„უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“
📋 განხილვის ეტაპები
I მოსმენა
✓ 93 ✗ 0
საქართველოს პარლამენტის დადგენილება (1)
II მოსმენა
✓ 80 ✗ 2
საქართველოს პარლამენტის დადგენილება (2)
III მოსმენა
✓ 77 ✗ 1
საქართველოს პარლამენტის დადგენილება (3)
კანონი
🏛️ კომიტეტები
- საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი წამყვანი კომიტეტი
- იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი კომიტეტი რომლის დასკვნაც სავალდებულოა
- დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტი კომიტეტი რომლის დასკვნაც სავალდებულოა
📅 დამატებითი ინფორმაცია
ბიუროზე განხილვის თარიღი 2014-10-27
ბიუროს ნომერი 210
📜 ტექსტი
საქართველოს კანონის პროექტი
პროექტი
საქართველოს კანონი
„უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“
საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე
მუხლი 1. „უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“
საქართველოს კანონში (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, №17, 16.06.2003, მუხ. 113)
შეტანილ იქნეს შემდეგი ცვლილება:
1. მე‐2 მუხლის:
ა) „თ1“ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„თ1) უჩვეულო გარიგება ‐ რთული, უჩვეულოდ დიდი გარიგება ან/და გარიგების
შემადგენელი ცალკეული უჩვეულო ნაწილი (მათ შორის, ოპერაციათა სქემა), რომლებსაც არ
აქვს აშკარა ეკონომიკური (კომერციული) შინაარსი ან აშკარა კანონიერი მიზანი ან/და არ
შეესაბამება გარიგების მონაწილე პირის ჩვეულებრივ საქმიანობას;“.
ბ) „მ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„მ) საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური - ამ კანონის შესაბამისად შექმნილი
საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც დამოუკიდებლად ახორციელებს
საქართველოს კანონმდებლობით მისთვის მინიჭებულ უფლებამოსილებებს;“.
გ) „ც“ ქვეპუნქტის შემდეგ დაემატოს შემდეგი შინაარსის „ძ“ ქვეპუნქტი:
„ძ) საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი (მათ შორის, ელექტრონული ფულის
პროვაიდერი) ‐ „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს
კანონით განსაზღვრული იურიდიული პირი.“.
2. მე-3 მუხლის:
ა) „დ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„დ) ლატარიის, აზარტული და მომგებიანი თამაშობების (მათ შორის, სამორინეს) მოწყობის
ორგანიზატორი (მათ შორის, აზარტული თამაშობების სისტემურ-ელექტრონული ფორმით
მომწყობი პირი (ინტერნეტ-სამორინე);“.
ბ) „ნ“ ქვეპუნქტის შემდეგ დაემატოს შემდეგი შინაარსის „ო“ ქვეპუნქტი:
„ო) საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ რეგისტრირებული საგადახდო მომსახურების
პროვაიდერი (მათ შორის, ელექტრონული ფულის პროვაიდერი, გარდა იმ საგადახდო
მომსახურების პროვაიდერისა, რომელიც „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო
მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად გამოსცემს მხოლოდ
მცირემოცულობიან საგადახდო ინსტრუმენტს).“.
3. მე‐4 მუხლის:
ა) „ა“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„ა) საქართველოს ეროვნული ბანკი – კომერციული ბანკების, ვალუტის გადამცვლელი
პუნქტების, კვალიფიციური საკრედიტო ინსტიტუტების, არასაბანკო სადეპოზიტო
დაწესებულებებისა და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისათვის; ფულადი გზავნილების
1
განმახორციელებელი პირებისათვის; საბროკერო კომპანიებისა და ფასიანი ქაღალდების
რეგისტრატორებისათვის; საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის.“.
ბ) „ბ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„ბ) საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო – ლატარიისა, აზარტული და მომგებიანი
თამაშობების ორგანიზატორისთვის; ძვირფას ლითონებთან, ძვირფას ქვებთან და მათ
ნაწარმთან და ანტიკვარულ ნივთებთან დაკავშირებული საქმიანობის განმახორციელებელი
პირებისათვის;
შემოსავლების
სამსახურისათვის;
სალიზინგო
კომპანიებისათვის;
გრანტებისა და საქველმოქმედო დახმარებების გამცემი პირებისათვის;“.
4. მე-5 მუხლის:
ა) მე-2 პუნქტის:
ა.ა) „დ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„დ) საყურადღებო ან საეჭვო ზონაში რეგისტრირებული პირის (მათ შორის, ასეთი
იურიდიული პირის საქართველოში რეგისტრირებული ფილიალის) მიერ სესხის გაცემა ან
მიღება, ანდა ასეთი პირის მიერ საქართველოში არსებული საბანკო დაწესებულების
მეშვეობით განხორციელებული ნებისმიერი სხვა გარიგება (ოპერაცია);“.
ა.ბ) „ვ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„ვ) საწარმოს (საზოგადოების) კაპიტალში ფულადი სახსრების შეტანა (როგორც ნაღდი, ასევე
უნაღდო ფორმით), გარდა „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონით
გათვალისწინებულ ანგარიშვალდებულ საწარმოთა აქციების შეძენისა;“.
ა.გ) „ი“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„ი) იურიდიული პირის და უცხო ქვეყნის საწარმოს ფილიალის (გარდა კომერციული ბანკისა
და სახელმწიფოს მიერ კანონმდებლობის ან ადმინისტრაციული აქტის საფუძველზე
შექმნილი საჯარო სამართლის იურიდიული პირისა) რეგისტრაციიდან (გარდა პირის
ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის ცვლილების რეგისტრაციისა) 90 კალენდარულ
დღეში თანხის მის საბანკო ანგარიშზე განთავსება (როგორც ნაღდი, ისე უნადღო ფორმით) ან
ამ ანგარიშიდან გადარიცხვა (გარდა ერთ საბანკო დაწესებულებაში საკუთარ საბანკო
ანგარიშებზე შესრულებული ოპერაციებისა);“.
ა.დ) „კ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„კ) გრანტის (გარდა სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ბიუჯეტიდან
გაცემული გრანტისა) ან საქველმოქმედო დახმარების თანხის ანგარიშზე განთავსება
(როგორც ნაღდი, ისე უნადღო ფორმით) ან ანგარიშიდან გადარიცხვა;“.
ბ) 21 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„გ) ფასიანი ქაღალდებით საყურადღებო ან საეჭვო ზონაში მყოფი და რეგისტრირებული
პირის (მათ შორის, ასეთი იურიდიული პირის საქართველოში რეგისტრირებული
ფილიალის) მიერ ან/და ასეთ ზონაში მოქმედი ბანკის საბანკო ანგარიშის გამოყენებით
შესრულებული გარიგება;“.
გ) 22 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
2
„დ) საყურადღებო ან საეჭვო ზონაში მყოფი და რეგისტრირებული პირის (მათ შორის, ასეთი
იურიდიული პირის საქართველოში რეგისტრირებული ფილიალის) მიერ ან/და ასეთ
ზონაში მოქმედი ბანკის საბანკო ანგარიშის გამოყენებით შესრულებული გარიგება;“.
დ) მე-9 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„9. მონიტორინგის განმახორციელებელმა პირებმა განსაკუთრებული ყურადღება უნდა
მიაქციონ უჩვეულო გარიგებებს, ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „გ“ და „დ“, 21 პუნქტის „გ“ და 22
პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრულ გარიგებებს, რომელთაც არ აქვთ აშკარა
ეკონომიკური (კომერციული) შინაარსი და აშკარა კანონიერი მიზანი, გონივრული
შესაძლებლობის ფარგლებში შეისწავლონ ასეთი გარიგებების დადების მიზანი და
საფუძველი და წერილობით დააფიქსირონ მიღებული შედეგი. უკანონო შემოსავლის
ლეგალიზაციისა და ტერორიზმის დაფინანსების მაღალი რისკის გამოვლენის შემთხვევაში,
მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი, ვალდებულია განახორციელოს
რისკის
შესაბამისი, კანონმდებლობით განსაზღვრული, პირის გაძლიერებული იდენტიფიკაციისა
და ვერიფიკაციის
პროცედურები. ამ შემთხვევაში უნდა გაძლიერდეს საქმიანი
ურთიერთობების მონიტორინგის პროცესი, რათა დადგინდეს გარიგება (ოპერაცია)
განეკუთვნება უჩვეულო თუ საეჭვო გარიგებას.“.
5. მე‐6 მუხლის:
ა) 41 პუნქტის შემდეგ დაემატოს შემდეგი შინაარსის 42 პუნქტი:
„42. ამ მუხლის მოთხოვნები არ ვრცელდება „საგადახდო სისტემისა და საგადახდო
მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად გამოცემული სამართლებრივი
აქტით განსაზღვრულ მცირემოცულობიან საგადახდო ინსტრუმენტებზე/საშუალებებზე, “.
ბ) მე-9 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„9. აკრძალულია მონიტორინგის განმახორციელებელი პირების მიერ ანონიმური ანგარიშის
ან ფიქტიურ სახელზე ანგარიშის გახსნა ან/და წარმოება.“.
გ) მე‐10 პუნქტის შემდეგ დაემატოს შემდეგი შინაარსის 101 და 102 პუნქტები:
„101. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია იურიდიული პირის
(აგრეთვე, იმ ორგანიზაციული წარმონაქმნის, რომელიც არ არის იურიდიული პირი)
იდენტიფიკაციისა და ვერიფიკაციისას მოიპოვოს ინფორმაცია მისი საქმიანობის არსის, მისი
მფლობელობისა და მმართველობის (კონტროლის) განმახორციელებელი სტრუქტურის
შესახებ.
102. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია მიიღოს სათანადო ზომები
კლიენტთან საქმიანი ურთიერთობების მიზნისა და განზრახული არსის შესახებ
ინფორმაციის მოსაპოვებლად.“.
დ) მე-11 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„11. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი კლიენტის (მისი ბენეფიციარი მესაკუთრის)
იდენტიფიკაციისას ან/და მისი ვინაობის გადამოწმებისას შეიძლება დაეყრდნოს მესამე
პირს/შუამავალს, რომელიც ფინანსური ქმედების სპეციალური ჯგუფის (FATF)
რეკომენდაციების შესაბამისად ახორციელებს პირის იდენტიფიკაციას და მისი ვინაობის
3
გადამოწმებას, ამ კანონის მე-7 მუხლით გათვალისწინებული დოკუმენტების (მათი ასლების)
შენახვას და ექვემდებარება ფინანსური ქმედების სპეციალური ჯგუფის (FATF)
რეკომენდაციებით
გათვალისწინებულ
ზედამხედველობასა
და
რეგულირებას.
მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია მესამე პირისაგან/შუამავლისაგან
დაუყოვნებლივ მოიპოვოს კლიენტის (მისი ბენეფიციარი მესაკუთრის) იდენტიფიკაციასა და
ვერიფიკაციასთან დაკავშირებული, ასევე, საქმიანი ურთიერთობების მიზნისა და
განზრახული არსის შესახებ არსებული ინფორმაცია. ამასთან, მონიტორინგის
განმახორციელებელი პირი ვალდებულია უზრუნველყოს შესაბამისი ზომების მიღება
კლიენტის (მისი ბენეფიციარი მესაკუთრის) საიდენტიფიკაციო მონაცემების და კლიენტის
(მისი ბენეფიციარი მესაკუთრის) იდენტიფიკაციასა და ვერიფიკაციასთან დაკავშირებული
სხვა სათანადო დოკუმენტაციის მოთხოვნისთანავე მესამე პირისაგან/შუამავლისაგან
დაუყოვნებლივი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის მიზნით. ასეთ შემთხვევაში ამ
კანონით გათვალისწინებული წესით კლიენტის იდენტიფიკაციისა და მისი ვინაობის
მონიტორინგის
გადამოწმებისათვის
საბოლოო
პასუხისმგებლობა
ეკისრება
განმახორციელებელ პირს. მესამე პირის/ შუამავლის შერჩევისას მონიტორინგის
განმახორციელებელმა პირმა უნდა გაითვალისწინოს უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისა
და
ტერორიზმის
დაფინანსების
რისკის
შესახებ
მესამე
პირის/
შუამავლის მდებარეობის ქვეყანაზე არსებული ხელმისაწვდომი ინფორმაცია.“.
ე) მე‐13 პუნქტის შემდეგ დაემატოს შემდეგი შინაარსის 131 პუნქტი:
„131. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირის მიერ რისკების სათანადო ანალიზის
საფუძველზე გამოვლენილი, უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისა და ტერორიზმის
დაფინანსების დაბალი რისკის არსებობის შემთხვევაში მონიტორინგის განმახორციელებელი
პირი უფლებამოსილია გამოიყენოს კლიენტის (მისი ბენეფიციარი მესაკუთრის)
იდენტიფიკაციის და ვერიფიკაციის დაბალი რისკის შესაბამისი საქართველოს ფინანსური
მონიტორინგის სამსახურის ნორმატიული აქტით განსაზღვრული გამარტივებული
პროცედურები. დაუშვებელია იდენტიფიკაციისა და ვერიფიკაციის გამარტივებული
პროცედურების გამოყენება უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისა და ტერორიზმის
დაფინანსების ეჭვის არსებობის შემთხვევაში, ასევე ამ მუხლის მე‐13 პუნქტით
გათვალისწინებული უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისა და ტერორიზმის დაფინანსების
მაღალი რისკის არსებობისას.“.
6. მე‐7 მუხლის:
ა) პირველი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შედეგი რედაქციით:
„1. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია კლიენტის (მისი ბენეფიციარი
მესაკუთრის) შესახებ ამ კანონის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული ინფორმაცია
(დოკუმენტი), ასევე კლიენტის ანგარიშის შესახებ დოკუმენტაცია, საქმიანი კორესპონდენცია
და ამ კანონის მე-5 მუხლის მე-9 პუნქტით განსაზღვრული ჩანაწერები მატერიალური ან
ელექტრონული ფორმით (მათ შორის, მოწოდებული ამ კანონის მე‐6 მუხლის მე‐12 პუნქტით
გათვალისწინებული წესით) შეინახოს კლიენტთან საქმიანი ურთიერთობის გაწყვეტის
მომენტიდან არანაკლებ 6 წლის განმავლობაში, თუ შესაბამისი საზედამხედველო ორგანო ან
სხვა კომპეტენტური ორგანო არ მოითხოვს უფრო მეტი ვადით შენახვას, და საქართველოს
კანონმდებლობით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობისას დაუყონებლივ
წარუდგინოს კომპეტენტურ ორგანოებს.“.
4
ბ) მე-3 პუნქტის ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„3. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია გარიგების (როგორც
საერთაშორისო, ასევე ადგილობრივი) შესახებ ინფორმაცია (დოკუმენტები), ამ მუხლის
პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაციის (დოკუმენტების) გარდა, შეინახოს
გარიგების დადების ან შესრულების დღიდან არანაკლებ 6 წლის განმავლობაში, თუ
შესაბამისი საზედამხედველო ორგანო ან სხვა კომპეტენტური ორგანო არ მოითხოვს უფრო
მეტი ვადით შენახვას ან/და საქართველოს კანონმდებლობით ასეთი ინფორმაციის
(დოკუმენტების) შენახვისათვის უფრო მეტი ვადა არ არის დაწესებული.“
7. 111 მუხლს დაემატოს შემდეგი შინაარსის მე‐3 პუნქტი:
„3. ფინანსური ინსტიტუტი ვალდებულია დარწმუნდეს რომ რესპონდენტი ფინანსური
ინსტიტუტი კრძალავს მასთან არსებული ანგარიშების ფიქტიური ბანკის მიერ გამოყენებას.“.
8. მე‐12 მუხლის:
ა) პირველი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„1. საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურისა და მონიტორინგის
განმახორციელებელი პირების, საზედამხედველო ორგანოების ხელმძღვანელებსა და
თანამშრომლებს (როგორც განსაზღვრული, ასევე განუსაზღვრელი ვადით მომუშავე
თანამშრომლებს) არა აქვთ უფლება, შეატყობინონ გარიგების მონაწილე პირებს ან სხვა
პირებს, რომ გარიგების შესახებ ინფორმაცია გადაეცა შესაბამის ორგანოს, მათი ამ კანონით
განსაზღვრული ვალდებულებებიდან გამომდინარე.
ბ) მე-3 და მე-4 პუნქტები ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:
„3. საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური, საზედამხედველო ორგანოები,
სამართალდამცავი ორგანოები, მათი ხელმძღვანელები და თანამშრომლები (როგორც
განსაზღვრული, ასევე განუსაზღვრელი ვადით მომუშავე თანამშრომლები) ვალდებული
არიან უზრუნველყონ ამ კანონის შესაბამისად მიღებული იმ ინფორმაციის დაცვა, რომელიც
შეიცავს პირად, საბანკო, კომერციულ ან პროფესიულ საიდუმლოს, და ასეთი ინფორმაცია
გასცენ საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
4. საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურს, მონიტორინგის განმახორციელებელ
პირებს, საზედამხედველო ორგანოებს, მათ ხელმძღვანელებსა და თანამშრომლებს (როგორც
განსაზღვრული, ასევე განუსაზღვრელი ვადით მომუშავე თანამშრომლებს) არ ეკისრებათ
პასუხისმგებლობა (მათ შორის, სისხლის, სამოქალაქო და ადმინისტრაციულ‐
სამართლებრივი) თავიანთი უფლებამოსილების ფარგლებში განხორციელებული შესაბამისი
მოქმედების შედეგად ნორმატიული აქტით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული
ინფორმაციის კონფიდენციალობის დაცვის ვალდებულების დარღვევისათვის, ანდა ასეთი
ინფორმაციის დაცვისათვის ან გაცემისათვის, გარდა საქართველოს სისხლის სამართლის
კოდექსით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენის შემთხვევისა.“.
მუხლი 2. ეს კანონი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
საქართველოს პრეზიდენტი
გიორგი მარგველაშვილი
5
განმარტებითი ბარათი
ganmartebiTi baraTi
`ukanono Semosavlis legalizaciis aRkveTis xelSewyobis Sesaxeb”
saqarTvelos kanonSi cvlilebebisa da damatebebis Setanis Sesaxeb”
saqarTvelos kanonis proeqtze
a) zogadi informacia kanonproeqtis Sesaxeb
a.a) kanonproeqtis miRebis mizezi:
kanonproeqtis miRebis mizezia saqarTvelos kanonmdeblobaSi
finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) rekomendaciebisa da
evrokavSiris mesame (2005/60/EC) direqtivis (On the Prevention of the Use of
the Financial System for the Purpose of Money Laundering and Terrorist Financing)
moTxovnebis Semdgomi implementaciis aucilebloba.
kerZod,
kanonproeqtiT
gaTvaliswinebuli
cvlilebebi
gamomdinareobs finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) 1-li,
me-10, me-13, me-14, me-15, me-17, 21-e, 22-e da 26-e rekomendaciebidan,
xolo
saqarTvelos
kanonmdeblobaSi
maT
implementacias
iTvaliswinebs:
- evropis sabWos fulis gaTeTrebis winaaRmdeg mimarTul
RonisZiebaTa Semfasebel rCeul eqspertTa komitetis (Moneyval)
rekomendaciebi, romlebic saerTaSoriso savaluto fondis mier
momzadebul da Moneyval-is komitetis mier 2012 wlis ivlisSi
damtkicebul Sefasebis meoTxe raundis angariSSia mocemuli;
evrokavSiris
savizo
reJimis
liberalizaciis
dialogis
farglebSi eqspertTa jgufis mier SemuSavebuli rekomendaciebi.
DD
a.b) kanonproeqtis mizani:
kanonproeqtis mizania saqarTvelos kanonmdeblobis, kerZod,
`ukanono Semosavlis legalizaciis aRkveTis xelSewyobis Sesaxeb~
saqarTvelos kanonis moTxovnebis harmonizeba ukanono Semosavlis
legalizaciisa da terorizmis dafinansebis aRkveTis sferoSi
arsebul saerTaSoriso standartebTan.
6
kerZod, warmodgenili kanonproeqtiT SemoTavazebulia:
- finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) 29-e rekomendaciisa
da `ukanono Semosavlis legalziaciis aRkveTis xelSewyobis
Sesaxeb~ saqarTvelos kanonis me-10 muxlis 11 punqtis moTxovnebTan
me-2 muxlis `m~ qvepunqtis SesabamisobaSi moyvanis mizniT, terminis
`saqarTvelos finansuri monitoringis samsaxuris~ ganmartebis
SesabamisobaSi moyvana;
finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) me-10
rekomendaciis Sesabamisad, uCveuli garigebis cnebis ganvrcoba
garigebis Semadgenel uCveulo nawilebze, maT Soris, operaciaTa
sqemaze;
- finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) me-10, me-14 da me-15
rekomendaciebis Sesabamisad, sagadaxdo momsaxurebis, maT Soris,
eleqtornuli fulis provaiderebis, gansazRvra monitoringis
ganmaxorcielebel pirebad;
- finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) me-10 rekomendaciis
Sesabamisad, komerciuli bankebis monitorings daqvemdebarebuli
garigebebis dazusteba;
- finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) me-10 rekomendaciis
Sesabamisad,
klientis
identifikaciisa
da
verifikaciis
gaZlierebuli procedurebis gamoyenebis safuZvlebis dazusteba;
- finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) 1-li da me-10
rekomendaciebis
Sesabamisad,
klientis
identifikaciisa
da
verifikaciis gamartivebuli procedurebis gamoyenebis safuZvlebis
gansazRvra;
- finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) me-10 da 22-e
rekomendaciebis Sesabamisad, anonimuri an fiqtiur saxelze
angariSis
gaxsnisa
da
warmoebis
akrZalvis
gavrceleba
monitoringis ganmaxorcielebel yvela pirze;
- finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) me-10 da 22-e
rekomendaciebis Sesabamisad, monitoringis ganmaxorcielebeli
piris mier klientis Sesaxeb srulfasovani informaciis mopovebis
uzrunvelyofa;
7
- finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) me-17 rekomendaciis
Sesabamisad,
klientis
identifikaciisa
da
verifikaciis
ganxorcielebis mizniT mesame piris/Suamavlis gamoyenebisTvis
damatebiTi moTxovnebis gansazRvra.
- finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) me-13 da 26-e
rekomendaciebis
Sesabamisad,
finansuri
institutebis
mier
sakorespondento urTierTobis damyarebisas fiqtiur bankebTan
dakavSirebuli akrZalvis dazusteba.
- finansuri qmedebis specialuri jgufis (FATF) me-21 rekomendaciis
Sesabamisad, informaciis dacvasa da gamJRavnebasTan dakavSirebuli
moTxovnebis subieqtebisa da pasuxismgeblobis formis dazusteba.
a.g) kanonproeqtis ZiriTadi arsi:
1. me-2 muxlSi:
uCveulo
garigebis
cnebis
gafarTovebasTan
dakavSirebiT,
kanonproeqti iTvaliswinebs Sesabamisi debulebebis damatebas “T1”
qvepunqtisTvis.;
terminis `saqarTvelos finansuri monitoringis samsaxuris~
ganmartebis kanonis me-10 muxlis 11 punqtTan SesabamisobaSi moyvanis
minziT, kanonproeqti iTvaliswinebs me-2 muxlis `m~ qvepunqtis axal
redaqcias
monitoringis ganmaxorcielebel pirebad sagadaxdo momsaxurebis
provaiderebis
gansazRvrasTan
dakavSirebiT,
kanonproeqti
iTvaliswinebs, terminis `sagadaxdo momsaxurebis provaideri~
ganmartebis Semcveli “Z” qvepunqtis damatebas.
2. me-3 muxlSi:
`latariebis, azartuli da momgebiani TamaSobebis mowyobis
Sesaxeb~
saqarTvelos
kanoniT
gaTvaliswinebul
calkeul
terminebTan
`ukanono
Semosavlis
legalizaciis
aRkveTis
xelSewyobis Sesaxeb~ saqarTvelos kanoniT gaTvaliswinebuli
terminebis SesabamisobaSi moyvanis mizniT, `d~ qvepunqtis redaqcia
zustdeba.
8
monitoringis ganmaxorcielebel pirebad sagadaxdo momsaxurebis
provaiderebis
gansazRvrasTan
dakavSirebiT,
kanonproeqti
iTvaliswinebs “o” qvepunqtis damatebas.
3. me-4 muxlSi:
monitoringis ganmaxorcielebel pirebad sagadaxdo momsaxurebis
provaiderebis
gansazRvrasTan
dakavSirebiT,
kanonproeqti
iTvaliswinebs Sesabamisi debulebebis damatebas “a” qvepunqtisTvis.
`latariebis, azartuli da momgebiani TamaSobebis mowyobis
Sesaxeb~
saqarTvelos
kanoniT
gaTvaliswinebul
terminebTan
`ukanono Semosavlis legalizaciis aRkveTis xelSewyobis Sesaxeb~
saqarTvelos kanoniT gaTvaliswinebuli terminebis SesabamisobaSi
moyvanis mizniT, kanonproeqti iTvaliswinebs `b~ qvepunqtis
redaqciis dazustebas .
4. me-5 muxlis:
me-2 punqtis “v” qvepunqtSi kanonproeqtiT gaTvaliswinebuli
cvlilebebis
Tanaxmad,
komerciuli
bankebis
monitorings
daeqvemdebareba
sawarmos
(sazogadoebis)
kapitalSi
fuladi
saxsrebis Setana, Tu misi odenoba 30,000 lars aRemateba.
me-2 punqtis “i” qvepunqtSi kanonproeqtiT gaTvaliswinebuli
cvlilebebis
Tanaxmad,
komerciuli
bankebis
monitorings
daeqvemdebareba iuridiuli piris registraciidan 90 kalendarul
dReSi Tanxis mis sabanko angariSze ganTavseba (rogorc naRdi, ise
unaRdo formiT) da angariSidan gadaricxva, Tu misi odenoba 30,000
lars aRemateba.
me-2 punqtis “k” qvepunqtSi kanonproeqtiT gaTvaliswinebuli
cvlilebebis
Tanaxmad,
komerciuli
bankebis
monitorings
daeqvemdebareba grantis an saqvelmoqmedo daxmarebis Tanxis
angariSze ganTavseba (rogorc naRdi, ise unaRdo formiT) da
angariSidan gadaricxva, Tu misi odenoba 30,000 lars aRemateba.
me-9 punqtSi kanonproeqtiT gaTvaliswinebuli cvlilebebis
Tanaxmad, mkafiod ganisazRvreba monitoringis ganmaxorcielebeli
piris valdebuleba, ukanono Semosavlis legalizaciisa da
terorizmis dafinansebis maRali riskis gamovlenisas, gamoiyenos
9
klientis
identifikaciisa
procedurebi.
da
verifikaciis
gaZlierebuli
5. me-6 muxlSi:
monitoringis ganmaxorcielebel yvela pirze anonimuri an
fiqtiur saxelze angariSis gaxsnis akrZalvis gavrcelebis mizniT,
kanonproeqti iTvaliswinebs Sesabamisi debulebebis damatebas me-9
punqtisTvis.
monitoringis
ganmaxorcielebeli
pirebis
mier
klientis
saqmianobis arsis, mflobelobisa da mmarTvelobis struqturis,
agreTve saqmiani urTierTobis miznisa da daniSnulebis Sesaxeb
informaciis
miRebis
uzrunvelyofis
mizniT,
kanonproeqti
1
2
iTvaliswinebs 10 -e da 10 -e punqtebis damatebas.
mesame piris/Suamavlis meSveobiT klientis identifikaciisa da
verifikaciisas, kanonproeqtiT gaTvaliswinebuli cvlilebebiT, me11 punqtis safuZvelze monitoringis ganmaxorcielebel pirs
daekisreba klientis Sesaxeb informaciis dauyovneblivi miRebisa
da saTanado dokumentebis moTxovnisTanave xelmisawvdomobis
uzrunvelyofis, agreTve mesame piris/Suamavlis SerCevisas misi
mdebareobis qveyanaSi ukanono Semosavlis legalizaciisa da
terorizmis dafinansebis riskis gaTvaliswinebis valdebuleba.
klientis
identifikaciisa
da
verifikaciis
gamartivebuli
procedurebis
gamoyenebis
safuZvlebis
gansazRvris
mizniT,
1
kanonproeqti iTvaliswinebs 13 -e punqtis damatebas.
6. me-7 muxlis pirvel da me-3 punqtebs Soris informaciisa da
dokumentebis
Senaxvis
vadasTan
dakavSirebiT
arsebuli
Seusabamobis aRmofxvris mizniT, kanonproeqti iTvaliswinebs
Sesabamisi cvlilebis ganxorcielebas me-3 punqtSi.
7. 111 muxlSi, fiqtiuri bankebis mier respondenti finansuri
institutebis angariSebis gamoyenebis akrZalvis uzrunvelyofis
mizniT, kanonproeqti iTvaliswinebs me-3 punqtis damatebas.
8. me-12 muxlSi, rogorc gansazRvruli, ise ganusazRvreli vadiT
momuSave TanamSromlebze informaciis dacvasa da gamJRavnebasTan
dakavSirebuli moTxovnebis gavrcelebisa da uflebamosilebis
farglebSi ganxorcielebuli qmedebisTvis rogorc sisxlis, ise
10
samoqalaqo da administraciul-samarTlebrivi pasuxismgeblobisgan
maTi
gaTavisuflebis
wesis
mkafiod
gansazRvris
mizniT,
kanonproeqti iTvaliswinebs Sesabamisi debulebebis damatebas
pirvel, me-3 da me-4 punqtebSi.
b) kanonproeqtis finansuri dasabuTeba
b.a) kanonproeqtis miRebasTan dakavSirebiT aucilebeli xarjebis
dafinansebis wyaro:
kanonproeqtis miReba ar aris dakavSirebuli xarjebTan da
Sesabamisad dafinansebis wyarosTan.
b.b) kanonproeqtis gavlena biujetis saSemosavlo nawilze:
kanonproeqtis miReba gavlenas ar moaxdens biujetis saSemosavlo
nawilze.
b.g) kanonproeqtis gavlena biujetis xarjviT nawilze:
kanonproeqtis miReba gavlenas ar moaxdens biujetis
nawilze.
xarjviT
b.d) saxelmwifos axali finansuri valdebulebebi:
kanonproeqtis
miRebiT
ar
warmoiSoba
saxelmwifos
finansuri valdebulebebi.
axali
b.e) kanonproeqtis mosalodneli finansuri Sedegebi im pirTaTvis,
romelTa mimarTac vrceldeba kanonproeqtis moqmedeba:
kanonproeqti gavlenas ar axdens im pirTa finansur Sedegebze,
romelTa mimarTac vrceldeba misi moqmedeba.
b.v) kanonproeqtiT dadgenili gadasaxadis, mosakreblis an sxva
saxis gadasaxdelis odenoba da odenobis gansazRvris principi:
kanonproeqti ar iTavaliswinebs gadasaxadis, mosakreblis an sxva
saxis gadasaxdelis SemoRebas.
g)
kanonproeqtis
standartebTan
mimarTeba
saerTaSoriso
samarTlebriv
g.a) kanonproeqtis mimarTeba evrokavSiris direqtivebTan:
kanonproeqtis miReba miznad isaxavs evrokavSiris mesame (2005/60/EC)
direqtivis (Directive on the Prevention of the Use of the Financial System for the
Purpose of Money Laundering and Terrorist Financing) moTxovnebis Semdgom
implementacias.
11
g.b)
kanonproeqtis
mimarTeba
saerTaSoriso
organizaciebSi
saqarTvelos wevrobasTan dakavSirebul valdebulebebTan:
kanonproeqtis miReba miznad isaxavs evropis sabWos fulis
gaTeTrebis winaaRmdeg mimarTul RonisZiebaTa Semfasebel rCeul
eqspertTa komitetis (Moneyval) rekomendaciebis Sesrulebas.
g.g) kanonproeqtis mimarTeba saqarTvelos ormxriv da mravalmxriv
xelSekrulebebTan:
kanonproeqtis miReba ar ewinaaRmdegeba saqarTvelos ormxriv da
mravalmxriv xelSekrulebebs.
d) kanonproeqtis
momzadebis procesSi miRebuli konsultaciebi:
d.a)
saxelmwifo,
arasaxelmwifo
an/da
saerTaSoriso
organizacia/dawesebuleba, eqspertebi, romlebmac monawileoba
miiRes kanonproeqtis SemuSavebaSi, aseTis arsebobis SemTxvevaSi:
kanonproeqtis SemuSavebaSi monawileobdnen saqarTvelos finansuri
monitoringis samsaxurisa da saqarTvelos iusticiis saministros
TanamSromlebi.
d.b)
kanonproeqtis
SemuSavebaSi
monawile
organizaciis
(dawesebulebis) an/da eqspertis Sefaseba kanonproeqtis mimarT,
aseTis arsebobis SemTxvevaSi:
aseTi ar arsebobs.
ე.) kanonproeqtis avtori:
ssip saqarTvelos finansuri monitoringis samsaxuri.
ვ.) kanonproeqtis iniciatori:
kanonproeqtis iniciatoria saqarTvelos mTavroba
12
იმ მუხლების მოქმედი რედაქცია, რომლებშიც წარმოდგენილი კანონპროექტით შედის ცვლილება
მუხლი 2. ტერმინთა განმარტება
ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) უკანონო შემოსავალი – პირის საკუთრებაში ან მფლობელობაში
არსებული უკანონო ან/და დაუსაბუთებელი ქონება;
ბ) ქონება – საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული
ქონება;
გ) უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაცია – უკანონო შემოსავლისათვის
კანონიერი სახის მიცემა (შეძენა, გამოყენება, გადაცემა ან სხვა მოქმედება),
აგრეთვე მისი ნამდვილი წარმოშობის, მესაკუთრის ან მფლობელის ან/და
ქონებრივი უფლებების დამალვა ან შენიღბვა ანდა ასეთი ქმედების
ჩადენის მცდელობა;
დ) მონიტორინგი – ამ კანონით გათვალისწინებული მონიტორინგის
განმახორციელებელი
პირების
მიერ
გარიგების
მონაწილე
პირის
იდენტიფიკაცია,
გარიგების
შესახებ
ინფორმაციის
აღრიცხვა,
სისტემატიზაცია
და
საქართველოს
ფინანსური
მონიტორინგის
სამსახურისათვის წარდგენა ამ კანონითა და მის შესაბამისად მიღებული
(გამოცემული) კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით განსაზღვრული
წესით;
ე) არაკოოპერირებადი (არამოთანამშრომლე) ან საყურადღებო ზონა –
საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის წარდგინებით
საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრული ქვეყანა ან ქვეყნის
ტერიტორიის ნაწილი. აღნიშნული ქვეყანა ან ქვეყნის ტერიტორიის
ნაწილი არაკოოპერირებად (არამოთანამშრომლე) ან საყურადღებო ზონად
მიიჩნევა კომპეტენტური საერთაშორისო ორგანიზაციის ინფორმაციაზე
დაყრდნობით ან თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ
მითითებულ ზონაში მოქმედებს უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის
სუსტი მაკონტროლებელი მექანიზმი;
ვ)
კომპეტენტური
საერთაშორისო
ორგანიზაციები
–
ევროსაბჭო,
ფინანსური ქმედების სპეციალური ჯგუფი (FATF) და სხვა ორგანიზაციები,
რომლებიც ასეთად აღიარებულია საერთაშორისო თანამეგობრობის მიერ;
ზ) ზედამხედველობა – ამ კანონის მე-4 მუხლით გათვალისწინებული
საზედამხედველო ორგანოების მიერ მონიტორინგის განმახორციელებელი
შესაბამისი პირების საქმიანობის ზედამხედველობა;
თ) საეჭვო გარიგება – გარიგება (მიუხედავად მისი თანხის ოდენობისა და
ოპერაციის სახეობისა), რომელზედაც არსებობს საფუძვლიანი ეჭვი, რომ
13
იგი დაიდო ან შესრულდა უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის მიზნით
ან/და ქონება (მათ შორის, ფულადი სახსრები), რომლის საფუძველზედაც
დაიდო ან შესრულდა გარიგება, მოპოვებულია ან წარმოშობილია
დანაშაულებრივი საქმიანობიდან, ან/და გარიგება დაიდო ან შესრულდა
ტერორიზმის დაფინანსების მიზნით (ეჭვს იწვევს გარიგების მონაწილე
პირი ან გარიგების თანხის წარმოშობა, ან არსებობს სხვა საფუძველი,
რომლის გამოც გარიგება შეიძლება მიჩნეულ იქნეს საეჭვოდ), ან რომ მისი
მონაწილე რომელიმე პირი შეტანილია ტერორისტთა ან ტერორიზმის
ხელშემწყობ პირთა სიაში ან/და შესაძლებელია დაკავშირებული იყოს
მათთან, ან/და რომ მასში მონაწილე ფულადი სახსრები შესაძლებელია
დაკავშირებული იყოს ან გამოყენებულ იქნეს ტერორიზმისათვის,
ტერორისტული აქტისათვის ან ტერორისტების მიერ ან ტერორისტული
ორგანიზაციის ან ტერორიზმის დამფინანსებლის მიერ, ან რომ მისი
მონაწილე რომელიმე პირის იურიდიული ან ფაქტობრივი მისამართი ან
საცხოვრებელი ადგილი არის არაკოოპერირებად (არამოთანამშრომლე)
ზონაში, ან რომ მისი თანხის გადარიცხვა ხდება ასეთ ზონაში ან ასეთი
ზონიდან;
თ1) უჩვეულო გარიგება – რთული, უჩვეულოდ დიდი გარიგება, აგრეთვე
გარიგებათა ტიპი, რომელსაც არ აქვს აშკარა ეკონომიკური (კომერციული)
შინაარსი ან აშკარა კანონიერი მიზანი, არ შეესაბამება გარიგების
მონაწილე პირის ჩვეულებრივ საქმიანობას;
ი) (ამოღებულია);
კ) არარეზიდენტი პირი – პირი, რომელიც არ არის რეზიდენტი
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად;
ლ) პირის იდენტიფიკაცია – პირის შესახებ ისეთი ინფორმაციის მოპოვება,
რომელიც საჭიროების შემთხვევაში იძლევა პირის მოკვლევისა და მისი
სხვა პირებისგან გამორჩევის საშუალებას;
მ) საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური – ამ კანონის
შესაბამისად შექმნილი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც
ახორციელებს საქართველოს კანონმდებლობით მისთვის მინიჭებულ
უფლებამოსილებებს და რომლის სახელმწიფო კონტროლს ახორციელებს
საქართველოს მთავრობა;
ნ) მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი – ამ კანონის მე-3 მუხლით
გათვალისწინებული პირი, რომელიც უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის
აღკვეთის ხელშეწყობის მიზნით ატარებს კანონმდებლობით განსაზღვრულ
ღონისძიებებს;
14
ო) არასახელმწიფო საპენსიო სქემის დამფუძნებელი – „არასახელმწიფო
საპენსიო დაზღვევისა და უზრუნველყოფის შესახებ“ საქართველოს
კანონით განსაზღვრული იურიდიული პირი.
პ) საეჭვო ზონა – ქვეყანა ან ქვეყნის ტერიტორიის ნაწილი, რომელიც
მონიტორინგის
განმახორციელებელი
პირის
ხელთ
არსებული
ინფორმაციის
საფუძველზე
მიჩნეულია
უკანონო
შემოსავლის
ლეგალიზაციის სუსტი მაკონტროლებელი მექანიზმის მქონედ;
ჟ) ფინანსური ინსტიტუტები – „კომერციული ბანკების საქმიანობის
შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ინსტიტუტები;
რ) ბენეფიციარი მესაკუთრე – ფიზიკური პირი, რომელიც არის პირის
საბოლოო მფლობელი ან მაკონტროლებელი პირი ან/და რომლის
სახელითაც ხორციელდება გარიგება (ოპერაცია); სამეწარმეო იურიდიული
პირის (აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული იმ
ორგანიზაციული წარმონაქმნის, რომელიც არ არის იურიდიული პირი)
ბენეფიციარი მესაკუთრე არის მისი წილის ან ხმის უფლების მქონე
აქციების 25 პროცენტის ან მეტის პირდაპირი ან არაპირდაპირი ფორმით
საბოლოო მესაკუთრე, მფლობელი ან/და მაკონტროლებელი ფიზიკური
პირი ან ფიზიკური პირი, რომელიც სხვაგვარად ახორციელებს კონტროლს
სამეწარმეო იურიდიული პირის მართვაზე;
რ1 ) პირი – როგორც რეზიდენტი, ისე არარეზიდენტი ფიზიკური ან
იურიდიული
პირი,
აგრეთვე
საქართველოს
კანონმდებლობით
გათვალისწინებული ორგანიზაციული წარმონაქმნი, რომელიც არ არის
იურიდიული პირი;
ს) საეჭვო ფინანსური ინსტიტუტი – საქართველოს ეროვნული ბანკის
მიერ განსაზღვრული ფინანსური ინსტიტუტი, რომელიც ვერ უპასუხებს
უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის აღკვეთის სტანდარტებს;
ტ)
მსოფლიო
ბანკთაშორისი
საფინანსო
ტელეკომუნიკაციების
საზოგადოება (SWIFT) – საერთაშორისო ბანკთაშორისი ქსელი (სისტემა),
რომელიც
ბანკთაშორისი
ანგარიშსწორების
განხორციელებისა
და
ინფორმაციის გაცვლის ერთ-ერთი საშუალებაა.
უ) ფიქტიური ბანკი („შელ ბანკი“) – ბანკი, რომელიც არ არის
ფიზიკურად წარმოდგენილი იმ ქვეყანაში, სადაც რეგისტრირებულია/
ლიცენზირებულია, და რომელზედაც კონტროლი და ზედამხედველობა არ
ხორციელდება;
ფ) ფულადი გზავნილების განმახორციელებელი პირი – პირი (გარდა
კომერციული ბანკისა და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციისა), რომელიც
ახორციელებს ფულადი გზავნილებით მომსახურებას;
15
ქ) პოლიტიკურად აქტიური პირი – უცხო ქვეყნის მოქალაქე, რომელსაც
შესაბამისი ქვეყნის კანონმდებლობის მიხედვით უკავია სახელმწიფო
(საჯარო)
პოლიტიკური
თანამდებობა
ან/და
ეწევა
მნიშვნელოვან
სახელმწიფოებრივ და პოლიტიკურ საქმიანობას. პოლიტიკურად აქტიური
პირები არიან: სახელმწიფოს მეთაური, მთავრობის ხელმძღვანელი და
მთავრობის
წევრი,
აგრეთვე
მათი
მოადგილეები,
სამთავრობო
დაწესებულების
ხელმძღვანელი,
პარლამენტის
წევრი,
უზენაესი
სასამართლოს წევრი, საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი, სამხედრო
ძალების ხელმძღვანელი პირი, ცენტრალური (ეროვნული) ბანკის საბჭოს
წევრი, ელჩი, სახელმწიფოს წილობრივი მონაწილეობით მოქმედი
საწარმოს ხელმძღვანელი პირი, პოლიტიკური პარტიის (გაერთიანების)
ხელმძღვანელი, პოლიტიკური პარტიის (გაერთიანების) აღმასრულებელი
ორგანოს წევრი, სხვა მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მოღვაწე, ასევე მათი
ოჯახის წევრები, აგრეთვე მასთან უშუალო საქმიან ურთიერთობაში მყოფი
პირი; პირი პოლიტიკურად აქტიურ პირად ითვლება ზემოაღნიშნული
თანამდებობის დატოვებიდან ერთი წლის განმავლობაში;
ღ) ოჯახის წევრი – პირის მეუღლე, შვილი (მათ შორის, გერი) და მისი
მეუღლე, მშობელი, და, ძმა;
ყ) პოლიტიკურად აქტიურ პირთან უშუალო საქმიან ურთიერთობაში
მყოფი პირი – ფიზიკური პირი, რომელიც ფლობს ან/და აკონტროლებს იმ
იურიდიული პირის წილს ან ხმის უფლების მქონე აქციებს, რომლის
წილს ან ხმის უფლების მქონე აქციებს ფლობს ან/და აკონტროლებს
პოლიტიკურად აქტიური პირი, აგრეთვე მასთან სხვაგვარ მჭიდრო საქმიან
ურთიერთობაში მყოფი პირი.
შ) კლიენტი – ნებისმიერი პირი, რომელიც მიმართავს მონიტორინგის
განმახორციელებელ პირს ამ უკანასკნელის ძირითადი საქმიანობიდან
გამომდინარე,
საქართველოს
კანონმდებლობით
გათვალისწინებული
მომსახურებისთვის ან/და სარგებლობს ზემოაღნიშნული მომსახურებით;
ჩ) სალიზინგო კომპანია – იურიდიული პირი, რომელიც ეწევა სალიზინგო
საქმიანობას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად.
ც) ადვოკატი – „ადვოკატთა შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი
მუხლით განსაზღვრული პირი.
მუხლი 3. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირები
მონიტორინგის განმახორციელებელი პირები არიან:
ა) კომერციული ბანკები, ვალუტის გადამცვლელი პუნქტები,
სადეპოზიტო დაწესებულებები და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები;
არასაბანკო
16
ა1) ფულადი გზავნილების განმახორციელებელი პირები;
ა2 ) კვალიფიციური საკრედიტო ინსტიტუტი;
ბ) საბროკერო კომპანიები და ფასიანი ქაღალდების რეგისტრატორები;
გ) სადაზღვევო კომპანიები და არასახელმწიფო საპენსიო სქემის დამფუძნებლები;
დ) ლატარიებისა და სხვა მომგებიანი თამაშების მომწყობი პირები;
ე) ძვირფას ლითონებთან, ძვირფას ქვებთან და მათ ნაწარმთან და ანტიკვარულ
ნივთებთან დაკავშირებული საქმიანობის განმახორციელებელი პირები;
ვ) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო
სამართლის იურიდიული პირი – შემოსავლების სამსახური (შემდგომში –
შემოსავლების სამსახური);
ზ) გრანტებისა და საქველმოქმედო დახმარებების გამცემი პირები;
თ) ნოტარიუსები;
თ1) საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საჯარო რეესტრის ეროვნული
სააგენტო;
ი) (ამოღებულია);
კ) პირი, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ეწევა
საბუღალტრო ან/და აუდიტორულ საქმიანობას;
ლ) სალიზინგო კომპანიები;
მ) (ამოღებულია - 27.11.2013, №1638);
ნ) ადვოკატები.
მუხლი 4. ზედამხედველობა
საზედამხედველო ორგანოები არიან:
ა) საქართველოს ეროვნული ბანკი – კომერციული ბანკების, ვალუტის გადამცვლელი
პუნქტების, კვალიფიციური საკრედიტო ინსტიტუტების, არასაბანკო სადეპოზიტო
დაწესებულებებისა
და
მიკროსაფინანსო
ორგანიზაციებისათვის;
ფულადი
გზავნილების განმახორციელებელი პირებისათვის; საბროკერო კომპანიებისა და
ფასიანი ქაღალდების რეგისტრატორებისათვის;
ა1) საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საქართველოს დაზღვევის სახელმწიფო
ზედამხედველობის სამსახური – სადაზღვევო კომპანიებისა და არასახელმწიფო
საპენსიო სქემის დამფუძნებლებისათვის ;
ბ) საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო – ლატარიებისა და სხვა მომგებიანი
თამაშობების მომწყობი პირებისათვის; ძვირფას ლითონებთან, ძვირფას ქვებთან და
მათ ნაწარმთან და ანტიკვარულ ნივთებთან დაკავშირებული საქმიანობის
განმახორციელებელი პირებისათვის; შემოსავლების სამსახურისათვის; სალიზინგო
კომპანიებისათვის; გრანტებისა და საქველმოქმედო დახმარებების გამცემი
პირებისათვის;
გ) საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო – ნოტარიუსებისათვის; საჯარო რეესტრის
ეროვნული სააგენტოსათვის;
17
დ) საქართველოს კანონმდებლობის საფუძველზე შექმნილი ბუღალტერთა
საერთაშორისო ფედერაციის წევრი ორგანიზაცია − იმ პირებისათვის, რომლებიც
საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ეწევიან საბუღალტრო ან/და
აუდიტორულ საქმიანობას;
ე) საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − საქართველოს ადვოკატთა ასოციაცია −
ადვოკატებისათვის.
მუხლი 5. მონიტორინგს დაქვემდებარებული გარიგებები
1. ამ კანონის მიზნებისათვის მონიტორინგს ექვემდებარება პირის მიერ დადებული
ან შესრულებული გარიგება ან/და გარიგების (მისი თანხის) დანაწევრების მიზნით
დადებულ ან შესრულებულ გარიგებათა ერთობლიობა (გარდა კომერციული
ბანკების, საბროკერო და სადაზღვევო კომპანიების, ადვოკატებისა და საბუღალტრო
ან/და აუდიტორული საქმიანობის განმახორციელებელი პირების საშუალებით
შესრულებული გარიგებებისა), თუ არსებობს ერთ-ერთი ან ორივე შემდეგი პირობა:
ა) გარიგების ან გარიგებათა ერთობლიობის თანხა აღემატება 30 000 ლარს (ან მის
ეკვივალენტს სხვა ვალუტაში), როგორც ნაღდი, ისე უნაღდო ანგარიშსწორების
შემთხვევაში;
ბ) ეს გარიგება არის საეჭვო გარიგება ამ კანონის მე-2 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის
შესაბამისად.
2. კომერციული ბანკების მონიტორინგს ექვემდებარება ამ მუხლის პირველი
პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გარიგებები, აგრეთვე პირის მიერ
დადებული ან შესრულებული გარიგება ან/და მისი დანაწევრების მიზნით დადებულ
ან შესრულებულ გარიგებათა ერთობლიობა, თუ გარიგების ან გარიგებათა
ერთობლიობის თანხა აღემატება 30 000 ლარს (ან მის ეკვივალენტს სხვა ვალუტაში)
და ამავე დროს იგი თავისი შინაარსით არის შემდეგი გარიგება (ოპერაცია):
ა) თანხის მიღება წარმომდგენზე საბანკო ჩეკით;
ბ) უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვა ბანკნოტების საშუალებით;
გ) საყურადღებო ან საეჭვო ზონაში მოქმედი ან რეგისტრირებული ბანკის საბანკო
ანგარიშიდან მფლობელის მიერ თანხის გადმორიცხვა საქართველოში არსებულ
საბანკო ანგარიშზე ან თანხის გადარიცხვა საქართველოდან ასეთ ზონაში მოქმედ ან
რეგისტრირებულ ბანკში არსებულ საბანკო ანგარიშზე;
დ) საყურადღებო ან საეჭვო ზონაში რეგისტრირებული პირის მიერ სესხის გაცემა ან
მიღება, ანდა ასეთი პირის მიერ საქართველოში არსებული საბანკო დაწესებულების
მეშვეობით განხორციელებული ნებისმიერი სხვა გარიგება (ოპერაცია);
ე) სხვა სახელმწიფოში ანონიმური პირის საბანკო ანგარიშზე თანხის
საქართველოდან გადარიცხვა ან ანონიმური პირის სხვა სახელმწიფოში არსებული
საბანკო ანგარიშიდან თანხის საქართველოში გადმორიცხვა;
ვ) საწარმოს საწესდებო კაპიტალში ფულადი სახსრების შეტანა, გარდა „ფასიანი
ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ
ანგარიშვალდებულ საწარმოთა აქციების შეძენისა;
18
ზ) ფიზიკური პირის (არამეწარმე სუბიექტის) მიერ საბანკო ანგარიშზე ფულადი
სახსრების ნაღდი ფორმით განთავსება და გადარიცხვა (გარდა ბიუჯეტში თანხების
ჩარიცხვისა და საქართველოს ფარგლებში მის საკუთარ ანგარიშებს შორის თანხის
გადარიცხვისა);
თ) სესხის გაცემა წარმომდგენზე ფასიანი ქაღალდებით უზრუნველყოფით;
ი) იურიდიული პირის რეგისტრაციიდან 90 კალენდარულ დღეში თანხის მის
საბანკო ანგარიშზე ჩარიცხვა ან ამ ანგარიშიდან გადარიცხვა;
კ) გრანტის (გარდა სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის
ბიუჯეტიდან გაცემული გრანტისა) ან საქველმოქმედო დახმარების თანხის
ანგარიშზე ჩარიცხვა ან ანგარიშიდან გადარიცხვა;
ლ) საეჭვო ფინანსური ინსტიტუტის მონაწილეობით განხორციელებული გარიგება
(ოპერაცია).
21. საბროკერო კომპანიების მონიტორინგს ექვემდებარება ამ მუხლის პირველი
პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გარიგებები, აგრეთვე პირის მიერ
დადებული ან შესრულებული გარიგება ან/და მისი დანაწევრების მიზნით დადებულ
ან შესრულებულ გარიგებათა ერთობლიობა, თუ გარიგების ან გარიგებათა
ერთობლიობის თანხა აღემატება 30 000 ლარს (ან მის ეკვივალენტს სხვა ვალუტაში)
და ამავე დროს იგი თავისი შინაარსით არის შემდეგი გარიგება (ოპერაცია):
ა) წარმომდგენზე ფასიანი ქაღალდებით შესრულებული გარიგება;
ბ) საეჭვო ფინანსური ინსტიტუტის მონაწილეობით განხორციელებული გარიგება
(ოპერაცია);
გ) ფასიანი ქაღალდებით საყურადღებო ან საეჭვო ზონაში მყოფი და
რეგისტრირებული პირის მიერ ან/და ასეთ ზონაში მოქმედი ბანკის საბანკო
ანგარიშის გამოყენებით შესრულებული გარიგება;
დ) ნაღდი ფულით შესრულებული გარიგება.
22. სადაზღვევო კომპანიების მონიტორინგს ექვემდებარება ამ მუხლის პირველი
პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გარიგებები, აგრეთვე პირის მიერ
დადებული ან შესრულებული გარიგება ან/და მისი დანაწევრების მიზნით დადებულ
ან შესრულებულ გარიგებათა ერთობლიობა, თუ გარიგების ან გარიგებათა
ერთობლიობის თანხა აღემატება 30 000 ლარს (ან მის ეკვივალენტს სხვა ვალუტაში)
და ამავე დროს იგი თავისი შინაარსით არის შემდეგი გარიგება (ოპერაცია):
ა) დაბრუნებადი სიცოცხლის დაზღვევა;
ბ) ანუიტეტური და საპენსიო დაზღვევა;
გ) პრემიის დაბრუნების პირობით პიროვნული დაზღვევა;
დ) საყურადღებო ან საეჭვო ზონაში მყოფი და რეგისტრირებული პირის მიერ ან/და
ასეთ ზონაში მოქმედი ბანკის საბანკო ანგარიშის გამოყენებით შესრულებული
გარიგება;
ე) დამზღვევის ინიციატივით პირველი სამი თვის განმავლობაში გაწყვეტილი
სადაზღვევო კონტრაქტი;
ვ) საეჭვო ფინანსური ინსტიტუტის მონაწილეობით განხორციელებული გარიგება
(ოპერაცია);
19
ზ) ნაღდი ფულით შესრულებული გარიგება.
ადვოკატისა
და
საბუღალტრო
ან/და
აუდიტორული
საქმიანობის
2 3.
განმახორციელებელი პირის მონიტორინგს ექვემდებარება ამ მუხლის პირველი
პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გარიგება, როდესაც ადვოკატი ან
საბუღალტრო ან/და აუდიტორული საქმიანობის განმახორციელებელი პირი
კლიენტის დავალებით ან კლიენტის სახელით მონაწილეობს შემდეგი სახის
საქმიანობაში/გარიგებაში:
ა) უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვა;
ბ) ფულადი სახსრების, ფასიანი ქაღალდების ან სხვა ქონების მართვა;
გ) საბანკო, შემნახველი ან ფასიანი ქაღალდების ანგარიშების მართვა;
დ) იურიდიული პირის შექმნისთვის, საქმიანობისთვის ან მართვისთვის შენატანების
ორგანიზება;
ე) იურიდიული პირის ან ამხანაგობის შექმნა, საქმიანობა ან მართვა;
ვ) იურიდიული პირის (წილის) ყიდვა-გაყიდვა.
3. შემოსავლების სამსახურის მონიტორინგს ექვემდებარება 30 000 ლარზე (ან სხვა
ვალუტაში მის ეკვივალენტზე) მეტი ნაღდი ფულისა და ფასიანი ქაღალდების
საქართველოში შემოტანა და საქართველოდან გატანა.
4. მონიტორინგს ექვემდებარება აგრეთვე ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“
ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გარიგების დადების ან შესრულების მცდელობა
და სხვა ფაქტი (გარემოება), რომელიც, საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის
სამსახურის წერილობითი მითითებების შესაბამისად, შეიძლება უკავშირდებოდეს
უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციას ან ტერორიზმის დაფინანსებას.
5. ამ მუხლის პირველი–23 და მე-4 პუნქტებით გათვალისწინებული გარიგებების
გარდა, საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურმა მონიტორინგის
განმახორციელებელი პირისათვის შეიძლება განსაზღვროს კონკრეტული სახის
გარიგებათა ჩამონათვალი, რომელთა შესახებაც უნდა ეცნობოს ფინანსური
მონიტორინგის სამსახურს განსაზღვრულ შემთხვევებში, მის მიერ დადგენილი
წესით.
51. ადვოკატი და პირი, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი
წესით ახორციელებს საბუღალტრო ან/და აუდიტორულ საქმიანობას, მონიტორინგს
დაქვემდებარებული გარიგების შესახებ ანგარიშგების ფორმას აგზავნიან იმ
შემთხვევაში, თუ ანგარიშგების ფორმის გაგზავნა არ ეწინააღმდეგება მათი
საქმიანობის
მარეგულირებელი
კანონმდებლობით
გათვალისწინებული
პროფესიული საიდუმლოების დაცვის პრინციპს.
6. საეჭვო გარიგების შესახებ ვარაუდის არსებობისა და გარიგების თანხის ოდენობის
მიუხედავად, მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი არ აჩერებს გარიგების
შესრულებას (მასთან საქმიანი ურთიერთობით დაკავშირებული პირის (კლიენტის)
მომსახურებას), გარდა ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.
7. თუ ვერ ხერხდება მონიტორინგის განმახორციელებელ პირთან საქმიანი
ურთიერთობის დამყარების მსურველი პირის იდენტიფიკაცია, აგრეთვე ამ კანონის 6
მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში
20
ხელმძღვანელობისგან უარის მიღებისას მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი
უარს ეუბნება პირს გარიგების შესრულებაზე (კლიენტის მომსახურებაზე).
მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი გარიგების შესრულებას აჩერებს ასევე იმ
შემთხვევაში, თუ გარიგების მონაწილე რომელიმე პირი შეყვანილია ტერორისტ ან
ტერორიზმის ხელშემწყობ პირთა სიაში, და დაუყოვნებლივ უგზავნის ანგარიშგების
შესაბამის ფორმას საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურს.
8. მონიტორინგის განმახორციელებელმა პირებმა უნდა მიიღონ გონივრული ზომები
იმაში დასარწმუნებლად, რომ ყურადღებას აქცევენ ყველა გარიგებას (ოპერაციას)
უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის
მიზნით.
9. მონიტორინგის განმახორციელებელმა პირებმა განსაკუთრებული ყურადღება
უნდა მიაქციონ უჩვეულო გარიგებებს, ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „გ“ და „დ“, 21
პუნქტის „გ“ და 2 2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრულ გარიგებებს,
რომელთაც არ აქვთ აშკარა ეკონომიკური (კომერციული) შინაარსი და აშკარა
კანონიერი მიზანი, შესაძლებლობის ფარგლებში შეისწავლონ ასეთი გარიგებების
დადების მიზანი და წერილობით დააფიქსირონ მიღებული შედეგები.
10. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირები, ამ კანონის მიზნებიდან
გამომდინარე,
თავად
განსაზღვრავენ
მათთან
საქმიანი
ურთიერთობით
დაკავშირებული პირის გარიგების უჩვეულო გარიგებისთვის მიკუთვნების
პრინციპებს.
მუხლი 6. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირის ვალდებულებები გარიგების
და მასში მონაწილე პირების შესახებ ინფორმაციის (დოკუმენტების) აღრიცხვასთან
დაკავშირებით
1. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი (გარდა ამ კანონის მე-3 მუხლის „ე“,
„ვ“, „თ1“, „კ“ და „ნ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული პირებისა) ვალდებულია
მოახდინოს კლიენტის (მისი წარმომადგენლისა და მარწმუნებლის, აგრეთვე მესამე
პირის, თუ გარიგება მესამე პირის სასარგებლოდ იდება) იდენტიფიკაცია და მიიღოს
გონივრული ზომები მისი ვინაობის გადასამოწმებლად სანდო და დამოუკიდებელი
წყაროდან მოპოვებული ინფორმაციის (დოკუმენტების) საფუძველზე შემდეგ
შემთხვევებში:
ა) გარიგების (ოპერაციის) თანხა აღემატება 3 000 ლარს (ან მის ეკვივალენტს სხვა
ვალუტაში);
ბ) კლიენტს სურს განახორციელოს ადგილობრივი ან/და საერთაშორისო ფულადი
გადარიცხვა, რომლის თანხა აღემატება 1 500 ლარს (ან მის ეკვივალენტს სხვა
ვალუტაში);
გ) ჩნდება ეჭვი კლიენტის არსებული საიდენტიფიკაციო მონაცემების სიზუსტეში ან
შესაბამისობაში;
დ) გარიგება არის საეჭვო გარიგება ამ კანონის მე-2 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის
შესაბამისად.
21
2. ძვირფას ლითონებთან, ძვირფას ქვებთან და მათ ნაწარმთან და ანტიკვარულ
ნივთებთან დაკავშირებული საქმიანობის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია
მოახდინოს კლიენტის იდენტიფიკაცია, თუ გარიგების (ოპერაციის) თანხა (ნაღდი
ფულის სახით გადახდილი თანხა) აღემატება 30 000 ლარს.
3. შემოსავლების სამსახური ვალდებულია განახორციელოს საზღვარზე 30 000
ლარზე (ან სხვა ვალუტაში მის ეკვივალენტზე) მეტი ნაღდი ფულის – ეროვნული და
უცხოური ვალუტების, ჩეკებისა და სხვა ფასიანი ქაღალდების − გადამაადგილებელი
ფიზიკური პირების იდენტიფიკაცია.
4. საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო
ვალდებულია მოახდინოს უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვის გარიგების მონაწილე
პირის (მისი წარმომადგენლისა და მარწმუნებლის, აგრეთვე მესამე პირის, თუ
გარიგება მესამე პირის სასარგებლოდ იდება) იდენტიფიკაცია.
41. ადვოკატი და პირი, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი
წესით ახორციელებს საბუღალტრო ან/და აუდიტორულ საქმიანობას, ვალდებული
არიან მოახდინონ კლიენტის (მისი წარმომადგენლისა და მარწმუნებლის, აგრეთვე
მესამე პირის, თუ გარიგება მესამე პირის სასარგებლოდ იდება) იდენტიფიკაცია და
მიიღონ გონივრული ზომები მისი ვინაობის გადასამოწმებლად სანდო და
დამოუკიდებელი
წყაროდან
მოპოვებული
ინფორმაციის
(დოკუმენტების)
საფუძველზე, აგრეთვე შეასრულონ ამ მუხლით გათვალისწინებული სხვა
ვალდებულებები იმ შემთხვევაში, როდესაც ისინი კლიენტისთვის ამზადებენ ან/და
ასრულებენ ერთ-ერთ შემდეგ საქმიანობასთან დაკავშირებულ გარიგებას
(ოპერაციას):
ა) უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვა;
ბ) ფულადი სახსრების, ფასიანი ქაღალდების ან სხვა ქონების მართვა;
გ) საბანკო, შემნახველი ან ფასიანი ქაღალდების ანგარიშების მართვა;
დ) იურიდიული პირის შექმნისთვის, საქმიანობისთვის ან მართვისთვის შენატანების
ორგანიზება;
ე) იურიდიული პირის ან ამხანაგობის შექმნა, საქმიანობა ან მართვა;
ვ) იურიდიული პირის (წილის) ყიდვა-გაყიდვა.
5. საბროკერო კომპანიის მიერ თავისი კლიენტისათვის კომერციული ბანკის
მეშვეობით
შესრულებული
გარიგების
შემთხვევაში
იდენტიფიკაციის
განხორციელება ევალება საბროკერო კომპანიას (ამ შემთხვევაში კომერციულ ბანკს
საბროკერო კომპანიის კლიენტის იდენტიფიკაცია არ მოეთხოვება).
6.
ამ
მუხლის
პირველი
პუნქტის
გათვალისწინებით,
მონიტორინგის
განმახორციელებელი პირი ვალდებულია აღრიცხოს/შეინახოს გარიგების შესახებ
ინფორმაცია (დოკუმენტები), რომელიც (რომლებიც) შეეხება:
ა) გარიგების (ოპერაციის) შინაარსს;
ბ) გარიგების დადების თარიღსა და ადგილს, აგრეთვე გარიგების თანხის ოდენობას
და ვალუტას, რომელშიც გარიგება უნდა შესრულდეს;
გ) გარიგების მონაწილე პირის (მათ შორის, კლიენტის) იდენტიფიკაციისათვის
წარმოდგენილ ამ კანონით განსაზღვრულ ინფორმაციას (დოკუმენტებს);
22
დ) იმ პირის იდენტიფიკაციისათვის საჭირო ინფორმაციას (დოკუმენტებს), რომლის
დავალებითაც იდება ან სრულდება გარიგება;
ე) იმ პირის იდენტიფიკაციისათვის საჭირო ინფორმაციას (დოკუმენტებს), რომელიც
მესამე ან სხვა პირის დავალებით დებს ან ასრულებს გარიგებას.
7. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი, ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე,
თავად განსაზღვრავს პროცედურებს, რომლებიც აუცილებელია კლიენტის
იდენტიფიკაციისათვის (გარდა ანგარიშის გახსნის პროცედურებისა). ამასთანავე, მას
უფლება აქვს, მოითხოვოს გარიგებასთან (ოპერაციასთან) და მასში მონაწილე
პირებთან დაკავშირებული ნებისმიერი სხვა ინფორმაცია (დოკუმენტები).
8. მონიტორინგის განმახორციელებელმა პირმა საიდენტიფიკაციო მონაცემები უნდა
შეამოწმოს მინიმუმ პირადობის დამადასტურებელი მოწმობის ან პასპორტის ან
საქართველოს
კანონმდებლობით
მათთან
გათანაბრებული
დოკუმენტის
საფუძველზე, ხოლო იურიდიული პირის შემთხვევაში – სახელმწიფოს მიერ
გამოცემული ისეთი დოკუმენტის საფუძველზე, რომელიც იძლევა იურიდიული
პირის შექმნისა და მისი წარმომადგენლის (წარმომადგენლების) შესაბამისი
უფლებამოსილების დადასტურების საშუალებას.
9. აკრძალულია ფინანსური ინსტიტუტის მიერ ანონიმური ანგარიშის ან ფიქტიურ
სახელზე ანგარიშის გახსნა ან/და წარმოება.
10. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია მოახდინოს კლიენტის
ბენეფიციარი მესაკუთრის იდენტიფიკაცია, ასევე მიიღოს გონივრული ზომები მისი
ვინაობის გადამოწმების მიზნით სანდო, დამოუკიდებელ წყაროზე დაყრდნობით და
დარწმუნდეს, რომ იცის, ვინ არის კლიენტის ბენეფიციარი მესაკუთრე.
11. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი კლიენტის (მისი ბენეფიციარი
მესაკუთრის) იდენტიფიკაციისას ან/და მისი ვინაობის გადამოწმებისას შეიძლება
დაეყრდნოს მესამე პირს/შუამავალს, რომელიც საერთაშორისო სტანდარტების
გათვალისწინებით ახორციელებს პირის იდენტიფიკაციას და მისი ვინაობის
გადამოწმებას, ამ კანონის მე-7 მუხლით გათვალისწინებული დოკუმენტების (მათი
ასლების) შენახვას და ექვემდებარება უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისა და
ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის შესაბამის ზედამხედველობასა და
რეგულირებას. ამასთანავე, მან კლიენტის იდენტიფიკაციასთან დაკავშირებული
ინფორმაციის (დოკუმენტების ან მათი ასლების) დაუყოვნებლივ ხელმისაწვდომობის
უზრუნველსაყოფად უნდა გაატაროს შესაბამისი ღონისძიება. ასეთ შემთხვევაში ამ
კანონით გათვალისწინებული წესით კლიენტის იდენტიფიკაციისა და მისი ვინაობის
გადამოწმებისათვის საბოლოო პასუხისმგებლობა ეკისრება მონიტორინგის
განმახორციელებელ პირს.
12. მონიტორინგის განმახორციელებელ პირს უფლება აქვს, კლიენტის (მისი
წარმომადგენლისა და მარწმუნებლის, აგრეთვე მესამე პირის, თუ გარიგება მესამე
პირის სასარგებლოდ იდება) (მისი ბენეფიციარი მესაკუთრის) ამ კანონით
გათვალისწინებული
წესით
იდენტიფიკაციის
მიზნით,
საქართველოს
კანონმდებლობით დადგენილი წესით ისარგებლოს საქართველოს იუსტიციის
სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული
23
პირის − სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მიერ მოწოდებული
საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების მონაცემთა ელექტრონული ბაზებით.
13. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია ჰქონდეს რისკების
მართვის სათანადო სისტემა ისეთი კლიენტის იდენტიფიკაციის მიზნით, რომლის
საქმიანობამ შესაძლებელია შექმნას უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისა და
ტერორიზმის დაფინანსების მაღალი რისკი, და აწარმოოს მის მიმართ
გაძლიერებული იდენტიფიკაციისა და ვინაობის გადამოწმების და გაძლიერებული
მონიტორინგის პროცესი. იდენტიფიკაციისა და ვინაობის გადამოწმების
პროცედურები უნდა განხორციელდეს რისკებზე დამყარებული მიდგომის
საფუძველზე,
კლიენტის
ტიპისა
და
სახის,
საქმიანი
ურთიერთობის,
პროდუქტის/მომსახურების ან გარიგების გათვალისწინებით ან სხვა გზით, რომელიც
განისაზღვრება საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის ნორმატიული
აქტით.
14. თითოეული კლიენტისა და მისი ბენეფიციარი მესაკუთრის ამ მუხლით
გათვალისწინებული იდენტიფიკაცია და ვინაობის გადამოწმება და სხვა
ინფორმაციის მოპოვება უნდა მოხდეს გარიგების განხორციელებამდე ან ანგარიშის
გახსნამდე ან სხვა სახის საქმიანი ურთიერთობის დამყარებამდე, ასევე საქმიანი
ურთიერთობის გაგრძელებამდე, თუ არსებობს ეჭვი უკანონო შემოსავლის
ლეგალიზაციაზე ან ტერორიზმის დაფინანსებაზე ან ჩნდება ეჭვი კლიენტის
არსებული საიდენტიფიკაციო მონაცემების სიზუსტეში ან შესაბამისობაში.
საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური უფლებამოსილია განსაზღვროს
შემთხვევები, რომელთა დროსაც კლიენტისა და მისი ბენეფიციარი მესაკუთრის
ვინაობის გადამოწმება შესაძლებელია დასრულდეს საქმიანი ურთიერთობის
დამყარების შემდეგ, გარდა ამ კანონის მე-5 მუხლის მე-7 პუნქტით
გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
15. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია აწარმოოს კლიენტთან
საქმიანი ურთიერთობის მუდმივი მონიტორინგი, რომელიც მოიცავს:
ა) კლიენტისა და მისი ბენეფიციარი მესაკუთრის შესახებ მიმდინარე ინფორმაციისა
და ჩანაწერების შენახვას;
ბ) არსებული საიდენტიფიკაციო მონაცემების პერიოდულ განახლებას და მათ
მოქმედ ნორმებთან შესაბამისობას;
გ) გარიგების დეტალურ შესწავლას, იმისათვის, რომ დადგინდეს, შეესაბამება თუ არა
გარიგება კლიენტის შესახებ მის ცოდნას, კლიენტის კომერციულ და პირად
საქმიანობას, ან რისკის ჯგუფს და, საჭიროების შემთხვევაში, ქონების (მათ შორის,
ფულადი სახსრების) წარმომავლობას.
16. მონიტორინგის განმახორციელებელმა პირმა განსაკუთრებული ყურადღება უნდა
მიაქციოს რისკებს, დაკავშირებულს ისეთი ახალი ტექნოლოგიების, პროდუქტებისა
და მომსახურების დანერგვასთან, რომლებიც ხელს უწყობს ანონიმურობას
მომსახურებისას, და ყველა ზომა უნდა მიიღოს უკანონო შემოსავლის
ლეგალიზაციისა და ტერორიზმის დაფინანსების მიზნებისთვის მათი გამოყენების
აღსაკვეთად.
მონიტორინგის
განმახორციელებელ
პირს
უნდა
ჰქონდეს
24
იდენტიფიკაციისა და ვინაობის გადამოწმების ისეთი პოლიტიკა და პროცედურები,
რომლებიც უზრუნველყოფს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული
წესით პირის დისტანციურ მომსახურებასთან დაკავშირებული რისკების შემცირებას.
ამ პუნქტში მითითებული პოლიტიკა და პროცედურები გამოყენებული უნდა იქნეს
საქმიანი ურთიერთობის დამყარებისა და მისი მუდმივი მონიტორინგის დროს.
მუხლი 7. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირების ვალდებულებანი გარიგების
შესახებ ინფორმაციის (დოკუმენტების) შენახვასთან დაკავშირებით
1.
მონიტორინგის
განმახორციელებელი
პირი
ვალდებულია
კლიენტის
იდენტიფიკაციისათვის წარმოდგენილი ინფორმაცია (დოკუმენტი), ასევე კლიენტის
ანგარიშის შესახებ დოკუმენტაცია და საქმიანი კორესპონდენცია მატერიალური ან
ელექტრონული ფორმით (მოწოდებული ამ კანონის მე-6 მუხლის მე-12 პუნქტით
გათვალისწინებული წესით) შეინახოს მასთან საქმიანი ურთიერთობის გაწყვეტის
მომენტიდან არანაკლებ 6 წლის განმავლობაში, თუ შესაბამისი საზედამხედველო
ორგანო არ მოითხოვს უფრო მეტი ვადით შენახვას, და საქართველოს
კანონმდებლობით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობისას წარუდგინოს
კომპეტენტურ ორგანოებს.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია (დოკუმენტი) და
გარიგების შესახებ ინფორმაცია (დოკუმენტები) ინახება ორიგინალის სახით, ხოლო
თუ ეს შეუძლებელია, ინახება ინფორმაციის (დოკუმენტის) ასლი, დამოწმებული
ნოტარიუსის ან თავად მიმღები პირის (მისი უფლებამოსილი თანამშრომლის) მიერ.
დამოწმებას არ საჭიროებს კლიენტის იდენტიფიკაციისათვის ამ კანონის მე-6
მუხლის მე-12 პუნქტით გათვალისწინებული წესით წარმოდგენილი და
მონიტორინგის განმახორციელებელი პირის მიერ გადამოწმებული მონაცემები.
3. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირი ვალდებულია ამ მუხლით
გათვალისწინებული ინფორმაცია (დოკუმენტები) და ამ კანონის მე-5 მუხლის მე-9
პუნქტით განსაზღვრული ჩანაწერები შეინახოს გარიგების დადების ან შესრულების
დღიდან არანაკლებ 6 წლის განმავლობაში, თუ შესაბამისი საზედამხედველო ორგანო
არ მოითხოვს უფრო მეტი ვადით შენახვას ან/და საქართველოს კანონმდებლობით
ასეთი ინფორმაციის (დოკუმენტების) შენახვისათვის უფრო მეტი ვადა არ არის
დაწესებული.
4. ინფორმაცია (დოკუმენტი) იმგვარად უნდა იყოს აღრიცხული და შენახული, რომ
მისი მონაცემები სრულად ასახავდეს დადებულ ან შესრულებულ გარიგებას და,
საჭიროების შემთხვევაში, შესაძლებელი იყოს შესაბამისი საზედამხედველო
ორგანოებისათვის მათი ოპერატიულად წარდგენა, ასევე სისხლისსამართლებრივი
დევნისას გამოყენება მტკიცებულების სახით.
5. მონიტორინგის განმახორციელებელი პირები ვალდებული არიან საეჭვო
გარიგებებისა და დანაწევრებული გარიგებების გამოვლენის მიზნით შექმნან
მონაცემთა ელექტრონული ბაზა (სისტემა).
25
მუხლი 111. ფიქტიური ბანკი („შელ ბანკი“)
1. აკრძალულია ფიქტიური ბანკის შექმნა და არსებობა, აგრეთვე მასთან საქმიანი
(მათ შორის, საკორესპონდენტო) ურთიერთობა.
2. ფინანსური სექტორის წარმომადგენლები ვალდებული არიან მიიღონ გონივრული
ზომები, რათა გამოარკვიონ:
ა) მიეკუთვნება თუ არა მათთან საქმიან ურთიერთობაში მყოფი პირი (ან პირი,
რომელთანაც ისინი ამყარებენ საქმიან ურთიერთობას) ფიქტიური ბანკის
კატეგორიას;
ბ) აქვს თუ არა მათთან საქმიან ურთიერთობაში მყოფ პირს (ან პირს, რომელთანაც
ისინი ამყარებენ საქმიან ურთიერთობას) ფიქტიურ ბანკთან ურთიერთობა.
მუხლი 12. პასუხისმგებლობა ინფორმაციის დაცვასა და გაცემასთან დაკავშირებით
1. საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურისა და მონიტორინგის
განმახორციელებელი პირების, საზედამხედველო ორგანოების ხელმძღვანელებსა და
თანამშრომლებს არა აქვთ უფლება, შეატყობინონ გარიგების მონაწილე პირებს ან
სხვა პირებს, რომ გარიგების შესახებ ინფორმაცია გადაეცა შესაბამის ორგანოს, მათი
ამ კანონით განსაზღვრული ვალდებულებებიდან გამომდინარე.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნის შეუსრულებლობა გამოიწვევს
საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ პასუხისმგებლობას.
3. საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური, საზედამხედველო
ორგანოები,
სამართალდამცავი
ორგანოები,
მათი
ხელმძღვანელები
და
თანამშრომლები ვალდებული არიან უზრუნველყონ ამ კანონის შესაბამისად
მიღებული იმ ინფორმაციის დაცვა, რომელიც შეიცავს პირად, საბანკო, კომერციულ
ან პროფესიულ საიდუმლოს, და ასეთი ინფორმაცია გასცენ საქართველოს
კანონმდებლობის შესაბამისად.
4.
საქართველოს
ფინანსური
მონიტორინგის
სამსახურს,
მონიტორინგის
განმახორციელებელ პირებს, საზედამხედველო ორგანოებს, მათ ხელმძღვანელებსა
და თანამშრომლებს არ ეკისრებათ პასუხისმგებლობა თავიანთი უფლებამოსილების
ფარგლებში განხორციელებული შესაბამისი მოქმედების შედეგად ნორმატიული
აქტით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ინფორმაციის კონფიდენციალობის
დაცვის ვალდებულების დარღვევისათვის, ანდა ასეთი ინფორმაციის დაცვისათვის
ან გაცემისათვის, გარდა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით
გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენის შემთხვევისა.
5. საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის, მონიტორინგის
განმახორციელებელი პირების, საზედამხედველო ორგანოების, სამართალდამცავი
ორგანოების თანამდებობის პირებისა და თანამშრომლების მიერ ამ კანონით
დადგენილ შემთხვევებში და დადგენილი წესით მიღებული ინფორმაციის
კონფიდენციალობის დაცვის ვალდებულების დარღვევის შედეგად ფიზიკური და
იურიდიული პირებისათვის მიყენებულ მატერიალურ ზიანს ანაზღაურებს ზიანის
მიმყენებელი – შესაბამისად ფინანსური მონიტორინგის სამსახური, მონიტორინგის
26
განმახორციელებელი პირი, საზედამხედველო ორგანო ან სამართალდამცავი ორგანო
სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილი ოდენობით.
6.
საქართველოს
ფინანსური
მონიტორინგის
სამსახურს,
მონიტორინგის
განმახორციელებელ პირებს, მათ ხელმძღვანელებსა და თანამშრომლებს არ
ეკისრებათ პასუხისმგებლობა იმ ზიანისთვის, რომელიც შეიძლება მიადგეს
ფიზიკურ ან/და იურიდიულ პირს ამ კანონის მოთხოვნათა დაცვით შესაბამისი
ინფორმაციისა და მასალების სათანადო ორგანოებისათვის გადაცემის შედეგად.
7. საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურისათვის ამ კანონით
გათვალისწინებული ინფორმაციის მიწოდების ვალდებულების შესრულებისას
დაუშვებელია მონიტორინგის განმახორციელებელი პირების თანამშრომელთა
ვინაობის გამჟღავნება.
8. საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურის მიერ ამ კანონის შეუსაბამო
– უსაფუძვლო ეჭვის საფუძველზე ინფორმაციისა და მასალების საქართველოს
მთავარი პროკურატურისა და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს
შესაბამისი სამსახურებისათვის გადაცემის შედეგად ფიზიკური და იურიდიული
პირებისათვის მიყენებულ მატერიალურ ზიანს ანაზღაურებს ფინანსური
მონიტორინგის სამსახური სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე ,
საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით .
27