ბრძანება N 29009
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 29009
31 დეკემბერი 2025
ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა
შპს „---ს“ (ს/ნ ----)
(მის.: ---) 2025 წლის 2 დეკემბრის საჩივრის
დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2025 წლის 24 დეკემბრის სხდომაზე (ოქმი №107) განიხილა შპს „----ის“ (ს/ნ ---) 2025 წლის 2 დეკემბრის №99141/1/2025 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 4 ნოემბრის №149-13 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.
სადავო საკითხი:
მომჩივანი არ ეთანხმება ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისის მიწოდებად განხილვის ნაწილში განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აცხადებს, რომ ინვენტარიზაციის დაწყებამდე, ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში, კომპანიის საკუთრებაში არსებული სმფ-ები განთავსებული იყო ტერიტორიაზე, რომელთან წვდომაც კომპანიას შეზღუდული ჰქონდა. აგრეთვე, ინვენტარიზაციის პროცესში აღმოჩნდა, რომ რეზერვუარიდან (რომელშიც განთავსებული იყო მსუბუქი ნავთობპროდუქტი) გამომავალი რკინის მილი იყო დაჟანგებული და მასში მოთავსებული ნავთობპროდუქტი იყო სრულად დაღვრილი, რაც დაფიქსირებულ იქნა პოლიციაშიც. ასევე, დადგინდა, რომ ინვენტარიზაციის დაწყებამდე რეზერვუარებზე აღინიშნებოდა მიზანმიმართულად დაზიანების ნიშნები, რის გამოც დაწყებულია გამოძიება. მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, კომპანიისაგან დამოუკიდებელი მიზეზებით გამოწვეული ზარალი, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ მიჩნეულ იქნა სმფ-ების დანაკლისად.
ამასთან, მომჩივანი აცხადებს, რომ იმ შემთხვევაშიც, თუ კი დაშვებული იქნება, რომ ადგილი ჰქონდა დანაკლისს და შესაბამისად, ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდებას, მაშინ ასეთი მიწოდების შედეგად მიღებული ანაზღაურების კომპანიიდან გასვლა განხილულ უნდა იქნეს კომპანიის კაპიტალიდან თანხის გატანად, ვინაიდან კომპანიის დამფუძნებელს კაპიტალში შეტანილი ჰქონდა თანხები. მომჩივანი ითხოვს დღგ-სა და მოგების გადასახადში განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებების შემცირებას.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საქმეში არსებული მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 6 ივნისის №11709 ბრძანების საფუძველზე დაინიშნა შპს „---ის“ (ს/ნ ---) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ მაისამდე საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 24 ოქტომბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 4 ნოემბრის №24282 ბრძანება გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ და ამავე თარიღის №149-13 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს გადასახდელად განესაზღვრა სულ 266 667 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 158 052 ლარი, ჯარიმა 61 284 ლარი და საურავი 47 329 ლარი.
საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებებით:
შესამოწმებელ პერიოდში საწარმოს საქმიანობის სახეს წარმოადგენდა ნავთობპროდუქტების და ნავთობდანამატების რეალიზაცია. გადამხდელი 2024 წლის 11 თებერვლიდან აღარ არის დღგ-ის გადამხდელი. შესამოწმებელ პერიოდში საქონლის შეძენა ხდებოდა ადგილობრივ ბაზარზე. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2023 წლის 6 ივნისის №12607 ბრძანებით საწარმოში ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია. 2024 წლის 28 თებერვალს შედგა ოქმი და გამოვლინდა სმფ-ების დანაკლისი საბაზრო ფასით 519 921 ლარი. საწარმოს აღნიშნული დანაკლისი არ დაუბეგრია არც დღგ-ით და არც მოგების გადასახადით. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის საფუძველზე, გადასახადის გადამხდელი ვალდებული იყო აღმოჩენილი დანაკლისი მიწოდებად განეხილა 2024 წლის თებერვლის თვეში (დანაკლისის გამოვლენისას) და ჩაერთო თებერვლის თვის დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში.
საგადასახადო შემოწმებით კომპანიას შესაბამის საანგარიშო პერიოდში გაეზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა, დაერიცხა დღგ და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის შესაბამისად. ასევე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97-ე, 983 მუხლების შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა მოგების გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში.
სადავო საკითხთან დაკავშირებით,შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად. ამასთანავე, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა, პირი დამატებით ჯარიმდება ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-11 ნაწილის შესაბამისად, დანაკლისი არის გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრულ ჩანაწერებთან შედარებისას გამოვლენილი (მათ შორის, ინვენტარიზაციის საშუალებით) სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ან/და ძირითადი საშუალებების ნაკლებობა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდებად ითვლება პირის მიერ სხვა პირისათვის საქონელზე საკუთრების უფლების გადაცემა სასყიდლით (მათ შორის, საქონლის რეალიზაცია, გაცვლა, ხელფასის ან ნატურალური ფორმით ანაზღაურება) ან უსასყიდლოდ. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 96-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, მოგების გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი საწარმო.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს (გარდა ამ მუხლის მე-2 და მე-8-91 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 983 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ამ კოდექსით გათვალისწინებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ან/და ძირითადი საშუალების დანაკლისი ითვლება მისი გამოვლენის მომენტში ამ საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდებად.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ - დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 165-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დასაბეგრი პირი, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ვალდებულია მის მიერ ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის ოპერაციების ჯამური თანხის 100 000 ლარისთვის გადაჭარბების დღიდან, არაუგვიანეს 2 სამუშაო დღეში დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მიზნით, მიმართოს საგადასახადო ორგანოს.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დასაბეგრ პირს დღგ-ის გამოანგარიშების და გადახდის ვალდებულება წარმოეშობა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების მომენტიდან (ამ ოპერაციის ჩათვლით), რომლის მიხედვითაც დასაბეგრი ოპერაციების ჯამურმა თანხამ 100 000 ლარს გადააჭარბა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ანაზღაურების სანაცვლოდ, საქონლის მიწოდებად ასევე განიხილება ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისი. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენის მომენტში. ამავე კოდექსის 164-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ვ“ და „თ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის საბაზრო ფასი, დღგ-ის გარეშე. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს, საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომელთა თანახმად, შესამოწმებელ პერიოდში საწარმოს საქმიანობის სახეს წარმოადგენდა ნავთობპროდუქტების და ნავთობდანამატების რეალიზაცია.
შესამოწმებელ პერიოდში საქონლის შეძენა ხდებოდა ადგილობრივ ბაზარზე. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ საწარმოში ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია, 2024 წლის 28 თებერვალს შედგა ოქმი და გამოვლინდა სმფ-ების დანაკლისი 519 921 ლარის საბაზრო ფასით.
საწარმოს აღნიშნული დანაკლისი არ ჰქონდა დაბეგრილი დღგ-ით და მოგების გადასახადით. ამასთან, საწარმო 2024 წლის 11 თებერვლიდან აღარ იყო დღგ-ის გადამხდელი. შემოწმების მიერ, ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისი მიწოდებად განხილულ იქნა 2024 წლის თებერვლის თვეში (დანაკლისის გამოვლენისას) და ჩაერთო თებერვლის თვის დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში. ასევე, აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებით, აღნიშნული დანაკლისის მიწოდებად განხილვის ოპერაციით გადამხდელს მოუწია დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაცია. გადამხდელს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა. ასევე, დანაკლისი გამოვლენის მომენტში ჩაითვალა საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდებად და დაიბეგრა მოგების გადასახადით.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მომჩივნის პოზიციის დამადასტურებელი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.
საქმეში არსებულ მასალებსა და ზემოაღნიშნულ სამართლებრივ ნორმებზე დაყრდნობით, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელი ვალდებული იყო ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისი აესახა დანაკლისის გამოვლენის საანგარიშო პერიოდის მოგების გადასახადის და დღგ-ის დეკლარაციებში. განსახილველ შემთხვევაში კი დადგენილია, რომ გადასახადის გადამხდელს შესაბამის საანგარიშო პერიოდში სასაქონლომატერიალური ფასეულობების დანაკლისზე არ აქვს შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები. აღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს წარმოდგენილი საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :
1. შპს „---ს“ (ს/ნ ---) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხები:
მომჩივანი ითხოვს დღგ-სა და მოგების გადასახადში განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებების შემცირებას.
ფაქტობრივი გარემოებები
შესამოწმებელ პერიოდში საწარმოს საქმიანობის სახეს წარმოადგენდა ნავთობპროდუქტების და ნავთობდანამატების რეალიზაცია.
შესამოწმებელ პერიოდში საქონლის შეძენა ხდებოდა ადგილობრივ ბაზარზე. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ საწარმოში ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია, 2024 წლის 28 თებერვალს შედგა ოქმი და გამოვლინდა სმფ-ების დანაკლისი 519 921 ლარის საბაზრო ფასით.
საწარმოს აღნიშნული დანაკლისი არ ჰქონდა დაბეგრილი დღგ-ით და მოგების გადასახადით. ამასთან, საწარმო 2024 წლის 11 თებერვლიდან აღარ იყო დღგ-ის გადამხდელი. შემოწმების მიერ, ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისი მიწოდებად განხილულ იქნა 2024 წლის თებერვლის თვეში (დანაკლისის გამოვლენისას) და ჩაერთო თებერვლის თვის დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში. ასევე, აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებით, აღნიშნული დანაკლისის მიწოდებად განხილვის ოპერაციით გადამხდელს მოუწია დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაცია. გადამხდელს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა. ასევე, დანაკლისი გამოვლენის მომენტში ჩაითვალა საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდებად და დაიბეგრა მოგების გადასახადით.
გადაწყვეტილება
შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს წარმოდგენილი საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
დასაბუთება
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 286 (9); 8 (11); 16; 983; 165 (1); 159 (1); 160 (3); 163 (3); 164 (2).