება თბილისსა და სხვა ქალაქებში თბილისი 10 ბათუმი 1 ქუთაისი 1 ზუგდიდი 1 რუსთავი 2 წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი №01-25/ნ ბრძანების მე-16 მუხლის შესაბამისად, აკრედიტირებული პროგრამის სწავლების უფლება გაიცემა 3 წლის ვადით. ვადის გასვლა ავტომატურად იწვევს პროგრამის სასწავლო კომპონენტზე აკრედიტაციის გაუქმებას. პროგრამის აკრედიტაციის ხელახლა მოპოვება, თითოეული მიმართულების შესაბამისად, შესაძლებელია ყოველ მე-3 წელს, იმავე წესით, რაც განსაზღვრულია პირველადი აკრედიტაციისთვის. ხელახალი აკრედიტაციის მოპოვების მიზნით საანგარიშო პერიოდში წარმოდგენილ იქნა 4 ორგანიზაციის 5 განაცხადი. 2025 წლის 3 ნოემბრის აკრედიტაციის კომისიის გადაწყვეტილებით, 3 წლის ვადით შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის სწავლების განმახორციელებელი ორგანიზაციის სტატუსი სრული პროგრამის მიმართულებით მიენიჭა ქ. ქუთაისში არსებულ სასწავლო ორგანიზაციას. აქვე, უნდა აღინიშნოს, რომ სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურმა, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2018 წლის 31 ოქტომბრის №01-25/ნ ბრძანებით დამტკიცებული „შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის მოცულობის, განხორციელების წესისა და პირობების“ შესაბამისად, გამოცხადა ღია კონკურსი საგამოცდო ცენტრის შერჩევის მიზნით, ქ. ბათუმსა და ქ. ქუთაისში. აღნიშნული კონკურსის შედეგად, 2025 წლის 07 ოქტომბრის აკრედიტაციის კომისიის გადაწყვეტილებით შპს „ტესტინგისა და სერტიფიცირების ცენტრს“ 3 წლის ვადით მიენიჭა შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის საგამოცდო ცენტრის სტატუსი მისამართზე: ქ. ბათუმი, დ.მამულაძის ქ. №29; 52 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 6.2 სასერტიფიკატო გამოცდების შედეგები 2025 წლის პერიოდში ქ. თბილისში, ქ. ბათუმსა და ქ. ქუთაისში შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამის სწავლება განახორციელა 8 ორგანიზაციამ 445 მსმენელით, რომელთაგან ქ. ბათუმში კურსი დაასრულა 58-მა, ქ. თბილისში - 298-მა მსმენელმა, ქ. ქუთაისში კი სწავლებას აგრძელებს - 27 მსმენელი. აქვე აღსანიშნავია, რომ სასერტიფიკატო გამოცდაზე 2025 წელს ჯამში გავიდა 1434 პირი, რომელთაგან წარმატებით ჩააბარა ჯამში 1062-მა პირმა, ხოლო მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი ვერ გადალახა 372-მა პირმა. №28 დიაგრამაზე ასახულია 2025 წლისთვის განხორციელებული სასერტიფიკატო გამოცდის შედეგები. დიაგრამა №28 შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებულ პროგრამის 2025 წლის სასერტიფიკატო გამოცდის შედეგები 451-მა პირმა 642 პირი არის 2022- 2025 წლის პერიოდის კურსდამთავრებული სასერტიფიკატო გამოცდაზე გავიდა 1434 პირი წარმატებით ჩააბარა 191-მა პირმა ვერ გადალახა მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი 611-მა პირმა 792 პირი არის 2018-2019 წლის კურსდამთავრებული, სამწლიანი სამუშაო გამოცდილების მქონე და საერთაშორისო სერტიფიკატის მფლობელი წარმატებით ჩააბარა; 181-მა პირმა ვერ გადალახა მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი წყარო: სსიპ შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი №29 დიაგრამაზე თვალსაჩინოდაა ასახული 2025 წელს სასერტიფიკატო გამოცდაზე გასვლის შედეგად სერტიფიცირებულ და არასერტიფიცირებულ პირთა (2018-2019 წლის კურსდამთავრებულთა და 2022-2025 წლის კურსდამთავრებულთა) თანაფარდობა: დიაგრამა №29 2025 წელს სასერტიფიკატო გამოცდაზე გასვლის შედეგად სერტიფიცირებულ / არასერტიფიცირებულ პირთა პროცენტული მაჩვენებელი სერტიფიცირებული პირები პირები, რომლებმაც მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი ვერ გადალახეს 2018-2019 წლის კურსდამთავრებული და სამწლიანი სამუშაო გამოცდილების მქონე; 2022-2025 წლის კურსდამთავრებული 23% 77% 70% 30% წყარო: სსიპ შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 53 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 აქვე, უნდა აღინიშნოს, რომ N01-25/ნ ბრძანების პირველი, მე-3 და მე-4 მუხლების შესაბამისად, გარდა ამ წესით დადგენილისა, პირს, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის კვალიფიკაცია, ასევე, შესაძლებელია, მიენიჭოს მხოლოდ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ავტორიზებული საგანმანათლებლო დაწესებულებების მიერ, პროფესიული ან/და უმაღლესი განათლების ფარგლებში განხორციელებული ისეთი სასწავლო პროგრამის წარმატებით დასრულების შემთხვევაშიც (გარდა ფორმალური განათლების ფარგლებში შემუშავებული პროფესიული გადამზადების მოკლევადიანი (1 წელზე მცირე) პროგრამებისა), რომლებიც პირდაპირ კავშირშია სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოების დაცვასთან. ამ საგანმანათლებლო პროგრამების ჩამონათვალი, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, განისაზღვრა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ №96/ნ ბრძანებით. აღნიშნული კვალიფიკაციის მქონე კურსდამთავრებულებს, შეუძლიათ შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის ფუნქცია-მოვალეობების შესრულება სასერტიფიკატო გამოცდების ჩაბარების გარეშე. სსიპ-განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემის მონაცემებით, მიმდინარე ეტაპზე 820 უმაღლესი და პროფესიული განათლების მქონე პირია, რომელთაც აქვთ უფლებამოსილება შეასრულონ შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის ფუნქციები. 6.3 საკვალიფიკაციო გამოცდების შედეგები მიმდინარე ეტაპზე, 96 პირს აქვს მინიჭებული შრომის უსაფრთხოების აკრედიტებული პროგრამის სწავლების განმახორციელებელი პირის სტატუსი ერთ და მეტ მოდულში . სწავლების განმახორციელებელი პირისთვის კვალიფიკაციის მინიჭების პროცესის უზრუნველსაყოფად, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებულ პროგრამაზე ზედამხედველობის ცენტრის მიერ, საანგარიშო პერიოდში განხორციელდა სწავლების განმახორციელებელი პირების განცხადებების მიღება, შესწავლა, საგამოცდო ცენტრისა და განმცხადებლის ინფორმირება, გამოსაცდელი პირების გამოცდებზე რეგისტრაცია და სწავლების განმახორციელებელი პირების აღრიცხვა ერთიან ბაზაში. სწავლების განმახორციელებელ პირთა რაოდენობა სასწავლო მოდულების მიხედვით ასახულია №30 დიაგრამაზე. დიაგრამა №30 2025 წლის საანგარიშო პერიოდისთვის სწავლების განმახორციელებელ პირთა რაოდენობა მოდულების მიხედვით 56 6 1 8 2 12 3 11 10 5 5 4 5 6 7 8 8 6 5 6 5 5 8 6 12 10 4 5 5 7 10 10 12 5 3 4 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 54 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამით განსაზღვრული მოდულების შესაბამისად სწავლების განმახორციელებელ პირთა რაოდენობა 1 შესავალი შრომის უსაფრთხოების მართვის საკითხებში 2 საქართველოს შრომის კოდექსი 3 შრომის უსაფრთხოების შესახებ საქართველოს ორგანული კანონი 4 ეროვნული საკანონმდებლო რეგულაციები შრომის სამართლის მიმართულებით 5 საერთაშორისო სტანდარტები შრომის უსაფრთხოების სფეროში 6 საფრთხეების იდენტიფიცირება, რისკის შეფასება და მართვა 7 საწარმოო უბედური შემთხვევებისა და ინციდენტების მოკვლევა 8 პროფესიული დაავადებები 9 ელექტრო და სახანძრო უსაფრთხოება 10 ქიმიური ნივთიერებების კლასიფიკაცია და უსაფრთხოების წესები 11 საწარმოო სათავსების მიკროკლიმატი 12 ინდივიდუალური და კოლექტიური დაცვის საშუალებები 13 შრომის ჰიგიენა 14 უსაფრთხოების ნიშნები 15 გადაუდებელი ღონისძიებების დაგეგმვა და განხორციელება 16 გარემოსდაცვითი საკითხები შრომის უსაფრთხოების სფეროში 17 ტვირთის გადატანა 18 სიმაღლეზე მუშაობა 19 აალებად და ფეთქებად ნივთიერებებთან მუშაობის სტანდარტები 20 შრომის უსაფრთხოება მანქანა-დანადგარებთან და მოწყობილობებთან 21 შრომის უსაფრთხოება სამშენებლო სექტორში 22 შრომის უსაფრთხოება სამთომოპოვებით და დამამუშავებელ მრეწველობაში 23 შრომის უსაფრთხოება მსუბუქ მრეწველობაში 24 შრომის უსაფრთხოება მომსახურების /სერვის სექტორში 25 შრომის უსაფრთხოება სამედიცინო სფეროში 26 ტრენინგებისა და ინსტრუქტაჟების ჩატარების მეთოდები და მიმართულებები 27 სპეციალური და განსაკუთრებული საჭიროების მქონე დასაქმებულთათვის ჯანსაღი და უსაფრთხო სამუშაო გარემოს შექმნა 28 პირველადი სამედიცინო დახმარება წყარო: სსიპ შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025 წელი 55 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 7 თავი . ცნობიერების ამაღლების მიმართულებით გატარებული ღონისძიებები სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური შექმნის დღიდან თავისი მანდატის, დასაქმებულთა შრომის უსაფრთხოებისა და შრომითი უფლებების, დამსაქმებლების მხრიდან შრომითი ნორმების დაცვისათვის, „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის შესაბამისად შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფის მიზნით შესაბამის ღონისძიებებს აქტიურად ახორციელებს. ამასთან, სამსახური მიმდინარე საკანონმდებლო სიახლეების, ინსპექტირების პროცესისა და შედეგების, პროექტებისა და სამსახურის განვითარების სამომავლო გეგმების შესახებ საზოგადოებას სხვადასხვა საკომუნიკაციო არხების საშუალებით რეგულარულად აწვდის ინფორმაციას. სამსახურმა დამსაქმებლებში და დასაქმებულებში შრომითი ნორმების შესახებ ცნობიერების ამაღლების მიზნით 2025 წელს 3824 საინფორმაციო შეხვედრა გამართა, რომელიც შეეხო 35 000 მეტ პირს. საანგარიშო პერიოდში, სამსახურმა განახორციელა სხვადასხვა საინფორმაციო კამპანია, მათ შორის, „შრომის უსაფრთხოების კვირეული“, ბავშვთა შრომის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანია და „ინსპექტორის რჩევები“. ასევე, სამსახური მონაწილეობდა ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ ბრძოლის ევროპული დღის ფარგლებში გამართულ საინფორმაციო კამპანიაში. გარდა ამისა, სამსახურმა საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების მიზნით, მომზადა 25 ვიდეორგოლი, მათ შორის, აღსანიშნავია „ინსპექტორის რჩევები“, რომლებიც ეხებოდა შრომის კანონმდებლობაში შესულ ცვლილებებს. ასევე, მომზადდა სხვადასხვა ვიდეორგოლი ახლად მიღებულ ტექნიკურ რეგლამენტებსა და ზოგადად სამსახურის მანდატზე საზოგადოებისა და მიზნობრივი ჯგუფების ცნობიერების ამაღლების მიზნით. საანგარიშო პერიოდში, ასევე, შრომით ნორმებზე მომზადებული 17 თემატური საინფორმაციო ბუკლეტი დაიბეჭდა ქართულ ენაზე და ითარგმნა ინგლისურ, სომხურ, აზერბაიჯანულ და რუსულ ენებზე. აღსანიშნავია, რომ 2025 წელს შრომის ინსპექციას შეუსრულდა 10 წელი, რასთან დაკავშირებითაც მომზადდა ვიდეორგოლი შრომის ინსპექციის სისტემის შექმნიდან-2015 წლიდან დღემდე მიღწეული შედეგების შესახებ. სამსახურის საქმიანობასთან დაკავშირებული ინფორმაცია, კერძოდ, საინფორმაციო შეხვედრები, ინსპექტირებების შედეგები, განხორციელებული რეფორმები, საინფორმაციო ხასიათის ბანერები, შრომასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო სიახლეები და სამსახურის გეგმები პროაქტიული რეჟიმით ქვეყნდება სამსახურის ვებგვერდზე (lio.moh.gov.ge), ასევე, სოციალურ ქსელებში (Facebook; youtube); ამასთან, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურს მაღალი საზოგადოებრივი ინტერესის მქონე ყველა საქმეზე ჰქონდა შესაბამისი რეაგირება და ვრცელდებოდა როგორც წერილობითი ოფიციალური განცხადებები. სამსახურის ხელმძღვანელი პირები აქტიურად ურთიერთობენ მედიასთან და საანგარიშო პერიოდში 18-ჯერ მიიღეს მონაწილეობა სხვადასხვა ფორმატის სატელევიზიო გადაცემაში. კომუნიკაციის ეფექტურად განხორციელების მიზნით, სამსახურში ფუნქციონირებს ცხელი ხაზი (15-75). სამსახურის ცენტრალური და ტერიტორიული ოფისების, ცხელი ხაზის და სოციალური ქსელის მეშვეობით ნებისმიერ დაინტერესებულ პირს აქვს კომუნიკაციის შესაძლებლობა. 56 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 2025 წელს საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების მიმართულებით განხორციელებული აქტივობები 50 საინფორმაციო მასალა მომზადდა, მათ შორის: 3824 საინფორმაციო შეხვედრა გაიმართა, რომელიც შეეხო 35 000 მეტ პირს. - 25 საინფორმაციო ვიდეორგოლი, რომელიც გასაჯაროვდა, სოციალური ქსელებისა და სამსახურის ოფიციალური ვებგვერდის საშუალებით; - 17 საინფორმაციო ბუკლეტი, რომლებიც ითარგმნა ინგლისურ, სომხურ, აზერბაიჯანულ, რუსულ ენებზე და დაიბეჭდა ქართულ ენაზე. - 8 საინფორმაციო ბანერი განთავსდა სამსახურის ფეისბუკ გვერდზე; 18 სატელევიზიო გადაცემაში მიიღეს მონაწილოება სამსახურის წარმომადგენლებმა, რომელიც განთავსდა სამსახურის სოციალურ ქსელში; 14 432 შემომავალს ზარს გაეწია კონსულტაცია სამსახურის საკონსულტაციო ცენტრის/ცხელი ხაზის (1575) მიერ. საზოგადოებასთან ურთიერთობისა და ცნობიერების ამაღლებასთან დაკავშირებული დეტალური ინფორმაცია წარმოდგენილია ქვეთავებში. 7.1 საინფორმაციო შეხვედრები 2025 წელს შრომის ინსპექციის სამსახურის ერთ-ერთ მთავარ მიზნად რჩება შრომის უსაფრთხოებისა და შრომითი უფლებების სფეროში არსებული საკანონმდებლო მოთხოვნებისა და მიმდინარე სიახლეების გაცნობა საზოგადოების წარმომადგენლებისთვის. ამ მხრივ, შრომის ინსპექციის სამსახური მუდმივ კოორდინაციაშია სხვადასხვა ორგანიზაციებთან, მათ შორის, ბიზნესის წარმომადგენლებთან, დასაქმებულთა გაერთიანებებთან და დასაქმებულებთან, რათა დაცული იყოს დასაქმებულთა შრომის უსაფრთხოება და უფლებები, მეორე მხრივ, კი დამსაქმებლებმა მარტივად შეძლონ არსებულ გამოწვევებთან გამკლავება. საანგარიშო პერიოდში შრომის ინსპექციის სამსახურის ორგანიზებითა თუ პარტნიორი ორგანიზაციების მხარდაჭერით საზოგადოებისთვის რეგიონულ დონესა თუ სექტორულ ჭრილში შრომით ნორმებზე ცნობიერების ამაღლებისა თუ ამ მიმართულებით თანამშრომლობის მიზნით ჩატარდა 3824 საინფორმაციო შეხვედრა, რომელიც შეეხო 35 000 მეტ პირს, მათ შორის: - 38 საინფორმაციო/სამუშაო შეხვედრა ზოგადად სამსახურის საქმიანობასა თუ სხვადასხვა თემატურ საკითხზე განხორციელდა სამსახურის წარმომადგენლების მონაწეილეობით, მათ შორის, ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ ბრძოლის მიმართულებით, რომელიც 900-ზე მეტ პირს შეეხო; - შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვის მიმართულებით შრომის ინსპექტორების მიერ 1894 ობიექტზე განხორციელებული ვიზიტის ფარგლებში 15 571 დასაქმებულს აუმაღლდა ცნობიერება. ვიზიტები განხორციელდა ქ.თბილისში, ქ.ბათუმსა და ქ.ქუთაისში მომსახურებისა და სამშენებლო სექტორში ოპერირებად სამუშაო ადგილებზე; - საქართველოს შრომის კოდექსით განსაზღვრული შრომითი ნორმების შესახებ შრომის ინსპექტორების მიერ 1892 ობიექტზე განხორციელებული ვიზიტის ფარგლებში 18 817 დასაქმებულს აუმაღლდა ცნობიერება. ვიზიტები განხორციელდა ქ.თბილისში, ქ.ბათუმსა და ქ.ქუთაისში სხვადასხვა სექტორში ოპერირებად სამუშაო ადგილებზე. 57 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 7.1.1 საკანონმდებლო დასაქმებულებთან სიახლეების გაცნობის მიზნით შეხვედრები დამსაქმებლებთან და შრომითი ნორმების შესახებ სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური დამსაქმებლებისა და დასაქმებულებისთვის ცნობიერების ამაღლების მიმართულებით აქტიურად მუშაობს და ამ მიზნით 2025 წლის პერიოდში არაერთი საინფორმაციო შეხვედრა გამართა. აღსანიშნავია, რომ საანგარიშო პერიოდში საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ჩართულობით სამსახური აქტიურად მუშაობდა შრომითი ნორმების დახვეწის მიმართულებით წინადადებების შემუშავებაზე, კერძოდ, ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებაზე და აღნიშნული ხელშეკრულების 30-ე დანართით განსაზღვრული რეგლამენტების იმპლემენტაციაზე. კერძოდ, საანგარიშო პერიოდში „საქართველოში უსაფრთხო და ჯანსაღი სამუშაო გარემოს გაუმჯობესება ევროკავშირის სტანდარტებისა და მოწინავე საერთაშორისო პრაქტიკის შესაბამისად” ევროკავშირის საჯარო სამსახურების დაძმობილების პროექტის ფარგლებში სამუშაო ჯგუფის შექმნის შესახებ“ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს 2024 წლის 5 სექტემბრის NMOH 1 24 00000212 ბრძანებით შექმნილი ტექნიკური სამუშაო ჯგუფის ფარგლებში, განხორციელებული შეხვედრებისას, რომელშიც დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსა და სხვა სახელმწიფო უწყებების (იუსტიციის სამინისტროს, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, ტექნიკური და სამშენებლო ზედამხედველობის სააგენტოს, თბილისის მერიის) გარდა, დარგის სპეციალისტებთან ერთად, ბიზნესომბუდსმენის, დამსაქმებელთა ასოციაციისა და პროფკავშირების წარმომადგენლებიც ესწრებოდნენ, დეტალურად იქნა განხილული სამსახურის მიერ შემუშავებული რეგლამენტის პროექტი "სამუშაო სივრცეში სამუშაო მოწყობილობების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული მინიმალური მოთხოვნების შესახებ", რომელიც ადგენს სამუშაო სივრცეში მყოფი პირების მიერ სამუშაო მოწყობილობების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალურ მოთხოვნებს. ტექნიკურ სამუშაო ჯგუფს შრომის ინსპექციის სამსახურის უფროსი ბექა ფერაძე ხელმძღვანელობდა. აღსანიშნავია, რომ წარმოდგენილი ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის, ბატონ მიხეილ სარჯველის უშუალო ჩართულობით წარდგენილ იქნა ბიზნეს ასოციაციის ორგანიზებით ჩატარებულ ფართო შეხვედრაზე, რომელსაც მინისტრის მოადგილე გიორგი ცაგარეიშვილი და შრომის ინსპექციის სამსახურის უფროსი ბექა ფერაძე ესწრებოდნენ. შეხვედრაზე დეტალურად განიხილეს მოთხოვნები, რომელთაც ითვალისწინებდა. ბიზნესის ახალი რეგლამენტი წარმომადგენლებმა ცვლილებების ინიციატორებს საკუთარი მოსაზრებები გაუზიარეს. 58 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 გარდა ამისა, საანგარიშო პერიოდში სამსახურმა საქართველოს დამსაქმებელთა ასოციაციის (GEA) წევრ კომპანიებთან ერთად გამართულ ფართო შეხვედრის ფარგლებში ასოციაციის წარმომადგენლებს გააცნეს ტექნიკური რეგლამენტის პროექტი "სამუშაო სივრცეში სამუშაო მოწყობილობების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული მინიმალური მოთხოვნების შესახებ". შეხვედრაზე ბიზნესის წარმომადგენლებს შესაძლებლობა ჰქონდათ გაცნობოდნენ რეგლამენტით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და დაეფიქსირებინათ თავიანთი მოსაზრებები და მოლოდინები აღნიშნულ რეგულაციებთან დაკავშირებით. 7.1.2 სამსახურის მიერ სექტემბერ-ოქტომბრის პერიოდში ჩატარებული მასშტაბური ცნობიერების ამაღლების კამპანია ინფორმირებული დასაქმებული, რომელმაც იცის საკუთარი შრომის უფლებები, მნიშვნელოვანი ფაქტორია, ქვეყანაში სამართლიანი შრომითი გარემოს ჩამოყალიბების პროცესში. სწორედ ამ მიზნით, საანგარიშო პერიოდში შრომის ინსპექციის სამსახურმა კიდევ ერთი მასშტაბური აქტივობა განახორციელა. შრომითი სექტემბერი-ოქტომბრის უფლებებისა მიმართულებით ფარგლებში და შრომის ცნობიერების შრომის პერიოდში უსაფრთხოების ამაღლების ინსპექტორებმა კამპანიის ეკონომიკური საქმიანობის სხვადასხვა სექტორში დასაქმებულ პირებს, საკუთარ უფლებები გააცნეს. 3786 ობიექტზე დასაქმებულ 35 000-მდე პირს განემარტა ის ძირითადი ვალდებულებები, რაც დამსაქმებელს დასაქმებულთა წინაშე აკისრია, შეხვედრების ფარგლებში, ასევე, განმარტებული იყო შრომის ინსპექციის სამსახური მუშაობის პრინციპები. შეხვედრის ფარგლებში შრომის ინსპექტორების მიერ გავრცელდა ცნობიერების ამაღლების მიზნებისთვის მომზადებული ბეჭდური მასალები და გამოყენებულ იქნა ამ კამპანიის მიზნებისთის სპეციალურად შემუშავებული კითხვარი. მნიშვნელოვანია ნებისმიერი ყველა დასაქმებულმა დამსაქმებელი დასაქმებული ვალდებულია უსაფრთხო და იცოდეს, რომ უზრუნველყოს დისკრიმინაციისგან თავისუფალი სამუშაო გარემოთი, ნორმირებული სამუშაო დროით და ყველა იმ შრომითი გარანტიით, რომელსაც კანონი აწესებს. მათზე ზედამხედველობას კი შრომის ინსპექციის სამსახური უზრუნველყოფს. აღნიშნული აქტივობის ფარგლებში მოხდა დასაქმებულების გამოკითხვა სამსახურის მიერ შემუშავებულ კითხვარზე დაყრდნობით. 59 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 7.2 სამსახურის მიერ განხორციელებული საინფორმაციო კამპანიები საანგარიშო პერიოში სამსახურმა დაგეგმა და მონაწილეობა მიიღო შრომით ნორმებთან დაკავშირებულ რამდენიმე საინფორმაციო კამპანიაში, მათ შორის: სამუშაო ადგილზე უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მსოფლიო დღესთან დაკავშირებით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურმა საანგარიშო პერიოდში დაგეგმა და განახორციელა ცნობიერების ამაღლების კამპანია - „შრომის უსაფრთხოების კვირეული“. აღნიშნული კამპანიის მთავარი მიზანი ცნობიერების ამაღლება და საზოგადოებისთვის, დამსაქმებლებისა და დასაქმებულებისთვის იმის კიდევ ერთხელ შეხსენება იყო, რომ სამუშაო ადგილზე მნიშვნელოვანია უსაფრთხოების დასაქმებულთა ნორმების დაცვა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის. კამპანიის ფარგლებში შრომის ინსპექციის სამსახურის ხელმძღვანელმა პირებმა მონაწილოება მიიღეს არაერთ სატელევიზიო გადაცემებსა და რუბრიკებში, კამპანიის ფარგლებში მომზადდა რამდენიმე საინფორმაციო ბანერი. ბავშვთა შრომის წინააღმდეგ ბრძოლის საერთაშორისო დღესთან დაკავშირებით, ბავშვთა შრომის მიმართულებით სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურმა საანგარიშო პერიოდში დაგეგმა და განახორციელა ცნობიერების ამაღლების კამპანია. კამპანიის ფარგლებში შრომის ინსპექციის სამსახურის ხელმძღვანელმა პირებმა მონაწილოება მიიღეს არაერთ სატელევიზიო გადაცემებსა და რუბრიკებში, რომლის მეშვეობითაც საზოგადოებას მიეწოდა ინფორმაცია თუ რას ნიშნავს ბავშვის ეკონომიკური საქმიანობა, რომელიც უარყოფითად არ მოქმედებს ბავშვის განვითარებაზე და რით განსხვავდება ის „ბავშვის შრომისაგან“ რომელიც ზიანს აყენებს მის ჯანმრთელობას, ფიზიკურ და გონებრივ განვითარებას, ხელს უშლის სწავლასა და დასვენებაში. აღნიშნული საინფორმაციო კამპანიის ფარგლებში მომზადდა რამდენიმე საინფორმაციო ბანერი. (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ ბრძოლის ევროპული დღის ფარგლებში, სახელმწიფო ზრუნვისა მსხვერპლთა, ადამიანით ვაჭრობის და ტრეფიკინგის დაზარალებულთა დახმარების სააგენტოსა და შრომის ინსპექციის სამსახურის ორგანიზებით, 20-23 ოქტომბერს, მთელი საქართველოს შეხვედრები გაიმართა. მასშტაბით საინფორმაციო შეხვედრებში მონაწილეობა მიიღეს მოსწავლეებმა, სტუდენტებმა, მასწავლებლებმა, ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლებმა და სხვა დაინტერესებულმა პირებმა. კამპანიის ფარგლებში ჩატარდა 25 შეხვედრა, სადაც 720-ზე მეტი მონაწილე საფრთხეებს, გაეცნო ტრეფიკინგის მსხვერპლთათვის ფორმებსა ხელმისაწვდომ და სახელმწიფო სერვისებს. საინფორმაციო შეხვედრები ინტერაქციულად წარიმართა, მონაწილეებს მიეწოდათ ინფორმაცია ტრეფიკინგის, როგორც დანაშაულის, მისი ფორმებისა და ქვეყანაში არსებული ტრეფიკინგის მსხვერპლთათვის არსებული სახელმწიფო სერვისების შესახებ. 60 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 შეხვედრებზე ხაზი ღონისძიებების გაესვა ადამიანით განხორციელების ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) აუცილებლობასა და წინააღმდეგ ტრეფიკინგის ბრძოლის პრევენციული მსხვერპლთათვის სახელმწიფო მომსახურებების ხელმისაწვდომობის უწყვეტობას. ასევე, აღნიშნული საინფორმაციო კამპანიის ფარგლებში, შრომის ინსპექციის სამსახურისა და საქართველოს პროკურატურის თანამშრომლობით, დასაქმებულებთან საინფორმაციო შეხვედრა გაიმართა. შრომითი ექსპლუატაციის შესახებ ცნობიერების ამაღლების მიზნით ჩატარებულ შეხვედრაზე განხილული იყო (ტრეფიკინგის) საქართველოში ადამიანით ვაჭრობის მიმართულებით არსებული მდგომარეობა, გამოწვევები. განსაკუთრებული ტრეფიკინგის მსხვერპლთა მიდგომისა და ყურადღება დაცვაზე მხარდაჭერის მიღწევები და დაეთმო ორიენტირებული საკითხებს. შეხვედრის მონაწილეებმა მიიღეს ინფორმაცია, თუ როგორ დაიცვან თავი შრომითი ექსპლუატაციისგან, ვის მიმართონ ტრეფიკინგის სავარაუდო შემთხვევის დროს და რა სახელმწიფო სერვისებია ხელმისაწვდომი დაზარალებულთათვის. შეხვედრაზე, ასევე განიხილეს სახელმწიფოს მხრიდან სამართლებრივი ბრძოლის მექანიზმები, შრომითი ექსპლუატაციის შემთხვევების პრევენციის, შრომითი ტრეფიკინგის გამოძიებისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის საკითხები. 7.3 საინფორმაციო ვიდეო რგოლები შრომის ინსპექციის სამსახურის ერთ-ერთი მთავარი მიზანია დამსაქმებლებში, დასაქმებულებსა და ზოგადად ფართო საზოგადოებაში შრომით ნორმებზე, უწყების მანდატსა და საკანონმდებლო სიახლეებზე ინფორმაციის გავრცელება შემეცნებითი/საინფორმაციო ვიდეორგოლების მეშვეობით, რომელიც საზოგადოებას მიეწოდება ტელევიზიების, სამასხურის ვებგვერდის, Facebook და YouTube პლატფორმების მეშვეობით. საანგარიშო პერიოდში, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურმა როგორც აღინიშნა მოამზადა 25 ვიდეორგოლი, მათ შორის, 16 თემატური ვიდეორგოლი 2023 წელს დაწყებული საინფორმაციო კამპანიის „ინსპექტორის რჩევები“ ფარგლებში იქნა შექმნილი, რომელიც სხვადასხვა საკომუნიკაციო არხის საშუალებით გავრცელდა. ვიდეორგოლებში უშუალოდ შრომის ინსპექტორები მიმართავენ საზოგადოებას და აწვდიან დეტალურ ინფორმაციას შრომის უსაფრთხოებისა და შრომითი უფლებების მიმართულები არსებული ნორმების შესახებ. საანგარიშო პერიოდში, კამპანიის ფარგლებში შრომის უფლებებთან დაკავშირებით აქცენტი გაკეთდა შემდეგ თემებზე: ნორმირებული სამუშაო დრო, ზეგანაკვეთური სამუშაო, სტაჟიორთა და არასრულწლოვანთა შრომითი უფლებები, დისკრიმინაციის ამკრძალავი დებულებები, შრომით ხელშეკრულებასა და მომსახურების ხელშეკრულებას შორის განსხვავებები, სამუშაო ადგილზე პერსონალური ინფორმაციის გაცემა, სამუშაო ადგილზე ტრეფიკინგის ამოცნობა, სტაჟიორთა უფლებები და არასრულწლოვანთა შრომით უფლებებთან დაკავშირებული საკითხებზე. ასევე, ვიდორგოლებში მოხდა ბავშვთა შრომასთან, სოლიდარულ პასუხისმგებლობასთან და განსხვავებული მოსაზრების გამო დისკრიმინაციასთან დაკავშირებული რეალური საქმეების განხილვა. შრომის უსაფრთხოების მიმარულებით აქცენტი გაკეთდა: სამუშაო ადგილებზე ელექტრო უსაფრთხოებასთან, სიმაღლეზე მუშაობასთან, ინდივიდუალური დაცვის საშულებების გამოყენების წესთან და რისკის შეფასებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე, ასევე, ვიდეორგოლში მოხდა დახურულ სივრცეში მუშაობასთან დაკავშირებული რეალური საქმის განხილვა. 61 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 გარდა ამისა, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მიერ დამსაქმებელთა და დასაქმებულთა ინფორმირების მიზნით, „სამუშაო სივრცეში სამუშაო მოწყობილობების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე" საქართველოს მთავრობის N 135 დადგენილებასთან დაკავშირებით, რომელიც ძალაში შევიდა 2025 წლის 1 სექტემბერს, მომზადდა გრაფიკული ვიდეო რგოლი, რომელიც საზოგადოებას მიეწოდება სამსახურის ვებგვერდის, „Facebook“ და „YouTube“ პლატფორმების მეშვეობით. ასევე, მომზადდა და გავრცელდა ერთი ვიდოერგოლი გონივრული მისადაგების პრინციპის დაცვათან დაკავშირებით. ამასთან, ორსული, ახალნამშობიარები და მეძუძური ქალების ჯანმრთელობისთვის მავნე ან/და განსაკუთრებული რისკის შემცველ სამუშაოებთან დაკავშირებით შემუშავებული ელექტრონული სასწავლო კურსის ფარგლებში მომზადებული 6 ვიდეორგოლი გავრცელდა სამსახურის YouTube არხისა და ვებგვერდის მეშვეობით. ვიდეორგოლებში აქცენტი გაკეთებულია შემდეგ საკითხებზე: ორსული, ახალნამშორბიარები და მეძუძური ქალებისთვის მავნე და განსაკუთრებული რისკის შემცველი სამუშაოები; ორსული ქალებისთვის სამუშაო სივრცის ორგანიზება; ქიმიურ აგენტებთან დაკავშირებული რისკები სამუშაო ადგილზე; სამუშაო გარემოს მავნე და საშიში ფიზიკური ფაქტორები; მავნე ბიოლოგიური ფაქტორები; სამუშაოსთან დაკავშირებული ფსიქოსოციალური და პროფესიული სტრესის გამომწვევი ფაქტორები. გარდა ამისა, სამსახურის ხელმძღვანელი პირები აქტიურად ურთიერთობენ მედიასთან და საანგარიშო პერიოდში 62 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 სამსახურის საქმიანობის შესახებ საზოგადოებისათის ინფორმაციის მიწოდების მიზნით 18-ჯერ მიიღეს მონაწილეობა სხვადასხვა სატელევიზიო გადაცემებსა და რუბრიკებში, რომლებიც აქტიურად გავრცელდა ასევე სამსახურის სოციალური ქსელების მეშვეობით. 7.4 საინფორმაციო ბუკლეტები საანგარიშო პერიოდში, შრომითი ნორმების ეფექტიანი გამოყენების უზრუნველყოფის მიზნით, შრომითი ნორმების შესახებ საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების ფარგლებში, ევროკავშირის დაძმობილების პროექტის საჯარო სამსახურების ფარგლებში მომზადდა და დაიბეჭდა სამსახურის საქმიანობასთან დაკავშირებული 17 თემატური შრომის ბუკლეტი, სადაც აქცენტი გაკეთებული იყო უფლებებთან დაკავშირებულ და შრომის ნორმებზე, უსაფრთხოებასთან მათ შორის, შრომის უფლებებთან დაკავშირებით: ზეგანაკვეთურ სამუშაოსთან, რასობრივი, რელიგიური, დისკრიმინაციასთან, ადგილებზე ბავშვთა ნიშნით შრომასთან, სამუშაო სექსუალურ წინასახელშეკრულებო გენდერულ ეთნიკური შევიწროებასთან, შრომით სახელფასო ურთიერთობასთან, სხვაობასთან გონივრულ მისადაგებასთან, სამუშაო ადგილებზე შევიწროებასთან დაკავშირებულ მიმართულებით საკითხებზე. შრომის აქცენტი გაკეთდა მომსახურების, სამთომოპოვებითი მშენებლობის სექტორებში დაცვასთან დაკავშირებულ უსაფრთხოების წარმოების, მრეწველობისა, შრომის და უსაფრთხოების საკითხებზე, ასევე, ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების გამოყენებასთან, სამუშაო აღჭურვილობის უსაფრთხოებასთან, დახურულ სივრცეში მუშაობასთან, ელექტრო უსაფრთხოებასთან, ხარაჩოებთან დაკავშირებულ თემებზე. ასევე, პროექტის ფარგლებში განხორციელდა აღნიშნული ბუკლეტის თარგმნა (ინგლისურ, სომხურ, აზერბაიჯანულ, რუსულ ენებზე). აღნიშნული ბუკლეტები ხელმისაწვდომია სამსახურის ოფიციალურ ვებგვერდზე.საქართველოს საუკეთესო პრაქტიკის გაზიარების მიზნით უცხო ქვეყნების დელეგაციების ვიზიტები შრომის შრომის ინსპექციის სამსახურში 63 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 საანგარიშო პერიოდში, საქართველოში შრომის ინსპექტირების სისტემის საუკეთესო პრაქტიკის გაზიარების მიზნით სამსახურში რამდენიმე უცხო ქვეყნის დელეგაციის ვიზიტი განხორციელდა. კერძოდ, შრომის შრომის ინსპექციის სამსახურს ტაჯიკეთის რესპუბლიკის დელეგაციის წარმომადგენლები სამთავრობო ეწვივნენ, რომლებსაც უწყების ხელმძღვანელმა გააცნო შრომის ინსპექციის სამსახურის მუშაობის პრინციპი და ზოგადად შრომის ინსპექტირების მექანიზმი. განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდა იძულებითი შრომის, შრომითი ექსპლუატაციის, ტრეფიკინგისა და ბავშვთა შრომის საკითხებზე. შეხვედრა გამოცდილებისა და იმ პრაქტიკის გაზიარებას ისახავდა მიზნად რაც შრომის ინსპექციის სამსახურმა უსაფრთხოებისა და უფლებების დაცვის მიმართულებით დააგროვა. საანგარიშო პერიოდში სამსახურს ყაზახეთის რესპუბლიკის გენერალური პროკურატურის პროკურორები მიზანი ეწვივნენ. შრომის ვიზიტის ინსპექციის მთავრი საქმიანობის გაცნობა და გამოცდილების გაზიარება იყო. შრომის ინსპექციის სამსახურის წარმომადგენლებმა უცხოელ კოლეგებს შრომის უსაფრთხოებისა და უფლებების მიმართულებით, საქართველოში არსებული საკანონმდებლო ბაზა გააცნეს და სამუშაო გამოცდილება გაუზიარეს. ყაზახეთის რესპუბლიკის გენერალური პროკურატურის პროკურორების ვიზიტი შრომის ინსპექციის სამსახურში, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ხელშეწყობით შედგა. 64 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 7.5 სამსახურის ცხელი ხაზის (15-75) საქმიანობის შედეგები სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის საკონსულტაციო ცენტრი/ცხელი ხაზი 2022 წლის 2 მაისიდან შეუდგა საქმიანობას გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) მხარდაჭერითა და საქართველოს პროგრესული ფორუმის ჩართულობით, რომელიც სამსახურის სისტემაში 2023 წლიდანვე ადაპტირდა. აღსანიშნავია, რომ 2022 წლიდან ჯამში 45 500-მდე შემომავალი ზარი აღირიცხა. წლების მიხედვით შემოსული და აღრიცხული ზარების რაოდენობა შემდეგნაირია: - 2022 წელს 6 634 შემომავალი ზარი; - 2023 წელს 11 192 შემომავალი ზარი; - 2024 წელს 12 145 შემომავალი ზარი. - 2025 წელს 14 432 შემომავალი ზარი. რაც შეეხება, 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში ცხელი ხაზის (15-75) მიერ 14 432 შემომავალი ზარების შესახებ ინფორმაციას, სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის მანდატის გათვალისწინებით ასე გადანაწილდა ზარები თემატურად19: 8719 3731 708 491 444 216 207 111 70 15 10 1 • კონსულტაცია შრომით უფლებებთან დაკავშირებით • ინსპექტირების პროცესთან/შედეგებთან დაკავშირებით • კონსულტაცია შრომის უსაფრთხოების ნორმებთან დაკავშირებით • შრომითი ნორმების დარღვევაზე საჩივრის წარმოდგენის პროცედურებთან დაკავშირებით • შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის აკრედიტებული პროგრამა • სამართალდარღვევის ოქმის გასაჩივრებასთან დაკავშირებით • შრომით მიგრაციასთან დაკავშირებით • სამსახურის მანდატთან დაკავშირებული საკითხები • უბედური შემთხვევის შეტყობინების/მოკვლევის პროცედურებთან დაკავშირებით • ელექტრონულ სისტემასთან/პროდუქტთან დაკავშირებით • საურავის/ჯარიმის დაკისრებასთან/გადახდასთან დაკავშირებით • სხვა №31 დიაგრამაზე წარმოდგენილია საანგარიშო პერიოდში სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის ცხელ ხაზზე (1575) 2025 წელს შემოსული ზარების თანაფარდობა თემატიკის შესაბამისად. 19 ჯამური რაოდენობა რამოდენიმე თემატური საკითხის კომბინაციას ითვალისწინებს, რომელიც ერთი ზარის ფარგლებში აღირიცხა 65 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 დიაგრამა №31 სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის ცხელ ხაზზე (15-75) 2025 წელს შემოსული ზარების თანაფარდობა თემატიკის შესაბამისად სამართალდარღვევის სამსახურის მანდატთან ოქმის გასაჩივრებასთან დაკავშირებული დაკავშირებით საკითხები შრომის უსაფრთხოების 1,5% 0,8% სპეციალისტის შრომით მიგრაციასთან აკრედიტებული პროგრამა დაკავშირებით 3.1% 1,4% შრომითი ნორმების დარღვევაზე საჩივრის წარმოდგენის პროცედურებთან დაკავშირებით 3,4% უბედური შემთხვევის შეტყობინების/მოკვლევის პროცედურებთან დაკავშირებით ელექტრონულ 0,5% სისტემასთან/პროდუქტთან დაკავშირებით 0,1% სხვა 0,01% საურავის/ჯარიმის დაკისრებასთან/გადახდას თან დაკავშირებით 0,1% კონსულტაცია შრომის უსაფრთხოების ნორმებთან დაკავშირებით 5% ინსპექტირების პროცესთან/შედეგებთან დაკავშირებით 26% კონსულტაცია შრომით უფლებებთან დაკავშირებით 60% წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025წელი რაც შეეხება, მიღებული ზარების სტატისტიკას სქესის მიხედვით, ჯამში შემოსული 14 432 ზარიდან შრომის ინსპექციის სამსახურის ცხელ ხაზს, 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში მომართა 11 548 ქალმა და 2829 კაცმა. აქვე აღსანიშნავია, რომ მომმართველის ტიპის მიხედვით 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში აღირიცხა დამსაქმებლის მიერ განხორციელებული 11 966 ზარი; დასაქმებულის მიერ განხორციელებული 2192 ზარი; შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის მიერ განხორციელდა 253 ზარი, ხოლო 21 ზარის შემთხვევაში სტატუსის იდენტიფიცირება ვერ მოხერხდა. 66 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 № 32 დიაგრამაზე წარმოდგენილია საანგარიშო პერიოდში სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის ცხელ ხაზზე (1575) შემოსული ზარების რაოდენობა სქესისა და მომმართველის ტიპის შესაბამისად: დიაგრამა № 32 საანგარიშო პერიოდში სქესისა და მომმართველის ტიპის მიხეედვით სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის ცხელ ხაზზე (15-75) შემოსული ზარების რაოდენობა 12000 10000 9943 8000 6000 4000 2000 1975 1494 692 98 0 154 13 ქალი დამსაქმებელი კაცი დასაქმებული 8 0 სხვა (არაიდენტიფიცირებადი) შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი სხვა წყარო: სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახური, 2025წელი 67 | გ ვ ე რ დ ი LIO.MOH.GOV.GE ✆ 15-75 თავი 8. სამომავლო გეგმები სსიპ-შრომის ინსპექციის სამსახურის სამომავლო ხედვასა და სტრატეგიას განსაზღვრავს ეროვნულ დონეზე შემუშავებული პოლიტიკური დოკუმენტები, რომელიც ინიცირდება საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ სამსახურის ჩართულობით. 2021-2025 წლების საანგარიშო პერიოდში განხორციელებული საქმიანობისა და დაგეგმილი აქტივობების შეჯამების საფუძველზე, ასევე, შრომის კანონმდებლობის ეფექტიანობისა და უწყების საქმიანობის ეფექტურად განხორციელების მიზნით დაგეგმილია:  შრომის ინსპექციის საქმიანობასა და საკანონმდებლო სიახლეებზე საზოგადოების, მათ შორის, დამსაქმებელთა და დასაქმებულთა ინფორმირება/ცნობიერების ამაღლების მიზნით შესაბამისი აქტივობების განხორციელება;  საქართველოს შრომის კანონმდებლობის დასახვეწად და მისი გამოყენების გასაუმჯობესებლად წინადადებების შემუშავება.  სამსახურის ინსტიტუციური გაძლიერების კვალდაკვალ სტრუქტურული დახვეწა, მატერიალურტექნიკური ბაზის გაუმჯობესება, საკადრო რესურსების გაზრდა და პროფესიული უნარების გაძლიერების მიზნით შესაბამისი ღონისძიებების ჩატარება; 68 | გ ვ ე რ დ ი დანართი სურათი N1 სსიპ - შრომის ინსპექციის სამსახურის სტრუქტურა 69 | გ ვ ე რ დ ი ცხრილი №6 ეკონომიკური საქმიანობის სახეების საქართველოს ეროვნული კლასიფიკატორის ( სეკ -2016) შესაბამისად (NACE REV. 2) სექცია სექციის დასახელება A სოფლის, სატყეო და თევზის მეურნეობა B სამთომოპოვებითი მრეწველობა და კარიერების დამუშავება C დამამუშავებელი მრეწველობა D ელექტროენერგიის, აირის, ორთქლის და კონდიცირებული ჰაერის მიწოდება E წყალმომარაგება; კანალიზაცია, ნარჩენების მართვა და დაბინძურებისაგან გასუფთავების საქმიანობები F მშენებლობა G საბითუმო და საცალო ვაჭრობა; ავტომობილების და მოტოციკლების რემონტი H ტრანსპორტი და დასაწყობება I განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფის და საკვების მიწოდების საქმიანობები J ინფორმაცია და კომუნიკაცია K საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები L უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საქმიანობები M პროფესიული, სამეცნიერო და ტექნიკური საქმიანობები N ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები O სახელმწიფო მმართველობა და თავდაცვა; სავალდებულო სოციალური უსაფრთხოება P განათლება Q ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები R ხელოვნება, გართობა და დასვენება S სხვა სახის მომსახურება T შინამეურნეობების, როგორც დამქირავებლის საქმიანობები; არაიდენტიფიცირებული საქონლის და მომსახურების წარმოება შინამეურნეობების მიერ საკუთარი მოხმარებისათვის U ექსტერიტორიული ორგანიზაციების და ორგანოების საქმიანობები 70 | გ ვ ე რ დ ი ცხრილი №7 2025 წლის საანგარიშო პერიოდში ,, შრომის უსაფრთხოების შესახებ “ საქართველოს ორგანული კანონის საფუძველზე განხორციელებული პირველადი ინსპექტირებების შედეგად გამოვლენილი დარღვევების შესაბამისად გაცემული 24 690 მითითების გადანაწილება ობიექტზე არ არის ჩატარებული სწავლება/ინსტრუქტაჟები 1897 დასაქმებულები არ არიან აღჭურვილი ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებით 1749 ობიექტზე არ არის განსაზღვრული პასუხისმგებლობები/ფუნქციები 1452 ობიექტზე არ არის შეფასებული რისკები 1389 ობიექტზე არ არის განთავსებული უსაფრთხოების ან/და ჯანმრთელობის დაცვის ნიშნები 1352 ობიექტს არ ჰყავს შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი 1266 ობიექტზე არ წარმოებს საწარმოო უბედური შემთხვევების/ პროფესიული დაავადების აღწერა 1243 ობიექტზე არ არის განთავსებული პირველადი სამედიცინო დახმარების საშუალებები ან დარღვეულია სახანძო უსაფრთხოებისთვის/ევაკუაციისთვის აუცილებელი ზომები 1237 ობიექტზე არ არის გამოყოფილი ალკოჰოლზე და ნარკოტიკულ თრობაზე პასუხისმგებელი პირი 1207 ობიექტზე არ წარმოებს ფიზიკური ფაქტორების გაზომვა 1176 ობიექტზე არ არის შემოწმებული ტექნიკური აღჭურვილობა 1167 ობიექტი არ არის აღჭურვილი კოლექტიური დაცვის საშუალებებით 1094 არ არის შემუშავებული საგანგებო სიტუაციებში სამოქმედო გეგმა 1002 დასაქმებული არ არის უზრუნველყოფილი უბედური შემთხვევის დაზღვევით 767 ობიექტზე არ წარმოებს პოლიტიკის დოკუმენტი 585 ობიექტზე არ არის განთავსებული მოაჯირები 548 ობიექტზე გამოიყენება კუსტარულად დამზადებული და არასწორად აგებული ხარაჩოები 537 ობიექტზე დარღვეულია ერგონომიკა 448 არ ხორციელდება ხარაჩოების, დამცავი ღვედების, კიბეების, სამუშაო პლატფორმების პერიოდული შემოწმება 418 ობიექტზე არ არის დაცული სანიტარულ–ჰიგიენური ნორმები 383 ობიექტზე არ არის გამოყოფილი საშიში ზონები 378 71 | გ ვ ე რ დ ი არ არის გამოყოფილი ხარაჩოს აწყობა/დაშლაზე პასუხისმგებელი პირები 373 ობიექტზე არ არის დაფარული ღიობები 364 ობიექტზე გამოიყენება კუსტარულად დამზადებული კიბე 328 სამუშაო სპეციპიკიდან გამომდინარე დასაქმებულები და სხვა პირები უზრუნველყოფილნი უნდა იყვნენ გამოსაცვლელი ოთახებით 288 დასაქმებულს არ უტარდება წინასწარი და პერიოდული სამედიცინო შემოწმება 248 შევსებული და ცარიელი მაღალ წნევაზე მომუშავე ჭურჭელი არ არის შენახული კანონის შესაბამისად 243 ქიმიური ნივთიერებები გამოიყენება შესაბამისი ეტიკეტირების გარეშე 229 ელექტრო უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელ პირებს არ აქვთ შესაბამისი ჯგუფის დამადასტურებელი დოკუმენტი 180 დარღვეულია ამწე მოწყობილობის პერიოდული ტექნიკური ინსპექტირების წესი 144 არ არის გამოყოფილი ამწის გამართულ მუშაობაზე პასუხისმგებელი პირი 118 არ არის წარმოდგენილი უსაფრთხოების გეგმა 111 არ არის წარმოდგენილი სამაშველო გეგმა 96 დარღვეულია დამჭერი მოწყობილობების დამაგრების წესი 93 არასრულადაა განთავსებული უსაფრთხოების ბადეები და არ არსებობს მათი შემოწმების დოკუმენტი 91 ობიექტზე ელ. გამანაწილებელი მოწყობილობები ღია მდგომარეობაშია 90 სამშენებლო მოედანი არ არის შემოღობილი 64 არ არის დაცული ტვირთის ხელით აწევის მინიმალური მოთხოვნები 35 დარღვეულია სტერილიზაციის წესები 31 ობიექტზე დასაქმებულები და სხვა პირები სათანადოდ უნდა იყვნენ დაცული ელექტრომოწყობილობებსა და გაყვანილობებთან პირდაპირი ან არაპირდაპირი კონტაქტით გამოწვეული დაზიანებისაგან 28 და სხვა 241 72 | გ ვ ე რ დ ი